Wikipedia
ttwiki
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B8%D1%82
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
Медиа
Махсус
Бәхәс
Кулланучы
Кулланучы бәхәсе
Википедия
Википедия бәхәсе
Файл
Файл бәхәсе
МедиаВики
МедиаВики бәхәсе
Калып
Калып бәхәсе
Ярдәм
Ярдәм бәхәсе
Төркем
Төркем бәхәсе
Портал
Портал бәхәсе
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Уфа
0
12231
5958576
5947025
2026-06-11T09:46:08Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958576
wikitext
text/x-wiki
{{ТП/ВМ
| халәт = шәһәр
| татар исеме = Уфа
| сурәт = Salavat Yulaev.jpg
| чын исем = {{lang-ba|Уфа}}
| ил = Россия
| герб = Coat of arms of Ufa.svg
| байрак = Flag of Ufa.svg
| герб киңлеге =
| байрак киңлеге =
| lat_deg = 54 | lat_min = 44
| lon_deg = 55 | lon_min = 58
| CoordAddon = region:RU_type:city(1100000)
|CoordScale =
| ЯндексХарита = http://maps.yandex.ru/map_search.xml?map=5&lay=28&id=2998
| ил харитасы зурлыгы =
| төбәк харитасы зурлыгы =
| район харитасы зурлыгы =
| төбәк төре = Республика
| төбәк = Башкортстан
| төбәк җәдвәлдә = Башкортстан
| район төре =
| район =
| район җәдвәлдә =
| җәмгыять төре =
| җәмгыять =
| җәмгыять таблицада =
| ил харитасы = Russia_edcp_location_map.svg
| төбәк харитасы = Outline_Map_of_Bashkortostan_2.svg
| район харитасы =
| эчке бүленеш = 7 район
| башлык төре = шәһәр округы хакимият башлыгы
| башлык = [[Ратмир Мәүлиев]]
| нигезләү датасы = 1574
| беренче телгә алу =
| элеккеге исемнәр =
| халәт бирле = 1586
| мәйдан = 707
| биеклек төре =
| ТП мәркәзе биеклеге = 150
| климат =
| рәсми тел = [[башкорт теле|башкорт]],<br/> [[рус теле| рус]]
| халык саны = {{үсү}} 1 062 300<ref name="population">{{Citation |title=Халык саны 100 меңнән артык булган Россия шәһәрләре исемлеге |url=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/pril4.xls |access-date=2011-04-27 |archive-date=2011-08-22 |archive-url=https://www.webcitation.org/617hpjsXl?url=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/pril4.xls |dead-url=yes }}</ref>
| исәп елы = 2010
| халык тыгызлыгы = 1466
| агломерация = {{үсү}} 1 300 000
| милли состав = [[татарлар]], [[башкортлар]], [[руслар]] һ.б.
| дини состав = [[мөселман]]нар, [[христиан]]нар
| этнохороним =
| сәгать кушагы =
| DST =
| телефон коды = 347
| почта индексы =
| почта индекслары = 450000—450999
| автомобил коды =
| Commons-та төркем =
| сайт = http://ufacity.info
| сайт теле =
| сайт теле 2 =
| сайт теле 3 =
| сайт теле 4 =
| сайт теле 5 =
| add1n = Кардәш шәһәрләр
| add1 = {{wikidata|p190}}
| add2n = Бүләкләр
| add2 = {{Октябрь Инкыйлабы ордены|тип=шәһәр}}
| add3n =
| add3 =
}}
<small>{{мәгънәләр|Уфа (мәгънәләр)}}</small>
'''Уфа́''' (яки '''Өфе́'''<ref>Татар телендә икенче язылышы, юл такталарында</ref><ref>Әхмәтьянов, Р.Г. Татар теленең этимологик сүзлеге: Ике томда. [http://www.antat.ru/ru/iyli/publishing/book/2015/%D0%AD%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C-2%20%D1%82%D0%BE%D0%BC.pdf II том (М—Я)]. — Казан: Мәгариф — Вакыт, 2015. —б. 97</ref>, {{lang-ba|Өфө}}, {{lang-ru|Уфа}}, {{lang-mhr|Ӱпӧ}}, {{lang-cv|Ĕпхӳ}}) — [[Башкортстан Җөмһүрияте]]<nowiki/>нең башкаласы һәм бер вакытта [[Уфа районы]]ның дә үзәге (составына керми). [[Караидел (елга)|Караидел]] белән [[Дим]] елгаларның [[Агыйдел (елга)|Агыйдел]] елгасына кушыла торган урынында урнашкан.
[[2010 ел]]дагы Бөтен Россия Исәпләүнең алдан санавы буенча, халык саны {{сан|1062300|кеше}}. [[2018 ел]]да ― {{сан|1180000|кеше}}. [[2024 ел]]ның 1 гыйнварына ― {{сан|1186715|кеше}}<ref>[https://www.bashinform.ru/news/social/2024-05-10/statistiki-podschitali-naselenie-gorodov-i-syol-v-bashkirii-3760989 Статистики подсчитали население городов и сёл в Башкирии.] ИА [[Башинформ|«Башинформ»]], 10.05.2024</ref>.
Мәйдан — 707,93 км².
[[1719 ел|1719]]—[[1775 ел]]ларда [[Уфа провинциясе]] үзәге; [[1781 ел|1781]]—[[1796 ел]]ларда [[Уфа наместниклыгы]] үзәге; [[1782 ел|1782]]—[[1922 ел]]ларда бер вакытта [[Уфа өязе]]нең дә үзәге; [[1865 ел|1865]]—[[1919 ел]]ларда [[Уфа губернасы]] үзәге; [[1922 ел|1922]]—[[1990 ел]]ларда [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Башкорт АССР-ының]], 1990 елдан [[Башкортстан]]ның башкаласы, [[1930 ел]]дан бер вакытта [[Уфа районы]]ның дә үзәге (составына керми). [[2006 ел]]дан административ реформа буенча берничә торак пункты белән бергә [[Уфа шәһәре округы]] составына керә.
Россиянен эре мәдәни, фән һәм икътисад үзәге. Халык саны буенча [[Аурупа]]да 31-нче урында тора.
[[2020 ел]]ның [[2 июль|2 июленнән]] — '''«[[Хезмәт даны шәһәре]]»'''<ref>[http://www.kremlin.ru/events/president/news/63596 Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести»]</ref>.
[[File:Ufa.ogg|thumb|250px|[[Мәгафүр Хисмәтуллин]] "Уфа каласы".]]
== География ==
Уфа шәһәре [[Агыйдел елгасы]]ның сул ягында, аңа [[Каридел елгасы|Караидел]] һәм [[Дим]] елгалары кушылган төшендә урнашкан. Көнбатыштан көнчыгышка озынлыгы — 28 километр, төньяктан көньякка озынлыгы — 53 километр.<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.ufacity.info/ufa/passport.php |access-date=2013-01-07 |archive-date=2017-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170710205033/http://www.ufacity.info/ufa/passport.php |dead-url=yes }}</ref>
{|class=toccolours style="text-align:center; font-size:smaller;" align="center"
!colspan=10|Уфадан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)<ref name="trans">{{cite web
|url=http://www.ati.su/Trace/
|title=Расчет расстояний между городами
|publisher=АвтоТрансИнфо
|author=
|date=
|accessdate=2009-08-13}}</ref>
|-
|||||||[[Ижау]] ~ 394 км<br />[[Киров]] ~ 777 км||[[Пермь]] ~ 522 км<br />[[Сыктывкар]] ~ 1204 км||[[Екатеринбург]] ~ 547 км<br />[[Төмән]] ~ 808 км||||
|-
|||||||[[Самар]] ~ 463 км<br />[[Мәскәү]] ~ 1355 км|||[[Рәсем:Compass Rose Russian North.svg|200px|center|Роза ветров]]||[[Чиләбе]] ~ 417 км<br />[[Омск]] ~ 1353 км||||||
|-
|||||||[[Сарытау]] ~ 918 км<br />[[Волгоград]] ~ 1311 км||[[Ырынбур]] ~ 374 км<br />{{Байрак|Казакъстан}} [[Актүбә]] ~ 627 км||{{Байрак|Казакъстан}} [[Костанай]] ~ 732 км<br />{{Байрак|Казакъстан}} [[Нурсолтан]] ~ 1423 км||||||
|-
!colspan=10|
|}
=== Климат ===
<div style="width:90%">
{{Шәһәр климаты
|Шәһәр= Уфа
|Чыганак=[http://pogoda.ru.net/climate/28722.htm Погода и климат]
| Гый_ур=-13.7 | Гый_ур_явым=45
| Фев_ур=-12.6 | Фев_ур_явым=37
| Мар_ур=-5.8 | Мар_ур_явым=26
| Апр_ур=5.2 | Апр_ур_явым=34
| Май_ур=13.1 | Май_ур_явым=37
| Июн_ур=18.0 | Июн_ур_явым=58
| Июл_ур=19.3 | Июл_ур_явым=61
| Авг_ур=16.5 | Авг_ур_явым=60
| Сен_ур=10.9 | Сен_ур_явым=53
| Окт_ур=3.6 | Окт_ур_явым=62
| Ноя_ур=-4.8 | Ноя_ур_явым=53
| Дек_ур=-10.4 | Дек_ур_явым=51
| Ел_ур=3.4 | Ел_ур_явым=577
| Гый_ур_мин=-18.5 | Гый_ур_макс=-9.5
| Фев_ур_мин=-17.8 | Фев_ур_макс=-7.7
| Мар_ур_мин=-11.2 | Мар_ур_макс=-0.4
| Апр_ур_мин=0.2 | Апр_ур_макс=11.0
| Май_ур_мин=6.6 | Май_ур_макс=20.1
| Июн_ур_мин=11.8 | Июн_ур_макс=24.6
| Июл_ур_мин=13.5 | Июл_ур_макс=25.5
| Авг_ур_мин=11.0 | Авг_ур_макс=22.8
| Сен_ур_мин=6.2 | Сен_ур_макс=16.8
| Окт_ур_мин=0.3 | Окт_ур_макс=7.7
| Ноя_ур_мин=-8.1 | Ноя_ур_макс=-1.7
| Дек_ур_мин=-14.6 | Дек_ур_макс=-6.7
| Ел_ур_мин=-1.6 | Ел_ур_макс=8.6
| Гый_а_мин=-48.5 | Гый_а_макс=5.8
| Фев_а_мин=-43.5 | Фев_а_макс=9.2
| Мар_а_мин=-34.4 | Мар_а_макс=14.3
| Апр_а_мин=-29.7 | Апр_а_макс=30.9
| Май_а_мин=-9.7 | Май_а_макс=36.2
| Июн_а_мин=-1.2 | Июн_а_макс=38.3
| Июл_а_мин=1.4 | Июл_а_макс=38.6
| Авг_а_мин=-0.6 | Авг_а_макс=38.5
| Сен_а_мин=-6.8 | Сен_а_макс=33.4
| Окт_а_мин=-25.6 | Окт_а_макс=26.8
| Ноя_а_мин=-35.1 | Ноя_а_макс=14.7
| Дек_а_мин=-45.0 | Дек_а_макс=5.0
| Ел_а_мин=-48.5 | Ел_а_макс=38.6
|}}
</div>
=== Сәгать поясы ===
[[Рәсем:Map of Russia - Yekaterinburg time zone.svg|left|80px]]
Уфа халыкара стандарт буенча [[Екатеринбург вакыты|Yekaterinburg Time Zone (YEKT)]] сәгать поясында урнаша. Бу сан, [[UTC]] системасы буенча исәпләгәндә, +6:00 гә тигез.
== Тарих ==
{{Шулай ук карагыз|Уфа II шәһәрчеге}}
[[Рәсем:Ufa prokudin.jpg|200px|thumb|left|Уфаның күренеше, 1910]]
Казан ханлыгы заманында Уфа ярымутравында, [[Торатау]] исемле урында [[нугайлар]]ның ныгытмасы була. Әлеге ныгытма тирәләре нугайларның кышлау урыны була.
[[1574 ел]]ның яз башында [[Агыйдел (елга)|Агыйдел]] елгасы белән [[Каридел]] елгасы кушылган биек ярымутрауда Уфа шәһәренең нигез салына. Ул тулысынча хәзерге Дуслык монументы урнашылган Беренче май мәйданына туры килә. Аның майданы 1,2 гектар, стенасының озынлыгы 440 метр чамасы булган.
[[1586 ел]]дан башлап Уфа шәһәре дип атала башлый. Шул ук елда Уфага укчылар отряды башында шәһәрнең беренче воеводасы Михаил Нагой килә. Михаил Нагой [[Явыз Иван]] хатыны, Кабарда кенәзе Темрюкның кызы Мариянең дусты була.
[[1708 ел]]дан — [[Казан губернасы]] составында, [[1728 ел]]дан — Уфа провинциясе үзәге, [[1744 ел]]дан — Ырынбур губернасына беркетелгән, [[1781 ел]]дан — [[Уфа наместниклыгы|Уфа калгайлыгының]] үзәге, [[1796 ел]]дан — яңадан [[Ырынбур губернасы]] составында, [[1802 ел]]дан — гражданнар губернаторы резиденциясы һәм губерна учреждениелары булган губерна каласы, [[1865 ел]]дан — [[Уфа губернасы]] үзәге, [[1922 ел]]дан — [[Башкортстан]]ның баш каласы.
[[1918 ел]]ның [[5 июль|5 июлендә]], [[Россия ватандашлар сугышы|Ватандашлар сугышы]] барышында, Уфа большевикларга каршы баш күтәргән [[чехословак корпусы]] өлешләре тарафыннан яуланган. Шәһәр [[Oyıştıruçılar cıyını əğzələre komitəte|Оештыручылар җыелышының әгъзалары комитетте]] контроленә күчте. Шул ук елның [[8 сентябрь|8]]—[[23 сентябрь|23 сентябрендә]] биредә Уфа дәүләт киңәшмәсе (большевикларга каршы хөкүмәтләрнең, фиркаләрнең, казак гаскәрләренең һәм җирле үзидарәләр форумы) үткәрелгән. [[23 сентябрь]]дә биредә Вакытлы бөтенроссия хөкүмәте (шулай ук «Уфа директориясе» исеме астында таныш) игълан ителә. Ул шәһәрдә [[9 октябрь|9 октябренә]] кадәр урнашкан, шуннан соң [[Омски]]га күчте. Декабрь аенда шәһәргә Кызыл Гаскәре өлешләре керәләр. [[1919 ел]]ның [[13 март]]ында шәһәр Колчак гаскәре тарафыннан алына, әмма [[9 июнь|9 июнендә]] үк [[Уфа операциясе|Кызыл Гаскәре аны кире ала]].
[[ХХ гасыр]]ның 20-30-нчы елларда шәһәр зур үсешне кичерә, тулаем сәнәгый продукциясе 16 тапкырга арткан. Сугышкача елларда Уфа сәнәгый комбинаты, Уфа моторлар төзү заводы, ТЭЦ, һәм нефть эшкәртү заводлары сафка басканнар.
Бөек Ватан сугышы вакытында шәһәргә дистәләрчә сәнәгый ширкәт, дәүләт оешма, кайбер фәнни-тикшеренү институтлар, Коминтерн хезмәткәрләре, Украина язучылары эвакуацияләнгәннәр.
[[1944 ел]]да Уфаның Сталин районы шәһәр составыннан чыгарылган һәм [[Черниковск]] шәһәренә үзгәртеп корылган. [[1956 ел]]да ул яңадан Уфа составына кергән.
[[1974 ел]]да шәһәр [[Октябрь Инкыйлабы ордены]] белән бүләкләнде.
== Уфаның 450 еллыгы ==
* 1 август ― [[Башкортстан Республикасы Милли музее|Башкортстанның Милли музеенда]] фоторәссамнар Рәиф Бадыйков һәм Вячеслав Стрижевскийның «Уфа - 450. Кешеләр һәм шәһәр» ({{lang-ru|«Уфа — 450. Люди и город»}}) фотокүргәзмәсе ачыла<ref>[[Ләйлә Аралбаева |''Лейла Аралбаева'']]. [https://www.bashinform.ru/news/culture/2024-07-30/v-ufe-k-450-letiyu-goroda-otkryvaetsya-fotovystavka-dvuh-korifeev-3867492 В Уфе к 450-летию города открывается фотовыставка двух корифеев.] ИА [[Башинформ]], 30.07.2024</ref>.
== Шәһәр районнары ==
Уфа — берничә аерым массивтан торган, 7 районлы мәдәни-сәяси-иҗтимагый үзәк. [[Уфаның Калинин районы|Калинин]], [[Уфаның Дим районы|Дим]], [[Уфаның Киров районы|Киров]], [[Уфаның Ленин районы|Ленин]], [[Уфаның Октябрь районы|Октябрь]], [[Уфаның Орджоникидзе районы|Орджоникидзе]], [[Уфаның Совет районы|Совет]] районнарында йөзләрчә милләт вәкилләре яши. Шулар арасында Октябрь районы — иң яше, ул [[1977 ел]]ның [[3 март]]ында «туган».
== Халык ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=100%
|- class='bright'
! [[1811]]<ref name=autogenerated1>http://www.mojgorod.ru/r_bashkortst/ufa/</ref> !! [[1840]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1856]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1863]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1897]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1583</ref> !! [[1913]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1926]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1931]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1939]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1959]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1970]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1979]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1989]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2002]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg2.php 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2010]] !! [[2024]]<ref>[https://bash.bashinform.ru/news/social/2024-02-21/f-l-haly-any-bild-le-buldy-3653022 Өфөлә халыҡ һаны билдәле булды.] [[Башинформ|«Башинформ»]] МА, 21.02.2024{{ref-ba}}</ref>
|- class='bright'
| ~9 200 || ~16 500 || ~12 900 || ~16 500 || 49 275 || ~78 000 || ~97 700 || ~123 400 || ~250 000 || 546 878 || 770 905 || 969 289 || 1 082 052 || 1 042 437 || 1 062 300 || 1 181 000
|}
Милли состав ([[2002]]): [[руслар]] — 48,9%, [[татарлар]] — 28,3%, [[башкортлар]] — 17,1%, [[украиннар]] — 1,2%, [[чуашлар]] — 1,0%.<ref>[https://www.webcitation.org/6HIrBpkf4?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/7ba81d004e64acd68cc5ef21f378d622/%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8+%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%25 Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года по Республике Башкортостан]{{ref-ru}}</ref>
{{ Халык саны | Уфа }}
{{ Халык саны | Уфа | д }}
== Югары уку йортлары ==
Уфа шәһәренең уку йортлары 169 юнәлештә белгечләр әзерли. Әйдәүче югары уку йортлары:
* [[Башкортстан дәүләт университеты]]
* [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
* [[Уфа дәүләт нефть техника университеты]]
* [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
* [[Башкортстан дәүләт педагогика университеты]]
* [[Уфа дәүләт сәнгать институты]]
республикада фәнни-педагогик кадрлар әзерләүче төп үзәкләр булып исәпләнәләр.
== Театрлар ==
* [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры]]
* [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]
* [[Уфа дәүләт «Нур» татар театры]]
* [[Башкортстан Рус дәүләт академия драма театры]]
* [[Мостай Кәрим исемендәге милли яшьләр театры]]
* [[Уфа яшь тамашачы театры]]
* [[Курчак театры (Уфа)|Курчак театры]]
== Икътисад ==
Уфада Русянең эре нефть эшкәртеү һәм химия заводлары урнашкан. Улар арасынды: [[Яңа-Уфа нефть эшкәртеү заводы]], [[Уфа нефть эшкәртеү заводы]], [[Уфаоргсинтез]], [[Уфанефтехим]].
== Транспорт ==
=== Автомобиль транспорты ===
Шәһәр аша <span style="padding:1px .5em; color:#ffffff; background-color:#0090ff; font-weight:bold;"> [[М7 «Идел»|<span style="padding:1px .5em; color:#ffffff; background-color:#0090ff; font-weight:bold;">М7</span> «Идел»]]</span> «Идел» ([[Мәскәү]] — [[Владимир]] — [[Түбән Новгород]] — [[Чабаксар]] — [[Казан]] — Уфа), [[М5 «Урал»|<span style="padding:1px .5em; color:#ffffff; background-color:#0090ff; font-weight:bold;">М5</span> «Урал»]] «Урал» ([[Мәскәү]] — [[Рязань]] — [[Пенза]] — [[Самар]] — Уфа — [[Чиләбе]]), <span style="padding:1px .5em; color:#ffffff; background-color:#0090ff; font-weight:bold; font-color:white;">Р314</span> (Уфа — [[Стәрлетамак]] — [[Ырынбур]]) автоюллар баралар.
=== Тимер юл транспорты ===
''Моны да карагыз: '''[[Уфа тимер юл вокзалы]]'''''
Тимер юл Уфага [[1886 ел]]да килә.
Уфада [[Куйбышев тимер юлы]]ның Башкорт бүлекчәсе идарәсе урнаша.
== Уфада туган танылган шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q911. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20:үлем урыны}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1764" | 1764-12-06
| [[Петр Пекарски|Пөтр Пекарски]]
|
|
|
| data-sort-value="1853" | 1853-09-22<br/>1853-09-10
| Уфа
|-
| data-sort-value="1786" | 1786
| ''[[:d:Q135116617|Пеутлинг, Андрей Александрович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1790" | 1790
| ''[[:d:Q65691175|Николай Ильич Фёдоров]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="1825" | 1825-03-07
|
|-
| data-sort-value="1791" | 1791-10-01
| [[Сергей Аксаков|Сергей Аксакыв]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''
|
| data-sort-value="1859" | 1859-05-12
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1792" | 1792-10-11
| [[Александр Княжевич|Александр Кнәжевич]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| data-sort-value="1872" | 1872-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1794" | 1794
| ''[[:d:Q137592555|Княжевич, Николай Максимович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1852" | 1852
| [[Вена шәһәре|Вена]]
|-
| data-sort-value="1819" | 1819-02-14
| ''[[:d:Q50316761|Лазарев, Александр Васильевич]]''
|
|
|
| No/unknown value
|
|-
| data-sort-value="1829" | 1829-01-04<br/>1829-01-03
| [[Михаил Михайлов]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1865" | 1865-08-02
| ''[[:d:Q4207198|Kadaya]]''
|-
| data-sort-value="1833" | 1833-10-21
| [[Николай Жуковский|Николай Жуковски]]
| [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-04-28<br/>1895-05-11
| [[Женева]]
|-
| data-sort-value="1836" | 1836-04-11
| ''[[:d:Q97316261|Лаврентьева Софья Ивановна]]''
| ''[[:d:Q4425093|Смольный асылзат кызлар институты]]''
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1838" | 1838-02-26
| [[Владимир Жуковский|Владимир Жуковски]]
|
| [[адвокат]]
|
| data-sort-value="1899" | 1899-02-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1841" | 1841
| ''[[:d:Q55491902|Блохин Николай Кондратьевич]]''
|
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q998550|bookseller]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918
| Уфа
|-
| data-sort-value="1842" | 1842
| ''[[:d:Q136986483|Adelaida Gavrilovna Šile]]''
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1919" | 1919
|
|-
| data-sort-value="1848" | 1848-02-28
| [[Георгий Афанасьев|Георги Афанасьев]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-15
| [[Белград]]
|-
| data-sort-value="1852" | 1852-06-10
| [[Ибраһим Терегулов|Ибраһим Тереголыв]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1852" | 1852-05-09
| [[Николай Любимов|Николай Лүбимов]]
| [[Казан Император университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Казан Император университеты]]<br/>''[[:d:Q28024487|Харьков университеты]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-02-20
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1853" | 1853-03-12
| [[Григорий Гутоп]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1853" | 1853
| ''[[:d:Q105522616|Władysław Molleson]]''
|
|
|
| data-sort-value="1899" | 1899
|
|-
| data-sort-value="1854" | 1854-10-24
| [[Дмитрий Шуваев|Дмитри Шуваев]]
| ''[[:d:Q4061516|Александр хәрби укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-12-19
| [[Липецк]]
|-
| data-sort-value="1855" | 1855-02-18
| [[Вера Тиманова]]
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-02-22
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1861" | 1861-08-28
| ''[[:d:Q115173978|Сергей Григорьевич Аксаков]]''
|
|
|
| data-sort-value="1910" | 1910-11-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1862" | 1862-05-19
| [[Михаил Нестеров]]
| ''[[:d:Q1949325|Мәскәү рәсем сәнгате, һәйкәл ясау һәм мигъмарият укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-10-18
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1863" | 1863-01-22
| [[Вячеслав Күгешев|Вәчеслав Күгешев]]
| ''[[:d:Q4349855|Беренче кадет корпусы]]''
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
| data-sort-value="1944" | 1944-08-30
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1864" | 1864
| ''[[:d:Q18036063|Aleksander Mohl]]''
|
| ''[[:d:Q219477|мисиянир]]''
|
| data-sort-value="1913" | 1913
| [[Краков]]
|-
| data-sort-value="1864" | 1864
| ''[[:d:Q47453316|Новиков Аполлон Валентинович]]''
| ''[[:d:Q3577830|Николай атлы гаскәр укуханәсе]]''
|
|
| data-sort-value="1917" | 1917-06-18
|
|-
| data-sort-value="1866" | 1866-01-16
| ''[[:d:Q56670126|Sergey Timashev]]''
| ''[[:d:Q56670136|Уфимское духовное училище]]''<br/>''[[:d:Q4479076|Өфә руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-11-27
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value="1867" | 1867-04-23
| [[Сергей Ильин (1867)|Сергей Ильин]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
| data-sort-value="1914" | 1914-07-13
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value="1869" | 1869-12-05
| [[Екатерина Кускова]]
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="1958" | 1958-12-22
| [[Женева]]
|-
| data-sort-value="1870" | 1870-07-18
| [[Илья Бондаренко]]
| ''[[:d:Q1949325|Мәскәү рәсем сәнгате, һәйкәл ясау һәм мигъмарият укуханәсе]]''<br/>[[Цюрихның югары техник мәктәбе|Эсвичрә федераль технология институты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''
|
| data-sort-value="1947" | 1947-07-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1871" | 1871-02-22
| [[Елена Цветкова|Елена Светкова]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| ''[[:d:Q4220226|И. К. Карпенко-Карый исемендәге Киев илкүләм театр, кино һәм телевидение университеты]]''
| data-sort-value="1929" | 1929
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1872" | 1872-07-22
| [[Николай Ивашинцов|Николай Ивашинсов]]
| ''[[:d:Q2624043|Пажлар корпусы]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1933" | 1933-06-18
| [[Белград]]
|-
| data-sort-value="1872" | 1872
| ''[[:d:Q27990361|Arie Leib Shimoni-Mekler]]''
|
| ''[[:d:Q2854916|оториноларинголог]]''
|
| data-sort-value="1949" | 1949-03-31
|
|-
| data-sort-value="1873" | 1873
| ''[[:d:Q120969659|Michalina Ulanicka]]''
|
| ''[[:d:Q482980|автор]]''
|
| data-sort-value="1963" | 1963-06-19
| [[Варшава]]
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-02-10
| [[Җиһангир Абызгилдин]]
| [[Хөсәения мәдрәсәсе]]
| ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-06-17
| Уфа
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-10-23
| [[Виктор Одинцов|Виктор Одинсов]]
| ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1877" | 1877-04-08
| ''[[:d:Q4277609|Ерми Малеев]]''
| ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]''
|
|
| data-sort-value="1904" | 1904-03-31
| ''[[:d:Q11085373|Port Lüshun]]''
|-
| data-sort-value="1877" | 1877-11-18
| [[Ибнеәмин Әхтәмов|Ибнеәмин Әхтәмев]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2874491|Prisyazhny Poverenny]]''
|
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-03-19
| [[Мария Костеловская]]
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| data-sort-value="1964" | 1964-01-29
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1880" | 1880-05-09
| [[Ибраһим Әхтәмов|Ибраһим Әхтәмев]]
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1880" | 1880-05-09
| ''[[:d:Q55102031|Ibragim Akhtyamov]]''
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[адвокат]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1883" | 1883-11-24
| [[Иван Мещанинов (1883)|Иван Меччанинов]]
| ''[[:d:Q4360209|Питырбур археология институты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]''<br/>''[[:d:Q4201561|РФА телбелем тикшеренүләре институты]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1884" | 1884-03-02
| [[Александр Заварицкий|Александр Заваритски]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| data-sort-value="1952" | 1952-07-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1884" | 1884-12-25
| [[Александр Серебровский|Александр Серебровски]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-10
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1884" | 1884-07-25
| [[Әминә Сыртланова|Әминә Сыртланыва]]
|
| ''[[:d:Q47004387|theosophist]]''
|
| No/unknown value
| [[Франция]]
|-
| data-sort-value="1885" | 1885-02-21
| [[Әбүбәкер Терегулов]]
|
| [[хирург]]
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1966" | 1966-12-18
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1885" | 1885-01-23
| [[Леонид Пономарев|Леонид Пономарөв]]
| [[Казан Император университеты]]
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q1140429|Дәүләт тарих музее]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value="1962" | 1962-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1886" | 1886-04-05
| [[Иоасаф (Удалов)|Иоасаф]]
| [[Казан руханилар академиясе]]
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-12-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1887" | 1887
| [[Михаил Казаков (1887)|Михаил Казаков]]
|
| ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''
|
| data-sort-value="1918" | 1918-09-26
| [[Барнавыл]]
|-
| data-sort-value="1887" | 1887-11-24
| [[Витаутас Вилейшис|Витаутас Вилешис]]
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-07-05
| [[Каунас]]
|-
| data-sort-value="1888" | 1888-08-30
| [[Александр Тюлькин|Александр Түлкин]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1980" | 1980-03-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1889" | 1889-01-26
| [[Аркадий Бухов|Аркади Бухов]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-10-07
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1889" | 1889-02-01
| ''[[:d:Q124749450|Александр Евстафьевич Плетнёв]]''
|
|
|
| data-sort-value="1972" | 1972-04-17
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value="1890" | 1890-04-10
| [[Юрий Ралль|Юри Ралль]]
| ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1892" | 1892-05-20
| [[Аввакум (Боровков)|Аввакум Боровков]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q161944|диякын]]''<br/>''[[:d:Q831474|presbyter]]''
|
| data-sort-value="1937" | 1937-10-15
| [[Сандармох]]
|-
| data-sort-value="1892" | 1892-08-08
| ''[[:d:Q28358648|Садовский Фёдор Титович]]''
| ''[[:d:Q58036807|Граждан инженерлары институты]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1893" | 1893-07-18
| [[Николай Зарубин]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1893" | 1893-12-26
| [[Вивиан Итин]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-10<br/>1938
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-09-21
| [[Сәйфи Кудаш]]
| [[«Галия» мәдрәсәсе]]
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1993" | 1993-06-29<br/>1993-06-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-03-06
| [[Сәхибгәрәй Сәетгалиев]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-10-29
|
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-09-19
| ''[[:d:Q16408145|Boris Kaljuveri]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942-07-07
|
|-
| data-sort-value="1895" | 1895-12-26
| [[Здҗислав Рытел]]
| ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| ''[[:d:Q1718656|Варшау политехника институты]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-10-18
| [[Варшава]]
|-
| data-sort-value="1895" | 1895
| ''[[:d:Q109453270|Victor Arsenievich Kruse]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value="1896" | 1896-11-13
| [[Дмитрий Яблоков|Дмитри Яблоков]]
| ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''
| [[галим]]
| [[Себер дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value="1993" | 1993-02-18
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value="1896" | 1896-11-18
| ''[[:d:Q48855148|Władysław Kondratowicz]]''
|
|
|
| data-sort-value="1964" | 1964
| [[Вроцлав|Вротслав]]
|-
| data-sort-value="1897" | 1897
| ''[[:d:Q107296329|Сәлимйәнов Хәбит]]''
|
| ''[[:d:Q1250916|сугышчы]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-09-19
| ''[[:d:Q2473471|Berezna]]''
|-
| data-sort-value="1898" | 1898-12-02
| ''[[:d:Q57243650|Ivan Duvanin]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="1976" | 1976-10-20
| [[Тула]]
|-
| data-sort-value="1899" | 1899-01-04
| ''[[:d:Q9733789|Mark Tkachyov]]''
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-09-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1899" | 1899
| [[Зөһрә Баембәтова|Зөһрә Баембәтева]]
|
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986-12-08
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-10-08
| [[Игорь Плаксин]]
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4201480|Тау эше институты]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-15
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-03-08
| [[Николай Пономарев|Николай Пономарөв]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q11063|астроном]]''
| ''[[:d:Q4146907|Дәүләт оптика институты]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-18
| [[Ковров]]
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-03-27
| ''[[:d:Q65333724|Сәхәүетдинов Барый Мөхәмәт улы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1901" | 1901-09-06
| ''[[:d:Q4078570|Николай Барсов]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| data-sort-value="1981" | 1981-10-01
| Уфа
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-08-19
| [[Борис Гудзь]]
| ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q2314719|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-12-27
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-10-30
| [[Александр Иванов (1902)|Александр Иванов]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''
| ''[[:d:Q4193891|Россия ФА Зоология институты]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-09-25
|
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-05-07
| ''[[:d:Q42408517|Александр Брянский]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| No/unknown value
|
|-
| data-sort-value="1902" | 1902
| ''[[:d:Q97344295|Вайднер, Валентин Оттович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1938" | 1938-04-26
|
|-
| data-sort-value="1903" | 1903-02-26
| [[Әхмәт Фәйзи]]
|
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''
|
| data-sort-value="1958" | 1958-08-11
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1904" | 1904-02-15
| [[Петр Иванов (1904)|Пөтр Иванов]]
|
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-04-09
| [[Чехословакия]]
|-
| data-sort-value="1904" | 1904-03-05
| [[Алексей Посконов]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]]
|
|
| data-sort-value="1969" | 1969-03-13
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1904" | 1904-09-21
| ''[[:d:Q16450234|Edvardas Ganusauskas]]''
| [[Каунас декоратив-гамәли сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-12-17
|
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-08-11
| [[Ольга Венде]]
| ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970
| [[Смоленск]]
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-10-16
| [[Михаил Иванов (1905)|Михаил Иванов]]
|
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1974" | 1974-09-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-09-17
| ''[[:d:Q134316566|Любовь Студнева]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-06-20
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-11-18
| [[Александр Домрачев|Александр Домрачов]]
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
|
|
| data-sort-value="1961" | 1961-01-26
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-12-12
| ''[[:d:Q4224523|G. I︠A︡. Kli︠a︡va]]''
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Рига]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-04-26
| [[Әминә Бәхтизина]]
|
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Бохара]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-03-13
| ''[[:d:Q120279100|Иванов, Вячеслав Вениаминович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1969" | 1969-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-07-09
| [[Юлия Нейман]]
| ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-02-05
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-03-30
| [[Ярослав Скульски|Ярослав Скулски]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-07-22
| [[Варшава]]
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-12-29
| ''[[:d:Q24229219|Виктор Заурыев]]''
|
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-03-14
|
|-
| data-sort-value="1907" | 1907
| ''[[:d:Q55654214|Мурзов, Александр Иванович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Магнитогорск]]
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-12-04
| ''[[:d:Q127690209|Николай Степанович Полюдов]]''
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-10-23
|
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-03-11
| [[Виктор Завриев]]
|
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Азәрбайҗан Милли Фәннәр академиясе|Азәрбайҗан милли фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-03-14
| [[Минск]]
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-12-30
| ''[[:d:Q21640168|Борис Каччеев]]''
|
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-07-14
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-02-25
| [[Александр Ратомски]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-03-29
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| data-sort-value="1908" | 1908-01-11
| ''[[:d:Q137753446|Виктор Григорьевич Завриев]]''
|
|
|
| data-sort-value="1976" | 1976-03-14
| [[Минск]]
|-
| data-sort-value="1909" | 1909-05-13
| [[Дмитрий Осипов|Дмитри Осипов]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| data-sort-value="1954" | 1954-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1909" | 1909-01-07
| [[Иван Поляков (1909)|Иван Поләков]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[Гыйльми хезмәткәр]]
| ''[[:d:Q4127509|Бөтенсоюз үсемлекләрне саклау фәнни тикшеренү институты]]''<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1909" | 1909-04-13
| ''[[:d:Q64156403|Віктар Паўлавіч Суслаў]]''
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q592110|Minsk Tractor Works]]''<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4082743|Беларус дәүләт аграр техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q17093927|Minsk motorcycle-bicycle factory]]''<br/>''[[:d:Q1983444|Uralmash]]''<br/>''[[:d:Q2378739|Kharkiv Tractor Plant]]''
| data-sort-value="1996" | 1996-06-19
|
|-
| data-sort-value="1909" | 1909-11-03
| ''[[:d:Q107338045|Ермолаев Дмитрий Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q20920693|chief manager]]''
|
| data-sort-value="1980" | 1980
| Уфа
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-07-24
| [[Владимир Андреев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1955" | 1955-10-24
| ''[[:d:Q18406699|Oktyabrsky]]''
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-03-05
| [[Александр Кобелев]]
|
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975-10-14
| Уфа
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-09-25
| [[Александр Степанов (1910)|Александр Степанов]]
|
|
|
| data-sort-value="1991" | 1991-05-10
| Уфа
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-11-27
| [[Нина Павлова (1910)|Нина Павлова]]
| [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-03-28
| [[Борис Петров (1910)|Борис Петров]]
|
|
|
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Ырынбур]]
|-
| data-sort-value="1910" | 1910
| ''[[:d:Q107169342|Баҡыев Мөғәлим Ғәлим улы]]''
|
|
|
| data-sort-value="1942" | 1942-07-22
| [[Курск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value="1910" | 1910
| ''[[:d:Q107344587|Зәбиров Баҡый Зариф улы]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1910" | 1910-11-27
| ''[[:d:Q107481733|Ғафуров Әнүәр Ғәбделмәжит улы]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1977" | 1977-07-06
| Уфа
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-05-20
| [[Лев Гецкин|Лев Гескин]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1992" | 1992-12-28
| [[Үскәмән]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-12-24
| [[Рауль Гомәров|Рауль Гомәрев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-08-15
| Уфа
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-07-11
| [[Семен Эйдинов|Семөн Эйдинов]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
| data-sort-value="1983" | 1983-01-23
| [[Магнитогорск]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911
| [[Владимир Комаров]]
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| ''[[:d:Q88190406|party official]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1974" | 1974-12-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-10-21
| [[Фәйзи Гаскәров|Фәйзи Гаскәрев]]
|
| ''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-06-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-03-16
| [[Елизавета Мукасей|Елизавета Мукосей]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q9352089|разведчик]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-09-19
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1912" | 1912
| [[Николай Попов (1912)|Николай Попов]]
|
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-08-28
| ''[[:d:Q4297668|Мыхайливка-Перша]]''
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-12-13
| [[Константин Кузнецов|Константин Кузнесов]]
| ''[[:d:Q4406398|Самар дәүләт архитектура төзелеш университеты]]''
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-05-02
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1912" | 1912-04-23
| ''[[:d:Q112989536|Nikolay Petrovich Golubev]]''
|
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''
|
| data-sort-value="1981" | 1981-02-17
| [[Самар]]
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-07-13
| [[Виктор Хохряков|Виктор Хохрәков]]
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]<br/>''[[:d:Q4496348|Харкау драма театры]]''<br/>''[[:d:Q4304131|Мәскәү драма театры]]''<br/>''[[:d:Q1369676|Мәскәүнең Кече театры]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-09-20
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-10-04
| [[Әнвәр Бикчәнтәев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-05-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-03-07
| ''[[:d:Q16708992|Тюнев, Евгений Иванович]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-01-07
|
|-
| data-sort-value="1913" | 1913
| ''[[:d:Q107250939|Сидорович Яков Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q1785974|моторлы транспорт йөртүчесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1913" | 1913
| ''[[:d:Q107265716|Суханов Николай Алексеевич]]''
|
| ''[[:d:Q1250916|сугышчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1913" | 1913
| ''[[:d:Q107363152|Сафуанов Әхмәт Вилдан улы]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-12-04
| ''[[:d:Q134986722|Vsevolod Generalov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-11-15
|
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-12-24
| [[Нина Анисифорова]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-02-27
| Уфа
|-
| data-sort-value="1914" | 1914-02-02
| [[Геннадий Краузе|Геннади Краузе]]
| [[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-08-22
| [[Колпино]]
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-08-26
| [[Людмила Калинина|Лүдмила Калинина]]
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-06-24
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-08-15
| [[Александр Кузнецов (1915)|Александр Кузнесов]]
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1991" | 1991-02-11
| Уфа
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-11-28
| ''[[:d:Q55106350|Созинов, Валентин Дмитриевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-04-19
| ''[[:d:Q95578397|Galina Vasilievna Andreenko]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-05-02
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1915" | 1915-09-26
| ''[[:d:Q113153543|Weronika Ignatowicz]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-26
|
|-
| data-sort-value="1916" | 1916-10-05
| [[Мидхәт Шакиров|Мидхәт Шакирыв]]
|
| ''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-05-01
| Уфа
|-
| data-sort-value="1916" | 1916-01-08
| [[Георгий Гудков|Георги Гудков]]
|
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995
| Уфа
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-06-27
| [[Владимир Гречишников]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
|
|
| data-sort-value="1958" | 1958-08-15
| [[Снежинск]]
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-11-07
| [[Геннадий Попов (1917)|Геннади Попов]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1976" | 1976-05-24
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-05-27
| [[Галина Зверева]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2001" | 2001-01-11
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-08-11
| [[Анатолий Ерошин|Анатоли Ерошин]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1970" | 1970-07-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-12-05
| [[Әхим Кәримов]]
| ''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q16335312|геохимик]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-08-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-04-19
| [[Георгий Ветошников|Георги Ветошников]]
|
|
|
| data-sort-value="1946" | 1946-03-09
| [[Бакы]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-09-02
| ''[[:d:Q12097183|Горюхіна Надія Олександрівна]]''
| ''[[:d:Q1515426|Украина милли музыка академиясе]]''
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-10-29
|
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-08-25
| ''[[:d:Q12647542|Aleksandras Liudvikas Viršila]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1944" | 1944-12-16
|
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-06-23
| [[Владимир Черкасов (1918)|Владимир Черкасов]]
|
|
|
| data-sort-value="1943" | 1943-10-22
| ''[[:d:Q1952845|Лоев районы]]''
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-04-14
| [[Юрий Ландо|Юри Ландо]]
| ''[[:d:Q18405103|Мәскәү индустрия-педагогия институты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-05-24
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-08-19
| [[Артем Статкевич|Артөм Статкевич]]
| ''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''
| ''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-06-20
| [[Днипро]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-12-23
| [[Анатолий Лифшиц|Анатоли Лифшитс]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-07-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918
| ''[[:d:Q107352639|Сиражетдинов Харас Латип улы]]''
|
| ''[[:d:Q1250916|сугышчы]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-02-04
| [[Луганск өлкәсе]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-09-19
| ''[[:d:Q109337115|Васильєв Олег Борисович]]''
| ''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014
| [[Киев]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-10-29
| [[Зәйнәп Гыйләҗетдинова]]
| ''[[:d:Q4452982|Ташкент медицина академиясе]]''
|
| ''[[:d:Q4452982|Ташкент медицина академиясе]]''<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Казан дәүләт медицина академиясе]]
| data-sort-value="2007" | 2007-10-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-09-18
| ''[[:d:Q132159814|Куприянова Маргарита Николаевна]]''
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-01-03
| Уфа
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-08-10
| [[Ксения Семенова|Ксения Семөнова]]
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>[[профессор]]
| ''[[:d:Q913157|Психиатрия һәм наркология федераль медицина тикшеренү университеты]]''<br/>''[[:d:Q4310646|РТФАнең педиатрия фәнни-тикшеренү институты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-10-06
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-11-26
| [[Наталья Ковшова]]
|
| [[мәргән]]
|
| data-sort-value="1942" | 1942-08-14
| [[Бөек Новгород]]
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-09-29
| [[Булат Гыйззәтуллин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-09-29
| [[Григорий Свирский|Григори Свирски]]
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016
|
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-03-27
| [[Йокубас Минкәвичүс]]
| ''[[:d:Q1260087|Šiauliai Gymnasium]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-05-05
| [[Vilnius|Вилнүс]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-04-12
| ''[[:d:Q18045037|Nina Iosifovna Savonenko]]''
|
|
|
| data-sort-value="1994" | 1994-02-25
| [[Гатчина]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-02-09
| [[Лия Шакирова|Лия Шакирыва]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| [[галим]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-07-29
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921
| ''[[:d:Q112435026|G. V. (Georgiĭ Vasilʹevich) Krasnov]]''
|
| ''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-03-14
| [[Алексей Асеев]]
|
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-05-10
| [[Красноярск]]
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-02-12
| ''[[:d:Q4405898|Grigoriy Salmanov]]''
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-04-03
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-02-01
| [[Геннадий Киселев|Геннади Киселөв]]
|
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-05-16
| [[Омск]]
|-
| data-sort-value="1922" | 1922
| ''[[:d:Q107212808|Садиҡов Хәмзә Әғләм улы]]''
|
| ''[[:d:Q34973205|Yezdovoy]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-08-16
| [[Леонид Круль]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-10-08
| Уфа
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-08-14
| [[Зәйтүнә Нәсретдинова|Зәйтүнә Нәсертдинева]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-10-01
| Уфа
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-03-29
| [[Алексей Яковлев (1923)|Алексей Яковлев]]
|
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1990" | 1990-04-05
| Уфа
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-11-21
| [[Михаил Едренкин|Михаил Едрөнкин]]
|
|
|
| data-sort-value="1970" | 1970-10-31
| Уфа
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-03-17
| [[Юрий Симонов|Юри Симонов]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2019" | 2019-08-14
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-01-08
| ''[[:d:Q15965879|Γιούρι Πιτσούγκιν]]''
|
|
|
| data-sort-value="2000" | 2000-02-03
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-08-05
| [[Фәүзи Саттаров|Фәүзи Саттарыв]]
|
|
|
| data-sort-value="1996" | 1996-07-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1923" | 1923
| ''[[:d:Q65334737|Фәхретдинова Дилара Әхәт ҡыҙы]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
|
| [[Ташкент]]
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-08-10
| [[Тамара Ходайбирдина]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998-04-27
|
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-03-21
| ''[[:d:Q89190483|Lyudmila Aleynikova]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
|
| ''[[:d:Q4331464|Одесса милли медицина университеты]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-05-17
| [[Одесса]]
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-03-31
| ''[[:d:Q111548989|Klara Koch]]''
|
|
|
| data-sort-value="1982" | 1982-11-04
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1923" | 1923-04-18
| ''[[:d:Q116173082|Юлия Укадер]]''
| ''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-11-21
| [[Елена Мухина]]
|
| ''[[:d:Q18939491|көндәлек авторы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q12713481|эшче]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-08-05
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-07-12
| [[Иван Князев|Иван Кнәзев]]
|
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-13
| [[Светлоград]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-11-24
| [[Петр Попов (1924)|Пөтр Попов]]
|
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1991" | 1991-07-09
| [[Башкортстан]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-03-01
| [[Мәхмүт Рәфыйков|Мәхмүт Рәфыйкыв]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-10-04
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-05-29
| [[Гений Панков|Гени Панков]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="1994" | 1994-11-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-12-11
| ''[[:d:Q55116676|Таһиров Тойғон Нуриәғзәм улы]]''
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-07-03
| [[Ләйлә Байтирәкева]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006-07-31
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-08-31
| ''[[:d:Q106777210|Леонид Леонидович Фёдоров]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q600751|прокурор]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-10-02
| ''[[:d:Q107295498|Сәйфетдинов Рифҡәт Ғилман улы]]''
|
| ''[[:d:Q31694932|Элемтәсе ауылы]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985-08-29
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-11-05
| ''[[:d:Q111723775|Фоменков Михаил Петрович]]''
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>[[укытучы]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| data-sort-value="2004" | 2004-01-22
| Уфа
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-11-07
| [[Мәхмүт Әминев]]
|
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984-01-27
| Уфа
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-09-04
| [[Рәшит Нурмөхәммәтов|Рәшит Нурмөхәммәтев]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-08-23
| Уфа
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-04-30
| [[Морат Рәхимкулов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2015" | 2015-05-04
| Уфа
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-05-03
| [[Георгий Мосолов|Георги Мосолов]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-03-17
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-09-25
| [[Әмир Арысланов|Әмир Арысланыв]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1987" | 1987-02-23
| Уфа
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-04-05
| [[Сергей Лобастов]]
|
| ''[[:d:Q17405793|спорт йөрешчесе]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-01-06
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-02-03
| [[Нинель Юлтыева|Нинель Юлтый]]
| ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q4070300|ballerina]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-10-13
| [[Глеб Максимов]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2001" | 2001-08-26
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-12-12
| [[Нина Немцева|Нина Немсева]]
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-13
| [[Дүсселдорф]]
|-
| data-sort-value="1926" | 1926
| ''[[:d:Q98085236|Зотов, Владимир Михайлович]]''
|
|
|
| data-sort-value="2018" | 2018-01-19
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-04-11
| [[Алексей Кузнецов (1927)|Алексей Кузнесов]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-11-04
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-11-14
| [[Геральд Матюшин|Геральд Матүшин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| ''[[:d:Q4201410|РФА археология институты]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-08-07
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-10-09
| [[Празат Исәнбәт]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-02-25
| [[Гүзәл Сөләйманова (1927)|Гүзәл Сөләйманыва]]
| [[Рус балеты академиясе]]
|
|
| data-sort-value="1969" | 1969-04-14
| Уфа
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-07-10
| [[Игорь Бойчев]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q688603|инженер-технолог]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-07-14
| Уфа
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-04-01
| [[Булат Баишев]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-07-14
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-03-16
| ''[[:d:Q62070547|Исхаҡова Ләйлә Хәбибулла ҡыҙы]]''
|
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-03-29
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-06-04
| [[Глеб Сергеев]]
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020
|
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-03-16
| ''[[:d:Q97659748|Воробьёв Борис Иванович]]''
| [[Себер дәүләт медицина университеты]]
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-02-11
|
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-04-28
| ''[[:d:Q109491243|Тур, Евгений Яковлевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="2020" | 2020-05-21
| [[Түбән Новгород]]
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-09-12
| [[Яков Бергер]]
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201389|Institute of China and Contemporary Asia of the Russian Academy of Sciences]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-01-11
| ''[[:d:Q20098093|Абыҙбаев Измаил Ибраһим улы]]''
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997-09-04
| Уфа
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-03-19
| ''[[:d:Q21089145|Konstantin Berezovsky]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-06-24
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-09-22
| ''[[:d:Q70248012|Куликов, Евгений Васильевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997-04-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-09-15
| [[Рафаил Гәрәев]]
|
|
|
| data-sort-value="2010" | 2010-01-11
| Уфа
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-06-03
| [[Нина Бызина]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
| [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]
| data-sort-value="2024" | 2024-04-20
|
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-05-15
| [[Рәис Нугаев]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-06-06
| [[Ришат Болгаков|Ришат Болгакыв]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-02-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1931" | 1931-02-08
| [[Майя Таһирова|Мая Таһирыва]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>[[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-06-09
| Уфа
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-08-04
| [[Айрат Ишмөхәммәтов]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q4304061|N.V. Sklifosovsky Research Institute for Emergency Medicine]]''
| data-sort-value="2004" | 2004-02-29
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-06-18
| [[Владимир Матвеев (1932)|Владимир Матвеев]]
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-09-21
| [[Юрий Дудорин|Юри Дудорин]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-02-06
| Уфа
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-06-13
| [[Рамил Хәкимов|Рамил Хәкимев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="1999" | 1999-06-29
| Уфа
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-03-10
| ''[[:d:Q62713716|Кротков, Вячеслав Владимирович]]''
| [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007-09-15
|
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-07-10
| ''[[:d:Q97571149|Алкснэ Арнольд Эдуардович]]''
| [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>''[[:d:Q3608706|Крывый Риһ милли университеты]]''
| data-sort-value="1998" | 1998-11-21
| [[Кривой Рог]]
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-07-26
| [[Игорь Плеханов]]
|
| ''[[:d:Q63243629|speedway rider]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-02
| Уфа
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-10-29
| [[Рим Әхмәтов|Рим Әхмәтев]]
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-25
| Уфа
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-09-09
| [[Сергей Викулов]]
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''
| [[галим]]
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| data-sort-value="2025" | 2025-01-16
|
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-02-20
| ''[[:d:Q46227417|Galina Parfeňjevna Neščimenko]]''
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''
| ''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-01-31
| ''[[:d:Q70254890|Сторожев, Анатолий Дмитриевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="2007" | 2007
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-02-07
| [[Адоль Хәмзин]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-05-12
| [[Георгий Кацерик]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1934" | 1934
| ''[[:d:Q112473968|Lev Borisovič Jevgrafov]]''
|
| ''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-10-01
| ''[[:d:Q135963761|Grigory Ivanovich Vasyuk]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-03-22
| [[Анатолий Алексеев|Анатоли Алексеев]]
| ''[[:d:Q12123119|Faculty of Mechanics and Mathematics, Taras Shevchenko National University of Kyiv]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201543|Glushkov Institute of Cybernetics]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-06-21
| [[Киев]]
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-07-31
| [[Виталий Корнилов|Витали Корнилов]]
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
|
|
| data-sort-value="1997" | 1997-09-25
| [[Новоуральск]]
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-09-30
| ''[[:d:Q140036581|Ковалёв, Станислав Романович]]''
| ''[[:d:Q4258182|Ленинград сынлы сәнгать укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-06-02
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-03-29
| [[Вера Баева]]
| ''[[:d:Q4476712|Урал дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-02-23
| [[Юрий Краузе|Юри Краузе]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-27
| ''[[:d:Q1780477|Kommunarka]]''
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-09-09
| [[Гөлли Мөбәрәкова|Гөлли Мөбәрәкева]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| [[Башкорт дәүләт академия драма театры]]
| data-sort-value="2019" | 2019-02-20
| Уфа
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-06-02
| [[Эрнст Сәетов|Ирныс Сәетев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-03-04
| Уфа
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-10-09
| [[Сөмбәт Закиров|Сөмбәт Закирыв]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-10-16
| [[Вил Еникиев]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-10-23
| ''[[:d:Q109120522|Коваль Юрий Никифорович]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-06
| Уфа
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-10-04
| [[Сергей Ермаков]]
| ''[[:d:Q4397988|Россия ачык транспорт академиясе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-07-16
| [[Борис Миркин]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2017" | 2017-08-09
| Уфа
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-12-02
| [[Юрий Ракша|Юри Ракша]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2962070|куючы-рәссам]]''
|
| data-sort-value="1980" | 1980-09-01
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-07-27
| [[Ринарт Сөләйманов|Ринарт Сөләйманыв]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-12-21
| [[Риян Бикчәнтәев]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1992" | 1992
| Уфа
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-05-11
| ''[[:d:Q30345919|Мифтахетдинов]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-11-04
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-07-30
| [[Игорь Мищенко|Игорь Мичченко]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| data-sort-value="2020" | 2020-06-21
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-08-28
| ''[[:d:Q48963239|Valeriy Ilichiev]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-05-18
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-02-27
| ''[[:d:Q96632027|Моряков Юрий Петрович]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
| ''[[:d:Q1781198|агроном]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-03-05
| [[Баймак районы]]
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-08-01
| ''[[:d:Q100166274|Зинковский Валерий Михайлович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-08-31
| ''[[:d:Q109487634|Шлычков Валерий Иванович]]''
|
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-08-26
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-02-11
| [[Рима Әсфәндиярова|Римма Әсфәндиярева]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-06-09
| [[Тула]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-03-20
| [[Фирдәвес Нәфыйкова|Фирдәвес Нәфыйкыва]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-01-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1938" | 1938
| [[Лев Шерстенников]]
| ''[[:d:Q1540876|Санкт-Петербург дәүләт кино һәм телевидение университеты]]''
| ''[[:d:Q957729|фотокорреспондент]]''<br/>''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-07-28
| [[Әлмирә Янбухтина]]
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-11-20
| Уфа
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-03-19
| [[Вячеслав Янченко|Вәчеслав Янченко]]
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-09-10
| [[Ирина Шабанова]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-09-02
| [[Удмуртия]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-06-29
| [[Вениамин Йофе]]
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-07-21
| [[Василий Бледных|Васили Бледных]]
| ''[[:d:Q4508686|Көньяк Урал дәүләт аграр университеты]]''
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-20
| [[Чиләбе]]
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-02-21
| ''[[:d:Q51450762|Marat Zakievitsj Nafikov]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-03-01
| ''[[:d:Q124771506|Исаева, Фия Абдулбариевна]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
| ''[[:d:Q1528756|Таҗик милли университеты]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-10-02
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-03-15
| [[Владимир Соколов]]
|
| ''[[:d:Q2309784|вилаузышчы]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-11
| [[Омск]]
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-06
| [[Юрий Медведев (1939)|Юри Медведев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-07-25
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-09-25
| ''[[:d:Q16635425|Robert Gazizov]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-06-30
| [[Юрий Антипин|Юри Антипин]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| data-sort-value="2014" | 2014-07-06
| Уфа
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-08
| [[Станислав Кирсанов]]
|
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-23
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-12
| [[Виктор Григорьев (1939)|Виктор Григорьев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-01-01
| [[Дамир Еникиев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-03-15
| [[Тәнзилә Килдебәкова]]
|
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q106368265|linguistics teacher]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-03-02
| Уфа
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-11-22
| ''[[:d:Q111781797|Ғимранов Эрнст Ғайса улы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-08-08
| ''[[:d:Q121288149|Светлана Шаһиәхмәтова]]''
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q4685922|adult educator]]''
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-05-14
| ''[[:d:Q124281656|Valentina Ritsing]]''
| ''[[:d:Q18626265|Tartu Adult Secondary School]]''<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q50995749|спорт белән бәйле кеше]]''<br/>[[укытучы]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-11-11
| [[Тарту]]
|-
| data-sort-value="1939" | 1939-04-28
| [[Марат Рамазанов|Рамазанов Марат Давыт улы]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| [[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]
| data-sort-value="2024" | 2024-08-15
| Уфа
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-08-12
| [[Эдуард Габдуллин|Идуарт Габдуллин]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-06-08
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-10-19
| [[Альберт Галиев]]
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''
| ''[[:d:Q1063329|РФА СБ Төш физикасы институты]]''<br/>''[[:d:Q1433237|РФА Космик тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-09-12
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-04-09
| [[Валентина Сорокина (1940)|Валентина Сорокина]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[Башкорт дәүләт сәнгать музее]]
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940
| ''[[:d:Q18084471|Boris Bondarenko]]''
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q327029|механик]]''<br/>''[[:d:Q50997373|fitter]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-04-07
| [[Владимир Борман]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-01-12
| Уфа
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-03-29
| [[Геннадий Максимов (1940)|Геннади Максимов]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-08-23
| ''[[:d:Q24351040|Mikhail Rabinovich]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-09
| Уфа
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-04-18
| [[Элеонора Ишмаева|Илиянура Ишмаева]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-07-08
| [[Халидә Багданова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-03-11
| [[Альда Вәлиева]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-07-14
| [[Илгиз Абдуллин]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| data-sort-value="2008" | 2008-07-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-09-10
| ''[[:d:Q100194554|Егоров Игорь Владимирович]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-01-06
| [[Айрат Мәмлиев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-09-22
| [[Флорида Кудашева]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2016" | 2016-10-10
| Уфа
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-09-03
| [[Сергей Довлатов]]
| ''[[:d:Q15298898|School # 206]]''<br/>''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1039099|икыскурия йөртүче]]''<br/>''[[:d:Q1155838|корреспондент]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-08-24
| [[Нью-Йорк]]
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-11-27
| [[Александр Ишин]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-09-13
| [[Алексей Королевский|Алексей Королевски]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-18
| Уфа
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-01-21
| [[Айрат Кәримов (1941)|Айрат Кәримев]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[композитор]]
|
| data-sort-value="2016" | 2016-05-11
| Уфа
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-09-21
| [[Вардван Варжапетян|Вардван Варжапетән]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-10-19
| [[Лилия Кәлимуллина]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-02-18
| ''[[:d:Q111752850|Әхмәтйәнов Альберт Мөхәмәт улы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| data-sort-value="2001" | 2001-02-22
| Уфа
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-09-28
| ''[[:d:Q123577571|Эльміра Дзянісаўна Муратава]]''
| ''[[:d:Q4469711|Үзбәк дәүләт җиһан телләре университеты]]''
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4469711|Үзбәк дәүләт җиһан телләре университеты]]''<br/>''[[:d:Q25528665|Kokand state pedagogical institute after Mukimi]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-08-02
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-05-10
| [[Рөстәм Габәшев]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q3621491|археолог]]''
| [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]
| data-sort-value="2010" | 2010-01-02
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-10-04
| ''[[:d:Q131438234|Dina Gradova]]''
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''
| ''[[:d:Q3287172|Saint Petersburg Manege]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-04-29
| [[Йон Эрпенбек]]
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-03-12
| ''[[:d:Q4139031|Валериан Гитин]]''
|
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-11-16
| [[Харьков]]
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-11-28
| [[Николай Чаругин]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-09-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-05-18
| ''[[:d:Q70254542|Pavel Bogolyubov]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| ''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-12-15
| [[Дубна]]
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-12-19
| [[Евгений Алёхин]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q10334684|public health physician]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-20
| Уфа
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-06-26
| ''[[:d:Q4082128|Белобоков, Александр Борисович]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-11-12
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-07-09
| [[Сергей Комиссаренко]]
| ''[[:d:Q56355836|Kyiv State Medical Institute]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q4201442|Palladin Institute of Biochemistry]]''<br/>''[[:d:Q12131981|Institute of biology of the Taras Shevchenko National University of Kyiv]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-04-28
| ''[[:d:Q12139152|Патлашенко Євген Олександрович]]''
|
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-10-31
| [[Юрий Чекранов|Юри Чекранов]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-06-14
| [[Борис Вознюк|Борис Вознүк]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q4220226|И. К. Карпенко-Карый исемендәге Киев илкүләм театр, кино һәм телевидение университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-10-10
| [[Владимир Данилов]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| [[математик]]
| ''[[:d:Q4504389|РФА Үзәк икътисад-математика институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-09-05
| ''[[:d:Q65334291|Вәлиев Марат Дәүләт улы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1943" | 1943
| ''[[:d:Q107493216|Yuri Chekranov]]''
|
| ''[[:d:Q63243629|speedway rider]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-12-16
| Уфа
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-01-20
| ''[[:d:Q109286448|Бәхтизин Рәүеф Заһит улы]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2025" | 2025-09-10
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-09-12
| [[Владимир Спиваков]]
| [[Үзәк музыка мәктәбе - Музыка башкару сәнгате академиясе]]<br/>''[[:d:Q4438728|Питырбур консерваториясенең махсус музыка мәктәбе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-03-18
| [[Борис Соколов (1944)|Борис Соколов]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>[[композитор]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Владимир Тольц|Владимир Тольс]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-10-28
| ''[[:d:Q16636586|Эдуард Һетмански]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-08-14
| [[Шамил Заһидуллин]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-09-13
| ''[[:d:Q51668488|Евгений Алексеевич Пантелеев]]''
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-08
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-03-05
| ''[[:d:Q58694120|Суфия Күсимова]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-05-04
| [[Валерий Яковлев|Валери Яковлев]]
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-01-19
| [[Розалия Низаметдинова]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-05-03
| [[Рифкать Шакиров|Рифхәт Шакирыв]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-01-02
| [[Игорь Закиров|Игорь Закирев]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-09-09
| [[Светлана Акимова]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-11-16
| [[Михаил Ерилин]]
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-07-24
| Уфа
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-08-15
| [[Анатолий Квашнин|Анатоли Квашнин]]
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q282302|Бронетанк гаскәрләре хәрби академиясе]]''<br/>[[Курган дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q108787051|Kurgan Mechanical Engineering Institute]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-07
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-08-08
| [[Рифкать Арсланов|Рифкать Арысланыв]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-06-08
| [[Вил Бәкирев]]
| ''[[:d:Q4314896|Ярослав Зирәк ис. милли юридик академия]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-05
| [[Андрей Болтнев]]
| ''[[:d:Q4538872|Ярыслау дәүләт театр институты]]''<br/>''[[:d:Q4146801|Үзбәкстан дәүләт сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q4167656|Drama Theater of the Eastern Military District]]''<br/>''[[:d:Q4315114|National Theatre of the Republic of Adygeya]]''<br/>''[[:d:Q4325467|Red Torch Theatre]]''<br/>''[[:d:Q1503571|Маяковский театры]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-05-12
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-18
| [[Георгий Кубатьян|Георги Кубатьян]]
| ''[[:d:Q492766|Николай Иванович Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q16671606|Arménie littéraire]]''<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q8052576|Ереван математик машиналар фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q13054028|Martiros Saryan Museum]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-09-01
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-13
| [[Филор Мөхәммәтлатыйпов|Филур Мөхәммәтлатыйпыв]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-12-15
| [[Евгений Винокуров|Евгени Винокуров]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-11-30
| [[Александр Ефремов (1946)|Александр Ефремов]]
| ''[[:d:Q4508686|Көньяк Урал дәүләт аграр университеты]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-11-26
| [[Николай Грахов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-03-08
| [[Валентина Ленцова|Валентина Ленсова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q4204952|Soviet Central Television]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-02-11
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-20
| ''[[:d:Q39082750|Vyacheslav Arkhipov]]''
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-05
| ''[[:d:Q65041247|Дәүләтшина Шәүрә Сәхәүетдин ҡыҙы]]''
|
|
|
|
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-10
| ''[[:d:Q89412590|Еникеева Светлана Әхмәт ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2837942|аллерголог]]''<br/>''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-07-03
| ''[[:d:Q97344446|Богадельников, Игорь Владимирович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-05-24
| [[Владимир Мальханов]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-02-21
| [[Аркадий Фрид]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1326956|иликтер миханиге]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-23
| ''[[:d:Q115767844|Igor Aleksandrovich Kudravetsev]]''
| ''[[:d:Q105531852|Faculty of Civil Engineering BelDUT]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q64868079|Faculty of Industrial and Civil Engineering BelDUT]]''
| data-sort-value="2003" | 2003-10-25
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-17
| ''[[:d:Q118090175|Ушанов Юлай Ғиниәт улы]]''
|
| [[балет]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-04-19
| ''[[:d:Q124566333|Әхмәҙиева Эльза Нәбиәхмәт ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''<br/>''[[:d:Q28569455|ниянатулыг]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-16
| [[Борис Викторов]]
|
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004-10-14
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-04-24
| [[Эдуард Дәүләтов|Идуарт Дәүләтев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| data-sort-value="1998" | 1998
| Уфа
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-13
| [[Михаил Копьев|Михаил Копьов]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-19
| [[Вологда]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-08-31
| [[Айрат Шаммазов]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-08-29
| [[Шамил Тереголов|Шамил Тереголыв]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q805253|ballet master]]''<br/>''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-11-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-04-28
| [[Борис Назаров (1947)|Борис Назаров]]
| ''[[:d:Q4114347|Радиацион, химик һәм биологик саклану һәм мөһәндис гаскәрләре хәрби академиясе]]''
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-12-07
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-06
| [[Роберт Әхмәтов (1947)]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
| ''[[:d:Q50035684|Republican Clinical Hospital named after G.G. Kuvatova]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-02-04
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-14
| ''[[:d:Q88272135|Изотова Татьяна Алексеевна]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-09-11
| [[Борис Александров]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[эшкуар]]
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-30
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-02-07
| ''[[:d:Q110833489|Миңлебаева Наилә Мәсғүт ҡыҙы]]''
| ''[[:d:Q4304093|А. Н. Косыгин исемендәге Мәскәү дәүләт текстиль университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q242468|тегүче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''
| ''[[:d:Q15640476|Council of Ministers of the Bashkir ASSR]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-06
| ''[[:d:Q111803583|Шәйәхмәтов Рәшит Заһит улы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-13
| ''[[:d:Q111804362|Хлыбов Виктор Петрович]]''
|
| ''[[:d:Q2962070|куючы-рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-05-30
| ''[[:d:Q111811780|Ускова Нина Николаевна]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-03-25
| ''[[:d:Q111922406|Заико Александр Иванович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| ''[[:d:Q112503022|Vladimir Olegovič Pečatnov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-08-10
| [[Морат Әхмәтов|Морат Әхмәтев]]
| ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''
| [[композитор]]
|
| data-sort-value="2006" | 2006
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-02-08
| [[Хәлидә Гансева|Хәлидә Гансев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-03-18
| ''[[:d:Q4203651|Yury Isakov]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-01-25
| [[Николай Калинушкин]]
|
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-04-20
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-08-31
| [[Сергей Краснов]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-06-16
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-04-08
| [[Ян Крыжевски]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-03-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-11-26
| [[Анатолий Сухов|Анатоли Сухов]]
| ''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]''
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-09-10
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-11-09
| [[Леонора Куватова|Лианура Куәтева]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-10-01
| [[Таң Еникеев|Таң Янекәев]]
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-10-07
| [[Рафаэль Сәлимгәрәев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-11-27
| [[Владимир Суханов]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-04-03
| [[Леонид Бахнов]]
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-05-19
| ''[[:d:Q55421300|Rustam Vasiliev]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-05-30
| ''[[:d:Q76863173|Leonid Aleksandrovich Meshkov]]''
|
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q1235146|documentary filmmaker]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-03-31
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-11-10
| [[Наилә Кирәева]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16655672|Institute of Biology of Ufa Federal Research Center]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-11-25
| Уфа
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-10-30
| [[Рөстәм Кәбиров]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-09-19
| ''[[:d:Q108866748|Заһиҙуллин Искәндәр Мөхәмәт улы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q2419397|терапевт]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-07-06
| ''[[:d:Q124770591|Курамшина, Гульнара Маратовна]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948
| [[Марат Сираҗетдинов (1948)|Марат Сираҗетдинов]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q691031|концертмейстер]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-03-26
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-10-20
| [[Владимир Быков]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-01-14
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-09-18
| [[Владимир Плечев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[хирург]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-12-14
| [[Геннадий Родионов|Геннади Родионов]]
|
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-05-30
| [[Геннадий Розенберг|Геннади Розенберг]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q4201826|РФА Идел бассейны экологиясе институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-12-25
| [[Дмитрий Карев (1949)|Дмитри Карев]]
| ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]''<br/>''[[:d:Q2986673|Янка Купала исемендәге Гродно дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2986673|Янка Купала исемендәге Гродно дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-10-07
| [[Гродно|Һродна]]
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-12-04
| [[Айрат Әхмәтшин]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-10-23
| [[Владимир Чариков]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-01-17
| Уфа
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-01-03
| ''[[:d:Q22137908|Vladimir Starkov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-03-11
| [[Луганск]]
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-02-24
| [[Валентина Старикова]]
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-12-12
| [[Олег Ермилов]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-01-05<br/>1941-12-11
| [[Юрий Морозов (1941)]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949
| [[Рәҗәп Шәйхетдинов]]
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-04-01
| [[Сергей Тюфяков]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]<br/>[[Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясе|Башкорт дәүләт филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-09-14
| [[Светлана Лобастова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-05-26
| ''[[:d:Q101533226|Владимир Андреевич Певцов]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-01-03
| ''[[:d:Q106395455|Ураҙбаев Булат Насир улы]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-09-29
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-03-20
| [[Фәрит Гыйззәтуллин]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-06-29
| [[Владимир Клименко]]
| ''[[:d:Q4325461|Новосибирск дәүләт педагогика үниверситеты]]''
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-11-19
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-03-03
| [[Анатолий Кузьмин|Анатоли Кузьмин]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| data-sort-value="1978" | 1978-01-07
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-17
| [[Зөһрә Ильясова|Зөһрә Ильясыва]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-09-22
| ''[[:d:Q18634259|Aleksandr Dvornik]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-09-04
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-04
| [[Рөстәм Фәезов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-04-28
| [[Владимир Иванов (1950)|Владимир Иванов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''<br/>[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-10-15
| [[Искәндәр Усманов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-05-11
| ''[[:d:Q97195630|Валиахметов, Марат Фёдорович]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-05-11
| ''[[:d:Q97278827|Boris Khokhryakov]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q4170550|Хант-Манси — Югра автономияле округы думасы]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-03-14
| [[Искәндәр Кузеев]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-24
| [[Сергей Колесов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-09-06
| ''[[:d:Q111949484|Гаврилов Владимир Львович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-01-12
| Уфа
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-04-19
| [[Шамил Гансев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-06-02
| [[Игорь Гатауллин]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-30
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-01-28
| [[Дилә Еникиева|Дилә Янекәева]]
| ''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''
| ''[[:d:Q4407737|Санкт-Петербург психоневрология фәнни тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-07-18
| [[Виктор Анохин]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-01-04
| [[Александр Донгузов]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-03-15
| [[Шамил Кинҗәкәев]]
|
| ''[[:d:Q17307272|цирк артисты]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-03-06
| ''[[:d:Q40186367|Агибалов, Валерий Михайлович]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-04-07
| [[Өммегөлсем Ардаширова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-02-26
| ''[[:d:Q65334314|Вәлиев Шамил Зөфәр улы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-12-04
| ''[[:d:Q75683356|Герасимов Александр Петрович]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]
| [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-12-22
| [[Лиана Ковалёва]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-01-19
| ''[[:d:Q111871943|Юрьев Виктор Леонидович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-06-09
| ''[[:d:Q124664861|Наилә Алтынова]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-09-30
| ''[[:d:Q134725406|Юлдыбаев, Марат Хадиевич]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-07-25
| ''[[:d:Q139378835|Viktor Yakovlev]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-04-09
| [[Псков]]
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-10-15
| [[Зилә Вәлиева]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-07-29
| [[Олег Вьюгин]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-06-03
| [[Вячеслав Назаров|Вәчеслав Назаров]]
|
| ''[[:d:Q15981151|җазмен]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-01-02
| [[Денвер]]
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-04-19
| [[Сергей Лаврентьев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-06-28
| [[Рәшит Җиһанов]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-03-01
| [[Станислав Шалухин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="2002" | 2002-07-02
| Уфа
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-01-09
| [[Наил Лотфуллин]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-11-19
| Уфа
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-01-23
| ''[[:d:Q20605303|Рафил Нәбиуллин]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|
| Уфа
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-09-12
| [[Марат Дәүкәев]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-09-01
| [[Любовь Ванчухина]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-08-07
| [[Гүзәл Булгакова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-11-13
| [[Светлана Горбушина]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[укытучы]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-07-02
| ''[[:d:Q100956219|Морозов, Андрей Андреевич]]''
| [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-09-17
| [[Сергей Янаки]]
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-16
| Уфа
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-08-26
| ''[[:d:Q113626476|Олег Килмөхәммәтов]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-09-09
| ''[[:d:Q114087878|Aleksandr Grigoriev]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| ''[[:d:Q15640476|Council of Ministers of the Bashkir ASSR]]''<br/>[[Башкортстан хөкүмәте|Башкортстан Хөкүмәте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-07-26
| [[Роман Дубровкин]]
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-03-28
| ''[[:d:Q4075639|Баймөхәмәтов Ринат Бикбулат улы]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-01-26
| [[Владимир Зорин]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-02-13
| [[Юрий Андрианов|Юри Андрианов]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="2007" | 2007-08-21
| Уфа
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-02-27
| [[Урал Мөхәммәтшин]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-01
| Уфа
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-01-23
| ''[[:d:Q23659243|Давлетшина Зіля Мінніярівна]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-07-08
| ''[[:d:Q51845168|Leonid Sokolov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-02-14
| ''[[:d:Q98940401|Андреев Иван Ильич]]''
| ''[[:d:Q89366029|Leningrad Institute of Civil Air Fleet Engineers]]''
| ''[[:d:Q31677157|Aviator]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-10-07
| ''[[:d:Q100255569|Кулагин Евгений Анатольевич]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-10-15
| ''[[:d:Q112143785|Сабитов Илдар Нариман улы]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-05-15
| ''[[:d:Q124460548|Хәйруллина Рәйсә Хәниф ҡыҙы]]''
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[галим]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-11-29
| [[Нияз Габдүшев]]
|
| ''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-09-22
| [[Рөстәм Асанбаев|Рөстәм Әсәнбаев]]
|
| ''[[:d:Q855091|гитарист]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-05-26
| Уфа
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-02-27
| [[Виктор Разеев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-05-24
| [[Эльза Хөснетдинова|Илзә Хөснетдинева]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3126128|генетик]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-07-29
| [[Юрий Шәйгарданов|Юри Шәйгарданыв]]
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q222344|кинооператор]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-09-20
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-02-13
| [[Рөстәм Кудашев]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-08-08
| [[Владимир Тулупов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-03-23
| [[Борис Филинов]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-11-08
| [[Рәшит Җангиров|Рәшит Җангирев]]
| ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q17391605|кинематограф теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''
| ''[[:d:Q4146999|Россия яңа чор тарихы дәүләт үзәк музее]]''
| data-sort-value="2008" | 2008-12-14
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-11-26
| [[Игорь Александров (1945)|Игорь Александров]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-12-10
| [[Ирина Оськина]]
| ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Башкорт дәүләт сәнгать музее]]<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-12-13
| ''[[:d:Q65333941|Ғибәҙуллин Рафаил Вәһит улы]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q4318144|Neftyanik stadionu]]''<br/>''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-12-18
| ''[[:d:Q82929704|Усман Фәрхетдинов]]''
| [[Казан дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-08-08
| [[Владимир Кузьменко]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-11-01
| [[Михаил Доломатов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-03-26
| ''[[:d:Q118188175|Leonid Makarov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-07-28
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-09-01
| ''[[:d:Q124654164|Надеждина Вера Александровна]]''
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-04-16
| ''[[:d:Q124771009|Тарасов, Михаил Михайлович]]''
|
|
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-05-23
| ''[[:d:Q134571549|Nikolai Anfyorov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-04-06
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-03-30
| [[Рамил Бәхтизин]]
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-19
| [[Владимир Виноградов]]
| ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-06-29
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| [[Елена Габец|Елена Габес]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| ''[[:d:Q113072351|Taganka Theatre]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-12-05
| [[Валерий Лимасов|Валери Лимасов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-01
| [[Владимир Филиппов (1955)|Владимир Филиппов]]
|
| [[офицер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-12-09
| [[Риф Сәхәбетдинов|Риф Сәхәбетдинев]]
| ''[[:d:Q490188|Ю. А. Гагарин исемендәге һава-хәрби академиясе]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-12-05
| [[Рөстәм Сабитов|Рөстәм Сабитыв]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Ләлә Орфеева]]
|
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-03-07
| [[Николай Кротов]]
| ''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q5090503|химик-технолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]''<br/>''[[:d:Q4304225|Moscow Refinery]]''<br/>''[[:d:Q4192924|Znanie]]''
| data-sort-value="2026" | 2026-04-27
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-03-27
| [[Ринат Сәгыйтев]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-08-24
| Уфа
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-06-13
| ''[[:d:Q48954563|Корюков, Юрий Юрьевич]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-04-14
| [[Рөстәм Гаделшин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| ''[[:d:Q16655704|Institute of Mathematics with Computer Center]]''<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| data-sort-value="2016" | 2016-05-10
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-26
| ''[[:d:Q91200445|Anvar Makhmutov]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q97662004|Масалимов, Анвар Хатминурович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-05-07
| ''[[:d:Q124963264|Герасимов, Владимир Петрович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-08-18
| [[Искәндәр Әхәтев]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''
| ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q52846074|R.R. Mavliutov Institute of Mechanics of the Ufa Federal Research Centre]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-02-03
| [[Георгий Малинецкий|Георги Малинетски]]
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q2489707|РФА Гамәли математика институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-11-21
| [[Илшат Теләшев]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-10-10
| ''[[:d:Q17402249|Mikhail Anferov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-01-15
| [[Марат Кәбирев (1956)|Марат Кәбирев]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-03-16
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-07-17
| [[Наил Байбурин]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-07-20
| Уфа
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-05-09
| ''[[:d:Q58482289|Gennady Ivanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-03-28
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-01-26
| [[Дмитрий Бугай]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-02-26
| [[Наталья Гилева]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-10-05
| ''[[:d:Q97661636|ナイリ・ラティポフ]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-02-21
| ''[[:d:Q110624365|Sergei Devyatirikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-09-25
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-07-18
| [[Рамил Мөдәрисов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| [[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-12-17
| ''[[:d:Q112207940|Ноғоманов Рәүеф Сәмиғулла улы]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-03-08
| [[Артур Реан]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[галим]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-08-23
| [[Сергей Синенко]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-11-10
| [[Мефодий (Кондратьев)|Мефоди Кондратьев]]
|
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-10-01
| [[Гүзәл Әбсаттарова|Гүзәл Габделсаттарыва]]
|
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-01-25
| [[Юри Әхмәрев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-02-01
| [[Людмила Матвеева|Лүдмила Матвеева]]
|
| ''[[:d:Q4439155|long-distance runner]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-07-12
| [[Илгизәр Буракаев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-01-14
| [[Ринат Садыйков (1957)|Ринат Садыйкыв]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-10-30
| [[Айрат Терегулов|Айрат Тереголыв]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-08-27
| [[Геннадий Гарустович|Геннади Гарустович]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-24
| Уфа
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-01-02
| [[Айсылу Сәлмәнова]]
|
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-08-07
| ''[[:d:Q48963127|Alexander Pozin]]''
|
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-03-30
| ''[[:d:Q65334490|Galina Ishmukhametova]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
| [[Уфа (журнал)]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-07-01
| ''[[:d:Q76875166|Ишмөхәмәтов Айҙар Айрат улы]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2419397|терапевт]]''
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q19910776|Chumakov Federal Scientific Center for Research and Development]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-04-15
| ''[[:d:Q111478519|Evgenij Anatolʹevič Kurlaev]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201532|Institute of History and Archaeology]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-04-25
| ''[[:d:Q111711990|Ravil Yamilov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]
| [[Россия фәннәр академиясе]]
| data-sort-value="2020" | 2020-06-15
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-03-25
| [[Юрий Новиков]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-08-23
| ''[[:d:Q113578798|Шәмсетдинова Римма Фәрит ҡыҙы]]''
|
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q1371914|салис]]''
| [[Фәйзи Гаскәров ансамбле]]
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-04-01
| ''[[:d:Q124658721|Aleksandr Loginov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-01-02
| [[Игорь Соколов]]
|
| ''[[:d:Q17486376|атучы спортсмен]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-05-05
| [[Әлбирт Сәфәров|Әлбирт Сәфәрев]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-03-19
| [[Владимир Сигачев|Владимир Сигачов]]
|
| ''[[:d:Q1075651|keyboardist]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-08-03
| ''[[:d:Q16648521|Vladimir Yepifanov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-09-25
| [[Натан Сельский|Натан Селски]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-10-07
| [[Эмилия Слабунова]]
| ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-07-23
| [[Марат Гәрәев (1958)|Марат Гәрәев]]
| ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-08-10
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-11-19
| ''[[:d:Q74692192|Балапанов Малик Хәмит улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-01-02
| ''[[:d:Q78563093|Ғиззәтуллин Рим Рифғәт улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201644|Ufa Institute of Chemistry]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-03-04
| [[Рөстәм Исмаков]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q4318144|Neftyanik stadionu]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-10-30
| [[Морат Киекбаев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-12-24
| [[Салават Галләмов|Салават Галләмев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q974144|укытучы]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-09-05
| Уфа
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-11-29
| [[Анатолий Помыкалов|Анатоли Помыкалов]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-09-06
| [[Валерий Трофимов|Валери Трофимов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-09-15
| ''[[:d:Q55825680|Albert Miftakhov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-09-11
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-03-18
| ''[[:d:Q62089772|Fayzi Gizatullin]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-07-13
| [[Азат Ибраһимов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959
| ''[[:d:Q95283072|Arkadij Viktorovič Lukʹjanov]]''
|
| [[фәлсәфәче]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-03-03
| ''[[:d:Q120065318|Елена Алексеева]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q20971250|кино тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-10-27
| ''[[:d:Q123202257|Гимаев, Рашит Фаритович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-07-17
| ''[[:d:Q130430895|Lada Fetisova]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-08-23
| [[Риф Сәетгәрәев]]
|
| ''[[:d:Q63243629|speedway rider]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-06-18
| [[Острув-Велькопольски|Острув-Велкопольски]]
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-03-10
| [[Рөстәм Шәймөхәммәтов|Рөстәм Шәймөхәммәтев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-07-30
| ''[[:d:Q18278357|Сурков, Константин Александрович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-12-23
| [[Евгений Зинковский|Евгени Зинковски]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-01-10
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-03-05
| [[Илдар Әхтәмов|Илдар Әхтәмев]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-05-04
| ''[[:d:Q65334320|Вәлиева Аида Фәрит ҡыҙы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-10-09
| ''[[:d:Q79335221|Alfred Yunusov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-04-23
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-11-09
| [[Гүзәл Фәйзуллина]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-06-06
| ''[[:d:Q96308963|Монасипов Рөстәм Әнүәр улы]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-12-17
| ''[[:d:Q107323207|Ramil Yamaleyev]]''
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-06-18
| [[Лилия Әмирханова]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-08-30
| ''[[:d:Q116758119|Елена Евдокимова]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q19603970|филология фәннәре кандидаты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-09-05
| [[Рамил Юлдашев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-12-13
| [[Урал Рәхимов|Урал Рәхимев]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-12
| ''[[:d:Q4439052|Mikhail Stavsky]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[менеджер]]<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-27
| [[Ирек Җәлалов|Ирек Җәлалыв]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-07-27
| [[Әминә Әсфәндиярова|Әминә Әсфәндиярева]]
|
| [[галим]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-12-22
| [[Винир Мөхәммәтгәрәев]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-03-14
| [[Әлбирт Тимербулатов|Әлбирт Тимербулатыв]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-09-24
| ''[[:d:Q22918495|Сергей Болотников]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-12-16
| ''[[:d:Q48953544|Зайдельман Яков Наумович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[Программист|програмчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-24
| ''[[:d:Q48954756|Pavel Googe]]''
|
| ''[[:d:Q5137571|кәрҗинтубы териниры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-03-30
| [[Рәмзәнә Абуталипова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-05-25
| ''[[:d:Q65334197|Байышева Зилә Вәғиз ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-02-03
| ''[[:d:Q65334350|Галина Гөлназ Салауат ҡыҙы]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-12-28
| ''[[:d:Q65334503|Иҙрисова Миләүшә Абрар ҡыҙы]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-04-05
| ''[[:d:Q74787713|Башкатов Сергей Александрович]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-13
| [[Рөстәм Әхмәдиев]]
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-04-14
| ''[[:d:Q105104992|Igor Glebovich Melnikov]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011-01-13
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-05-10
| [[Альбина Бурангулова]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961
| ''[[:d:Q133490048|Tanya Krylova]]''
|
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-05-08
| [[Наталья Молчанова]]
|
| ''[[:d:Q17318006|freediver]]''<br/>''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-02
| [[Форментера]]
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-03-31
| [[Азамат Әхтәмов|Азамат Әхтәмев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| data-sort-value="2020" | 2020-08-14
| Уфа
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-03-04
| ''[[:d:Q8804638|Andrei Chistyakov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-10-19
| [[Светлана Зәйнетдинова|Светлана Зәйнетдинева]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q30176225|язышу аркылы шаһмат уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-09-29
| [[Ирина Агашкова-Коренева]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-06-02
| [[Таһир Камалов|Таһир Камалыв]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-04
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-06-06
| [[Камил Галимов (табиб)|Камил Галимов]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-10-28
| [[Таһир Ибраһимов|Таһир Ибраһимыв]]
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-01-12
| ''[[:d:Q28355989|Виктор Консевенко]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-10-19
| [[Рафаэль Амантаев]]
|
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-05-01
| ''[[:d:Q100950602|Исаев, Эрнст Фаритович]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962
| ''[[:d:Q104131943|Anatoly Baratynsky]]''
| ''[[:d:Q4274100|Магнитогорск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-10-27
| ''[[:d:Q111665298|Ғәлләмов Рушан Рәхимйән улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-04-29
| ''[[:d:Q111729219|Голов Вячеслав Николаевич]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-03-16
| ''[[:d:Q124963475|Rinat Gimayev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-10-29
| [[Эльвира Нәбиуллина|Илвирә Нәбиуллина]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| ''[[:d:Q1969986|Русия сәнәгатькәрләр һәм эшмәкәрләр берлеге]]''<br/>''[[:d:Q101084162|Россия Федерациясе икътисад министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q4411258|Svyaznoy Bank]]''<br/>''[[:d:Q48940372|Россия Федерациясе икътисади үсеш һәм сәүдә министрлыгы]]''<br/>[[Россия Федерациясе икътисади үсеш министрлыгы]]<br/>[[Газпром]]<br/>''[[:d:Q1636892|RAO UES]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-05-27
| [[Илдар Гарифуллин (1963)|Илдар Гарифуллин]]
|
| ''[[:d:Q13382605|ике төр чаңгы ярышчысы]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-22
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-07-17
| [[Александр Доставалов]]
| ''[[:d:Q1968714|Армия генералы Василий Филиппович Маргелов исемендәге Рязань гвардия югары һава десант җитәкчелек укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-03-01
| ''[[:d:Q856410|Шатой районы]]''
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-02-06
| [[Олег Кирәев|Олег Гәрәев]]
|
| ''[[:d:Q12800682|саксофонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-06-28
| [[Александр Кознов]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-12-20
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Владислав Мортазин]]
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-04-18
| ''[[:d:Q4538451|Таһир Җәббарыв]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-06-07
| ''[[:d:Q16167110|Viktor Belyakov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-16
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-02-09
| [[Айдар Зөбәйдуллин]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-12-03
| [[Дмитрий Серов|Дмитри Серов]]
| ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4325464|Новосибирск дәүләт икътисад һәм идарә университеты]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-10-06
| [[Новосибирск]]
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-01-12
| ''[[:d:Q75547573|Svetlana Bochko]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| [[Илгиз Ирназаров]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q115806249|Кинйәбулатов Азат Уран улы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-06-30
| ''[[:d:Q135275296|Yuri Ivanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-10-03
| [[Анатолий Емелин|Анатоли Емелин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-03-23
| [[Евгений Швидлер|Евгени Швидлер]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]<br/>''[[:d:Q130965|Фордем үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q5515370|Gabelli School of Business]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-10-06
| [[Винир Сафин]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-02-11
| [[Андрей Шаронов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-11-30
| ''[[:d:Q12363121|Gulnara Roll]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-03-22
| ''[[:d:Q15068402|Михаил Узиков]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-01-24
| [[Ринат Миңнебаев]]
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-01-03
| ''[[:d:Q19915490|Константин Сутәгин]]''
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-05-09
| [[Рөстәм Мәрданов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]<br/>[[Россия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге|Русия Фәннәр академиясенең Уфа фәнни үзәге]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-11-22
| ''[[:d:Q65334265|Войтюк Светлана Юрьевна]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-10-15
| ''[[:d:Q75231326|Bikmetov Evgenij Ûr'evič]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-10-13
| ''[[:d:Q120268880|Угаров, Вилорий Петрович]]''
| ''[[:d:Q4127489|Бөтенроссия читтән торып уку финанс-икътисад инситуты]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-05-09
| ''[[:d:Q133569108|Rustem Mardanov]]''
|
|
| [[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-06-07
| ''[[:d:Q135274662|Andrei Kuznetsov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-11-08
| ''[[:d:Q135988361|Аҙнабаев Булат Марат улы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1964" | 1964-07-01
| ''[[:d:Q136817526|Нитылкина, Евгения Викторовна]]''
| [[Урал дәүләт архитектура-сәнгать университеты]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-11-28
| [[Рөстәм Давытов|Рөстәм Давытыв]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q15295720|poker player]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-11-27
| [[Әнвәр Ибраһимов|Әнвәр Ибраһимыв]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-08-27
| [[Химки]]
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-04-13
| [[Ольга Мусина]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-12-21
| [[Олег Солодов]]
| ''[[:d:Q30257606|Riga Aeronautical Institute]]''<br/>''[[:d:Q7970404|Warren National University]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| ''[[:d:Q111020507|Baltijas Mediju Alianse]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-09-24
| ''[[:d:Q18199692|Robert Aminov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-12-24
| [[Анна Ильина]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-12-22
| [[Гәүһәр Батталова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-09-02
| ''[[:d:Q87413269|Lyubov Boytsova]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-09-02
| ''[[:d:Q87413272|Victoria Boytsova]]''
|
| [[хокук белгече]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-03-24
| ''[[:d:Q108871585|Sergei Sverzhov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-01-14
| ''[[:d:Q116689696|Имаева Гөлнара Зәйнетдин ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-09-13
| [[Игорь Кравчук]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-02-11
| [[Александр Семак]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-05-16
| [[Айтуган Акманов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-04-25
| [[Вероника Павленко]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-06-19
| [[Вадим Рубел]]
| ''[[:d:Q56709587|Historical Department of the National University of Kyiv]]''
| ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-04-25
| [[Игорь Никитин (1966)|Игорь Никитин]]
| ''[[:d:Q4366448|Самар дәүләт социаль-педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-09-17
| [[Тольятти]]
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-01-19
| [[Ришат Баһаветдинов|Ришат Баһаветдиныв]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-03-10
| [[Валентин Павлов (1966)|Валентин Павлов]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q17345122|уролог]]''<br/>[[хирург]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-07-21
| ''[[:d:Q16196753|Andrei Vasilevski]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-06-26
| [[Ратмир Тимәшев|Ратмир Тимашев]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q309331|Оһайо штаты университеты]]''
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q12362622|philanthropist]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-02-27
| ''[[:d:Q18190877|Alexander Pstyga]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-12-25
| ''[[:d:Q18633520|Ravil Haidarov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-02-28
| [[Юрий Горюхин|Юри Горүхин]]
|
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-12-28
| [[Руслан Сөләйманов|Руслан Сөләйманыв]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-08-12
| ''[[:d:Q22695598|Oleg Putilenko]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-03-03
| [[Радмир Усаев]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-03-07
| [[Булат Атнабаев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-05-04
| [[Константин Полозов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-08-19
| Уфа
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-06-21
| ''[[:d:Q60831757|Дилмөхәмәтов Айрат Әхнәф улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-04-07
| ''[[:d:Q62714397|Alexander Nikolayev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-05-26
| ''[[:d:Q67103566|Юлия Генриховна Гладкова]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-05-27
| [[Майя Ишморатова]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q112538431|Sergej Gennad‘jevič Glebov]]''
|
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-07-07
| ''[[:d:Q112979998|Бушмелёв, Сергей Адольфович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-08-28
| Уфа
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-11-30
| ''[[:d:Q112994512|Ахметгалиев, Фагим Маснавиевич]]''
|
| [[Хатиб]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-03-28
| ''[[:d:Q119797265|Yuri Nikonov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-10-27
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-06-13
| ''[[:d:Q124673481|Хисмәтуллина Зарема Рим ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q25543366|dermatovenereologist]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-12-28
| ''[[:d:Q126281527|Руслан Сөләйманов]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966
| ''[[:d:Q137118383|Ajtugan Irekovič Akmanov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-02-11
| ''[[:d:Q138425061|Artur Sultanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-06-15
| [[Павел Мөслимов|Павел Мөслимев]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-04-06
| [[Вениамин Таянович]]
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-10-28
| [[Олег Еремин|Олег Ерөмин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-02-12
| [[Айбулат Псәнчин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-09-21<br/>1961-09-21
| [[Гөлназ Сотникова]]
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-05-12
| [[Михаил Кийко|Михаил Кико]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q55362589|Oleg Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-11-21
| ''[[:d:Q65127836|Boris Timofeyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-05-08
| [[Марат Фазлыев]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-12-10
| ''[[:d:Q107711156|Шәүрә Шәкүрова]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-01-13
| ''[[:d:Q108830688|Саҡаева Динә Дамир ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q16062369|онколог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-06-01
| ''[[:d:Q111811898|Лира Грушина]]''
| [[Себер дәүләт физик культура һәм спорт университеты|Себер дәүләт физкультура һәм спорт университеты]]
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| ''[[:d:Q55661877|Олимпия резервы мәктәбе]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-08-21
| ''[[:d:Q112135781|Alexander Smagin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-09-18
| ''[[:d:Q113736936|Мәжитов Ринат Марсель улы]]''
|
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q1371914|салис]]''
| [[Фәйзи Гаскәров ансамбле]]
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-02-03
| ''[[:d:Q125764948|Sulpan Abdrakhimova]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-02-03
| ''[[:d:Q133842152|Aleksandr Nikiforov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-05-14
| ''[[:d:Q133998718|Oleg Vasiliev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-11-19
| [[Раил Мөфтиев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-07-27
| ''[[:d:Q4441848|Сергей Степанов]]''
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| ''[[:d:Q3951423|rock climber]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-04-24
| ''[[:d:Q11754567|Leonid Fatikow]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-07-28
| [[Радик Батыршин]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-01-08
| ''[[:d:Q16159236|Aleksandr Alekseyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-04-25
| [[Сергей Юшкин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-04-11
| [[Рөстәм Әхмәдинуров]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q4059262|Хезмәт һәм социаль мөнәсәбәтләр академиясе]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| ''[[:d:Q4398068|Россия дәүләт социаль университеты]]''<br/>[[Башкортстан Корылтае]]
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-03-11
| [[Фәрит Әхмәдиев]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-07-07
| ''[[:d:Q42296418|Goelnara Irnesovna Amirova]]''
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-02-14
| ''[[:d:Q84723576|Жданов Константин Валерьевич]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q11494960|йогышлы авырулар белгече]]''
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-02-10
| ''[[:d:Q112859276|Sergey Kaledin]]''
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-06-25
| ''[[:d:Q124704671|Чижов, Василий Анатольевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-08-17
| ''[[:d:Q124705072|Nikolai Bykov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-01-01
| ''[[:d:Q132133569|Mikhail Potapov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-01-31
| ''[[:d:Q132133694|Aidar Khairullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-07-05
| ''[[:d:Q133831733|Vyacheslav Khaev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-06-23
| ''[[:d:Q134531810|Anton Kobyakov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968
| ''[[:d:Q137109814|Igorʹ Vilʹsovič Kučumov]]''
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-07-11
| [[Әскар Абдразаков]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-01-02
| [[Илдар Исламголов|Илдар Исламголыв]]
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-04-04
| [[Рафаил Кадыйров (1969)|Рафаил Кадыйрыв]]
|
| ''[[:d:Q202648|хөкемче]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-01-19
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-09-19
| [[Сәлимә Әминова|Сәлимә Әминева]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q805253|ballet master]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-05-25
| [[Светлана Туразянова]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-02-24
| ''[[:d:Q98966346|Ғатауллин Рәмил Сөләймән улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-03-25
| ''[[:d:Q109486283|Исламов, Рафит Фардависович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1987" | 1987-12-12
| [[Мазары-Шәриф]]
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-07-10
| ''[[:d:Q137211546|Sergei Lopatin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-07-04
| [[Андрей Черкасов]]
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-07-05
| ''[[:d:Q3033148|Дмитри Денисов]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-07-21
| [[Айгөл Мохтаруллина]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-10-16
| ''[[:d:Q59670903|Rustem Vakhitov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q60148888|грамадазнавец]]''<br/>''[[:d:Q15958642|political writer]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q18543182|social philosopher]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>[[Башкортстан Фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q951623|Sovetskaya Rossiya]]''<br/>[[Уфа фән һәм технологияләр университеты]]<br/>''[[:d:Q2803341|Central Committee of the Communist Party of the Russian Federation]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-04-11
| ''[[:d:Q93883273|Ғатауллин Урал Миңлезар улы]]''
|
| ''[[:d:Q1970438|әпирәтер]]''
| [[Башкортстан юлдаш телевидениесе|Башкорт иярчен телевидениесе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-04-12
| ''[[:d:Q124654102|Фролова Ирина Васильевна]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[тарих]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-02-13
| ''[[:d:Q124711203|Гареев, Алик Амирханович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-01-09
| ''[[:d:Q137285541|Vladimir Okhrimenko]]''
|
| ''[[:d:Q2182752|basketball official]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-09-13
| [[Светлана Гладышева]]
|
| ''[[:d:Q4144610|тау чаңгычы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-10-13
| ''[[:d:Q1290219|Eduard Tukhbatullin]]''
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-01-24
| [[Владислав Бугера]]
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''
| [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-02-27
| [[Эвелина Хромченко]]
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q5436768|fashion entrepreneur]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-11-22
| ''[[:d:Q6851824|Milia Gataullina]]''
|
| ''[[:d:Q627325|график дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-01-23
| ''[[:d:Q12081295|Igor Bakhmutov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-07-09
| [[Роберт Юлдашев|Рубирт Юлдашев]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-06-09
| [[Илдар Помыкалов]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q20006604|Serge Marshennikov]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-03-14
| ''[[:d:Q65333932|Ғарифуллин Илдар Мулланур улы]]''
|
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-08-31
| ''[[:d:Q92315697|Ручкина, Гульнара Флюровна]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-12-29
| ''[[:d:Q108815367|Йәнғужин Айбулат Рим улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-09-02
| [[Римма Хәкимова]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-08-15
| ''[[:d:Q108828107|Фәтихова Эльвира Миҙхәт ҡыҙы]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-12-15
| ''[[:d:Q116790008|Миһранова Эльза Венер ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-11-15
| ''[[:d:Q130711605|Суфияров, Ильдар Филоретович]]''
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[офицер]]<br/>[[инженер]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-12
| ''[[:d:Q97495635|Siverskodonetsk Raion]]''
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-08-01
| [[Вадим Милов]]
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-09-26
| [[Азамат Илембәтов|Азамат Илембәтев]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-09-23
| ''[[:d:Q4521685|Олег Шварсман]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-03-18
| [[Галим Йосыпов]]
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-12-12
| ''[[:d:Q11711673|Ilya Politsinky]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-02-09
| ''[[:d:Q15089438|Салават Ырысбаев]]''
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-04-29
| [[Елена Фомина (1972)|Елена Фомина]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-02-07
| [[Наталья Рязанцева|Наталья Рәзансева]]
| [[Себер дәүләт медицина университеты]]
| [[галим]]
| [[Себер дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-01-04
| ''[[:d:Q18590467|Москвин Кирилл Леонидович]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-09-20
| ''[[:d:Q65334556|Кәлимуллина Лариса Айрат ҡыҙы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-10-05
| ''[[:d:Q97664191|Торик, Алевтина Борисовна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-02-05
| ''[[:d:Q108871092|Alexander Sverzhov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-01-01
| ''[[:d:Q123488649|Aidar Akmanov]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-06-22
| ''[[:d:Q132127202|Igor Vasilyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-11-05
| ''[[:d:Q133312522|Alexei Sharnin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-04-26
| [[Алексей Изотов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-08-31
| [[Арнольд Слабодич]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-07-23
| ''[[:d:Q12174124|Andrei Yakhanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q2859663|ice hockey referee]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-12-03
| [[Татьяна Трапезникова]]
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| ''[[:d:Q13383011|бабсличе]]''<br/>''[[:d:Q10866633|тимераякчы-егерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-09-27
| [[Алсу Шәфигуллина]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-02-26
| [[Николай Кобляков|Николай Кобләков]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-10-27
| [[Елена Королева|Елена Королөва]]
|
| ''[[:d:Q18617021|freestyle skier]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-09-15
| [[Булат Йосыпов (1973)|Булат Йосыпов]]
|
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-02-10
| ''[[:d:Q22695606|Rinat Azizov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-02-26
| [[Андрей Максимов (1973)|Андрей Максимов]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-05-13
| ''[[:d:Q42296284|Aydar Akhmetov]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-06-14
| ''[[:d:Q59674082|Rustem F. Ismagilov]]''
| ''[[:d:Q15995129|РФА Югары химия колледжы]]''<br/>''[[:d:Q838330|Мәдисендәге Висконсин университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-09-30
| ''[[:d:Q60040332|Aibulat Khazhin]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973
| [[Зөһрә Буракаева]]
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-07-03
| ''[[:d:Q74629452|Аллаяров Алик Рәшит улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q108786827|Чиркова, Алёна Геннадиевна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-04-30
| [[Андрей Губин]]
|
| [[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-12-15
| [[Әлбирт Локманов|Әлбирт Локманыв]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-03-15
| [[Денис Афиногенов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-10-13
| [[Вадим Әюпов|Вадим Әюпев]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-10-11
| [[Роман Рыкин]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-06-19
| [[Азамат Гафаров]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q138858|эстрада артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-08-19
| [[Айрат Әбүшахманов]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-03-18
| [[Ирина Абрамова]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-11-02
| [[Тимербулат Кәримов|Тимербулат Кәримев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-03-16
| ''[[:d:Q62072691|Vener Yashaev]]''
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-01-24
| [[Мәхмүт Тимербулатов]]
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| [[хирург]]<br/>''[[:d:Q27334449|proctologist]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-08-30
| [[Шамил Солтанов (1974)|Шамил Солтанов]]
|
| ''[[:d:Q2887387|geological engineer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-01-13
| ''[[:d:Q130525924|Давлетов, Андрей Эуфэтович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-10-05
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-01-31
| ''[[:d:Q140056151|Ilshat Kadyrov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-12-23
| [[Вадим Шәрифҗанов|Вадим Шәрифҗаныв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-03-18
| [[Николай Заварухин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-05-29
| [[Николай Цулыгин|Николай Сулыгин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-10-11
| ''[[:d:Q12140987|Alexei Plotnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-01-17
| [[Олеся Коваленко|Олесә Коваленко]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975
| [[Римма Закирова|Римма Закирева]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-06-26
| [[Руслан Мөхәммәтов|Руслан Мөхәммәтев]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-11-24
| [[Сергей Кикин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-05-16
| [[Вячеслав Сидоров|Вәчеслав Сидоров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-02-14
| ''[[:d:Q56782247|Natalia Moshina]]''
|
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-07-07
| [[Дмитрий Әхмәтҗанов]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-09-12
| ''[[:d:Q111816763|Сәләхетдинова Рилә Ринат ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''
| [[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-05-21
| ''[[:d:Q113594059|Әхтәмов Рөстәм Әнүәр улы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-02-18
| ''[[:d:Q124651110|Алексеев, Владимир Михайлович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-10-11
| ''[[:d:Q131760976|Vladimir Plotnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-01-23
| ''[[:d:Q132133459|Vladislav Ozolin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-12-23
| ''[[:d:Q132134648|Dmitri Kholepa]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-06-29
| ''[[:d:Q137211211|Konstantin Astafurov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-01-23
| ''[[:d:Q140149135|Stanislav Ozolin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-08-26
| [[Земфира Рамазанова|Зимфирә Рамазаныва]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q104218554|rock singer]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-07-24
| [[Алексей Селиверстов|Алексей Селивөрстов]]
|
| ''[[:d:Q13383011|бабсличе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-09-26
| [[Илдар Абдразаков]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-02-27
| [[Аркадий Зинов|Аркади Зинов]]
| ''[[:d:Q4080164|Башкортстан дәүләт хореография көллияте]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-05-05
| [[Рөстәм Шәйхетдинов|Рөстәм Шәйхетдинев]]
|
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-05-11
| ''[[:d:Q42243946|Ruslan Shafikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-03-19
| ''[[:d:Q65333503|Күскилдина Зөлфиә Мансур ҡыҙы]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-03-01
| ''[[:d:Q101072088|Ramil Gizatullin]]''
| [[Россия ЭЭМ Уфа юридик институты|Русия ЭЭМ Өфә юридик институты]]
| [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q867996|trustee in bankruptcy]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-01-31
| ''[[:d:Q117469645|Konstantinas Strelnikovas]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-07-21
| ''[[:d:Q132134703|Konstantin Gordenko]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q1757103|һакки хөкемчесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-11-08
| ''[[:d:Q132184598|Konstantin Alexeyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976
| ''[[:d:Q136854239|Alla Shakirova]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-11-11
| ''[[:d:Q137584708|Линенко, Андрей Владимирович]]''
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
| [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-04-30
| [[Артур Хәмидуллин]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-01-21
| [[Айдар Шәйдуллин]]
|
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-03-06
| [[Илдар Ханов (1977)|Илдар Ханов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-08-30
| [[Константин Фомичев|Константин Фомичов]]
|
| ''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977
| [[Артем Макаров|Артөм Макаров]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]<br/>''[[:d:Q24932182|Pushkin Street, 104]]''
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-09-08
| ''[[:d:Q18043502|Кристина Абрамичев]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-03-15
| [[Дмитрий Ядрышников|Дмитри Ядрышников]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-03-14
| [[Ләйлә Аралбаева]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-02-02
| ''[[:d:Q50329626|Ernest Salishev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-05-16
| ''[[:d:Q51667733|Alexander Zhmaev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-04-22
| ''[[:d:Q55654637|Салават Сәгыйтов]]''
|
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-06-24
| [[Әлфия Кәримова]]
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-12-08
| ''[[:d:Q77558457|Новиков Сергей Владимирович]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-01-01
| ''[[:d:Q108869239|Заһиҙуллин Нәүфәл Шамил улы]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q2419397|терапевт]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-11-20
| ''[[:d:Q119724146|Rustem Gabdulin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-12-23
| ''[[:d:Q132186013|Oleg Artamonov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-01-21
| [[Андрей Зюзин|Андрей Зүзин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-05-19
| ''[[:d:Q1287952|Eduard Tyukin]]''
|
| ''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-01-04
| [[Рөстәм Сабирхуҗин]]
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q15972912|биш төр ярышчысы]]''<br/>''[[:d:Q21141408|pentathlete]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-05-16
| [[Әсгать Рәхмәтуллин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-06-03
| [[Илвирә Ибраһимова|Илвирә Ибраһимыва]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-01-16
| [[Евгений Семивеличенко|Евгени Семивеличенко]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
|
| [[Уфа моторлар төзү җитештерү берләшмәсе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-06-10
| [[Иван Сухарев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-04-02
| [[Дмитрий Калачев|Дмитри Калачов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-07-18
| ''[[:d:Q60831159|Denis Borisov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q159630|Хемниц тихникә үнивирситите]]''
| [[математик]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-08-22
| [[Рөстәм Ахунов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-04-09
| ''[[:d:Q92254279|Евгений Сырчин]]''
| [[Башкорт дәүләт медицина университеты]]
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2849224|анестезиолог]]''<br/>''[[:d:Q2581971|рияниматулыг]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-04-25
| ''[[:d:Q132185758|Dmitri Chernov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-07-01
| ''[[:d:Q135109013|Azat Sharipov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-01-20
| [[Андрей Сидякин|Андрей Сидәкин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-12-26
| [[Дмитрий Васильев|Дмитри Васильев]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-07-04
| [[Денис Хлыстов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-04-06
| ''[[:d:Q4272289|Евгения Лүтая]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-06-10
| [[Гүзәл Сөләйманова (1979)|Гүзәл Сөләйманова]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-11-05
| ''[[:d:Q16212195|Regina Rakhimkulova]]''
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-10-16
| ''[[:d:Q18590484|Regina Mavlyutova]]''
|
| ''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-12-04
| ''[[:d:Q65925768|Vitaly Burkin]]''
|
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-07-01
| ''[[:d:Q107851217|Миронов, Игорь Геннадьевич]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979
| ''[[:d:Q116259307|Arsen Sarkisiants]]''
|
| ''[[:d:Q222344|кинооператор]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-10-06
| ''[[:d:Q137803310|Artyom Bakharev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| No/unknown value
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-03-30
| [[Руслан Нуретдинов (1980)|Руслан Нуретдинев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-10-06
| [[Филипп Шульман]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-07-26
| [[Рөстәм Булатов (1980)|Рөстәм Булатов]]
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-01-26
| ''[[:d:Q4797415|Artem Derepasko]]''
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-08-12
| ''[[:d:Q12107153|Артем Сергеевич Зубарев]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-12-14
| [[Артур Корбангалиев]]
|
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-09-09
| [[Дагстан]]
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-12-14
| ''[[:d:Q16640450|Марат Гобәйдуллин]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-08-31
| [[Ринат Әбүшахманов]]
| [[Рус балеты академиясе]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-09-30
| ''[[:d:Q51670285|Alexei Volkov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-11-30
| ''[[:d:Q122943302|Sergey Kutergin]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-05-20
| ''[[:d:Q130286475|Яркин, Владислав Георгиевич]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-08-12
| ''[[:d:Q132184840|Artyom Zubarev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-06-19
| ''[[:d:Q137439659|Dina Lisnyansky]]''
| ''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''
| ''[[:d:Q7487171|Shalem College]]''<br/>''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]''<br/>''[[:d:Q2908845|Reichman University]]''<br/>''[[:d:Q6039783|Institute for the Study of Global Antisemitism and Policy]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-08-01
| [[Михаил Сорокин]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q13581129|orienteer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-09-11
| [[Александр Белов]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-12-30
| [[Виктория Чернова]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-07-03
| ''[[:d:Q12171842|Alexander Shinkar]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-02-19
| [[Гөлсинә Мәүлекәсова|Гөлсинә Мәүлекәсева]]
| ''[[:d:Q4080164|Башкортстан дәүләт хореография көллияте]]''
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-09-25
| [[Йосиф Пинтус]]
| ''[[:d:Q4314805|Милли идарә итү академиясе]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-03-30
| ''[[:d:Q115957155|Корнеев, Владислав Андреевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-08-11
| [[Евгений Нурисламов|Евгени Нурисламыв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-03-24
| [[Александр Селуянов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-04-18
| [[Сергей Масленников]]
|
| ''[[:d:Q13382605|ике төр чаңгы ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-10-16
| [[Илдар Фәтхуллин]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-12-09
| [[Евдокия Гречишникова]]
|
| ''[[:d:Q15972912|биш төр ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-07-18
| [[Василий Шеталин|Васили Шеталин]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-01-03
| ''[[:d:Q3955965|Sergej Tichonov]]''
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-02-27
| [[Тимур Исмәгыйлев]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-11-07
| ''[[:d:Q4480581|Марат Фәйзуллин]]''
|
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-06-22
| ''[[:d:Q18043518|Олег Шишкин]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-09-30<br/>1982
| [[Борис Орехов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-01-07
| [[Таңчулпан Буракаева]]
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-01-26
| ''[[:d:Q71490949|Ruslan Akhmadullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-02-06
| ''[[:d:Q119725136|Lilia Chanysheva]]''
| [[Уфа статистика, информатика һәм исәпләү техникасы көллияте]]<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q10949665|auditor]]''<br/>''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-01-24
| ''[[:d:Q124150622|Andrei Mironov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-10-14
| ''[[:d:Q133815277|Maxim Sharifyanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-03-23
| ''[[:d:Q137886648|Aleksei Buylov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983
| [[Софи Милмен]]
| ''[[:d:Q5468928|Forest Hill Collegiate Institute]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q15981151|җазмен]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-12-06
| [[Дмитрий Макаров|Дмитри Макаров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-12-24<br/>1983-03-12
| [[Никита Щитов|Никита Читов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-01-24
| [[Игорь Волков]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-12-12
| [[Елизавета Гречишникова]]
| [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-07-01
| [[Игорь Савельев (1983)|Игорь Савельев]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-08-17
| ''[[:d:Q7929821|Виктор Сәфәрев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-09-15
| [[Станислав Голованов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-03-02
| ''[[:d:Q18241981|Ерофеева, Нелли Николаевна]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-09-30
| [[Антон Иванов (1983)|Антон Иванов]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-09-24<br/>1983-09-25
| [[Татьяна Морозова]]
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-01-24
| ''[[:d:Q55652167|Yelena Gushchina]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4318744|Нижневартовск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-07-31
| ''[[:d:Q65334513|Йыһангирова Диана Рафиҡ ҡыҙы]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-01-22
| ''[[:d:Q76460543|Andrey Ragulin]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-06-13
| ''[[:d:Q125703013|Ilgiza Gilmanova]]''
|
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-06-20
| [[Роман Кәримов|Роман Кәримев]]
|
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-04-04
| [[Тимур Хәмитов|Тимур Хәмитев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-12-25<br/>1984-11-25
| [[Руслан Габдерахманов|Руслан Габдерхманыв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-01-29
| ''[[:d:Q18043516|Марианна Плотникова]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-03-20
| ''[[:d:Q18408651|Рим Ишмәтев]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-12-24
| ''[[:d:Q100705757|Vlad Zhenevsky]]''
|
| ''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-11-04
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q133401801|Aygul Fiedler]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-03-03
| ''[[:d:Q136485085|Алексеев, Александр Леонидович]]''
|
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q136857263|Jana Batluk]]''
|
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-09-17
| [[Константин Макаров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-16
| [[Артем Булянски|Артөм Буләнски]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-01-26
| ''[[:d:Q714764|Artur Garipov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-01-13
| [[Риналь Ганиев]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-08-16
| [[Татьяна Зевахина]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-02-01
| ''[[:d:Q3712321|Dmitrij Petrov]]''
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-11
| [[Инга Юмашева]]
| ''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-02-04
| ''[[:d:Q5924319|Nikolaj Krasnikov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-10-21
| [[Алексей Буренин]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-05
| [[Разил Хәзетдинев|Разил Хаҗетдинев]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-05-27
| [[Павел Евтушенко]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-13
| ''[[:d:Q91460398|Dmitri Pusenkov]]''
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q112556991|Bulat Venerovič Nazmutdinov]]''
|
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-04-25
| ''[[:d:Q118111685|Andrei Kuznetsov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q130782707|Andrey Morozov]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985
| ''[[:d:Q137326154|Marat Mesyagutov]]''
|
| [[математик]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-12-15
| [[Вячеслав Селуянов|Вәчеслав Селуянов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-12-22
| [[Вячеслав Кургинян|Вәчеслав Кургинән]]
|
| ''[[:d:Q18200514|кыска юлда тимераякта йөрүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-06-16
| ''[[:d:Q4506274|Дмитри Сыбин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-06-26
| ''[[:d:Q12150303|Сергей Анатольевич Сальников]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-01-06
| ''[[:d:Q91453803|Emil Mulijukov]]''
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-09-13
| ''[[:d:Q107311349|Zarema Salihova]]''
|
| ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-10-15
| ''[[:d:Q116267772|Diana Galimzyanova]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-06-26
| ''[[:d:Q118125971|Sergei Salnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q130492512|Stas Zhyrkov]]''
|
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q132960965|Azat Samigullin]]''
|
| ''[[:d:Q15978655|киңәшче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q133495039|Gennady Sushko]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-03-07
| ''[[:d:Q134399332|Vladimir Zhmayev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-03-03
| [[Андрей Зубарев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-10-21
| [[Дмитрий Зюзин|Дмитри Зүзин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-05-16
| [[Елена Чалова]]
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-25
| [[Александр Жирный]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-07-22
| [[Иван Панин (1987)|Иван Панин]]
|
| ''[[:d:Q13382605|ике төр чаңгы ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-18
| [[Александр Логинов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-01-10
| [[Булат Вәлиуллин]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-04-01
| [[Игорь Смыгин]]
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-03-08
| [[Константин Гамаюров]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-06-02
| ''[[:d:Q64568980|Iskhak Farkhutdinov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q90698927|Sofya Dolotovskaya]]''
| ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q16825962|перматулыг]]''<br/>''[[:d:Q17433421|фәнни журналис]]''
| ''[[:d:Q1205899|German Primate Centre]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-05-14
| ''[[:d:Q91888590|Robert Fatchullin]]''
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-05
| ''[[:d:Q124770801|Mitrofan (Eurokatov)]]''
|
| ''[[:d:Q15283040|Eastern Orthodox bishop]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q133345662|Andrey Krekhov]]''
|
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-07-13
| ''[[:d:Q133856328|Vadim Valiullin]]''
|
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1414443|кинематографист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q137331356|Mansur Kharisov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-09-15
| [[Артем Гордеев|Артөм Гордеев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-01-14
| ''[[:d:Q1706875|Константин Емелин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-08-21
| ''[[:d:Q1740530|Pavel Doronin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-04-09
| [[Никита Давыдов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-09-02
| ''[[:d:Q5219550|Данил Дәүкәев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-10-04
| ''[[:d:Q7334589|Ринат Хисаметдинев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-02-21
| ''[[:d:Q7943850|Вәчеслав Ткачов]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-06-19
| [[Михаил Столәров]]
|
| ''[[:d:Q4379701|professional gamer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-10-03
| [[Әлфия Мурясова|Әлфия Мөрәсева]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-06-05
| [[Артур Нәзиуллин|Артур Нәҗиуллин]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-08-12
| ''[[:d:Q85992559|Matvey Zubalevich]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-04-16
| ''[[:d:Q131822570|Artur Kutdusov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-12-04
| ''[[:d:Q137995830|Konstantin Yemelin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-08-02
| ''[[:d:Q4797324|Артак Микаелән]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-02-01
| [[Ләйсән Раянова|Ләйсән Раяныва]]
|
| ''[[:d:Q4144610|тау чаңгычы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-02-19
| ''[[:d:Q12090469|Pavel Volodin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-01-18
| [[Егор Дубровский|Егор Дубровски]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-12-28<br/>1989-12-29
| [[Владимир Сохатский|Владимир Сохатски]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-05-17
| [[Радик Юлъякшин]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-01-31
| [[Имил Габдуллин]]
|
| ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-10-09
| ''[[:d:Q33801834|Георги Албуров]]''
| [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]
| ''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''
| ''[[:d:Q4491663|Anti-Corruption Foundation]]''<br/>''[[:d:Q113048544|Popular Politics]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-07-16
| ''[[:d:Q51670539|Ilya Sorokin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-02-01
| ''[[:d:Q51918133|Dilyara Idrisova]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q713200|башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-01-26
| ''[[:d:Q71876511|Kristina Cybina]]''
|
| ''[[:d:Q10866633|тимераякчы-егерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-07-10
| [[Павел Шефф]]
|
| ''[[:d:Q55187|чәчтараш]]''<br/>''[[:d:Q3610436|стилист]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-03-29
| ''[[:d:Q102415396|Renat Yuldashev]]''
| ''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''<br/>''[[:d:Q10331368|mathematical modelling]]''<br/>''[[:d:Q660848|nonlinear system]]''<br/>[[математик]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-03-29
| ''[[:d:Q102415397|Marat Yuldashev]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q578326|Йювяскюля университеты]]''<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| ''[[:d:Q109181161|amateur mathematician]]''<br/>''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q5819949|social educator]]''<br/>''[[:d:Q93918935|educational personnel]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-03-03
| ''[[:d:Q115206130|Masha Blinova]]''
|
| ''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989
| ''[[:d:Q133313331|Kamil Samigullin]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-08-02
| [[Илнур Гайфуллин]]
| ''[[:d:Q4080164|Башкортстан дәүләт хореография көллияте]]''
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
| [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-09-26
| ''[[:d:Q181675|Артур Нәфыйкыв]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-09-19
| [[Ксения Макеева]]
|
| ''[[:d:Q12840545|култупчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-05-03
| [[Семен Елистратов|Семөн Елистратов]]
|
| ''[[:d:Q18200514|кыска юлда тимераякта йөрүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-06-23
| [[Павел Ильяшенко]]
|
| ''[[:d:Q15972912|биш төр ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-01-19
| [[Юрий Кириллов|Юри Кириллов]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-04-30
| ''[[:d:Q4441765|Александр Степанов]]''
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| ''[[:d:Q9149093|альпинист]]''<br/>''[[:d:Q3951423|rock climber]]''<br/>''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-06-29
| ''[[:d:Q4776032|Антон Тимофеев]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-03-23
| [[Павел Васильев (1990)|Павел Васильев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-02-27
| ''[[:d:Q12170226|Александр Валерьевич Чиглинцев]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-07-27
| [[Роман Куц|Роман Кутс]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-01-04
| [[Дмитрий Мәсников|Дмитри Мәсников]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-06-04
| [[Рафаэл Хәкимов|Рафаил Хәкимев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-04-05
| ''[[:d:Q65333934|Ғафаров Искәндәр Алмас улы]]''
| [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-01-10
| ''[[:d:Q105906250|Len]]''
| ''[[:d:Q28656883|Уфа дәүләт икътисад һәм сервис университеты]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q60968356|utaite]]''<br/>''[[:d:Q18810049|cosplayer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-12-17
| ''[[:d:Q115203962|Vladislav Litvinchuk]]''
|
| ''[[:d:Q15986539|sports official]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q136576381|Tagir Iskhakov]]''
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-11-17
| [[Александр Панков (1991)|Александр Панков]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-15
| [[Кирилл Полозов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-05-01
| [[Сергей Емелин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-05-18
| [[Юлия Вәлиева]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-07-18
| [[Рания Мәрданова|Ранә Мәрданыва]]
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-03-10
| [[Ирик Әминев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-10-28
| [[Илмир Хәзетдинев|Илмир Хаҗетдинев]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-08-02
| [[Антон Бабиков]]
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-11-06
| [[Рамил Зарифуллин]]
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-10-20
| ''[[:d:Q16665686|Антон Копривиса]]''
|
| ''[[:d:Q15709642|snowboarder]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-09
| [[Эрнест Яхин]]
|
| ''[[:d:Q13382605|ике төр чаңгы ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-02
| [[Тимур Арысланов|Тимур Арысланыв]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-07-14
| ''[[:d:Q23655966|Александр Ефимов]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-06-01
| ''[[:d:Q59359667|Boulevard Depo]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991
| ''[[:d:Q61740398|Elena Rykova]]''
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q10774753|истрады әртисе]]''<br/>''[[:d:Q12764792|doctoral student]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-01-23
| [[Александр Васильев (1992)|Александр Васильев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-11-13
| [[Ефим Гуркин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-05-20
| [[Илдар Исәнголов|Илдар Исәнголыв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-03-04
| [[Артем Гәрәев|Артөм Гәрәев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-12-26
| ''[[:d:Q4520462|Ригинә Шәрәфетдинева]]''
|
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-12-12
| ''[[:d:Q12109189|Artem Kachanovskyi]]''
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-11-21
| [[Дмитрий Мигунов|Дмитри Мигунов]]
|
| ''[[:d:Q18200514|кыска юлда тимераякта йөрүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-06-05
| [[Тимур Захаров]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-06-10
| ''[[:d:Q56759762|Galina Lukina]]''
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-12-07
| [[Thomas Mraz]]
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-11-14
| ''[[:d:Q91333927|Grigory Leontyev]]''
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-04-11
| [[Әлбирт Шәрипов|Әлбирт Шәрипев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-05-17
| [[Виктор Гәрәев]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-01-21
| [[Алексей Василевский|Алексей Василевски]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-09-12
| ''[[:d:Q4441878|Наталья Степанова]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-03-20
| ''[[:d:Q5418227|Евгени Никифоров]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-12-10
| [[Галина Бубнова]]
|
| ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-01-13
| [[Аделина Заһидуллина]]
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-04-06
| ''[[:d:Q20741334|Polina Monova]]''
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-01-31
| ''[[:d:Q47452773|Анастасия Александровна Сидорова]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-11-23
| ''[[:d:Q60831140|Basic Boy]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-06-11
| ''[[:d:Q85867761|Bulat Khammatov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993
| ''[[:d:Q108317631|Nikita Nagaev]]''
|
| ''[[:d:Q62056391|wheelchair fencer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-12-30
| [[Алинә Мөдәрисова]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-04-26
| [[Даниил Квят|Даниил Квәт]]
|
| ''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''<br/>''[[:d:Q10841764|Формула-1 узышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-01-22
| [[Эдуард Гыйматов|Идуарт Гыйматыв]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-01-15
| [[Денис Гайсин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-09-30
| [[Булат Хәернасов|Булат Хәернасыв]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-01-27
| ''[[:d:Q28500695|Юри Трубин]]''
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-07-01
| ''[[:d:Q136816424|Аскар Хамзин]]''
|
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-11-20
| ''[[:d:Q139813242|Vasili Zhilov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-08-16
| ''[[:d:Q66900276|GERA PKHAT]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-06-30
| ''[[:d:Q107122402|Andrei Tikhomirov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-08-02
| ''[[:d:Q109484919|Бахтина, Карина Сергеевна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-01-08
| ''[[:d:Q113908849|Серафимов, Максим Владимирович]]''
| ''[[:d:Q1968714|Армия генералы Василий Филиппович Маргелов исемендәге Рязань гвардия югары һава десант җитәкчелек укуханәсе]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-27
| [[Харьков]]
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-08-08
| [[Игорь Безденежных]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-06-11
| ''[[:d:Q19968657|Ruslan Kausarov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-03-01
| ''[[:d:Q21580584|Кирилл Сулыгин]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-10-18
| [[Егор Мышковец|Егор Мышковетс]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-10-29
| ''[[:d:Q55106770|Robert Fakhretdinov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-08-17
| ''[[:d:Q97166651|Nikita Samoilov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-04-20
| ''[[:d:Q130529436|Emil Nurgaliyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-01-02
| ''[[:d:Q15146051|Газәлия Сәгыйтева]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-01-05
| [[Михаил Воробьев (1997)|Михаил Воробьов]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-04-08
| [[Face]]
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-05-19
| ''[[:d:Q56289670|Ruslan Khaziyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-01-24
| ''[[:d:Q90117173|Nikolai Matavin]]''
|
| ''[[:d:Q13382603|чаңгыда сикерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-01-11
| ''[[:d:Q108143275|Iskander Akhmetov]]''
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-05-05
| ''[[:d:Q108933705|Adelina Sabitava]]''
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-05-26
| ''[[:d:Q112988083|Alina Zaynutdinova]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-03-04
| ''[[:d:Q121367321|Maria Kononova]]''
| ''[[:d:Q860527|University of North Texas]]''
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-10-28
| ''[[:d:Q133858871|Aidar Akhmadiev]]''
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-08-27
| ''[[:d:Q134725112|Руслан Баширов]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-04-21
| ''[[:d:Q26929414|Rodion Alimov]]''
|
| ''[[:d:Q13141064|бадминтанис]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-07-17
| ''[[:d:Q26929416|Alina Davletova]]''
|
| ''[[:d:Q13141064|бадминтанис]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-08-21
| ''[[:d:Q28336052|Kristina Spiridonova]]''
|
| ''[[:d:Q18617021|freestyle skier]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-01-09
| ''[[:d:Q50069244|Milena Bykova]]''
|
| ''[[:d:Q15709642|snowboarder]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-09-28
| ''[[:d:Q56676371|Daria Kan]]''
|
| ''[[:d:Q48282|укучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-02-17
| [[Исраэль Йеуда Моргенштерн|Моргенштерн]]
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-02-26
| ''[[:d:Q64853107|Arsen Khisamutdinov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-07-04
| ''[[:d:Q68591656|Alsu Minazova]]''
|
| ''[[:d:Q13382566|каноэда ишүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-02-26
| ''[[:d:Q84932923|Elina Vildanova]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-03-01
| ''[[:d:Q102161630|Mikhail Berdin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-06-02
| [[Гөлназ Асаева]]
|
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-02-24
| ''[[:d:Q51954500|Gleb Yefimov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-09-27
| ''[[:d:Q56259176|Igor Diveyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-08-14
| ''[[:d:Q60827475|Pavel Shen]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-08-19
| ''[[:d:Q84721811|Ksenia Alpatova]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-09-21
| ''[[:d:Q97496768|Rodion Galimzyanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-01-26
| ''[[:d:Q106520370|Adelina Ibatullina]]''
|
| ''[[:d:Q15972912|биш төр ярышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-09-19
| ''[[:d:Q124754528|Timur Akhiyarov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-09-30
| [[Марсил Шәрәфетдинов|Марсил Шәрәфетдинев]]
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-10-29
| ''[[:d:Q108326383|Bogdan Mozgovoi]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-03-29
| ''[[:d:Q109300472|Dilara Zinatullina]]''
|
| ''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q94791573|TikToker]]''<br/>''[[:d:Q57414145|online streamer]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-03-21
| ''[[:d:Q109488505|Georgy Dubrovsky]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-04-20
| ''[[:d:Q113989514|Timur Khairulin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-06-01
| ''[[:d:Q136039392|Kirill Goloshchapov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-01-15
| ''[[:d:Q136515593|Adel Shaikhitdinova]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-04-12
| ''[[:d:Q105704383|Denis Faizullin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-03-27
| ''[[:d:Q124754574|Алалыкин, Данил Максимович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-11-07
| ''[[:d:Q136297124|Saveli Kuvardin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-03-27
| ''[[:d:Q137926637|Danil Alalikin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-01-10
| ''[[:d:Q98961212|Shakir Mukhamadullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-04-17
| ''[[:d:Q123596736|Danil Aimurzin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-11-12
| ''[[:d:Q130603008|Alexander Komarov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-02-06
| ''[[:d:Q131370313|Damir Shaimardanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-08-12
| ''[[:d:Q139695576|Saveli Sherstnyov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-08-22
| ''[[:d:Q28498106|Даниил Ильин]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-02-26
| ''[[:d:Q124467918|Semyon Vyazovoy]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-06-24
| ''[[:d:Q130601616|Dinis Kadyrov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-09-27
| ''[[:d:Q136409033|Igor Kudriashov]]''
|
| ''[[:d:Q10833314|теннисчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2004" | 2004-06-29
| ''[[:d:Q125375350|Luka Bagateliya]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2004" | 2004-07-22
| ''[[:d:Q130601524|Yaroslav Tsulygin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2004" | 2004-06-12
| ''[[:d:Q136335379|Sergei Kolesnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2005" | 2005-10-28
| ''[[:d:Q130601798|Matvei Babenko]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2005" | 2005-10-20
| ''[[:d:Q135263831|Bulat Akhsyanov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2006" | 2006-03-04
| ''[[:d:Q133686559|Maksim Ilyichyov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2010" | 2010-08-07
| ''[[:d:Q139300696|Sofia Ilteriakova]]''
|
| ''[[:d:Q24037210|нәфис гимнастика спортсмены]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2012" | 2012-07-05
| ''[[:d:Q125761928|Arslan Krymchurin]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65332997|Филиппов Александр Леонидович]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q65334149|Антон Павловский]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
|
| [[Светлана Парфёнова]]
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q97344325|Дмитрий Ларионов]]''
|
| ''[[:d:Q811122|төзүче]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q107274465|Сафин Барый Садиҡ улы]]''
|
| ''[[:d:Q1250916|сугышчы]]''
|
| data-sort-value="1943" | 1943-02-24
| [[Луганск өлкәсе]]
|-
|
| ''[[:d:Q107510046|Farid Szajnurov]]''
|
| ''[[:d:Q63243629|speedway rider]]''
|
| data-sort-value="1987" | 1987-09-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q123516512|Фәйзов Тимур Әлфред Улы]]''
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
|
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q127293692|Vlad Gagin]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q133403210|Olga Sukhopar]]''
|
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q139814361|Inna Krasnoper]]''
| ''[[:d:Q55038|Берлин сәнгать университеты]]''
| [[шагыйрь]]
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}=== Язучылар, мәгърифәтчеләр ===
* [[Сергей Аксаков]] ''([[1791 ел|1791]]—[[1859 ел|1859]])'' — рус язучысы.
* [[Ибраһим Терегулов]] ''([[1852 ел|1852]]—[[1921 ел|1921]])'' — мәгърифәтче.
* [[Сергей Довлатов]] ''([[1941 ел|1941]]—[[1990 ел|1990]])'' — язучы.
* [[Рамил Хәкимов]] ''([[1932 ел|1932]]—[[1996 ел|1996]])'' — язучы, ''[[Салават Юлаев премиясе]] лауреаты ([[1976 ел|1976]])''.
=== Сәясәтчеләр, хәрбиләр, дәүләт эшлеклеләре, җитәкчеләр ===
* [[Георгий Афанасьев]] (1848-1925), Украина тышкы эшләр министры (1918).
* [[Әлфия Галиева (1973)|Әлфия Галиева]] (1973), юрист, БР мәгариф һәм фән министры урынбасары (2018 елдан). БР мәгариф отличнигы.
* [[Юрий Морозов (1949)|Юрий Морозов]] (1949), [[Көньяк Осетия]] премьер-министры (2005—2008 елларда).
* [[Рөстәм Усманов (1969)|Рөстәм Усманов]] (1969), «Газпром трансгаз Казан» ҖЧҖ генераль директоры (2019 елның июленнән).
=== Балет артистлары ===
* [[Ринат Әбүшахманов]] ''([[1980]])'' — балет биючесе, хореограф, ''БР атказанган артисты ([[2008]]).''
* [[Илнур Гайфуллин]] (1989), балет артисты, [[Тукай премиясе]] лауреаты (2025).
* [[Марат Дәүкәев]] ''(12.09.1952)'' — балет артисты, РСФСР атказанган артисты (''[[1983 ел|1983]]'').
* [[Леонора Куватова]] — балет артисты, мөгаллимә, РСФСР халык артисты ''([[1982]]),'' ''[[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев премиясе]] лауреаты ([[1987]])''.
* [[Гөлсинә Мәүлекәсова]] ''(1981)'', балет биючесе, С. Юлаев бүләге иясе.
* [[Фирдәвес Нәфыйкова]] ''([[1938]]-[[2008]])'' — балет биючесе, мөгаллимә, РСФСР халык артисты ''([[1974]]),'' ''[[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев премиясе]] лауреаты ([[1977]])''.
* [[Гүзәл Сөләйманова (1979)|Гүзәл Сөләйманова]] — балерина, ''[[Салават Юлаев премиясе]] лауреаты ([[2008]])''.
* [[Адоль Хәмзин]] ''([[1934]])'' — балет артисты, педагог, РСФСР атказанган артисты ([[1966]]).
=== Җырчылар, музыкантлар ===
* [[Әскар Абдразаков]] ''([[1969]])'' — опера җырчысы, ''БР халык артисты ([[1994]]).''
* [[Илдар Абдразаков]] ''([[1976]])'' — опера җырчысы, ''БР ([[2011]]) һәм ТР ([[2013]]) халык артисты.''
* [[Лилия Букеева]] ''([[1965]])'' — эстрада җырчысы, [[«Энергетик» мәдәният сарае (Яр Чаллы)|Яр Чаллы «Энергетик» мәдәният сарае]] артист-вокалисты (1996 елдан). Татарстанның (2016) һәм Башкортстанның (2021) атказанган артисты.
* [[Әлфия Кәримова]] — опера җырчысы, ''БР атказанган артисты''
* [[Марат Сираҗетдинов (1948)| Марат Сираҗетдинов]] (1948―2025), пианист, концертмейстер. [[Татарстанның халык артисты]].
=== Рәссамнар, режиссерлар, актерлар ===
* [[Айрат Әбүшахманов]] (1974) — режиссёр, БР атказанган сәнгать эшлеклесе (2012). [[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев]] премиясе лауреаты (2020).
* [[Айрат Әхмәтшин]] (1949), актёр, режиссёр һәм педагог. РФ (2004), БАССР (1985) халык артисты.
* [[Радик Батыршин]] (1968) — продюсер, «Мир» телерадиокомпаниясе генераль директоры (2007).
* [[Юрий Краузе]] (1936), журналист, телевидение алып баручысы, криминаль телетапшырулар сценарийчысы.
* [[Алинә Мөдәрисова]], драма актрисасы, [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт театры]] (2013-2015), [[Камал театры]] артисты (2015 елдан).
* [[Альберт Нестеров]] (1976), [[Гафури театры]]ның баш рәссамы (2012 елдан), [[«Алтын битлек» премиясе|«Алтын битлек»]] (2016), [[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев]] (2020) премияләре лауреаты.
* [[Таһир Рәхимов]] (1963) — кино, театр ''([[Мәскәү]])'' артисты, Россиянең атказанган артисты (2007).
* [[Мәхмүт Рәфыйков]] (1924) — кинооператор, РФ атказанган сәнгать эшлеклесе (1992).
* [[Рөстәм Сабитов]] (1955) — композитор, [[Салават Юлаев премиясе]] лауреаты (2010).
* [[Айрат Терегулов]] (1957), рәссам, [[Салават Юлаев премиясе|С. Юлаев бүләге]] иясе.
* [[Рөстәм Хуҗин (1975)|Рөстәм Хуҗин]] (1975), рәссам.
=== Галимнәр, медиклар ===
* [[Рөстәм Ахунов]] (1978), икътисад фәннәре докторы, БР ФА әгъза-корреспонденты. VI чакырылыш БР Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты.
* [[Гүзәл Булгакова]] (1952), физика-математика фәннәре докторы (2000), профессор (2005).
* [[Рөстәм Гаделшин]] (1955—2016), физика-математика фәннәре докторы (1994), профессор (1999). БР атказанган фән эшлеклесе (2006).
* [[Камил Галимов (табиб)|Камил Галимов]] ''([[1962]])'' — табиб, медицина фәннәре кандидаты.
* [[Дамир Еникиев]] (939), медицина фәннәре докторы (1988), профессор (1989). Башкортстанның атказанган фән эшлеклесе (1993).
* [[Рөстәм Кәбиров]] (1948), биология фәннәре докторы (1991), профессор (1992).
* [[Флорида Кудашева]] (1940—2016), химия фәннәре докторы, профессор (1994). БР атказанган фән эшлеклесе (2001).
* [[Геннадий Краузе]] (1914—1980), инженер-механик, Сталин премиясе лауреаты (1951), Бөтенсоюз металлургия машина төзү фәнни-тикшеренү институтының Колпино бүлеге директоры (1960-1980).
* [[Айрат Мәмлиев]] (1940), галим-физик, физика‑математика фәннәре докторы (2004).
* [[Юрий Муринов]] (1942), химия фәннәре докторы (1982), профессор (1986). РФ дәүләт премиясе лауреаты (1992), БАССР атказанган фән эшлеклесе (1985).
* [[Ринат Садыйков]] ''([[1957]]-[[2008]])'' — [[Россия]]нең атказанган тренеры (''хәрби самбо''), техник фәннәр докторы, профессор.
* [[Шамил Солтанов (1974)|Шамил Хәниф улы Солтанов]] (1974), техник фәннәр докторы.
== Галерея ==
<gallery perrow="5" widths="180px" heights="140px">
Salavat Yulaev Panorama.jpg|[[Салават Юлаев һәйкәле (Уфа)|Салават Юлаев һәйкәле]]
Ләлә-Тюльпан.jpg|[[Лалә-Тюльпан]] мәчете
Teatr_Nur.jpg|[[Уфа дәүләт «Нур» татар театры|«Нур» татар театры]]
Уфада Тукай һәйкәле.jpg|[[Уфа дәүләт «Нур» татар театры|«Нур» театры]] каршында [[Габдулла Тукай һәйкәле (Уфа)|Тукай һәйкәле]]
Ufa_river_view.JPG|[[Агыйдел елгасы]]
BashkirWhiteHouse.jpg|[[Республика Йорты]]
Akbuzat1305715834.jpg|[[Акбузат (ипподром)|Акбузат ипподромы]]
File:Near UFA sign 3.jpg
Крестьянский поземельный банк (Уфа).jpg|[[БР Милли музее]]
File:Ufa pisateli 2.jpg|[[Башкортстан Республикасы Язучылар берлеге|БР Язучылар берлеге]]
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{reflist}}
== Чыганаклар ==
* [http://omet-ufa.ru/el2.html «Өмет» яшьләр гәзите]{{Deadlink|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[https://бериключ.рф/luchshij-rajon-dlya-prozhivaniya-v-ufe/ Лучшие районы для проживания в Уфе, рейтинг] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210917182854/https://xn--90aijif1a6czc.xn--p1ai/luchshij-rajon-dlya-prozhivaniya-v-ufe/ |date=2021-09-17 }} // март 2021
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
* [[:ru:Уфимский метрополитен|Уфа метрополитены]]
* [[Башкортстан Республикасының милли әдәбият музее]], Мәҗит Гафури музее
*Советлар Берлеге Геройлары Александр Матросов һәм Миңлегали Гөбәйдуллин һәйкәле янындагы Мәңгелек ут
{{commons|Category:Ufa}}
{{Портал|Башкортстан}}
{{Габдулла Тукай}}
{{Россиянең зур шәһәрләре}}
{{Башкортстан}}
{{Татарлар саны буенча Россия торак пунктлары}}
{{Башкортлар саны буенча Россия торак пунктлары}}
{{Башкортстан темаларда}}
[[Төркем:Башкортстан шәһәрләре]]
[[Төркем:Россия субъектлары башкалалары]]
[[Төркем:Миллионлы шәһәрләр]]
[[Төркем:Уфа]]
[[Төркем:Хезмәт даны шәһәрләре]]
[[Төркем:Башкортстанның район үзәкләре]]
q8b6y4s79ef6k6zq5dkir81m7gas9o0
Тарих
0
13157
5958232
5935750
2026-06-10T15:02:29Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958232
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Тарих''' – [[кеше]], аның [[эшчәнлек|эшчәнлеген]], [[караш]]ларын, [[үткән]]ен өйрәнгән гуманитар [[белем]]нең бер [[сфера]]сын [[өйрәнү|өйрәнгән]] [[фән]]не һәм шул өлкәгә караган [[процесс]]ларның берлеген билгеләгән [[термин]].
== Өлкәләре ==
{{seealso|Төркем:Тарих өлкәләре|en:Category:Fields of history|ru:Категория:Разделы истории}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q81517619 }
|section=
|sort=label
|columns=label:исем,description:тасвир,p279,p1269}}
{| class='wikitable sortable'
! исем
! тасвир
! нәрсәнең ассыйныфы
! нәрсәнең аспекты
|-
| ''[[:d:Q5250386|deep history]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q30325332|административ идарә тарихы]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q471400|бизнес тарихы]]''
|
| тарих<br/>''[[:d:Q47398|икътисад тарихы]]''
| [[бизнес]]
|-
| ''[[:d:Q3137962|визуаль сәнгать тарихы]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q3138035|диңгез хәрби көчләре тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q192781|хәрби тарих]]''<br/>''[[:d:Q1516975|диңгезчелек тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q47398|икътисад тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q5076869|иҗтимагый фәннәр тарихы]]''
| [[Икътисад (фән)|икътисад]]
|-
| ''[[:d:Q130384071|казылма байлыкларны чыгару тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q17524420|тарих аспекты]]''<br/>''[[:d:Q259209|сәнәгый археология]]''
|
|-
| ''[[:d:Q856600|китапханәчелек тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q199655|китапханәчелек]]''<br/>тарих<br/>[[гуманитар фәннәр]]
|
|-
| ''[[:d:Q2515460|конституцион тарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q4932206|юриспруденция]]''<br/>''[[:d:Q17524420|тарих аспекты]]''
| ''[[:d:Q11206|конституцион хокук]]''
|-
| ''[[:d:Q63365342|кораблар тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1516975|диңгезчелек тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q257933|матбагачылык тарихы]]''
| китаплар басу тарихы
| тарих
| [[матбагачылык]]
|-
| ''[[:d:Q111908889|метеорология тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q212881|физика тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q1143546|культурология]]''<br/>тарих
| [[мәдәният]]
|-
| ''[[:d:Q1516929|почта тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q131026|филателия]]''
| [[почта]]
|-
| ''[[:d:Q908604|социаль тарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>[[дөнья тарихы]]
| [[җәмгыять]]
|-
| ''[[:d:Q1936640|спорт тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q908604|социаль тарих]]''
|
|-
| ''[[:d:Q50641|сәнгать тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q858517|мәдәният тарихы]]''
| [[Sänğät|сәнгать]]<br/>''[[:d:Q2018526|сәнгать]]''
|-
| ''[[:d:Q484591|табигать тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q7991|табигый фәннәр]]''
|
|-
| ''[[:d:Q7002282|тарихта нейрофән методлары]]''
|
|
|
|-
| ''[[:d:Q113207531|төзелеш инженериясе тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q5867819|инженерия тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q112159033|төс тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q3137024|оптика тарихы]]''<br/>''[[:d:Q355472|фотография тарихы]]''<br/>''[[:d:Q3137962|визуаль сәнгать тарихы]]''<br/>''[[:d:Q212881|физика тарихы]]''
|
|-
| ''[[:d:Q27654|фәлсәфә тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>[[фәлсәфә]]
| [[фәлсәфә]]
|-
| ''[[:d:Q192781|хәрби тарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q17524420|тарих аспекты]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1800439|чиркәү тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q846742|диннәр тарихы]]''<br/>''[[:d:Q216545|христиан теологиясе]]''
| [[христианлык]]<br/>[[Xristian Çirkäwe|xristian çirkäwe]]
|-
| ''[[:d:Q5404269|этнослар тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q908604|социаль тарих]]''<br/>[[этнография]]
|
|-
| ''[[:d:Q2181985|этнотарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''<br/>''[[:d:Q29051|иҗтимагый антропология]]''
|
|-
| ''[[:d:Q1160621|җирле тарих]]''
|
| ''[[:d:Q1066186|фән тарихы]]''
| ''[[:d:Q38649584|җирле тикшеренүләр]]''
|-
| ''[[:d:Q113192690|Җирне өйрәнүче фәннәр тарихы]]''
|
| ''[[:d:Q56296765|табигый фәннәр тарихы]]''
| [[җирне өйрәнүче фәннәр]]
|}
{{Wikidata list end}}
=== Чорлар ===
{{seealso|Төркем:Тарих чорлары|en:Category:Historical eras|ru:Категория:Исторические периоды}}
==== Гасырлар ====
{{seealso|Төркем:Гасырлар буенча тарих|en:Category:History by period|ru:Категория:История по векам}}
=== Темалар ===
{{seealso|Төркем:Темалар буенча тарих|en:Category:History by topic|ru:Категория:История по темам}}
=== Урыннар ===
{{seealso|Төркем:Урыннар буенча тарих|en:Category:History by location|ru:Категория:История по местоположению}}
== Басмалар ==
=== Академик журналлар ===
{{seealso|Төркем:Тарих өлкәсендә академик журналлар|en:Category:History journals|ar:تصنيف:مجلات تاريخية}}
=== Фәнни-популяр журналлар ===
{{seealso|Төркем:Тарих журналлары|en:Category:History journals|ru:Категория:Исторические журналы}}
== Бүләкләр ==
{{seealso|Төркем:Тарих өлкәсендә бүләкләр|en:Category:History awards|ar:تصنيف:جوائز تاريخ}}
== Галимнәр ==
{{seealso|Төркем:Тарихчылар|en:Category:Historians|ru:Категория:Историки}}
Тарихны өйрәнүче [[галим]]нәрне [[тарихчы]]лар дип атыйлар.
== Мәгариф ==
{{seealso|Төркем:Тарих өлкәсендә белем алу|en:Category:History education|ru:Категория:Историческое образование}}
== Оешмалар ==
{{seealso|Төркем:Тарих өлкәсендәге оешмалар|en:Category:History organizations|ru:Категория:Исторические организации}}
=== Архивлар ===
{{seealso|Төркем:Архивлар|en:Category:Archives|ru:Категория:Архивы}}
=== Җәмгыятьләр ===
{{seealso|Төркем:Тарих җәмгыятьләре|en:Category:Historical societies|ru:Категория:Исторические общества}}
=== Музейлар ===
{{seealso|Төркем:Музейлар|en:Category:Museums|ru:Категория:Музеи}}
=== Фәнни институтлар ===
{{seealso|Төркем:Тарих институтлары|en:Category:History institutes|ru:Категория:Музеи}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{тышкы сылтамалар}}
* [http://kitap.net.ru/ishboldin.php Борис Ишболдин аль Бекри. Татар халкы тарихыннан өзекләр]. {{ref-ru}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120106224809/http://kitap.net.ru/ishboldin.php |date=2012-01-06 }}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Тарих|Татар тарихы}}
*[[Татар тарихы]]
*[[Татарстан тарихы]]
*[[Дөнья тарихы]]
*[[Галәмнең тарихы]]
{{Commons|History}}
{{Фәннәр}}
{{rq|stub|image}}
[[Төркем:Тарих|*]]
[[Төркем:Гуманитар фәннәр]]
3lfa7iphvf81zlolf7ch4goza11qc3y
2023 ел
0
18903
5958208
5914498
2026-06-10T14:31:14Z
Марьям Султанбаева
51425
/* Вакыйгалар */
5958208
wikitext
text/x-wiki
{{alsonumber|2023}}
{{Ел өчен навигация|2023}}
{{Гасыр өчен навигация|21}}
{{Башлана торган ел|2023}}
== Вакыйгалар ==
* {{байрак/Татарстан}} [[Татарстан]]да Милли мәдәниятләр һәм гореф-гадәтләр елы игълан ителә.<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://www.culture.ru/events/2654270/tatarstanda-2023-el-milli-m-d-niyatl-r-m-goref-gad-tl-r-ely-dip-iglan-itelde |access-date=2023-02-01 |archive-date=2023-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201080508/https://www.culture.ru/events/2654270/tatarstanda-2023-el-milli-m-d-niyatl-r-m-goref-gad-tl-r-ely-dip-iglan-itelde |dead-url=yes }}</ref>
* [[Россия Федерациясе]]ндә '''Педагог һәм остаз елы''' игълан ителә ― Россия Федерациясе Президенты [[Владимир Путин|В. В. Путинның]] 2022 елның 27 июнендәге Указы нигезендә<ref>[http://www.kremlin.ru/acts/news/68707 Указ о проведении Года педагога и наставника.] Президент России</ref>.
* [[Шерлок Холмс]]ның соңгы каноник басмасы иҗтимагый куллануга күчәчәк..
* [[Екатеринбур]]га 300 ел тулачак.
* [[6 февраль]]дә [[Төркия һәм Сүриядә җир тетрәү (2023)|Төркиядә һәм Сүриядә көчле җир тетрәү]] була.
* [[22 июнь]] — [[Татарстан Фәннәр академиясе]]нә «гамәли академиклар» урынына чиновниклар [[Рифкать Миңнеханов]], [[Марина Патяшина]], [[Фәрит Мөхәммәтшин]] «сайлана».
* [[15 сентябрь]] — [[Татарча Википедия]]дә беренче мәкалә язылуга 20 ел.
* [[18 октябрь]] — Казанда [[ФСБ]] тарафыннан [[Азатлык радиосы]] журналисты [[Алсу Кормаш]] кулга алына.
== Вафатлар ==
{{seealso|2022-2023 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге}}
=== Гыйнвар ===
* [[11 гыйнвар]] ― [[Мортаза Рәхимов]] (88), Башкортстанның 1993-2010 еллардагы Президенты.<ref>''Ляйсан Закирова.'' [https://www.bashinform.ru/news/social/2023-01-13/pervyy-prezident-bashkirii-murtaza-rahimov-upokoilsya-na-musulmanskom-kladbische-v-ufe-3104556 Первый президент Башкирии Муртаза Рахимов упокоился на мусульманском кладбище в Уфе.] ИА «Башинформ» , 13.01.2023</ref>
* [[15 гыйнвар]] ― [[Минсәгыйть Шакиров]] (74), Чирмешән районының 2006-2010 еллардагы Башлыгы.<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/berence-ike-cakyrylys-daulat-sovety-deputaty-minsagyit-sakirov-vafat-bulgan-5865611 Беренче ике чакырылыш Дәүләт Советы депутаты Минсәгыйть Шакиров вафат.] [[Татар-информ]], 15.01.2023</ref>
* [[29 гыйнвар]] ― [[Марат Садыйков (1970)|Марат Садыйков]] (53), [[Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгы|ТР сәламәтлек саклау министры]] (''2018-2023'').<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/tatarstannyn-salamatlek-saklau-ministry-marat-sadyikov-vafat-5866272 Татарстанның сәламәтлек саклау министры Марат Садыйков вафат.] [[Татар-информ]], 29.01.2023</ref>
* [[31 гыйнвар]] ― [[Кадрия Нурмәмбәт]] (89), Румыниянең кырым-татар җырчысы.<ref>[http://www.radioconstanta.ro/2023/02/01/s-a-stins-din-viata-priveghetoarea-cantecului-popular-tataresc-si-turcesc-kadriye-nurmambet-1932-2023/ S-a stins din viață priveghetoarea cântecului popular tătăresc și turcesc, Kadriye Nurmambet (1932-2023).] radioconstanta.ro, 1.02.2023</ref>
=== Февраль ===
* [[2 февраль]] ― [[Йолдыз Нигъмәтуллина]] (93), филология фәннәре докторы, әдәбият белгече.<ref>''Рузилә Мөхәммәтова.'' [https://tatar-inform.tatar/news/kurenekle-galim-kazan-universitety-professory-ioldyz-nigmatullina-vafat-5866519?utm_source=top Күренекле галим, Казан университеты профессоры Йолдыз Нигъмәтуллина вафат.] [[Татар-информ]], 2.02.2023</ref>
* [[12 февраль]] — [[Вадим Габдерәшитов]],
* [[26 февраль]] — [[Марат Сираев]] (86), ТАССР министры.<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-uzak-sailau-komissiyasenen-elekkege-raise-marat-siraev-vafat-5867585 Татарстан Үзәк сайлау комиссиясенең элеккеге рәисе Марат Сираев вафат.] [[Татар-информ]], 27.02.2023</ref>
=== Март ===
* [[6 март]] — [[Алтер Литвин]] (91), Казан университетының атказанган профессоры.<ref>[https://tatarstan24.tv/news/novosti-tatarstana/skonchalsya-zasluzhennyy-professor-kazanskogo-universiteta-alter-litvin Скончался заслуженный профессор Казанского университета Алтер Литвин.] tatarstan24.tv, 6.03.2023</ref>
* [[18 март]] — [[Гарифҗан Галиев]] (95), укытучы, [[Чепья «Халыклар дуслыгы» музее|музей]] директоры.<ref>''Рузилә Мөхәммәтова.'' [https://tatar-inform.tatar/news/baltac-raiony-cepya-avyly-xalyklar-duslygy-muzee-direktory-garifan-galiev-vafat-5868477 Балтач районы «Халыклар дуслыгы» музее директоры, сугыш ветераны Гарифҗан Галиев вафат.] [[Татар-информ]], 18.03.2023</ref>
* [[19 март]] — [[Эмиль Җәләлетдинов]] (89), җырчы, ТАССР халык (1973), РСФСР атказанган (1982) артисты.<ref>[https://mincult.tatarstan.ru/tat/index.htm/news/2177930.htm Татар музыкаль мәдәниятенең күренекле вәкиле Эмиль Усман улы Җәләлетдинов вафат булды.] [[Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы]], 19.03.2023</ref>
=== Апрель ===
* [[26 апрель]] — [[Ягъфәр Гарипов]] (82), социолог.
* [[30 апрель]] — [[Вячеслав Зайцев]] (85), рәссам-модельер.<ref>[https://www.starhit.ru/novosti/umer-vyacheslav-zaicev-882152/ Умер Вячеслав Зайцев / STARHIT (рус.)]</ref>
=== Май ===
* [[4 май]] — [[Шәүкәт Әмиров]] (75), балалайкачы, ректор, [[РФ халык артисты]], [[ТР атказанган сәнгать эшлеклесе]].<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/tatarstannyn-atkazangan-sangat-esleklese-saukat-amirov-vafat-5870585 Россиянең халык артисты, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе Шәүкәт Әмиров вафат.] [[Татар-информ]], 4.05.2023</ref>
* [[5 май]] — [[Юрий Коноплёв]] (83), [[КДУ]] ректоры (1990―2001).<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/kazan-universitetynyn-elekkege-rektory-yurii-konoplev-vafat-5870630 Казан университетының элеккеге ректоры Юрий Коноплев вафат.] [[Татар-информ]], 5.05.2023</ref>
=== Июнь ===
* [[11 июнь]] ― [[Рәшит Мостафин]] (77), гармунчы, [[ТАССР халык артисты]] (''[[1986]]'').<ref>''Рузилә Мөхәммәтова.'' [https://tatar-inform.tatar/news/mashur-muzykant-virtuoz-bayancy-kompozitor-rasit-mostafin-vafat-5872256 Мәшһүр музыкант, виртуоз баянчы, композитор Рәшит Мостафин вафат.] [[Татар-информ]], 11.06.2023</ref>
* [[21 июнь]] ― [[Зинфәр Исмәгыйлев]] (75), фән докторы, РФ ФА академигы.<ref>[http://www.antat.ru/ru/news/16348/ Академия наук Республики Татарстан выражает искренние соболезнования родным и близким в связи с кончиной ИСМАГИЛОВА ЗИНФЕРА РИШАТОВИЧА.] [[ТР ФА|АН РТ]], 22.06.2023</ref>
=== Июль ===
* [[30 июль]] ― [[Валерий Куприянов]] (83), техник фәннәр докторы (''[[1988]]''), профессор (''[[1991]]''), КИСИ-КГАСУ ректоры (''[[1988]]―[[2008]]''), [[ТР атказанган фән эшлеклесе]].<ref>[https://vk.com/vestitatarstan?w=wall-16032171_51108 Скончался бывший ректор КГАСУ Валерий Куприянов.] Вести Татарстан, 30.07.2023</ref>
=== Август ===
* [[18 август]] ― [[Мирфатыйх Зәкиев]] (95), фән докторы, профессор, ТР ФА академигы<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/galim-mirfatyix-zakiev-vafat-5875187 Галим Мирфатыйх Зәкиев вафат.] [[Татар-информ]], 19.08.2023</ref>.
* [[21 август]] ― [[Лев Васильев]] (98), «КАМАЗ»ны оештыручы һәм автогигантның беренче генераль директоры<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/minnexanov-kamaznyn-berence-itakcese-vasilevnyn-yakynnarynyn-kaigysyn-urtaklasty-5875276 Миңнеханов «КАМАЗ»ның беренче җитәкчесе Васильевның якыннарының кайгысын уртаклашты.] [[Татар-информ]], 21.08.2023</ref>.
=== Сентябрь ===
* [[1 сентябрь]] ― [[Рашат Низами]] (73), язучы, [[Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе]]<ref>[http://shahrikazan.ru/news/kyiskacha-yaңalyiklar/rashat-nizamiev-vafat Рашат Низамиев вафат.] [[Шәһри Казан]], 1.09.2023</ref>.
* 1 сентябрь ― [[Раббани Шәрипов]] (87), милли көрәш буенча РСФСР чемпионы<ref>''Энҗе Габдуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tanylgan-korasce-rabbani-saripov-vafat-5875781 Танылган көрәшче Раббани Шәрипов вафат.] [[Татар-информ]], 1.09.2023</ref>.
* [[14 сентябрь]] ― [[Флёра Сөләйманова]] (84), җырчы, Татарстанның халык артисты<ref>''Рузилә Мөхәммәтова.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstannyn-xalyk-artisty-flera-solaimanova-vafat-5876354 Татарстанның халык артисты Флера Сөләйманова вафат.] [[Татар-информ]], 14.09.2023</ref>.
=== Октябрь ===
* [[20 октябрь]] ― [[Разил Вәлиев]] (76), [[Татарстанның халык шагыйре]] (2011)<ref>''Рифат Каюмов.'' [https://tatar-inform.tatar/news/razil-valiev-vafat-5877971 Разил Вәлиев вафат.] [[Татар-информ]], 20.10.2023</ref>.
* [[23 октябрь]] ― [[Флюра Бикмурзина]] (84), «Татарстан» дәүләт телерадиокомпаниясе режиссеры<ref>''[[Рәмис Латыйпов]].'' [https://intertat.tatar/news/televideniega-nigez-salucylarnyn-berse-flera-bikmurzinanyn-vafatyn-belmi-da-kaldyk-5862040 «Телевидениегә нигез салучыларның берсе – Флера Бикмурзинаның вафатын белми дә калдык».] [[Интертат]], 23.10.2023</ref>.
* [[27 октябрь]] ― [[Владимир Попов]] (99), рәссам, Тукай бүләге иясе<ref>[https://www.tatar-inform.ru/news/usel-iz-zizni-narodnyi-xudoznik-tassr-ucastnik-velikoi-otecestvennoi-vladimir-popov-5924162 Ушел из жизни народный художник ТАССР, участник Великой Отечественной Владимир Попов.] Татар-информ, 27.10.2023</ref>.
=== Ноябрь ===
* [[9 ноябрь]] ― [[Рөстәм Килдебәков]] (89), рәссам, [[Тукай премиясе]] лауреаты<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/89-yasenda-tatarstannyn-xalyk-rassamy-rostam-kildebakov-vafat-buldy-5878917 89 яшендә Татарстанның халык рәссамы Рөстәм Килдебәков вафат булды.] [[Татар-информ]], 10.11.2023</ref>.
* [[11 ноябрь]] ― [[Азат Абдуллин]] (92), Башкортстанның халык язучысы<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/baskortstannyn-xalyk-yazucysy-azat-abdullin-vafat-5878948 Башкортстанның халык язучысы Азат Абдуллин вафат.] [[Татар-информ]], 11.11.2023</ref>.
* [[20 ноябрь]] ― [[Әман Түлиев]] (79), Кемерово өлкәсе губернаторы (1997―2018)<ref>[https://www.vedomosti.ru/society/news/2023/11/20/1006612-umer-bivshii-gubernator-kemerovskoi Умер бывший губернатор Кемеровской области Аман Тулеев.] Ведомости. 20.11.2023{{ref-ru}}</ref><ref>[https://tatar-inform.tatar/news/minnexanov-aman-tuleevnyn-xatynyna-ham-kuzbass-itakcelegena-kaigy-urtaklasu-belderde-5879327 Миңнеханов Аман Тулеевның хатынына һәм Кузбасс җитәкчелегенә кайгы уртаклашу белдерде.] [[Татар-информ]], 20.11.2023</ref>.
* [[28 ноябрь]] ― [[Наилә Гәрәева]] (83), РФ атказанган, ТР халык артисты, Тукай премиясе лауреаты<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/kamal-teatrynyn-kurenekle-aktrisasy-naila-garaeva-vafat-5879681 Камал театрының күренекле актрисасы Наилә Гәрәева вафат.] [[Татар-информ]], 28.11.2029</ref>.
* [[29 ноябрь]] ― [[Генри Киссинджер]] (100), АКШ дәүләт сәркәтибе (1973―1977) <ref>[https://www.reuters.com/world/us/henry-kissinger-american-diplomat-nobel-winner-dead-100-2023-11-30/ Henry Kissinger, dominant U.S. diplomat of Cold War era, dies aged 100.] Reuters, 30.11.2023{{ref-en}}</ref>.
=== Декабрь ===
* [[24 декабрь]] ― [[Искәндәр Биктаһиров]] (72), җырчы <ref>[https://vk.com/madani__zhomga?w=wall-172769170_11130&ysclid=lqlew0t48c414843974 Бүген, 24 декабрь көнне, 72 яшендә Татарстанның халык артисты Биктаһиров Искәндәр Исмәгыйль улы арабыздан мәңгелеккә китте]</ref>.
* [[28 декабрь]] ― [[Эдуард Хәмитов]] (86), [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|БДПУ]] ректоры (1983―2005)<ref>''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева.]] ''[https://www.bashinform.ru/news/social/2023-12-28/v-ufe-ushel-iz-zhizni-byvshiy-rektor-bashkirskogo-peduniversiteta-eduard-hamitov-3585148 В Уфе ушел из жизни бывший ректор Башкирского педуниверситета Эдуард Хамитов.] ИА [[Башинформ|«Башинформ»]], 28.12.2023</ref>.
* [[31 декабрь]] ― [[Назыйм Ханзафаров]] (86), филология фәннәре докторы<ref>''Рузилә Мөхәммәтова.'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstan-respublikasy-daulat-gerbynyn-ideya-avtory-nazyim-xanzafarov-vafat-5881249 Татарстан Республикасы Дәүләт гербының идея авторы Назыйм Ханзафаров вафат.] [[Татар-информ]], 31.12.2023</ref>.
== Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары ==
* [[Шәүкәт Гаделша]]
* [[Наилә Кумысникова]]
* [[Фирдәвис Ханов]]
== Нобель премиясе лауреатлары ==
* медицина өлкәсендә ― Каталин Карико (Маҗарстаннан, АКШта эшли), Дрю Вайсман (АКШ)
* физика өлкәсендә ― АКШтан Пьер Агостини, Германиядән Ференц Крауш һәм Швециядән Энн Л’Юлье
* химия өлкәсендә ― Мунги Бавенди, Луи Брус, Алексей Екимов (АКШта эшләүчеләр)
* әдәбият өлкәсендә ― [[Йон Фоссе]]
* Нобель тынычлык бүләге ― [[Нәргиз Мөхәммәди]]
* икътисад өлкәсендә ― Клаудия Голдин (АКШ)
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
[[Төркем:2023 ел]]
[[Төркем:Еллар]]
i0wxqm61tbkxwdn0g7eq1l7f0lpdikf
2026 ел
0
18976
5958209
5957901
2026-06-10T14:31:44Z
Марьям Султанбаева
51425
/* Вакыйгалар */
5958209
wikitext
text/x-wiki
{{Хәзерге вакыйгалар}}
{{alsonumber|2026}}
{{Ел өчен навигация|2026}}
{{Гасыр өчен навигация|21}}
{{Башлана торган ел|2026}}
== Вакыйгалар ==
* [[Татарстан]]да 2026 ел '''«Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елы»''' ({{lang-ru|Год воинской и трудовой доблести}}) итеп игълан ителгән<ref>''[[Гөлнар Гарифуллина]].'' [https://tatar-inform.tatar/news/tatarstanda-2026-el-xarbi-ham-xezmat-batyrlygy-ely-5912704 Рөстәм Миңнеханов: Татарстанда 2026 ел Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елы булачак.] [[Татар-информ]], 17.10.2025</ref> <ref>[https://t.me/moinrt/6044 Рустам Минниханов объявил 2026 год в Татарстане Годом воинской и трудовой доблести]</ref>.
* [[Россия]]дә 2026 ел '''«Россия халыклары бердәмлеге елы»''' ({{lang-ru|Год единства народов России}}) итеп игълан ителгән<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/kukmarada-geroi-istalegena-memorial-takta-ham-geroi-partasy-acyldy-5916092 Путин махсус хәрби операция шартларында илдә яшәүче халыклар тагын да берләшкәнен әйтте.] Татар-информ. 19.12.2025</ref><ref>[https://www.kommersant.ru/doc/8180740 Путин поддержал объявление 2026 года Годом единства народов России.] kommersant.ru, 5.11.2025</ref>.
* {{Тәрҗемә ителмәгән 5|XXV Кышкы Олимпия уеннары|XXV Кышкы Олимпия уеннары|d|Q4630399}} (6―22 февраль, [[Италия]]).
* [[20 март]] — [[Ураза бәйрәме]].
* [[27 май]] — [[Корбан бәйрәме]].
* [[12 август]] — тулы [[Кояш тотылу|кояш томалануы]].
== Вафатлар ==
{{seealso|2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге}}
=== Гыйнвар ===
=== Февраль ===
* [[5 февраль]] ― [[Азат Хөсәенов (1959)|Азат Хөсәенов]] (66), музыкант (баянчы), композитор, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1998)<ref>''Гөлнар Гарифуллина.'' [https://tatar-inform.tatar/news/azat-xosaenov-vafat-ul-cynnan-da-xalykcan-kompozitor-ide-5918629 Азат Хөсәенов вафат: «Ул чыннан да халыкчан композитор иде».] [[Татар-информ]], 5.02.2026</ref>.
* [[21 февраль]] ― [[Мөнир Әһлиуллин]] (85), журналист, «[[Ватаным Татарстан]]» гәҗитенең баш мөхәррире (1990―1996)<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/na-86-m-godu-zizni-skoncalsya-zasluzennyi-rabotnik-kultury-tassr-munir-agliullin-5919553 Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Мөнир Әһлиуллин вафат булды.] Татар-информ, 21.02.2026</ref>.
* [[26 февраль]] ― [[Таңсылу Карамыш]] (77), язучы. БР атказанган мәдәният хезмәткәре (2001)<ref>''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]].'' [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-02-26/v-bashkirii-umerla-izvestnaya-poetessa-tansylu-karamysheva-4594674 В Башкирии умерла известная поэтесса Тансылу Карамышева.] [[Башинформ]], 26.02.2026</ref>.
=== Март ===
* [[22 март]] ― [[Сәйяр Хәбибуллин]] (95), композитор (Мәскәү)<ref>[https://www.business-gazeta.ru/news/697774 Скончался автор легендарного хита «Эзләдем, бәгърем, сине» — 95-летний московский композитор Сайяр Хабибулин.] business-gazeta.ru, 22.03.2026{{ref-ru}}</ref><ref>[https://tatar-inform.tatar/news/ezladem-bagyrem-sine-yry-avtory-saiyar-xabibullin-vafat-bulgan-5921017 «Эзләдем, бәгърем, сине» җыры авторы Сәйяр Хәбибуллин вафат булган.] [[Татар-информ]], 22.03.2026</ref>.
* 22 март ― [[Ирек Акманов]] (92), тарих фәннәре докторы, профессор<ref>''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]].'' [https://www.bashinform.ru/news/culture/2026-03-23/v-ufe-prostilis-s-izvestnym-istorikom-professorom-irekom-akmanovym-4623110 В Уфе простились с выдающимся историком, профессором Иреком Акмановым.] [[Башинформ]], 23.03.2026</ref>.
* [[23 март]] ― [[Вакыйф Нуруллин]] (90), язучы, ТАССР (1972) һәм РСФСР (1985) атказанган мәдәният хезмәткәре<ref>[https://sptatar.com/vakyjf-nurullin-vafatyna-b-jle-kajgy-urtaklashu/ Татарстан Язучылар берлеге Вакыйф Нуруллин вафатына бәйле кайгы уртаклаша.] Татарстан Язучылар берлеге, 23.03.2026</ref>.
* [[30 март]] ― [[Кави Кәримов]] (79), тарихчы (Уфа).
=== Апрель ===
* [[20 апрель]] ― [[Рим Гыйниятуллин]] (82), Үзбәкстанның дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе<ref>''[[Гөлнар Гарифуллина]].'' [https://tatar-inform.tatar/news/uzbakstan-tatary-rim-gyiniyatullinny-songy-yulga-ozattylar-ysanycly-divar-augan-kebek-5922466 Үзбәкстан татары Рим Гыйниятуллинны соңгы юлга озаттылар: Ышанычлы дивар ауган кебек…] [[Татар-информ]], 21.04.2026</ref>.
=== Май ===
* [[4 май]] ― [[Константин Толкачёв]] (73), Башкортстан Республикасы Дәүләт Җыелышы — Корылтай рәисе (1999―2026)<ref>[https://gossov.tatarstan.ru/index.htm/news/4718.htm Марат Ахметов выразил соболезнования в связи с кончиной Константина Толкачева.] Государственный Совет Республики Татарстан, 4.05.2026</ref>.
* [[8 май]] ― [[Ренат Тимерҗанов]] (71), ТР буенча баш федераль инспектор (2017–2020)<ref>[https://www.business-gazeta.ru/news/701762 Умер помощник премьер-министра Татарстана и бывший федеральный инспектор по РТ Ренат Тимерзянов.] Бизнес-Онлайн, 8.05.2026</ref>.
* [[13 май]] ― [[Мәсгут Имашев]] (95), композитор һәм театр эшлеклесе<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/kompozitor-ham-teatr-esleklese-masgut-imasev-vafat-5923540 Композитор һәм театр эшлеклесе Мәсгут Имашев вафат.] [[Татар-информ]], 13.05.2026</ref>.
* [[16 май]] ― [[Резидә Кадыйрова]] (65), [[Татарстанның атказанган артисты]]<ref>[https://kazanfirst.ru/news/ushla-vsled-za-muzhem-skonchalas-zasluzhennaya-artistka-rt-rezeda-kadyrova?ysclid=mp8np4n1q5433859493 Ушла вслед за мужем: скончалась заслуженная артистка РТ Резеда Кадырова.] kazanfirst.ru, 16.05.2026{{ref-ru}}</ref>.
* [[28 май]] — [[Закир Әкбәров]] (79), Башкортстанда яшәп иҗат иткән татар язучысы һәм журналист.
=== Июнь ===
* [[2 июнь]] — [[Радик Сабиров]] (47), журналист, филология фәннәре кандидаты (2004). [[Шәһри Казан|«Шәһри Казан»ның]] баш мөхәррире (2019—2026)<ref>[https://intertat.tatar/news/radik-sabirov-belan-xuslasu-any-kurgan-saen-matbugatnyn-kilacagena-ysanyc-arta-ide-5879616 Радик Сабиров белән хушлашу: «Аны күргән саен матбугатның киләчәге бар, дип уйлый идем».] [[Интертат]], 3.06.2026</ref>.
== Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары ==
* [[Айдар Җаббаров]], [[Эмиль Талипов]], [[Резеда Зәйниева]]<ref name=":0" />
* [[Лилия Гыйбадуллина]]<ref name=":0" />
* [[Наил Мәганов]], [[Павел Корчагин]], [[Эрдни Чавлинов]], [[Сергей Вертелецкий]]<ref name=":0">[https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2515773.htm Определены лауреаты Государственной премии Республики Татарстан имени Габдуллы Тукая в 2026 году.] Министерство культуры Республики Татарстан, 26.04.2026</ref>
== Нобель премиясе лауреатлары ==
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
[[Төркем:2026 ел]] [[Төркем:Еллар]]
1t5o6pu4fuok0tqebshhc3l2jteb7uk
«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены
0
19367
5958370
5911612
2026-06-10T17:25:08Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958370
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''«Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен» ордены''' ({{lang-ru|Орден «За заслуги перед Республикой Татарстан»}}) — [[Татарстан|Татарстан Республикасының]] иң югары дәүләт бүләге. Аның белән гражданнар Татарстан Республикасының дәүләтчелеген үстерүдәге, гражданнарның хокукларын һәм ирекләрен тәэмин итүдәге, икътисадны, мәдәниятне, фәнне, мәгарифне, сәламәтлек саклауны, сәнгатьне һәм спортны үстерүдәге аерым казанышлары өчен, җәмәгать тәртибен саклауда батырлык һәм түземлек күрсәткән өчен бүләкләнәләр.
«Татарстан Республикасы каршындагы казанышлар өчен» орденына лаек булган затлар аны күкрәкнең сул ягына тагын йөриләр, бүләкләнүчеләрнең Россия Федерациясе, СССР орденнары һәм медальләре булганда, алардан соң урнаштыралар.
==Кавалерлар==
{{seealso|Калып:«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлары өчен» ордены лауреатлары|Төркем:Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен ордены кавалерлары}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q4335873. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q4335873/p585
|columns=p166/Q4335873/p585:Ел,label:Исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! медиа
! үлем датасы
|-
|
| [[Рәис Миңнеханов]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-08
| [[Саба районы]]
| ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]''
| [[:commons:Category:Rais Minnikhanov|Rais Minnikhanov]]
|
|-
|
| [[Фатыйх Сибәгатуллин]]
| data-sort-value="1950" | 1950-05-01
| [[Апаз]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Fatikh Sibagatullin|Fatikh Sibagatullin]]
| data-sort-value="2022" | 2022-06-24
|-
|
| [[Марта Мартьянова]]
| data-sort-value="1998" | 1998-12-01
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Marta Martyanova|Marta Martyanova]]
|
|-
|
| [[Петр Чекмарев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-19
| [[Олы Подберезье|Күлле Ил]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Pyotr Chekmaryov|Pyotr Chekmaryov]]
|
|-
|
| [[Шамил Гафаров]]
| data-sort-value="1969" | 1969-05-11
| [[Апас]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
| [[:commons:Category:Shamil Gafarov|Shamil Gafarov]]
|
|-
|
| [[Наил Вәлиев (1949)|Наил Вәлиев]]
| data-sort-value="1949" | 1949-09-03
| [[Чистай районы]]
| [[Казан федераль университетының Алабуга институты]]
| [[:commons:Category:Nail Valeev|Nail Valeev]]
|
|-
|
| [[Айдар Беляев]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-11
| [[Казан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Aidar Belyayev|Aidar Belyayev]]
|
|-
|
| [[Альберт Шиһабетдинов]]
| data-sort-value="1952" | 1952-11-12
| [[Первоуральск]]
|
| [[:commons:Category:Albert Shigabutdinov|Albert Shigabutdinov]]
|
|-
|
| [[Филзә Хәмидуллин]]
| data-sort-value="1936" | 1936-01-03
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Filza Khamidullin|Filza Khamidullin]]
| data-sort-value="2022" | 2022-01-05
|-
|
| [[Артем Хохорин]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-30
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан юридик институты|Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институты]]<br/>[[131 нче лицей (Казан)|131 нче лицей]]
| [[:commons:Category:Artyom Hohorin|Artyom Hohorin]]
|
|-
|
| [[Илгиз Гыйләҗев]]
| data-sort-value="1957" | 1957-04-14
| [[Казан]]
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Gilazov|Ilgiz Gilazov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q84721693|Сабитов, Рифат Абдулвагапович]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304299|Мәскәү элемтә һәм информатика техник университеты]]''
| [[:commons:Category:Rifat Sabitov|Rifat Sabitov]]
|
|-
|
| [[Николай Зеленов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-05-28
| [[Лысково|Лискау]]
| ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]''
| [[:commons:Category:Nikolay Zelenov|Nikolay Zelenov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-02-06
|-
|
| [[Камил Ногаев]]
| data-sort-value="1956" | 1956-12-02
| [[Иске Рәҗәп]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q4366447|П. А. Столыпин ис. Идел буе идарә итү институты]]''
|
|
|-
|
| [[Геннадий Дегтярёв]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-27
| ''[[:d:Q19691290|Toykino]]''
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Gennady Degtyarev|Gennady Degtyarev]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q100511137|Гузелия Сафина]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-20
| [[Кызыл Чишмә (Батыр районы)|Кызыл Чишмә]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]
|
|
|-
|
| [[Ирек Фәйзуллин]]
| data-sort-value="1962" | 1962-12-08
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Irek Faizullin|Irek Faizullin]]
|
|-
|
| [[Рәшит Сәләхов]]
| data-sort-value="1941" | 1941-12-17
| [[Кара Борнаш|Иске Борнаш]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Rashit Salahov|Rashit Salahov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-02-14
|-
|
| [[Мөслимә Латыйпова]]
| data-sort-value="1951" | 1951-11-07
| [[Колачы]]
|
| [[:commons:Category:Muslima Latupova|Muslima Latupova]]
|
|-
|
| [[Александр Лаврентьев]]
| data-sort-value="1946" | 1946-10-09
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Alexander Lavrentyev|Alexander Lavrentyev]]
|
|-
|
| [[Марат Кафиатуллин]]
| data-sort-value="1934" | 1934-07-25
| [[Уразавыл]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|
|
| data-sort-value="2019" | 2019-04-09
|-
|
| [[Николай Демидов]]
| data-sort-value="1933" | 1933-04-08
| [[Урта Девятово]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Nikolay Ivanovich Demidov|Nikolay Ivanovich Demidov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-10-06
|-
|
| [[Рөстәм Кәлимуллин (1958)|Рөстәм Кәлимуллин]]
| data-sort-value="1958" | 1958-01-02
| [[Саба районы]]
|
| [[:commons:Category:Rustam Kalimullin|Rustam Kalimullin]]
|
|-
|
| [[Валерий Миронченко]]
| data-sort-value="1950" | 1950-09-26
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q25390998|Орджоникидзе югары гомумхәрби идарә укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| [[:commons:Category:Valery Mironchenko|Valery Mironchenko]]
|
|-
|
| [[Илшат Ганиев]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-03
| [[Шалты]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Ilshat Ganiev|Ilshat Ganiev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-22
|-
|
| ''[[:d:Q112989194|Наил Кашапов]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-08
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q120277562|Вадим Кешнер]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-22
| [[Казан]]
|
| [[:commons:Category:Vadim Keshner|Vadim Keshner]]
| data-sort-value="2023" | 2023-04-14
|-
|
| ''[[:d:Q122394813|Кирилл Кулаков]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-07-20
|
| [[Казан танк университеты|Казан югары хәрби башлыклар уку йорты]]
|
|
|-
|
| [[Рамил Ибәтуллин|Ramil Rakhmatullovich Ibatullin]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-22
| [[Апас районы]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q131356326|Тимашев, Геннадий Александрович]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-22
| [[Казан]]
|
|
| data-sort-value="2012" | 2012-05-11
|-
|
| ''[[:d:Q131356327|Кулаков, Кирилл Денисович]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-07-20
| ''[[:d:Q4323154|Новоандриановка]]''<br/>''[[:d:Q1985722|Матвеев-Курган районы]]''
|
| [[:commons:Category:Kirill Kulakov|Kirill Kulakov]]
|
|-
| 2015
| [[Рафаэль Юнысов]]
| data-sort-value="1950" | 1950-02-02
| [[Мәлләтамак]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
|
|-
| 2017
| [[Нурсолтан Назарбаев]]
| data-sort-value="1940" | 1940-07-06
| [[Шамалган (авыл)]]
|
| [[:commons:Category:Nursultan Nazarbayev|Nursultan Nazarbayev]]
|
|-
|
| [[Горбангулы Бәрдемөхәммәдов]]
| data-sort-value="1957" | 1957-06-29
| ''[[:d:Q13367422|Бабарап]]''
| ''[[:d:Q4146865|Myrat Garryyev State Medical University of Turkmenistan]]''
| [[:commons:Category:Gurbanguly Berdimuhamedow|Gurbanguly Berdimuhamedow]]
|
|-
|
| [[Сергей Лавров (1950)|Сергей Лавров]]
| data-sort-value="1950" | 1950-03-21
| [[Мәскәү]]
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4525134|1414 санлы мәктәп]]''
| [[:commons:Category:Sergey Lavrov|Sergey Lavrov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q205645|Ruslan Aushev]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-29
| [[Саумалкүл (Володар авыл округы)]]
| ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4412489|North-Caucasian Military School]]''<br/>''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''
| [[:commons:Category:Ruslan Aushev|Ruslan Aushev]]
|
|-
|
| [[Гөлнара Сәмитова-Галкина]]
| data-sort-value="1978" | 1978-07-09
| [[Чаллы]]
|
| [[:commons:Category:Gulnara Galkina|Gulnara Galkina]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q266930|Владимир Чагин]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-05
| [[Нытва]]
|
| [[:commons:Category:Vladimir Chagin (driver)|Vladimir Chagin (driver)]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q313989|Сергей Степашин]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-02
| ''[[:d:Q623329|Lüshunkou District]]''
| [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]''
| [[:commons:Category:Sergei Stepashin|Sergei Stepashin]]
|
|-
|
| [[Гөкдениз Карадениз]]
| data-sort-value="1980" | 1980-01-11
| [[Гиресун]]
|
| [[:commons:Category:Gökdeniz Karadeniz|Gökdeniz Karadeniz]]
|
|-
| 2010
| [[Минтимер Шәймиев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-01-20
| [[Әнәк]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Mintimer Shaimiev|Mintimer Shaimiev]]
|
|-
|
| [[Корбан Бердыев]]
| data-sort-value="1952" | 1952-08-25
| [[Ашкабад]]
|
| [[:commons:Category:Gurban Berdiýew|Gurban Berdiýew]]
|
|-
|
| [[Тәлгать Таҗетдин]]
| data-sort-value="1948" | 1948-10-12
| [[Казан]]
| [[Мир Араб мәдрәсәсе]]<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]]
| [[:commons:Category:Talgat Tadzhuddin|Talgat Tadzhuddin]]
|
|-
|
| [[Туфан Миңнуллин]]
| data-sort-value="1935" | 1935-08-25
| [[Олы Мәрәтхуҗа]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q30197878|А.М. Горький ис. Әдәбият институтының Югары әдәби курслары]]''
| [[:commons:Category:Tufan Minnullin|Tufan Minnullin]]
| data-sort-value="2012" | 2012-05-02
|-
|
| ''[[:d:Q699696|Vladimir Yakunin]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-30
| [[Меленки]]
| ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Yakunin|Vladimir Yakunin]]
|
|-
|
| [[Сергей Рыжиков (1980)|Сергей Рыжиков]]
| data-sort-value="1980" | 1980-09-19
| [[Шебекино]]
|
| [[:commons:Category:Sergei Ryzhikov|Sergei Ryzhikov]]
|
|-
|
| [[Алексей Морозов]]
| data-sort-value="1977" | 1977-02-16
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| [[:commons:Category:Alexei Morozov|Alexei Morozov]]
|
|-
| 2013
| [[Рәшит Сөнәев|Рәшид Сөнәев]]
| data-sort-value="1943" | 1943-03-01
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| [[:commons:Category:Rashid Sunyaev|Rashid Sunyaev]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q967517|Ilia Nikulin]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-03-12
| [[Мәскәү]]
|
| [[:commons:Category:Ilya Nikulin|Ilya Nikulin]]
|
|-
|
| [[Данис Зарипов]]
| data-sort-value="1981" | 1981-03-26
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q4476757|Урал дәүләт физкультура университеты]]''
| [[:commons:Category:Danis Zaripov|Danis Zaripov]]
|
|-
|
| [[Зиннәтулла Билалетдинов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-03-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| [[:commons:Category:Zinetula Bilyaletdinov|Zinetula Bilyaletdinov]]
|
|-
|
| [[Рөстәм Миңнеханов]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-01
| [[Яңа Арыш]]
| ''[[:d:Q2177105|Россия дәүләт сәүдә-икътисад университеты]]''<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''
| [[:commons:Category:Rustam Minnikhanov|Rustam Minnikhanov]]
|
|-
|
| [[Марат Хөснуллин]]
| data-sort-value="1966" | 1966-08-09
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]]<br/>''[[:d:Q2413375|Ачык университет]]''
| [[:commons:Category:Marat Khusnullin|Marat Khusnullin]]
|
|-
|
| [[Игорь Шувалов]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-04
| [[Билибино]]
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Igor Shuvalov|Igor Shuvalov]]
|
|-
|
| [[Равил Гайнетдин]]
| data-sort-value="1959" | 1959-08-25
| [[Питрәч районы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Мир Араб мәдрәсәсе]]
| [[:commons:Category:Ravil Gaynutdin|Ravil Gaynutdin]]
|
|-
|
| [[Фоат Мансуров|Фуат Мансуров]]
| data-sort-value="1928" | 1928-01-10
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Fuat Mansurov|Fuat Mansurov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-06-12
|-
|
| [[Илсур Метшин]]
| data-sort-value="1969" | 1969-04-24
| [[Түбән Кама]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Ilsur Metshin|Ilsur Metshin]]
|
|-
|
| [[Roald Säğdiev|Руальд Сәгъдиев]]
| data-sort-value="1932" | 1932-12-26
| [[Мәскәү]]<br/>''[[:d:Q4303696|Territorial unit with special status «Moscow City»]]''
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Roald Sagdeev|Roald Sagdeev]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q2280388|Михаил Пиотровский]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-12-09
| [[Ереван]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Mikhail Piotrovsky|Mikhail Piotrovsky]]
|
|-
|
| [[Камил Исхаков]]
| data-sort-value="1949" | 1949-02-08
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Kamil Iskhakov|Kamil Iskhakov]]
|
|-
|
| [[Владимир Алекно]]
| data-sort-value="1966" | 1966-12-04
| [[Полоцк|Полатск]]
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| [[:commons:Category:Vladimir Alekno|Vladimir Alekno]]
|
|-
|
| [[Шамил Тарпищев]]
| data-sort-value="1948" | 1948-03-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]''
| [[:commons:Category:Shamil Tarpishchev|Shamil Tarpishchev]]
|
|-
|
| [[Ришат Әбүбакиров]]
| data-sort-value="1959" | 1959-07-04
| [[Яңа Кәшер]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| [[:commons:Category:Rishat Abubakirov|Rishat Abubakirov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-08-26
|-
| 2008
| [[Әлфия Авзалова|Әлфия Әфзалова]]
| data-sort-value="1933" | 1933-01-15
| [[Актаныш]]
| [[Казан музыка көллияте]]
| [[:commons:Category:Alfiya Avzalova|Alfiya Avzalova]]
| data-sort-value="2017" | 2017-06-15
|-
|
| [[Ренат Акчурин]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-02
| [[Әндиҗан]]
| ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''
| [[:commons:Category:Renat Akchurin|Renat Akchurin]]
| data-sort-value="2024" | 2024-10-06
|-
|
| [[Вячеслав Алемасов]]
| data-sort-value="1923" | 1923-07-11
| [[Казан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Vyacheslav Alemasov|Vyacheslav Alemasov]]
| data-sort-value="2006" | 2006-06-15
|-
|
| [[Анастасий (Меткин)|Анастасий]]
| data-sort-value="1944" | 1944-08-27
| ''[[:d:Q19973298|Столбово]]''
| ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''
| [[:commons:Category:Anastasius (Mietkin)|Anastasius (Mietkin)]]
|
|-
|
| [[Сабир Әхтәмов|Сабир Әхтәмев]]
| data-sort-value="1926" | 1926-06-15
| [[Кукмара районы]]
|
| [[:commons:Category:Sabir Akhtyamov|Sabir Akhtyamov]]
| data-sort-value="2014" | 2014-07-20
|-
|
| [[Шәүкәт Биктимеров]]
| data-sort-value="1928" | 1928-10-28
| [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Shaukat Biktemirov|Shaukat Biktemirov]]
| data-sort-value="2012" | 2012-05-28
|-
|
| [[Лев Васильев]]
| data-sort-value="1925" | 1925-02-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]''
| [[:commons:Category:Lev Borisovich Vasilyev|Lev Borisovich Vasilyev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-08-21
|-
|
| [[Наил Дунаев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-05-03
| [[Зәй районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Nail Dunaev|Nail Dunaev]]
| data-sort-value="2022" | 2022-10-30
|-
|
| [[Мирфатыйх Зәкиев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-08-14
| [[Зәйпе]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Mirfatykh Zakiev|Mirfatykh Zakiev]]
| data-sort-value="2023" | 2023-08-18
|-
|
| [[Нәҗип Зыятдинов|Нәҗип Зыятдинев]]
| data-sort-value="1925" | 1925-07-25
| [[Тайсуган]]
|
| [[:commons:Category:Nazip Ziatdinov|Nazip Ziatdinov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-01-10
|-
|
| [[Сергей Когогин]]
| data-sort-value="1957" | 1957-11-16
| [[Олы Клүчә|Олы Ключи]]
|
| [[:commons:Category:Sergey Kogogin|Sergey Kogogin]]
|
|-
|
| [[Александр Коновалов (1934)|Александр Коновалов]]
| data-sort-value="1934" | 1934-01-30
| [[Казан]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Aleksandr Konovalov (chemist)|Aleksandr Konovalov (chemist)]]
| data-sort-value="2021" | 2021-05-04
|-
|
| ''[[:d:Q4235374|Андрей Костин]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| [[:commons:Category:Andrei Kostin|Andrei Kostin]]
|
|-
|
| [[Борис Кузнецов (1925)|Борис Кузнецов]]
| data-sort-value="1925" | 1925-12-26
| [[Казан]]
| ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''
| [[:commons:Category:Boris Kirillovich Kuznetsov|Boris Kirillovich Kuznetsov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-12
|-
|
| [[Мирза Мәхмүтов]]
| data-sort-value="1926" | 1926-05-01
| [[Ләбәжә]]
| ''[[:d:Q4203331|Иркутск югары хәрби авиация инженерлары укуханәсе]]''
| [[:commons:Category:Mirza Makhmutov|Mirza Makhmutov]]
| data-sort-value="2008" | 2008-03-25
|-
|
| [[Айдар Метшин|Айдар Мәтшин]]
| data-sort-value="1963" | 1963-08-27
| [[Түбән Кама]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Aydar Metshin|Aydar Metshin]]
|
|-
|
| [[Роберт Миңнуллин]]
| data-sort-value="1948" | 1948-08-01
| [[Шәммәт]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Robert Minnullin|Robert Minnullin]]
| data-sort-value="2020" | 2020-03-27
|-
|
| [[Равил Моратов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-08-30
| [[Норлат районы]]
|
| [[:commons:Category:Ravil Muratov|Ravil Muratov]]
|
|-
|
| [[Фәрит Мөхәммәтшин]]
| data-sort-value="1947" | 1947-05-22
| [[Әлмәт]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[:commons:Category:Farid Mukhametshin|Farid Mukhametshin]]
|
|-
|
| [[Мөхәммәт Сабиров]]
| data-sort-value="1932" | 1932-03-29
| [[Кушнаренко районы|Кушнарин районы]]
| [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-03-09
|-
|
| [[Кев Салихов]]
| data-sort-value="1936" | 1936-11-03
| [[Бәләбәй районы|Бәләбәй райуны]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Kev Salikhov|Kev Salikhov]]
|
|-
|
| [[Александр Сладковский]]
| data-sort-value="1965" | 1965-10-20
| [[Таганрог]]
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Alexander Sladkovsky|Alexander Sladkovsky]]
|
|-
|
| [[Леонид Смагин]]
| data-sort-value="1932" | 1932-10-24
| [[Вольск]]
| ''[[:d:Q4453264|Тверь дәүләт техник университеты]]''
| [[:commons:Category:Leonid Smagin|Leonid Smagin]]
| data-sort-value="2017" | 2017-08-24
|-
|
| [[Фикрәт Табиев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-03-04
| [[Әҗе]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Fikryat Tabeev|Fikryat Tabeev]]
| data-sort-value="2015" | 2015-06-03
|-
|
| [[Ринат Таҗетдинов|Ринат Таҗетдинев]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-01
| [[Кече Чынлы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Rinat Tazetdinov|Rinat Tazetdinov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-10-16
|-
|
| [[Игорь Тарчевский]]
| data-sort-value="1931" | 1931-01-24
| [[Омск]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Igor Tarchevsky|Igor Tarchevsky]]
|
|-
|
| [[Шәфәгать Тәхәветдинов]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-23
| [[Габдрахман (Әлмәт районы)|Габдрахман]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[:commons:Category:Sharafat Tahautdinov|Sharafat Tahautdinov]]
|
|-
|
| [[Гомәр Усманов]]
| data-sort-value="1932" | 1932-03-16
| [[Чистай]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Gumer Usmanov|Gumer Usmanov]]
| data-sort-value="2015" | 2015-02-23
|-
|
| [[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]]
| data-sort-value="1960" | 1960-01-10
| [[Аксәет]]
| [[Казан дәүләт мәдәният институты]]
| [[:commons:Category:Salavat Fathutdinov|Salavat Fathutdinov]]
|
|-
|
| [[Айрат Хәйруллин (1970)|Айрат Хәйруллин]]
| data-sort-value="1970" | 1970-08-01
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Airat Khayrullin|Airat Khayrullin]]
| data-sort-value="2020" | 2020-02-07
|-
|
| ''[[:d:Q4494840|Афзал Хәйретдинов]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-01-03
|
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-29
|-
|
| [[Мансур Хәсәнов]]
| data-sort-value="1930" | 1930-06-25
| [[Зәй районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
| [[:commons:Category:Mansur Hasanov|Mansur Hasanov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-03-13
|-
|
| [[Илһам Шакиров]]
| data-sort-value="1935" | 1935-02-15
| [[Яңа Бүләк (Тукай районы)|Яңа Бүләк]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Ilgam Shakirov|Ilgam Shakirov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-01-16
|-
|
| [[Семён Якубов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-17
| [[Курган]]
| [[Курган дәүләт университеты]]
| [[:commons:Category:Semyon Yakubov|Semyon Yakubov]]
|
|-
|
| [[Харис Якупов]]
| data-sort-value="1919" | 1919-12-23
| [[Казан]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Haris Yakupov|Haris Yakupov]]
| data-sort-value="2010" | 2010-02-17
|-
|
| [[Фәнис Яруллин]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-09
| [[Баулы районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Fanis Yarullin|Fanis Yarullin]]
| data-sort-value="2011" | 2011-12-09
|-
|
| [[Зилә Сөнгатуллина]]
| data-sort-value="1949" | 1949-07-30
| [[Югары Кыйгы]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Zilya Sungatullina|Zilya Sungatullina]]
|
|-
|
| [[Равил Шәрәфиев]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-05
| [[Балык Бистәсе районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Ravil Sharafeev|Ravil Sharafeev]]
|
|-
| 2011
| [[Ренат Харис]]
| data-sort-value="1941" | 1941-05-06
| [[Чынлы районы]]
|
| [[:commons:Category:Renat Haris|Renat Haris]]
|
|-
|
| [[Хәлим Җәлалов]]
| data-sort-value="1940" | 1940-04-27
| [[Олы Солтан]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Halim Zalyalov|Halim Zalyalov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-07-05
|-
| 2021
| [[Энгель Фәттахов]]
| data-sort-value="1961" | 1961-06-12
| [[Чишмә (Актаныш районы)|Чишмә]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
|
|-
| 2015
| [[Әзһәр Шакиров|Әзһәр Шакирев]]
| data-sort-value="1940" | 1940-02-22
| [[Азнакай районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Azgar Shakirov|Azgar Shakirov]]
|
|-
|
| [[Рәфкать Кантүкев]]
| data-sort-value="1953" | 1953-08-23
| [[Кантүк]]
| [[Салават индустриаль көллияте]]<br/>[[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть-техника университеты]]
| [[:commons:Category:Rafkat Kantykov|Rafkat Kantykov]]
|
|-
|
| [[Индус Таһиров|Индус Таhиров]]
| data-sort-value="1936" | 1936-05-24
| [[Лениногорск районы]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Indus Tagirov|Indus Tagirov]]
|
|-
|
| [[Александр Антонов]]
| data-sort-value="1957" | 1957-01-01
| ''[[:d:Q172415|Кутаиси]]''
| ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Antonov|Aleksandr Antonov]]
| data-sort-value="2013" | 2013-11-17
|-
|
| [[Гүзәл Мөхәммәтҗанова]]
| data-sort-value="1938" | 1938-09-02
| [[Зәй шәһәре|Зәй]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Guzel Mukhametzyanova|Guzel Mukhametzyanova]]
| data-sort-value="2013" | 2013-10-15
|-
|
| [[Гөлсем Исәнголова]]
| data-sort-value="1938" | 1938-06-10
| [[Дәүләткол (Мәләвез районы)|Дәүләткол]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
|
|
|-
|
| [[Әсгать Сәфәров|Әсгать Сәфәрев]]
| data-sort-value="1961" | 1961-10-20
| [[Яңа Шимбер]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]''
| [[:commons:Category:Asgat Safarov|Asgat Safarov]]
|
|-
|
| [[Николай Фролов]]
| data-sort-value="1931" | 1931-12-13
| ''[[:d:Q42323956|Волково]]''
|
| [[:commons:Category:Nikolay Frolov|Nikolay Frolov]]
|
|-
|
| [[Илдус Мостюков|Илдус Мәстүкев]]
| data-sort-value="1928" | 1928-03-06
| [[Казан]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
| [[:commons:Category:Ildus Mostyukov|Ildus Mostyukov]]
| data-sort-value="2024" | 2024-07-06
|-
|
| [[Дамир Нуретдинов|Дамир Нуретдинев]]
| data-sort-value="1937" | 1937-06-14
| [[Пәнҗәр]]
|
| [[:commons:Category:Damir Nurutdinov|Damir Nurutdinov]]
| data-sort-value="2019" | 2019-04-02
|-
|
| [[Венера Ганиева]]
| data-sort-value="1955" | 1955-03-24
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[:commons:Category:Venera Ganeeva|Venera Ganeeva]]
|
|-
|
| [[Наилә Гәрәева]]
| data-sort-value="1940" | 1940-11-18
| [[Казан]]
| [[Казан дәүләт академия рус Зур драма театры|Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры]]
| [[:commons:Category:Nailya Garaeva|Nailya Garaeva]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-28
|-
|
| [[Нәҗибә Ихсанова]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-25
| [[Тымытык районы]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]
| [[:commons:Category:Najiba Ikhsanova|Najiba Ikhsanova]]
| data-sort-value="2021" | 2021-03-12
|-
|
| [[Әхмәт Мазһаров]]
| data-sort-value="1943" | 1943-01-01
| [[Түбән Сасна]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''
| [[:commons:Category:Ahmet Mazgarov|Ahmet Mazgarov]]
|
|-
|
| [[Марат Әхмәтов (1954)|Марат Әхмәтов]]
| data-sort-value="1954" | 1954-06-16
| [[Хәсәншәех]]
| [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]]
| [[:commons:Category:Marat Akhmetov|Marat Akhmetov]]
|
|-
|
| [[Александр Славутский]]
| data-sort-value="1947" | 1947-11-27
| [[Чиләбе]]
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| [[:commons:Category:Aleksandr Slavutskiy|Aleksandr Slavutskiy]]
|
|-
|
| [[Äsğät Ğalimcanov]]
| data-sort-value="1936" | 1936-03-02
| [[Болын-Балыкчы авыл җирлеге]]
|
| [[:commons:Category:Asgat Galimzyanov|Asgat Galimzyanov]]
| data-sort-value="2016" | 2016-01-03
|-
| 2021
| [[Мәгъсүм Сәлахов|Мәгъсүм Сәләхов]]
| data-sort-value="1951" | 1951-07-13
| [[Рудный]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[:commons:Category:Makzyum Salahov|Makzyum Salahov]]
|
|-
|
| ''[[:d:Q24075224|Cornel Mărculescu]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-17
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|
| [[:commons:Category:Cornel Mărculescu|Cornel Mărculescu]]
|
|-
|
| [[Рәүфәл Мөхәммәтҗанов]]
| data-sort-value="1949" | 1949-11-10
| [[Казан]]
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]
| [[:commons:Category:Raufal Mukhametzhanov|Raufal Mukhametzhanov]]
|
|-
|
| [[Наил Мәганов]]
| data-sort-value="1958" | 1958-07-28
| [[Әлмәт]]
| [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[:commons:Category:Nail Maganov|Nail Maganov]]
|
|-
|
| [[Наил Мәһдиев]]
| data-sort-value="1959" | 1959-10-12
| [[Бөгелмә]]
| [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]]
| [[:commons:Category:Nail Magdeev|Nail Magdeev]]
|
|-
| 2015
| [[Радик Хәсәнов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-07-30
| [[Чүпрәле районы]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]
|
|
|-
|
| [[Җәүдәт Фәйзрахманов]]
| data-sort-value="1948" | 1948-06-27
| [[Носы]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
| [[:commons:Category:Jaudat Fayzrakhmanov|Jaudat Fayzrakhmanov]]
|
|-
| 2013
| [[Рифкать Миңнеханов]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-01
| [[Яңа Арыш]]
| [[Казан югары артиллерия командирлары училищесы]]
| [[:commons:Category:Rifkat Minnikhanov|Rifkat Minnikhanov]]
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстанның орден һәм медальләре}}
{{Казанда узучы чаралар}}
[[Төркем:Татарстан орденнары]]
[[Төркем:Россия Федерациясе субъектларының югары дәүләт бүләкләре]]
2dxqtvg6p5dusyrdvv4dl0j6j9d107h
Төмән
0
21644
5958364
5934818
2026-06-10T17:07:37Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958364
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Төмән (мәгънәләр)}}
{{ТП/ВМ
|халәт = шәһәр
|татар исеме = Төмән
|сурәт = Крестовоздвиженская церковь (Тюмень)-2.jpg
|чын исем = ([[себер татар теле|себ.тат.]]) Цемкетора<ref>Миллер Г.Ф. История Сибири. Т.1.М.-Л., 1937, стр.355.</ref>
|ил = Россия
|герб = Coat of Arms of Tyumen (Tyumen oblast) (2005).png
|байрак = Flag of Tyumen (Tyumen oblast) (2005).png
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg = 57 |lat_min = 9 |lat_sec =
|lon_deg = 65 |lon_min = 32 |lon_sec =
|CoordAddon = type:city(98500)_region:RU
|CoordScale = 20000
|ЯндексКарта =
|ил харитасы зурлыгы = 340
|төбәк харитасы зурлыгы = 340
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк төре = Өлкә
|төбәк = Төмән өлкәсе
|төбәк җәдвәлдә = Төмән өлкәсе
|район төре =
|район =
|район җәдвәлдә =
|җәмгыять төре =
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|эчке бүленеш = 4 район
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы =
|беренче телгә алу = 1586
|элеккеге исемнәр =
|халәт =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге = 102
|климат =
|рәсми тел =
|халык саны = 581 758
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать поясы = +6
|DST =
|телефон коды = 3452
|почта индексы = 625000
|почта индекслары =
|автомобил коды = 72
|Commons-та төркем =
|сайт = http://www.tyumen-city.ru/
|сайт теле =
| add1n = Кардәш шәһәрләр
| add1 = {{wikidata|p190}}
}}
'''Төмән''' ({{lang-ru|Тюмень}}) — [[Россия]]дәге шәһәр, [[Төмән өлкәсе]]нең һәм шушы өлкәнең [[Төмән районы]]ның үзәге. XIII гасырда татарлар [[Чыңгы-Тура]] шәһәренә нигез сала, XVI гасырда кала — [[Алтын Урда]]ның Төмән олысының башкаласы. [[Алтын Урда]]да [[Туктамыш]] хан идарә иткән чорда шәһәргә '''Төмән''' исеме бирелә. [[1495 ел]]да эчке низаг нәтиҗәсендә Чыңгы Тура башкала вазифасын югалта, [[Мөхәммәд Тайбуга]] үз ирәген '''[[Кашлык]] — Себер''' каласына күчерә. [[1585 ел]]да рус илбасары [[Ермак]] Чыңгы Тура- Төмәнне яндырып басып ала һәм [[1586 ел]]да рус ныгытмасына нигез сала.
20 гасырда борынгы татар шәһәре Чыңгы Тура урынында «Төмән» дигән стадион төзелгән, нәтиҗәдә мәдәни катлам кайтусыз югалган.
[[Халык саны]] — 581 758 [[кеше]], буйсындырылган [[торак пункт]]лары белән — 604 665 кеше.<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls |access-date=2013-02-23 |archive-date=2011-06-27 |archive-url=https://www.webcitation.org/5zkxwkUEt?url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls |dead-url=yes }}</ref>
[[2021 ел]]ның [[21 май|21 маеннан]] ― '''[[Хезмәт даны шәһәре]]'''.<ref>{{Cite web |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202105200033 |title=Указ Президента Российской Федерации от 20.05.2021 № 304 «О присвоении почетного звания Российской Федерации „Город трудовой доблести“» |access-date=2021-05-21 |archive-date=2021-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210521073720/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202105200033 |deadlink=no }}</ref>
2022 елда Төзелеш министрлыгы яңа шәһәр цифрлаштыру индексының яңартылган рейтингын бастырды. Тюмен 250 меңнән миллионга кадәр кеше яшәгән иң яхшы өч шәһәргә керде<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=https://vladtime.ru/computers/750487 |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321131412/https://vladtime.ru/computers/750487 |dead-url=yes }}</ref>
== География ==
[[Көнбатыш Себер]]дә, [[Түре|Түре елгасы]] ([[Тубыл елгасы|Тубыл]] кушылдыгы) буенда урнашкан. Пристань, [[Свердловск тимер юлы]]ның төене, «Рощино» халыкара [[аэропорт]]ы бар. [[Мәскәү]]гә хәтле 1725 км. Халык исәбе 581 758 кеше ([[2010 ел|2010]]).
{|class=toccolours style="text-align:center; font-size:smaller;" align="center"
!colspan=10|Төмәннән эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
|-
||||||| [[Туринск]] ~ 178 км <br /> [[Ирбет]] ~ 182 км||[[Ханты-Мансийск]] ~ 672 км <br /> [[Тәүде (шәһәр)|Тәүде]] ~ 136 км||[[Тубыл]] ~ 246 км||||||
|-
|||||||| [[Тугылым]] ~ 63 км <br /> [[Екатеринбург]] ~ 328 км <br /> [[Мәскәү]] ~ 2121 км||[[Рәсем:Compass Rose Tatarca North.svg|150px|center|Җилләр розасы]]||[[Омск]] ~ 632 км <br /> [[Новосибирск]] ~ 1300 км||||||
|-
||||||| [[Чиләбе]] ~ 410 км ||[[Корган]] ~ 203 км|| [[Яулытора]] ~ 203 км||||||||
|-
!colspan=10|
|}
=== Сәгать поясы ===
{{ОбъектныңСәгатьпоясы/MSK+2|Объект=Төмән}}
=== Климат ===
<div style="width:90%">
{{Шәһәр климаты
|Шәһәр=Төмән
|Источник=[http://pogoda.ru.net/climate/28367.htm Погода и климат]
| Гый_ур=-14.7 | Гый_ур_явым=24
| Фев_ур=-13.1 | Фев_ур_явым=14
| Мар_ур=-5.2 | Мар_ур_явым=16
| Апр_ур=4.0 | Апр_ур_явым=23
| Май_ур=11.2 | Май_ур_явым=45
| Июн_ур=17.1 | Июн_ур_явым=55
| Июл_ур=18.8 | Июл_ур_явым=87
| Авг_ур=15.8 | Авг_ур_явым=60
| Сен_ур=9.8 | Сен_ур_явым=56
| Окт_ур=3.1 | Окт_ур_явым=39
| Ноя_ур=-6.6 | Ноя_ур_явым=33
| Дек_ур=-13.1 | Дек_ур_явым=26
| Ел_ур=2.2 | Ел_ур_явым=478
| Гый_ур_мин=-18.9 | Гый_ур_макс=-10.8
| Фев_ур_мин=-17.8 | Фев_ур_макс=-8.1
| Мар_ур_мин=-10.3 | Мар_ур_макс=-0.1
| Апр_ур_мин=-1.1 | Апр_ур_макс=9.2
| Май_ур_мин=5.5 | Май_ур_макс=17.5
| Июн_ур_мин=11.3 | Июн_ур_макс=23.2
| Июл_ур_мин=13.6 | Июл_ур_макс=24.3
| Авг_ур_мин=11.1 | Авг_ур_макс=21.2
| Сен_ур_мин=5.5 | Сен_ур_макс=14.7
| Окт_ур_мин=-0.3 | Окт_ур_макс=7.3
| Ноя_ур_мин=-10.2 | Ноя_ур_макс=-3.6
| Дек_ур_мин=-16.6 | Дек_ур_макс=-9.2
| Ел_ур_мин=-2.4 | Ел_ур_макс=7.1
| Гый_а_макс=4.0 | Гый_а_мин=-46.0
| Фев_а_макс=8.6 | Фев_а_мин=-43.0
| Мар_а_макс=17.2 | Мар_а_мин=-37.8
| Апр_а_макс=30.7 | Апр_а_мин=-23.9
| Май_а_макс=34.9 | Май_а_мин=-9.0
| Июн_а_макс=36.2 | Июн_а_мин=-2.8
| Июл_а_макс=37.5 | Июл_а_мин=2.8
| Авг_а_макс=37.4 | Авг_а_мин=-0.1
| Сен_а_макс=31.2 | Сен_а_мин=-7.0
| Окт_а_макс=24.1 | Окт_а_мин=-26.1
| Ноя_а_макс=12.8 | Ноя_а_мин=-37.5
| Дек_а_макс=6.0 | Дек_а_мин=-46.1
| Ел_а_макс=37.5 | Ел_а_мин=-46.1
|}}
</div>
== Халык ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=100%
|- class='bright'
! [[1840]]<ref>[http://dlib.rsl.ru/viewer/01003542943#page2?page=32 Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840]</ref> !! [[1856]]<ref name=autogenerated1>http://www.mojgorod.ru/tjumensk_obl/tjumen/</ref> !! [[1897]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1583</ref> !! [[1913]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1926]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1931]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1939]]<ref name=autogenerated1/> !! [[1959]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1970]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1979]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1989]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2002]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg2.php 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2010]]<ref name="gks.ru"/>
|- class='bright'
| 9 632||~11 200 || 29 500 || ~39 200 || ~50 300 || ~58 000 || ~79 200 || 150 195 || 268 526 || 358 992 || 476 869 || 510 710 || 581 758
|}
Милли состав ([[2002]]): [[руслар]] — 83,1 %, [[татарлар]] — 5,6 %, [[украиннар]] — 2,0 %.<ref>{{Citation |title=2002 ел сан алу базасы |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |access-date=2013-09-16 |archive-date=2017-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111042357/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |dead-url=yes }}</ref>
== Эчке бүленеш ==
* Үзәк районы
* Ленин районы
* Калинин районы
* Көнчыгыш районы
== Икътисад ==
Машина төзелеше һәм металл эшкәртү (суднолар, приборлар, станоклар ясау, «Нефтемаш» һәм башкалар), агач эшкәртү, җиңел, азык-төлек сәнәгате үскән. Төмәнне нефтьүткәргечләр кисеп үтә.
== Фән һәм мәгариф ==
Төмән өлкәсендә нефть һәм газ яткылыклары фәнни оешмаларының үсешенә булышлык ясады. 1990 еллар башында югары уку йортлар һәм гыйльми-тикшеренү институты хезмәткәрләре саны 11,5 мең кешене, ягъни булган кала халкының 10 процентын тәшкил иткән.
Фәнни-тикшеренү һәм проект институтлары: Криосфера институты һәм Төньяктагы җирләрен үзләштерерү проблемалары институты. Гамәли нефть һәм газ комплексына ихтыяҗ юнәлтелә. Алар арасында «Сургутнефть» (Төмән бүлекчәсе), «Газпром проектирование» ҖЧҖнең Төмән бүлекчәсе, Гипротюменнефтегаз, Синицин, Төмәннефтегеофизика (компания «Интеграл»), «Нефтепроект», СибНАЦ, Синететика (ГМС Группасы) лидерлар булып тора.
Белем бирү учреждениеләре:
# Россия Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе (РАНХиГС) филиалы.
# Төмән индустриаль университеты
# Төмән университеты
# [[Урал дәүләт тимер юллары университеты]]ның Төмән филиалы
# [[Төмән дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
# Төмән дәүләт аграр университеты
# Төмән дәүләт медицина университеты
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q5815. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1641" | 1641
| ''[[:d:Q2825698|Afanasii de Kholmogory]]''
|
| ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]''
|
| data-sort-value="1702" | 1702-09-06
| ''[[:d:Q681521|Kholmogory]]''
|-
| data-sort-value="1816" | 1816-10-03
| ''[[:d:Q16682458|Евлампий Огородников]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''
|
| data-sort-value="1884" | 1884-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1830" | 1830
| ''[[:d:Q21101646|Ivan Kolokolnikov]]''
|
| ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''
|
| data-sort-value="1895" | 1895-05-02
| Төмән
|-
| data-sort-value="1844" | 1844-11-17
| ''[[:d:Q47004157|Иван Словцов]]''
| ''[[:d:Q30890246|Тобольская мужская гимназия]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[математик]]
| ''[[:d:Q2997765|Омск кадетлар корпусы]]''<br/>''[[:d:Q4061519|Aleksandrovskoe real school]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-10-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1858" | 1858-03-09
| ''[[:d:Q66370863|Aleksandr Kolmogorov]]''
|
| [[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1859" | 1859-01-29
| ''[[:d:Q56309734|Чернавин, Всеволод Владимирович]]''
| ''[[:d:Q1974517|Pavel Military School]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''
|
| data-sort-value="1938" | 1938-06-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1867" | 1867-11-21
| ''[[:d:Q15069173|Stepan Kolokolnikov]]''
| ''[[:d:Q4059232|Moscow Practical Academy of Commercial Sciences]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q29371773|First State Duma of the Russian Empire]]''<br/>[[Тубыл губернасы|Тубыл гөбернәсе]]
|
| data-sort-value="1925" | 1925
| [[Америка Кушма Штатлары]]
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-02-08
| ''[[:d:Q15064194|Alexey Afromeev]]''
|
| ''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
|
| data-sort-value="1920" | 1920-09-18
| [[Тум|Томск]]
|-
| data-sort-value="1868" | 1868-12-28
| ''[[:d:Q109730088|Elizaveta Nikolaevna Litvinova]]''
|
|
|
| data-sort-value="1946" | 1946
| ''[[:d:Q1208250|Hankou]]''
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-06-12
| [[Николай Горяев]]
| ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''
| [[галим]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| data-sort-value="1943" | 1943-07-09
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1875" | 1875-05-25
| ''[[:d:Q59239628|Янкель Шаевич Шайчик]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Şanxay|Шаңхай]]
|-
| data-sort-value="1876" | 1876-11-06
| ''[[:d:Q65124588|Mikhail Vasilyev]]''
| ''[[:d:Q4061924|Алексей хәрби укуханәсе]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1920" | 1920-02-04
| [[Латвия]]
|-
| data-sort-value="1878" | 1878-03-28
| ''[[:d:Q4669219|Abraham Walkowitz]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-01-27
| [[Нью-Йорк]]
|-
| data-sort-value="1879" | 1879-02-24
| ''[[:d:Q4233377|K. N. Kornilov]]''
| ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''
| ''[[:d:Q212980|психолог]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| data-sort-value="1957" | 1957
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1881" | 1881-11-24
| ''[[:d:Q21101645|Viktor Ivanovič Kolokolʹnikov]]''
| ''[[:d:Q4361180|Петр авыл хуҗалыгы академиясе]]''
|
|
| data-sort-value="1941" | 1941-04-03
| [[Харбин]]
|-
| data-sort-value="1884" | 1884-04-15
| ''[[:d:Q106363574|Boris Krasin]]''
|
| [[композитор]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-06-21
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1887" | 1887-01-06<br/>1887-01-18
| ''[[:d:Q4224931|Vasily Knyazev]]''
|
| [[шагыйрь]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-09-10<br/>1937-11-10
| ''[[:d:Q4072091|Atka]]''
|-
| data-sort-value="1888" | 1888-05-11
| ''[[:d:Q128746|Irving Berlin]]''
|
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1415090|кинокөйязар]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q64356038|musical theatre composer]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
| ''[[:d:Q58212892|Ted Snyder Company]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-09-22
| [[Нью-Йорк]]
|-
| data-sort-value="1889" | 1889
| ''[[:d:Q112519708|Dmitrij Ivanovič Mel‘nikov]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q3658608|карикатурачы рәссам]]''
|
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1891" | 1891
| ''[[:d:Q43428514|Фомина, Вера Ивановна]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
| Төмән
|-
| data-sort-value="1891" | 1891-04-16
| ''[[:d:Q65153352|Stanislav Karnacevich]]''
|
| ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-11-05
|
|-
| data-sort-value="1894" | 1894-03-21
| ''[[:d:Q27237370|Mikhail Altshuller]]''
| ''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
|
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| data-sort-value="1894" | 1894
| ''[[:d:Q84721216|Пермяков, Георгий Прокопьевич]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1897" | 1897
| ''[[:d:Q16749664|Leon Kaliwoda]]''
|
|
|
| data-sort-value="1918" | 1918-11-11
| [[Ломжа]]
|-
| data-sort-value="1897" | 1897-12-15
| ''[[:d:Q106327758|Walerian Śliwiński]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q384593|полиция хезмәткәре]]''
|
| data-sort-value="1941" | 1941-08-17
| [[Auşwitz|Osventsim]]
|-
| data-sort-value="1898" | 1898-09-02
| ''[[:d:Q20067561|Anatoly Klimov]]''
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1970" | 1970-02-19
|
|-
| data-sort-value="1900" | 1900-07-30
| ''[[:d:Q2443235|Ivan Fedyuninsky]]''
| ''[[:d:Q2948429|Vystrel course]]''
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1977" | 1977-10-17
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1901" | 1901-01-16
| ''[[:d:Q4233822|Anatoly Korolkevich]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-04-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1901" | 1901-03-30
| ''[[:d:Q16658470|Aleksey Ivanovitsj Sjoebin]]''
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-09-05
| [[Воронеж]]
|-
| data-sort-value="1902" | 1902-04-20
| ''[[:d:Q98539460|Дмитриев Павел Алексеевич]]''
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
| ''[[:d:Q1140429|Дәүләт тарих музее]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-02
| [[Беларус Совет Социалистик Республикасы]]
|-
| data-sort-value="1904" | 1904-03-23
| ''[[:d:Q4140220|A. E. Gluskina]]''
|
| ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''
| ''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''
| data-sort-value="1994" | 1994
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1904" | 1904
| ''[[:d:Q19910175|Viktor Jakovlevitsj Miller]]''
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1970" | 1970-04-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1905" | 1905-03-19
| ''[[:d:Q124769084|Урусов, Александр Михайлович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1975" | 1975
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-08-09
| ''[[:d:Q24010093|Булашёв, Алексей Николаевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1988" | 1988
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value="1906" | 1906-06-27
| [[Владимир Ивочкин]]
| ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
|
|
| data-sort-value="1968" | 1968
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1907" | 1907
| ''[[:d:Q4147063|Mikhail Gotsky]]''
|
| ''[[:d:Q849424|көймә капитаны]]''
|
| data-sort-value="1962" | 1962
| [[Владивосток]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-06-14
| ''[[:d:Q59281851|Sergey Turaev]]''
| [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value="2008" | 2008-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-03-27
| [[Искәндәр Фәйзуллин]]
|
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''
|
| data-sort-value="1988" | 1988-07-28
| [[Норильск|Норилск]]
|-
| data-sort-value="1911" | 1911-07-28
| ''[[:d:Q137380621|Владимир Петрович Неустроев]]''
|
|
|
| data-sort-value="1986" | 1986-09-26
|
|-
| data-sort-value="1912" | 1912
| ''[[:d:Q18044098|Konstantin Grigorevitsj Korjakin]]''
|
|
|
| No/unknown value
|
|-
| data-sort-value="1913" | 1913-09-17
| ''[[:d:Q4097705|Бугаев Виктор Елисеевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1957" | 1957-02-05
| Төмән
|-
| data-sort-value="1916" | 1916-11-06
| ''[[:d:Q41201548|Pavel Aleksandrovitsj Ioanidis]]''
|
|
|
| data-sort-value="1999" | 1999-03-21
| Төмән
|-
| data-sort-value="1917" | 1917-01-08
| ''[[:d:Q7660876|Sylvia Agnes Sophia Tait]]''
| ''[[:d:Q193196|Лондон университеты көллияте]]''<br/>''[[:d:Q245247|Лондон король көллияте]]''<br/>''[[:d:Q7731813|The Ellen Wilkinson School for Girls]]''
| ''[[:d:Q4531850|эндокринолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
|
| data-sort-value="2003" | 2003-02-28
| ''[[:d:Q23159|Дорсет]]''
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-01-20
| ''[[:d:Q4080944|Ivan Zacharovitsj Beznoskov]]''
|
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1945" | 1945-02-25
| No/unknown value
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-02-23
| ''[[:d:Q4372642|Valentina Popova]]''
| ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-09-15
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-09-15
| ''[[:d:Q64438469|Пётр Дзеншчыкоў]]''
|
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-01-09
| [[Индура]]
|-
| data-sort-value="1918" | 1918-04-18
| ''[[:d:Q132174853|Mikhail Lopukhin]]''
|
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-07-04
| [[Париж]]
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-03-02
| ''[[:d:Q2276981|Tamara Toumanova]]''
|
| ''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q4070300|ballerina]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q266569|рәссам-мультипликатор]]''
|
| data-sort-value="1996" | 1996-05-29
| [[Санта-Моника]]
|-
| data-sort-value="1919" | 1919-08-11
| ''[[:d:Q4104633|Leonid Iokinfowitsch Wassiljew]]''
|
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="2002" | 2002
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1920" | 1920-07-24
| ''[[:d:Q4397146|Gleb Romanov]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
| data-sort-value="1967" | 1967-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-10-05
| ''[[:d:Q4335474|Boris Oprokidnev]]''
| ''[[:d:Q4508701|Чиләбе хәрби авиация штурманнары институты]]''
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''
|
| data-sort-value="1945" | 1945-04-02
| [[Маҗарстан]]
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-10-05
| ''[[:d:Q55102519|Sergey Komissarov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-08-19
|
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-08-27
| ''[[:d:Q4241683|Lev Jevgenevitš Kropivnitski]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-05-26
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-03-27
| ''[[:d:Q4406937|Aleksey Samokhvalov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-10-31
| [[Барнавыл]]
|-
| data-sort-value="1922" | 1922-05-15
| ''[[:d:Q26818594|Claude Stin]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2007" | 2007-12-13
|
|-
| data-sort-value="1923" | 1923
| ''[[:d:Q17630045|Худяков, Виктор Леонидович]]''
|
|
|
| data-sort-value="1945" | 1945-02-12
| [[Көнчыгыш Пруссия]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-10-24
| ''[[:d:Q4167738|Leonid Jakovlevitsj Drapkin]]''
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-08-11
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value="1924" | 1924
| ''[[:d:Q4418727|Oleg Sidelʹnikov]]''
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
| [[язучы]]
|
| data-sort-value="1998" | 1998
|
|-
| data-sort-value="1924" | 1924-09-26
| ''[[:d:Q51669272|Евгений Сергеевич Гецольд]]''
| ''[[:d:Q4334699|Омск дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4154224|Ерак Көнчыгыш дәүләт физик культура академиясе]]''
| [[укытучы]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Омск]]
|-
| data-sort-value="1925" | 1925-01-21
| ''[[:d:Q108319040|Гранатов Юрій Миколайович]]''
|
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-15
| [[Акъяр]]
|-
| data-sort-value="1927" | 1927-01-10
| ''[[:d:Q18045120|Boris Nikolaevitsj Proedaev]]''
|
|
|
| data-sort-value="2001" | 2001-04-21
| Төмән
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-12-28
| [[Геннадий Баннов|Геннади Баннов]]
| [[Башкорт дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-04-16
| [[Уфа]]
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-08-20
| ''[[:d:Q120269364|Губин, Геннадий Дмитриевич]]''
| ''[[:d:Q4467479|Төмән дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[галим]]
| ''[[:d:Q4467479|Төмән дәүләт медицина университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-09-26
| ''[[:d:Q4286237|Vladilen Mashkovtsev]]''
| [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="1997" | 1997-04-24
| [[Магнитогорск]]
|-
| data-sort-value="1929" | 1929-04-12
| ''[[:d:Q15081338|Tatyana Satyukova]]''
| ''[[:d:Q4324322|Novokuznetsk State Institute of Advanced Medical Training]]''<br/>''[[:d:Q4334699|Омск дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
| data-sort-value="2013" | 2013-08-06
| Төмән
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-08-09
| ''[[:d:Q1995891|Yuri Gulyayev]]''
| ''[[:d:Q4476712|Урал дәүләт консерваториясе]]''
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q67200257|estrada artist]]''<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| ''[[:d:Q4166241|Donetsk State Academic Opera and Ballet Theatre]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-04-23
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-09-27
| ''[[:d:Q28359134|Valeriy Shavrin]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| ''[[:d:Q4378715|Gorky Drama Theatre]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-02-16
| [[Хабарау|Хабаровск]]
|-
| data-sort-value="1930" | 1930
| ''[[:d:Q90687847|Iya Kiknadze]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017
|
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-12-08
| ''[[:d:Q4194591|Yury Zuev]]''
| ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''
| ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
|
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-05-01
| ''[[:d:Q19909478|Olga Andreevna Zacharova]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-11-02
| [[Пермь]]
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-09-18
| ''[[:d:Q55104297|Arkadiy Pavlovitsj Mamontov]]''
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-01-18
| ''[[:d:Q58158429|Eduard Artyomchik]]''
| ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q11875786|транспорт инженеры]]''
| ''[[:d:Q58158536|Уралграмадзянпраект]]''<br/>''[[:d:Q20873634|Мінскпраект]]''<br/>''[[:d:Q30878928|Byeldzyarzhprayekt]]''<br/>''[[:d:Q45234277|БелНДІПгорадабудаўніцтва]]''
| data-sort-value="2011" | 2011-06-29
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-07-20
| ''[[:d:Q120135244|Boris Rychkov]]''
| ''[[:d:Q4242982|Crimean Art School named after M. S. Samokysh]]''<br/>''[[:d:Q4314796|Сынлы сәнгать һәм мигъмарият милли академиясе]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1935" | 1935-01-31
| ''[[:d:Q18818844|Lev Medvedev]]''
| ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-02-19
|
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-10-14
| ''[[:d:Q308711|Vladislav Krapivin]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q4476788|Ural Pathfinder]]''<br/>''[[:d:Q4110183|Evening Yekaterinburg]]''<br/>''[[:d:Q4363115|Pioneer]]''<br/>''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-09-01
| [[Екатеринбург]]
|-
| data-sort-value="1939" | 1939
| ''[[:d:Q112542344|Vladimir Dmitrievič Kuznečevskij]]''
|
| ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-05-10
| ''[[:d:Q4481429|Sergey Fateyev]]''
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-10-14
| Төмән
|-
| data-sort-value="1941" | 1941-05-14
| ''[[:d:Q60826897|Galina Vizel]]''
|
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-07-29
| ''[[:d:Q19887821|Valery Dyakonov]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-05-06
| [[Красноярск]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-31
| ''[[:d:Q4383402|Igor Puzanov]]''
| ''[[:d:Q4334747|Михаил Васильевич Фрунзе исемендәге Омск югары гомумгәскәр җитәкчелек укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-10-22
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-09-14
| ''[[:d:Q4069137|Aleksandr Arjilovski]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
| data-sort-value="1999" | 1999-11-11
| Төмән
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-10-22
| ''[[:d:Q4126201|Vyacheslav Voskresensky]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-09-11
| ''[[:d:Q85681778|Байкель, Валерий Борисович]]''
|
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-11-15
| ''[[:d:Q96776969|Aleksandr Trushnikov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-01-25
| ''[[:d:Q4333338|Leonid Okunev]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-09-08
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-05-13
| ''[[:d:Q4102213|Aleksandr Vagner]]''
| ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2016" | 2016-04-19
| [[Липецк]]
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-07-16
| ''[[:d:Q17057157|Максименко, Валерий Евгеньевич]]''
| ''[[:d:Q4496355|Ivan Kozhedub National University of the Air Force]]''
| ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-07-17
| ''[[:d:Q109495579|Абрамов, Борис Иванович]]''
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''<br/>[[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-08-08
| ''[[:d:Q125471305|Vladimir Kramskoy]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-30
| ''[[:d:Q138500727|Gennadi Tsytsarev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
| data-sort-value="2010" | 2010-09-28
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-12-30
| ''[[:d:Q2587459|Vladimir Cheboksarov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-07-31
| ''[[:d:Q16454372|Juozas Sabolius]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-08-07
| ''[[:d:Q43425403|Anatoly Bobrov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-09-29
| ''[[:d:Q108066899|Voĺha Labačeŭskaja]]''
| ''[[:d:Q3646646|Belarusian State University of Culture and Arts]]''
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q51095427|textile historian]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| ''[[:d:Q3646646|Belarusian State University of Culture and Arts]]''<br/>''[[:d:Q43302083|Tyumen Regional Museum of Fine Arts]]''<br/>''[[:d:Q116894406|Упраўленне мастацкай прамысловасці Міністэрства мясцовай прамысловасці БССР]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-01-01
| ''[[:d:Q4719892|Alexander Putilov]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-04-27
| ''[[:d:Q85865867|Mati Savolainen]]''
| ''[[:d:Q12376212|Tallinn Old Town Adult Gymnasium]]''
| ''[[:d:Q30339659|motorsports competitor]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-10-27
| ''[[:d:Q107217901|Козенко, Дмитрий Борисович]]''
|
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q11499163|political pundit]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-03-21
| ''[[:d:Q4210185|Aleksandr Kalmykov]]''
|
| [[укытучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-04-02
| ''[[:d:Q106703864|Viktor Lidzhiyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-07-02
| ''[[:d:Q54165666|Maria Mardare-Fusu]]''
| ''[[:d:Q29880977|Alexandru Plămădeală Arts College]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-28
| ''[[:d:Q27528975|Andrei Obodchuk]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-04-13
| ''[[:d:Q57606315|Yevgeny Zabolotny]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-11-20
| ''[[:d:Q120280955|Кузьменко, Николай Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q10866633|тимераякчы-егерүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-07-13
| ''[[:d:Q25856003|אהרון מייברג]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-09-27
| ''[[:d:Q139035533|Natalʹja Aleksandrovna Rogačeva]]''
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-02-23
| ''[[:d:Q15071167|Valery Sivukha]]''
| ''[[:d:Q4480819|Faculty of Radiophysics and Computer Technologies of the Belarusian State University]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-09-09
| ''[[:d:Q65214357|Нестуля Людмила Анатоліївна]]''
| ''[[:d:Q4370825|Poltava National Pedagogical University]]''
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-07-08
| ''[[:d:Q112261731|Irina Kraeva]]''
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-07-21
| ''[[:d:Q4331360|Konstantin Odegov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-03-15
| [[Линар Рәҗәпов|Линар Рәҗәпев]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-02-11
| [[Мәскәү]]
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-08-04
| ''[[:d:Q113412571|Манжелей, Ирина Владимировна]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-03-10
| ''[[:d:Q4240448|Андрей Крестьянинов]]''
| [[Төньяк Кавказ эчке гаскәрләр хәрби институты]]
| [[офицер]]
|
| data-sort-value="1996" | 1996-01-16
| ''[[:d:Q1438662|Хәсәүйорт районы]]''
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-09-26
| ''[[:d:Q134884143|Nikolai Ustinov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-05-15
| ''[[:d:Q136677622|Сергей Пинегин]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-10-10
| ''[[:d:Q84724501|Голышев, Вячеслав Николаевич]]''
|
|
|
| data-sort-value="1984" | 1984-08-02
| [[Әфганстан]]
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-03-30
| ''[[:d:Q116906760|Новосёлов, Сергей Александрович]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-02-23
|
|-
| data-sort-value="1965" | 1965-06-17
| ''[[:d:Q124748531|Aleksey Salmin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-11-22
| ''[[:d:Q3869825|Nadezhda Marilova]]''
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-05-28
| ''[[:d:Q4226785|Sergey Kozlov]]''
|
| [[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-04-07
| ''[[:d:Q8053152|Yevgeni Maslov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-01-19
| ''[[:d:Q17484176|Eugene Ivanov]]''
| ''[[:d:Q4467498|Төмән индустриаль университеты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-03-03
| ''[[:d:Q4178600|Igor Zhevtun]]''
|
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-06-20
| ''[[:d:Q62714108|Elena Zlenko]]''
| [[Төмән дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-08-22
| ''[[:d:Q4245010|Mikhail Kuznetsov]]''
| ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-09-07
| ''[[:d:Q4401701|Kirill Rybyakov]]''
|
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-08-24
| ''[[:d:Q107168351|Кацярына Юр'еўна Фадзеева]]''
| ''[[:d:Q4303894|Мәскәү дәүләт хореография академиясе]]''
|
| ''[[:d:Q2561905|Беларус Җөмһүрияте опера һәм балет театры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-10-05
| ''[[:d:Q2388634|Viktor Leonenko]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-12-18
| ''[[:d:Q22102752|Andrei V. Tolstikov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q19798999|acarologist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-01-24
| ''[[:d:Q123466818|Sergei Perezhogin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-04-26
| ''[[:d:Q1710087|Grigory Siyatvinda]]''
| ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''
| ''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-05-11
| ''[[:d:Q4090147|Irina Bossini]]''
|
| ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-05-22
| ''[[:d:Q123375066|Зоркин, Владимир Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-07-29
| ''[[:d:Q133872968|Aleksei Galynski]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-12-14
| ''[[:d:Q137669592|Aleksandr Samopalnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-11-02
| ''[[:d:Q2704634|Yevgeni Bushmanov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-03-15
| ''[[:d:Q85858699|Tatiana Victoroff]]''
|
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-08-20
| ''[[:d:Q2065045|Pavel Vavilov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-04-12
| ''[[:d:Q4415780|Andrey Semyonov]]''
| [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-09-26
| ''[[:d:Q20982812|Grigori Sokolovsky]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q23656514|Roman Ivanovich Ruditsa]]''
|
| [[композитор]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-01-02
| ''[[:d:Q61818041|Andrey Bochkaryov]]''
| [[Төмән дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q1131600|Дәүләт идарә университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-01-02
| ''[[:d:Q139943000|Andrey Bochkarev]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-06-21
| ''[[:d:Q27230970|Vladimir Sysoyev]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4476703|Урал идарә институты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-06-09
| ''[[:d:Q91195048|Gueorgui Guennadievitch Khinjniakov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q9017214|karateka]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-07-25
| ''[[:d:Q112993149|Романов, Алексей Викторович]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-05-24
| ''[[:d:Q125490606|Vyacheslav Sidorkin]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-09-25
| ''[[:d:Q27994689|Stanislav Belov]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-03-02
| ''[[:d:Q123154378|Громов, Владислав Алексеевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-12-16
| ''[[:d:Q124744003|Yury Kholmansky]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-04-12
| ''[[:d:Q134582349|Vladimir Ganin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-02-05
| ''[[:d:Q4054968|Tatiana Abramova]]''
| ''[[:d:Q4407703|Saint Petersburg University of the Humanities and Social Sciences]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-12-01
| ''[[:d:Q56692288|Алена Ерамеева]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
|
| ''[[:d:Q4476693|Uralsib]]''<br/>''[[:d:Q24933250|government of Tyumen Oblast]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-06-27
| ''[[:d:Q137669469|Maksim Piskulin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-02-19
| ''[[:d:Q4469638|Уженцев, Сергей Викторович]]''
| ''[[:d:Q4325494|Новосибирск югары хәрби җитәкчеләр укуханәсе]]''
| [[офицер]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-10-31
| ''[[:d:Q39388860|Evgeny Nokhrin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-01-02
| ''[[:d:Q63967827|Dmitry Izosimov]]''
|
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-09-01<br/>1979-09-01
| ''[[:d:Q3718984|Edelweiss]]''
|
| ''[[:d:Q488111|порнография актёры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-12-17
| ''[[:d:Q6429919|Konstantin Fishman]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-02-22
| ''[[:d:Q20982800|Aleksandr Sidoryuk]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-07-14
| ''[[:d:Q22277342|Alexey Cheskidov]]''
|
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-09-11
| ''[[:d:Q65137338|Mikhail Afanasyev]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1977" | 1977-02-16
| ''[[:d:Q139596312|Симонова, Юлия Сергеевна]]''
|
| ''[[:d:Q2643890|вокалист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-10-09
| ''[[:d:Q4055261|Denis Abyshev]]''
|
| ''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-07-13
| ''[[:d:Q4380367|Evgeny Prokopchuk]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-10-18
| ''[[:d:Q15066166|Валерий Фальков]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>[[Россия Федерациясенең фән һәм югары белем министрлыгы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-02-05
| ''[[:d:Q20806697|Vyacheslav Afonin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-12-22
| ''[[:d:Q32362670|Vladimir Babanov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-10-14
| ''[[:d:Q124809579|Ilya Kandakov]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-01-13
| [[Андрей Никитенко]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q136787489|Maria Blazevich]]''
|
| ''[[:d:Q765778|органист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-12-20
| ''[[:d:Q137781345|Sergei Chumakov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-10-30
| ''[[:d:Q3573268|Yuriy Kalashnikov]]''
|
| ''[[:d:Q9017214|karateka]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-07-02
| ''[[:d:Q4114099|Alyona Vodonayeva]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q27658988|reality television participant]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3357567|fashion model]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q512314|socialite]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-10-10
| ''[[:d:Q4245709|Elena Kukarskaya]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-01-18
| ''[[:d:Q59563722|Nikolai Kuzovlev]]''
|
| ''[[:d:Q9149093|альпинист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-10-09
| ''[[:d:Q91193890|Andrey Potapov]]''
|
| ''[[:d:Q9017214|karateka]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-08-28
| ''[[:d:Q229640|Anastasiya Kuzmina]]''
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-01-01
| ''[[:d:Q12088026|Артём Романович Васюков]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-06-30
| ''[[:d:Q12113031|Дмитрий Игоревич Корнеев]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-07-04
| ''[[:d:Q21857048|Леденёв, Алексей Сергеевич]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-05-02
| ''[[:d:Q24642508|Alexey Kunchenko]]''
|
| ''[[:d:Q11607585|катнаш көрәш сугышчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-04-02
| ''[[:d:Q30880186|Տատյանա Լեոնտևա]]''
|
| [[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-02-17
| ''[[:d:Q120278184|Александрова, Наталья Николаевна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-05-22
| ''[[:d:Q124748521|Artyom Zaytsev]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-12-06
| ''[[:d:Q131306008|Саттаров, Тимофей Ренатович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-06-30
| ''[[:d:Q134288379|Dmitri Korneyev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| ''[[:d:Q139215573|Timofey Sattarov]]''
|
| ''[[:d:Q1863064|акардиянис]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-06-15
| ''[[:d:Q5285642|Dmitri Zarva]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-08
| ''[[:d:Q12104919|Александр Александрович Журун]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-27
| ''[[:d:Q124748541|Olga Shvetsova]]''
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-03-08
| ''[[:d:Q134570470|Aleksandr Zhurun]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-02-28
| ''[[:d:Q137925823|Yevgeni Karpov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-01-21
| ''[[:d:Q444688|Dmitri Shitikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-12-15
| ''[[:d:Q4350012|Nikolai Pereverzev]]''
|
| ''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-03-12
| ''[[:d:Q138000004|Sergey Kanayev]]''
| ''[[:d:Q86667731|Tyumen State Institute of Culture]]''
| ''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-08-21
| ''[[:d:Q520291|Anton Shipulin]]''
| ''[[:d:Q16708972|РФ ЭЭМ Тюмень хезмәткәрләр квалификациясен күтәрү институты]]''
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-23
| [[Иван Лисутин]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-01-27
| ''[[:d:Q7453595|Sergei Koshelev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-15
| ''[[:d:Q7599042|Stanislav Prokofyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-02-12
| ''[[:d:Q18015362|Georgy Zamtaradze]]''
|
| ''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-08-15<br/>1992-08-15
| ''[[:d:Q28745291|Aleksandra Ordina]]''
| ''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]''
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-09-20
| ''[[:d:Q29051491|Nikolay Buzolin]]''
|
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-10-30
| ''[[:d:Q55106809|Darja Michaylovna Novikova]]''
|
| ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-08-12
| ''[[:d:Q84719524|Ilia S. Demakov]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''
| ''[[:d:Q97278278|МГИМО-Одинцово]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-09-09
| ''[[:d:Q134368249|Yegor Kutugin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-02-17
| [[Дмитрий Артюхов]]
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q738236|National University of Singapore]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-03-06
| ''[[:d:Q108746578|Nikita Betekhtin]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| ''[[:d:Q16666958|Краснояр яшь тамашачы тиятры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-11-06
| ''[[:d:Q111161136|Viktoriya Korlyakova]]''
|
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q136860747|Irina Silina]]''
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-02-08
| ''[[:d:Q959861|Ivan Milovanov]]''
|
| ''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-01-04
| ''[[:d:Q56311968|Чащин, Данил Олегович]]''
|
| ''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-09-14
| ''[[:d:Q117289043|Albert Zagidullin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-01-22
| ''[[:d:Q3496731|Stanislav Kokorin]]''
|
| ''[[:d:Q3951423|rock climber]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-03-11
| ''[[:d:Q4079590|Andrey Batyrev]]''
|
| ''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-02-13
| ''[[:d:Q15072926|Evgeni Misharin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-06-22
| ''[[:d:Q16710851|Yulia Ushakova]]''
| ''[[:d:Q13419624|Төмән дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990
| ''[[:d:Q87779106|Evgeny Vinokurov]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-09-15
| ''[[:d:Q109493729|Кудымова, Евгения Сергеевна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1990" | 1990-07-06
| ''[[:d:Q124752057|Елена Станиславская]]''
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-02-01
| [[Михаил Григорьев (1991)|Михаил Григорьев]]
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-06-09
| ''[[:d:Q16229617|Vladimir Malinovsky]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-03-04
| ''[[:d:Q16234340|Andrei Zenin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-10
| ''[[:d:Q28497395|Aleksandr Gorshkov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-01-08
| ''[[:d:Q55102897|Alexander Belomoin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-10-01
| ''[[:d:Q80331200|Niletto]]''
|
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991
| ''[[:d:Q136590545|Maksim Beliaev]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-11-12
| ''[[:d:Q18211459|Alena Shishkova]]''
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992
| ''[[:d:Q74520139|Alex Peil]]''
|
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-01-14
| ''[[:d:Q134503195|Yuri Silnitski]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-08-31
| [[Илнур Галишин]]
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-04-07
| ''[[:d:Q16235750|Konstantin Prokopyev]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-02-14
| ''[[:d:Q20639732|Darya Namok]]''
|
| ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-03-27
| ''[[:d:Q21104517|Лукьянов, Роман Григорьевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-03-11
| ''[[:d:Q22919365|Айгуль Таштимирова]]''
|
| ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-05-11
| ''[[:d:Q28001280|Yulia Kaplina]]''
|
| ''[[:d:Q3951423|rock climber]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-03-10
| ''[[:d:Q2832572|Alexander Timiryov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-07-25
| ''[[:d:Q2846850|Андрей Василевский]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-06-14
| ''[[:d:Q15617376|Igor Ustinskiy]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-07-16
| ''[[:d:Q16224889|Anatoli Ryabov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-12-15
| ''[[:d:Q33035628|Nasiba Gasanova]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q18515558|мини-футбулчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-01-10
| ''[[:d:Q65146206|OG Buda]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-05-24
| ''[[:d:Q126085233|Kirill Adamchuk]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-02-17
| ''[[:d:Q16149099|Stanislav Antipin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-12-02
| ''[[:d:Q16225391|Ivan Teterin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''<br/>''[[:d:Q5137576|хоккей тренеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-09-18
| ''[[:d:Q18205409|Nikita Bastron]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-07-19
| ''[[:d:Q20070472|Ivan Fischenko]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-04-15
| ''[[:d:Q20745157|Valeria Pavlova]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-10-29
| ''[[:d:Q23135754|Emma Drogunova]]''
| [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]
| ''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-02-13
| ''[[:d:Q85867384|Урсов, Кирилл Владимирович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-02-06
| ''[[:d:Q134397832|Maksim Maltsev]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-10-08
| ''[[:d:Q27886638|Diana Klimova]]''
|
| ''[[:d:Q2309784|вилаузышчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996
| ''[[:d:Q59768654|Radomir Proshchenko]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-09-15
| ''[[:d:Q108786871|Vladislav Valentsov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-08-22
| ''[[:d:Q112733015|Seemee]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-08-31
| ''[[:d:Q116981531|163onmyneck]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-09-26
| ''[[:d:Q135976114|Ilya Kolganov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-07-25
| ''[[:d:Q20982795|Pavel Shakuro]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-12-08
| ''[[:d:Q23836547|Yana Dobrovolskaya]]''
|
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q18581305|матурлык бәйгесендә катнашучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-02-25
| ''[[:d:Q26990817|Daniil Yuffa]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-03-07
| ''[[:d:Q27927825|Ivan Zlobin]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997
| ''[[:d:Q33013811|Aleksandr Shikov]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-02
| ''[[:d:Q62269509|Yegor Babenko]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-02-16
| ''[[:d:Q125405188|Yegor Popov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-02-05
| ''[[:d:Q130430872|Бабенко, Егор Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-04-25
| ''[[:d:Q131783477|Донцов, Роман Русланович]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-10-01
| ''[[:d:Q110216388|Artiom Minouline]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-01-15
| ''[[:d:Q130541224|Dmitri Lazebnikov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-10-20
| ''[[:d:Q61679275|Anna Grukhvina]]''
|
| ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-02-02
| ''[[:d:Q112691652|Mayot]]''
|
| ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1999" | 1999-02-08
| ''[[:d:Q134053182|Ilya Drozdetskikh]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-04-14
| ''[[:d:Q23771316|Pavel Maslov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-02
| ''[[:d:Q85858929|Danila Galenyuk]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-02-09
| ''[[:d:Q124071985|Lev Zulkarnaev]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2000" | 2000-05-18
| ''[[:d:Q130551165|Майоров, Николай Николаевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001
| ''[[:d:Q107634358|Elizaveta Klevanovich]]''
|
| ''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-07-11
| ''[[:d:Q123698384|Yegor Bryutov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2001" | 2001-05-15
| ''[[:d:Q124148822|Danil Bashkirov]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-06-26
| ''[[:d:Q102326855|Julia Gavrilina]]''
|
| ''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q94791573|TikToker]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-10-18
| ''[[:d:Q108367685|Vali Israfilov]]''
|
| ''[[:d:Q90496069|para swimmer]]''<br/>''[[:d:Q10843402|йөзүче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2002" | 2002-06-19
| ''[[:d:Q136817185|Тимофейчева, Любовь Алексеевна]]''
|
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-01-08
| ''[[:d:Q123562354|Muhammed Gimri]]''
|
| ''[[:d:Q13474373|рислир]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2003" | 2003-08-29
| ''[[:d:Q136816445|Галенюк, Матвей Юрьевич]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2004" | 2004-01-08
| ''[[:d:Q66707425|Ilia Karankevich]]''
|
| ''[[:d:Q17361147|бозда биюче]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2006" | 2006-08-01
| ''[[:d:Q139675932|Aleksandr Plesovskikh]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2007" | 2007-10-18
| ''[[:d:Q134673234|Maksim Voronov]]''
|
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2007" | 2007-01-08
| ''[[:d:Q139720388|Anton Rubin]]''
|
| ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="2010" | 2010-08-31
| ''[[:d:Q111462638|Ivan Zemlyanskii]]''
|
| ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q133343707|Gennadii Laskin]]''
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q133344488|Artjom Schott]]''
|
| [[Гыйльми хезмәткәр]]
|
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q137086422|Irina Sigler]]''
|
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
* [[Владимир Ивочкин]] (1906—1968), [[Яшел Үзән суднолар төзү заводы|ЯКТЗ]] директоры.
* [[Хәнисә Алишина]] (1953), тел галиме.
* [[Айгөл Таштимерова]], җүдочы.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Россиянең зур шәһәрләре}}
{{Төмән өлкәсе}}
{{Татарлар саны буенча Россия торак пунктлары}}
[[Төркем:Төмән]]
[[Төркем:Россия субъектлары башкалалары]]
[[Төркем:Төмән өлкәсе район үзәкләре]]
[[Төркем:Хезмәт даны шәһәрләре]]
cw3km0tlr4vuqo66imt3zg3w1nacpnd
Рим Хәсәнов
0
23015
5958290
5120868
2026-06-10T15:52:31Z
Әмир
15082
/* Бүләкләре, мактаулы исемнәре */ өстәмә
5958290
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Рим Хәсәнов
| рәсем =
| рәсем_зурлыгы =
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Рим Мәхмүт улы Хәсәнов
| һөнәр = композитор
| туу датасы = 9.03.1947
| туу җире = {{туу җире|Благовар районы|Благовар районында}}, [[Язикәү авылы]]
| гражданлык =
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын = Фатыйма Шакир кызы <ref>''[[Ләйлә Аралбаева|Лейла Аралбаева]].'' [https://www.bashinform.ru/news/culture/2022-12-01/rim-hasanov-seychas-u-menya-samyy-schastlivyy-period-v-zhizni-3052711 Рим Хасанов: «Сейчас у меня самый счастливый период в жизни».] ИА «Башинформ», 1.12.2022</ref>
| балалар =
| бүләк һәм премияләр = {{Габдулла Тукай исемендәге премия}} (2009)<br/>{{Салават Юлаев ордены}}
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Хәсәнов}}
'''Рим Мәхмүт улы Хәсәнов''' — күренекле башкорт композиторы, тәрҗемәче, СССР Композиторлар берлеге әгъзасы (1974), Россия Язучылар берлеге әгъзасы (2010), [[Г. Сәләм премиясе]] иясе (1976), БАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1979), [[Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе|ТР дәүләт бүләге]] иясе (2009), [[БР халык артисты]] (2017), [[Уфа]]ның мактаулы гражданы (2017)<ref>[http://bashgazet.ru/obshestvo/4554-rim-hsnov-matauly-isemg-layy.html Рим Хәсәнов мактаулы исемгә лаек]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Биография ==
[[1973 ел]]да [[Уфа дәүләт сәнгать институты]]н композиция сыйныфы буенча тәмамлый. Совет армиясендә хәрби хезмәтен үткәндә берничә популяр җыр иҗат итә: "Юкка түгел", "Кышкы романс". [[1973 ел|1973]]—[[1978 ел|1978]] елларда [[Башкорт дәүләт академия драма театры|Башкорт академик драма театрының]] музыкаль бүлеген җитәкли.
[[1978 ел]]дан соң ирекле иҗади эштә. [[1994 ел|1994]]—[[1996 ел|1996]] елларда [[Австралия]]дә яшәп иҗат итә. Соңгы вакытларда [[Мәскәү]]дә яши.
==Иҗат==
=== Эстрада ===
400гә якын җыр авторы. «Сиңа килдем, иркәм», «Кичер мине, әнкәй, гафу ит», «Чәчәкләр уяныр», «Дусларыңны онытма», «Кышкы романс», [[Уфа]]ның рәсми булмаган гимны «[[Уфа юкәләре|Өфө йүкәләре]]», «Юкка түгелдер», «Ялгыз аккош күлләрдә», «Су сибегез гөлләргә», «Мине юллар чакыра», «Кыңгыраулы мәктәп еллары», «Асия», «Ләйсән яңгыр», «Оныт әле йөрәк ярасын» кебек йөзләрчә милли рухлы җырлары халык тарафыннан җылы кабул ителде. Алар төрле буын җырчылары башкаруында әле дә популяр. Җырларын төрле заманда [[Зәки Мәхмүтов]], [[Ренат Ибраһимов]], [[Гомәр Әбделмәнов]], [[Илфак Смаков]], Фидан Гафаров, Сәет Фәйләсүпов, [[Нәзифә Кадыйрова]], [[Радик Гәрәев]], [[Лилия Букеева]], [[Идрис Газиев]], [[Радик Динәхмәтов]], [[Алсу Сафина]], Владимир Трошин башкара.
=== Сәхнә һәм кино ===
[[Башкорт дәүләт академия драма театры|Гафури театры]]ның, [[Стәрлетамак]] һәм [[Сибай драма театры|Сибай]] башкорт театрларының 70тән артык спектаклен музыкаль яктан бизәде. Шул исәптән: "Тапшырылмаган хатлар" ([[Гадел Кутуй]]), "Айсылуның айлы кичләре" ([[Ибраһим Абдуллин]]), "Ташлама утны, Прометей" ([[Мостай Кәрим]]), "Унөченче председатель" ([[Азат Абдуллин]]). "Стәрлетамак" телевизион әкиятенә һәм "[[Алтын атлы сыбайлы]]" н/фильмына (Ю.Якушев белән, [[Мосфильм]], 1980) музыка яза.
"Курай турында легенда" (1979), "Телсез" балетлары; "Прометей" белән "Сибай" симфоник поэмалар; бәрмә (инструментлар) һәм синтезатор өчен "Катастрофа, 4 июнь" (1989), "Нәсел язуы" ораториясе (1974), "Башкортстан" һәм "Ленин язын туган" кантаталары.
[[Татар дәүләт академия театры]] куйган "Телсез күке" ([[Зөлфәт Хәким]]) спектакленә музыка язган (2008).
1974 елдан — СССР композиторлар берлеге әгъзасы. Россия язучылар берлеге әгъзасы.
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* 2009 ― [[Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе]]
* 2022 ― [[Салават Юлаев ордены]] <ref>[https://www.bashinform.ru/news/culture/2022-03-25/radiy-habirov-v-den-rabotnika-kultury-nagradil-vydayuschihsya-predstaviteley-otrasli-2744117 Радий Хабиров в День работника культуры наградил выдающихся представителей отрасли.] ИА «Башинформ», 25.03.2022</ref>.
* 2026 ― «Башкортстан Республикасында фидакарь хезмәте өчен» аерымлык билгесе<ref>''Азат Гиззатуллин''.
[https://www.bashinform.ru/news/politics/2026-06-09/radiy-habirov-vruchil-nagrady-zhitelyam-bashkirii-4656493 Радий Хабиров вручил награды жителям Башкирии.] [[Башинформ]], 09.06.2026{{ref-ru}}</ref>
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Шәхесләр}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://sarasadykova.ru/SOUZ/hasan.htm Сара моңнары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926214955/http://sarasadykova.ru/SOUZ/hasan.htm |date=2011-09-26 }}
* [http://erlar.ru/taxonomy/term/51 Рим Хәсәнов җырлары]
* [http://tat.tatar-inform.ru/news/2007/03/12/22419/ Күренекле татар композиторы Рим Хәсәнов 60 яшьлек юбилеен билгели] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212108/http://tat.tatar-inform.ru/news/2007/03/12/22419/ |date=2016-03-04 }}
* [http://www.azatliq.org/content/article/2204850.html Рим Хәсәнов язучылар берлегенә кергән]
{{Тукай премиясе лауреатлары 1990-2000}}
{{DEFAULTSORT:Хәсәнов, Рим}}
[[Төркем:Татар композиторлары]]
[[Төркем:Тукай премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Уфа сәнгать училищесын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Уфа сәнгать институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Салават Юлаев ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Башкортстанның халык артистлары]]
[[Төркем:Башкортстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре]]
[[Төркем:ССРБ композиторлары]]
[[Төркем:Г. Сәләм премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Уфа шәһәренең мактаулы гражданнары]]
[[Төркем:«Башкортстан Республикасында фидакарь хезмәте өчен» аерымлык билгесе белән бүләкләнүчеләр]]
l7i96h2obylgwrn6f4k54qupuxzdomz
Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе
0
37587
5958411
5918147
2026-06-10T22:28:34Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958411
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Sully-Prudhomme.jpg|right|200px|thumb|[[сүлли-Прүдом]], әдәбият өлкәсендә беренче [[Нобел премиясе]] иясе]]
'''Әдәбият өлкәсендә [[Нобел премиясе]]''' — [[әдәбият]] өлкәсендә тапшырыла торган абруйлы премия. Бүләк ел саен [[Стокһольм]] шәһәрендә тапшырыла. Премияне [[1901 ел]]дан бирле тапшыралар.
== Таләпләр ==
Нобел фонды уставына күрә ʜәмɜәтларны түбәндәгеләр тәкъдим итә ала:
* [[кәрүл Швед фәннәр академиясе]] әгъзалары, кайбер башка академияләр әгъзалары.
* Төрле үнивирcиᴛиᴛларның тел белеме һәм әдәбият пpафисьıрлары.
* Әдәбият өлкәсендә Нобел премиясе лауреатлары.
* Язучылар берлекләренең рәисләре.
==Тарих==
Әдәбият буенча Нобел премиясе (швед. ''Nobelpriset i litteratur'') — дөньяда әдәбият өлкәсендә эшлекле өчен гашыйк бу премиянең иң престиж бүлеге. Бүләк Альфред Нобел тарафыннан 27.11.1895 елда нигезләнде (гомуми биш номаниция булдырылды).
Бүләк 1901 елдан бирелә. Гомуми 106 бүләк бирелде. 7 елда бүләкләнү булмады: 1914, 1918, 1935, 1940-1943 еллар. - фpанcыз шагыйре сүлли-Прүдом беренче лауреат булды. 2013 елда бүләк Канада сәясәтче Элис Манарга бирелде. 1904, 1917, 1966 һәм 1974 елларда бүләк ике кешедән берсенә бирелә.
1901 - 2013 елларда бүләк гашыйк лауреатларга уртача 65 яшь. Иң яшь лауреат - Редьярд Киплинг, 42 яшендә, 1907 елда премиягә лаек булды. Иң зур лауреат Дорис Лессинг -88 яшендә бүләк алды.
[[2025 ел]]да киләсе елда Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе лауреатлыгына кандидат итеп түләүсез [[Википедия]] онлайн-энциклопедиясен алырга тәкъдим ителгән<ref>''Jean-Marc Proust – Édité par Émile Vaizand.'' [https://www.slate.fr/culture/donnons-prix-nobel-litterature-wikipedia-encyclopedie-ligne-contributeurs-projet-collaboratif-ecriture-style-puissant-ideal Donnons le prix Nobel de littérature à Wikipédia!] Slate.fr, 27.09.2025{{ref-fr}}</ref>.
== Лауреатлар исемлеге ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q37922. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p166/Q37922/p585
|columns=p166/Q37922/p585:Ел,label:Исем,p569,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! туу датасы
! үлем датасы
|-
| 1939
| [[Франс Ээмил Силланпәә]]
| data-sort-value="1888" | 1888-09-16
| data-sort-value="1964" | 1964-06-03
|-
| 1966
| [[Шмуел Йосеф Агнон]]
| data-sort-value="1887" | 1887-08-08
| data-sort-value="1970" | 1970-02-17
|-
| 1931
| [[Эрик Аксел Карлфелдт]]
| data-sort-value="1864" | 1864-07-20
| data-sort-value="1931" | 1931-04-08
|-
| 1977
| [[Висенте Алейсандре]]
| data-sort-value="1898" | 1898-04-26
| data-sort-value="1984" | 1984-12-14
|-
| 1944
| [[Йоһаннес Вилһелм Енсен]]
| data-sort-value="1873" | 1873-01-20
| data-sort-value="1950" | 1950-11-25
|-
| 1979
| [[Одисеас Элитис]]
| data-sort-value="1911" | 1911-11-02
| data-sort-value="1996" | 1996-03-18
|-
| 1963
| [[Йоргос Сеферис]]
| data-sort-value="1900" | 1900-03-13
| data-sort-value="1971" | 1971-09-20
|-
| 2014
| [[Патрик Модиано]]
| data-sort-value="1945" | 1945-07-30
|
|-
| 1917
| [[Һенрик Понтоппидан]]
| data-sort-value="1857" | 1857-07-24
| data-sort-value="1943" | 1943-08-21
|-
| 1919
| [[Карл Шпиттелер]]
| data-sort-value="1845" | 1845-04-24
| data-sort-value="1924" | 1924-12-29
|-
| 2013
| [[Элис Мунро]]
| data-sort-value="1931" | 1931-07-10
| data-sort-value="2024" | 2024-05-13
|-
| 2006
| [[Орхан Памук]]
| data-sort-value="1952" | 1952-06-07
|
|-
| 2018
| [[Ольга Токарчук]]
| data-sort-value="1962" | 1962-01-29
|
|-
| 2017
| [[Казуо Ишигуро]]
| data-sort-value="1954" | 1954-11-08
|
|-
| 2015
| [[Светлана Алексиевич]]
| data-sort-value="1948" | 1948-05-31
|
|-
| 2021
| [[Габделразак Гурна]]
| data-sort-value="1948" | 1948<br/>1948-12-20
|
|-
| 2023
| [[Юн Фоссе]]
| data-sort-value="1959" | 1959-09-29
|
|-
| 2025
| [[Ласло Краснахоркаи]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-05
|
|-
| 2022
| [[Анни Эрно]]
| data-sort-value="1940" | 1940-09-01
|
|-
| 2020
| [[Луиза Глюк]]
| data-sort-value="1943" | 1943-04-22
| data-sort-value="2023" | 2023-10-13
|-
| 2024
| ''[[:d:Q5646626|Han Kang]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-11-27
|
|-
| 2016
| [[Боб Дилан]]
| data-sort-value="1941" | 1941-05-24
|
|-
| 1997
| [[Дарио Фо]]
| data-sort-value="1926" | 1926-03-24
| data-sort-value="2016" | 2016-10-13
|-
| 1987
| [[Иосиф Бродский]]
| data-sort-value="1940" | 1940-05-24
| data-sort-value="1996" | 1996-01-28
|-
| 1934
| [[Луиҗи Пиранделло]]
| data-sort-value="1867" | 1867-06-28
| data-sort-value="1936" | 1936-12-10
|-
| 1982
| [[Габриэль Гарсиа Маркес]]
| data-sort-value="1927" | 1927-03-06
| data-sort-value="2014" | 2014-04-17
|-
| 1999
| [[Гүнтер Грасс]]
| data-sort-value="1927" | 1927-10-16
| data-sort-value="2015" | 2015-04-13
|-
| 1988
| [[Нәҗип Мәхфүз]]
| data-sort-value="1911" | 1911-12-11
| data-sort-value="2006" | 2006-08-30
|-
| 1913-11-13
| [[Rabindranat Tagor]]
| data-sort-value="1861" | 1861-05-07
| data-sort-value="1941" | 1941-08-07
|-
| 1926
| [[Грация Деледда]]
| data-sort-value="1871" | 1871-09-27
| data-sort-value="1936" | 1936-08-15
|-
| 1953
| [[Уинстон Черчилль]]
| data-sort-value="1874" | 1874-11-30
| data-sort-value="1965" | 1965-01-24
|-
| 2012
| [[Мо Янь]]
| data-sort-value="1955" | 1955-02-17
|
|-
| 1964
| [[Жан-Поль Сартр]]
| data-sort-value="1905" | 1905-06-21
| data-sort-value="1980" | 1980-04-15
|-
| 2000
| [[Гао Шиңҗиян]]
| data-sort-value="1940" | 1940-01-04
|
|-
| 1925
| [[Джордж Бернард Шоу]]
| data-sort-value="1856" | 1856-07-26
| data-sort-value="1950" | 1950-11-02
|-
| 1954
| [[Эрнест Хемингуэй]]
| data-sort-value="1899" | 1899-07-21
| data-sort-value="1961" | 1961-07-02
|-
| 1902
| [[Теодор Моммзен]]
| data-sort-value="1817" | 1817-11-30
| data-sort-value="1903" | 1903-11-01
|-
| 1946
| [[Һерман Һессе]]
| data-sort-value="1877" | 1877-07-02
| data-sort-value="1962" | 1962-08-09
|-
| 1950
| [[Бертран Рассел]]
| data-sort-value="1872" | 1872-05-18
| data-sort-value="1970" | 1970-02-02
|-
| 1971
| [[Пабло Неруда]]
| data-sort-value="1904" | 1904-07-12
| data-sort-value="1973" | 1973-09-23
|-
| 1970
| [[Александр Солженицын]]
| data-sort-value="1918" | 1918-12-11
| data-sort-value="2008" | 2008-08-03
|-
| 1957
| [[Альбер Камю]]
| data-sort-value="1913" | 1913-11-07
| data-sort-value="1960" | 1960-01-04
|-
| 1907
| [[Redyard Kipling]]
| data-sort-value="1865" | 1865-12-30
| data-sort-value="1936" | 1936-01-18
|-
| 1929
| [[Томас Манн]]
| data-sort-value="1875" | 1875-06-06
| data-sort-value="1955" | 1955-08-12
|-
| 1998
| [[Жузе Сарамагу]]
| data-sort-value="1922" | 1922-11-16
| data-sort-value="2010" | 2010-06-18
|-
| 1969
| ''[[:d:Q37327|Samuel Beckett]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-04-13
| data-sort-value="1989" | 1989-12-22
|-
| 1948
| [[Томас Стернз Элиот]]
| data-sort-value="1888" | 1888-09-26
| data-sort-value="1965" | 1965-01-04
|-
| 2009
| [[Һерта Мүллер]]
| data-sort-value="1953" | 1953-08-17
|
|-
| 1949
| [[William Folkner]]
| data-sort-value="1897" | 1897-09-25
| data-sort-value="1962" | 1962-07-06
|-
| 1962
| [[Джон Стейнбек]]
| data-sort-value="1902" | 1902-02-27
| data-sort-value="1968" | 1968-12-20
|-
| 2010
| [[Марио Варгас Льоса]]
| data-sort-value="1936" | 1936-03-28
| data-sort-value="2025" | 2025-04-13
|-
| 1923
| [[Вильям Батлер Ейтс]]
| data-sort-value="1865" | 1865-06-13<br/>1865-03-13
| data-sort-value="1939" | 1939-01-28
|-
| 1920
| [[Knut Hamsun]]
| data-sort-value="1859" | 1859-08-04
| data-sort-value="1952" | 1952-02-19
|-
| 2007
| [[Дорис Лессиң]]
| data-sort-value="1919" | 1919-10-22
| data-sort-value="2013" | 2013-11-17
|-
| 2005
| [[Һаролд Пинтер]]
| data-sort-value="1930" | 1930-10-10
| data-sort-value="2008" | 2008-12-24
|-
| 1958
| [[Борис Пастернак]]
| data-sort-value="1890" | 1890-01-29
| data-sort-value="1960" | 1960-05-30
|-
| 1986
| [[Воле Шоинка]]
| data-sort-value="1934" | 1934-07-13
|
|-
| 1905
| [[Һенрик Сенкевич]]
| data-sort-value="1846" | 1846-05-05
| data-sort-value="1916" | 1916-11-15
|-
| 2008
| [[Җаң-Мари Густав де Клезио]]
| data-sort-value="1940" | 1940-04-13
|
|-
| 2011
| [[Томас Транстремер]]
| data-sort-value="1931" | 1931-04-15
| data-sort-value="2015" | 2015-03-26
|-
| 1927
| [[Аңри Бергсон]]
| data-sort-value="1859" | 1859-10-18
| data-sort-value="1941" | 1941-01-04
|-
| 1901
| [[Франсуа Арман Сюлли-Прюдом]]
| data-sort-value="1839" | 1839-03-16
| data-sort-value="1907" | 1907-09-07
|-
| 1965
| [[Михаил Шолохов]]
| data-sort-value="1905" | 1905-05-11
| data-sort-value="1984" | 1984-02-21
|-
| 1921
| [[Анатоль Франс]]
| data-sort-value="1844" | 1844-04-16
| data-sort-value="1924" | 1924-10-12
|-
| 1996
| [[Вислава Шымборска]]
| data-sort-value="1923" | 1923-07-02
| data-sort-value="2012" | 2012-02-01
|-
| 1904
| [[Фредрек Мистраль]]
| data-sort-value="1830" | 1830-09-08
| data-sort-value="1914" | 1914-03-25
|-
| 1972
| [[Һайнрих Бөлл]]
| data-sort-value="1917" | 1917-12-21
| data-sort-value="1985" | 1985-07-16
|-
| 2003
| [[Җон Максвелл Кутзее]]
| data-sort-value="1940" | 1940-02-09
|
|-
| 1906
| [[Җозуе Кардуччи]]
| data-sort-value="1835" | 1835-07-27
| data-sort-value="1907" | 1907-02-16
|-
| 1912
| [[Герһарт Һауптманн]]
| data-sort-value="1862" | 1862-11-15
| data-sort-value="1946" | 1946-06-06
|-
| 1968
| [[Ясунари Кавабата]]
| data-sort-value="1899" | 1899-06-11
| data-sort-value="1972" | 1972-04-16
|-
| 1983
| [[Вильям Голдиң]]
| data-sort-value="1911" | 1911-09-19
| data-sort-value="1993" | 1993-06-19
|-
| 1909
| [[Зелма Лагерлөф]]
| data-sort-value="1858" | 1858-11-20
| data-sort-value="1940" | 1940-03-16
|-
| 2001
| [[Видиадһар Сураҗпрасад Найпол]]
| data-sort-value="1932" | 1932-08-17
| data-sort-value="2018" | 2018-08-11
|-
| 1980
| [[Чеслав Милош]]
| data-sort-value="1911" | 1911-06-30
| data-sort-value="2004" | 2004-08-14
|-
| 1903
| [[Бйөрнстьерне Бйөрнсон]]
| data-sort-value="1832" | 1832-12-08
| data-sort-value="1910" | 1910-04-26
|-
| 1933
| [[Иван Бунин]]
| data-sort-value="1870" | 1870-10-22
| data-sort-value="1953" | 1953-11-08
|-
| 1990
| [[Октавио Пас]]
| data-sort-value="1914" | 1914-03-31
| data-sort-value="1998" | 1998-04-19
|-
| 1915
| [[Ромен Роллан]]
| data-sort-value="1866" | 1866-01-29
| data-sort-value="1944" | 1944-12-30
|-
| 2004
| [[Элфрида Елинек]]
| data-sort-value="1946" | 1946-10-20
|
|-
| 1947
| [[Аңдре Жид]]
| data-sort-value="1869" | 1869-11-22
| data-sort-value="1951" | 1951-02-19
|-
| 1961
| [[Иво Андрич]]
| data-sort-value="1892" | 1892-10-10
| data-sort-value="1975" | 1975-03-13
|-
| 1991
| [[Надин Гордимер]]
| data-sort-value="1923" | 1923-11-20
| data-sort-value="2014" | 2014-07-13
|-
| 1908
| [[Рудольф Кристоф Ойкен]]
| data-sort-value="1846" | 1846-01-05
| data-sort-value="1926" | 1926-09-15
|-
| 2002
| [[Имре Кертес]]
| data-sort-value="1929" | 1929-11-09
| data-sort-value="2016" | 2016-03-31
|-
| 1911
| [[Морис Метерлеңк]]
| data-sort-value="1862" | 1862-08-29
| data-sort-value="1949" | 1949-05-06
|-
| 1966
| [[Нелли Закс]]
| data-sort-value="1891" | 1891-12-10
| data-sort-value="1970" | 1970-05-12
|-
| 1993
| [[Тони Моррисон]]
| data-sort-value="1931" | 1931-02-18
| data-sort-value="2019" | 2019-08-05
|-
| 1967
| [[Мигел Анхел Астуриас]]
| data-sort-value="1899" | 1899-10-19
| data-sort-value="1974" | 1974-06-09
|-
| 1978
| [[Исаак Башевис-Зингер]]
| data-sort-value="1904" | 1904-07-14
| data-sort-value="1991" | 1991-07-24
|-
| 1910
| [[Пауль Һейзе]]
| data-sort-value="1830" | 1830-03-15
| data-sort-value="1914" | 1914-04-02
|-
| 1981
| [[Элиас Канетти]]
| data-sort-value="1905" | 1905-07-25
| data-sort-value="1994" | 1994-08-14
|-
| 1994
| [[Кендзабуро Ое]]
| data-sort-value="1935" | 1935-01-31
| data-sort-value="2023" | 2023-03-03
|-
| 1955
| [[Һаллдор Лакснесс]]
| data-sort-value="1902" | 1902-04-23
| data-sort-value="1998" | 1998-02-08
|-
| 1945
| [[Габриэла Мистраль]]
| data-sort-value="1889" | 1889-04-07
| data-sort-value="1957" | 1957-01-10
|-
| 1928
| [[Сигрид Ундсет]]
| data-sort-value="1882" | 1882-05-20
| data-sort-value="1949" | 1949-06-10
|-
| 1938
| [[Пөрл Сайдентрикер Бак]]
| data-sort-value="1892" | 1892-06-26
| data-sort-value="1973" | 1973-03-06
|-
| 1952
| [[Фраңсуа Мориак]]
| data-sort-value="1885" | 1885-10-11
| data-sort-value="1970" | 1970-09-01
|-
| 1932
| [[Джон Голсуорси]]
| data-sort-value="1867" | 1867-08-14
| data-sort-value="1933" | 1933-01-31
|-
| 1959
| [[Сальваторе Квазимодо]]
| data-sort-value="1901" | 1901-08-20
| data-sort-value="1968" | 1968-06-14
|-
| 1976
| [[Сол Беллоу]]
| data-sort-value="1915" | 1915-06-10<br/>1915-07-10
| data-sort-value="2005" | 2005-04-05
|-
| 1975
| [[Эуҗенио Монтале]]
| data-sort-value="1896" | 1896-10-12
| data-sort-value="1981" | 1981-09-12
|-
| 1922
| [[Хакинто Бенавенте]]
| data-sort-value="1866" | 1866-08-12
| data-sort-value="1954" | 1954-07-14
|-
| 1951
| [[Пер Лагерквист]]
| data-sort-value="1891" | 1891-05-23
| data-sort-value="1974" | 1974-07-11
|-
| 1936
| [[Юҗин О'Нил]]
| data-sort-value="1888" | 1888-10-16
| data-sort-value="1953" | 1953-11-27
|-
| 1995
| [[Шеймас Һини]]
| data-sort-value="1939" | 1939-04-13
| data-sort-value="2013" | 2013-08-30
|-
| 1984
| [[Ярослав Сейферт]]
| data-sort-value="1901" | 1901-09-23
| data-sort-value="1986" | 1986-01-10
|-
| 1924
| [[Владыслав Реймонт]]
| data-sort-value="1867" | 1867-05-07
| data-sort-value="1925" | 1925-12-05
|-
| 1930
| [[Синклер Льюис]]
| data-sort-value="1885" | 1885-02-07
| data-sort-value="1951" | 1951-01-10
|-
| 1904
| [[Хосе Эчегарай]]
| data-sort-value="1832" | 1832-04-19
| data-sort-value="1916" | 1916-09-14
|-
| 1937
| [[Роже Мартен Дю Гар]]
| data-sort-value="1881" | 1881-03-23
| data-sort-value="1958" | 1958-08-22
|-
| 1916
| [[Вернер фон Һайденштам]]
| data-sort-value="1859" | 1859-07-06
| data-sort-value="1940" | 1940-05-20
|-
| 1973
| [[Патрик Вайт]]
| data-sort-value="1912" | 1912-05-28
| data-sort-value="1990" | 1990-09-30<br/>1990-09-29
|-
| 1956
| [[Хуан Рамон Хименес]]
| data-sort-value="1881" | 1881-12-23<br/>1881-12-24
| data-sort-value="1958" | 1958-05-29
|-
| 1974
| [[Эйвинд Йонсон]]
| data-sort-value="1900" | 1900-07-29
| data-sort-value="1976" | 1976-08-25
|-
| 1917
| [[Карл Адоль Гьеллеруп]]
| data-sort-value="1857" | 1857-06-02
| data-sort-value="1919" | 1919-10-11
|-
| 1985
| [[Клод Симоң]]
| data-sort-value="1913" | 1913-10-10
| data-sort-value="2005" | 2005-07-06
|-
| 1989
| [[Камило Хосе Сена]]
| data-sort-value="1916" | 1916-05-11
| data-sort-value="2002" | 2002-01-17
|-
| 1960
| [[Сең-Җон Перс]]
| data-sort-value="1887" | 1887-05-31
| data-sort-value="1975" | 1975-09-20
|-
| 1974
| [[Һәрри Мартинсон]]
| data-sort-value="1904" | 1904-05-06
| data-sort-value="1978" | 1978-02-11
|-
| 1992
| [[Дерек Волкотт]]
| data-sort-value="1930" | 1930-01-23
| data-sort-value="2017" | 2017-03-17
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/ Рәсми сайт] {{ref-en}}
[[Төркем:Нобел премиясе]]
[[Төркем:Әдәби премияләр]]
[[io:Nobel-premiarii en literaturo]]
[[ka:ნობელის პრემიის ლაურეატები ლიტერატურის დარგში]]
nthyyri9dp8go6yyrfbjxtczbo6igfp
Багыш
0
37936
5958214
5854373
2026-06-10T14:45:32Z
Марьям Султанбаева
51425
/* Шәхесләр */
5958214
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Багыш (мәгънәләр)}}
{{ТП
|халәт = село
|татар исеме = Багыш
|чын исем = Багыш
|ил = Россия
|герб =
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg = 55
|lat_min = 16
|lat_sec = 12
|lon_deg = 48
|lon_min = 5
|lon_sec = 24
|CoordAddon = type:city(17800)_region:RU
|CoordScale = 250000
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы =250
|төбәк харитасы зурлыгы =250
|район харитасы зурлыгы =250
|төбәк төре = Республика
|төбәк = Татарстан
|төбәк җәдвәлдә = Татарстан
|район төре = муниципаль район
|район = Апас районы
|район җәдвәлдә=
|җәмгыять төре=
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы = 1646
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат = dfb — дымлы континенталь
|рәсми тел =
|халык саны = 372
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +4
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы = 422342
|почта индекслары =
|автомобиль коды = 16, 116
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле2 =
|сайт теле3 =
|сайт теле4 =
|сайт теле5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n = Русча топонимы
|add2 = Багишево
|add3n =
|add3 =
| add3n = ОКАТО
| add3 = 92210000066
| add4n = ОКТМО
| add4 = 92610474111
}}
'''Багыш''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Апас районы]]ндагы авыл.
== Географиясе ==
Багыш Татарстанның башкаласы [[Казан]]нан көньяк-көнбатышка таба 86 чакрым, ә район үзәге Апастан төньяк-көнбатышка таба 28 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Тарих ==
[[1646 ел]]да нигезләнгән.
== Демография ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=60%
| colspan=11 | Халык саны
|- class='shadow'
|[[1859 ел|1859]]
|[[1897 ел|1897]]
|[[1926 ел|1926]]
|[[1938 ел|1938]]
|[[1949 ел|1949]]
|[[1958 ел|1958]]
|[[1970 ел|1970]]
|[[1979 ел|1979]]
|[[1989 ел|1989]]
|[[2002 ел|2002]]
|[[2010 ел|2010]]
|-
|728
|1220
|1297
|1267
|923
|772
|863
|768
|554
|456
|372
|}
Төп милләтләр ([[2010 ел]]гы җанисәп буенча): [[татарлар]].
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 284 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән:
[[татарлар]] — 99,65%,
башка халыклар — 0,35%<ref name=16t />.
== Шәхесләр ==
* [[Һадый Галиев]], фирка-хуҗалык эшлеклесе
* [[Ислам Насыйбуллин]], Дан орденының тулы кавалеры (1943, 1945, 1945).
* [[Рамил Ибәтуллин]] — Россия хәрби хезмәткәре.
== Климат ==
{{temperatura12-y-cyrillic|-10.5|-10.6|-5.5|4.9|13.5|18.4|20.4|17.9|12.2|4.5|-4.4|-9.7|4.3}}
Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
{{Апас районы}}
npqq3octq9poarmgo0cystbskd0xook
Зур Күккүз
0
37937
5958583
5854281
2026-06-11T11:04:10Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958583
wikitext
text/x-wiki
{{ТП
|халәт = село
|татар исеме = Зур Күккүз
|чын исем = Зур Күккүз
|ил = Россия
|герб =
|байрак =
|герб киңлеге =
|байрак киңлеге =
|lat_deg = 55
|lat_min = 18
|lat_sec = 36
|lon_deg = 48
|lon_min = 38
|lon_sec = 60
|CoordAddon = type:city(17800)_region:RU
|CoordScale = 250000
|ЯндексХарита =
|ил харитасы зурлыгы =250
|төбәк харитасы зурлыгы =250
|район харитасы зурлыгы =250
|төбәк төре = Республика
|төбәк = Татарстан
|төбәк җәдвәлдә = Татарстан
|район төре = муниципаль район
|район = Апас районы
|район җәдвәлдә=
|җәмгыять төре=
|җәмгыять =
|җәмгыять таблицада =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|эчке бүленеш =
|башлык төре =
|башлык =
|нигезләү датасы = XVI гасыр
|беренче телгә алу =
|элеккеге исемнәр =
|мәйдан =
|биеклек төре =
|ТП мәркәзе биеклеге =
|климат = dfb — дымлы континенталь
|рәсми тел =
|халык саны = 321
|исәп елы = 2010
|халык тыгызлыгы =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|сәгать кушагы = +4
|DST =
|телефон коды =
|почта индексы = 422354
|почта индекслары =
|автомобиль коды = 16, 116
|Commons-та төркем =
|сайт =
|сайт теле =
|сайт теле2 =
|сайт теле3 =
|сайт теле4 =
|сайт теле5 =
|add1n =
|add1 =
|add2n = Русча топонимы
|add2 = Большие Кокузы
|add3n =
|add3 =
| add3n = ОКАТО
| add3 = 92210000013
| add4n = ОКТМО
| add4 = 92610417101
}}
'''Зур Күккүз''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Апас районы]]ндагы авыл.
== Географиясе ==
Зур Күккүз Татарстанның башкаласы [[Казан]]нан көньяк-көнбатышка таба 61 чакрым, ә район үзәге Апастан төньяк-көнчыгышка таба 15 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Тарих ==
[[XVI гасыр]]да нигезләнгән.
== Демография ==
{| class='standard' style='text-align: center;' width=60%
| colspan=13 | Халык саны
|- class='shadow'
|[[1859 ел|1859]]
|[[1897 ел|1897]]
|[[1908 ел|1908]]
|[[1920 ел|1920]]
|[[1926 ел|1926]]
|[[1938 ел|1938]]
|[[1949 ел|1949]]
|[[1958 ел|1958]]
|[[1970 ел|1970]]
|[[1979 ел|1979]]
|[[1989 ел|1989]]
|[[2002 ел|2002]]
|[[2010 ел|2010]]
|-
|600
|1180
|1390
|1377
|1111
|825
|613
|556
|525
|495
|322
|332
|321
|}
Төп милләтләр ([[1989 ел]]гы җанисәп буенча): [[татарлар]].
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 293 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән:
[[татарлар]] — 98,63%,
башка халыклар — 1,37%<ref name=16t />.
== Климат ==
{{temperatura12-y-cyrillic|-10.5|-10.6|-5.5|4.9|13.5|18.4|20.4|17.9|12.2|4.5|-4.4|-9.7|4.3}}
Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref>
== Авыл белән бәйле шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q20580601. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-02-04
| [[Шәрәф Вәлиев]]
| [[Казан дәүләт аграр университеты]]
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978-06-19
| [[Казан]]
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-31
| [[Фәрит Мөхәммәтшин (01.1947)|Фәрит Мөхәммәтшин]]
| [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4397991|Бөтенрусия дәүләт юстиция университеты]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
{{Wikidata list|sparql=SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel WHERE { ?item (wdt:P19|wdt:P551|wdt:P20|wdt:P937) wd:Q20580601. }
|columns=label
|sort=label
|autolist=fallback
|row_template=subst:Wikidata list/Тамгалы исемлек
|skip_table=1
|col_count=3
}}
* [[Фәрит Мөхәммәтшин (01.1947)|Фәрит Мөхәммәтшин]]
* [[Шәрәф Вәлиев]]
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Чыганаклар ==
* Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
{{Апас районы}}
bhvykbfnbkb3t9btszo6028tn71se9v
Фән (Әлшәй районы)
0
42352
5958390
5370427
2026-06-10T18:52:27Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958390
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Россия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Фән
|чын исем = Фань
|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = 54 |lat_min = 8 |lat_sec = 6
|lon_deg = 54 |lon_min = 45 |lon_sec = 13
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Башкортстан
|төбәк җәдвәлдә = Башкортстан
|район төре =
|район = Әлшәй районы{{!}}Башкортстанның Әлшәй районы
|район җәдвәлдә = Әлшәй районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 108
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 452120
|сәгать кушагы = +6
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор = 80202822005
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Фән''' — [[Башкортстан]]ның [[Әлшәй районы]]нда урнашкан татар авылы.
== Демография ==
Халык саны динамикасы:
{| class="wikitable" style="text-align: center; width:200px;" class=bright;
|--- class='bright'
! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref> !! [[2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Башкортстан Җөмһүрияте торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-03-20 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref>
|--- class='bright'
| 130 || 108
|}
[[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 108 кешенең яшәве мәгълүм.<ref name="башстат"/>
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4481152. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы].
{{Әлшәй районы}}
[[Төркем:Башкортстан авыллары]]
{{Bashkir-geo-stub}}
czilt3aohbrg2xj0ywkb7k6fn96tfuk
Казан дәүләт мәдәният институты
0
54442
5958524
5857192
2026-06-11T06:15:39Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958524
wikitext
text/x-wiki
{{Университет турында мәгълүмат
|исеме = Казан дәүләт мәдәният институты
|халыкара исем =Kazan State Institute of Culture
|элек исем =Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты
|сурәт_исеме = [[Рәсем:КДМСУ.jpg|200px]]
|оештырылган = [[1969]]
|реорганизацияләү елы = [[2015]]
|ректор = [[Роза Әхмәдиева]]
|урнашу = {{байрак/Казан}} [[Казан]], {{байрак/Россия}}[[Россия]]
|сайт = http://kazgik.ru/
|адрес = 420059, Казан, Ырынбур тракты, 3
}}
{{УК}}
'''Казан дәүләт мәдәният институты''' — [[Татарстан]]ның [[Казан шәһәре]]ндә урнашкан югары белем бирүче уку йорты. {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты|Н.К. Крупская исемендәге Ленинград дәүләт мәдәният институты|ru|Санкт-Петербургский государственный институт культуры}} филиалы буларак [[1969 ел]]да ачыла.
== Тарихы ==
[[1974 ел]]да Казан дәүләт мәдәният институты итеп үзгәртелә. [[1991 ел]]да Казан дәүләт сәнгать һәм мәдәният институты исеме бирелә. [[1995 ел]]ның маенда академия статусын, [[2002 ел]]ның 4 июленнән [[2015 ел]]ның 25 июненә кадәр Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты дип йөртелә<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://kazgik.ru/kcontent/home/dokumenty/YSTAV_ISM.pdf |access-date=2016-01-14 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205820/http://kazgik.ru/kcontent/home/dokumenty/YSTAV_ISM.pdf |dead-url=yes }}</ref>.
1999 һәм 2000 елларда мәдәният һәм сәнгать өлкәсендә уңышлы рәвештә белгечләр әзерләү, укыту, фән һәм иҗат эшендәге уңышлары өчен Университет белем бирүче уку йортлары һәм оешмаларының “Культура: Окно в Россию” Бөтенрусия конкурсының Лауреаты исеменә лаек булды һәм 2000нче елда [[ЮНЕСКО]]ның “Памятная ветвь мира” дигән алтын медале белән бүләкләнде.
2006нчы елда Университетның бер төркем укытучылары “Урта Иделнең иҗитимагый-мәдәни һәм сәнгать өлкәсендә өзлексез һөнәри белем бирү системасының методологиясен һәм технологиясен тормышка ашыру” дигән хезмәтләре өчен Россия Федерациясе хөкүмәтенең мәгариф өлкәсендәге премиясенә лаек булдылар.
2011нче елда Урта Идел республикаларының 20дән артык мәдәният һәм сәнгать уку йортларын берләштергән Региональ университет белем бирү округы оештырыла, аның методик һәм фәнни үзәге булып Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты билгеләнә.
Университетның региондагы динамик үсешендә үзәк урын булып Санкт-Петербург мәдәният һәм сәнгать университеты мирасы санала, шул ук вакытта, төп игътибар региондагы халык иҗаты һәм классик сәнгатьнең узара бәйләнешенә, бер-берсенә тәэсирен өйрәнүгә дә юнәлдерелә.
== Төзелеше ==
=== Факультет, кафедра һәм программалары ===
Институт 9 факультет һәм 30 кафедрадан тора. Төп белем бирү программалары тормышка ашыралар: 14-е бакалавриат дәрәҗесендә, 29-ы специалитет дәрәҗесендә, 3-е магистрлар әзерләү программасы буенча; 7 аспирантура, 1 докторантура, 3 докторлык диссертациясе яклау буенча; өстәмә белем бирү программасын тормышка ашыручы белем тапшыру (трансфер) Институты (төп профессиональ белем бирү программасы буенча квалификацияне күтәрү; югары уку йортына керергә әзерлек; өстәмә профессиональ белем).
Китапханә — мәгълүмат оешмалары белән берлектә [[Татарстан Җөмһүриятенең Милли китапханәсе|Татарстан Республикасының Милли китапханәсе]], [[Казан дәүләт университеты]]ның [[Н. И. Лобачевский исемендәге Фәнни китапханә|Н.И. Лобачевский исемендәге Фәнни китапханәсе]], Республикасының яшьләр китапханәсе һ.б.) китапханә — мәгълүмәт эше, информатика, документ белән эш итү өлкәсендә белгечләр әзерләнә.
=== Инфраструктурасы ===
Университетта заман таләпләренә туры килә торган мультимедийный һәм компьютерлары булган уку класслары, лабораторияләре, мастерскойлар, [[Җәйге Универсиада 2013|Универсиада 2013]] объектлары исәбенә керүче “Итил” спорт комплексы, студентлар кафесы бар. “Студентлар йорты” күп еллар буе Казандагы иң яхшы студентлар торагы булып исәпләнә.
== Конференцияләр ==
КДМИ укытучылары фән һәм иҗат эшендә актив катнашалар. Тарих, фәлсәфә, классик сәнгать, милли сәнгать, Идел буе халыклары этнографиясе һәм фольклоры, культурология, музей эше, иҗтимагый педагогика, китап тарату эше, идарә итүне документлаштыру, китпаханә-магълүмат эше буенча проблемаларны чишү өстендә эшлиләр. Ел саен университетта региональ, бөтенроссия һәм халыкара статусында булган конференцияләр уздырала.
== Студентлар практика үткән оешмалар ==
КДМИ студентларының практика уза торган урыннары булып 250дән артык мәдәният сәнгать оешмалары, социаль сфера, мәгариф, туризм һәм кунакчылык өлкәсе, җәмәгатьчелек оешмалары торалар.
Эшкә алучылар соравы буенча 80% якын чыгарылыш студентлары эш урыннарына җибәреләләр.
[[Г.Камал исемендәге татар дәүләт академия театры]], [[К.Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]], [[Татар дәүләт яшь тамашачы театры]], курчак театры һәм [[Татарстан — Яңа Гасыр]] телекомпаниясе белән берлектә Татарстан өчен генә түгел, РФ регионнары өчен дә профессиональ актерлар һәм режиссерлар әзерләү алып барыла.
== Студент тормышы ==
Көндез һәм читән торып 3меңгә якын студент укый, шул исәптән 1600дән артык укучы укудагы, фәнни-тикшерү һәм иҗат эшендәге югары уңышлары өчен Россия Федерациясе бюджеты исәбенә академик һәм социаль стипендия алалар.
КДМИ халык инструментлары оркестрлары һәм ансамбльләре, катнаш һәм татар хорлары, бию коллективлары бар һәм алар уңышлы эшләп киләләр.
== Уку йортында укыткан шәхесләр ==
{{seealso|Төркем:Казан мәдәният институты укытучылары}}
Университет кафедрларында 300дән артык укытучы эшли, алар арасында 42 професор, 123 доцент, 80нән артык Россиянең һәм Татарстанның атказанган фән, мәдәният, сәнгать эшлекләре, 46 Россиянең һәм Татарстанның атказанган һәм халык артистлары.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q6380876 . ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p69,p106,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1907" | 1907-01-08
| [[Гай Таһиров]]
|
| ''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
| [[:commons:Category:Gay Tagirov|Gay Tagirov]]
| data-sort-value="1995" | 1995-09-16
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-07-15
| [[Асия Хәйруллина]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
|
| data-sort-value="2004" | 2004-11-04
|-
| data-sort-value="1921" | 1921-05-15
| [[Фуат Вәлиев (1921)|Фуат Вәлиев]]
| ''[[:d:Q1741154|Киев милли төзелеш һәм архитектура университеты]]''
|
| [[:commons:Category:Fuad Valeev|Fuad Valeev]]
| data-sort-value="1984" | 1984-10-11
|-
| data-sort-value="1926" | 1926-02-27
| [[Халит Кумысников]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-05-12
|-
| data-sort-value="1928" | 1928-04-17
| [[Бату Мулюков]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| [[композитор]]
|
| data-sort-value="1999" | 1999-10-25
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-02-08
| [[Ильтани Илялова]]
| ''[[:d:Q4146801|Үзбәкстан дәүләт сәнгать институты]]''<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
| ''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1933" | 1933-04-20
| ''[[:d:Q125251566|Гомәр Сабирҗанов]]''
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| [[:commons:Category:Gumer Sabirzyanov|Gumer Sabirzyanov]]
|
|-
| data-sort-value="1934" | 1934-11-07
| [[Марсель Сәлимҗанов]]
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''
| [[:commons:Category:Marcel Salimzhanov|Marcel Salimzhanov]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-26
|-
| data-sort-value="1936" | 1936-05-02
| [[Флера Хәмитова]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]<br/>[[Казан педагогика көллияте]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-05-31
|-
| data-sort-value="1937" | 1937-02-10<br/>1937
| [[Юрий Благов (1937)|Юрий Благов]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''<br/>[[94-нче гимназия (Казан)|94 нче гимназия]]
| ''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-10-23
|-
| data-sort-value="1938" | 1938-03-26
| [[Рабит Батулла]]
| [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
| [[:commons:Category:Rabit Batulla|Rabit Batulla]]
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-08-04
| [[Энгель Таһиров]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| [[:commons:Category:Engel Tagirov|Engel Tagirov]]
|
|-
| data-sort-value="1940" | 1940-03-11
| ''[[:d:Q131823768|Анатолий Василевский]]''
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
| [[:commons:Category:Anatoliy Vasilevskiy|Anatoliy Vasilevskiy]]
| data-sort-value="2022" | 2022-11-19
|-
| data-sort-value="1943" | 1943-05-20
| [[Айдар Хафиз|Айдар Хафиз]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q61817103|principal director]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[:commons:Category:Aydar Hafizov|Aydar Hafizov]]
| data-sort-value="2020" | 2020-12-13
|-
| data-sort-value="1944" | 1944-06-11
| ''[[:d:Q135634326|Nina Kalaganova]]''
| ''[[:d:Q4453553|Сарытау театр институты]]''
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[:commons:Category:Nina Kalaganova|Nina Kalaganova]]
|
|-
| data-sort-value="1945" | 1945-08-03
| [[Лима Кустабаева]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-07-06
| [[Анатолий Шутиков]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''
| [[:commons:Category:Anatoliy Shutikov|Anatoliy Shutikov]]
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Әнвәр Хәйри]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2014" | 2014-07-20
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-02-12
| [[Рафаил Хәким]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| [[:commons:Category:Raphail Hakimov|Raphail Hakimov]]
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-26
| [[Илдар Арсланов (1947)|Илдар Арсланов]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-04-07
|-
| data-sort-value="1948" | 1948-06-12
| [[Фәридә Салитова]]
| [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1949" | 1949-09-19
| ''[[:d:Q119846918|Юрий Гвоздь]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q1208175|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q61817103|principal director]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''
| [[:commons:Category:Yuri Gvozd|Yuri Gvozd]]
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-06-06
| [[Илдар Хәйруллин (1950)|Илдар Хәйруллин]]
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[:commons:Category:Ildar Khairullin (actor)|Ildar Khairullin (actor)]]
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-02-11
| [[Шәмси Закиров]]
| Казан дәүләт мәдәният институты
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-01-02
| [[Гүзәл Вәлиева-Сөләйманова]]
| [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| [[:commons:Category:Guzel Valeeva-Suleymanova|Guzel Valeeva-Suleymanova]]
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-03-21
| [[Геннадий Макаров (1952)|Геннадий Макаров]]
| [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[композитор]]
| [[:commons:Category:Gennady Mikhaylovich Makarov|Gennady Mikhaylovich Makarov]]
|
|-
| data-sort-value="1953" | 1953-07-17
| [[Тәслимә Фәйзуллина]]
| [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[:commons:Category:Taslima Fayzullina|Taslima Fayzullina]]
| data-sort-value="2018" | 2018-10-13
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-04-20
| [[Мәхмүт Ваһапов]]
| [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
| [[:commons:Category:Makhmut Vagapov|Makhmut Vagapov]]
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-08-28
| ''[[:d:Q135976000|Рафаэль Валеев]]''
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| [[:commons:Category:Rafael Valeev|Rafael Valeev]]
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-03-03
| ''[[:d:Q120065318|Елена Алексеева]]''
| ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''
| ''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q20971250|кино тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''
| [[:commons:Category:Elena Alekseeva|Elena Alekseeva]]
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-02-10
| [[Гөлчәчәк Нәҗипова]]
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-08-11
| [[Илсур Сафин (1962)|Илсур Сафин]]
| [[Казан дәүләт консерваториясе]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-11-21
| [[Алинә Шәрипҗанова]]
| Казан дәүләт мәдәният институты<br/>[[В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты]]
| [[җырчы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-08-13
| [[Роза Әхмәдиева]]
| Казан дәүләт мәдәният институты
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-03-01
| [[Илмир Ямалов]]
| Казан дәүләт мәдәният институты<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Уку йортын тәмамлаган шәхесләр ==
{{seealso|Төркем:Казан дәүләт мәдәният институтын тәмамлаучылар|Төркем:Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлаучылар}}
* [[Рәйхан Габдуллина]]
* [[Ләйсән Фәйзуллина]]
* [[Ләйсән Гатауллина]]
* [[Лилия Камалиева]]
* [[Ландыш Ибәтуллина]]
* [[Камилә Шакирова]]
* [[Альбина Ногманова]], "НЕТАНЦЫ" комьюнитисының амбассадоры, [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты.
* [[Рузанна Хәбибуллина]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Габдулла Кариев театры]] артисты ([[2015 ел]]дан).
* [[Алсинә Закирова]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты ([[2013 ел]]дан).
* [[Гөлназ Галимуллина]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Казан дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты ([[2009 ел]]дан), Татарстан театр әһелләре берлеге әгъзасы.
* [[Диләрә Зиннәтова]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Кариев театры]] артисты ([[2003 ел]]дан).
* [[Энҗе Яруллина]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты ([[2005 ел]]дан).
* [[Алсу Шакирова]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты ([[2007 ел]]дан), [[Татарстан|Татарстан Республикасы]] Театр әһелләре берлеге әгъзасы.
* [[Гөлчәчәк Гайфетдинова]], [[Татарстанның атказанган артисты]] (2016).
* [[Гүзәл Гөлвердиева]], драма актрисасы, [[Камал театры]] артисты (2013 елдан).
* [[Гүзәл Шакирова (актриса)|Гүзәл Шакирова]], [[Татарстан Республикасының Атказанган артисты|Татарстанның атказанган артисты]] (2015).
* [[Гүзәл Гафарова (1992)|Гүзәл Гафарова]], драма актрисасы, [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин театры]] артисты ([[2013 ел]]дан).
* [[Гүзәл Гайнуллина]], [[Татарстан Республикасының Атказанган артисты|Татарстан Республикасының атказанган артисты]] (2018).
* [[Айгөл Шәкүрова]], драма актрисасы, [[Камал театры]] артисты.
* [[Айгөл Миңнуллина]], драма актрисасы, [[Камал театры]] артисты.
* [[Рәзилә Мөхлисуллина]], драма актрисасы, [[Әтнә татар дәүләт драма театры]] артисты.
* [[Энҗе Сәйфетдинова]], драма актрисасы, Дамирә Кузаева исемендәге премиясе лауреаты ([[2019 ел|2019]]).
* [[Алсу Сибгатуллина]], драма актрисасы.
* [[Алмаз Борһанов]], драма актеры, [[Камал театры]] артисты.
* [[Илнур Закиров]], драма актеры, [[Татарстан Республикасының Атказанган артисты|Татарстанның атказанган артисты]], [[Муса Җәлил премиясе|М. Җәлил премиясе]] лауреаты.
=== Автоматик исемлек ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q6380876 . ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569,label:Исем,p106,p108,p373,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! туу датасы
! Исем
! һөнәр төре
! эш урыны
! Викиҗыентыктагы төркем
! үлем датасы
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-01-20
| [[Рәфкать Гомәров]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1942" | 1942-06-01
| [[Флера Хөрмәтова]]
| ''[[:d:Q806349|bandleader]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1946" | 1946-01-06
| [[Рәшит Мостафин]]
| ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947
| [[Гали Арсланов]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-03
| [[Фәридун Ибраһимов]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1947" | 1947-01-01
| [[Робсон Мусин]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q7939609|voice teacher]]''<br/>[[укытучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-07-01
| [[Камил Кәримов]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''
|
| [[:commons:Category:Kamil Karimov|Kamil Karimov]]
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-07-15
| [[Римма Ибраһимова]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-11-29
| [[Фаил Ибраһимов]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]
| [[:commons:Category:Fail Ibragimov|Fail Ibragimov]]
|
|-
| data-sort-value="1950" | 1950-01-18
| [[Илдус Тарханов]]
| ''[[:d:Q3104508|cultural manager]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| [[:commons:Category:Ildus Tarhanov|Ildus Tarhanov]]
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-02-11
| [[Шәмси Закиров]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
| Казан дәүләт мәдәният институты<br/>[[«Мунча ташы» театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-08-25
| [[Вәсим Әхмәтшин]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1951" | 1951-01-10
| [[Гаптрәүф Нуриев]]
| ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q23037330|reciter]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''
| [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Болгар ислам академиясе]]<br/>[[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]
| [[:commons:Category:Gaptrauf Nuriev|Gaptrauf Nuriev]]
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-01-03
| [[Мөхәммәт Мирза]]
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''
|
| [[:commons:Category:Muhammat Mirza|Muhammat Mirza]]
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-03-21
| [[Булат Сәлахов]]
| [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]<br/>[[КамАЗ]]
| [[:commons:Category:Bulat Salyakhov|Bulat Salyakhov]]
|
|-
| data-sort-value="1952" | 1952-06-03
| [[Гөлүсә Гайнетдинова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-12-11
| [[Владимир Мироваев]]
| ''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''<br/>[[композитор]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''
| [[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-10-12
| [[Рәсиха Хәмидуллина]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| [[Сарман балалар сәнгать мәктәбе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-02-16
| [[Рима Ключарева]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Туймазы дәүләт татар драма театры|Туймазы татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1954" | 1954-11-09
| [[Ирек Наскаев]]
| ''[[:d:Q805253|ballet master]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-09-17
| [[Венера Юмагулова]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''
| ''[[:d:Q16535915|Bashkortostan]]''
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
| [[Илсөяр Проскурякова]]
| ''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q1500610|җәмгыять лидеры]]''<br/>''[[:d:Q4109969|Veteran of Labor]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1955" | 1955-03-26
| [[Символ Гайнетдинов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Уфа дәүләт «Нур» татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1956" | 1956-03-31
| [[Роберт Андреев]]
| [[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Robert Andreev|Robert Andreev]]
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-03-20
| [[Фәридә Сафина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Farida Safina|Farida Safina]]
|
|-
| data-sort-value="1957" | 1957-01-01
| [[Зөфәр Галиуллин]]
| [[мөфти]]
| [[Татарстан (телерадиокомпания)]]<br/>[[Һөнәри училище|һөнәри-техника укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q2426237|Urengoy–Pomary–Uzhhorod pipeline]]''<br/>[[Мәрҗани мәчете]]<br/>[[Борнай мәчете|Bornay mäçete]]<br/>[[Колшәриф мәчете]]<br/>[[Киров өлкәсе мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-11-19
| [[Хәбир Ибраһим]]
| ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-09-15
| ''[[:d:Q131919496|Трусов, Сергей Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''
| [[Каравон]]
| [[:commons:Category:Sergey Trusov|Sergey Trusov]]
| data-sort-value="2021" | 2021-10-14
|-
| data-sort-value="1958" | 1958-09-01
| [[Фәүзия Галиуллина]]
| [[язучы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-07-03
| [[Наталья Горбачёва]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
| data-sort-value="2014" | 2014-11-09
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-06-12
| [[Наилә Ахунова]]
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''
|
| [[:commons:Category:Nailya Akhunova|Nailya Akhunova]]
|
|-
| data-sort-value="1959" | 1959-02-18
| [[Раушания Юкачева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Raushaniya Yukachyova|Raushaniya Yukachyova]]
| data-sort-value="2022" | 2022-07-17
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-01-10
| [[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q10349745|автоузышчы]]''<br/>[[композитор]]
|
| [[:commons:Category:Salavat Fathutdinov|Salavat Fathutdinov]]
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-04-10
| [[Габдерәззак Миңгалиев]]
| [[композитор]]
|
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-07
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-09-04
| [[Гөлдания Хәйруллина]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1960" | 1960-10-11
| [[Венера Шакирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-19
| [[Рәфыйк Таҗетдинов]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-08-02
| [[Рәфикъ Каюмов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1961" | 1961-01-18
| ''[[:d:Q133289944|Лукач Марина Анатоліївна]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1962" | 1962-01-02
| [[Рәмзия Безус]]
|
|
| [[:commons:Category:Ramziya Bezus|Ramziya Bezus]]
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-08-30
| [[Рәмзия Хөсәенова]]
| ''[[:d:Q56441264|гармунчы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q28532974|иҗтимагый оештыручысы]]''
| [[Зур Сәрдек халык театры]]<br/>[[Зур Сәрдек мәдәният йорты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1963" | 1963-12-23
| [[Роберт Шәймәрдәнов]]
| ''[[:d:Q484876|chief executive officer]]''
| [[Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы]]<br/>[[Минзәлә татар дәүләт драма театры|Сабир Өметбаев исемендәге Минзәлә дәүләт татар драма театры]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-12-19
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-01-10<br/>1966
| [[Резидә Шәрәфиева]]
| [[җырчы]]
| [[«Энергетик» мәдәният сарае (Яр Чаллы)|«Энергетик» мәдәният сарае]]<br/>[[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]<br/>[[Казан шәһәр филармониясе]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025
|-
| data-sort-value="1966" | 1966-07-16
| [[Рушания Таһирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1967" | 1967-10-20
| [[Әлфия Ильясова]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| [[:commons:Category:Alfiya Sargin|Alfiya Sargin]]
|
|-
| data-sort-value="1968" | 1968-01-27
| [[Зөфәр Сафин (1968)|Зөфәр Сафин]]
| [[җырчы]]
|
| [[:commons:Category:Zufar Safin|Zufar Safin]]
| data-sort-value="2023" | 2023-05-21
|-
| data-sort-value="1969" | 1969-09-19
| [[Сәлимә Әминова|Сәлимә Әминева]]
| ''[[:d:Q805253|ballet master]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-08-02
| [[Лилия Хәмитова]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-06-30
| [[Радик Зөфәр улы Бариев|Радик Бариев]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
| [[:commons:Category:Radik Bariev (actor)|Radik Bariev (actor)]]
|
|-
| data-sort-value="1970" | 1970-04-03
| [[Фәрит Гафиятуллин]]
| [[җырчы]]
| [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]
| [[:commons:Category:Farid Gafiyatullin|Farid Gafiyatullin]]
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-03-02
| [[Айрат Хәмитов]]
| ''[[:d:Q5716684|биюче]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''
| [[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]
| [[:commons:Category:Ayrat Hametov|Ayrat Hametov]]
|
|-
| data-sort-value="1971" | 1971-03-09
| [[Ринат Вәлиев (1971)|Ринат Вәлиев]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''
| [[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]<br/>[[Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-06-01
| [[Фәнис Җиһанша]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Fanis Ziganshin|Fanis Ziganshin]]
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-10-09
| [[Миләүшә Шәйхетдинова|Миләүшә Шәйхетдинева]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-11-11
| [[Армандо Диамантэ]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1972" | 1972-12-11
| [[Искәндәр Сираҗи]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''
| [[Татарстан (телерадиокомпания)]]<br/>[[«Шәһри Казан» газетасы]]<br/>[[«Мәдәни Җомга» газетасы|«Мәдәни Җомга»]]<br/>[[«Ватаным Татарстан» газетасы|«Ватаным Татарстан»]]<br/>[[Татарстан яшьләре (газета)|«Татарстан яшьләре»]]<br/>[[Акчарлак (газета)|Акчарлак]]<br/>[[«Идел» журналы]]<br/>[[«Сираҗи сүзе» газетасы]]
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-09-27
| [[Рамил Вәҗиев]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-08-12
| [[Илфат Әскәров]]
|
|
| [[:commons:Category:Ilfat Askarov|Ilfat Askarov]]
|
|-
| data-sort-value="1973" | 1973-03-04
| [[Фёдор Кузнецов (1973)|Фёдор Кузнецов]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-08-22
| [[Айгөл Бариева]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1974" | 1974-08-31
| [[Искәндәр Хәйруллин]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-10-06
| [[Екатерина Болдырева]]
| ''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''
|
| [[:commons:Category:Ekaterina Boldyreva|Ekaterina Boldyreva]]
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-02-14
| [[Айгөл Нәбиуллина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q60687737|мәдәният өлкәсе оешма җитәкчесе]]''
| [[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]<br/>[[Казан шәһәр филармониясе]]<br/>''[[:d:Q123054919|Мәйдан TV]]''<br/>[[Тәртип радиосы|Тәртип FM]]
|
|
|-
| data-sort-value="1975" | 1975-07-02
| [[Кадим Нуруллин]]
| ''[[:d:Q1162163|директор]]''
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-12-14
| [[Алсу Әбүлханова|Алсу Әбелханова]]
| [[җырчы]]
| ''[[:d:Q1589584|Europa Plus]]''<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]<br/>[[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-09-21
| [[Гүзәл Гайнуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-08-03
| [[Люция Мусина]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1976" | 1976-01-15
| [[Айзат Шәйхелмәрданов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[укытучы]]
| [[«Агыйдел» дәүләт җыр һәм бию ансамбле]]<br/>[[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-10-20
| [[Алсу Каюмова]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-08-02
| ''[[:d:Q95230996|Ирина Волынец]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| [[:commons:Category:Irina Volynets|Irina Volynets]]
|
|-
| data-sort-value="1978" | 1978-11-21
| [[Алинә Шәрипҗанова]]
| [[җырчы]]
| Казан дәүләт мәдәният институты<br/>[[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-06-10
| [[Гүзәл Сөләйманова (1979)|Гүзәл Сөләйманова]]
| ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-09-23
| [[Мәдинә Гайнуллина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-09-29
| [[Лилия Муллагалиева]]
| [[җырчы]]
| [[Казан шәһәр филармониясе]]<br/>[[Татарстан — Яңа Гасыр]]
|
|
|-
| data-sort-value="1979" | 1979-08-13
| [[Роза Әхмәдиева]]
|
| Казан дәүләт мәдәният институты
|
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-11-04
| [[Гүзәл Шакирова (актриса)|Гүзәл Шакирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q1371925|диктор]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Guzel Shakirova|Guzel Shakirova]]
|
|-
| data-sort-value="1980" | 1980-12-13
| [[Диләрә Зиннәтова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1981" | 1981-02-04
| [[Илсөя Бәдретдинова]]
| [[җырчы]]
| [[Татарстан яшьләре (газета)|«Татарстан яшьләре»]]
|
|
|-
| data-sort-value="1982" | 1982-05-25
| [[Илфир Якупов]]
| ''[[:d:Q1797162|сәнгать җитәкчесе]]''
|
| [[:commons:Category:Ilfir Yakupov|Ilfir Yakupov]]
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-07-08
| [[Раяз Фасихов]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-12-14
| [[Алмаз Сабирҗанов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-06-06
| [[Айгөл Сагынбаева]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-08-26
| [[Рәдиф Зарипов]]
| [[җырчы]]
| [[Кәрвансарай (төркем)|Кәрвансарай]]<br/>[[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1983" | 1983-03-05
| [[Ләйсән Каюмова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-01-27
| [[Эмиль Талипов|Имил Талипов]]
|
|
| [[:commons:Category:Emil Talipov|Emil Talipov]]
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-02-21
| [[Диләрә Мироваева]]
| [[җырчы]]
| [[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984-01-08
| [[Сиринә Зәйнетдинова]]
| [[җырчы]]
| [[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Альберт Вәлиуллин]]
| ''[[:d:Q112619698|җырчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-01-17
| [[Илнур Закиров]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Ilnur Zakirov|Ilnur Zakirov]]
|
|-
| data-sort-value="1985" | 1985-07-13
| [[Сөмбел Билалова]]
| ''[[:d:Q1062433|җырчы]]''
| [[Казан шәһәр филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-06-24
| [[Илназ Сафиуллин]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-06-24
| [[Вадим Захаров (1986)|Вадим Захаров]]
| [[җырчы]]
| [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]]
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-01-23
| [[Алсу Шакирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
| [[:commons:Category:Alsu Shakirova|Alsu Shakirova]]
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986
| [[УСАЛ|Назим Исмәгыйлев]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1986" | 1986-02-08
| [[Энҗе Яруллина]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| [[:commons:Category:Endzhe Yarullina|Endzhe Yarullina]]
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-05-23
| [[Илгиз Зәйниев]]
| ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
| [[Татар дәүләт «Әкият» курчак театры]]<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Zayniev|Ilgiz Zayniev]]
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-05-07
| [[Айгөл Миңнуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-06-30
| [[Ләйсән Фәйзуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1987" | 1987-07-23
| [[Марат Фәйрушин]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-02-03
| [[Нәфисә Хәйруллина]]
|
|
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-07-10
| ''[[:d:Q126373607|Илгиз Шәйхразиев]]''
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q1076502|хор дирижёры]]''<br/>''[[:d:Q355242|showman]]''
| [[Татарстан дәүләт камера хоры]]
| [[:commons:Category:Ilgiz Shaykhraziev|Ilgiz Shaykhraziev]]
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-03-01
| [[Илмир Ямалов]]
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]''<br/>[[җырчы]]
| Казан дәүләт мәдәният институты<br/>[[Болгар радиосы]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-07-07
| [[Гөлназ Галимуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1988" | 1988-07-10
| [[Илгиз Шәйхразыев]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-11-26
| [[Алмаз Борһанов]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1989" | 1989-05-22
| [[Рәзил Камалов]]
| ''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>[[җырчы]]
| [[Тынычлык бистәсе (Казан)|Яңа Дәүләкәй]]
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-07-29
| [[Раушан Мөхәммәтҗанов]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
| [[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1991" | 1991-09-10
| [[Илнат Фәрхуллин]]
| [[җырчы]]
| [[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]]<br/>[[Казан егетләре (төркем)]]
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-03-06
| [[Ильмира Нәгыймова|Илмира Нәгыймова]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-12-10
| [[Алсинә Закирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
| [[:commons:Category:Alsina Zakirova|Alsina Zakirova]]
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-08-20
| [[Гүзәл Гафарова (1992)]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992-10-11
| [[Илнар Миранов]]
| [[җырчы]]
| [[Салих Сәйдәшев исемендәге Дәүләт Зур концерт залы]]<br/>[[Татарстан халыкларының Дуслык йорты]]
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-03-06
| [[Алсу Сибгатуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Оренбург дәүләт татар драма театры|Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге Ырынбур дәүләт татар драма театры]]<br/>[[Әлмәт татар драма театры|Әлмәт татар дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-05-30
| [[Гүзәл Гөлвердиева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-08-08
| [[Ландыш Ибәтуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1993" | 1993-05-19
| [[Камилә Шакирова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1994" | 1994-02-27
| [[Рузанна Хәбибуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-12-21
| [[Айгөл Шәкүрова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-01-23
| [[Лилия Камалиева]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1995" | 1995-09-25
| [[Рәзилә Мөхлисуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Әтнә татар дәүләт драма театры|Әтнә дәүләт драма театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1996" | 1996-01-06
| [[Алия Карачурина]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-07-02
| [[Альбина Ногманова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-07-18
| [[Булат Гатауллин]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
| data-sort-value="1997" | 1997-12-23
| [[Рәйхан Габдуллина]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-04-09
| [[Ләйсән Большова]]
| ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''
| [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]
|
|
|-
| data-sort-value="1998" | 1998-06-21
| [[Татьяна Ефремова]]
| [[җырчы]]
| [[Әлиф (иҗат төркеме)|Әлиф]]<br/>[[Кадим Әлмәт]]
|
|
|-
|
| [[Айвар Гыймаев]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
| [[Марсель Вәгыйзов]]
| [[җырчы]]
|
|
|
|-
|
| [[Ризат Рамазанов]]
| [[җырчы]]
|
|
| data-sort-value="1990" | 1990-10-25
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://www.kazguki.ru/kcontent/perevod/index.php Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130204235026/http://www.kazguki.ru/kcontent/perevod/index.php |date=2013-02-04 }}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Сәнгать|Мәдәният|Җәмгыять}}
{{Татарстан мәгарифе}}
[[Төркем:Казан югары уку йортлары]]
[[Төркем:Казан дәүләт мәдәният институты]]
1x8pho9pkmp8ztaxilvpae3hd5d87xv
Сосмак (Удмуртия)
0
69259
5958301
5891673
2026-06-10T16:08:22Z
Il Nur
6874
/* Демография */
5958301
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Сосмак (мәгънәләр)}}
{{ТП-Россия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Сосмак
|рус исеме =
|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = 56|lat_min = 17|lat_sec = 4
|lon_deg = 51|lon_min = 54|lon_sec = 60
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Удмуртия
|төбәк җәдвәлдә = Удмуртия
|район төре =
|район = Можга районы
|район җәдвәлдә = Можга районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек = Нынек
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 131
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 427778<ref>http://www.moscowindex.ru/rus/18018/</ref>
|сәгать кушагы = +4
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор = 94235845007
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Сосмак''' ({{lang-ru|Сосмак}}) — [[Удмуртия]]нең [[Можга районы]]ндагы [[татар]] авылы, [[Нынек]] авыл җирлегенә карый.
[[Халык саны]] — 131 кеше (2010).<ref name="ВПН2010">[http://udmstat.gks.ru/perepis2010/Docs/%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B5%20%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D1%8B%20%D0%92%D0%9F%D0%9D%202010/01-10-%D0%A0_%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%20%D0%A3%D0%A0.xlsx Численность населения УР]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Почта индексы — 427778, ОКАТО коды — 94235845007.
== География ==
Сосмак Вишурка елгасы өстендә, [[Можга]]дан 26 километр көньяк-көнбатышрак урнаша, [[Ижау]]дан 101 километр көньяк-көнбатышрак урнаша.
== Тарих ==
Революциягә кадәр [[Вятка губернасы]]ның [[Алабуга өязе]] составында булган.
== Демография ==
{{ХСВМ||Таблица}}
Халык саны динамикасы:
{| class='standard' style='text-align: center;'
| colspan=6 | '''Гомуми демографик күрсәткечләр'''
|--- class='bright'
| colspan=2 | Гомуми халык саны || colspan=2 | 2002—2010 елларда халык саны үзгәреше
|--- class='shadow'
| '''[[2002]]'''<ref name="ВПН2002">{{Citation |title=2002 ел сан алу базасы |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |access-date=2013-03-09 |archive-date=2015-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915194436/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |dead-url=yes }}</ref> || '''[[2010]]'''<ref name="ВПН2010"/>
|| кеше || %
|---
| 182 || 131 || -51|| -28,02
|}
Милли состав ([[2002]]): [[татарлар]] — 84,1%, [[руслар]] — 6,6%, [[арлар]] — 5,5%.<ref name="ВПН2002"/>
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1446159. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Мәдәният ==
* Авыл китапханәсе
[[Файл:Сосмак мәчете (Удмуртия).jpg|200px|thumb|right|[[Сосмак мәчете (Удмуртия)|Авыл мәчете]]. 1994 елда салынган]]
== Дин ==
;Ислам
* [[Сосмак мәчете (Удмуртия)|Мәчет]]
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [[Файл:YouTube 2024.svg|60px]] ''Фагыйлә Шакирова''. [https://www.youtube.com/watch?time_continue=9&v=1nPQuTvjGao&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fyastatic.net%2Fvideo-player%2F0x83a013253ce%2Fpages-common%2Fyoutube%2Fyoutube.html&source_ve_path=Mjg2NjY&feature=emb_logo 30 мең пенсия алучы әбиләр! Татар авылы нигә үлә? Удмуртиянең Можга районы Сосмак авылына сәяхәт! 4.10.2021.] [[YouTube]] видео, 24:54
* [https://tatar-inform.tatar/news/udmurtiyanen-mozga-raionynda-berdanber-tatar-avyly-turynda-zur-tarixly-keckena-avyl-5886684?utm_source=top Удмуртиянең Можга районында бердәнбер татар авылы турында: Зур тарихлы кечкенә авыл.] [[Татар-информ]], 26.04.2024
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Можга районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
rtblj18wvi3suan6il7ihccbxzljs1w
Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы
0
149529
5958527
5946687
2026-06-11T06:42:06Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958527
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы''' ({{lang-ru|Министерство иностранных дел Российской Федерации}}) — {{RUS}} ''[[Россия Федерациясе Хөкүмәте|башкарма хакимиятенең]]'' дәүләт органы. РФ чит дәүләтләре һәм халыкара оешмалар белән мөнәсәбәтләре өлкәсендә дәүләт идәрәсен тормышка ашыра.
[[РФ Конституциясе|Конституция]]дә ''[[Россия Федерациясе Президенты|РФ президенты]]'' артыннан теркәлгән очракларда яки РФ канаунбирү актларына туры китереп, министрлык Россия Федерациясе президентына карамагында була.
Чит эшләр министры тарафыннан идарә ителә.
Россия ЧИЭМ 1944 елда РСФСР Чит ил эшләре халык комиссариаты буларак барлыкка килгән һәм ССРБ ЧИЭМы белән бер үк вакытта эшләгәннәр.
== Буйсынган оешмалар ==
{{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P749 wd:Q789889}
|section=
|sort=p571
|columns=p571:нигезләнү,p18,label:Исем,p131:урнашуы}}
{| class='wikitable sortable'
! нигезләнү
! рәсем
! Исем
! урнашуы
|-
| data-sort-value="1837" | 1837
| [[Файл:Berlin, Mitte, Unter den Linden 55-65, Russische Botschaft 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q836838|Берлиндагы Россия илчелеге]]''
|
|-
| data-sort-value="1925" | 1925
| [[Файл:Moscow Vozdvizhenka18 manor 08-2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2167813|Росхезмәттәшлек]]''
|
|-
| data-sort-value="1992" | 1992
| [[Файл:Embassy of Russia in Ukraine.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2063895|Embassy of Russia, Kyiv]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2841834|Россиянең АКШ илчелеге]]''
|
|-
|
| [[Файл:Embassy of Russia in London 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4374047|Embassy of Russia, London]]''
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Министрлар ==
{{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P39 wd:Q1418873. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p39/Q1418873/p580
|columns=p39/Q1418873/p580:башлый,p18,label:Исем,p569,p69,p512}}
{| class='wikitable sortable'
! башлый
! рәсем
! Исем
! туу датасы
! әлма-матер
! академик дәрәҗә
|-
| 2004-03-09
| [[Файл:Сергей Лавров (29-05-2025) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Сергей Лавров (1950)|Сергей Лавров]]
| data-sort-value="1950" | 1950-03-21
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4525134|1414 санлы мәктәп]]''
|
|-
|
| [[Файл:Lambsdorf Vladimir (1844-1907).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q142580|Vladimir Lamsdorf]]''
| data-sort-value="1845" | 1845-01-06
| ''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]''
|
|-
| 1996-01-09
| [[Файл:YPrimakov.jpg|center|128px]]
| [[Евгений Примаков]]
| data-sort-value="1929" | 1929-10-29
| ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''
| ''[[:d:Q17281072|икътисад фәннәре докторы]]''
|-
|
| [[Файл:Karl Nesselrode.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q314196|Karl Nesselrode]]''
| data-sort-value="1780" | 1780-12-14
|
|
|-
| 1804
| [[Файл:Prince Czartoryski by Nadar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q342889|Adam Czartoryski]]''
| data-sort-value="1770" | 1770-01-14
|
|
|-
| 1998
| [[Файл:Igor Ivanov 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q378027|Igor Ivanov]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-23
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4304417|Moscow Military Academy]]''<br/>''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q12101789|тарих фәннәре докторы]]''
|-
| 1806
| [[Файл:Andrey Yakovlevich von Budberg (Russian portraits, Vol.2, Num.164) - retouched.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q501397|Andreas Eberhard von Budberg]]''
| data-sort-value="1750" | 1750-08-10
|
|
|-
| 1990-10-11
| [[Файл:Andrey Kozyrev 1992.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q502746|Andrei Kozyrev]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-27
| [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]
| ''[[:d:Q18523811|тарих фәннәре кандидаты]]''
|-
|
| [[Файл:Nikolay Rumyantsev by Sazonov.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q546048|Nikolay Rumyantsev]]''
| data-sort-value="1754" | 1754-04-03
| ''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]''
|
|-
|
| [[Файл:Artamon Matveev - photo of a parsuna.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q706079|Artamon Matveyev]]''
| data-sort-value="1625" | 1625<br/>1625-04-13
|
|
|-
| 1882-04-09
| [[Файл:Гирс Николай Карлович, 1888.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q712440|Nikolay Girs]]''
| data-sort-value="1820" | 1820-05-21
| ''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]''
|
|-
| 1916-06-07
| [[Файл:Shturmer.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q834984|Boris Stürmer]]''
| data-sort-value="1848" | 1848-07-15
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
|
|-
|
| [[Файл:Милютин, Дмитрий Алексеевич.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1232419|Dmitry Milyutin]]''
| data-sort-value="1816" | 1816-06-28
| ''[[:d:Q4304309|Мәскәү университеты каршындагы затлы малайлар пансионы]]''<br/>''[[:d:Q2996600|Генераль штаб академиясе]]''
| ''[[:d:Q96633923|Doctor of Sciences]]''
|-
|
| [[Файл:Pokrovskiy Nikolay Nikolaevich.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1292912|Nikolai Pokrovsky]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-01-27
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
|
|-
|
| [[Файл:Golytsin GIM.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1380610|Vasily Vasilyevich Golitsyn]]''
| data-sort-value="1643" | 1643
|
|
|-
|
| [[Файл:Ivan Viskovatov reminds Ivan IV about spiritual literacy.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1961486|Ivan Mikhailovich Viskovatyi]]''
| data-sort-value="1505" | 1500s
|
|
|-
|
| [[Файл:Gramotin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2082106|Ivan Gramotin]]''
| data-sort-value="1550" | 16th century
|
|
|-
| 1804
| [[Файл:AlexandrRomanovichVorontsov.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2380794|Alexander Vorontsov]]''
| data-sort-value="1741" | 1741-09-04<br/>1741-09-15
|
|
|-
|
| [[Файл:Shishkin NP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2381404|Nikolay Shishkin]]''
| data-sort-value="1830" | 1830-08-11
|
|
|-
|
| [[Файл:Muraviov Mikhail (1845-1900).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2607333|Mikhail Muravyov]]''
| data-sort-value="1845" | 1845-04-19
|
|
|-
|
| [[Файл:Ордин-Нащокин.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2620447|Afanasy Ordin-Nashchokin]]''
| data-sort-value="1605" | 1605
|
|
|-
|
| [[Файл:Erofey Ivanovich Ivanov.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2839105|Almaz Ivanov]]''
| data-sort-value="1650" | 17th century
|
|
|-
|
| [[Файл:Иван Граматин и Фёдор Лихачёв подписывают царский указ.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3072687|Fyodor Likhachyov]]''
| data-sort-value="1505" | 1500s<br/>No/unknown value
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3116672|Grigori Lvov]]''
| data-sort-value="1650" | 17th century<br/>No/unknown value
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3147977|Iefim Telepnev]]''
| data-sort-value="1505" | 1500s<br/>1570
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3156111|Ivan Griazev]]''
| data-sort-value="1505" | 1500s
|
|
|-
|
| [[Файл:Ivan Kirillovich Naryshkin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3237145|Lev Naryshkin]]''
| data-sort-value="1664" | 1664
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3313703|Mikhaïl Volocheninov]]''
| data-sort-value="1650" | 17th century
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3337376|Nazari Tchistoï]]''
| data-sort-value="1650" | 17th century
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3388989|Piotr Tretiakov]]''
| data-sort-value="1505" | 1500s
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q3554986|Vassili Telepnev]]''
| data-sort-value="1505" | 1500s<br/>16th century
|
|
|-
|
| [[Файл:Portrait of the boyar Vasily Semyonovich Volynsky.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3554989|Vassili Volynski]]''
| data-sort-value="1650" | 17th century
|
|
|-
|
| [[Файл:RusPortraits v2-011 Le Comte Elie Andreewitch Bezborodko.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4080801|Ilya Bezborodko]]''
| data-sort-value="1756" | 1756-02-16
| ''[[:d:Q3496636|Киев-Могилән академиясе]]''
|
|-
|
| [[Файл:Clerk of the Ambassadorial Department Afanasy Vlasyev-Bezobrazov.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4113589|Afanassi Vlassiev]]''
| data-sort-value="1550" | 16th century
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4196194|Larion Ivanov]]''
| data-sort-value="1650" | 17th century
|
|
|-
|
| [[Файл:Anatoly Anatolyevich Neratov.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4317434|Anatoly Neratov]]''
| data-sort-value="1863" | 1863-10-02
| ''[[:d:Q4061451|Александр лицее]]''<br/>''[[:d:Q775909|Царское Село лицее]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4395799|Aleksei A. Rodionov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-03-27
| ''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4528618|Vasily Shchelkalov]]''
|
|
|
|-
|
| [[Файл:Boyar Fyodor Kurakin, clerk Andrei Beznosov, Leonty Ananyin write a message to Moscow.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16273540|Andrey Bezsonov]]''
| No/unknown value
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Федераль министрлыклар, агентлыклар һәм хезмәтләр}}
[[Төркем:Россия Федерациясе федераль министрлыклары]]
[[Төркем:Россия Чит ил эшләре министрлыгы]]
t65bzztk5zpf8xsb3ta9pli53hxbi4w
Керәшен Тыловае
0
164938
5958296
5957663
2026-06-10T16:06:48Z
Il Nur
6874
/* Халкы */
5958296
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Түбән Тыловай (мәгънәләр)}}
{{ТП-Русия
|халәт = Авыл
|татар исеме =Керәшен Тыловае
|рус исеме =
|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = 56|lat_min = 02|lat_sec = 09
|lon_deg = 52|lon_min = 08|lon_sec = 27
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Удмуртия
|төбәк җәдвәлдә = Удмуртия
|район төре =
|район = Грахово районы
|район җәдвәлдә = Грахово районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр = Иске Керәшен Толывае
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 111
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 427743<ref>http://www.moscowindex.ru/rus/18018/</ref>
|сәгать кушагы = +4
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор = 94212844007
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Түбән Тыловай''' (''Керәшен Тыловае, Татар Тыловае'', {{lang-ru|Нижний Тыловай}}) — [[Удмуртия]]нең [[Грахово районы]]ндагы [[Керәшен татарлары|керәшен]] [[татар]]лары авылы.
== Тарихы ==
Авылга [[XVIII гасыр]]да (1760-елларда) Макан-Пельга вулысының Ключи ([[Корбанай (Удмуртия)|Корбанай]]) авылыннан иске керәшен татарлары нигез салган.<ref>[https://rodnaya-vyatka.ru/places/89785 «Родная Вятка».]</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
[[Халык саны]] — 111 кеше (2010).<ref name="ВПН2010">[http://udmstat.gks.ru/perepis2010/Docs/%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B5%20%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D1%8B%20%D0%92%D0%9F%D0%9D%202010/01-10-%D0%A0_%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%20%D0%A3%D0%A0.xlsx Численность населения УР]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Тарих ==
Революциягә кадәр [[Вятка губернасы]]ның [[Алабуга өязе]] составында булган.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4319203. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Грахово районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
0nw50hjxfgnd1vievr3qkl15v3h1f6b
Порым (авыл)
0
164941
5958297
5508121
2026-06-10T16:06:58Z
Il Nur
6874
/* Халкы */
5958297
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Порым (мәгънәләр)}}
{{ТП-Русия
|халәт = Авыл
|татар исеме =Порым
|рус исеме =
|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = 56|lat_min = 00|lat_sec = 52
|lon_deg = 51|lon_min = 58|lon_sec = 30
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Удмуртия
|төбәк җәдвәлдә = Удмуртия
|район төре =
|район = Грахово районы
|район җәдвәлдә = Грахово районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 569
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 427736<ref>http://www.moscowindex.ru/rus/18018/</ref>
|сәгать кушагы = +4
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор = 94212848001
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Порым''' ({{lang-ru|Порым}}) — [[Удмуртия]]нең [[Грахово районы]]ндагы [[Керәшен татарлары|керәшен]] [[татар]]лары авылы.
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
[[Халык саны]] — 569 кеше (2010).<ref name="ВПН2010">[http://udmstat.gks.ru/perepis2010/Docs/%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B5%20%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D1%8B%20%D0%92%D0%9F%D0%9D%202010/01-10-%D0%A0_%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%20%D0%A3%D0%A0.xlsx Численность населения УР]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Тарих ==
Авылга [[Алабуга өязе]] [[Иске Бигәш]] (хәзерге Татарстанның [[Менделеевск районы]]) авылыннан [[Керәшен татарлары|иске керәшен татарлар]] нигез салган.<ref>[https://rodnaya-vyatka.ru/places/88002 "туган Вятка".]</ref>
Революциягә кадәр [[Вятка губернасы]]ның [[Алабуга өязе]] составында булган.
== Шәхесләр ==
1978 елда Порымга кушылган [[Күзәбай (Грахово районы) |Күзәбай]] авылында туганнар:
* [[Иван Векшин]] (''[[Айво Иви]]'', 1892―1963), удмурт язучысы.
* [[Акилина Векшина]] (''[[Ашальчи Оки]]'', 1898―1978), удмурт шагыйрәсе.
== Мәдәният ==
Порым авылында керәшен татарларның «Туганай» милли-мәдәни оешмасы, фольклор ансамбле, Керәшен татарларның мәдәният үзәге (2000 елдан) эшли.<ref>[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/grahovskij-rajon Онлайн — энциклопедия Tatarica.]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Грахово районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
eem8xl0tom6zfjl27gwr10lawjqroae
5958298
5958297
2026-06-10T16:07:13Z
Il Nur
6874
/* Халкы */
5958298
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Порым (мәгънәләр)}}
{{ТП-Русия
|халәт = Авыл
|татар исеме =Порым
|рус исеме =
|чын исем =
|герб =
|байрак =
|lat_deg = 56|lat_min = 00|lat_sec = 52
|lon_deg = 51|lon_min = 58|lon_sec = 30
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Удмуртия
|төбәк җәдвәлдә = Удмуртия
|район төре =
|район = Грахово районы
|район җәдвәлдә = Грахово районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 569
|исәп елы = 2010
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 427736<ref>http://www.moscowindex.ru/rus/18018/</ref>
|сәгать кушагы = +4
|почта индекслары =
|телефон коды =
|санлы идентификатор = 94212848001
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Порым''' ({{lang-ru|Порым}}) — [[Удмуртия]]нең [[Грахово районы]]ндагы [[Керәшен татарлары|керәшен]] [[татар]]лары авылы.
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Тарих ==
Авылга [[Алабуга өязе]] [[Иске Бигәш]] (хәзерге Татарстанның [[Менделеевск районы]]) авылыннан [[Керәшен татарлары|иске керәшен татарлар]] нигез салган.<ref>[https://rodnaya-vyatka.ru/places/88002 "туган Вятка".]</ref>
Революциягә кадәр [[Вятка губернасы]]ның [[Алабуга өязе]] составында булган.
== Шәхесләр ==
1978 елда Порымга кушылган [[Күзәбай (Грахово районы) |Күзәбай]] авылында туганнар:
* [[Иван Векшин]] (''[[Айво Иви]]'', 1892―1963), удмурт язучысы.
* [[Акилина Векшина]] (''[[Ашальчи Оки]]'', 1898―1978), удмурт шагыйрәсе.
== Мәдәният ==
Порым авылында керәшен татарларның «Туганай» милли-мәдәни оешмасы, фольклор ансамбле, Керәшен татарларның мәдәният үзәге (2000 елдан) эшли.<ref>[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/grahovskij-rajon Онлайн — энциклопедия Tatarica.]</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Грахово районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
tdzmuffnrc7fsj2xjd5ff75utkqpflh
Гиоргий Куприянов
0
170390
5958558
3617873
2026-06-11T08:06:39Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958558
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Гиоргий Куприянов
| рәсем = Г.Ф.Куприянов.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы = Г.Ф. Куприянов
| тулы исем = Гиоргий Федор улы Куприянов
| һөнәр = инженер-төзүче, җитәкче
| туу датасы = 28.03.1956
| туу җире = [[ТАССР]] {{туу җире| Минзәлә районы | Минзәлә районында}} [[Югары Юшады]] [[авыл]]ы
| гражданлык = {{байраклаштыру|ССРБ}}→<br/>{{байраклаштыру|Русия}}
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар = ''кызлары''
| бүләк һәм премияләр =
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
<small>{{мәгънәләр|Куприянов}}</small>
'''Гиоргий Куприянов''' (Гиоргий Фёдор улы Куприянов) — [[Татарстан]]ның [[Минзәлә районы]] башлыгы (''[[2004]]-[[2010]]''), «Татспиртпром» ААҖ генераль директоры (''[[2010]]-[[2015]]'').
== Тәрҗемәи хәле ==
[[Файл:Г.Ф.Куприянов 1.jpg|200px|thumb|right|<small>ТР су астында йөзү федерациясе уздырган балык тоту ярышын<ref>[http://www.3-dm.ru/articles/reports/tatarstan-prazdnik-na-vode Татарстан. Су өстендә бәйрәм]</ref> ачу тантанасында (''с''). [[Минзәлә]]. [[2005]]</small>]]
[[Файл:Г.Ф.Куприянов 2.jpg|200px|thumb|right|[[Минзәлә Изге Николай чиркәве|Никольский собор]] юбилеенда Г. Куприянов (''{{comment|у|уңда}}'') икона бүләк итә<ref>{{Cite web |url=http://pravchelny.ru/pnews/?ID=8891 |title=«Православ Чулман арты» сайтында |accessdate=2015-08-30 |archivedate=2015-05-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150530111304/http://pravchelny.ru/pnews/?ID=8891 }}</ref>. {{comment|Артта|сулда}} Казан һәм Татарстан митрополиты (''1988-2015'') [[Анастасий (Меткин)|Анастасий]]. ''[[Минзәлә]]'', ''[[2013 ел|2013]]'']]
[[1956 ел]]ның [[28 март]]ында [[ТАССР]] [[Ворошилов районы (Татарстан АССР)|Ворошилов районы]] (хәзерге [[Минзәлә районы]]) [[Югары Юшады]] [[авыл]]ында туган.
«''Инженер-төзүче''» белгечлеге буенча [[Налчык]] политехника институтын тәмамлаган. [[Армия|Хәрби хезмәттә]] булган.
== Хезмәт юлы ==
* [[1977]] «Камгэсэнергострой» сәнәгать берләшмәсендә прораб.
* [[1978]]-[[1979]] «Таймырэнергострой» сәнәгать берләшмәсендә прораб.
* [[1979]]-[[1992]] «Татсельхозмонтаж» сәнәгать берләшмәсенең [[Минзәлә]] ПМКсында мастер, участок башлыгы.
* [[1992]]-[[1995]] [[Минзәлә]] ликёр-[[аракы]] заводы директоры.
* [[1995]]-[[2002]] «Татсельхозмонтаж» сәнәгать берләшмәсенең [[Минзәлә]] ПМКсы башлыгы.
* [[2002]]-[[2004]] ТР [[Минзәлә районы]] башлыгының беренче урынбасары.
* [[2004]]-[[2010]] [[Минзәлә районы]] башлыгы<ref>Указ президента РТ от 29 марта 2004 года</ref>.
* [[2010]], [[август]]-[[2015]], [[гыйнвар]] «Татспиртпром» ААҖ генераль директоры<ref>[http://kazan.dk.ru/wiki/kupriyanov-giorgiy-fedorovich «Деловой квартал» сайтында]</ref>.
== Җәмәгать эшчәнлеге ==
* «Татсельхозмонтаж» сәнәгать берләшмәсенең [[Минзәлә]] ПМКсын җитәкләгәндә, [[Минзәлә мәчете|Минзәлә тарихи мәчетен]] торгызуда ярдәм күрсәтә: бинаның җылылык тәркибен (''системасын'') алмаштыруда булышлык итә<ref>[[Юныс Юсупов]]. Минзәлә мәчетләре. Минзәлә, 2011, 13- б.</ref>.
* «Татспиртпром» ААҖ генераль директоры вазифасында [[Минзәлә]] [[шәһәр]]енең гамәлдәге [[Минзәлә Изге Николай чиркәве|Никольский соборының]] 200 еллык юбилеена соборны яңартуда һәм бәйрәмне уздыруда ярдәм итә<ref>[http://www.eparhia.ru/kazan_news/?id=143294&print=1 Татарстан митрополиясе сайтында]</ref>.
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* [[2013]] Татарстан митрополиясенең Изге Гурий Казанлы медале (''медаль святителя Гурия Казанского'').
== Сылтамалар ==
* [http://viperson.ru/people/kupriyanov-giorgiy-fedorovich Г.Ф. Куприянов турында VIPERSON сайтында]
* [http://depdela.ru/kuprijanov-giorgij-fedorovic/biography Г.Ф. Куприянов турында «Депутатские дела» сайтында]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{DEFAULTSORT:Куприянов, Гиоргий}}
[[Төркем:Район башлыклары]]
[[Төркем:Ширкәт җитәкчеләре]]
[[Төркем:Казан оешмалары җитәкчеләре]]
ebndycoyfr0i0etdv63vkk6hb5xg8r0
Коврига (Красноярск крае)
0
173715
5958385
4657119
2026-06-10T18:20:24Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958385
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Русия
|халәт = авыл
|татар исеме= Коврига
|чын исеме =Коврига
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил = Русия
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Красноярск крае
|төбәк җәдвәлдә= Красноярск крае
|район төре = Район
|район = Пировски районы{{!}}Пировски районы
|район җәдвәлдә =
|җирлек төре =
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу =
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан=
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = {{formatnum:{{ Халык саны | Коврига (Красноярский край) | тс }}}}
|исәп елы = {{ Халык саны | Коврига (Красноярский край) | г }}
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав =
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы =
|сәгать кушагы =
|почта индекслары=
|телефон коды =
|санлы идентификатор =
|Commons та төркем =
|сайт =
|add3n =
|add3 =
}}
'''Коврига''' (Коврига) — [[Красноярск крае]]нең [[Пировски районы]]нда урнашкан торак пункт.
== Сәгать поясы ==
{{ОбъектныңСәгатьКушагы/MSK+4|Объект={{PAGENAME}}}}
== Тарих ==
[[Октябрь инкыйлабы]]на кадәр [[Енисей губернасы]]ның [[Енисейск өязе]]ндә, 1925-1930 елларда — [[Себер крае]]ның [[Красноярск бүлгесе]]ндә, 1930-1934 елларда — [[Көнчыгыш Себер крае]]нда, 1934 елдан — [[Красноярск крае]]нда.
== Халык ==
{{ Халык саны |Бизәнү=standard| Коврига (Красноярский край) | гс }}
Милләтләр (2010): татарлар — 73,6%, урыслар — 20,8%.<ref>{{Citation |title=2010 елгы җанисәп алу базасы. |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |access-date=2015-12-14 |archive-date=2015-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915194436/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |dead-url=yes }}</ref><ref>Милләтне әйтмәгән кешеләрне исәпләмичә</ref>
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q25556913. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1932" | 1932-06-09
| ''[[:d:Q131305574|Рахманкулов, Нагим Гарифович]]''
|
|
|
| data-sort-value="2017" | 2017-07-23
| [[Казачински районы]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Урамнар<sup>''[http://fias.nalog.ru/ тикшерү]''</sup> ==
*Үзәк ур. ({{lang-ru|Центральная ул.}})
*Яшел ур. ({{lang-ru|Зелёная ул.}})
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
{{Красноярск крае татар торак пунктлары}}
[[Төркем:Пировски районы торак пунктлары]]
oawgyp94mc38eyuglan95436gaq9z1q
Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
0
179378
5958520
5946681
2026-06-11T05:56:45Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958520
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q2227802|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q2227802|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q2227802|lang=en}}}}) — [[Россия]] территориясеннән иң зур техник университетларның берсе, [[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|илкүләм тикшеренү университеты]], [[төзелеш]] буенча [[Россиянең югары уку йортлары ассоциациясе]]нең тармак университеты.
==Тарихы==
Кенәз Дмитрий Ухтомский 1749 елда Россиядә беренче архитектура-төзелеш мәктәбен ача. Бу мәктәптә Матвей Казаков, Иван Старов, Александр Кокорин укыйлар. 1804 елда Кремль училищесы төзелә. Алда ул Мәскәү Сарай архитектура училищесы булып китә.
1897 [[инженер]] М. К. Приоров Мәскәүдә төзелеш курслары ача.
1902 елда архитектор И. А. Фомин беренче хатын-кыз өчен төзелеш курсларын оештыра.
1905 елда Н. В. Марковников беренче хатын-кыз өчен техник һәм төзелеш курсларын ача.
1909 елда Фомин һәм Морковников курслары берләшә. Алар нигезендә 1916 елда хатын-кыз өчен Политехник институт ачыла.
1907 елда шулай ук төзелеш Урта училищесы ачыла. Анда дүрт бүлек була: архитектура-төзелеш, гидротехник, мәдәният-техник, юллар төзү.
1919 елда төзелеш Урта училищесы Беренче Мәскәү төзелеш техникумына үзгәртелә. 1920 елда техникум ВТУЗ статусы ала.
1918 елда Мәскәү Югары Техник училищесы составында төзелеш факультеты ачыла.
1921 елда Мәскәү Инженер-төзелеш Институты ачыла. Аның беренче директоры Шишкин Захар Нестерович була.
2010 елдан университет милли тикшеренү университеты статусын конкурс аша алды.
2011 елда МДТУ составына Мәскәү дәүләт торак-комуналь хуҗалыгы академиясе керә.
==Галерея==
<gallery caption="Корпуслар" perrow="3" widths="250px" heights="250px">
File:MGSU(KMK).jpg|'''Корпус(КМК)'''
Изображение:MGSU(administrative).jpg|'''Административ корпусы ("свечка"). Мәскәү дәүләт төзелеш университетның "свечка" йорты – Мәскәү вузларының танылган бинаcы'''
Изображение:MGSU(KPA).jpg|''' (КПА) — "ромашка"'''
Изображение:MGSU(G).jpg|'''Лаборатор блогы (УЛБ) — "А", "Б", "В", "Г"'''
Изображение:MGSU(ULK).jpg|'''Лаборатор корпусы (УЛК)'''
Изображение:MGSU(SOC).jpg|'''Спорт комплексы (СОК)'''
</gallery>
== Шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2227802. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q2227802/p580:башлау,p108/Q2227802/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q4219055|Vsevolod Keldych]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-06-25
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q16351408|Polytechnical Institute Riga]]''
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1965" | 1965-11-19
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55103796|Anatoly Samoilov]]''
| data-sort-value="1883" | 1883
|
| ''[[:d:Q58036807|Граждан инженерлары институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1953" | 1953
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q124004543|Яков Иосифович Райх]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-05-01
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q1949325|Мәскәү рәсем сәнгате, һәйкәл ясау һәм мигъмарият укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4386719|Isaak Rabinovich]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-01-11
| [[Могилёв]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q5352191|техник]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-28
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15060912|Щеголев, Михаил Михайлович]]''
| data-sort-value="1887" | 1887
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1964" | 1964
|
|-
|
|
| [[Владимир Журин]]
| data-sort-value="1891" | 1891-04-22
| [[Тәтеш]]
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1962" | 1962-08-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q84724538|Iuri Milonov]]''
| data-sort-value="1895" | 1895-04-20
| [[Түбән Новгород]]
|
| [[укытучы]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115442219|Хигерович, Моисей Исаевич]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-07-06
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''
|
| data-sort-value="1983" | 1983
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4165806|Nicholas Dąbrowski]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-06-05
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-07-28
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q60834724|Valentin Aleksandrovič Kirejev]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-10-16
| [[Пермь]]
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1974" | 1974-11-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506447|Nikolai Tsytovich]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-05-13
| ''[[:d:Q16576884|Mchiničy]]''
| [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q11424604|Җир белегече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-04-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21096558|Ivan Denisov]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-04-05
| [[Рига]]
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1976" | 1976-06-07
| [[Мәскәү]]
|-
| 1963
| 1971
| ''[[:d:Q4229548|Ivan Komzin]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-06-29
| ''[[:d:Q4130227|Vyazemsky Uyezd]]''
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| [[инженер]]
| data-sort-value="1983" | 1983-03-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109198775|Vissarion Eristov]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-01-24
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1651055|инженер-гидротехник]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-11-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q116693804|Lev Velikovsky]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-03-08
| [[Могилёв]]
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4475845|Марксизм-ленинизм университеты]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-01-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q120269070|Карчемский, Моисей Юрьевич]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-06-19
| [[Брагин]]
| ''[[:d:Q4378138|Prydniprovska State Academy of Civil Engineering and Architecture]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982-12-06
| [[Днипро]]
|-
| 1930
| 1958
| ''[[:d:Q4113469|Vasily Zacharovich Vlasov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-02-11
| ''[[:d:Q21851349|Kareewo]]''
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q124984686|Бойко, Леонид Агафонович]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-04-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
|
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|-
|
|
| [[Генрих Абрамович]]
| data-sort-value="1911" | 1911-05-01
| [[Варшава]]
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| ''[[:d:Q20757589|аэродинамика белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1995" | 1995-03-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q130295430|Всеволод Михайлович Предтеченский]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-06-05
| [[Калиш]]
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q115380842|Анатоль Іванавіч Смірноў]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-05-06
| ''[[:d:Q20637829|Stepurino]]''
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-06-01
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490979|Шрейбер, Андрей Константинович]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-12-12
| [[Чита]]
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108920817|Абрамов, Борис Александрович]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-05-12
| [[Ленинград өлкәсе]]
| ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]''
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1994" | 1994
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4259030|Nikolay Leontyev]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-05-22
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| [[инженер]]
| data-sort-value="2009" | 2009-07-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010006|Aleksandr Borschevsky]]''
| data-sort-value="1929" | 1929
| [[Полтава]]
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97273595|Габбасов, Радек Фатыхович]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-24
|
| ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4256481|Yury Levin]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q14565331|мантыйкчы]]''<br/>''[[:d:Q16402907|семиотик]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| data-sort-value="2010" | 2010-04-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19907817|Aleksandr Gusakov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-18
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q4496337|Kharkiv National University of Construction and Architecture]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2005" | 2005-12-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q61985452|Zaven Ter-Martirosyan]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-08-10
| [[Искендерун]]
| ''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 1969
|
| ''[[:d:Q116960055|Sawen Ter-Martirosjan]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-08-10
| [[Искендерун]]
| ''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2023" | 2023-01-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q124377053|Valeriy Volshanik]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-14
|
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-09-23
|
|-
| 2003
| 2022
| ''[[:d:Q40665575|Е. И. Пупырев]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-01
| [[Калачево]]
| ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2022" | 2022-01-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4423390|Michail Jurevitsj Slesarev]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-20
| [[Мәскәү]]
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079455|Vladimir Vladimirovitch Serbinenko]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-04
| [[Ставрополь]]
| ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109493670|Виктор Резниченко]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-31
| [[Советск (Калининград өлкәсе)|Советск]]
| ''[[:d:Q1141929|Хәрби мөһәндис-техника университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4450986|Աշոտ Թամրազյան]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-10
| ''[[:d:Q62337|Vanadzor]]''
| ''[[:d:Q952960|Әрмәнстан милли политехник университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4147311|Pjotr Grigorevitsj Graboviy]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-16
| ''[[:d:Q4147942|Graniv]]''
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q139980062|Власов, Александр Николаевич]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-28
| [[Коломна]]
| ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q17617397|Konstantin Yeryomin]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-05-03
| [[Магнитогорск]]
|
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4233741|Konstantin Korolevski]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-16
| [[Хрустальный]]
| ''[[:d:Q4166093|Донбасс дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q18524075|тау инженеры]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q27980497|Pavel Kostrikin]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-03-11
| [[Тверь]]
| ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''<br/>''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-05-07
| [[Джомолунгма|Җомолуңма]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634448|Yevgeny Korolyov]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-02-24
| [[Пенза өлкәсе]]
| ''[[:d:Q4348484|Пенза дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2011-01-10
|
| ''[[:d:Q57700623|Aleksey Adamtsevich]]''
|
|
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-09-01
|
| ''[[:d:Q89084312|Marina V Shitikova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
*Әбелев, Марк Юрьевич
*Андрианов, Сергей Николаевич
*Гуревич, Александр Витальевич
*Габасов Радик Фатик улы, техник фәннәр докторы, Мәскәү дәүләт төзелеш университеты Төзелеш механика кафедрасы профессоры <ref>[ http://mgsu.ru/universityabout/Struktura/Kafedri/StroyMeh/sotrudniki-kafedry/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816151501/http://mgsu.ru/universityabout/Struktura/Kafedri/StroyMeh/sotrudniki-kafedry/ |date=2016-08-16 }} Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты Төҙөлөш механика кафедраһы]</ref>.
*[[Владимир Высоцкий]]
*Дыховичный, Нина Абрамова
*Жандаев, Ильдар Вильгельмович
*Ильичев, Вячеслав Александрович
*Кирсанов, Николая Михайлович
*Лапидус, Азарий Абрамович
*Мельников, Александр Григорьевич — техник фәннәр докторы.
*Петров, Владилен Василий Улы
*Резник, Семен Ефимович
*Росляк, Юрий Витальевич
*Северн, Юрий Константинович
*Соболев, Валентин Алексеевич
*Соколовский, Вадим Василий Улы
*Хаджибаев, Сергей Павлович
*Хорошавин, Анатолий Иванович
*Иповский, Илья Лазаревич
*Чувахина, Дмитрий Степанович
*Якубович Леонид Аркадьевич
*[[Самедов Фәрхәд Астан улы]]
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2227802. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q2227802/p580:башлау,p69/Q2227802/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q19916363|Vasiliy Ilitsj Svetlitsjniy]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-04-23
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1977" | 1977-09-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q111795008|Ivan Zvezdin]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-05-01
| [[Түбән Новгород]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-07-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q1232695|Dmitri Stepanowitsch Tschuwachin]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q131411681|Фехнер, Маргарита Васильевна]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''
|
| data-sort-value="1981" | 1981-12-05
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q116814071|Юрий Александрович Дульгиер]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-11-08
| [[Кременец|Кременетс]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-04-01
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1930
| ''[[:d:Q4229548|Ivan Komzin]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-06-29
| ''[[:d:Q4130227|Vyazemsky Uyezd]]''
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q4245579|Куйбышевгидрострой]]''<br/>''[[:d:Q4247200|Кунеевский ИТЛ]]''<br/>Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| data-sort-value="1983" | 1983-03-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4065934|Сергей Николаевич Андрианов]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-07-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993
| [[Киев]]
|-
|
| 1930
| ''[[:d:Q4113469|Vasily Zacharovich Vlasov]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-02-11
| ''[[:d:Q21851349|Kareewo]]''
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты<br/>''[[:d:Q4502948|Institut de Recherche sur le Béton et le Béton Armé]]''<br/>''[[:d:Q1791304|РФ КК Гомумгаскәр академиясенең хәрби мөһәндисләр институты]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-07
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721893|Анисков, Василий Иванович]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-04-21
| ''[[:d:Q23884046|Часлово]]''
|
|
| data-sort-value="1980" | 1980-09-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q131363118|Николай Дмитриевич Чекмотаев]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-03-02
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1989" | 1989-07-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4380666|Vladimir Fyodorovich Promyslov]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-08-15
| ''[[:d:Q18779124|Кабужское]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[мэр]]<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-05-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1938
| ''[[:d:Q19850928|Vladimir Bazykin]]''
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Карабаново]]
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
| ''[[:d:Q15951083|ССРБ Чит ил эшләре халык комиссариаты]]''<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q123503393|Лев Карлович Дюбек]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-03-18
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="1985" | 1985-04-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4088812|Nikolai Bobrovnikov]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-12-14
| [[Ряжск]]
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="1991" | 1991-02-13
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q130321131|Лев Михайлович Гохман]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-03-28
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
|
| data-sort-value="1984" | 1984-09-29
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134998756|Самуил Яковлевич Школьников]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-05-03
|
| ''[[:d:Q21778977|инженер-төзүче]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908897|Boris Yermilov]]''
| data-sort-value="1910" | 1910
|
| ''[[:d:Q811122|төзүче]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-09-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| [[Генрих Абрамович]]
| data-sort-value="1911" | 1911-05-01
| [[Варшава]]
| ''[[:d:Q20757589|аэродинамика белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''<br/>''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| data-sort-value="1995" | 1995-03-27
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1937
| [[Александр Булгаков]]
| data-sort-value="1911" | 1911-08-25
| [[Кәфә]]
|
|
| data-sort-value="1978" | 1978-04-11
| [[Казан]]
|-
|
| 1936
| ''[[:d:Q110224945|Alekseĭ Rufovich Rzhanit︠s︡yn]]''
| data-sort-value="1911" | 1911
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q5352191|техник]]''
|
| data-sort-value="1987" | 1987
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1488251|Vadim Sokolovsky]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-10-04<br/>1912
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-01-08
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q20507603|Artashes Mkhitaryan]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-08-14
| ''[[:d:Q39569|Dilijan]]''
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| ''[[:d:Q4314967|Armenian National Agrarian University]]''<br/>''[[:d:Q4406398|Самар дәүләт архитектура төзелеш университеты]]''<br/>''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-06-19
|
|-
|
| 1936
| ''[[:d:Q113163433|Volʹdemar S. Shaitan]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-11-14
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q1651055|инженер-гидротехник]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
|
| data-sort-value="1997" | 1997-04-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q130295430|Всеволод Михайлович Предтеченский]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-06-05
| [[Калиш]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| data-sort-value="1978" | 1978-01-31
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4054928|Mark Abramov]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-04-16
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q1114448|cartoonist]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q3658608|карикатурачы рәссам]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q22919668|Слисский, Сергей Митрофанович]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-05-18
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171716|Nina Dykhovichnaya]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-03-25
| [[Мәскәү]]
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-04-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4261077|Iosif Fedorovič Livčak]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-12-06
| [[Сембер]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]''
| data-sort-value="2006" | 2006-02-11
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1937
| ''[[:d:Q23992814|Евгений Яковлевич Юдин]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-01-22
| ''[[:d:Q4429975|Софиевка]]''
| [[галим]]
| ''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''
| data-sort-value="1991" | 1991-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q134370529|Зоя Алексеевна Козлова]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-03-08
| ''[[:d:Q113560890|Старое Батурино]]''
| ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]''<br/>''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]''<br/>''[[:d:Q20730881|волейбол тренеры]]''<br/>''[[:d:Q3621345|волейбол арбитры]]''
|
| data-sort-value="2001" | 2001-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q48097|Nikolai Ogarkov]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-10-30
| ''[[:d:Q4300879|Molokovo]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11545923|хәрби командир]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-01-23
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1945
| ''[[:d:Q60838403|Иванцов, Олег Максимович]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-12-02
| [[Брянск]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2021" | 2021-01-24
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4141284|Гоков Филипп Антонович]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-04-20
| ''[[:d:Q4234175|Короча өязе]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="1993" | 1993-02-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q4186766|Michail Judelevitsj Zapol]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-20
| [[Чырвоная Слабада (Салигорский районы)|Чырвоная Слабада]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-04-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1941
| ''[[:d:Q136435406|Смирнов Александр Дмитриевич]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-08-25
|
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q190414|Профессор Николай Егорович Жуковский исемендәге Үзәк аерогидродинаминка институты]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-07-15
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q161811|Leonid Vladimirski]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-09-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q644687|иллюстратор]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-18
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4177079|Konstantin Yesenin]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-02-03
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1340643|төзүче]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986-04-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068667|Nikolai Michailowitsch Kirsanow]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-07-15
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| [[Воронеж дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| data-sort-value="1999" | 1999-04-11
| [[Воронеж]]
|-
|
| 1944
| ''[[:d:Q4067202|Nina Antonenko]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-07-23
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2005" | 2005-02-25
| [[Обнинск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4393512|Albert Repson]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-11-04
| [[Молома (авыл)|Молома]]
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]''<br/>[[инженер]]<br/>[[майор]]
|
| data-sort-value="1995" | 1995-08-22
| [[Таллинн]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490511|Стрелецкий, Николай Николаевич]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-06-02
| [[Мәскәү]]
|
| ''[[:d:Q4504321|Melnikov Central Research and Design Institute of Steel Structures]]''
| data-sort-value="2001" | 2001-04-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109490979|Шрейбер, Андрей Константинович]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-12-12
| [[Чита]]
|
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
|
|
|-
|
| 1968
| ''[[:d:Q1046009|Talgat Bigeldinov]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-08-05
| [[Бишкәк]]
| ''[[:d:Q408832|хәрби очучы]]''
|
| data-sort-value="2014" | 2014-11-10
| [[Алматы]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q124769914|Малышев, Михаил Вадимович]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-12-26
| [[Мәскәү]]
|
|
| data-sort-value="2011" | 2011-01-01
|
|-
|
| 1948
| ''[[:d:Q97119713|Роза Мікалаеўна Лесь]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-11-07
| ''[[:d:Q4222636|Kishenki]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q56253924|Брэстпраект]]''<br/>''[[:d:Q72091521|Упраўленне па будаўніцтве і архітэктуры Брэсцкага аблвыканкама]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134972169|Юрий Иванович Ионов]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-05-20
| ''[[:d:Q4114836|Voznesenskaya]]''
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
|
| data-sort-value="1995" | 1995-09-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q137374952|Лилия Матвеевна Забозлаева]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-03-01
|
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-08-13
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137654021|Владимир Сергеевич Гофман]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-09-15
| [[Бердычив]]
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
| 1948
| ''[[:d:Q114066040|Яўген Фёдаравіч Вінакураў]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-10-31
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q327029|механик]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q134706980|Александр Гордеевич Дроздов]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-04-23
| [[Севск]]
| ''[[:d:Q21778977|инженер-төзүче]]''
|
| data-sort-value="1965" | 1965-10-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4171722|Yury Dykhovichny]]''
| data-sort-value="1926" | 1926
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| data-sort-value="2007" | 2007
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4259030|Nikolay Leontyev]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-05-22
| [[Мәскәү]]
| [[инженер]]
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| data-sort-value="2009" | 2009-07-10
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q18043740|Yury Fidelgolts]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-25
| [[Мәскәү]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-11-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16713072|Sergey Khadzhibaronov]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-14
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-04-17
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1951
| ''[[:d:Q94770569|Сямён Бярнардавіч Гінзберг]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-05
| [[Турав|Турау]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q56379231|Homel citizen project]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21143565|Aleksandr Usanov]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-07
| [[Подольск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-12-25
| [[Мәскәү өлкәсе]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010006|Aleksandr Borschevsky]]''
| data-sort-value="1929" | 1929
| [[Полтава]]
| [[галим]]
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131519751|Simion Hâncu]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-08-01
| [[Меделень (Бакеу)|Меделень]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| ''[[:d:Q18540952|National Institute of Research and Development for Environment Protection]]''<br/>''[[:d:Q636060|University of Agronomic Sciences and Veterinary Medicine of Bucharest]]''
| data-sort-value="2016" | 2016-08-14
| [[Бухарест|Бүкрәш]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4289824|Alexander Melnikov]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-20
| [[Орехово-Зуево]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2011" | 2011-12-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15084379|Natalia Pritvits]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-29
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''
| ''[[:d:Q3032414|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе]]''
| data-sort-value="2019" | 2019-02-07
| [[Новосибирск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q104026658|Arkady Manucharov]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-22
| [[Ханкәнде|Ханкенди]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2008" | 2008-01-04
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1956
| ''[[:d:Q55102497|Vladimir Ivanovitsj Sanaev]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-10
| ''[[:d:Q4219261|Kemlya]]''
| [[инженер]]
|
| data-sort-value="2009" | 2009
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1390108|Alexander Mitta]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-03-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3658608|карикатурачы рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
| ''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''
| data-sort-value="2025" | 2025-07-14
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4184442|Yury Zaytsev]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-08-02
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2018" | 2018-03-23
|
|-
|
| 1958
| ''[[:d:Q97174915|Jānis Lancers]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-20
|
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-06-09
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4194732|Telman Zurabyan]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-15
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
|
| data-sort-value="1979" | 1979-11-03
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4505829|Ilya Tsipursky]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-26
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| ''[[:d:Q6665249|дзюдочы]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-08-03
|
|-
|
| 1970
| ''[[:d:Q61116774|Седых Юрий Иванович]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-23
| [[Харьков]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1995012|Asar Eppel]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''
|
| data-sort-value="2012" | 2012-02-20
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4360735|Vladilen Petrov]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-13
| [[Владимир өлкәсе]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4408464|Сарытау дәүләт техник университеты]]''
|
|
|-
|
| 1963
| ''[[:d:Q11742981|Konstanty Tarasiewicz]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-06
| ''[[:d:Q1952755|Navahrudak District]]''
| [[инженер]]
| ''[[:d:Q26712770|Міністэрства мантажных і спецыяльных будаўнічых работ БССР]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15081060|Yury Sevenard]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-29
| ''[[:d:Q893317|Glubokoye District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-06-23
| [[Одинцово]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q16271825|Mark Abelev]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-26
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2024" | 2024-09-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q97182052|Vladimir Travush]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-04
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4236527|Igor Kokhanovsky]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-02
| [[Магадан]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4500092|Anatoliy Horosjavin]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-01
| [[Липецк]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="1998" | 1998
| [[Липецк]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q30242826|Maja Kliaštornaja]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-31
| [[Минск]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q45278700|Belpromproyekt]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113822646|Vladislav Semionov]]''
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[Псков өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131903611|Рубен Тигранович Акопян]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-02-25
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1340643|төзүче]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-03-10
| [[Мәскәү]]
|-
| 1955
|
| [[Владимир Высоцкий]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-25
| [[Мәскәү]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]
| ''[[:d:Q113072351|Taganka Theatre]]''<br/>''[[:d:Q108888630|Мәскәү драма театры]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-07-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q177468|Nodar Kancheli]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-21
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-06-26
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q3403622|Aleksandr Kurlyandskiy]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-01
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-12-21
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4151283|Vladimir Gubarev]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-26
| [[Могилёв]]
| ''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="2022" | 2022-01-25
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4199841|Vjatsjeslav Aleksandrovitsj Ilitsjjov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-18
| [[Долгопрудный]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4392441|Semyon Reznik]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>[[язучы]]
| ''[[:d:Q4300556|Publishing house "Molodaya Gvardiya"]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4494858|Arkady Khait]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-25
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-02-22
| [[Мүнхен]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12102987|Leonid Dukhovny]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-18
| [[Киев]]
| [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q822146|җыр сүзләрен язучы]]''<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-05-04
| [[Маунтин-Вью]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15071260|Natalya Toots]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-10-05
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24576768|Emil Renard-Kio]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-12
| [[Владикавказ]]
| ''[[:d:Q15855449|magician]]''<br/>''[[:d:Q17307272|цирк артисты]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
| data-sort-value="2025" | 2025-12-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q27956582|Vladimir Ovchinnikov]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-17
| [[Дүшәнбе]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-05-13
| [[Боровск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q97641035|Барыс Лахман]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-07-01
| [[Бронкс (округ, Нью-Йорк)]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4135993|Andrey Gerasimov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-28
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''
| ''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-02-09
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4241832|Grigory Kroshin]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-19
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4316952|Elena Nemirovskaya]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''
| ''[[:d:Q128509|School of Civic Education]]''
|
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q124377053|Valeriy Volshanik]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-14
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
| data-sort-value="2023" | 2023-09-23
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4153790|Oleg Davydov]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
| data-sort-value="2006" | 2006-12-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4417717|Валерий Михайлович Серов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-15
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16335571|Горбанев, Ростислав Васильевич]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-28
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q16635219|Genplan Institute of Moscow]]''
| data-sort-value="2012" | 2012-09-19
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4090574|Pyotr Bokov]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-17
| ''[[:d:Q21851099|Звизжи]]''
| ''[[:d:Q1048210|генераль директор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q114243221|Валерый Фёдаравіч Чычурын]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-25
| [[Ижау]]
| ''[[:d:Q811122|төзүче]]''<br/>[[менеджер]]
| ''[[:d:Q4295248|Мінскбуд]]''
| data-sort-value="2005" | 2005
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124101852|Уладзіслаў Пятровіч Кавалёў]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-19
| [[Сялец (Магилёвский районы)|Сялец]]
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
| ''[[:d:Q55658519|Mahilioŭ Regional Executive Committee]]''
| data-sort-value="2020" | 2020-06-14
| [[Могилёв]]
|-
|
| 1965
| ''[[:d:Q19613389|Vladimir Bayer]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-09-14
|
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''
| data-sort-value="2024" | 2024-05-22
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2637574|Nasirdin Isanov]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-07
| ''[[:d:Q2556763|Nookat District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1991" | 1991-11-29
| [[Манас (Кыргызстан)|Манас]]
|-
| 1966-12-01
| 1969-09-01
| ''[[:d:Q4902222|Bhushan Lal Karihaloo]]''
| data-sort-value="1943" | 1943
|
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
| ''[[:d:Q1035745|Кардифф университеты]]''<br/>''[[:d:Q601956|Aalborg University]]''<br/>''[[:d:Q487556|Сидней университеты]]''<br/>''[[:d:Q531285|University of Newcastle]]''<br/>''[[:d:Q1269766|Дания техника университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908242|Jurij P. Volčok]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-02-28
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-07-06
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q57754|Oqil Oqilov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-02
| [[Хуҗанд|Хуҗант]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]''
|
|
|
|-
| 1969
| 1973
| ''[[:d:Q130640059|Bünyad Sərdar oğlu Sərdarov]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-07
| ''[[:d:Q331687|Fuzuli District]]''
|
| ''[[:d:Q724222|Азәрбайҗан техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q635116|Azerbaijan University of Architecture and Construction]]''<br/>''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]''
| data-sort-value="2017" | 2017-07-09
| [[Бакы]]
|-
|
|
| [[Леонид Якубович]]
| data-sort-value="1945" | 1945-07-31
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q355242|showman]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''
| [[Первый канал (Россия)|Первый канал]]<br/>''[[:d:Q638156|ZiL]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4423390|Michail Jurevitsj Slesarev]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-20
| [[Мәскәү]]
| [[галим]]
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
|
|
|-
| 1965
| 1969
| ''[[:d:Q4449681|Էդվարդ Թադևոսյան]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-01
| [[Ереван]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1966
| 1973
| ''[[:d:Q4415041|Vladimir Semago]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-27
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4454218|Valery Telichenko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-24
| [[Курск өлкәсе]]
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q11711535|Ihnat Misurahin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-05
| [[Витебск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q2580954|Military Academy of Belarus]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16698996|Соболев, Валентин Алексеевич]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-11
| ''[[:d:Q2343512|Etrek District]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| [[Валентин Друсинов]]
| data-sort-value="1947" | 1947-04-05
| [[Брянск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1966
|
| ''[[:d:Q1657736|Igor Kostolevsky]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-09-10
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q33999|актёр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4755398|Andreas Christou]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-08
| ''[[:d:Q28870916|Limassol Municipality]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4391259|Vladimir Ratzkevitch]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-30
| [[Мәскәү]]
| [[композитор]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28498428|Валерий Иванович Крестьянинов]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-12
| ''[[:d:Q16704802|Taskan]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908795|Aleksandr Ostrovsky]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-04
| [[Мәскәү]]
| [[инженер]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20627503|Vassili Filippov]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-01
| ''[[:d:Q606837|Gorny District]]''
| [[галим]]
| [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>[[Ил Түмэн]]<br/>''[[:d:Q7498982|РФА океанбелем институты]]''<br/>''[[:d:Q3063197|FGC UES]]''
| data-sort-value="2022" | 2022-05-31
|
|-
| 1983
| 1987
| ''[[:d:Q91106050|Calal Qasimov]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-16
| ''[[:d:Q1643630|Kalbajar]]''
|
| ''[[:d:Q635116|Azerbaijan University of Architecture and Construction]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4147311|Pjotr Grigorevitsj Graboviy]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-16
| ''[[:d:Q4147942|Graniv]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q22918802|Sergey Kuzin]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-13
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4397824|Yury Roslyak]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-19
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q1651055|инженер-гидротехник]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q106813998|Alexey Kupriyanov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-17
| [[Мәскәү]]
| [[адвокат]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q2644021|Aleksey Chelyshev]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-10
| [[Вольск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4069905|Abubakar Arsamakov]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-09
| ''[[:d:Q75318|Tole Bi District]]''
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-11-14
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4224775|Andrey Knyshev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-05
| [[Мәскәү]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2059704|телережиссёр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q12406482|юморист]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4493287|Viktor Fuyer]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-12-17
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q371909|префект]]''
|
| data-sort-value="2015" | 2015-11-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908896|Nikolay Polezhayev]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-14
| [[Төмән өлкәсе]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4059720|Aleksandr Akopov]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-22
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q12577182|Kusainov, Amirlan A]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-25
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-10-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18243274|Vladimir Karuev]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-04-02
| [[Калмыкия]]
| ''[[:d:Q4159860|jangartchi]]''<br/>[[җырчы]]
|
|
|
|-
|
| 1986
| ''[[:d:Q20066952|Svitlana Ivanivna Dudenko]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-06
| [[Ессентуки]]
| ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| ''[[:d:Q4496302|Харкау шәһәр шурасы]]''<br/>''[[:d:Q23977|Харкау дәүләт туклану һәм сәүдә итү үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q16708454|Украина илкүләм фәннәр академиясенең Монокристаллар институты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q104065778|Шубин, Александр Валентинович]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-02
| [[Житомир]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4259359|Mikhail Lesin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-11
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[эшкуар]]
|
| data-sort-value="2015" | 2015-11-05
| [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4832278|Azary Abramovich Lapidus]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-23<br/>1958-05-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>[[инженер]]
|
|
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q65158657|Ботабеков, Адильбек Кожабекович]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-18
|
|
| ''[[:d:Q4208077|Kazakh Leading Academy of Architecture and Construction]]''
|
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q79250415|Ivan Ivanovich Vedyakov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-31
| ''[[:d:Q4072330|Atyuryevo]]''
| ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q4502948|Institut de Recherche sur le Béton et le Béton Armé]]''<br/>''[[:d:Q4304083|Мәскәү политехника университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q829940|Beslan Butba]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-07
| ''[[:d:Q3596018|Chlou]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q98798423|Bassam Ibrahim]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q173545|Хәма]]''
| ''[[:d:Q13582652|төзелеш инженеры]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4076287|Mikhail Balakin]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-20
| [[Серпухов]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q21088177|Nurlan Aldabergenov]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-11-19
| [[Алматы]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4189285|Viktor Zvagelskiy]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-30
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4152284|Aleksandr Gurevich]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-25
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q355242|showman]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q61817103|principal director]]''<br/>''[[:d:Q2059704|телережиссёр]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''
| ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24350675|Mamed Abasov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-12-02
| ''[[:d:Q1735290|Kasumkent]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q84721220|Alexander Goldbyrt]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-06-12
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15714548|Sergey Chindyaskin]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-12-09
| [[Чамзинка]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Илдар Жандарёв]]
| data-sort-value="1966" | 1966-01-03
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
| 1988
| ''[[:d:Q28530934|Serge Popov]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-17
| [[Новосибирск]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[инженер]]
| ''[[:d:Q24930549|Old Zeughaus]]''<br/>''[[:d:Q28460533|Fund "Russian Knights"]]''
|
|
|-
|
| 1991
| ''[[:d:Q39083746|Toevakmamed Dzjaparov]]''
| data-sort-value="1967" | 1967
| [[Балкан вилаяте]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4244834|Anatoly Kuzichev]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-05-15
| [[Мәскәү]]
| [[Jurnalist|журналист]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4257003|Ilya Legostayev]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-06-30<br/>1970-05-30
| [[Реутов]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16641296|Arman Davletyarov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-08-13
| ''[[:d:Q18803219|Түмәрүткәүел]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4496734|Danil Khachaturov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-10-30
| [[Мәскәү]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| ''[[:d:Q4397745|Rosgosstrakh]]''
|
|
|-
|
| 2006
| ''[[:d:Q130214174|Eldar Ismailov]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-03-31
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q8963721|генеалогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4233601|Valery Korovin]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-05-31
| [[Владивосток]]
| ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q118237182|Сергей Викторович Турко]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-04-27
| [[Фрязино]]
| ''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''
| ''[[:d:Q4063549|Alpina Publisher]]''
|
|
|-
|
| 2010
| ''[[:d:Q117348329|Yevgeny Solntsev]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-09-28
| [[Воронеж]]
| ''[[:d:Q7063944|тимер юлчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q55101951|Anton Cherepennikov]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-05-07
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-07-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q123146843|Aleksandr Voloshin]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-05-28
| [[Минск]]
|
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
| 2018
| ''[[:d:Q138798687|Iliya Burlyayev]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-09-04
| [[Мәскәү]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q39083466|Шерипов, Елдаш Халлыевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q56755462|Alex Gudimov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2004-09-01
| 2010-06-15
| ''[[:d:Q57700623|Aleksey Adamtsevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Мәскәү дәүләт төзелеш университеты
|
|
|-
| 2009-09-01
| 2014-07-08
| ''[[:d:Q91790592|Boris Otkhmezuri]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q105044160|Gleb Salov]]''
|
|
| ''[[:d:Q33231|фотограф]]''
|
|
|
|-
| 2004
| 2010
| ''[[:d:Q130404583|Anna Korobko]]''
|
|
| ''[[:d:Q111729053|trail runner]]''
| ''[[:d:Q36877672|AFRY CZ]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.mgsu.ru/ сайты (русча] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503154537/https://mgsu.ru/ |date=2021-05-03 }}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Мәскәү}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:1921 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:Архитектура-төзелеш югары уку йортлары]]
[[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]]
t04vf1vm9fx2rgcmxzfmtzgzhfuvo78
Кашкадәрья өлкәсе
0
179500
5958280
3501930
2026-06-10T15:34:05Z
Әмир
15082
/* Күренекле кешеләр */ өстәмә
5958280
wikitext
text/x-wiki
{{АТБВМ}}'''Кашкадәрья өлкәсе''' (''Кашкадәрья вилаяте'', {{lang-uz|Qashqadaryo viloyati}}) — [[Үзбәкстан]]дагы 12 дән бер [[өлкә]]. Мәркәзе — [[Каршы]] шәһәре.
== География ==
Кашкадәрья өлкәсе Үзбәкстанның көньяк өлешендә [[Кашкадәрья]] елгасы бассейнында [[Памир-Алай таулары]]ның көнбатыш битләвендә урнашкан.
Өлкәнең җирләре мәйданы 28 400 км² тәшкил итә.
== Тарих ==
Кашкадәрья өлкәсе [[1943 ел]]ның [[20 гыйнвар]]ында оештырылган. Аның эченә [[Каршы]] һәм [[Шәһресәбз]] шәһәрләре һәм [[Бохара өлкәсе]]ннән чыгарылган Бишкәнт, Гузар, Диһканабад, Камәши, Каршы, Касан, Китаб, Чиракчы, Шәһресәбз һәм Яккабаг районнары кергәннәр.
[[1960 ел]]ның [[25 гыйнвар]]ында өлкә бетерелгән, әмма [[1964 ел]]ның [[7 март]]ында кире оештырылган.
== Халык ==
Халык исәбе — 2 722 900 кеше ([[2011]]).
Зур торак пунктлар: [[Каршы]], [[Шәһресәбз]], [[Китаб]], [[Касан]], [[Мөбарәк]], [[Яккабаг]], [[Гузар]], [[Чиракчы]], [[Диһканабад]], [[Кәсби]], [[Нишан]], [[Миришкар]] и [[Камәши]].
==== Күренекле кешеләр ====
* [[Зөлфия Газизова (актриса)|Зөлфия Газизова]], драма актрисасы.
* [[Жасур Кенгбоев]] (1985), язучы, журналист.
== Идарә-җир төзелеше ==
[[Файл:Qashqadaryo districts.png|thumb|450px|right|Кашкадәрья өлкәсенең идарә-җир бүленеше]]
Өлкә 13 районына (төмәненә) бүленә:
* [[Гузар районы]] (3) — Гузар
* [[Диһканабад районы]] (2) — Кәрәшинә
* [[Камәши районы]] (4) — Камәши
* [[Каршы районы]] (5) — Бишкәнт
* [[Касан районы]] (6) — Касан
* [[Кәсби районы]] (7) — Муглан
* [[Китаб районы]] (8) — Китаб
* [[Миришкар районы]] (9) — Яңа Миришкар
* [[Мөбарәк районы]] (10) — Мөбарәк
* [[Нишан районы]] (11) — Яңа Нишан
* [[Чиракчы районы]] (1) — Чиракчы
* [[Шәһресәбз районы]] (12) — Шәһресәбз
* [[Яккабаг районы]] (13) — Яккабаг
Мәркәзе — [[Каршы]] шәһәре.
{{Үзбәкстан өлкәләре}}
[[Төркем:Кашкадәрья өлкәсе| ]]
[[Төркем:Үзбәкстан өлкәләре]]
mnvcgf3b93fvrb2ir4gi78681fzppnk
Владислав Бугера
0
193647
5958513
4452310
2026-06-11T04:07:49Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958513
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}'''Владислав Евгеньевич Бугера'''<ref>{{cite web|author = |url = http://bugerave.wordpress.com/2014/02/28/о-фамилии-бугера-из-этимологического/ |title = О происхождении фамилии «Бугера» из Этимологического словаря украинского языка (Етимологічний словник української мови, Київ, Наукова думка) — см. скан соотв. страницы из словаря в блоге В. Бугеры |lang = |website = bugerave.wordpress.com |date = |accessdate = 2019-12-25 |deadlink = no}}</ref> ({{ТД}}, {{ТУ}}) — Россия фәлсәфәчесе<ref name="index">[http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/2-statya/286-bugera-vladislav-evgenevich Бугера, Владислав Евгеньевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406031247/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/2-statya/286-bugera-vladislav-evgenevich|date=2016-04-06}} // [[Башкирская энциклопедия (издание)|Башкирская энциклопедия]]. В 7 т. Т. 7. Ф-Я, с дополнениями / гл. ред. [[Марат Илһамов|М. Илһамов]]. — Уфа: Башк. энцикл., 2011. — '''С. 499'''.</ref><ref name="dslib" />, галим<ref name="weeklystandard" />, сәяси [[публицист]]<ref name="nietzsche" />. Фәлсәфә докторы<ref>[https://web.archive.org/web/20181106171653/http://ufacity.info/history/day/129307.html Официальный сайт Администрации ГО г. Уфа РБ]</ref><ref>''Аюпов, Рашит'' Знаменитые уроженцы Уфы // газета «[[Вечерняя Уфа (газета)|Вечерняя Уфа]]», № 80 (13260), 05.10.2018, с. 6</ref>, [[Уфа дәүләт нефть техника университеты|Уфа дәүләт нефть техник университетының]]<ref>''В 1971 году в Уфе родился доктор философских наук, профессор кафедры философии гуманитарного факультета УГНТУ Владислав Евгеньевич Бугера.'' — ''Аюпов, Рашит'' {{cite web|author = |url = http://vechufa.ru/day/1135-24-yanvarya.html |title = «День в истории» |lang = ru |website = vechufa.ru |date = |accessdate = 2019-12-25 |deadlink = no}} // газета «[[Вечерняя Уфа (газета)|Вечерняя Уфа]]», 24-01-2013 ({{cite web |author = |url = http://ufacity.info/history/day/129307.html |deadlink = yes |title = копия |lang = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20181106171653/http://ufacity.info/history/day/129307.html |archivedate = 2018-11-06}})</ref> фәлсәфә кафедрасы профессоры, «материалистик диалектика — фәнни атеизм»секциясе әгъзасы<ref>{{cite web |author = |url = http://www.dialog21.ru/naprav/Naprav24_DIALEKTIKA.htm |title = Страница секции РФО «Материалистическая диалектика — научный атеизм» |lang = ru |website = www.dialog21.ru |date = |accessdate = 2019-12-25 |deadlink = no |archivedate = 2020-10-01 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20201001135858/http://www.dialog21.ru/naprav/Naprav24_DIALEKTIKA.htm }}</ref>. «Җәмгыять субстанциясе буларак идарә итү һәм милек мөнәсәбәтләре турында тәгълимат» («кеше турында тәгълимат кеше буларак, милек һәм идарә мөнәсәбәтләре ансамбле»)<ref name="eifgaz" /> социаль фәлсәфә буенча фәнни мәктәпкә нигез салучы.
== Биография ==
1971 елның 24 гыйнварында Уфада<ref name="index" /><ref name="eifgaz" /><ref name="famous">{{cite web|author = |url = http://www.famous-scientists.ru/3058 |title = Бугера Владислав Евгеньевич |lang = ru |website = www.famous-scientists.ru |date = |accessdate = 2019-12-25 |deadlink = no}} // Энциклопедия «Учёные России», 23.12.2011</ref> туган. Өлкән абыйсы-М.Е. Бугера<ref>* {{cite web|url=http://tass.ru/encyclopedia/person/%D0%91/bugera-mihail-evgenevich|title=Бугера, Михаил Евгеньевич|author=|date=|accessdate=2019-12-25|lang=ru|website=tass.ru|deadlink=no}} // [[ТАСС]]
* {{cite web|url=http://www.gosduma.net/structure/deputies/1756755/|title=Бугера Михаил Евгеньевич|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210127202128/http://www.gosduma.net/structure/deputies/1756755/|archivedate=2021-01-27|author=|date=|accessdate=2019-12-25|lang=|website=www.gosduma.net|deadlink=no}} // [[Россия Дәүләт думасы]]</ref><ref>См. в блоге В. Бугеры запись {{cite web|author = |url = https://bugerave.wordpress.com/2015/10/14/два-доклада-в-октябре-2006-года-сперва-о-др/ |title = от 14 октября 2015 г. |lang = |website = bugerave.wordpress.com |date = |accessdate = 2019-12-25 |deadlink = no}}</ref>.
1988-1993 елларда Киев дәүләт университетының<ref name="index" /><ref name="eifgaz" /><ref name="famous" /><ref name="philosophy">{{cite web |author = |url = http://philosophy.rusoil.net/default.aspx?link=96 |deadlink = yes |title = Бугера Владислав Евгеньевич |lang = |archiveurl = https://archive.li/20140225033316/http://philosophy.rusoil.net/default.aspx?link=96 |archivedate = 2014-02-25}} // Официальный сайт кафедры философии УГНТУ</ref> философия факультетында укый.
1996 елның февраленнән — УГНТуда, 2002 елның июленнән — МГУның фәлсәфә кафедрасы доценты, 2010 елның февраленнән-МГУның фәлсәфә кафедрасы профессоры<ref name="index" /><ref name="eifgaz" /><ref name="famous" /><ref name="philosophy" /><ref>{{cite web |author = |url = http://rusoil.net/faculty/33 |title = Страница кафедры философии на сайте УГНТУ |lang = |website = rusoil.net |date = |accessdate = 2019-12-25 |deadlink = no |archivedate = 2019-12-22 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20191222032453/http://www.rusoil.net/faculty/33 }}</ref>.
2001 елда [[Мәскәү дәүләт университеты|М.В. Ломоносов исемендәге МДУда]] Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе, философия фәннәре докторы, профессор Р. Б. Камаев җитәкчелегендә «җәмәгать феномены буларак Ницшеанлык: аның социаль асылы һәм роле " темасы буенча фәлсәфә фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый. Социаль — фәлсәфи тикшеренүләр» (белгечлеге 09.00.11-социаль фәлсәфә) халыкара фәнни-гамәли конференциясе (белгечлеге: 09.00.11-социаль фәлсәфә)<ref name="philosophy" /><ref name="vest-news">''Кулакова Т.'' {{cite web |author = |url = http://www.vest-news.ru/article.php?id=6351 |title = По примеру Ромео и Джульетты |lang = ru |website = www.vest-news.ru |date = |accessdate = 2019-12-25 |deadlink = no |archivedate = 2015-06-22 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150622064853/http://www.vest-news.ru/article.php?id=6351 }} // «Весть», 21.02.2008</ref>.
2002 елның июлендә Үзәк-Европа университетында белем теориясе буенча курсларда квалификациясен күтәрә<ref name="philosophy" />.
2004 елда доцент исеме бирелә<ref name="philosophy" />.
2006 елда М.В. Ломоносов исемендәге МГУда фәлсәфә фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый. Философия фәннәре докторлары
В.П. Леньшин, А.В. Назарчук, Ю. А. Ющенко<ref name="famous" /><ref name="philosophy" /><ref name="vest-news" /> рәсми оппонентлар булып чыгыш ясадылар. Диссертациягә уңай бәяләмәләрне Глазго Университеты профессоры Хиллель Тиктин һәм Калифорния Изге Мария колледж профессоры Сьюзан Вайсман тәкъдим итте; диссертация турында фикер алышуда Р. И.Косолапов актив катнашты<ref>См. в блоге В. Бугеры запись {{cite web |author = |url = http://bugerave.wordpress.com/2014/02/28/моя-глубокая-благодарность-тов-хилле/ |title = «Моя глубокая благодарность тов. Хиллелу Тиктину и Сьюзан Вайсман» |lang = |website = bugerave.wordpress.com |date = |accessdate = 2019-12-25 |deadlink = no }} от 28 февраля 2014 г., где приведены тексты отзывов этих профессоров на докторскую дисс. В. Бугеры в англоязычном оригинале.({{cite web |author = |url = http://www.peeep.us/a3be605c |title = заархивированная копия аналогичной записи, сделанной в 2009 году, с прежнего официального блога В. Бугеры на Mail.Ru |lang = |website = www.peeep.us |date = |accessdate = 2014-03-07 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20140307233225/http://www.peeep.us/a3be605c |archivedate = 2014-03-07 |deadlink = yes }})</ref>.
2006-2009 елларда-РАН ясалма интеллект методологиясе буенча Фәнни советның Башкорт бүлеге рәисе урынбасары)<ref name="eifgaz" /><ref name="famous" /><ref>См. в блоге В. Бугеры запись {{cite web|author = |url = http://bugerave.wordpress.com/2014/02/28/почему-я-ушел-из-бо-нсмии-ран/ |title = «Почему я ушел из БО НСМИИ РАН» |lang = |website = bugerave.wordpress.com |date = |accessdate = 2019-12-25 |deadlink = no}} от 28 февраля 2014 г.</ref>.
2008 елда Бугераның язучы һәм философ Э.А. Байков белән әңгәмәсе 44 нче «Джонсон бюллетеньнәре» (Johnsons Russia List[en] дип исемләнгән җыентыкта басылып чыга<ref>''Колоколова, Любовь'' {{cite web |author = |url = http://www.bashinform.ru/news/172794/ |title = Статьи учёных и журналистов Башкортостана публикует информационный бюллетень Джонсона |lang = ru |website = www.bashinform.ru |date = |accessdate = 2019-12-25 |deadlink = no |archivedate = 2016-10-09 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20161009140332/http://www.bashinform.ru/news/172794/ }} // ИА «[[Башинформ]]», 12.11.2008</ref>.
100гә якын фәнни һәм укыту-методик басмалар<ref>{{cite web|author=|url=http://muss.su/lectors/bugera.htm|title=О В. Бугере на сайте Молодежного университета современного социализма (МУСС)|lang=|website=muss.su|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2020-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200119102844/http://muss.su/lectors/bugera.htm}}</ref>, шул исәптән 3 монография<ref name="famous" /><ref name="vest-news" /> авторы.Төп эшләр: "Милек һәм идарә" (2003),» [[Fridrix Nitsşe|Ницше]] фәлсәфәсенең социаль асылы һәм роле «(2004), «Кеше асылы " (2005). Россия һәм АКШ авторларының «XXI гасырда тарихи материализм: яңарту кирәге» (2005) мәкаләләре җыентыгын төзүче, тәрҗемәчесе һәм мөхәррире, «ясалма интеллект методологиясенең фәлсәфи һәм гамәли мәсьәләләре» күмәк монографиясе авторы (2009).
[[Станислав Маркелов|С.Ю. Маркеловның]]<ref name="weeklystandard">Stephen Schwartz {{cite web|author=|url=http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/016/156vsrut.asp|title=Murder in Moscow|lang=|website=www.weeklystandard.com|date=|accessdate=2014-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140301224911/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/016/156vsrut.asp|archivedate=2014-03-01|deadlink=yes}} // {{iw|The Weekly Standard||en|The Weekly Standard}}, 23 February 2009 ({{cite web|author=|url=http://www.inosmi.ru/text/translation/247493.html|deadlink=yes|title=перевод на русский язык|lang=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221055545/http://www.inosmi.ru/text/translation/247493.html|archivedate=2009-02-21}}, {{cite web|author=|url=http://www.alebedev.ru/media/1100.html|title=копия перевода на русский язык|lang=ru|website=www.alebedev.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}})</ref><ref>''Vladislav Bugera.'' {{cite web|author=|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2013/02/vladislav-bugera-obituary-for-stanislav.html|title=Obituary for Stanislav Markelov|lang=ru|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}} ({{cite web|author=|url=http://justicefornorthcaucasus.info/?p=1232515200|title=копия|lang=|website=justicefornorthcaucasus.info|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}})</ref> якын дусты.
FM спутнигы радиосында «Йолдызлы клуб» тапшыруында катнашучы<ref>«Кстати, с нами по вечерам будут философы, возглавляемые доктором философских наук Владиславом Бугера» — {{cite web|author=|url=http://www.gorobzor.ru/news/novosti-kultury/radiostanciya-sputnik-107-fm-podvodit-itogi-goda-26-12-2008|title=Радиостанция «Спутник 107 FM» подводит итоги года|lang=ru|website=www.gorobzor.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2020-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200929104648/https://gorobzor.ru/news/novosti-kultury/radiostanciya-sputnik-107-fm-podvodit-itogi-goda-26-12-2008}} // Горобзор.ру, 26.12.2008</ref>, Башкорт дәүләт университетының<ref>Проблема обоснования знания: сб. науч. статей, посвящ. 25-летию методологического семинара при факультете философии и социологии / отв. ред. [[Кудряшев, Александр Федорович|А. Ф. Кудряшев]]. — Уфа: РИЦ [[Башкорт дәүләт университеты|БашГУ]], 2017. — С. 5</ref> фәлсәфә һәм социология факультетында «белемне нигезләү проблемасы» методологик семинарында катнашучы. Хәзерге заман социализм яшьләр университеты белән хезмәттәшлек итә<ref>{{cite web|author=|url=http://www.alternativy.ru/ru/node/14062|title=С 17 марта 2016 г. проводит свои занятия МОЛОДЕЖНЫЙ УНИВЕРСИТЕТ СОВРЕМЕННОГО СОЦИАЛИЗМА|lang=ru|website=www.alternativy.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2021-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201113536/https://www.alternativy.ru/ru/node/14062}} // {{cite web|author=|url=http://www.alternativy.ru|title=сайт «Альтернативы»|lang=ru|website=www.alternativy.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2021-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210122121907/https://alternativy.ru/}}</ref>.
== Теоретик карашлары ==
В.Е. Бугера ил фәлсәфәсендә икътисади культура проблемасын эшләү белән шөгыльләнә<ref>[[Бикметова, Наиля Халимовна|Бикметова Н. Х.]] {{cite web|url=http://www.dissercat.com/content/stanovlenie-ekonomicheskoi-kultury-rossiiskogo-obshchestva|title=Становление экономической культуры российского общества|author=|date=|accessdate=2019-12-25|lang=|website=www.dissercat.com|deadlink=no}} : социально-философский анализ : диссертация … кандидата философских наук : 09.00.11 / Бикметова Наиля Халимовна; [Место защиты: Башкир. гос. ун-т]. — Уфа, 2010. — 141 с.</ref>. Тарихи материализм нигезендә Бугера кеше үсешен иҗтимагый мөнәсәбәтләр аша гына түгел, ә беренче чиратта идарә һәм милек мөнәсәбәтләре аша да аңлатырга омтыла<ref>''[[Богданов, Александр Александрович|Богданов А. А.]]'' Новый мир / А. А. Богданов. Вопросы социализма: Работы разных лет. — М.: [[Политиздат]], 1990. — С. 32-38. Частично такую постановку вопроса можно усмотреть, пожалуй, лишь у [[Богданов, Александр Александрович|А. А. Богданова]], хотя их трактовки отношений управления и собственности существенно различаются. Здесь Богданов употребляет термины «индивидуализм» и «авторитаризм» в значениях, фактически противоположных значениям терминов «отношения индивидуального и авторитарного управления» у В. Бугеры.</ref>.
Бугераның идеяләре Россия һәм башка илләрдән килгән авторларның эшләрендә тикшерелде. Танылган Инглиз-Америка тикшеренүчесе, «Рус фашизмы: традицияләр, тенденцияләр, хәрәкәтләр»китабы авторы Стивен Д. Шенфилд (ингл. Stephen D Shenfield), В. Е. Бугеры карашларын постмарксистларга<ref name="Шенфилд">[[Стивен Шенфилд]]. {{cite web|url=http://russialist.com/2008-204.php|title=«Владислав Бугера: портрет ученого-постмарксиста»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113073805/http://russialist.com/2008-204.php|archivedate=2013-11-13|author=|deadlink=yes|lang=}} // {{iw|Johnson’s Russia List<!-- Заголовок статьи подставлен автоматически! Пожалуйста, проверьте корректность и удалите сообщение! -->|Johnson’s Russia List|en|Johnson's Russia List}}, № 44, ноябрь 2008 года.{{ref-en}}</ref><ref>{{cite web|author=|url=http://www.sras.org/news2.php?m=1329|title=Vladislav Bugera: Protrait of a Post-Marxist Thinker|lang=|website=www.sras.org|date=|accessdate=2014-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140228182010/http://www.sras.org/news2.php?m=1329|archivedate=2014-02-28|deadlink=yes}} // Russian Politics in Review November, 12.12.2008</ref> карый дип саный, ә немец политологы Андреас Умланд Бугераны неомарксист<ref>''[[Умланд, Андреас|Умланд А.]]'' {{cite web|url=http://www.ipiend.gov.ua/img/scholarly/file/nz_33_37.pdf|title=Новые идеологические образования в современном русском антидемократизме: западные концепции, антизападные политические доктрины и постсоветский партийный спектр|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304093437/http://www.ipiend.gov.ua/img/scholarly/file/nz_33_37.pdf|archivedate=2016-03-04|author=|lang=|deadlink=yes}} // [[Национальная академия наук Украины|НАЦІОНАЛЬНА АКАДЕМІЯ НАУК УКРАÏНИ]]. ІНСТИТУТ ПОЛІТИЧНИХ ЕТНОНАЦІОНАЛЬНИХ ДОСЛІДЖЕНЬ ім. І.Ф. Кураса. НАУКОВІ ЗАПИСКИ. ВИПУСК 33. — Київ, 2007. — '''C. 396'''. — ISBN 966-02-4186-0</ref> дип саный Е. Е. Белоногов Бугераны «философларның яңа генерациясе вәкиле»<ref>''Белоногов Г. Е.'' {{cite web|author=|url=http://www.dialog21.ru/biblio/Belonog.htm|title=Проблемы рационализации социогуманитарного знания|lang=ru|website=www.dialog21.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2019-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191219091642/http://www.dialog21.ru/biblio/Belonog.htm}} — Уфа: БоНС:[[Башкорт дәүләт университеты|БашГУ]]. — 2005.</ref>, ә Эдуард Байков яңа фәлсәфә мәктәбенә нигез салучы дип саный<ref name="eifgaz">* ''[[Байков, Эдуард Артурович|Байков Э. А.]]'' {{cite web|url=http://www.eifgaz.ru/baykov1-e-09.htm|title=«Новая философская школа»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923234458/http://www.eifgaz.ru/baykov1-e-09.htm|archivedate=2015-09-23|author=|deadlink=yes|lang=}} // «Экономическая и философская газета»
* ''[[Байков, Эдуард Артурович|Байков Э. А.]]'' {{cite web|url=http://www.globalistika.ru/biblio/Bugera_novaja_phylos_shkola.htm|title=Родилась новая философская школа.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140302094718/http://www.globalistika.ru/biblio/Bugera_novaja_phylos_shkola.htm|archivedate=2014-03-02|author=|date=|accessdate=2014-03-02|lang=ru|website=www.globalistika.ru|deadlink=yes}} // «Истоки». — № 48 (556). — 28 ноября 2007 г. — С. 3.</ref>. Башкорт энциклопедиясе В.Е. Бугера<ref>''Вахитов Р. Р.'' [http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/2-statya/16459-marksistskaya-filosofiya Марксистская философия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406033803/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/2-statya/16459-marksistskaya-filosofiya|date=2016-04-06}} // [[Башкирская энциклопедия (издание)|Башкирская энциклопедия]]. В 7 т. Т. 4. Л-О / гл. ред. [[Марат Илһамов|М. Илһамов]]. — Уфа: Башк. энцикл., 2008. — '''С. 123'''.</ref> иҗат иткән марксизмның оригиналь антропологик концепциясен билгели, шулай ук<ref name="index" /> аның фәнни тикшеренүләре марксист фәлсәфәсе проблемаларына багышланган.
Класс алымына нигезләнеп, В.Е. Бугера нацизмны һәм ницшен концепциясенең тормышка ашырылган ике варианты сыйфатында сталинизмны билгели, шулай ук [[Fridrix Nitsşe|Фридрих Ницше]] идеяләренең Өченче рейхның раса һәм радикаль-милли сәясәте өчен теоретик нигез булуын күрсәтә<ref name="dslib">«Используя при анализе философии Ф. Ницше классовый подход, российский философ В. Е. Бугера интерпретирует нацизм и сталинизм как два реализованных варианта ницшеанской концепции общества и указывает на то, что идеи Ф. Ницше явились теоретической основой расовой и радикально-националистической политики Третьего Рейха»." — ''[[Кирильченко, Дмитрий Викторович|Кирильченко Д. В.]]'' {{cite web|url=http://www.dslib.net/istoria-filosofii/socialnyj-ideal-f-nicshe-i-praktika-totalitarnyh-obwestv.html|title=Социальный идеал Ф. Ницше и практика тоталитарных обществ|author=|date=|accessdate=2019-12-25|lang=|website=www.dslib.net|deadlink=no}} : диссертация … кандидата философских наук : 09.00.03, 09.00.11 / Кирильченко Дмитрий Викторович; [Место защиты: Твер. гос. ун-т]. — Тверь, 2010. — 171 с.</ref>.
=== Милек һәм идарә ===
«Милек һәм идарә " китабының төп идеяләре<ref name="eifgaz" />:
1.Милек мөнәсәбәтләре-ул кешеләр һәм әйберләр арасында гына түгел, ә кешеләр арасындагы мөнәсәбәтләр уңаеннан әйберләр, социаль мөмкинлекләр белән идарә итү практик эшчәнлек һәм әйберләр, җәлеп ителгән процессына әлеге эшчәнлек. Милек мөнәсәбәтләре кем( яки нәрсә белән) һәм нинди дәрәҗәдә идарә иткәнен билгели. Милек мөнәсәбәтләре - ул даими рәвештә төрле мөнәсәбәтләр һәм идарә актлары, практик эшчәнлекнең төрле актлары, гомумән, кеше мәдәнияте, аерым кешеләрнең, кешеләр төркемнәренең психикасы. Милек мөнәсәбәтләре беренчел булса да, ә идарә мөнәсәбәтләре икенчел булса да, без милек мөнәсәбәтләрен белә алабыз, бары тик идарә мөнәсәбәтләреннән чыгып кына. Әгәр җәмгыятьне тере организм белән чагыштырсаң, идарә итү мөнәсәбәтләре — күзәнәкләр белән булса, милек мөнәсәбәтләре-хромосом һәм бу күзәнәкләрнең геналары. Геналар беренчел, ә клетка икенчел, әмма күзәнәкләрне өйрәнгәч кенэ геналарны өйрәнергә мөмкин.
2. Мөнәсәбәтләр идарәсе ята нигезендә барлык диярлек иҗтимагый мөнәсәбәтләр, тыш, милек мөнәсәбәтләре. Идарә һәм милек мөнәсәбәтләренең үзенчәлекләрен өйрәнеп, һәр җәмгыятьнең төзелешен һәм үсешен аңлатып була (тере организмның төзелешен һәм үсешен аның тере күзәнәген өйрәнеп, аңлатып була).
3.Марксның кеше асылы-иҗтимагый мөнәсәбәтләр җыелмасы дигән идеясен Бугера конкретлаштыра: кешенең асылы, беренче чиратта, милек һәм идарә мөнәсәбәтләре җыелмасы бар. Милек һәм идарә мөнәсәбәтләрен өйрәнеп, без кеше яшәешенең барлык өлкәләрен: җитештерү, бүлү һәм кулланудан алып, матди байлыкларны сексуальлеккә һәм балаларны тәрбияләү, дин һәм сәнгатьтән алып фәнни иҗатка кадәр, сәламәт һәм авыру психикадан алып кеше сөйләме үсешенә кадәр беләбез.
4.Бугера идарә итүнең төп өч төрен аерып тора: индивидуаль (төркем әгъзалары бер-берләренең гамәлләре белән идарә итми), авторитар (төркемдәге гамәлләр вертикаль координациясе, башлык һәм буйсынучылар) һәм коллектив (горизонталь координация, Төркем Әгъзалары тигез һәм бер-берсен уртак максатка юнәлтә). Аларга шәхси, авторитар һәм күмәк милек мөнәсәбәтләре туры килә. Бугера фикеренчә, бу өч төр идарә мөнәсәбәтләре (һәм аларга тиешле өч типтагы милек мөнәсәбәтләре) теләсә кайсы төркемдә — ике кешедән алып бөтен кешелек дөньясына кадәр бар. Бу пропорция-ләрнең пропорцияләрендә һәм үзгәрешләренең сәбәпләрендә сорау. Бугера фикеренчә, бу аспектларны өйрәнү кеше тормышының табышмакларын аңларга һәм аңлатырга мөмкинлек бирә.
=== Кешенең асылы ===
Бугераның «кеше асылы» монографиясендә җитештерү көчләрен һәм куллану предметларын бүлү процесслары белән «авторитар идарә» буларак эксплуатация концепциясен үстерә<ref name="eifgaz" />.
· Сатучы — сәүдә арадашчысының яшерен рәвештә матди байлыкларны бүлү процессларын «авторитар» оештыручы ролендә банкир яки хуҗа — җитештерүче-чит эшче көчләрне сатып алучы (2 бүлек) буларак чыгыш ясавын дәлилли.
· Эксплуатацияләнә торган сыйныфларның патриотизмы аларның үз-үзләрен алдау һәм эксплуататорлар ягыннан алдау (5 нче бүлек) ярашуы булуын күрсәтә.
· Кайбер психологларның тикшеренүләренә таянып, гомосексуальлекне мирас итеп түгел, ә кайбер типик кече төркемнәрдә һәм, гомумән, мондый төркемнәрне яңадан торгызучы җәмгыятьләрдә идарә итү мөнәсәбәтләренең комбинацияләренә бәйле төрле күренеш буларак карый.
· Югары сыйфатлы массакүләм мәдәният продуктлары куллану кулланучыларны иҗатка этәрергә мөмкин<ref>''[[Овруцкий, Александр Владимирович|Овруцкий А. В.]]'' {{cite web|url=http://ecsocman.hse.ru/data/2011/02/11/1214888638/3.pdf|title=Личность, экономика, общество: креатив и креативность|author=|date=|accessdate=2019-12-25|lang=ru|website=ecsocman.hse.ru|deadlink=no}} // Психология в экономике и управлении. — 2010. — № 1. — С. 20.</ref>.
· «Хакимият»гомумсоциологик төшенчәсенә анализ ясалды<ref>''[[Минаков, Павел Анатольевич|Минаков П. А.]]'' {{cite web|url=http://www.dissercat.com/content/publichnaya-vlast-politologicheskii-aspekt|title=Публичная власть: политологический аспект|author=|date=|accessdate=2019-12-25|lang=|website=www.dissercat.com|deadlink=no}} : диссертация … кандидата политических наук : 23.00.01; [Место защиты: Башкир. гос. ун-т]. — Уфа, 2007. — 198 с.</ref>.
«Кеше асылы» (3нче бүлек) һәм «милек һәм идарә» (3нче бүлек) эшләрендә Бугера СССР һәм кайбер башка илләрдә XX гасырда җитештерү мөнәсәбәтләре буенча җитештерүнең Азия ысулына охшаган, ләкин җитештерү көчләренең сыйфатлы һәм башка дәрәҗәсенә нигезләнгән неоазиат булмаган ысулы эшләвен раслый. Татарстан Республикасы Икътисад министрлыгы тарафыннан азиат булмаган иҗтимагый-икътисадый формациянең класс структурасын һәм аның үсешенең законлылыгын тикшерү омтылышы кабул ителде<ref name="eifgaz" /><ref>''[[Тулупов, Владимир Васильевич|Тулупов В. В.]]'' {{cite web|url=http://www.relga.ru/Environ/WebObjects/tgu-www.woa/wa/Main?textid=2400&level1=main&level2=articles|title=Системный взгляд на российское образование|author=|date=|accessdate=2019-12-25|lang=ru|website=www.relga.ru|deadlink=no}} // RELGA — научно-культурологический журнал. — № 8 [188] 01.06.2009</ref><ref>Концепция неоазиатского способа производства нашла своё отражение не только в научной, но и в художественной литературе (см. {{cite web|author=|url=http://samlib.ru/i/i/ba.shtml|title=здесь|lang=ru|website=samlib.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}).</ref>.
=== Компьютерлаштыру ===
Бугера җитештерүне социалистик революциянең матди шарты буларак карый һәм пролетариаты кешелек авангарды дип саный<ref>{{cite web|author=|url=http://lksmu.at.ua/korisne/books.htm|title=Статья В. Бугеры «Компьютеризация как предпосылка социалистической революции» (журн. «Альтернативы», № 3, 1999) на сайте Киевского горкома ЛКСМУ|lang=ru|website=lksmu.at.ua|date=|accessdate=2012-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120315095118/http://lksmu.at.ua/korisne/books.htm|archivedate=2012-03-15|deadlink=yes}}</ref>. Бу өлешчә танылган икътисадчы П.Друкер фикере белән аваздаша: «„белем хезмәткәрләре“ белем җәмгыятендә күпчелекне тәшкил итмәячәк, әмма ... алар инде аның әйдәп баручы классына әйләнделәр<ref>{{cite web|author=|url=http://www.archipelag.ru/geoeconomics/osnovi/leader/transformation/|title=П. Друкер. Эра социальной трансформации|lang=ru|website=www.archipelag.ru|date=|accessdate=2014-09-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140913233205/http://www.archipelag.ru/geoeconomics/osnovi/leader/transformation/|archivedate=2014-09-13|deadlink=yes}}.</ref>.
=== Тәнкыйть "Оккама бритвалары" ===
Гипотез булдыруны кисәтүче һәм иҗади фикерләүгә куркыныч тудыручы Оккам кырылуын тәнкыйтьләп, В. Бугера аның урынына «дүрт лезвие белән куркынычсыз сугышу» — бер-берсе белән әйле дүрт принциптан торган система тәкъдим итә.:
1.Кирәксез асылларны күпләргә кирәк түгел, әмма яңа якларның бер үк асылда булуын күз алдында тотарга кирәк.
2.Күренешләрнең беренче сәбәпләрен чынбарлыкның түбән структур дәрәҗәсендә түгел, ә әлеге күренеш гамәлгә ашырыла торган объектка караганда эзләргә кирәк. Аларны эзләргә кирәк йә шул ук, йә артык югары структурном дәрәҗәдә чынбарлыкта.
3.Әгәр теория тикшерүне тикшерүнең нәрсә икәнлеген җентекләп аңлатса, бу теориягә бары тик түбәндәге шартны үтәгәндә генә тормышка яраклы булачак: әгәр алга таба әлеге теориягә башлангыч тасвирламадан һәм югарыда телгә алынган тикшерүне аңлатучы сәбәпне аңлау кертелсә, йә бу теориягә элегрәк күрсәтелгән сәбәп белән беррәттән яки аның урынына яңа, моңарчы булмаган сәбәпләр кертелсә, — барыбер бу теория үзенең төп нигезләмәләренең үзара бәйләнешендә калачак.
4.Психик (шул исәптән рухи) тәртипнең сәбәпләре аңлатыла торган күренешнең беренче сәбәпләре булган концепция теория буларак кына түгел, хәтта гипотеза буларак та тәмамланмаган<ref>{{cite web|author=|url=http://bugerave.wordpress.com/2017/10/02/критика-бритвы-оккама/|title=В. Бугера. Критика «бритвы Оккама»|lang=|website=bugerave.wordpress.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|author=|url=http://bugerave.wordpress.com/2017/10/17/методологический-семинар-201718-проблем/|title=Первое упоминание об этих принципах как о «бритве Бугеры» см. в плане методологического семинара «Проблема обоснования знания» на 2017/18 гг.|lang=|website=bugerave.wordpress.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}</ref>.
== Сәяси эшчәнлек ==
1989-90-Киев шәһәре, «Ватан форумы " берләшмәсе әгъзасы (укр. Вітчизняний Форум)<ref name="Belous">Білоус А. О. Політичні об'єднання України. — Київ: «Україна», 1993. — С. 49-50. — ISBN 5-319-01289-6</ref> (Украина милләтчеләренә каршы). Үз сәяси көрәше нәтиҗәсендә украина милләтчеләре студентлар оешмасы лидеры Вячеслав Кириленко тарафыннан гомосексуальлектә гаепләнә, ул В.Бугера белән бер төркемдә укыган<ref name="Шенфилд" />.
· 1991-92 — «Киев шәһәре хезмәт ияләре берлеге»<ref>См. скан членского удостоверения В. Е. Бугеры в его блоге, запись {{cite web|author=|url=http://bugerave.wordpress.com/2014/02/28/как-начиналась-моя-политическая-жизн/|title=«Как начиналась моя политическая жизнь»|lang=|website=bugerave.wordpress.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}} от 28 февраля 2014 г. В этой записи см. также сканы ряда других документов, иллюстрирующих политическую активность В. Бугеры в 1989-97 гг.</ref> Координация советы әгъзасы - «социалистик үзгәртеп корулар өчен украина хезмәт ияләре берлеге " шәһәр оешмасы әгъзасы (укр. Хезмәт куючылар Исемлеге (соцiалістична перебудова)<ref name="Belous" />.1991 елның 20 августында Украина студентларының Социалистик союзы оештыру комитеты<ref>{{cite web|author=|url=http://old.russ.ru/antolog/1991/putch23.htm|title=Путч. Хроника тревожных дней. Путч: день второй. 20 августа 1991 года.|lang=ru|website=old.russ.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304221913/http://old.russ.ru/antolog/1991/putch23.htm}}</ref> рәисе буларак с.Шенфилдның Johnson ' s Russia List<ref name="Шенфилд" /> белән әңгәмәсендә аның сәяси хатасы турында әйткән.
· 1992-96 — «Марксист эшче партиясе»(МРП)<ref>{{cite web|author=|url=http://marxistparty.ru/party/pressa.shtml|title=Пресса и политологи о Марксистской рабочей партии|lang=ru|website=marxistparty.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2019-09-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190910021750/http://marxistparty.ru/party/pressa.shtml}}</ref> Советы һәм «Марксист»<ref name="politolog">{{cite web|url=http://www.cprf.info/library/politolog/4209.shtml|title=5.3.7. «Независимые марксисты».|author=|date=|accessdate=2019-12-25|lang=|website=www.cprf.info|deadlink=no|archivedate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191225134356/http://cprf.info/library/politolog/4209.shtml}} // ''[[Коргунюк, Юрий Григорьевич|Коргунюк Ю. Г.]], [[Заславский, Сергей Евгеньевич|Заславский С. Е.]]'' Российская многопартийность: становление, функционирование, развитие. — М.: Фонд ИНДЕМ, 1996.</ref><ref>Упомянутая в монографии резолюция Уфимской организации МРП опубликована, наряду еще с несколькими её резолюциями, в сборнике {{cite web|author=|url=http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/|title=«Теория и практика коллективизма»|lang=|website=sbiblio.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2020-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200930023030/http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/}}</ref> журналының редакция коллегиясе әгъзасы<ref>{{cite web|author=|url=http://www.igpi.ru/monitoring/1047645476/oct_94/socialist.html|title=Татьяна Шавшукова. социалистические и коммунистические организации в октябре 1994 года. 3.Другие коммунистические организации. 3.1.Партийное строительство. Идеология.|lang=ru|website=www.igpi.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}} Ряд статей В. Бугеры, опубликованных в газете КРДМС «Рабочая демократия», а также в процессе сотрудничества с Оргкомитетом «Международной рабочей партии», переизданы в сборниках {{cite web|author=|url=http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера|title=«В борьбе против буржуазного национализма»|lang=ru|website=libelli.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2019-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера}} и {{cite web|author=|url=http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/|title=«Теория и практика коллективизма»|lang=|website=sbiblio.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2020-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200930023030/http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/}}</ref>. 1995 елда Уфа МРП<ref>{{cite web|author=|url=http://www.igpi.ru/monitoring/1047645476/oct_95/comm.html|title=Татьяна Шавшукова. Социалистические и коммунистические организации в октябре 1995 года. 2.Основные события. 2.5.Леворадикалы|lang=ru|website=www.igpi.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}</ref> оешмасына нигез сала, аның әгъзалары белән бергә 1996 елның гыйнварында партиядән чыга<ref name="politolog" />.
· 1994-96 — «Эшчелэр каршылыгы» профсоюз берләшмәсе инструкторы (Станислав Маркелов белән хезмәттәшлектә)
· 1996-98 — «Хезмәт ияләренең халыкара лигасы» белән бәйле «Халыкара эшче партия»оештыру комитеты белән хезмәттәшлек итә.
· 1998-2000 — «Революцион эшче партия " күмәк фракциясе әгъзасы. Фракциядә шулай ук Марлен Инсаров (интернет-тәхәллүсе) булды.
· 2000-2005-нигез салучы (Марлен Инсаров белән бергә) һәм "Пролетар революционерлар-коллективистлар төркеме"<ref name="nietzsche">«Политический публицист, хорошо известный среди „краснознаменного“ политического андерграунда России и Украины. <…> В 2000 году стал одним из основателей Группы пролетарских революционеров-коллективистов, регулярно выпускающей — в порядке „самиздата“ — журнал „Пролетарская революция“ и сборники политических статей.» — ''Фьюче, Дмитрий'' {{cite web|author=|url=http://www.nietzsche.ru/project/meeting/bugera/|title=Встреча с Владиславом Бугерой|lang=ru|website=www.nietzsche.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}} // Nietzsche.ru, 22.02.2004</ref><ref>О том, как в этот период В. Бугера разоблачил международную аферу Олега Верника (сейчас являющегося {{cite web|author=|url=http://zahist.wordpress.com/leadership/|title=председателем Всеукраинского независимого профсоюза «Защита труда»|lang=|website=zahist.wordpress.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}) и его группы, см. здесь: {{cite web|author=|url=http://left.ru/2007/7/burtsev159.phtml|title=Виктор Зайцев, Наташа Барч. С помощью украинских спецслужб НАТО создает для себя левое и рабочее движение на Украине|lang=ru|website=left.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2019-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191221055343/http://www.left.ru/2007/7/burtsev159.phtml}}, — и здесь: {{cite web|author=|url=http://www.internationalist.org/ukraineimpostors0803.html|title=A Band of Political Impostors and Swindlers in Ukraine|lang=|website=www.internationalist.org|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}. Об афере Верника см. здесь: Party News: Ukraine // Socialist Standard. — September 2003. — Vol. 99. — {{cite web|author=|url=http://www.worldsocialism.org/spgb/socialist-standard/2000s/2003/no-1189-september-2003|title=№ 1189|lang=|website=www.worldsocialism.org|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}. — P. 15; {{cite web|author=|url=http://www.lrp-cofi.org/PR/CWIPR69.html|title=Materials Relating to the Fraud in Ukraine|lang=|website=www.lrp-cofi.org|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}; {{cite web|author=|url=http://www.workersliberty.org/node/1154|title=Scam in the Ukraine|lang=|website=www.workersliberty.org|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}; {{cite web|author=|url=http://www.bolshevik.org/ukrscandal/Fraud%20against%20the%20workers%20movement.htm|title=Fraud against the workers’ movement. IBT Conned in Kiev|lang=|website=www.bolshevik.org|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}; {{cite web|author=|url=http://www.bolshevik.org/ukrscandal/CastList.htm|title=Fraud Against the Workers' Movement. Cast List|lang=|website=www.bolshevik.org|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}; {{cite web|author=|url=http://www.bolshevik.org/1917/no26/no26cwi.htm|title=CWI Leadership’s Role in Ukrainian Fraud: No Innocent Explanation|lang=|website=www.bolshevik.org|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}; {{cite web|author=|url=http://eretik-samizdat.blogspot.com/search/label/верникгейт|title=Из жизни крыс: Верник и компания|lang=|website=eretik-samizdat.blogspot.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}</ref> әгъзасы. 2005 елда В.Бугера һәм М. Инсаров арасында конфликт<ref>Об истории конфликта между В. Бугерой и М. Инсаровым см.: {{cite web|author=|url=http://eretik-samizdat.blogspot.com/2012/02/blog-post_06.html|title=В. Бугера. Заметки о чувстве ответственности|lang=|website=eretik-samizdat.blogspot.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}</ref> була. «Пролетар революционерларының интернациональ берлеге " ГПРК машиналарында килеп чыга. 2008 елда ИСПРКДА таркала башлый, ул «революцион социалистлар берлеге»оешмасы составыннан бүленеп чыгуга китерә.
· 2006 елдан хәзерге вакытта «коллективистлар берлеге»сәяси проекты өстендә эшли<ref>{{cite web|author=|url=http://eretik-samizdat.blogspot.com/search/label/%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%20%D0%91%D1%83%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B0|title=Работы В. Бугеры и др. материалы проекта «Союз коллективистов» на сайте журнала «ЕРЕТИК»|lang=|website=eretik-samizdat.blogspot.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}</ref>. Төрле елларда элеккеге СССР территориясендә интернациональ коммунистик агым тарафдарлары белән, теоретик һәм публицистик эшчәнлекнең кайбер юнәлешләре буенча, анархист-интернационалистлар<ref>{{cite web|author=|url=vivalafora.livejournal.com/|deadlink=yes|title=vivalafora — блог анархистов-интернационалистов|lang=|archiveurl=https://archive.is/20120717030428/vivalafora.livejournal.com/|archivedate=2012-07-17}}</ref><ref>{{cite web|author=|url=a-sindnicalism.livejournal.com/294576.html|deadlink=yes|title=Публикация анархистов-интернационалистов в поддержку В. Е. Бугеры|lang=|archiveurl=https://archive.is/20120726092833/a-sindnicalism.livejournal.com/294576.html|archivedate=2012-07-26}}</ref> белән хезмәттәшлек итә. Хәзерге вакытта БДБДАН ИКТ Тарафдарлары төзегән Левокоммунистик блогта аның күп кенә сәяси мәкаләләре һәм «демократик үзәкчеләр „документлары“ китабы басылып чыккан, аны бастыруда в.Бугер турыдан-туры катнашкан<ref>{{cite web|author=|url=http://leftcom.wordpress.com/2011/10/01/%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC-%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2|title=Документы «демократических централистов»|lang=|website=leftcom.wordpress.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}</ref>.
Халыкара танылу алган публицистик эшләр һәм сәяси тикшеренүләр нәшер итә<ref>{{cite web|author=|url=https://www.scribd.com/sshenfield|title=Издания Группы пролетарских революционеров-коллективистов в подборке Стивена Шенфилда на scribd.com|lang=en|website=www.scribd.com|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|author=|url=http://www.left-dis.nl|title=Работы В. Е. Бугеры на международном сайте «„Left Wing“ Communism — an infantile disorder?» (в разделе русскоязычных текстов; на этом же сайте есть и переводы текстов ГПРК на другие языки)|lang=|website=www.left-dis.nl|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}</ref>. В.Бугерның тикшеренүләрендә һәм публицистикасында антифашистлык тематикасы зур урын алып тора. Халыкара һәм ил тикшеренүчеләре аның эшенә, авторның чын фамилиясен дә<ref>''[[Умланд, Андреас|Умланд А.]]'' {{cite web|url=http://magazines.russ.ru/nz/2003/5/umland.html|title=Современные концепции фашизма в России и на Западе.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180115034057/http://magazines.russ.ru/nz/2003/5/umland.html|archivedate=2018-01-15|author=|date=|accessdate=2019-12-25|lang=ru|website=magazines.russ.ru|deadlink=yes}} // «[[Неприкосновенный запас (журнал)|Неприкосновенный запас]]». — 2003. — № 5 (31).</ref>, аның песевдонимларының берсе — «Г.Васильев»<ref>''[[Вайнманн, Уте|Вайнманн У.]], [[Тупикин, Владлен Александрович|Тупикин В. А.]]'' {{cite web|url=http://magazines.russ.ru/nz/2005/1/vai8.html|title=Левые и национализм в России.|author=|date=|accessdate=2019-12-25|lang=ru|website=magazines.russ.ru|deadlink=no}} // «[[Неприкосновенный запас (журнал)|Неприкосновенный запас]]». — 2005. — № 1(39)</ref>(башта шушы һәм башка псевдонимлар белән басылып чыккан эшләрен дә искә алып, соңыннан Бугерны үз исеме белән дә бастыра) сылтама ясый.
В. Бугера үзенең элеккеге рәсми блогында һәм интернет-форумнарында (барыннан да элек) актив бастырып чыгарды. Интернацион коммунистик тенденция текстлары (2009 елга кадәр оешмареволюцион партия өчен интернациональ бюро дип атала)<ref>{{cite web|author=|url=http://www.ibrp.org/en/articles/2009-10-26/the-international-bureau-for-the-revolutionary-party-becomes-the-internationalis|title=The International Bureau for the Revolutionary Party becomes the Internationalist Communist Tendency|lang=en|website=www.ibrp.org|date=|accessdate=2009-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091126004637/http://www.ibrp.org/en/articles/2009-10-26/the-international-bureau-for-the-revolutionary-party-becomes-the-internationalis|archivedate=2009-11-26|deadlink=yes}}, 26 September 2009</ref><ref>Подробнее о сотрудничестве Интернационалистической коммунистической тенденции с националистами см. в интернет-журнале «Еретик» на {{cite web|author=|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2013/03/blog-post_14.html|title=русском|lang=ru|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}} и {{cite web|author=|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2013/03/the-brown-masquerade.html|title=английском|lang=ru|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}} языках. В своем заявлении {{cite web|author=|url=http://www.leftcom.org/en/articles/2014-03-04/the-problem-of-nationalism-and-the-gkm-group-of-communist-maximalists|title=The Problem of Nationalism and the GKM (Group of Communist Maximalists), Russia/Ukraine|lang=en|website=www.leftcom.org|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}} Интернационалистическая коммунистическая тенденция признала отчасти справедливой критику этого сотрудничества со стороны В. Бугеры и его товарищей</ref>.
В.Бугера биргәннән соң, «коллективизм» терминын лексиконда Советтан соң сул активистлар, үз функцияләреннән тыш, билгеле бер сәяси төркемнәрнең һәм аларның идеологик җайланмаларының үз-үзен исеме итеп алган.
== Бәяләмә ==
=== Уңай ===
БР ФА академигы, икътисад феннере докторы, профессор А. Х. Мохмүтов в. Бугеранып «милек һем идаре: фәлсәфи-икътисади очерклар» китабына (2004, т. 9, № 1, с. 68-69) бастырылган рецензиядә: «кешелек тарихын периодизациялеу проблемасын тарихны материалистик аңлауга таянган автор формаль якын килу рухында хел ите.; шул ук вакытта традицион марксист категорияләре кайбер очракларда шактый яңа эчтәлек белән тулыландырыла, һәм нәтиҗәдә, авторның карашлары системасы марксизмдагы танылган мәктәпләрнең һәм юнәлешләрнең берсе дә кысаларга сыймый. Автор тәкъдим иткән идеяләр күп кенә аспектларда теоретик яктан кыйммәтле, һәм барыннан да элек, аның үзе идарә мөнәсәбәтләре белән эчке элемтәләрендә милек мөнәсәбәтләрен тикшерә алуында: икътисадый мөнәсәбәтләрне өйрәнүнең әлеге юнәлеше бик актуаль, әмма әлегә кадәр монографиянең фәнни кыйммәтен, һичшиксез, арттыруда бик аз эшләнелгән".
РФАнең ясалма интеллект методологиясе буенча Фәнни советының Башкорт бүлеге матбугат секретаре, язучы һәм философ Э.А. Байков, философия фәннәре кандидаты В. о. Глуховцевага биргән интервьюсында, «Джонсон бюллетене» әйдәүче хезмәткәрләренең берсе, дип билгеләп үтә. Johnson ' s Russia List[en]) Стивен Шенфилд байков һәм Бугераның үзенә аларның «XX гасыр бөек блефы» интервьюсын «бюллетенендә» бастыруны сорап мөрәҗәгать итте. Байков билгеләп үткәнчә, «сүз анда үзенчәлекле концепция турында бара», анда Бугера «Социалистик җәмгыятьнең беркайда да булганы юк иде әле, тик дөнья аңа килергә мәҗбүр булачак, чөнки альтернатива булып агуланган планетада гомуми һәлак булу гына булырга мөмкин». Шулай ук сүз " милек һәм идарә мөнәсәбәтләре турында барды, ул иҗтимагый үсешнең барлык барышын билгели». Байков фикеренчә, нәкъ менә Бугерадагы "криминаль булмаган идеяләр көнбатыш интеллектуаль элита вәкилләрен һәм сәясәтчеләрне кызыксындырды".<ref>{{cite web|author=|url=http://www.globalistika.ru/biblio/bajkov3.htm|title=«Служить науке и обществу» Интервью Эдуарда Байкова|lang=ru|website=www.globalistika.ru|date=|accessdate=2010-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100527154256/http://www.globalistika.ru/biblio/bajkov3.htm|archivedate=2010-05-27|deadlink=yes}} // «Истоки». — № 47. — 19.11.2008)</ref>
Инглиз-Америка сәясәтчесе Стивен Д. Шенфилд в.Бугераның «The War in Ukraine and the Human Right to Free with Ethnic Identities» мәкаләсенә карата шәрехләрендә: «проф. Бугера тасвирлаган күренеш, әмма аннан соң да этнонационалистик рөхсәтләр белән генә чикләнсә дә, бөтен дөнья буенча киң таралган. Мәсәлән, күп кенә, әгәр дә күбесе артык күп санлы балалар этник катнаш никах тоя ,көчле төркемнәре ике ата-аналар һәм теләмиләр сайларга, алар арасында (хәер, алар булырга мөмкин мәҗбүр моны). Бу әйберләр әби һәм бабай өч яки дүрт төрле этник төркемнәргә караган кешеләр өчен тагын да катлаулырак. Икеләтә этник тәңгәллек булып тора, шулай ук бик таралган, бәлки, хәтта нормасы арасында еврей, Кытай һәм башка этник диаспоралар. Хатыным гаиләсе-Кытайдан килгән Вьетнам кешеләре, алар Бөекбританиядә һәм Кушма Штатларда урнашкан. Мин кайбер очракларда, Кытайдан "реаль" кытайлылар белән контраст буенча, алар үзләрен Вьетнам дип атыйлар, шул ук вакытта башка контекстларда, „реаль“ вьетнамлылар белән алар үзләрен кытайлылар дип атыйлар. Моннан тыш,алар сатып алган Британия яки Америкага охшашлык. Минем этник үзенчәлегем шулай ук өчләтә характердагы: әтием һәм әбием аталар линиясе буенча русияле яһүдләр иде, миңа рус һәм Еврей мәдәни үзенчәлеген сеңдергән, аңа минем мәктәп укытуым Британия-Инглиз тәңгәллеген өстәде. Шуңа күрә мин проф. Бугераның хәлен тулысынча хис итәм".<ref>Comment by Stephen Shenfield. — ''Vladislav Bugera.'' {{cite web|author=|url=http://stephenshenfield.net/themes/war-and-disarmament/165-war-in-ukraine-and-ethnic-identities|title=The War in Ukraine and the Human Right to Free Play with Ethnic Identities.|lang=|website=stephenshenfield.net|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}} 27 October 2014 // {{cite web|author=|url=http://stephenshenfield.net|title=Сайт Стивена Шенфилда|lang=|website=stephenshenfield.net|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no}}</ref>.
=== Тәнкыйть ===
2013 елда фәлсәфә фәннәре кандидаты, Новосибирск дәүләт университеты доценты И. в.Борисов в. Е. Бугерага, л. д. Троцкий, с. Ф. Одуев, А. н. Тарасов белән беррәттән, идеология бик абстракт һәм редукционистка хас булган абстракт-социологик алым вәкилләренә, ә фәлсәфәләр эчтәлеге һәм стиле төркемнәрнең социаль-икътисади, социаль-сәяси һәм социаль-психологик характеристикаларына туры килә«. Борисов Бугера «Ницца идеяләрен XIX гасыр азагы-XX гасыр башы финанс — монополистик даирәләренең империалистик кәефен чагылдыру буларак»билгели, дип билгеләп үтә. Шулай ук ул «бу реакцион һәм фашизоид идеяләрнең белемле тамашачыларның киң даирәләренә ихтыяҗ булуын» Шизоидлык, элитаризм һәм бер үк вакытта тулы булмаган кыйммәтлелек комплексы белән, тулаем алганда, социаль төркем буларак, гуманитар интеллигенция белән аңлату фактын күрсәтә. Борисов билгеләп үткәнчә, «билгеле бер төркем позициясе кысаларында билгеле бер фәлсәфи агымны локальләштерүгә каршы түгел», шул ук вакытта ул «әлеге позициянең характеристикасы сүгү-абстракт һәм ирекле булырга тиеш түгел, әмма әлеге мохиттә үстерелә торган фәлсәфи үзаң үзенчәлеген дә исәпкә алырга тиеш, һәм бу әлеге позиция кысаларында идеологик үзбилгеләнеш үзенчәлеген дә истә тотарга тиеш».{{sfn|с=|Борисов|2013}}
2013 елда социология фәннәре кандидаты, Спбдэуның социология һәм идарә кафедрасы докторы В.Е. Смирнова билгеләп үткәнчә, «ирониягә д.Ф. Бугер В. Е. һ. б. галимнәрне кертмичә, без профессор, м. ф. Д, совет психиатры һәм сексологы Свядоща а. м. фикерен тулысынча уртаклашабыз: „хайваннарның инстинктларына бәйле барлык хәлләр кешенең инстинктларына да бәйле“.{{sfn|с=|Смирнова|2013}}
== Фәнни хезмәтләре ==
=== Монографияләр ===
* ''Бугера В. Е.'' [http://www.nietzsche.ru/look/xxc/politik/bugera-fenomen/ Ницшеанство как общественный феномен: его социальная сущность и роль : Социально-философское исследование] : диссертация … кандидата философских наук : 09.00.11. — Уфа, 2000. — 156 с.
* ''Бугера В. Е.'' [http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/213165.html Отношения собственности и управления как необходимые формы человеческой деятельности] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305130512/http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/213165.html |date=2016-03-05 }}: Дис. … д-ра филос. наук : специальность 09.00.11 <Соц. философия> / Бугера Владислав Евгеньевич; Моск. гос. ун-т им. М. В. Ломоносова. — М.: 2005. — 379 с.
* ''Бугера В. Е.'' [http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2014/01/blog-post_30.html Социальная сущность и роль философии Ницше.] — Уфа: Изд-во [[Башкортстан Фәннәр академиясе|АН Республики Башкортостан]] «Гилем», 2004. — (тираж 400 экз., ISBN 5-7501-0465-6); — М.: КомКнига, 2005 (тираж 500 экз., ISBN 5-484-00120-X); — М.: КомКнига, 2010 (изд. стереотипное, тираж 500 экз., ISBN 978-5-484-01062-2).
* ''Бугера В. Е.'' [http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_1.pdf Собственность и управление: философско-экономические очерки.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092844/http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_1.pdf |date=2016-03-04 }} — М.: Наука, 2003. — 344 с. Тираж 500 экз., ISBN 5-02-032777-8<ref>{{cite web|author=|url=http://www.ontologys.info/manifest/kudr|title=Биография А. Ф. Кудряшева на сайте Российского Онтологического общества|lang=|website=www.ontologys.info|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2019-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190226094107/http://www.ontologys.info/manifest/kudr}}</ref><ref>{{cite web|author=|url=http://www.bashedu.ru/sotrudniki-kafedry-filosofii-i-politologii|title=Об А. Ф. Кудряшеве на сайте БашГУ|lang=ru|website=www.bashedu.ru|date=|accessdate=2019-12-25|deadlink=no|archivedate=2019-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191222155635/http://www.bashedu.ru/sotrudniki-kafedry-filosofii-i-politologii}}</ref>
* ''Бугера В. Е.'' [http://www.dialog21.ru/biblio/essence1.htm Сущность человека.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171202211506/http://www.dialog21.ru/biblio/essence1.htm |date=2017-12-02 }} — М.: Наука, 2005. — 300 с. (тираж 500 экз., ISBN 5-02-033820-6); — Saarbrücken: LAP Lambert Academic Publishing, 2011, ISBN 978-3-8465-0845-9 ([http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2011/09/blog-post_8438.html копия])
* Исторический материализм в XXI веке: необходимость обновления: Сборник статей / Сост. и ред. В. Е. Бугера. — М.: Компания Спутник+, 2005. Тираж 100 экз., ISBN 5-93406-924-1
* ''Бугера В. Е.'' Гл. 1, п. 5: Компьютеризация производственной деятельности как одна из необходимых предпосылок перехода к бесклассовому обществу. // Философские и прикладные вопросы методологии искусственного интеллекта. — М.: Машиностроение, 2009. — С. 71-79. Тираж 500 экз. ISBN 978-5-217-03453-6.
=== Мәкаләләр ===
* ''Бугера В.'' [http://dialog21.ru/biblio/Bugera_rodstvennye_dushy.htm Родственные души] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160730175126/http://dialog21.ru/biblio/Bugera_rodstvennye_dushy.htm |date=2016-07-30 }} // «Истоки». — № 52 (560). — 26.12.2007. — С. 12. ([https://leftcom.wordpress.com/2011/08/29/родственные-души/ копия, озаглавленная «Достоевский и Дюма: родственные души»])
* ''Бугера В. Е.'' [http://bagsu.webservis.ru/Bugera.pdf Экономические причины войн XXI века] // Экономика и управление: научно-практический журнал. — 2008. — № 4.
* ''Бугера В. Е.'' Введение в философский анализ отношений собственности и управления // Вестник Академии наук Республики Башкортостан. — Уфа: [[Башкортстан Фәннәр академиясе]] — 2004. — Т. 9. — № 3.
* ''Бугера В. Е., Шакиров И. А.'' О ценности сомнения в познании: современные аспекты старого вопроса // Философские науки. — 2007. — № 9. — С. 129—140.
* ''Галлямова А. Р., Бугера В. Е.'' [http://www.ogbus.ru/authors/Gallyamova/Gallyamova_1.pdf Развитие критического мышления студентов технических специальностей в процессе преподавания философии: социальное значение и методические аспекты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304191351/http://www.ogbus.ru/authors/Gallyamova/Gallyamova_1.pdf |date=2016-03-04 }} // [http://ogbus.ru/article/razvitie-kriticheskogo-myshleniya-studentov-texnicheskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii-socialnoe-znachenie-i-metodicheskie-aspekty/#more-1538 Электронный научный журнал «Нефтегазовое дело». — 2008. — № 1.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170701060638/http://ogbus.ru/article/razvitie-kriticheskogo-myshleniya-studentov-texnicheskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii-socialnoe-znachenie-i-metodicheskie-aspekty/#more-1538 |date=2017-07-01 }}
* ''Бугера В. Е.'' [http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_4.pdf Об одной актуальной проблеме оценки успеваемости студентов нефилософских специальностей в процессе преподавания им философии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304141825/http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_4.pdf |date=2016-03-04 }} // [http://ogbus.ru/article/ob-odnoj-aktualnoj-probleme-ocenki-uspevaemosti-studentov-nefilosofskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii/#more-1539 Электронный научный журнал «Нефтегазовое дело». — 2008. — № 1.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170915005150/http://ogbus.ru/article/ob-odnoj-aktualnoj-probleme-ocenki-uspevaemosti-studentov-nefilosofskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii/#more-1539 |date=2017-09-15 }}
* ''Бугера В. Е.'' [http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_3rd_World_War.htm Экономические предпосылки третьего передела мира] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171130134027/http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_3rd_World_War.htm |date=2017-11-30 }} // [http://ogbus.ru/article/ekonomicheskie-predposylki-tretego-peredela-mira/#more-1551 Электронный научный журнал «Нефтегазовое дело». — 2008. — № 1.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170701035206/http://ogbus.ru/article/ekonomicheskie-predposylki-tretego-peredela-mira/#more-1551 |date=2017-07-01 }} ([http://ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_3.pdf копия1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091229095407/http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_3.pdf |date=2009-12-29 }}, [http://prognoz.eurasian-defence.ru/?q=ekonomicheskie-predposylki-tretego копия2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211217121840/http://prognoz.eurasian-defence.ru/?q=ekonomicheskie-predposylki-tretego |date=2021-12-17 }}, [http://zerkalov.org.ua/node/6611 копия3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829070605/http://zerkalov.org.ua/node/6611 |date=2017-08-29 }})
* ''Бугера В. Е.'' Ошибка Норберта Винера, или как определить понятие «управления» // [http://www.reflexion.ru/Library/2009RPC.pdf Рефлексивные процессы и управление. Сборник материалов VII Международного симпозиума 15-16 октября 2009 г., Москва] / Под ред. В. Е. Лепского — М.: Когито-Центр, 2009. — С. 49-52. ISBN 978-5-89353-299-9
* ''Бугера В. Е., Гиндуллин Н. Ф., Кадырова Г. Ф.'' [https://web.archive.org/web/20140228045818/http://www.work.vegu.ru/vegu/vestnik/DocLib/%D0%91%D1%83%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B0,%20%D0%93%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD,%20%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0_11-16.pdf Что такое отношение собственности и почему этот вопрос имеет существенное значение для развития методологии исследования общественных отношений?] // Вестник ВЭГУ. — № 4 (66). — 2013. — С. 11-16.
* ''Бугера В. Е., Кадырова Г. Ф.'' Индивидуальная и коллективная типология личности: этико-философские и правовые вопросы // Евразийский юридический журнал. — № 1 (80). — 2015. — С. 220—222.
* ''Бугера В. Е., Гиндуллин Н. Ф.'' Украинский фашизм и ницшеанство // Евразийский юридический журнал. — № 7 (86). — 2015. — С. 333—334.
* ''Бугера В. Е.'' О коллективистском будущем человечества // Проблема обоснования знания: сб. науч. статей, посвящ. 25-летию методологического семинара при факультете философии и социологии / отв. ред. А. Ф. Кудряшев. - Уфа: РИЦ [[Башкорт дәүләт университеты|БашГУ]], 2017. - С. 17-23. ISBN 978-5-7477-4370-0
* ''Бугера В.'' Порфирий Иванов и его последователи // Советский пограничник. (Впослед. переимен. в «Пограничник Украины».) — 20 сентября 1991. — № 74.
* ''Бугера В.'' [http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2014/01/blog-post_24.html Обыкновенный, заурядный фашизм] // Советский пограничник. — 1991. — № 85, 6 ноября. (Статья опубликована под псевдонимом «Герберт Эрнст»; за подписью автора переиздана в сборнике [http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера «В борьбе против буржуазного национализма»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера |date=2019-07-24 }} наряду с несколькими другими, отображающими участие В. Бугеры в политической борьбе на Украине в начале 1990-х гг. Также опубликована ВКонтакте 24.01.2014 в Цитатнике Владислава Бугеры vk.com/vlad_bugera и в паблике журнала «Еретик» vk.com/eretiksamizdat .)
* ''Бугера В.'' Наследники Штрассера // Интервзгляд-Inprecor. — 1993. — № 5.
* ''Бугера В.'' [http://marxistparty.ru/marxist/1.shtml Смысл жизни сегодня] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171108175719/http://marxistparty.ru/marxist/1.shtml |date=2017-11-08 }} // Марксист. — 1993. — № 1. — С. 55-59.
* ''Бугера В.'' [http://marxistparty.ru/marxist/2.shtml Социал-фашизм] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180308023600/http://marxistparty.ru/marxist/2.shtml |date=2018-03-08 }} // Марксист. — 1994. — № 2. — С. 27-54 (переиздана в сборнике [http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера «В борьбе против буржуазного национализма»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера |date=2019-07-24 }}).
* ''Бугера В.'' [http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2014/02/blog-post_5769.html Будет ли война между Россией и Украиной?] // Рабочая демократия. — 1994. — № 2 (17). (Статья опубликована под псевдонимом «Дмитро Зализняк»; за подписью автора переиздана в сборниках [http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/ «Теория и практика коллективизма»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200930023030/http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/ |date=2020-09-30 }} и [http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера «В борьбе против буржуазного национализма»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера |date=2019-07-24 }}. Также опубликована ВКонтакте 02.03.2014 в Цитатнике Владислава Бугеры vk.com/vlad_bugera и в паблике журнала «Еретик» vk.com/eretiksamizdat .)
* ''Wladislaw Bugera.'' Der Antisemitismus der «echten Internationalisten» // Direkte Aktion. — September 1994.
* ''Бугера В.'' [http://www.alternativy.ru/old/magazine/htm/99_3/esse.htm Компьютеризация как предпосылка социалистической революции] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813112701/https://www.alternativy.ru/old/magazine/htm/99_3/esse.htm |date=2020-08-13 }} // Альтернативы. — 1999. — № 3.
* ''Бугера В.'' [http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_Russia_ucraina.htm Завтра война?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171229100343/http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_Russia_ucraina.htm |date=2017-12-29 }} // «Истоки». — № 37 (597). — 10.09.2008. — С. 9.
* ''Бугера В.'' [http://levsd.ru/obrez/lsd-3.pdf Неужели всё-таки будет война между Россией и Украиной?] // ОБщественный РЕЗонанс. — 2009. — № 1(3). — С. 1, 3.
* ''Бугера В.'' [http://antifa-union.ucoz.ru/_ld/0/1_af-5-f.pdf Экономические причины очередного империалистического передела мира и грядущих революций] // Антифашист. — 2009. — № 1 (5). — С. 3.
* ''Vladislav Bugera.'' [http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2013/02/vladislav-bugera-obituary-for-stanislav.html Obituary for Stanislav Markelov] ([http://justicefornorthcaucasus.info/?p=1232515200 копия])
* ''Vladislav Bugera, Vladimir Sirotin and Peter Khrustalev.'' [http://www.solidarity-us.org/site/node/3124 Political Repression in Russia.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170826112556/https://www.solidarity-us.org/site/node/3124 |date=2017-08-26 }} // Against The Current. — January-February 2011. — № 150. Публикацию статьи в переводе на испанский яз. см. [http://www.vientosur.info/spip.php?article5042 здесь]; источник, из которого статья была взята для перевода, см. [http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article19674 здесь].
* ''Бугера В.'' [http://gubkin.info/interesting/122837-tezisy-o-sovremennoy-burzhuaznoy-demokratii.html Тезисы о современной буржуазной демократии] // Губкин-инфо, 06.11.2012. ([http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2012/10/blog-post_19.html копия])
* ''Vladislav Bugera.'' [http://stephenshenfield.net/themes/war-and-disarmament/165-war-in-ukraine-and-ethnic-identities The War in Ukraine and the Human Right to Free Play with Ethnic Identities.] 27 October 2014 // [http://stephenshenfield.net Сайт Стивена Шенфилда]
* ''Vladislav Bugera.'' [http://www.stephenshenfield.net/places/russia/current-politics/168-moscow-kiev-and-the-west-european-far-right Moscow, Kiev, and the West European Far Right.] 17 April 2015 // [http://stephenshenfield.net Сайт Стивена Шенфилда] ([http://www.criticatac.ro/lefteast/moscow-kiev-and-the-w-e-far-right/ копия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927230031/http://www.criticatac.ro/lefteast/moscow-kiev-and-the-w-e-far-right/ |date=2020-09-27 }} в издании [http://www.criticatac.ro/lefteast/ LeftEast] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191226090836/http://www.criticatac.ro/lefteast/ |date=2019-12-26 }} на сайте [http://www.criticatac.ro/ CriticAtac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150527015509/http://www.criticatac.ro/ |date=2015-05-27 }})
* ''Бугера В.'' [http://bugerave.wordpress.com/2017/10/02/критика-бритвы-оккама/ Критика «бритвы Оккама»]
== Интервью ==
* ''Байков Э. А.'' [http://dialog21.ru/biblio/Bugera_veliky_blef_XX_veka.htm «Великий блеф XX века?»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304054018/http://dialog21.ru/biblio/Bugera_veliky_blef_XX_veka.htm |date=2016-03-04 }} // «Истоки». — № 32 (488). — 9.08.2006. — С. 11. ([http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2013/02/xx.html копия]) ([https://web.archive.org/web/20131113073805/http://russialist.com/2008-204.php#4 на англ. яз., под заголовком ''THE GREAT BLUFF''])
* ''Моргунова, Елена'' [https://web.archive.org/web/20080218131255/http://www.poisknews.ru/2008/01/27/ljubov_po_vertikali.html «Любовь по вертикали» умеет ли коллективный разум поправить власть?] // «Поиск» — газета научного сообщества, № 4 (974), 25 января 2008 г. ([http://dialog21.ru/biblio/Bugera_lubov_po_vertikaly.htm копия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304070349/http://dialog21.ru/biblio/Bugera_lubov_po_vertikaly.htm |date=2016-03-04 }}) ([https://web.archive.org/web/20131113073805/http://russialist.com/2008-204.php#3 на англ. яз., под заголовком ''THE RARITY OF LOVE''])
* ''Фьюче, Дмитрий'' [http://www.nietzsche.ru/project/meeting/bugera/ Встреча с Владиславом Бугерой] // Nietzsche.ru, 22.02.2004
* ''Stephen Shenfield'' My inteview with Vladislav Bugera: from Stephen’s introduction // The Libertarian Communist. [http://www.stephenshenfield.net/pdf/lib_com/Lib_Com_23.pdf Issue 23, Summer 2013.] — P. 20-23.
== Әдәбият ==
* ''Александров Д.'' [http://marxistparty.ru/marxist/3-4.shtml Расставим точки над новым «измом»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310014918/http://marxistparty.ru/marxist/3-4.shtml |date=2018-03-10 }} // Марксист. — 1995-96. — № 3-4. — С. 90-119.
* ''Антонов В., Афанасьев В., Годин В., Лялин А.'' [http://books.google.ru/books?id=tg4hTYWNjxkC&printsec=frontcover&hl=ru&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Теория менеджмента: Учебник для вузов.] — СПб: «Питер», 2009. — 464 с.
* ''Байков Э.'' [https://web.archive.org/web/20150923234458/http://www.eifgaz.ru/baykov1-e-09.htm Новая философская школа] // «Экономическая и философская газета»
* ''Байков Э.'' О Дракуле и не только // [http://rubuki.com/books/gorizonty-nauki-bashkortostana Байков Э. А. Горизонты науки Башкортостана: Статьи, очерки, эссе.] — 2-е изд. — Уфа: ООО «ХАН», 2008. — С. 35-36. — ISBN 978-5-457-48560-0
* ''Белоногов Г.'' [http://scjournal.ru/articles/issn_1997-292X_2012_5-2_05.pdf Роль антропоцентрических элементов в философии русского космизма] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140712052142/http://scjournal.ru/articles/issn_1997-292X_2012_5-2_05.pdf |date=2014-07-12 }} // Исторические, философские, политические и юридические науки, культурология и искусствоведение. Вопросы теории и практики. - 2012. - №5(19), ч. 2. - С. 22-24.
* ''Борисов И.'' Идеологическая топика иррационалистической философии конца XIX – середины XX века // Социально-гуманитарные знания. - 2013. - №2 - C. 87-102.
* ''Демидов А.'' [http://lib.vsu.by/xmlui/bitstream/handle/123456789/5069/t11pub80.pdf?sequence=1&isAllowed=y Образ сверхчеловека в философии Ф. Ницше] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170218064700/http://lib.vsu.by/xmlui/bitstream/handle/123456789/5069/t11pub80.pdf?sequence=1&isAllowed=y |date=2017-02-18 }} // [http://elibrary.ru/item.asp?id=22266066 Ученые записки УО «ВГУ им. П. М. Машерова». - 2011. - Т. 11. - С. 80-89.]
* ''Завалько Г.'' Проблема соотношения морали и религии в истории философии. — М., КомКнига, 2006. — С. 195—197. ISBN 5-484-00553-1
* ''Здоров А.'' Государственный капитализм и модернизация Советского Союза: Марксистский анализ советского общества. 3-е стер. изд. — М., КомКнига, 2007. — С. 11-12. ISBN 978-5-484-00822-3
* [http://www.cprf.info/library/politolog/4209.shtml 5.3.7. «Независимые марксисты».] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191225134356/http://cprf.info/library/politolog/4209.shtml |date=2019-12-25 }} // ''Коргунюк Ю. , Заславский С.'' Российская многопартийность: становление, функционирование, развитие. — М.: Фонд ИНДЕМ, 1996.
* ''Кулакова Т.'' [http://www.vest-news.ru/article.php?id=6351 По примеру Ромео и Джульетты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150622064853/http://www.vest-news.ru/article.php?id=6351 |date=2015-06-22 }} // «Весть», 21.02.2008.
* ''Лезгин Н.'' [http://marxistparty.ru/marxist/2.shtml Является ли Зюганов фашистом] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180308023600/http://marxistparty.ru/marxist/2.shtml |date=2018-03-08 }} // Марксист. — 1994. — № 2. — С. 55-57.
* ''Ломов О.'' [http://marxistparty.ru/marxist/3-4.shtml К вопросу о социал-фашизме] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310014918/http://marxistparty.ru/marxist/3-4.shtml |date=2018-03-10 }} // Марксист. — 1995-96. — № 3-4. — С. 80-89.
* ''Овруцкий А.'' Производство и потребление: диалектика взаимодействия // Философия хозяйства. — 2010. — № 3. — С. 238—247.
* ''Смирнова В.'' [http://psychology.snauka.ru/2013/10/2494 Изъяны профессиональной сегрегации: гендерный аспект выбора специальности «акушерство и гинекология»] // Психология, социология и педагогика. - 2013. — №10.
* ''Суслов М.'' [https://web.archive.org/web/20161009173620/http://do.gendocs.ru/docs/index-153023.html?page=9 Об анархизме наших дней. (Критический анализ программных документов РКРП).] — Пермь: б.и., 2004. — 166 с.
* ''Тулупов В.'' [http://www.relga.ru/Environ/WebObjects/tgu-www.woa/wa/Main?textid=2400&level1=main&level2=articles Системный взгляд на российское образование] // RELGA — научно-культурологический журнал. — № 8 [188]. - 01.06.2009
* ''Умланд А.'' [https://web.archive.org/web/20160304093437/http://www.ipiend.gov.ua/img/scholarly/file/nz_33_37.pdf Новые идеологические образования в современном русском антидемократизме: западные концепции, антизападные политические доктрины и постсоветский партийный спектр] // НАЦІОНАЛЬНА АКАДЕМІЯ НАУК УКРАÏНИ. ІНСТИТУТ ПОЛІТИЧНИХ ЕТНОНАЦІОНАЛЬНИХ ДОСЛІДЖЕНЬ ім. І.Ф. Кураса. НАУКОВІ ЗАПИСКИ. ВИПУСК 33. — Київ, 2007.
* ''Умланд А.'' [http://magazines.russ.ru/nz/2003/5/umland.html Современные концепции фашизма в России и на Западе.] // Неприкосновенный запас. — 2003. — № 5 (31).
* [http://system-of-knowledge.wikia.com/wiki/The_information_revolution_continued The information revolution continued]
* [http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/2-statya/16459-marksistskaya-filosofiya Марксистская философия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406033803/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/2-statya/16459-marksistskaya-filosofiya |date=2016-04-06 }} // Башкирская энциклопедия. В 7 т. Т. 4. Л-О / гл. ред. [[Марат Илһамов|М. Ильгамов]]. — Уфа: Башк. энцикл., 2008. ISBN 978-5-88185-068-5
* [http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/2-statya/286-bugera-vladislav-evgenevich Бугера, Владислав Евгеньевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406031247/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/2-statya/286-bugera-vladislav-evgenevich |date=2016-04-06 }} // Башкирская энциклопедия. В 7 т. Т. 7. Ф-Я, с дополнениями / гл. ред. [[Марат Илһамов|М. Ильгамов]]. — Уфа: Башк. энцикл., 2011. ISBN 978-5-88185-075-3
* [http://баш.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/component/content/article/8-statya/2631-bugera-vladislav-evgenevich Бугера Владислав Евгеньевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160405210213/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/2631-bugera-vladislav-evgenevich |date=2016-04-05 }} // Башҡорт энциклопедияһы. 7 томда. 1-се т. А-Б / баш мөхәр. [[Марат Илһамов|М. Илһамов]]. — Өфө: Башҡ. энцикл., 2014. ISBN 978-5-88185-153-8
* [http://баш.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/component/content/article/8-statya/9282-marksistik-filosofiya Марксистик философия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421092148/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/9282-marksistik-filosofiya |date=2016-04-21 }} // Башҡорт энциклопедияһы. 7 томда. 4-се т. М-Ө / баш мөхәр. [[Марат Илһамов|М. Илһамов]]. — Өфө: Башҡ. энцикл., 2016. ISBN 978-5-88185-286-3
* Бугера Владислав Евгеньевич // Ученые России: Энциклопедия. Т. 4. — М.: «Академия Естествознания», 2008. ISBN 978-5-91327-028-3
* Бугера Владислав Евгеньевич // Ученые России: Энциклопедия. Т. 6. — М.: «Академия Естествознания», 2010. ISBN 978-5-91327-106-8
* Бугера Владислав Евгеньевич // Философы современной России. Энциклопедический словарь. 3-е изд. — М.: Изд. дом «Максимум»; СПб: Изд. дом «Мiръ», 2015. ISBN 978-5-98846-117-3
== Бүләкләре ==
Башкортстан Дәүләт Җыелышы-Корылтаенда Мактау грамотасы (2018)<ref>{{Citation |title=Новости УГНТУ, 30.08.2018. |url=http://news.rusoil.net/news/2018-08-30-zasedanie-uchenogo-soveta-pered-nachalom-novogo-uchebnogo-goda |access-date=2019-12-26 |archive-date=2019-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191226094524/http://news.rusoil.net/news/2018-08-30-zasedanie-uchenogo-soveta-pered-nachalom-novogo-uchebnogo-goda |dead-url=yes }}</ref>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр|2}}
== Сылтамалар ==
* [http://bugerave.wordpress.com/ Официальный блог Владислава Бугеры]
* ''В 1971 году в Уфе родился доктор философских наук, профессор кафедры философии гуманитарного факультета УГНТУ Владислав Евгеньевич Бугера.'' — Аюпов Р. [http://vechufa.ru/day/1135-24-yanvarya.html «День в истории»] // газета «[[Вечерняя Уфа (газета)]]», 24-01-2013
* [https://archive.li/20140225033316/http://philosophy.rusoil.net/default.aspx?link=96 Бугера Владислав Евгеньевич] // Официальный сайт кафедры философии УГНТУ
* [http://rusoil.net/faculty/33 Страница кафедры философии на сайте УГНТУ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191222032453/http://www.rusoil.net/faculty/33 |date=2019-12-22 }}
* [http://libelli.ru Работы В. Бугеры на интернет-портале «Материалистическая диалектика»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180213115534/http://libelli.ru/ |date=2018-02-13 }}
* [https://web.archive.org/web/20170908112430/http://theory.red/lib/ Работы В. Бугеры в библиотеке сайта "Красная теория"]
* [http://www.rideo.tv/bugera/ Бугера В. — Видео]
* [https://bugerave.wordpress.com/category/аудио/ Бугера В. — Аудио]
* [http://eretik-samizdat.blogspot.com Работы В. Бугеры в интернет-журнале «Еретик»]
* [http://muss.su/lectors/bugera.htm О В. Бугере на сайте Молодежного университета современного социализма (МУСС)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200119102844/http://muss.su/lectors/bugera.htm |date=2020-01-19 }}
* [http://avtonom.org/freenews/zachem-chelovechestvu-nuzhna-mirovaya-revolyuciya О политическом кредо В. Бугеры на сайте организации «Автономное действие»]
* [http://www.left-dis.nl Работы В. Е. Бугеры на международном сайте «„Left Wing“ Communism — an infantile disorder?» (в разделе русскоязычных текстов)]
* [http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/ Теория и практика коллективизма] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200930023030/http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/ |date=2020-09-30 }} ''Сборник''
* [http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера «В борьбе против буржуазного национализма»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера |date=2019-07-24 }} ''Сборник''
* Shenfield, S. [https://web.archive.org/web/20081112101246/http://www.cdi.org/russia/johnson/2008-204.cfm Vladislav Bugera: Portrait of a Post-Marxist Thinker] // Johnson's Russia List Research & Analytical Supplement, No. 44, November 2008
* Колоколова Л. [http://www.bashinform.ru/news/172794/ Статьи учёных и журналистов Башкортостана публикует информационный бюллетень Джонсона] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161009140332/http://www.bashinform.ru/news/172794/ |date=2016-10-09 }}
* [https://web.archive.org/web/20100527154256/http://www.globalistika.ru/biblio/bajkov3.htm «Служить науке и обществу» Интервью Эдуарда Байкова] // «Истоки». — № 47. — 19.11.2008.)
* [http://www.gorobzor.ru/news/novosti-kultury/radiostanciya-sputnik-107-fm-podvodit-itogi-goda-26-12-2008 Радиостанция «Спутник 107 FM» подводит итоги года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200929104648/https://gorobzor.ru/news/novosti-kultury/radiostanciya-sputnik-107-fm-podvodit-itogi-goda-26-12-2008 |date=2020-09-29 }} // Горобзор.ру, 26.12.2008
* Новопольцев И. [http://samlib.ru/i/i/ba.shtml Анархiя (роман). Глава 14: Перекресток-2.]
* [https://web.archive.org/web/20171220122848/http://livasprava.info/content/view/5265 О разоблачении аферы Олега Верника в воспоминаниях киевского полит. активиста Владимира Задираки]
* [https://www.marxists.org/history/etol/newspape/atc/3124.html Marxists Internet Archive]
* Schwartz S. [https://web.archive.org/web/20140301224911/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/016/156vsrut.asp Murder in Moscow] // The Weekly Standard, 23 February 2009
[[Төркем:Фәлсәфә фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча галимнәр]]
[[Төркем:Әлифба буенча фәлсәфәчеләр]]
[[Төркем:Россия фәлсәфәчеләре]]
[[Төркем:Марксистлар]]
[[Төркем:Материалистлар]]
[[Төркем:Россия революционерлары]]
[[Төркем:Уфа дәүләт нефть техник университеты укытучылары]]
c241nezgdsvjh887ljreghdprwcac9p
Николай Андреевский
0
198057
5958360
5958020
2026-06-10T17:03:53Z
Баныу
35185
өстәмә
5958360
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — РИ дәүләт эшлеклесе, [[яшерен киңәшче]] (1876), Харковь вице-губернaтьıры (1869—1870), Πиpeм (1870—1878), Кострома (1878—1884) һәм Казан (1884—1889) губернaтьıры.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә яки 1824 елда [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, Санкт-Петербург университеты ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул Рязань губернасында мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
b8i4x45xoqytu5y8g301og2ely0tps7
5958365
5958360
2026-06-10T17:08:05Z
Баныу
35185
/* Гаиләсе */
5958365
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — РИ дәүләт эшлеклесе, [[яшерен киңәшче]] (1876), Харковь вице-губернaтьıры (1869—1870), Πиpeм (1870—1878), Кострома (1878—1884) һәм Казан (1884—1889) губернaтьıры.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
ca0mf01ymfy9wfp4v8w7taoqqcc185b
5958367
5958365
2026-06-10T17:14:54Z
Баныу
35185
5958367
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
102q4lrgivwueqabqcxn2iq6cumqszg
5958369
5958367
2026-06-10T17:24:08Z
Баныу
35185
/* Гаиләсе */
5958369
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
ava33xzvhsdk68g9rh0nkdrzoqg0b3s
5958376
5958369
2026-06-10T17:31:49Z
Баныу
35185
/* Хезмәт */
5958376
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм «хәрби карарлар җыентыгы»ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н.Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда яңа эчке эшләр министры А. Е. Тимашев Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, аңа «мәҗбүри хезмәттән һәм урнаштырудан азат итү турында нигезләмә " не төзүдә, карауда һәм гамәлгә кертүдә катнашырга куша.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
d8vxiu8lshi1tkbjp9wzds46qvdv0ps
5958377
5958376
2026-06-10T17:37:46Z
Баныу
35185
/* Хезмәт */
5958377
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм «хәрби карарлар җыентыгы»ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н.Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда яңа эчке эшләр министры [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, аңа «мәҗбүри хезмәттән һәм урнаштырудан азат итү турында нигезләмә " не төзүдә, карауда һәм гамәлгә кертүдә катнашырга куша.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
5devwuacsx1rssllkvvqnk1ktgcp9o3
5958378
5958377
2026-06-10T17:41:34Z
Баныу
35185
/* Хезмәт */
5958378
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм «хәрби карарлар җыентыгы»ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н.Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда яңа эчке эшләр министры [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, аңа «мәҗбүри хезмәттән һәм урнаштырудан азат итү турында нигезләмә " не төзүдә, карауда һәм гамәлгә кертүдә катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
eun33gkj8hcdfgmtnbh0ob89m59sfcg
5958380
5958378
2026-06-10T17:55:35Z
Баныу
35185
/* Хезмәт */
5958380
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда яңа эчке эшләр министры [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук Тула, Ижевск һәм Сестрорецк корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
nvfblhd30fd61l3fer2omubfiok965m
5958381
5958380
2026-06-10T17:58:16Z
Баныу
35185
/* Хезмәт */
5958381
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук [[Тула]], [[Ижевск]] һәм [[Сестрорецк]] корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
r78o5lokqc1lpvdow11s8zkix8ss5yv
5958584
5958381
2026-06-11T11:11:23Z
Баныу
35185
/* Хезмәт */
5958584
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук [[Тула]], [[Ижевск]] һәм [[Сестрорецк]] корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
Аннары Н.Е. Андреевский бер-бер артлы [[Харьков]] (1869–1870), Пермь (1870–1878) һәм [[Кострома]] (1878–1884) вице-губернаторы вазифаларын биләгән. Төрле дәүләт органнарында эшләрнең барышын шәхсән күзәтү кирәклеген аңлап, ул үз карамагындагы территорияләрнең шәһәр һәм районнарына еш сәяхәтләр ясаган. Замандашлары фикеренчә, Пермь крае аңа тимер юллар төзү белән бурычлы.
1876 елда ул яшерен совет әгъзасы дәрәҗәсен ала.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
01ml7jx4cw8heam6lu6gs12xpha1139
5958585
5958584
2026-06-11T11:12:30Z
Баныу
35185
5958585
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Харьков]] (1869—1870), [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук [[Тула]], [[Ижевск]] һәм [[Сестрорецк]] корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
Аннары Н. Е. Андреевский бер-бер артлы [[Харьков]] (1869—1870), Пермь (1870—1878) һәм [[Кострома]] (1878—1884) вице-губернаторы вазифаларын биләгән. Төрле дәүләт органнарында эшләрнең барышын шәхсән күзәтү кирәклеген аңлап, ул үз карамагындагы территорияләрнең шәһәр һәм районнарына еш сәяхәтләр ясаган. Замандашлары фикеренчә, [[Пермь крае]] аңа тимер юллар төзү белән бурычлы.
1876 елда ул яшерен совет әгъзасы дәрәҗәсен ала.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
3ifjseb7fe0pnz5u4d6neb63gftvp9r
5958586
5958585
2026-06-11T11:17:29Z
Баныу
35185
/* Хезмәт */
5958586
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Харьков]] (1869—1870), [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук [[Тула]], [[Ижевск]] һәм [[Сестрорецк]] корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
Аннары Н. Е. Андреевский бер-бер артлы [[Харьков]] (1869—1870), Пермь (1870—1878) һәм [[Кострома]] (1878—1884) вице-губернаторы вазифаларын биләгән. Төрле дәүләт органнарында эшләрнең барышын шәхсән күзәтү кирәклеген аңлап, ул үз карамагындагы территорияләрнең шәһәр һәм районнарына еш сәяхәтләр ясаган. Замандашлары фикеренчә, [[Пермь крае]] аңа тимер юллар төзү белән бурычлы.
1876 елда ул яшерен совет әгъзасы дәрәҗәсен ала.
== Казан губернаторы ==
1884 елның 24 маенда Николай Ефимович Казан губернаторы итеп билгеләнә (ул Казанга килә һәм 30 июньдә вазифасына керешә).
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
m4v6gu08s4zda5glv92p1tqmvdvyw87
5958599
5958586
2026-06-11T11:31:50Z
Баныу
35185
/* Казан губернаторы */
5958599
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Харьков]] (1869—1870), [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук [[Тула]], [[Ижевск]] һәм [[Сестрорецк]] корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
Аннары Н. Е. Андреевский бер-бер артлы [[Харьков]] (1869—1870), Пермь (1870—1878) һәм [[Кострома]] (1878—1884) вице-губернаторы вазифаларын биләгән. Төрле дәүләт органнарында эшләрнең барышын шәхсән күзәтү кирәклеген аңлап, ул үз карамагындагы территорияләрнең шәһәр һәм районнарына еш сәяхәтләр ясаган. Замандашлары фикеренчә, [[Пермь крае]] аңа тимер юллар төзү белән бурычлы.
1876 елда ул яшерен совет әгъзасы дәрәҗәсен ала.
== Казан губернаторы ==
1884 елның 24 маенда Николай Ефимович Казан губернаторы итеп билгеләнә (ул Казанга килә һәм 30 июньдә вазифасына керешә).
Ул, биш елдан да кимрәк вакыт эчендә төбәк белән идарә иткәндә, җирле җәмгыятьнең ихтирамын казана ала, һәм моның белән барысын да «крестьян тормышы һәм авыл хуҗалыгы турындагы белемнәре белән» гаҗәпләндергән. Килгәннән соң ук ул [[Ваба|холера]] һәм чума [[эпидемия]]ләренә каршы көрәшергә туры килә, губернада булган уңышсызлык аркасында халыкка азык-төлек ярдәме күрсәтә. Ул, аеруча, хәйрия һәм һөнәрчелек оешмаларына игътибар итә. Аның җитәкчелегендә Казанда руханиларның ярлы тол хатыннары һәм ятимнәре өчен хәйрия йортлары (1885), 268 кеше өчен И. Н. Журавлев төнге приюты һәм Андреевская арзан ашханәсе (1887) оештырыла; Ксеньевская гимназиясенең хатын-кыз укучыларына ярдәм итү җәмгыяте (1884), китап бастыручыларның үзара ярдәмләшү җәмгыяте (1885), Казан җеназа фонды (1886), Хәрби санитария җәмгыяте (1886), Фармацевтика җәмгыяте (1888), Ярдәмче медицина фонды (1887) һәм башкалар үз эшчәнлекләрен киңәйтәләр.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
519ioqkn076kl24nqcrgfuqio1cokab
5958601
5958599
2026-06-11T11:33:22Z
Баныу
35185
/* Казан губернаторы */
5958601
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Харьков]] (1869—1870), [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук [[Тула]], [[Ижевск]] һәм [[Сестрорецк]] корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
Аннары Н. Е. Андреевский бер-бер артлы [[Харьков]] (1869—1870), Пермь (1870—1878) һәм [[Кострома]] (1878—1884) вице-губернаторы вазифаларын биләгән. Төрле дәүләт органнарында эшләрнең барышын шәхсән күзәтү кирәклеген аңлап, ул үз карамагындагы территорияләрнең шәһәр һәм районнарына еш сәяхәтләр ясаган. Замандашлары фикеренчә, [[Пермь крае]] аңа тимер юллар төзү белән бурычлы.
1876 елда ул яшерен совет әгъзасы дәрәҗәсен ала.
== Казан губернаторы ==
[[Файл:Andreevskiy, 11-113.jpg|thumb|right|Герб Андреевских, ОГ 11-113]]
1884 елның 24 маенда Николай Ефимович Казан губернаторы итеп билгеләнә (ул Казанга килә һәм 30 июньдә вазифасына керешә).
Ул, биш елдан да кимрәк вакыт эчендә төбәк белән идарә иткәндә, җирле җәмгыятьнең ихтирамын казана ала, һәм моның белән барысын да «крестьян тормышы һәм авыл хуҗалыгы турындагы белемнәре белән» гаҗәпләндергән. Килгәннән соң ук ул [[Ваба|холера]] һәм чума [[эпидемия]]ләренә каршы көрәшергә туры килә, губернада булган уңышсызлык аркасында халыкка азык-төлек ярдәме күрсәтә. Ул, аеруча, хәйрия һәм һөнәрчелек оешмаларына игътибар итә. Аның җитәкчелегендә Казанда руханиларның ярлы тол хатыннары һәм ятимнәре өчен хәйрия йортлары (1885), 268 кеше өчен И. Н. Журавлев төнге приюты һәм Андреевская арзан ашханәсе (1887) оештырыла; Ксеньевская гимназиясенең хатын-кыз укучыларына ярдәм итү җәмгыяте (1884), китап бастыручыларның үзара ярдәмләшү җәмгыяте (1885), Казан җеназа фонды (1886), Хәрби санитария җәмгыяте (1886), Фармацевтика җәмгыяте (1888), Ярдәмче медицина фонды (1887) һәм башкалар үз эшчәнлекләрен киңәйтәләр.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
qfs03lk69jznabf63u2as2jrd2ds1mx
5958602
5958601
2026-06-11T11:33:58Z
Баныу
35185
/* Казан губернаторы */
5958602
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Харьков]] (1869—1870), [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук [[Тула]], [[Ижевск]] һәм [[Сестрорецк]] корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
Аннары Н. Е. Андреевский бер-бер артлы [[Харьков]] (1869—1870), Пермь (1870—1878) һәм [[Кострома]] (1878—1884) вице-губернаторы вазифаларын биләгән. Төрле дәүләт органнарында эшләрнең барышын шәхсән күзәтү кирәклеген аңлап, ул үз карамагындагы территорияләрнең шәһәр һәм районнарына еш сәяхәтләр ясаган. Замандашлары фикеренчә, [[Пермь крае]] аңа тимер юллар төзү белән бурычлы.
1876 елда ул яшерен совет әгъзасы дәрәҗәсен ала.
== Казан губернаторы ==
[[1884 ел]]ның [[24 май|24 мае]]нда Николай Ефимович Казан губернаторы итеп билгеләнә (ул Казанга килә һәм 30 июньдә вазифасына керешә).
Ул, биш елдан да кимрәк вакыт эчендә төбәк белән идарә иткәндә, җирле җәмгыятьнең ихтирамын казана ала, һәм моның белән барысын да «крестьян тормышы һәм авыл хуҗалыгы турындагы белемнәре белән» гаҗәпләндергән. Килгәннән соң ук ул [[Ваба|холера]] һәм чума [[эпидемия]]ләренә каршы көрәшергә туры килә, губернада булган уңышсызлык аркасында халыкка азык-төлек ярдәме күрсәтә. Ул, аеруча, хәйрия һәм һөнәрчелек оешмаларына игътибар итә. Аның җитәкчелегендә Казанда руханиларның ярлы тол хатыннары һәм ятимнәре өчен хәйрия йортлары (1885), 268 кеше өчен И. Н. Журавлев төнге приюты һәм Андреевская арзан ашханәсе (1887) оештырыла; Ксеньевская гимназиясенең хатын-кыз укучыларына ярдәм итү җәмгыяте (1884), китап бастыручыларның үзара ярдәмләшү җәмгыяте (1885), Казан җеназа фонды (1886), Хәрби санитария җәмгыяте (1886), Фармацевтика җәмгыяте (1888), Ярдәмче медицина фонды (1887) һәм башкалар үз эшчәнлекләрен киңәйтәләр.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
qeuz47zs028he9og79lvetulmnwazbj
5958603
5958602
2026-06-11T11:34:31Z
Баныу
35185
/* Хезмәт */
5958603
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Харьков]] (1869—1870), [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
[[Файл:Andreevskiy, 11-113.jpg|thumb|right|Герб Андреевских, ОГ 11-113]]
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук [[Тула]], [[Ижевск]] һәм [[Сестрорецк]] корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
Аннары Н. Е. Андреевский бер-бер артлы [[Харьков]] (1869—1870), Пермь (1870—1878) һәм [[Кострома]] (1878—1884) вице-губернаторы вазифаларын биләгән. Төрле дәүләт органнарында эшләрнең барышын шәхсән күзәтү кирәклеген аңлап, ул үз карамагындагы территорияләрнең шәһәр һәм районнарына еш сәяхәтләр ясаган. Замандашлары фикеренчә, [[Пермь крае]] аңа тимер юллар төзү белән бурычлы.
1876 елда ул яшерен совет әгъзасы дәрәҗәсен ала.
== Казан губернаторы ==
[[1884 ел]]ның [[24 май|24 мае]]нда Николай Ефимович Казан губернаторы итеп билгеләнә (ул Казанга килә һәм 30 июньдә вазифасына керешә).
Ул, биш елдан да кимрәк вакыт эчендә төбәк белән идарә иткәндә, җирле җәмгыятьнең ихтирамын казана ала, һәм моның белән барысын да «крестьян тормышы һәм авыл хуҗалыгы турындагы белемнәре белән» гаҗәпләндергән. Килгәннән соң ук ул [[Ваба|холера]] һәм чума [[эпидемия]]ләренә каршы көрәшергә туры килә, губернада булган уңышсызлык аркасында халыкка азык-төлек ярдәме күрсәтә. Ул, аеруча, хәйрия һәм һөнәрчелек оешмаларына игътибар итә. Аның җитәкчелегендә Казанда руханиларның ярлы тол хатыннары һәм ятимнәре өчен хәйрия йортлары (1885), 268 кеше өчен И. Н. Журавлев төнге приюты һәм Андреевская арзан ашханәсе (1887) оештырыла; Ксеньевская гимназиясенең хатын-кыз укучыларына ярдәм итү җәмгыяте (1884), китап бастыручыларның үзара ярдәмләшү җәмгыяте (1885), Казан җеназа фонды (1886), Хәрби санитария җәмгыяте (1886), Фармацевтика җәмгыяте (1888), Ярдәмче медицина фонды (1887) һәм башкалар үз эшчәнлекләрен киңәйтәләр.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
7z70boerwhsc2hctgpjqapr2ahehll1
5958606
5958603
2026-06-11T11:38:55Z
Баныу
35185
/* Казан губернаторы */
5958606
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Харьков]] (1869—1870), [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
[[Файл:Andreevskiy, 11-113.jpg|thumb|right|Герб Андреевских, ОГ 11-113]]
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук [[Тула]], [[Ижевск]] һәм [[Сестрорецк]] корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
Аннары Н. Е. Андреевский бер-бер артлы [[Харьков]] (1869—1870), Пермь (1870—1878) һәм [[Кострома]] (1878—1884) вице-губернаторы вазифаларын биләгән. Төрле дәүләт органнарында эшләрнең барышын шәхсән күзәтү кирәклеген аңлап, ул үз карамагындагы территорияләрнең шәһәр һәм районнарына еш сәяхәтләр ясаган. Замандашлары фикеренчә, [[Пермь крае]] аңа тимер юллар төзү белән бурычлы.
1876 елда ул яшерен совет әгъзасы дәрәҗәсен ала.
== Казан губернаторы ==
[[1884 ел]]ның [[24 май|24 маенда]] Николай Ефимович Казан губернаторы итеп билгеләнә (ул Казанга килә һәм 30 июньдә вазифасына керешә).
Ул, биш елдан да кимрәк вакыт эчендә төбәк белән идарә иткәндә, җирле җәмгыятьнең ихтирамын казана ала, һәм моның белән барысын да «крестьян тормышы һәм авыл хуҗалыгы турындагы белемнәре белән» гаҗәпләндергән. Килгәннән соң ук ул [[Ваба|холера]] һәм чума [[эпидемия]]ләренә каршы көрәшергә туры килә, губернада булган уңышсызлык аркасында халыкка азык-төлек ярдәме күрсәтә.
Ул, аеруча, хәйрия һәм һөнәрчелек оешмаларына игътибар итә. Аның җитәкчелегендә Казанда руханиларның ярлы тол хатыннары һәм ятимнәре өчен хәйрия йортлары (1885), 268 кеше өчен И. Н. Журавлев төнге приюты һәм Андреевская арзан ашханәсе (1887) оештырыла; Ксеньевская гимназиясенең хатын-кыз укучыларына ярдәм итү җәмгыяте (1884), китап бастыручыларның үзара ярдәмләшү җәмгыяте (1885), Казан җеназа фонды (1886), Хәрби санитария җәмгыяте (1886), Фармацевтика җәмгыяте (1888), Ярдәмче медицина фонды (1887) һәм башкалар үз эшчәнлекләрен киңәйтәләр.
1887 елда сукыр балалар өчен мәктәп, Казан ярлы һәм авыру балаларны карау җәмгыяте һәм саңгырау-телсез балаларны карау һәм укыту шәһәр җәмгыяте оештыруда Н. Е. Андреевский җаваплы була. Губернатор тарихи һәйкәлләрне саклауга омтылган һәм 1884 елда Казан юридик җәмгыятенең (1886 елда «Идел-Кама төбәгендәге рус һәм рус булмаган халыкның хокукый гореф-гадәтләрен җыю һәм өйрәнү» максатыннан даими комиссия төзи) һәм 1887 елда Казан музыка сөючеләр түгәрәгенең яңадан эшләвен тәэмин итә.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
dsmxy4mp2y5vgx5eckisapy6rszgktz
5958607
5958606
2026-06-11T11:55:12Z
Баныу
35185
/* Казан губернаторы */
5958607
wikitext
text/x-wiki
{{Язам|Баныу|10.06.2026}}
{{Underlinked|date=март 2026}}
{{Шәхес}}'''Николай Андреевски''' (Николай Ефим улы Андреевски, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — [[Россия]] дәүләт эшлеклесе, яшерен совет әгъзасы. Төрле вакытларда [[Харьков]] (1869—1870), [[Пермь]] (1870—1878), [[Кострома]] (1878—1884) һәм [[Казан]] (1884—1889) [[губернатор]]ы вазифаларын биләгән.
== Гаиләсе ==
1822 елның 8 ноябрендә<ref>«Русский биографический словарь»</ref> яки 1824 елда<ref>{{Cite web |url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |title=Петербургский некрополь. Т. 1. — С. 60. |access-date=2020-12-11 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206101229/https://vivaldi.nlr.ru/bx000050135/view/#page=82 |url-status=live }}</ref> [[Санкт-Петербург]]та туган, анда балачагын һәм гомеренең күп өлешен үткәргән. Аның әтисе ягыннан бабасы рухани булган. Әтисе, Ефим Иванович Андреевский, Бородино сугышында катнашучы һәм сарай табибы булган. Үз заманында Санкт-Петербургтагы иң яхшы табибларның берсе дип санала һәм үзенең искиткеч сәләтләре аркасында дворянлыкка ирешкән. Аның кече энесе, Иван Ефимович Андреевский (1831—1891), күренекле юрист, профессор, [[Санкт-Петербург университеты]] ректоры һәм Археология институты директоры булган. Әтисе 1840 елда үлгәннән соң, ул [[Рязань губернасы]]нда мирас итеп милек һәм 1250 десятина җир алган.
== Хезмәт ==
[[Файл:Andreevskiy, 11-113.jpg|thumb|right|Герб Андреевских, ОГ 11-113]]
Башлангыч белемне ул өйдә ала, аннары Царское Село лицейына укырга керә, аны 1844 елда Александр лицейына үзгәртелгәннән соң көмеш медаль белән тәмамлый. Хәрби министрлыкка хезмәткә керә. 1844—1868 елларда Н. Е. Андреевский министрлык канцеляриясендә, хәрби карарлар һәм башка документлар җыентыгы бүлегендә төрле вазифаларда эшли, Николай I һәм Александр II императорларыннан бүләкләр һәм дәртләндерүләр ала.
[[1858 ел]]да иррегуляр гаскәрләр идарәсенең гомуми эш башкаручысы итеп билгеләнә һәм "хәрби карарлар җыентыгы"ның икенче басмасын төзүгә җәлеп ителә. Биредә аны Д. А. Милютин күреп ала, ул хәрби реформаны эшләү белән шөгыльләнә һәм шуңа күрә үзенең ярдәмчесенә киләчәктә хезмәт карьерасын тәэмин итә.
1861 елда Н. Е. Андреевский министр канцеляриясенең бүлек начальнигы, 1863 елда — хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты әгъзасы, ә 1864 елдан хәрби министрлыкның хуҗалык комитеты җитәкчесе була. «Хәрби-округ идарәләре һәм җирле гаскәрләр турында нигезләмә» не редакцияләү буенча уңышлы эше өчен ул 1865 елның 4 апрелендә чын статский киңәшчесе дәрәҗәсенә күтәрелә.
1868 елда [[Александр Тимашев|А. Е. Тимашев]] Андреевскийны Эчке эшләр министрлыгына хезмәт итәргә чакыра, һәм аңа «Охтен дары заводының крестьяннарын мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешен җайга салу турында, шулай ук [[Тула]], [[Ижевск]] һәм [[Сестрорецк]] корал заводларының һәм Райволовский тимер кою заводы корал осталары һәм эшчеләрен мәҗбүри хезмәттән азат итү һәм көнкүрешне оештыру турындагы кагыйдәләрне» эшләүдә, карауда һәм гамәлгә ашыруда катнашырга куша<ref>[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01004941434?page=348 Андреевский Николай Ефимович] // Список гражданским чинам IV класса. Исправлен по 4-е февраля 1869 г. — С. 652.</ref>.
Аннары Н. Е. Андреевский бер-бер артлы [[Харьков]] (1869—1870), Пермь (1870—1878) һәм [[Кострома]] (1878—1884) вице-губернаторы вазифаларын биләгән. Төрле дәүләт органнарында эшләрнең барышын шәхсән күзәтү кирәклеген аңлап, ул үз карамагындагы территорияләрнең шәһәр һәм районнарына еш сәяхәтләр ясаган. Замандашлары фикеренчә, [[Пермь крае]] аңа тимер юллар төзү белән бурычлы.
1876 елда ул яшерен совет әгъзасы дәрәҗәсен ала.
== Казан губернаторы ==
[[1884 ел]]ның [[24 май|24 маенда]] Николай Ефимович Казан губернаторы итеп билгеләнә (ул Казанга килә һәм 30 июньдә вазифасына керешә).
Ул, биш елдан да кимрәк вакыт эчендә төбәк белән идарә иткәндә, җирле җәмгыятьнең ихтирамын казана ала, һәм моның белән барысын да «крестьян тормышы һәм авыл хуҗалыгы турындагы белемнәре белән» гаҗәпләндергән. Килгәннән соң ук ул [[Ваба|холера]] һәм чума [[эпидемия]]ләренә каршы көрәшергә туры килә, губернада булган уңышсызлык аркасында халыкка азык-төлек ярдәме күрсәтә.
Ул, аеруча, хәйрия һәм һөнәрчелек оешмаларына игътибар итә. Аның җитәкчелегендә Казанда руханиларның ярлы тол хатыннары һәм ятимнәре өчен хәйрия йортлары (1885), 268 кеше өчен И. Н. Журавлев төнге приюты һәм Андреевская арзан ашханәсе (1887) оештырыла; Ксеньевская гимназиясенең хатын-кыз укучыларына ярдәм итү җәмгыяте (1884), китап бастыручыларның үзара ярдәмләшү җәмгыяте (1885), Казан җеназа фонды (1886), Хәрби санитария җәмгыяте (1886), Фармацевтика җәмгыяте (1888), Ярдәмче медицина фонды (1887) һәм башкалар үз эшчәнлекләрен киңәйтәләр.
1887 елда сукыр балалар өчен мәктәп, Казан ярлы һәм авыру балаларны карау җәмгыяте һәм саңгырау-телсез балаларны карау һәм укыту шәһәр җәмгыяте оештыруда Н. Е. Андреевский җаваплы була. Губернатор тарихи һәйкәлләрне саклауга омтылган һәм 1884 елда Казан юридик җәмгыятенең (1886 елда «Идел-Кама төбәгендәге рус һәм рус булмаган халыкның хокукый гореф-гадәтләрен җыю һәм өйрәнү» максатыннан даими комиссия төзи) һәм 1887 елда Казан музыка сөючеләр түгәрәгенең яңадан эшләвен тәэмин итә.
Мәгариф системасы үсеше Адмиралтейство кызлар көллияте һәм Казанда беренче чиркәү мәктәбе (1884), муниципаль башлангыч мәктәпләр һәм земство фельдшер мәктәбе (1887) ачылуга китерә. 1886 елның мартында Казанда А. А. Орлов-Соколовский исемендәге музыка мәктәбе оештырыла, ә 1887 елда Россия музыка җәмгыятенең җирле бүлеге (С. Н. Теренин, А. А. Орлов-Соколовский, П. И. Александров) үзенең эшчәнлеген күрсәтә.
[[1885 ел]]да муниципаль шахмат клубы оештырыла. 1885—1886 елларда яңа газета «Казан хәбәрләре» чыгарыла башлый (мөхәррир В. М. Ключников). 1885 елда Казан почта һәм телеграф районы, 1886 елда Крестьян җир банкының җирле бүлеге, ә 1887 елда [[ломбард]] ачыла. Шул ук вакытта башта 70 абонентка хезмәт күрсәтүче телефон линиясе эшләтеп җибәрелә. Николай Ефимович инициативасы ярдәмендә 1886 елда «Беренче Казан һөнәрчелеге һәм авыл хуҗалыгы күргәзмәсе» оештырыла.
Замандашлары Н. Е. Андреевскийның төрмә эшләрендә һәм төрмә хезмәтен үстерүдәге нәтиҗәле эшчәнлеген билгеләп үтәләр. Идарәнең барлык биналарында диярлек капиталь ремонт эшләре башкарыла, тоткыннарны азык-төлек белән тәэмин итү яхшыртыла.
Күренекле чиновник буларак, Н. Е. Андреевский [[Александр II]] һәм аның хезмәттәшләре чорында либерал була, [[Александр III]] идарә итү чорында ул үзен яңа монарх тарафдары итеп күрсәтә. Шул ук вакытта Казан губернаторы практик кеше була. 1884 елдан 1889 елга кадәр бу җаваплы вазифада эшләгәндә ул киң белем, идарә итү таланты һәм күпкырлы фикер йөртү сәләтен күрсәтә. Халык аның җирле территорияне үстерүдәге эшчәнлеген югары бәяли, һәм шәһәр советы Адмиралтейство бистәсендәге бер бакчага Н. Е. Андреевский исеме бирә.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= Андреевский%20Николай%20Ефимович |сүз+төзмә= Андреевский+Николай+Ефимович | süz%20tözmä = Adreyevskiy%20Nikolay%20Yefimovich }}
6n8xm638m0x31tra44eqtpujiet32ma
Данияр Мөштәри
0
201977
5958587
4104107
2026-06-11T11:18:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958587
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Мөштәри}}
'''Данияр Мөштәри''' (Данияр Хәмит улы Мөштәри, {{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — математик, физика-математика фәннәре докторы (1984), профессор (2003), [[ТР ФА]]нең мөхбир әгъзасы (1992), [[ТР атказанган фән эшлеклесе]] (2000).
== Биографиясе==
Казан дәүләт университетын (1966) тәмамлый, 1970 елда кандидатлык диссертациясен, 1983 елда докторлык диссертациясен яклый.
1945 елда туган. Физика-математика фәннәре докторы (1983), ТР ФА әгъза-корреспонденты (1992). Казан дәүләт университетының математик анализ кафедрасы профессоры, КДУ каршындагы математика һәм механика фәнни-тикшеренү институтының ихтималы теориясе һәм математик статистика бүлеге мөдире. Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе.
==Дәрәҗәләре==
Физика-математика фәннәре кандидаты — 1970.
Физика-математика фәннәре докторы — 1983.
==Мактаулы исемнәре==
[[Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясе]] әгъза-корреспонденты;
Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе.
==Вазифалары==
[[Казан дәүләт университеты]]ның математика анализы кафедрасы профессоры;
КДУ каршындагы математика һәм механика фәнни-тикшеренү институтының ихтималы теориясе һәм математик статистикасы бүлеге мөдире;
"[[Известия вузов. Математика]]" журналының редколлегия әгъзасы;
"[[Lobachevskii Journal of Mathematics]]" журналының редколлегия әгъзасы.
==Фәнни тикшеренү юнәлешләре==
Банах киңлекләрендә һәм линия топология киңлекләрдә ихтималлык теориясе чаралары;<br>
коммутатив булмаган чаралар теориясе;<br>
метрик һәм нормалләтерелгән киңлекләрдә ихтималлык теориясе.
==Хәтер==
Казанның [[Татар зираты]]нда җирләнгән.
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}</small>
== Чыганаклар ==
* [http://www.ksu.ru/persons/5414.ru.html Казанский Государственный Университет] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101126182109/http://ksu.ru/persons/5414.ru.html |date=2010-11-26 }}
* [http://www.antat.ru/index.shtml?223 Академия наук Республики Татарстан]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2018 |bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=19324 Общероссийский математический портал] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210613090300/http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=19324 |date=2021-06-13 }}
* [http://www.antat.ru/tt/staff/6517/ Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]{{Deadlink|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе}}
{{Tatar 4.0-2021}}
[[Төркем:Татар фән әшлеклеләре]]
[[Төркем:Математиклар]]
p3j2k54456gzb4mtjykuuuca9pw4l6f
Яубаш
0
206022
5958388
3480583
2026-06-10T18:35:55Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958388
wikitext
text/x-wiki
{{ТП/ВМ}}
'''Яубаш''' ({{lang-ru|Болотцы}}) — [[Рязань өлкәсе]]нең [[Касыйм районы]]нда урнашкан авыл.
== Халык ==
{{ХСВМ||Таблица}}
Милләтләр (2010): [[руслар]] — 65,8%, [[татарлар]] — 23,7%.<ref>{{Citation |title=2010 елгы җанисәп алу базасы. |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |access-date=2018-05-30 |archive-date=2017-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111042357/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |dead-url=yes }}</ref><ref>Милләтне әйтмәгән кешеләрне исәпләмичә</ref>
== Авыл белән бәйле шәхесләр ==
{{Wikidata list|sparql=SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel WHERE { ?item (wdt:P19|wdt:P551|wdt:P20|wdt:P937) wd:Q4090999. }
|columns=label
|sort=label
|autolist=fallback
|row_template=subst:Wikidata list/Тамгалы исемлек
|skip_table=1
|col_count=3
}}
* [[Галимәтелбәнат Биктимерия|Галимәтелбәнат Биктимерева]]
* ''[[:d:Q4086588|Ибраһим Бикҗанов]]''
* ''[[:d:Q140136397|Әхмәт Урманчиев]]''
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
{{Касыйм татарлары авыллары}}
[[Төркем:Касыйм татарлары авыллары]]
[[Төркем:Касыйм районы торак пунктлары]]
dut3q93307dox0j2hcq6pfigjhpv4dw
Рәшит Рәхмәти Арат
0
211195
5958286
5957973
2026-06-10T15:48:03Z
Әмир
15082
{{Фш|}}
5958286
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}{{Фш|Рәхмәтуллин}}
'''Рәшит Рәхмәти Арат''' (''Габдерәшит Исмәтулла улы Рәхмәтуллин''; псевдонимы — Казанлы; [[15 май]] [[1900 ел]], [[Иске Өҗем|Иске Әҗем]] —[[29 ноябрь]] [[1964 ел]], [[Истанбул]]) — [[тюрколог]], филология докторы (1928), профессор, [[Төркия]] һәм [[Алмания]] [[Фәннәр Академиясе|Фәннәр Академияләренең]] хокукый әгъзасы, [[Истанбул университеты]] каршындагы [[Тюркология]] институты җитәкчесе.
Төркиянeң тaриxи-чaгыштырмaлы [[Төрек теле|төрeк тeл]] бeлeмe мәктәбeнә нигeз сaлучы һәм борынгы [[Уйгырлар|уйгур]]-караханиларның төрки әдәби комарткыларын беренче булып өйрәнүче галим.
== Тәрҗемәи хәле ==
=== Балачак еллары ===
Габдерәшит Исмәтулла улы Рәхмәти [[1900 ел]]ның [[15 май|15 маенда]] Казаннан якынча 50 км төньяк-көнбатышта урнашкан [[Иске Өҗем]] авылында туган. 1906 елдан 1910 елга кадәр ул туган авылында башлангыч мәктәптә укый. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, абыйсы Рәшитне Кызылъяр шәһәренә (хәзерге [[Петропавел]]) алып китә, анда ул башта өч ел өйдә рус телен өйрәнә, 1914—1915 елларда фельдшер мәктәбендә һәм 1916—1918 елларда лицейда укый. Ул вакытта, үзенең химаячесе [[Хөсәен Габдүш]] ярдәмендә, ул җирле татар гәҗитләре
«Берлек» («Бердәмлек») һәм «Яшьлек таңы» битләрендә «Арат» псевдонимы белән бастырыла башлый. Соңгы гәҗиттә ул еш кына үз исемен «Казанлы» («Казан») дип яза<ref name="статья">{{публикация|автор=Халиков, Альфред|часть=Из реки забвения|заглавие=Татарстан|год=1994|номер=7—8|страницы=116—118}}</ref>.
=== Журналистлык эше ===
Өлкән курста укыганда, Октябрь революциясе була, һәм Арат Чиләбе хәрби академиясенә алына, ләкин сәламәтлеге начарлану сәбәпле, укудан китә. Башка татарлар белән бергә Арат [[Харбин]]га китә, анда Казан төрки ассоциациясенә кушыла, мәкаләләре журналларда күренә башлый. Ул 1921 елда урта мәктәпне тәмамлый. Харбинда булганда, имам Инийәт (Гыйниятулла) Әхмәди (1879/1880-1926) һәм балачак дусты Хөсәен Габдүштан финанс һәм рухи ярдәм ала. Харбинда Арат Инийәт (Гыйниятулла) Әхмәди мөхәррирлегендәге «Ерак Шәрек» («Ерак Көнчыгыш») газетасында эшли. Газета төбәктәге төрки телле укучыларга йөз тоткан, җирле һәм гомуммилли мәсьәләләрне яктырткан, тарихи ватан белән мәдәни бәйләнешне хуплаган<ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/108422-istoriya-erak-sharek-tatarskiy-zhurnal-v-harbine|title=«Ерак Шәрек»: яркая, но короткая жизнь татарского журнала в Харбине|accessdate=2026-06-05|author=Усманова Д.|publisher=Реальное время}}</ref>. Рәшит монда 1925 елга кадәр эшли, аннары басма ябылу сәбәпле, ул «Милли Байрак» газетасына күчә. Бу елларда үзенең «Безнең юл» газетасын оештырырга тырыша, ләкин акча җитмәү сәбәпле бу эшне алып бара алмый һәм кыска вакытка урындагы татар мәктәбендә укытучы булып эшли<ref name="статья" />.
=== Белем алу һәм карьера башлануы ===
[[1922 ел]]да Рәхмәти, журналистлык эшен ташламыйча, Хөсәен Габдүш ярдәме белән [[Берлин]]га китә һәм Берлин университетының филология факультетына укырга керә.
Ул вакытта Берлин төрки халыклар тарихын, телен һәм филологиясен өйрәнү үзәкләренең берсе була. Истанбул, [[Бакы]], [[Казан]], [[Ташкент]] һәм башка урыннардан килгән яшь тюркологлар «Төрки халыклар укытучылары җәмгыяте» дигән фәнни һәм мәгариф берләшмәсен оештыралар. Анда яшь Рәшит [[Габдулла Тукай]] турында беренче фәнни докладын ясый. Соңрак бу берләшмә «Германиядәге төрки-татар укытучылары җәмгыяте» буларак билгеле була<ref name="статья" />. 1923 елда Арат Берлин университетының фәлсәфи факультетында докторантурада укый башлый. Рəшит Рəхмəти тюрколог профессор Вилли Бaнг-Каупның — укучысы, соңрак аның aссистенты булaрaк, [[:ru:Габайн, Аннемари фон|Aннемaри фон Гaбaйн]] белəн бергə, [[Турфан (шәһәр)|Турфaн]]нaн китерелгəн борынгы [[Уйгырлар|уйгыр]] язмaлaры белəн кызыксына башлый<ref name=":2">{{Cite web|url=https://kpfu.ru/portal/docs/F_467429077/14.pdf|title=Профессор, доктор Рәшит Рәхмәти Арат|accessdate=2026-06-06|author=Мостафа Өнәр}}</ref>. [[1927 ел]]да ул «Алтай телендә ярдәмче фигыльләр һәм фигыль рәвешләре» («Die Hilfsverben und Verbaladverbien im Altaischen») дигән диссертациясен әзерли<ref name="статья" />. Шул ук елда фәлсәфә докторы дәрәҗәсен ала. Ул шунда ук Берлин университетына төрки телләр укытучысы итеп кабул ителә, бер үк вакытта Берлин Фәннәр академиясе белән хезмәттәшлек итә.
[[1933 ел]]дан Истанбул университетының төрки телләр һәм әдәбият кафедрасы профессоры; 1949—1951 елларда Лондон университетында лекцияләр укый. 1951 елдан Истанбул университеты каршындагы Тюркология институты директоры<ref>[https://tatarica.org/tat/razdely/nauka/personalii/arat-rshit-rhmti Татар энциклопедиясе «Рәшит Рәхмәти Арат»]</ref>.
== Вафаты ==
Рәшит Рәхмәти 1964 елның 29 ноябрендә кыска, ләкин каты авырудан соң вафат була<ref name=":2" />:
{{Цитата|Хaлыкaрa тaнылып, яңa гыйльми эзлəнүлəр белəн кaйнaгaн 64 яшьлек Рəшит Рəхмəтинең сəламəтлеге какшый башлый. Шулай итеп, татар зыялыларының бер вəкиле Рəшит Рəхмəти, тугaн ягы Кaзaннaн китеп, дөнья гизгəннəн соң, Европaдa беркадəр яшəп алгач, үзенең ватаны итеп кабул иткəн Төркиядə 1964 елның 29 ноябрендə вафaт була. }}
== Шәхси тормышы ==
Хатыны — Рабига Рəхмəти Арат (кыз фамилиясе Ибраһим) 1901 елда Пермь
шəһəрендə татар сəүдəгəрлəре гаилəсендə туа. Рус гимназиясен тəмамлап, [[Томск]] университетының медицина бүлегенə укырга керə, совет хакимиятен кабул итмичə, 1919 елда башка татар яшьлəре белəн Харбинга китə. 1922 елда Германиягə укырга китə. 1927 елда Берлин университетының медицина бүлеген тəмамлый һəм Рəхмəти белəн гаилə кора. Аларның ике кызы була: Сөем (1931 елда туган) һәм Айсу (1935 елда туган). Рəшит Рəхмəти Аратның һөнəри уңышларында хəлəл җефете Рабига ханымның роле зур. Ул иренең фикердəше, киңəшчесе һəм ярдəмчесе була. Рабига ханым [[1974 ел]]да вафат була<ref>{{Статья|автор=Гайнанова М. Р.|ссылка=https://historicalethnology.org/wp-content/uploads/2024/02/ИЭ_1_2024_112-121.pdf|заглавие=«Фидакарь һәм нечкә күңелле табибә» Рабига Арат|язык=tt|издание=Историческая этнология|тип=журнал|место=Казань|издательство=Татарстан Республикасы Фəннəр академиясенең Ш. Мəрҗани исемендəге Тарих институты|том=9|номер=1|страницы=112-121|isbn=}}</ref>.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Рәхмәти Аратның фәнни эшчәнлеге якынча 40 ел дәвам итә. Гомумән алганда, Рәхмәтинең фәнни библиографиясендә 120 дән артык хезмәт бар. Кызыксыну даирәсенә тарих, тел һәм әдәбият проблемалары керә, аеруча төрки халыкларының тарихы, теле һәм әдәбияты аның игътибарын җәлеп итә.
Борынгы төрки телнең 6645 [[Бәет|бəет]]тəн торган иң зур китaбы «[[Котадгу белег]]» не (1069) A. Вaмбери һəм В. Рaдловлар фəнни əйлəнешкə кертə. Ислaм-төрки мəдəниятенең бу ядкəрен, [[Мисыр]], Херaт һəм [[Фирганә|Фиргaнə]]дə сaклaнгaн кулъязмаларга таянып, фəнни басмасын Рәшит Рәхмәти Арат эшли. Ул 1947 елдa [[Әнкара|Əнкaрa]]дa «Котaдгу белек» нең текстын тəүге тaпкыр бaстыра һəм [[1959 ел]]дa аның төрекчəгə тəрҗемəсен эшли, соңрак «Ислам энциклопедиясе» нең алтынчы һәм җиденче томнарында «Котадгу белег» турында тулы аңлатмалар чыга<ref name=":2" />. Шул вакыттан бирле галимнәр Төркия һәм [[Европа]]дагы төрле басмаларда [[Идел буе Болгары|Идел буе]] һәм Урал төбәкләре халыклары тормышындагы күп кенә тарихи һәм әдәби күренешләр турында мәкаләләр бастыралар. Алар арасында Әстерхан һәм Казан, [[башкортлар]] һәм [[Идел буе татарлары]], [[Касыйм ханлыгы|Касыйм патшалыгы]] һәм [[Кыпчаклар|кыпчаклар]], [[Финляндия татарлары]] һәм Габдулла Тукай һәм башкалар турындагы материаллар «Ислам энциклопедиясе», «Төрки мәдәнияте» һәм башка берничә серияле басмаларда нәшер ителә<ref name=":2" />.
Шулай ук 1920 елларда Рәхмәтинең Көнчыгыш төрекләренең — [[хакаслар]]ның, [[Уйгырлар|уйгырларны]]ң һәм башкаларның — тарихына, теленә һәм эпик әдәбиятына кызыксынуы арта башлый. Бу Көнчыгыш Төркия иле һәм халкы турында [[немец теле]]ндә бастырылган мәкалә белән башлана, аннары уйгырлар турында мөһим басмалар (аларның героик эпосы, алфавиты, җәмгыяте һәм башкалар) чыга. Галим хәтта төрки халыклар тарихында тулы бер уйгыр чорын билгели<ref name="статья" /><ref>{{Cite web|url=https://slava-dan.tatarstan.ru/rashid-rahmati-arat.htm|title=Рашид Рахмати Арат|accessdate=2026-06-06|publisher=Слава-Дан Республики Татарстан}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://historicalethnology.org/wp-content/uploads/2024/02/ИЭ_1_2024_112-121.pdf М. Р. Гайнанова «Фидакарь һәм нечкә күңелле табибә» Рабига Арат]
* [https://tatarica.org/tat/razdely/nauka/personalii/arat-rshit-rhmti Татар энциклопедиясе «Рәшит Рәхмәти Арат»]
* [https://kazanutlary.ru/j-archive/journal-materials/2002-3/rshit-rkhmti-arat-m-gayaz-iskhakyy «Казан утлары» Лена Гайнанова Рәшит Рәхмәти Арат һәм Гаяз Исхакый]
* [http://магариф.рф/rashit-rakhmati-aratnyn-tyurkologiya-olk/ Электронный педагогический журнал МАГАРИФ.РФ Гүзәл Ахсанова Рәшит «Рәхмәти Аратның тюркология өлкәсендәге эшчәнлеге»]
* [https://kpfu.ru/portal/docs/F_467429077/14.pdf Мостафа Өнәр «Профессор, доктор Рәшит Рәхмәти Арат»]
* [http://www.trt.net.tr/tatarca/toreklar-ham-tatarlar-urtaq-qiymmatlar/2018/03/15/rasit-raxmati-arat-930367 Räşit Räxmäti Arat] Törkiyä teleradiokompaniyäse.
[[Төркем:29 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:15 май көнне туганнар]]
[[Төркем:Төрки телләр белгечләре]]
[[Төркем:Татар милләтле төркиялеләр]]
lm8enh9anasj0tmf7y93fy20po4b7yq
5958303
5958286
2026-06-10T16:16:27Z
Баныу
35185
/* Белем алу һәм карьера башлануы */
5958303
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}{{Фш|Рәхмәтуллин}}
'''Рәшит Рәхмәти Арат''' (''Габдерәшит Исмәтулла улы Рәхмәтуллин''; псевдонимы — Казанлы; [[15 май]] [[1900 ел]], [[Иске Өҗем|Иске Әҗем]] —[[29 ноябрь]] [[1964 ел]], [[Истанбул]]) — [[тюрколог]], филология докторы (1928), профессор, [[Төркия]] һәм [[Алмания]] [[Фәннәр Академиясе|Фәннәр Академияләренең]] хокукый әгъзасы, [[Истанбул университеты]] каршындагы [[Тюркология]] институты җитәкчесе.
Төркиянeң тaриxи-чaгыштырмaлы [[Төрек теле|төрeк тeл]] бeлeмe мәктәбeнә нигeз сaлучы һәм борынгы [[Уйгырлар|уйгур]]-караханиларның төрки әдәби комарткыларын беренче булып өйрәнүче галим.
== Тәрҗемәи хәле ==
=== Балачак еллары ===
Габдерәшит Исмәтулла улы Рәхмәти [[1900 ел]]ның [[15 май|15 маенда]] Казаннан якынча 50 км төньяк-көнбатышта урнашкан [[Иске Өҗем]] авылында туган. 1906 елдан 1910 елга кадәр ул туган авылында башлангыч мәктәптә укый. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, абыйсы Рәшитне Кызылъяр шәһәренә (хәзерге [[Петропавел]]) алып китә, анда ул башта өч ел өйдә рус телен өйрәнә, 1914—1915 елларда фельдшер мәктәбендә һәм 1916—1918 елларда лицейда укый. Ул вакытта, үзенең химаячесе [[Хөсәен Габдүш]] ярдәмендә, ул җирле татар гәҗитләре
«Берлек» («Бердәмлек») һәм «Яшьлек таңы» битләрендә «Арат» псевдонимы белән бастырыла башлый. Соңгы гәҗиттә ул еш кына үз исемен «Казанлы» («Казан») дип яза<ref name="статья">{{публикация|автор=Халиков, Альфред|часть=Из реки забвения|заглавие=Татарстан|год=1994|номер=7—8|страницы=116—118}}</ref>.
=== Журналистлык эше ===
Өлкән курста укыганда, Октябрь революциясе була, һәм Арат Чиләбе хәрби академиясенә алына, ләкин сәламәтлеге начарлану сәбәпле, укудан китә. Башка татарлар белән бергә Арат [[Харбин]]га китә, анда Казан төрки ассоциациясенә кушыла, мәкаләләре журналларда күренә башлый. Ул 1921 елда урта мәктәпне тәмамлый. Харбинда булганда, имам Инийәт (Гыйниятулла) Әхмәди (1879/1880-1926) һәм балачак дусты Хөсәен Габдүштан финанс һәм рухи ярдәм ала. Харбинда Арат Инийәт (Гыйниятулла) Әхмәди мөхәррирлегендәге «Ерак Шәрек» («Ерак Көнчыгыш») газетасында эшли. Газета төбәктәге төрки телле укучыларга йөз тоткан, җирле һәм гомуммилли мәсьәләләрне яктырткан, тарихи ватан белән мәдәни бәйләнешне хуплаган<ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/108422-istoriya-erak-sharek-tatarskiy-zhurnal-v-harbine|title=«Ерак Шәрек»: яркая, но короткая жизнь татарского журнала в Харбине|accessdate=2026-06-05|author=Усманова Д.|publisher=Реальное время}}</ref>. Рәшит монда 1925 елга кадәр эшли, аннары басма ябылу сәбәпле, ул «Милли Байрак» газетасына күчә. Бу елларда үзенең «Безнең юл» газетасын оештырырга тырыша, ләкин акча җитмәү сәбәпле бу эшне алып бара алмый һәм кыска вакытка урындагы татар мәктәбендә укытучы булып эшли<ref name="статья" />.
=== Белем алу һәм карьера башлануы ===
[[1922 ел]]да Рәхмәти, журналистлык эшен ташламыйча, Хөсәен Габдүш ярдәме белән [[Берлин]]га китә һәм Берлин университетының филология факультетына укырга керә.
Ул вакытта Берлин төрки халыклар тарихын, телен һәм филологиясен өйрәнү үзәкләренең берсе була. Истанбул, [[Бакы]], [[Казан]], [[Ташкент]] һәм башка урыннардан килгән яшь тюркологлар «Төрки халыклар укытучылары җәмгыяте» дигән фәнни һәм мәгариф берләшмәсен оештыралар. Анда яшь Рәшит [[Габдулла Тукай]] турында беренче фәнни докладын ясый. Соңрак бу берләшмә «Германиядәге төрки-татар укытучылары җәмгыяте» буларак билгеле була<ref name="статья" />. 1923 елда Арат Берлин университетының фәлсәфи факультетында докторантурада укый башлый. Рəшит Рəхмəти тюрколог профессор Вилли Бaнг-Каупның — укучысы, соңрак аның aссистенты булaрaк, [[:ru:Габайн, Аннемари фон|Aннемaри фон Гaбaйн]] белəн бергə, [[Турфан (шәһәр)|Турфaн]]нaн китерелгəн борынгы [[Уйгырлар|уйгыр]] язмaлaры белəн кызыксына башлый<ref name=":2">{{Cite web|url=https://kpfu.ru/portal/docs/F_467429077/14.pdf|title=Профессор, доктор Рәшит Рәхмәти Арат|accessdate=2026-06-06|author=Мостафа Өнәр}}</ref>. [[1927 ел]]да ул «Алтай телендә ярдәмче фигыльләр һәм фигыль рәвешләре» («Die Hilfsverben und Verbaladverbien im Altaischen») дигән диссертациясен әзерли<ref name="статья" />. Шул ук елда фәлсәфә докторы дәрәҗәсен ала. Ул шунда ук Берлин университетына төрки телләр укытучысы итеп кабул ителә, бер үк вакытта Берлин Фәннәр академиясе белән хезмәттәшлек итә.
[[1933 ел]]дан Истанбул университетының төрки телләр һәм әдәбият кафедрасы профессоры; 1949—1951 елларда Лондон университетында лекцияләр укый. 1951 елдан Истанбул университеты каршындагы Тюркология институты директоры<ref>[https://tatarica.org/tat/razdely/nauka/personalii/arat-rshit-rhmti Татар энциклопедиясе «Рәшит Рәхмәти Арат»]</ref>. 1958 елның 26 апрельендә профессор дәрәҗәсен ала. Вафат булганга кадәр [[Истанбул университеты]]ның әдәбият факультетында үз вазыйфаларын башкара.
== Вафаты ==
Рәшит Рәхмәти 1964 елның 29 ноябрендә кыска, ләкин каты авырудан соң вафат була<ref name=":2" />:
{{Цитата|Хaлыкaрa тaнылып, яңa гыйльми эзлəнүлəр белəн кaйнaгaн 64 яшьлек Рəшит Рəхмəтинең сəламəтлеге какшый башлый. Шулай итеп, татар зыялыларының бер вəкиле Рəшит Рəхмəти, тугaн ягы Кaзaннaн китеп, дөнья гизгəннəн соң, Европaдa беркадəр яшəп алгач, үзенең ватаны итеп кабул иткəн Төркиядə 1964 елның 29 ноябрендə вафaт була. }}
== Шәхси тормышы ==
Хатыны — Рабига Рəхмəти Арат (кыз фамилиясе Ибраһим) 1901 елда Пермь
шəһəрендə татар сəүдəгəрлəре гаилəсендə туа. Рус гимназиясен тəмамлап, [[Томск]] университетының медицина бүлегенə укырга керə, совет хакимиятен кабул итмичə, 1919 елда башка татар яшьлəре белəн Харбинга китə. 1922 елда Германиягə укырга китə. 1927 елда Берлин университетының медицина бүлеген тəмамлый һəм Рəхмəти белəн гаилə кора. Аларның ике кызы була: Сөем (1931 елда туган) һәм Айсу (1935 елда туган). Рəшит Рəхмəти Аратның һөнəри уңышларында хəлəл җефете Рабига ханымның роле зур. Ул иренең фикердəше, киңəшчесе һəм ярдəмчесе була. Рабига ханым [[1974 ел]]да вафат була<ref>{{Статья|автор=Гайнанова М. Р.|ссылка=https://historicalethnology.org/wp-content/uploads/2024/02/ИЭ_1_2024_112-121.pdf|заглавие=«Фидакарь һәм нечкә күңелле табибә» Рабига Арат|язык=tt|издание=Историческая этнология|тип=журнал|место=Казань|издательство=Татарстан Республикасы Фəннəр академиясенең Ш. Мəрҗани исемендəге Тарих институты|том=9|номер=1|страницы=112-121|isbn=}}</ref>.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Рәхмәти Аратның фәнни эшчәнлеге якынча 40 ел дәвам итә. Гомумән алганда, Рәхмәтинең фәнни библиографиясендә 120 дән артык хезмәт бар. Кызыксыну даирәсенә тарих, тел һәм әдәбият проблемалары керә, аеруча төрки халыкларының тарихы, теле һәм әдәбияты аның игътибарын җәлеп итә.
Борынгы төрки телнең 6645 [[Бәет|бəет]]тəн торган иң зур китaбы «[[Котадгу белег]]» не (1069) A. Вaмбери һəм В. Рaдловлар фəнни əйлəнешкə кертə. Ислaм-төрки мəдəниятенең бу ядкəрен, [[Мисыр]], Херaт һəм [[Фирганә|Фиргaнə]]дə сaклaнгaн кулъязмаларга таянып, фəнни басмасын Рәшит Рәхмәти Арат эшли. Ул 1947 елдa [[Әнкара|Əнкaрa]]дa «Котaдгу белек» нең текстын тəүге тaпкыр бaстыра һəм [[1959 ел]]дa аның төрекчəгə тəрҗемəсен эшли, соңрак «Ислам энциклопедиясе» нең алтынчы һәм җиденче томнарында «Котадгу белег» турында тулы аңлатмалар чыга<ref name=":2" />. Шул вакыттан бирле галимнәр Төркия һәм [[Европа]]дагы төрле басмаларда [[Идел буе Болгары|Идел буе]] һәм Урал төбәкләре халыклары тормышындагы күп кенә тарихи һәм әдәби күренешләр турында мәкаләләр бастыралар. Алар арасында Әстерхан һәм Казан, [[башкортлар]] һәм [[Идел буе татарлары]], [[Касыйм ханлыгы|Касыйм патшалыгы]] һәм [[Кыпчаклар|кыпчаклар]], [[Финляндия татарлары]] һәм Габдулла Тукай һәм башкалар турындагы материаллар «Ислам энциклопедиясе», «Төрки мәдәнияте» һәм башка берничә серияле басмаларда нәшер ителә<ref name=":2" />.
Шулай ук 1920 елларда Рәхмәтинең Көнчыгыш төрекләренең — [[хакаслар]]ның, [[Уйгырлар|уйгырларны]]ң һәм башкаларның — тарихына, теленә һәм эпик әдәбиятына кызыксынуы арта башлый. Бу Көнчыгыш Төркия иле һәм халкы турында [[немец теле]]ндә бастырылган мәкалә белән башлана, аннары уйгырлар турында мөһим басмалар (аларның героик эпосы, алфавиты, җәмгыяте һәм башкалар) чыга. Галим хәтта төрки халыклар тарихында тулы бер уйгыр чорын билгели<ref name="статья" /><ref>{{Cite web|url=https://slava-dan.tatarstan.ru/rashid-rahmati-arat.htm|title=Рашид Рахмати Арат|accessdate=2026-06-06|publisher=Слава-Дан Республики Татарстан}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://historicalethnology.org/wp-content/uploads/2024/02/ИЭ_1_2024_112-121.pdf М. Р. Гайнанова «Фидакарь һәм нечкә күңелле табибә» Рабига Арат]
* [https://tatarica.org/tat/razdely/nauka/personalii/arat-rshit-rhmti Татар энциклопедиясе «Рәшит Рәхмәти Арат»]
* [https://kazanutlary.ru/j-archive/journal-materials/2002-3/rshit-rkhmti-arat-m-gayaz-iskhakyy «Казан утлары» Лена Гайнанова Рәшит Рәхмәти Арат һәм Гаяз Исхакый]
* [http://магариф.рф/rashit-rakhmati-aratnyn-tyurkologiya-olk/ Электронный педагогический журнал МАГАРИФ.РФ Гүзәл Ахсанова Рәшит «Рәхмәти Аратның тюркология өлкәсендәге эшчәнлеге»]
* [https://kpfu.ru/portal/docs/F_467429077/14.pdf Мостафа Өнәр «Профессор, доктор Рәшит Рәхмәти Арат»]
* [http://www.trt.net.tr/tatarca/toreklar-ham-tatarlar-urtaq-qiymmatlar/2018/03/15/rasit-raxmati-arat-930367 Räşit Räxmäti Arat] Törkiyä teleradiokompaniyäse.
[[Төркем:29 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:15 май көнне туганнар]]
[[Төркем:Төрки телләр белгечләре]]
[[Төркем:Татар милләтле төркиялеләр]]
6hlfv2vham2q5d7f1dhc8my7dpinjku
5958306
5958303
2026-06-10T16:18:38Z
Баныу
35185
/* Белем алу һәм карьера башлануы */
5958306
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}{{Фш|Рәхмәтуллин}}
'''Рәшит Рәхмәти Арат''' (''Габдерәшит Исмәтулла улы Рәхмәтуллин''; псевдонимы — Казанлы; [[15 май]] [[1900 ел]], [[Иске Өҗем|Иске Әҗем]] —[[29 ноябрь]] [[1964 ел]], [[Истанбул]]) — [[тюрколог]], филология докторы (1928), профессор, [[Төркия]] һәм [[Алмания]] [[Фәннәр Академиясе|Фәннәр Академияләренең]] хокукый әгъзасы, [[Истанбул университеты]] каршындагы [[Тюркология]] институты җитәкчесе.
Төркиянeң тaриxи-чaгыштырмaлы [[Төрек теле|төрeк тeл]] бeлeмe мәктәбeнә нигeз сaлучы һәм борынгы [[Уйгырлар|уйгур]]-караханиларның төрки әдәби комарткыларын беренче булып өйрәнүче галим.
== Тәрҗемәи хәле ==
=== Балачак еллары ===
Габдерәшит Исмәтулла улы Рәхмәти [[1900 ел]]ның [[15 май|15 маенда]] Казаннан якынча 50 км төньяк-көнбатышта урнашкан [[Иске Өҗем]] авылында туган. 1906 елдан 1910 елга кадәр ул туган авылында башлангыч мәктәптә укый. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, абыйсы Рәшитне Кызылъяр шәһәренә (хәзерге [[Петропавел]]) алып китә, анда ул башта өч ел өйдә рус телен өйрәнә, 1914—1915 елларда фельдшер мәктәбендә һәм 1916—1918 елларда лицейда укый. Ул вакытта, үзенең химаячесе [[Хөсәен Габдүш]] ярдәмендә, ул җирле татар гәҗитләре
«Берлек» («Бердәмлек») һәм «Яшьлек таңы» битләрендә «Арат» псевдонимы белән бастырыла башлый. Соңгы гәҗиттә ул еш кына үз исемен «Казанлы» («Казан») дип яза<ref name="статья">{{публикация|автор=Халиков, Альфред|часть=Из реки забвения|заглавие=Татарстан|год=1994|номер=7—8|страницы=116—118}}</ref>.
=== Журналистлык эше ===
Өлкән курста укыганда, Октябрь революциясе була, һәм Арат Чиләбе хәрби академиясенә алына, ләкин сәламәтлеге начарлану сәбәпле, укудан китә. Башка татарлар белән бергә Арат [[Харбин]]га китә, анда Казан төрки ассоциациясенә кушыла, мәкаләләре журналларда күренә башлый. Ул 1921 елда урта мәктәпне тәмамлый. Харбинда булганда, имам Инийәт (Гыйниятулла) Әхмәди (1879/1880-1926) һәм балачак дусты Хөсәен Габдүштан финанс һәм рухи ярдәм ала. Харбинда Арат Инийәт (Гыйниятулла) Әхмәди мөхәррирлегендәге «Ерак Шәрек» («Ерак Көнчыгыш») газетасында эшли. Газета төбәктәге төрки телле укучыларга йөз тоткан, җирле һәм гомуммилли мәсьәләләрне яктырткан, тарихи ватан белән мәдәни бәйләнешне хуплаган<ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/108422-istoriya-erak-sharek-tatarskiy-zhurnal-v-harbine|title=«Ерак Шәрек»: яркая, но короткая жизнь татарского журнала в Харбине|accessdate=2026-06-05|author=Усманова Д.|publisher=Реальное время}}</ref>. Рәшит монда 1925 елга кадәр эшли, аннары басма ябылу сәбәпле, ул «Милли Байрак» газетасына күчә. Бу елларда үзенең «Безнең юл» газетасын оештырырга тырыша, ләкин акча җитмәү сәбәпле бу эшне алып бара алмый һәм кыска вакытка урындагы татар мәктәбендә укытучы булып эшли<ref name="статья" />.
=== Белем алу һәм карьера башлануы ===
[[1922 ел]]да Рәхмәти, журналистлык эшен ташламыйча, Хөсәен Габдүш ярдәме белән [[Берлин]]га китә һәм Берлин университетының филология факультетына укырга керә.
Ул вакытта Берлин төрки халыклар тарихын, телен һәм филологиясен өйрәнү үзәкләренең берсе була. Истанбул, [[Бакы]], [[Казан]], [[Ташкент]] һәм башка урыннардан килгән яшь тюркологлар «Төрки халыклар укытучылары җәмгыяте» дигән фәнни һәм мәгариф берләшмәсен оештыралар. Анда яшь Рәшит [[Габдулла Тукай]] турында беренче фәнни докладын ясый. Соңрак бу берләшмә «Германиядәге төрки-татар укытучылары җәмгыяте» буларак билгеле була<ref name="статья" />. 1923 елда Арат Берлин университетының фәлсәфи факультетында докторантурада укый башлый. Рəшит Рəхмəти тюрколог профессор Вилли Бaнг-Каупның — укучысы, соңрак аның aссистенты булaрaк, [[:ru:Габайн, Аннемари фон|Aннемaри фон Гaбaйн]] белəн бергə, [[Турфан (шәһәр)|Турфaн]]нaн китерелгəн борынгы [[Уйгырлар|уйгыр]] язмaлaры белəн кызыксына башлый<ref name=":2">{{Cite web|url=https://kpfu.ru/portal/docs/F_467429077/14.pdf|title=Профессор, доктор Рәшит Рәхмәти Арат|accessdate=2026-06-06|author=Мостафа Өнәр}}</ref>. [[1927 ел]]да ул «Алтай телендә ярдәмче фигыльләр һәм фигыль рәвешләре» («Die Hilfsverben und Verbaladverbien im Altaischen») дигән диссертациясен әзерли<ref name="статья" />. Шул ук елда фәлсәфә докторы дәрәҗәсен ала. Ул шунда ук Берлин университетына төрки телләр укытучысы итеп кабул ителә, бер үк вакытта Берлин Фәннәр академиясе белән хезмәттәшлек итә.
[[1933 ел]]дан Истанбул университетының төрки телләр һәм әдәбият кафедрасы профессоры; 1949—1951 елларда Лондон университетында лекцияләр укый. 1951 елдан Истанбул университеты каршындагы Тюркология институты директоры<ref>[https://tatarica.org/tat/razdely/nauka/personalii/arat-rshit-rhmti Татар энциклопедиясе «Рәшит Рәхмәти Арат»]</ref>. 1958 елның 26 апрельендә профессор дәрәҗәсен ала. Вафат булганга кадәр [[Истанбул университеты]]ның әдәбият факультетында үз вазыйфаларын башкара<ref>{{dergi kaynağı |soyadı1=Sertkaya|ad1=Osman Fikri|yıl=1984|başlık=Ord. Prof. Dr. Reşid Rahmeti Arat (15 Mayıs 1900–29 Kasım 1964) ve Eserleri –Ölümünün 20. yıl dönümü dolayısı ile–|dergi=Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten|cilt=32|sayfalar=305-313|url=https://dergipark.org.tr/tr/pub/belleten/issue/43438/529533}}</ref>.
== Вафаты ==
Рәшит Рәхмәти 1964 елның 29 ноябрендә кыска, ләкин каты авырудан соң вафат була<ref name=":2" />:
{{Цитата|Хaлыкaрa тaнылып, яңa гыйльми эзлəнүлəр белəн кaйнaгaн 64 яшьлек Рəшит Рəхмəтинең сəламəтлеге какшый башлый. Шулай итеп, татар зыялыларының бер вəкиле Рəшит Рəхмəти, тугaн ягы Кaзaннaн китеп, дөнья гизгəннəн соң, Европaдa беркадəр яшəп алгач, үзенең ватаны итеп кабул иткəн Төркиядə 1964 елның 29 ноябрендə вафaт була. }}
== Шәхси тормышы ==
Хатыны — Рабига Рəхмəти Арат (кыз фамилиясе Ибраһим) 1901 елда Пермь
шəһəрендə татар сəүдəгəрлəре гаилəсендə туа. Рус гимназиясен тəмамлап, [[Томск]] университетының медицина бүлегенə укырга керə, совет хакимиятен кабул итмичə, 1919 елда башка татар яшьлəре белəн Харбинга китə. 1922 елда Германиягə укырга китə. 1927 елда Берлин университетының медицина бүлеген тəмамлый һəм Рəхмəти белəн гаилə кора. Аларның ике кызы була: Сөем (1931 елда туган) һәм Айсу (1935 елда туган). Рəшит Рəхмəти Аратның һөнəри уңышларында хəлəл җефете Рабига ханымның роле зур. Ул иренең фикердəше, киңəшчесе һəм ярдəмчесе була. Рабига ханым [[1974 ел]]да вафат була<ref>{{Статья|автор=Гайнанова М. Р.|ссылка=https://historicalethnology.org/wp-content/uploads/2024/02/ИЭ_1_2024_112-121.pdf|заглавие=«Фидакарь һәм нечкә күңелле табибә» Рабига Арат|язык=tt|издание=Историческая этнология|тип=журнал|место=Казань|издательство=Татарстан Республикасы Фəннəр академиясенең Ш. Мəрҗани исемендəге Тарих институты|том=9|номер=1|страницы=112-121|isbn=}}</ref>.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Рәхмәти Аратның фәнни эшчәнлеге якынча 40 ел дәвам итә. Гомумән алганда, Рәхмәтинең фәнни библиографиясендә 120 дән артык хезмәт бар. Кызыксыну даирәсенә тарих, тел һәм әдәбият проблемалары керә, аеруча төрки халыкларының тарихы, теле һәм әдәбияты аның игътибарын җәлеп итә.
Борынгы төрки телнең 6645 [[Бәет|бəет]]тəн торган иң зур китaбы «[[Котадгу белег]]» не (1069) A. Вaмбери һəм В. Рaдловлар фəнни əйлəнешкə кертə. Ислaм-төрки мəдəниятенең бу ядкəрен, [[Мисыр]], Херaт һəм [[Фирганә|Фиргaнə]]дə сaклaнгaн кулъязмаларга таянып, фəнни басмасын Рәшит Рәхмәти Арат эшли. Ул 1947 елдa [[Әнкара|Əнкaрa]]дa «Котaдгу белек» нең текстын тəүге тaпкыр бaстыра һəм [[1959 ел]]дa аның төрекчəгə тəрҗемəсен эшли, соңрак «Ислам энциклопедиясе» нең алтынчы һәм җиденче томнарында «Котадгу белег» турында тулы аңлатмалар чыга<ref name=":2" />. Шул вакыттан бирле галимнәр Төркия һәм [[Европа]]дагы төрле басмаларда [[Идел буе Болгары|Идел буе]] һәм Урал төбәкләре халыклары тормышындагы күп кенә тарихи һәм әдәби күренешләр турында мәкаләләр бастыралар. Алар арасында Әстерхан һәм Казан, [[башкортлар]] һәм [[Идел буе татарлары]], [[Касыйм ханлыгы|Касыйм патшалыгы]] һәм [[Кыпчаклар|кыпчаклар]], [[Финляндия татарлары]] һәм Габдулла Тукай һәм башкалар турындагы материаллар «Ислам энциклопедиясе», «Төрки мәдәнияте» һәм башка берничә серияле басмаларда нәшер ителә<ref name=":2" />.
Шулай ук 1920 елларда Рәхмәтинең Көнчыгыш төрекләренең — [[хакаслар]]ның, [[Уйгырлар|уйгырларны]]ң һәм башкаларның — тарихына, теленә һәм эпик әдәбиятына кызыксынуы арта башлый. Бу Көнчыгыш Төркия иле һәм халкы турында [[немец теле]]ндә бастырылган мәкалә белән башлана, аннары уйгырлар турында мөһим басмалар (аларның героик эпосы, алфавиты, җәмгыяте һәм башкалар) чыга. Галим хәтта төрки халыклар тарихында тулы бер уйгыр чорын билгели<ref name="статья" /><ref>{{Cite web|url=https://slava-dan.tatarstan.ru/rashid-rahmati-arat.htm|title=Рашид Рахмати Арат|accessdate=2026-06-06|publisher=Слава-Дан Республики Татарстан}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://historicalethnology.org/wp-content/uploads/2024/02/ИЭ_1_2024_112-121.pdf М. Р. Гайнанова «Фидакарь һәм нечкә күңелле табибә» Рабига Арат]
* [https://tatarica.org/tat/razdely/nauka/personalii/arat-rshit-rhmti Татар энциклопедиясе «Рәшит Рәхмәти Арат»]
* [https://kazanutlary.ru/j-archive/journal-materials/2002-3/rshit-rkhmti-arat-m-gayaz-iskhakyy «Казан утлары» Лена Гайнанова Рәшит Рәхмәти Арат һәм Гаяз Исхакый]
* [http://магариф.рф/rashit-rakhmati-aratnyn-tyurkologiya-olk/ Электронный педагогический журнал МАГАРИФ.РФ Гүзәл Ахсанова Рәшит «Рәхмәти Аратның тюркология өлкәсендәге эшчәнлеге»]
* [https://kpfu.ru/portal/docs/F_467429077/14.pdf Мостафа Өнәр «Профессор, доктор Рәшит Рәхмәти Арат»]
* [http://www.trt.net.tr/tatarca/toreklar-ham-tatarlar-urtaq-qiymmatlar/2018/03/15/rasit-raxmati-arat-930367 Räşit Räxmäti Arat] Törkiyä teleradiokompaniyäse.
[[Төркем:29 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:15 май көнне туганнар]]
[[Төркем:Төрки телләр белгечләре]]
[[Төркем:Татар милләтле төркиялеләр]]
6ax590rtleb4fgbl30unbts39hztqkn
5958310
5958306
2026-06-10T16:19:37Z
Баныу
35185
/* Белем алу һәм карьера башлануы */
5958310
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}{{Фш|Рәхмәтуллин}}
'''Рәшит Рәхмәти Арат''' (''Габдерәшит Исмәтулла улы Рәхмәтуллин''; псевдонимы — Казанлы; [[15 май]] [[1900 ел]], [[Иске Өҗем|Иске Әҗем]] —[[29 ноябрь]] [[1964 ел]], [[Истанбул]]) — [[тюрколог]], филология докторы (1928), профессор, [[Төркия]] һәм [[Алмания]] [[Фәннәр Академиясе|Фәннәр Академияләренең]] хокукый әгъзасы, [[Истанбул университеты]] каршындагы [[Тюркология]] институты җитәкчесе.
Төркиянeң тaриxи-чaгыштырмaлы [[Төрек теле|төрeк тeл]] бeлeмe мәктәбeнә нигeз сaлучы һәм борынгы [[Уйгырлар|уйгур]]-караханиларның төрки әдәби комарткыларын беренче булып өйрәнүче галим.
== Тәрҗемәи хәле ==
=== Балачак еллары ===
Габдерәшит Исмәтулла улы Рәхмәти [[1900 ел]]ның [[15 май|15 маенда]] Казаннан якынча 50 км төньяк-көнбатышта урнашкан [[Иске Өҗем]] авылында туган. 1906 елдан 1910 елга кадәр ул туган авылында башлангыч мәктәптә укый. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, абыйсы Рәшитне Кызылъяр шәһәренә (хәзерге [[Петропавел]]) алып китә, анда ул башта өч ел өйдә рус телен өйрәнә, 1914—1915 елларда фельдшер мәктәбендә һәм 1916—1918 елларда лицейда укый. Ул вакытта, үзенең химаячесе [[Хөсәен Габдүш]] ярдәмендә, ул җирле татар гәҗитләре
«Берлек» («Бердәмлек») һәм «Яшьлек таңы» битләрендә «Арат» псевдонимы белән бастырыла башлый. Соңгы гәҗиттә ул еш кына үз исемен «Казанлы» («Казан») дип яза<ref name="статья">{{публикация|автор=Халиков, Альфред|часть=Из реки забвения|заглавие=Татарстан|год=1994|номер=7—8|страницы=116—118}}</ref>.
=== Журналистлык эше ===
Өлкән курста укыганда, Октябрь революциясе була, һәм Арат Чиләбе хәрби академиясенә алына, ләкин сәламәтлеге начарлану сәбәпле, укудан китә. Башка татарлар белән бергә Арат [[Харбин]]га китә, анда Казан төрки ассоциациясенә кушыла, мәкаләләре журналларда күренә башлый. Ул 1921 елда урта мәктәпне тәмамлый. Харбинда булганда, имам Инийәт (Гыйниятулла) Әхмәди (1879/1880-1926) һәм балачак дусты Хөсәен Габдүштан финанс һәм рухи ярдәм ала. Харбинда Арат Инийәт (Гыйниятулла) Әхмәди мөхәррирлегендәге «Ерак Шәрек» («Ерак Көнчыгыш») газетасында эшли. Газета төбәктәге төрки телле укучыларга йөз тоткан, җирле һәм гомуммилли мәсьәләләрне яктырткан, тарихи ватан белән мәдәни бәйләнешне хуплаган<ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/108422-istoriya-erak-sharek-tatarskiy-zhurnal-v-harbine|title=«Ерак Шәрек»: яркая, но короткая жизнь татарского журнала в Харбине|accessdate=2026-06-05|author=Усманова Д.|publisher=Реальное время}}</ref>. Рәшит монда 1925 елга кадәр эшли, аннары басма ябылу сәбәпле, ул «Милли Байрак» газетасына күчә. Бу елларда үзенең «Безнең юл» газетасын оештырырга тырыша, ләкин акча җитмәү сәбәпле бу эшне алып бара алмый һәм кыска вакытка урындагы татар мәктәбендә укытучы булып эшли<ref name="статья" />.
=== Белем алу һәм карьера башлануы ===
[[1922 ел]]да Рәхмәти, журналистлык эшен ташламыйча, Хөсәен Габдүш ярдәме белән [[Берлин]]га китә һәм Берлин университетының филология факультетына укырга керә.
Ул вакытта Берлин төрки халыклар тарихын, телен һәм филологиясен өйрәнү үзәкләренең берсе була. Истанбул, [[Бакы]], [[Казан]], [[Ташкент]] һәм башка урыннардан килгән яшь тюркологлар «Төрки халыклар укытучылары җәмгыяте» дигән фәнни һәм мәгариф берләшмәсен оештыралар. Анда яшь Рәшит [[Габдулла Тукай]] турында беренче фәнни докладын ясый. Соңрак бу берләшмә «Германиядәге төрки-татар укытучылары җәмгыяте» буларак билгеле була<ref name="статья" />. 1923 елда Арат Берлин университетының фәлсәфи факультетында докторантурада укый башлый. Рəшит Рəхмəти тюрколог профессор Вилли Бaнг-Каупның — укучысы, соңрак аның aссистенты булaрaк, [[:ru:Габайн, Аннемари фон|Aннемaри фон Гaбaйн]] белəн бергə, [[Турфан (шәһәр)|Турфaн]]нaн китерелгəн борынгы [[Уйгырлар|уйгыр]] язмaлaры белəн кызыксына башлый<ref name=":2">{{Cite web|url=https://kpfu.ru/portal/docs/F_467429077/14.pdf|title=Профессор, доктор Рәшит Рәхмәти Арат|accessdate=2026-06-06|author=Мостафа Өнәр}}</ref>. [[1927 ел]]да ул «Алтай телендә ярдәмче фигыльләр һәм фигыль рәвешләре» («Die Hilfsverben und Verbaladverbien im Altaischen») дигән диссертациясен әзерли<ref name="статья" />. Шул ук елда фәлсәфә докторы дәрәҗәсен ала. Ул шунда ук Берлин университетына төрки телләр укытучысы итеп кабул ителә, бер үк вакытта Берлин Фәннәр академиясе белән хезмәттәшлек итә.
[[1933 ел]]дан Истанбул университетының төрки телләр һәм әдәбият кафедрасы профессоры; 1949—1951 елларда Лондон университетында лекцияләр укый. 1951 елдан Истанбул университеты каршындагы Тюркология институты директоры<ref>[https://tatarica.org/tat/razdely/nauka/personalii/arat-rshit-rhmti Татар энциклопедиясе «Рәшит Рәхмәти Арат»]</ref>. 1958 елның 26 апрельендә профессор дәрәҗәсен ала. Вафат булганга кадәр [[Истанбул университеты]]ның әдәбият факультетында үз вазыйфаларын башкара.
== Вафаты ==
Рәшит Рәхмәти 1964 елның 29 ноябрендә кыска, ләкин каты авырудан соң вафат була<ref name=":2" />:
{{Цитата|Хaлыкaрa тaнылып, яңa гыйльми эзлəнүлəр белəн кaйнaгaн 64 яшьлек Рəшит Рəхмəтинең сəламəтлеге какшый башлый. Шулай итеп, татар зыялыларының бер вəкиле Рəшит Рəхмəти, тугaн ягы Кaзaннaн китеп, дөнья гизгəннəн соң, Европaдa беркадəр яшəп алгач, үзенең ватаны итеп кабул иткəн Төркиядə 1964 елның 29 ноябрендə вафaт була. }}
== Шәхси тормышы ==
Хатыны — Рабига Рəхмəти Арат (кыз фамилиясе Ибраһим) 1901 елда Пермь
шəһəрендə татар сəүдəгəрлəре гаилəсендə туа. Рус гимназиясен тəмамлап, [[Томск]] университетының медицина бүлегенə укырга керə, совет хакимиятен кабул итмичə, 1919 елда башка татар яшьлəре белəн Харбинга китə. 1922 елда Германиягə укырга китə. 1927 елда Берлин университетының медицина бүлеген тəмамлый һəм Рəхмəти белəн гаилə кора. Аларның ике кызы була: Сөем (1931 елда туган) һәм Айсу (1935 елда туган). Рəшит Рəхмəти Аратның һөнəри уңышларында хəлəл җефете Рабига ханымның роле зур. Ул иренең фикердəше, киңəшчесе һəм ярдəмчесе була. Рабига ханым [[1974 ел]]да вафат була<ref>{{Статья|автор=Гайнанова М. Р.|ссылка=https://historicalethnology.org/wp-content/uploads/2024/02/ИЭ_1_2024_112-121.pdf|заглавие=«Фидакарь һәм нечкә күңелле табибә» Рабига Арат|язык=tt|издание=Историческая этнология|тип=журнал|место=Казань|издательство=Татарстан Республикасы Фəннəр академиясенең Ш. Мəрҗани исемендəге Тарих институты|том=9|номер=1|страницы=112-121|isbn=}}</ref>.
== Фәнни эшчәнлеге ==
Рәхмәти Аратның фәнни эшчәнлеге якынча 40 ел дәвам итә. Гомумән алганда, Рәхмәтинең фәнни библиографиясендә 120 дән артык хезмәт бар. Кызыксыну даирәсенә тарих, тел һәм әдәбият проблемалары керә, аеруча төрки халыкларының тарихы, теле һәм әдәбияты аның игътибарын җәлеп итә.
Борынгы төрки телнең 6645 [[Бәет|бəет]]тəн торган иң зур китaбы «[[Котадгу белег]]» не (1069) A. Вaмбери һəм В. Рaдловлар фəнни əйлəнешкə кертə. Ислaм-төрки мəдəниятенең бу ядкəрен, [[Мисыр]], Херaт һəм [[Фирганә|Фиргaнə]]дə сaклaнгaн кулъязмаларга таянып, фəнни басмасын Рәшит Рәхмәти Арат эшли. Ул 1947 елдa [[Әнкара|Əнкaрa]]дa «Котaдгу белек» нең текстын тəүге тaпкыр бaстыра һəм [[1959 ел]]дa аның төрекчəгə тəрҗемəсен эшли, соңрак «Ислам энциклопедиясе» нең алтынчы һәм җиденче томнарында «Котадгу белег» турында тулы аңлатмалар чыга<ref name=":2" />. Шул вакыттан бирле галимнәр Төркия һәм [[Европа]]дагы төрле басмаларда [[Идел буе Болгары|Идел буе]] һәм Урал төбәкләре халыклары тормышындагы күп кенә тарихи һәм әдәби күренешләр турында мәкаләләр бастыралар. Алар арасында Әстерхан һәм Казан, [[башкортлар]] һәм [[Идел буе татарлары]], [[Касыйм ханлыгы|Касыйм патшалыгы]] һәм [[Кыпчаклар|кыпчаклар]], [[Финляндия татарлары]] һәм Габдулла Тукай һәм башкалар турындагы материаллар «Ислам энциклопедиясе», «Төрки мәдәнияте» һәм башка берничә серияле басмаларда нәшер ителә<ref name=":2" />.
Шулай ук 1920 елларда Рәхмәтинең Көнчыгыш төрекләренең — [[хакаслар]]ның, [[Уйгырлар|уйгырларны]]ң һәм башкаларның — тарихына, теленә һәм эпик әдәбиятына кызыксынуы арта башлый. Бу Көнчыгыш Төркия иле һәм халкы турында [[немец теле]]ндә бастырылган мәкалә белән башлана, аннары уйгырлар турында мөһим басмалар (аларның героик эпосы, алфавиты, җәмгыяте һәм башкалар) чыга. Галим хәтта төрки халыклар тарихында тулы бер уйгыр чорын билгели<ref name="статья" /><ref>{{Cite web|url=https://slava-dan.tatarstan.ru/rashid-rahmati-arat.htm|title=Рашид Рахмати Арат|accessdate=2026-06-06|publisher=Слава-Дан Республики Татарстан}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://historicalethnology.org/wp-content/uploads/2024/02/ИЭ_1_2024_112-121.pdf М. Р. Гайнанова «Фидакарь һәм нечкә күңелле табибә» Рабига Арат]
* [https://tatarica.org/tat/razdely/nauka/personalii/arat-rshit-rhmti Татар энциклопедиясе «Рәшит Рәхмәти Арат»]
* [https://kazanutlary.ru/j-archive/journal-materials/2002-3/rshit-rkhmti-arat-m-gayaz-iskhakyy «Казан утлары» Лена Гайнанова Рәшит Рәхмәти Арат һәм Гаяз Исхакый]
* [http://магариф.рф/rashit-rakhmati-aratnyn-tyurkologiya-olk/ Электронный педагогический журнал МАГАРИФ.РФ Гүзәл Ахсанова Рәшит «Рәхмәти Аратның тюркология өлкәсендәге эшчәнлеге»]
* [https://kpfu.ru/portal/docs/F_467429077/14.pdf Мостафа Өнәр «Профессор, доктор Рәшит Рәхмәти Арат»]
* [http://www.trt.net.tr/tatarca/toreklar-ham-tatarlar-urtaq-qiymmatlar/2018/03/15/rasit-raxmati-arat-930367 Räşit Räxmäti Arat] Törkiyä teleradiokompaniyäse.
[[Төркем:29 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:15 май көнне туганнар]]
[[Төркем:Төрки телләр белгечләре]]
[[Төркем:Татар милләтле төркиялеләр]]
6hlfv2vham2q5d7f1dhc8my7dpinjku
Ибәтуллин
0
214796
5958261
3501444
2026-06-10T15:21:39Z
Марьям Султанбаева
51425
5958261
wikitext
text/x-wiki
'''Ибәтуллин''' — фамилия.
* [[Әмир Ибәтуллин]], (1939), радиофизик, фән докторы.
* [[Илгиз Ибәтуллин]] (1931), табиб-хирург, анатом, фән докторы.
* [[Илдус Ибәтуллин]] (1946), авыл хуҗалыгы хайваннарын ашату белгече, фән докторы.
* [[Кәримулла Ибәтуллин]] (1928-2011), ташчы, ''[[Социалистик Хезмәт Каһарманы]] (1966).''
* [[Кәшиф Ибәтуллин]] (1926-2003), {{comment|ТАССР МШ|ТАССР Министрлар шурасы}} каршындагы Җәмәгать туклануы идарәсе башлыгы (1967-1992). ''РСФСР атказанган сәүдә эшлеклесе (1975)''.
* [[Морат Ибәтуллин]] (1953), табиб-нейрохирург, ''[[ТР атказанган табибы]] (1996).''
* [[Равил Ибәтуллин]] (1958), химик-технолог, фән докторы, ТР ФА академигы.
* [[Рамил Ибәтуллин]] — Россия хәрби хезмәткәре.
* [[Рафаэль Ибәтуллин]] (1944), балет артисты, балетмейстер, Чуаш музыка театрының баш балетмейстеры (1982-1989).
* [[Рөстәм Ибәтуллин]] (1931), нефтьче, ''[[ТССР атказанган фән һәм техника эшлеклесе]] (1991).''
* [[Фуат Ибәтуллин]] (?-2019), Казанның Автозавод һ. б. районнары башлыгы, ТР дәүләт шурасы депутаты.
* [[Юныс Ибәтуллин]], (1898-1954), генерал-майор (1945), 3нче Беларус фронты 11нче гвардия армиясенең {{comment|тыл башлыгы|Бөек Ватан сугышында}}.
* [[Ландыш Ибәтуллина]]
== Моны да карагыз ==
* [[Ибн Баттута]]
* [[Ибраһимов]]
* [[Ибраһимова]]
== Чыганаклар ==
# Татар энциклопедиясенең шәхесләр исемлеге. Казан: Татар энциклопедиясе иституты, 1997.
{{күп мәгънәле}}
[[Төркем:Шәхесләр]]
[[Төркем:Фамилияләр]]
tmbo3cpzw6a3r1ejiq3nd87eifxhekd
Борис Тимеркәев
0
216931
5958407
4106997
2026-06-10T21:55:13Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958407
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Борис Тимеркәев
| рәсем = Б.А.Тимеркәев.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Борис Ахун улы Тимеркәев
| һөнәр = галим-физик
| туу датасы = 21.02.1950
| туу җире = [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], {{туу җире|Актаныш районы|Актаныш районында}}, [[Иске Байсар|Байсар]]
| гражданлык = {{байраклаштыру|ССРБ}}→<br/>{{байрак|Россия}} [[РФ]]
| милләт = татар
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын = Гашия
| балалар = ''[[кыз]]лары'' Диана, Диләрә
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр = [[Татарстанның атказанган фән һәм техника эшлеклесе]]<br/>Сорос премиясе
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
'''Борис Тимеркәев''', Борис Ахун улы Тимеркәев (''[[1950 ел]]ның [[21 февраль|21 феврале]], [[ССРБ]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Актаныш районы]], [[Иске Байсар|Байсар]]'') — галим, гомумфизика һәм плазма физикасы юнәлеше буенча язылган хезмәтләр авторы, физика-математика фәннәре докторы (''[[1992 ел|1992]]''), профессор (''[[1997 ел|1997]]''), [[Татарстанның атказанган фән һәм техника эшлеклесе]] (''[[2000 ел|2000]]''), Сорос премиясе лауреаты (''[[1995 ел|1995]], [[1997 ел|1997]]''). 2001 елда [[Казан]]да физика буенча [[татар теле]]ндә белгечләр әзерләүне башлап җибәрүче.
== Тәрҗемәи хәле ==
[[1950 ел]]ның [[21 февраль|21 февралендә]] [[Татарстан АССР]] [[Актаныш районы]] [[Иске Байсар|Байсар]] авылында туган. [[1952 ел]]да [[гаилә]]се [[Мөслим районы]] [[Уразмәт]] авылына әйләнеп кайта. Бик яхшы билгеләргә [[Уразмәт]] урта мәктәбен, [[Казан дәүләт университеты]]ның физика факультетын (''[[1973 ел|1973]]''), аспирантура, [[Новосибирск]] академшәһәрчегендә докторантура тәмамлый. Физика-математика фәннәре кандидатлыгына (''[[ел|1979]]''), [[Томск]] политехника университетында докторлыкка (''[[1992 ел|1992]]'') диссертацияләр яклый<ref>[http://tatcenter.ru/rubrics/lyudi-nashej-respubliki/boris-timerkaev-quot-otkryt-dorogu-svoim-lomonosovym-quot/ Борис Тимеркаев: «Открыть дорогу своим Ломоносовым».] tatcenter.ru, 21.07.2006{{ref-ru}}</ref>.
== Хезмәт юлы ==
[[1973 ел]]дан [[Казан авиация институты]]ның (''[[1992 ел]]дан Казан дәүләт техника университеты'') гомумфизика кафедрасында эшли һәм теоретик физика фәне белән шөгыльләнә.
[[1995 ел]]дан А. Н. Туполев исемендәге Казан дәүләт техник университетының (''КДТУ, [[2009 ел]]дан'' [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]) гомумфизика кафедрасы мөдире<ref>[https://kai.ru/web/physics-and-mathematics-faculty/kafedra-obsej-fiziki Гомумфизика кафедрасы.] [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты|А. Н. Туполев исемендәге Казан милли тикшеренү техник университеты]] – КАИның рәсми сайты</ref>.
[[2001 ел]]да КДТУ гомумфизика кафедрасы нигезендә [[физика]] буенча [[татар теле]]ндә белгечләр әзерләүне башлап җибәрә<ref>''К. Трутнев''. [https://kazved.ru/article/39185.aspx Моя любовь к татарскому языку.] [[Казанские ведомости (гәҗит)|«Казанские ведомости»]], 12.04.2012{{ref-ru}}</ref>.
== Гыйльми эшчәнлеге==
[[Плазма]] генераторлары һәм [[газ]]ларда электр бушанулары өлкәсендә 180 нән артык фәнни хезмәт, монографияләр, физика дәреслекләре авторы<ref>[http://www.mathnet.ru/rus/person97710 Тимеркаев Борис Ахунович.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190324183107/http://www.mathnet.ru/rus/person97710 |date=2019-03-24 }} mathnet.ru{{ref-ru}}</ref>, 8 уйлап табу, 2 патент (''[[2006 ел|2006]] елга'' ) иясе. Югары уку йортлары өчен (''автордаш булып'') язылган өч томлык физика дәреслеге һәм мәсьәләләр җыентыгы [[Татарстан]]да беренче тапкыр басыла. «Русча-татарча физика терминнары сүзлеге» китабының рецензенты.
Аның җитәкчелегендә 4 фән докторы һәм 8 фән кандидаты әзерләнгән.
== Кайбер хезмәтләре ==
{{Hider|title = ''Кайбер хезмәтләре''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
# Электричество и магнетизм. Колебания и волны. К.: 1996.
# Физика твердого тела. К.:1998.
# Основы электродинамики. Колебания и волны. К.: 1998.
# ''Галимов Д. Г., Даутов Г. Ю., Тимеркәев Б. А.'' Физика: Югары техник уку йортлары өчен дәреслек. Өч кисәктә. К.: 2002.
}}
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* [[1995 ел|1995]] — Сорос премиясе
* [[1997 ел|1997]] — Сорос премиясе
* [[2000 ел|2000]] — [[Татарстанның атказанган фән һәм техника эшлеклесе]]
== Гаиләсе ==
Хатыны Гашия (''[[Арча]]ныкы''). [[Кыз]]лары Диана, табиб-хирург; Диләрә, физик.
== Әдәбият ==
# ''[[Флүр Баһаутдинов|Ф. Н. Баһаутдинов]]''. Без Мөслим балалары. К.: «Идел-Пресс», 2006 ел, 337-338нче бит. ISBN 5-85247-005-4
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://muzagit.ru/m-slimem/t-rle-lkalarda-tanyilgan-shaheslar/ Борис Тимеркәев.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190324184949/http://muzagit.ru/m-slimem/t-rle-lkalarda-tanyilgan-shaheslar/ |date=2019-03-24 }} [[Мөҗәһит Әхмәтҗанов]] сайты
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасының Атказанган фән һәм техника эшлеклесе}}
{{Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе}}
{{DEFAULTSORT:Тимеркәев, Борис}}
[[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Профессорлар]]
[[Төркем:Вуз укытучылары]]
[[Төркем:Казан дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Уйлап табучылар]]
[[Төркем:Татарстанның атказанган фән һәм техника эшлеклеләре]]
[[Төркем:Физиклар]]
ocz6i9sq38f5hv5356r0pd4d59xquz5
Гаяз Максуди
0
218396
5958531
4076823
2026-06-11T07:09:44Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958531
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
|сурәт=}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Максудов}}
'''[[Максудов]] (Максуди) Гаяз (Гаяс) Хисаметдин улы''' (1891-1942) - [[җәмәгать эшлеклесе]], [[журналист]]. 1922 -1925 елларда [[Гыйльми Үзәк]]нең рәисе, [[Татарны гыйльми өйрәнү җәмгыяте]] әгъзасы, татар теленең фәнни терминологиясе комиссиясенең рәисе. Бер үк вакытта «[[Мәгариф (журнал)|Мәгариф» журналының]] редакторы, «[[Кызыл Армия (газета, 1918-1921)|Кызыл Армия»]] һәм «[[«Ватаным Татарстан» газетасы|Татарстан»]] газеталарында да хезмәт куя. 1930 -1936 елларда [[Сәмәрканд]] университетында эш алып бара. Урта мәктәпләр һәм техникумнар өчен математика дәреслекләренең авторы. Нигезсез [[Zur terror|сөргенгә куыла]]; вафатыннан соң гына реабилитацияләнә.
==Тәрҗемәи хәле==
Гаяз Максуди [[Югары Кибәхуҗа]]<ref>http://www.mathnet.ru/links/1a14bf353621473e14c8922d076ba4be/kutpo241.pdf{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> авылында 1891 елны дөньяга килә. Югары белемле математик. 1922-1925 елларда [[Гыйльми Үзәк]]нең рәисе, [[Татарны гыйльми өйрәнү җәмгыяте]] әгъзасы, татар теленең фәнни терминологиясе комиссиясенең рәисе. 1923 елда [[Мирсәет Солтангалиев]]ны яклап язылган хатка кул куя. 1929 елның октябрендә [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|Советлар Берлеге Коммунистик Фиркасеннән]] чыгарыла. Шәрыкъ педагогик институтында Солтангалиевчылар төркеме оештыруда гаепләнә. Үзенең якын арада кулга алыначагын чамалап, Гаяз Максуди [[Сәмәрканд университеты]]на эшкә урнаша. Кулга алына. [[1937 ел]]ның [[13 ноябрь|13 ноябрендә]] аны 10 елга Төзәтү-хезмәт лагерена хөкем итәләр.
== Моны да карагыз ==
* [[Нәҗип Максудов]]
* [[Мәхмүд Максуд]]
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Тышкы сылтамалар ==
* https://slovar.wikireading.ru/161519{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{rq|person|wikify|check|cat|iwiki}}
[[Төркем:Математиклар]]
881ch5ysbq07vdqttpptmseo0ltrlgq
Гөлзадә Сафиуллина
0
218740
5958579
4105311
2026-06-11T10:26:43Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958579
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
|сурәт=
| бүләк һәм премияләр = [[Файл:NarodniArtistTatarstana.jpg|20px|ТР халык артисты]]
[[Файл:Җәлил премиясе 1.jpg|20px|Җәлил премиясе лауреаты]]
}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Сафиуллина}}
'''Гөлзадә Гомәр кызы Сафиуллина''' — җырчы һәм җәмәгать эшлеклесе, [[Татарстан Республикасының Халык артисты|Татарстанның халык артисткасы]]. [[Муса Җәлил премиясе]] лауреаты.
==Тәрҗемәи хәле==
[[Арча]] районының [[Шекә]] авылында 1946 нчы елның 8 сентябрендә туа. 7 нче сыйныфны тәмамлагач, 14 яшеннән фермага сыер савучы булып эшкә урнаша һәм бер үк вакытта [[Яңа Кенәр]] кичке яшьләр урта мәктәбен тәмамлый, 1965-1970 нче елларда [[Казан дәүләт ветеринария институты]]нда укый. Казанда укыган вакытта ук үзешчән сәнгать түгәрәкләренә йөри. Институтны тәмамлагач, яшь белгеч [[Үзбәкстан Совет Социалистик Җөмһүрияте|Үзбәкстанга]] эшкә җибәрелә һәм анда кошчылык фабрикасында ветеринария табибы булып эшли. Анда да ул сәнгатьне ташламый. [[Юлдаш Ахунбабаев|Ахунбабаев]] исемендәге мәдәният сараендагы үзешчән сәнгать түгәрәкләрендә катнаша. Үзешчән драма түгәрәген җитәкли. Шул ук вакытта [[Ташкәнт]] театр институтының режиссерлык бүлегендә дә укый. Ләкин аны туган яклары тарта. 1973-1980 нче елларда [[Самар]], [[Ырынбур]], [[Сембер]] филармонияләрендә нәфис сүз остасы һәм җырчы буларак таныла.
1980 нче елда Гөлзадә Сафиуллина [[Казан]]га кайта һәм [[Илһам Шакиров|И. Шакиров]] белән [[Әлфия Авзалова|Ә. Афзалова]] төркемендә эшли. 1985 нче елдан 1990 нчы елга кадәр Муса Җәлил исемендәге [[Татар дәүләт опера һәм балет театры]]нда эшли, үз төркемен оештыра. 1988 нче елда [[Муса Җәлил премиясе|Муса Җәлил исемендәге бүләккә]] лаек була. 1990 нчы елда “Мирас” кече ширкәтен оештыра – шунда җырчы да, җитәкче дә. Гөлзадә оештырган ширкәт күп кенә хәйрия эшләре дә башкара. Дистәләгән концерт программалары арасында аның: “Кеше тавышы”, “Йөрәкләрне җыр кавыштыра”, “Җыр өйрәтте мине хөр яшәргә”, “Безгә дөнья дәшә” (балалар өчен программа), “Мәрхабә” – мөнәҗәтләр һәм татар халык җырлары кичәсе, “Җиңүнең 50 еллыгына багышланган хәйрия концерты”, “Мин дә сибелгән татарның бер газиз баласы ла...”, “Минем җырым”, “Үлемсез Ил җыры” һ.б. бар.
Гөлзадә Сафиуллина гастрольләр белән [[Нью-Йорк]]та, [[Вашингтон (башкала)|Вашингтонда]] һәм [[Байкоңгыр]]да чыгыш ясады. [[Италия]], [[Греция]], [[Франция]], [[Мальта]], [[Кипр]], [[Мисыр]], [[Исраил]], [[Төркия]] буйлап Бөтендөнья мәдәният миссиясе составында татар җыр сәнгатен пропагандалады, [[Һиндстан]] тамашачысына татар мөнәҗәтләренең сихри көчен күрсәтте.
==Җәмәгать эшчәнлеге==
Ул еш кына картлар һәм балалар йортларында чыгыш ясый. Бөтендөнья татар балалары – “Сөембикә варислары” җыр конкурсы башында да Гөлзадә тора, ул конкурсның оештыручысы да, режиссеры да, жюри рәисе дә.
Җырчы [[Бөтендөнья татар конгрессы]] белән хезмәттәшлектә, татарлар яши торган Литва, Себер, Кавказ, Урал, [[Ташкәнт]], [[Бохара]], Урта Азия республикаларында чыгышлар ясый. 2012 елда Ерак Көнчыгышта [[Находка]], [[Уссурийск]], [[Владивосток]] шәһәрләрендә татарларны туплап, фольклор ансамбле төзеп, Рәсәй күләмендәге [[Сабан туе]]на җыеп алып чыга.
Ул үзенең иҗат студиясен төзеп, милләтебезнең бай мәдәни мирасын пропагандалу эшен җәелдереп җибәрә. Рухи мирасыбызга багышланган бихисап тематик аудио-альбомнар чыгара.
Республика радио фондында аның башкаруында 150дән артык җыр, [[Татарстан дәүләт телерадиокомпаниясе]] фондында 8 концерты саклана, аның тарафыннан 2 грампластинка дөнья күрде – “Мөнәҗәтләр, бәетләр” (1993) һәм “Сине эзлим” – татар халык һәм композиторлар җырлары. Бу пластинкалар бөтен татар дөньясына таратылды.
Гөлзадә Сафиуллина - [[Татарстанның халык артисты]], Республиканың М. Җәлил исемендәге бүләк иясе, [[Кырым Республикасы]]ның атказанган сәнгать эшлеклесе, Бөтендөнья төрки хатын-кызларының бердәмлек һәм теләктәшлек җәмгыяте президиумы әгъзасы, [[“Сөембикә варислары” төрки-татар балалар фестивале]]<nowiki/>н оештыручы, “Гөлзадә” студиясе хуҗабикәсе.
==Кулланылган әдәбият==
* “Бөек Тукай Ватаны син, Арча. Казан: “Яңалиф” нәшрияты.-2009.-344 бит.</ref>
* "Савап савытым тулсын"//"Юлдаш".- №1, гыйнвар, 2010<ref>"Савап савытым тулсын"//"Юлдаш".- №1, гыйнвар, 2010</ref>
* "Җырла, Гәлзадә!"//Шәһри Казан.-1991. - 27 сентябрь<ref>"Җырла, Гәлзадә!"//[[Шәһри Казан]].-1991. - 27 сентябрь</ref>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://arskland.ru/people/znamenitosti/detail.php?ID=1656 Знаменитости.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190413102302/http://arskland.ru/people/znamenitosti/detail.php?ID=1656 |date=2019-04-13 }} arskland.ru
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасының Халык артисты}}
{{DEFAULTSORT:Сафиуллина, Гөлзада}}
[[Төркем:Татар җырчылары]]
[[Төркем:Татар милли хәрәкәте шәхесләре]]
[[Төркем:Татарстанның халык артистлары]]
[[Төркем:Арча районында туганнар]]
[[Төркем:Җәлил премиясе лауреатлары]]
mnfi1via3d267qmzy2tcsord0vzg63w
Англия футбол премьер-лигасы
0
222681
5958573
5946702
2026-06-11T09:03:05Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958573
wikitext
text/x-wiki
{{Башлык авышлы}}
'''Англия футбол премьер-лигасы''' ({{lang-en|English Premier League}}) – {{#invoke:wd|properties|linked|qualifier|references|P571}} елда нигезләнгән Англиянең иң югары футбол дивизионы. {{#invoke:wd|properties|linked|qualifier|references|P1132}} такым катнаша; сезон {{#invoke:wd|properties|linked|qualifier|references|P4794}} аенда башлана. Лиганың иң яхшы такымнары [[УЕФА Чемпионнар лигасы]]нда һәм [[УЕФА Европа лигасы]]нда катнашу хокукын ала; иң начар нәтиҗәләр күрсәткән такымнар исә {{#invoke:wd|properties|linked|qualifier|references|P2500}} лигасына төшеп кала.
==Җиңүчеләр==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?__________ ?__________Label WHERE {
?item wdt:P3450 wd:Q9448.
OPTIONAL { ?item wdt:P1346 ?__________. }
}
|section=
|links=text
|sort=label
|columns=label:Исем,p1346:Җиңүче,p1350:Уеннар,p1351:Голлар}}
{| class='wikitable sortable'
! Исем
! Җиңүче
! Уеннар
! Голлар
|-
| 1992–93 FA Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 462
| 1222
|-
| 1993–94 FA Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 462
| 1195
|-
| 1994–95 FA Premier League
| Бләкбөрн Роверс
| 462
| 1195
|-
| 1995–96 FA Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 988
|-
| 1996–97 FA Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 970
|-
| 1997–98 FA Premier League
| [[Arsenal futbol taqımı (London)|Арсенал]]
| 380
| 1019
|-
| 1998–99 FA Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 959
|-
| 1999–2000 FA Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 1060
|-
| 2000–01 FA Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 992
|-
| 2001–02 FA Premier League
| [[Arsenal futbol taqımı (London)|Арсенал]]
| 380
| 1001
|-
| 2002–03 FA Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 1000
|-
| 2003–04 FA Premier League
| [[Arsenal futbol taqımı (London)|Арсенал]]
| 380
| 1012
|-
| 2004–05 FA Premier League
| [[Çelsi futbol taqımı|Челси]]
| 380
| 975
|-
| 2005–06 FA Premier League
| [[Çelsi futbol taqımı|Челси]]
| 380
| 944
|-
| 2006–07 FA Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 931
|-
| 2007–08 Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 1002
|-
| 2008–09 Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 942
|-
| 2009–10 Premier League
| [[Çelsi futbol taqımı|Челси]]
| 380
| 1053
|-
| 2010–11 Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 1063
|-
| 2011–12 Premier League
| [[Mançester Siti futbol taqımı|Манчестер Сити]]
| 380
| 1063
|-
| 2012–13 Premier League
| [[Mançester Yunayted futbol taqımı|Манчестер Юнайтед]]
| 380
| 1063
|-
| 2013–14 Premier League
| [[Mançester Siti futbol taqımı|Манчестер Сити]]
| 380
| 1052
|-
| 2014–15 Premier League
| [[Çelsi futbol taqımı|Челси]]
| 380
| 975
|-
| 2015–16 Premier League
| Лестер Сити
| 380
| 1026
|-
| 2016–17 Premier League
| [[Çelsi futbol taqımı|Челси]]
| 380
| 1064
|-
| 2017–18 Premier League
| [[Mançester Siti futbol taqımı|Манчестер Сити]]
| 380
| 396
|-
| 2018–19 Premier League
| [[Mançester Siti futbol taqımı|Манчестер Сити]]
| 380
| 1072
|-
| 2019–20 Premier League
| [[Liverpul futbol taqımı|Ливерпуль]]
| 19
| 50
|-
| 2020–21 Premier League
| [[Mançester Siti futbol taqımı|Манчестер Сити]]
| 18
| 67
|-
| 2021–22 Premier League
| [[Mançester Siti futbol taqımı|Манчестер Сити]]
| 165
| 457
|-
| 2022–23 Premier League
| [[Mançester Siti futbol taqımı|Манчестер Сити]]
| 67
| 198
|-
| 2023–24 Premier League
| [[Mançester Siti futbol taqımı|Манчестер Сити]]
|
|
|-
| 2024–25 Premier League
| [[Liverpul futbol taqımı|Ливерпуль]]
|
|
|-
| 2025–26 Premier League
| [[Arsenal futbol taqımı (London)|Арсенал]]
|
|
|-
| 2026–27 Premier League
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Рәсми сайт ==
* {{#invoke:wd|properties|linked|qualifier|references|P856}}
[[Төркем:УЕФА]]
05jlnxylo8o6cdkteqfcbyukx4t3jhn
Аяппа
0
226767
5958359
4109422
2026-06-10T17:00:23Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958359
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Ayyappa by sand.jpg|thumb|Айяппаның комнан ясалган поты.]]
'''Айяппа''' ({{lang-en|Ayyappa}}) — [[Һинд дине]] локаль [[Ходай|Ходае]], хатын-кыз кыяфәте алган [[Вишну]]ның [[Шива]] Ходаеннан улы. [[Пурана]]лар буенча Вишну хатын-кыз мәхлукаты [[Мохини]] кыяфәтен алган, аңа [[Шива]] Ходае гашыйк булган.<ref>{{cite book|last=Jones|first=Constance|title=Encyclopedia of Hinduism|year=2007|publisher=Infobase Publishing|location=New York|isbn=0-8160-5458-4|pages=58|url=https://books.google.com/books?id=hZET2sSUVsgC&pg=PA58&dq=Lord+Ayyappan#v=onepage&q=Lord%20Ayyappan&f=false}}</ref>. Кешеләр тарафыннан тәрбияләнгән булган, маһир сунарчы буларак ат казанган, вәхши хайваннарны тыючы һәм усал шәйтаннарны җиңүче.
Айяппа табынучылары өчен универсаль Илаһ ([[Параматма]]) булып тора, ул берлекнең һәм гармониянең символы булып тора.<ref>Tadeusz Herrman: ''Ajjappan''. W: ''Słownik mitologii hinduskiej''. Ługowski A.(red.nauk.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 1994, s. 21—22, seria: Świat Orientu. ISBN 8386483202.</ref>. Шулай ук ул Харихаран, Айянар һәм Маниканта исемнәре астында мәгълүм; соңгы исемне аңа риваять буенча аны тәрбияләгән Керала патшасы биргән.<ref> {{cite book |last=പി.ഒ. |first=പുരുഷോത്തമൻ |authorlink=പി.ഒ. പുരുഷോത്തമൻ |coauthors= |title=ബുദ്ധന്റെ കാല്പാടുകൾ-പഠനം |year=2006 |publisher=പ്രൊഫ. വി. ലൈല |location= കേരളം |isbn= 81-240-1640-2 }} </ref>. Кагыйдә буларак ул муенында асыл таш белән йог позасында утыручы яшүсмер буларак сурәтләнә. Риваять буенча ул [[целибат]] кабул иткән. [[Амара-коша]]ның кайбер аңлатулары буенча, Айяппа Будда дип саналырга мөмкин.<ref> {{cite book |last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref>.
Айяппа культы беренче чиратта илнең көньягында, [[Керала]] штатында таралган.<ref>[http://www.thrikodithanam.org/intro.htm Introduction to Temples of Kerala<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120423140754/http://www.thrikodithanam.org/intro.htm |date=2012-04-23 }}</ref>. XX гасырда бу Илаһка табынучылар саны шактый үскән, бу Һиндстанның көньягында транспорт сферасы халәте яхшыруына этәргән.<ref>{{Cite web |url=http://www.country-studies.com/india/local-deities.html |title=Local Deities India |accessdate=2019-08-21 |archivedate=2014-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141111101330/http://www.country-studies.com/india/local-deities.html }}</ref>. Айяппаның иң эре гыйбадәтханәсе [[Сабаримала]]да, Кералада урнашкан,<ref> {{cite book |last=കെ.|first= ശിവശങ്കരൻ നായർ|authorlink= കെ.ശിവശങ്കരൻ നായർ|coauthors= |editor= |others= |title=വേണാടിന്റെ പരിണാമം|origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |accessdate= |edition= 2005|series= |date= |year= |month= |publisher= കറന്റ് ബുക്സ്|location= കോട്ടയം|language= മലയാളം|isbn=81-240-1513-9 |oclc= |doi= |id= |pages=238 |chapter= |chapterurl= |quote=എസ്.ഗുപ്തൻ നായർ. ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ}} </ref>, аңа ел саен 30 миллионнан артык дини сәфәр кылучылар килә, бу аны дөньяда иң зур дини сәфәр кылу урыны итә.<ref>{{cite news|first=Press Trust of India|title=Safety Manual for Sabarimala prepared|url=http://expressbuzz.com/topic/safety-manual-for-sabarimala-to-be-prepared/287323.html|accessdate=13 July 2011|newspaper=The New Indian Express|date=June 23, 2011|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304083502/http://expressbuzz.com/topic/safety-manual-for-sabarimala-to-be-prepared/287323.html|archivedate=2016-03-04}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083502/http://expressbuzz.com/topic/safety-manual-for-sabarimala-to-be-prepared/287323.html |date=2016-03-04 }} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://expressbuzz.com/topic/safety-manual-for-sabarimala-to-be-prepared/287323.html |access-date=2019-08-21 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304083502/http://expressbuzz.com/topic/safety-manual-for-sabarimala-to-be-prepared/287323.html |dead-url=yes }}</ref>. Гыйбадәтханәгә баручы дини сәфәр кылучылар кагыйдә буларак кара һәм зәңгәр төстәге махсус зәгъферан [[дхоти]]ларга киенгән.<ref>{{Cite web |url=http://www.country-studies.com/india/local-deities.html |title=CountryStudies Local Deities India |accessdate=2019-08-21 |archivedate=2014-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141111101330/http://www.country-studies.com/india/local-deities.html }}</ref>. Турыдан-туры Айяппага багышланган гыйбадәтханә [[Патанамтитта]] шәһәрендә 1937 елда (биредәге династиясенең идарәсенең 377 елында) төзелгән булган.<ref>[http://panayamcherytemple.in/history.php Panayamchery Sree Dharmasastha Temple] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141111134356/http://panayamcherytemple.in/history.php |date=2014-11-11 }}</ref>. Бу гыйбадәтханәгә зиярәт кылганда каста аермаларын исәпкә алмаска кабул ителгән. Айяппага табыну шулай ук [[Тамилнад]] штатында таралган.<ref>{{Cite web |url=http://www.ayyappa.net/ayyappa-shrines-in-tamil-nadu-68/ |title=Ayyappa Shrines in Tamil Nadu (68) |accessdate=2014-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140618061914/http://www.ayyappa.net/ayyappa-shrines-in-tamil-nadu-68/ |archivedate=2014-06-18 |deadlink=yes }}</ref>.
== Шулай ук карарга мөмкин ==
* [[Сабаримала]]
== Искәрмәләр ==
{{Примечания}}
== Сылтамалар ==
* {{Commons-inline|Category:Ayyappan|Айяппа}}
* [http://www.ayyappatemple.in/ Господь Айяппан] — история, фотографии, музыка, маршруты, календарь {{ref-en}}
[[Төркем:Һинд дине]]
[[Төркем:Һинд дине Илаһлары]]
[[Төркем:Айяппанга табыну]]
er2okmojtqku9vznqxx67t51wn0jji2
Гомәр Тумашев
0
234115
5958563
4646029
2026-06-11T08:30:15Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958563
wikitext
text/x-wiki
''{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Тумашев}}''
{{Шәхес
| исем = Гомәр Тумашев
| рәсем = Tumashev gumer galeevich.jpg
| рәсем_зурлыгы =
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Тумашев Гомәр Гали улы
| һөнәр = математик, механик
| туу датасы = 21.11.1910
| туу җире = [[РИ]], [[Казан губернасы]], {{туу җире|Чистай|Чистайда}}, [[Кырмыскалы]]
| гражданлык = {{байраклаштыру|Россия империясе}}→<br/>{{байраклаштыру|ССРБ}}
| милләт = татар
| үлем датасы = 19.9.1984
| үлем җире = [[РФ]], [[ТР]], {{үлем җире|Казан|Казанда}}
| әти = Гали Рәхмәтулла улы Тумашев
| әни =Әсма Мортаза кызы Исхакова
| ир =
| хатын =
| балалар =
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр = [[ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе]] (''[[1950 ел|1950]]'')<br/>
[[РСФСРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе ]] (''[[1960 ел|1960]]'')
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
'''Тумашев Гомәр Гали улы''' (21.11.1910 — 19.9.1984) — совет математигы һәм механигы; физика-математика фәннәре докторы (1946), профессор (1947), Татарстан АССРның атказанган фән эшлеклесе (1950), РСФСРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1960). 1945 елдан КПСС әгъзасы.<ref>[https://gufo.me/dict/biography_encyclopedia/%D0%A2%D1%83%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2,_%D0%93%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%80_%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 GIFO.ME]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mathnet.ru/rus/person36129 |title=Персоналии |accessdate=2020-04-03 |archivedate=2021-09-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210917191249/http://www.mathnet.ru/rus/person36129 }}</ref>
== Биографиясе ==
Тумашев Гомәр Гали улы [[1910 ел]]ның 21 ноябрендә [[Чистай]]да туган.
Аның әтисе - Гали Рәхмәтулла улы Тумашев, чыгышы буенча крестьяннардан, яшь чагында [[Чистай]]да һәм [[Рыбинск]]ида грузчик булып эшләгән, аннары бүрек эшләү һөнәре белән шөгыльләнгән. Ул 43 яшендә, кече улы Гомәрнең туган елында үлә. Әнисе — Әсма Мортаза кызы Исхакова балта остасы кызы була,ул шулай ук бүрек тегү һөнәре белән дә шөгыльләнә.
Гомәр Гали улы 1922 елга кадәр әнисенең тәрбиясендә була, ә 1922 елдан 1927 елга кадәр «[[Татторг]]»та сатучы булып хезмәт иткән Исмәгыйльнең абыйсы карамагында була, аннары «Татразнопромсоюз» артелендә цех мөдире булып хезмәт иткән.
1927 елда Гомәр Гали улы Чистайда җидееллык мәктәпне тәмамлый һәм [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан индустриаль политехникумына]] күн эшкәртү бүлегенә укырга керә. Техникумны 1930 елның декабрендә тәмамлый.
1932 елның сентябренә кадәр [[Спартак (аяк киеме фабрикасы)|"Спартак" аяк киеме комбинаты]]нда смена мастеры булып эшли. Шул ук елны [[Казан (Идел буе) федераль университеты|Казан университетының]] физика бүлегенә укырга керә. 1934 елның февралендә шәхси үтенече белән [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты|Казан авиация институтына]] күчерелә. Аны аэродинамик бүлекчәнең 3 курсына укырга алалар.
1937 елда [[Казан авиация институ]]тын тәмамлый.
1941-44 елларда шунда ук, 1944 елдан Казан университетында эшли.
== Мактаулы исемнәре һәм бүләклкре ==
Гомәр Галиевичның хезмәтләре аның тормышында ук лаеклы бәяләнде. 1950 елда аңа ТАССРның атказанган фән эшлеклесе исеме, 1960 елда РСФСРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе исеме бирелә. Гомәр Галиевич [[Ленин ордены|Ленин]], [[Кызыл Байрак Хезмәт ордены|Хезмәт Кызыл Байрагы]], [[Хөрмәт Билгесе ордены|«Хөрмәт Билгесе» орденнары]] һәм Советлар Союзы медальләре белән бүләкләнде. Ул берничә тапкыр университет премияләре белән бүләкләнде, шулай ук ССРБ югары уку йорты премияләре һәм боерыклары белән билгеләп үтелде.<ref>[https://www.tassr90.ru/people/2010/04/19/52480/ Выдающиеся люди Татарии]{{Deadlink|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Фәнни эшчәнлеге ==
Комплекслы үзгәрүчәнлек, дифференциаль тигезләмәләр, гамәли математика, гидромеханика һәм фильтрация теориясе буенча хезмәтләр яза.
Профессор Г. Г. Тумашев Казан университеты тарихында сизелерлек эз калдырган күренекле галим-механик. Аның тырышлыгы белән гидроаэромеханикада, җир асты гидромеханикасында, математикада яңа фәнни юнәлешләр ачыла һәм үстерелә, Бөек Ватан сугышы вакытында туктаган механиклар әзерләүне тергезә, [[Казан (Идел буе) федераль университеты|Казан университетында]] яңа фәнни бүлекчәләр ачада катнаша.
Ис киткеч эшкә сәләтлелек, үзенә карата югары таләпчәнлек, кешеләргә игътибар, дип искә алалар аны хезмәттәшләре.<ref>{{Citation |title=Lib |url=https://libweb.kpfu.ru/z3950/ubiz/tumashev.pdf |access-date=2020-04-03 |archive-date=2024-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705042229/https://libweb.kpfu.ru/z3950/ubiz/tumashev.pdf |dead-url=yes }}</ref>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* Татарский энциклопедический словарь. -Казань. Институт татарской энциклопедии АН РТ. - 703с. илл.ISBN 0-9530650-3-0
* Кузнецов А.В. Гумер Галеевич Тумашев, 1910 – 1984. – Казань: Изд-во Казанск. ун-та, 2002. – 32 с.ISBN 5-7464-0844-1
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Шәхесләр|Фән}}
* [[Рәфкать Сәфәров]]
* [[Билсур Габделхәев]]
{{Татарстан Республикасының Атказанган фән эшлеклесе}}
[[Төркем:Россиянең атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Татарстанның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Математиклар]]
hmh92w2ns39t3k7u5lhlrbiqsjxrr72
Үрьякала
0
277355
5958300
5936391
2026-06-10T16:07:45Z
Il Nur
6874
/* Халкы */
5958300
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Русия
|халәт = Авыл
|татар исеме = Үрьякала
|рус исеме = Гордино
|чын исем = Гуръякар
|герб =
|байрак =
|lat_deg = 58|lat_min = 04|lat_sec = 10
|lon_deg = 52|lon_min = 59|lon_sec = 55
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ил харитасы =
|төбәк харитасы =
|район харитасы =
|ил харитасы зурлыгы =
|төбәк харитасы зурлыгы =
|район харитасы зурлыгы =
|төбәк = Удмуртия
|төбәк җәдвәлдә = Удмуртия
|район төре =
|район = Балезино районы
|район җәдвәлдә = Балезино районы
|җирлек төре = Авыл җирлеге
|җирлек =
|җирлек җәдвәлдә =
|эчке бүленеш =
|башлык =
|нигезләнү елы =
|беренче язма искә алу = 1615
|элекке исемнәр =
|бирле =
|мәйдан =
|ТП үзәге биеклеге =
|халык саны = 117
|исәп елы = 2014
|тыгызлык =
|агломерация =
|милли состав = бисермәннәр, татарлар
|дини состав =
|этнохороним =
|почта индексы = 427521<ref>[http://www.moscowindex.ru/rus18003000048/ Почтовые индексы России] {{ref-ru}}</ref>
|сәгать кушагы = +4
|почта индекслары =
|телефон коды = 34166
|санлы идентификатор = 94204830003
|Commons та төркем =
|сайт =
}}
'''Үрьякала''' (''Гүрия-Кала'',<ref>[https://www.elibrary.ru/download/elibrary_46579048_87719705.pdf Татары Удмуртии. Сер. «Фәнни экспедицияләр хәзинәсеннән» АКАДЕМИЯ НАУК РЕСПУБЛИКИ ТАТАРСТАН; ИНСТИТУТ ЯЗЫКА, ЛИТЕРАТУРЫ И ИСКУССТВА ИМЕНИ ГАЛИМДЖАНА ИБРАГИМОВА. Казань, 2021.]</ref>, ''Уръякала'',<ref name="ТЭ" /> {{lang-udm|Гуръякар}}, {{lang-ru|Гордино}}) — [[Удмуртия]]нең [[Балезино районы]]ндагы [[Bisermännär|бисермәннәре]] һәм [[нократ татарлары]] авылы.<ref name="ТЭ" />
== Тарих ==
Үрьякала Удмуртиянең иң борынгы авылларның берсе. Аннан ерак түгел, борынгы [[Идел буе Болгары|болгар]] шәһәрчеге дә булган, аның янында кечкенә авылы да була.<ref name="ТЭ" /><ref name="ТИ" />
Үрьякала халкының бабалары бирегә 1640-нчы елларда Нократ ягыннан килеп урнашалар.<ref name="ТИ">[https://tatar-inform.tatar/news/udmurtiyanen-balezino-raiony-uzagenda-ham-boryngy-uryakala-avylynda-macet-salalar-5872251 Удмуртиянең Балезино районы үзәгендә һәм борынгы Үрьякала авылында мәчет салалар.]</ref>
Революциягә кадәр [[Вятка губернасы]]ның [[Глазов өязе]] составында булган.
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
[[Халык саны]] — 110 кеше (2015) ([[бисермәннәр]] (37 %) һәм [[татарлар]] (63 %).<ref name="ТЭ" />
== Дин ==
Уръякла 1914 елга кадәр рәсми рәвештә керәшен татар авылы булып саналса да, 1887 елдан ук биредә биш вакыт намаз укыла тоган мәчете була, 1902 елда җамигъ мәчет тә (1930 елларда ябыла) төзелә.<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/balezinskij-rajon Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref>
1870—1880 елларда [[Әхмәди (Удмуртия)|Әхмәди]] авылыннан килгән Мөхәммәтрәхим Касыймов имам булып торган.<ref name="ТИ" />
2023 елда авылда яңа мәчет ачыла.<ref name="ТИ" />
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [http://yanarysh.ru/%D2%AF%D1%80%D1%8C%D1%8F%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BB%D1%8B-%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%BB/ Үрьякала — серле тарихлы авыл. Яңарыш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200930005225/http://yanarysh.ru/%D2%AF%D1%80%D1%8C%D1%8F%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BB%D1%8B-%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%BB/ |date=2020-09-30 }}
* [https://udmpravda.ru/2019/12/02/prizraki-grazhdanskoj-vojny-i-paradoksy-very/ Призраки гражданской войны и парадоксы веры. Удмуртская правда] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200829102913/https://udmpravda.ru/2019/12/02/prizraki-grazhdanskoj-vojny-i-paradoksy-very/ |date=2020-08-29 }} {{ref-ru}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Балезино районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
a3okdk2f9zk7e7trzx6npl4p5i89spw
Себер дәүләт автомобиль-юл университеты
0
389535
5958177
5883797
2026-06-10T13:29:35Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958177
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4418236|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4418236|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4418236|lang=en}}}}) — [[Омск]]та урнашкан югары уку йорты.
== Тарихы ==
1930 елда СССР СНК һәм ВКП(б) ҮК карары белән Цудортранс системасында 5 автомобиль-юл институты оештырыла: Мәскәүдә (МАДИ), Ленинградта (ЛАДИ), Саратовта (САДИ), Харьков (ХАДИ) һәм Омскида (Себер дәүләт автомобиль-юл университеты).
Себер дәүләт автомобиль-юл университетының беренче ректоры Никита Герасимович Гладков була. Башта Себер дәүләт автомобиль-юл университетында ике бүлек ачылган: юл-төзелеш һәм автомобиль.
1930 елдан 1940 елга кадәр 745 инженер чыгарылган, шул исәптән 438 юл-төзелеш һәм 307 автомобиль факультетларында.
Бөек Ватан сугышы елларында институтның төп бинасы госпитальгә тапшырыла, әмма институт эшен дәвам итә һәм сугыш елларында 250 инженер чыгара. Институт хезмәткәрләре һәм студентлары җыелган акчаларына«Себер дәүләт автомобиль-юл университеты» хәрби самолеты, «Сугышчан дуслар» танкы төзелгән.
Сугыштан соң вузда, икътисад үсешенең төп юнәлешләрен исәпкә алып, берничә яңа кафедра һәм белгечлек ачыла.
1950нче еллар башында Себер дәүләт автомобиль-юл университеты автомобиль һәм юл-төзелеш факультетларына җыелмаларны арттыра, кичке һәм читтән торып уку факультетларын ача.
1962 елда «Юл машиналары», 1964 елда «Сәнәгать һәм гражданлык төзелеше», 1968 елда «РСФСР автомобиль юллары һәм юл хуҗалыгы министрлыгының инженер-техник хезмәткәрләре кадрларын яңадан әзерләү» факультетлары ачыла.
60 нчы елларда аспирантура ачыла, аннары кандидатлык һәм докторлык диссертацияләрен яклау буенча киңәшләр бирелә, үз нәшрияты, патентлар бүлеге барлыкка килә.
1980 елда институт Хезмәт Кызыл Байрагы ордены белән бүләкләнә.
1999 елда (14.04.99 ел, № 978 боерык) РФ гомуми һәм һөнәри белем бирү Министрлыгы боерыгы нигезендә Себер дәүләт автомобиль-юл академиясенә (Себер дәүләт автомобиль-юл университеты) дип үзгәртелә.
2011 елда Себер дәүләт автомобиль-юл университеты технологияләре трансферы үзәге булдырыла һәм «транспортта һәм төзелештә үзебезнең инновацияләр» технологияләре трансферы челтәре эшли башлый.
2017 елдан университет буларак квалификацияләнә.
== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Себер дәүләт автомобиль-юл университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4418236. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4418236/p580:башлау,p108/Q4418236/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010855|Ульянов, Николай Александрович]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-27
| [[Тум|Томск]]
| Себер дәүләт автомобиль юллары университеты
| [[галим]]
| data-sort-value="1981" | 1981-12-25
| [[Воронеж]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q15079283|Sergey Sizov]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-08-25
| [[Самар]]
| [[Ф.М. Достоевский исемендәге Омск дәүләт университеты|Омск дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q864380|биограф]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Себер дәүләт автомобиль-юл университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4418236. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4418236/p580:башлау,p69/Q4418236/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Виктор Самарин]]
| data-sort-value="1912" | 1912-06-13
| [[Стәрлетамак]]
|
|
| data-sort-value="1979" | 1979-08-08
| [[Уфа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4143228|Leonid Goncharov]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-06-18
| [[Чернигов өлкәсе]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
| data-sort-value="1982" | 1982
|
|-
|
| 1944
| ''[[:d:Q115268262|Рауль Мартынавіч Рондзель]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-02-06
| [[Архангельск]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]''
| ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]''
| data-sort-value="2002" | 2002-10-04
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q24010855|Ульянов, Николай Александрович]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-27
| [[Тум|Томск]]
| [[галим]]
| Себер дәүләт автомобиль юллары университеты<br/>[[Воронеж дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| data-sort-value="1981" | 1981-12-25
| [[Воронеж]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21094778|Konstantin Stepanovitsj Goerkov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2011" | 2011
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4254345|Ivan Laptev]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-15
| ''[[:d:Q1106814|Krutinsky District]]''
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-11-02
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1972
| ''[[:d:Q20617088|Artur Alekseyev]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-10
| ''[[:d:Q1073189|Ust-Aldansky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2024" | 2024-04-15
| [[Мәскәү]]
|-
|
| 1973
| ''[[:d:Q4269673|Александр Михайлович Луппов]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-11
| [[Слободской районы]]
|
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-17
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4483985|Alexander Filipenko]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-31
| [[Караганда|Караганды]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q822805|Viktor Shreyder]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-23
| [[Татарск районы]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2026" | 2026-03-10
| [[Омск]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q96035316|Oleg Zharov]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-02
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101916936|Хвоинский, Леонид Адамович]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-27
| [[Подлесное (Төньяк Казакъстан өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q70254002|Ойнвид, Григорий Михайлович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-03
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
| 1985
| 1989
| ''[[:d:Q4280727|Romik Manukyan]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-20
| ''[[:d:Q2222975|Saratak]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q65156309|Смаилов, Амангельды Халауденович]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-12-09
| ''[[:d:Q1655573|Sherbakulsky District]]''
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4207554|Vladimir Kazakov]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-10-21
| ''[[:d:Q20745543|Усть-Миасски]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q25502998|Гайрәт Нөкәнов]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-15
| ''[[:d:Q44486|Zhelezin District]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15067001|Yan Zelinsky]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-01-18
| [[Щучинск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q108287574|Aleksandr Kuzyukov]]''
| data-sort-value="1987" | 1987-08-07
| ''[[:d:Q1899775|Maryanovka, Omsk Oblast]]''
| ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]''
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* Дороги нам дороги: Омскавтодору — 60 лет. Издание «Омич». Омск. 1994.
* Очерк истории Сибирского автомобильно-дорожного института. А. Г. Заподовникова. Части 1, 2, 3. Издание СибАДИ. Омск. 1994.
* Очерки истории СибАДИ. А. Г. Заподовникова, А. Д. Колесников, В. Д. Полканов, Н. Г. Якушина. Издательство СибАДИ. Омск. 2000.
* Сибирская государственная автомобильно-дорожная академия (СибАДИ) сегодня. О. С. Охтень. Издательство «Лео». Омск. 2010.
* Сибирский автомобильно-дорожный институт им. В. В. Куйбышева, 1930—1980 годы: (информационный справочник). Министерство высшего и среднего специального образования РСФСР. Издательство «Омская правда». Омск. 1980.
* Сибирский автомобильно-дорожный институт им. В. В. Куйбышева. Библиографический указатель печатных работ сотрудников СибАДИ за 1968—1977 годы. Библиотека Сибирского автомобильно-дорожного института им. В. В. Куйбышева. [сост. Л. П. Беляева]. Омск. 1981.
* Энциклопедия образования в Западной Сибири, т. 2, 2003
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1930 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Омск университетлары]]
6ys6drlosx6lmbpi50nzlm4qxfm7nm2
Топтерек
0
407921
5958529
5913657
2026-06-11T06:50:02Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958529
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 635230400
}}
'''Топтерек''' ({{lang-kk|Топтерек}}) — [[Казакъстан]]ның [[Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-08 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 179 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән:
[[казакълар]] — 97,77 %,
башка халыклар — 2,23 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q18409560. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1922" | 1922
| ''[[:d:Q97658853|Әділхан Әкімжанов]]''
|
|
|
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
tdpm6nxj2g3f5fh6tv3ydc9zqv2fijn
Төчебек
0
407945
5958552
4681110
2026-06-11T07:26:21Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958552
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 474644100
}}
'''Төчебек''' ({{lang-kk|Тұщыбек}}) — [[Казакъстан]]ның [[Маңгыстау өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-08 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 298 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән:
[[казакълар]] — 100 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q12567348. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Маңгыстау өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
hmyv05dsvrnn1siexs63132mwju2s8u
Атасу (Актүбек авыл округы)
0
408996
5958408
5856762
2026-06-10T22:08:02Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958408
wikitext
text/x-wiki
{{мәгънәләр|Атасу (мәгънәләр)}}
{{ТП-Казакъстан
| АТОК = 354439200
}}
'''Атасу''' ({{lang-kk|Атасу}}) — [[Казакъстан]]ның [[Караганды өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-09 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref>
== Климаты ==
Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref>
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 246 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән:
[[казакълар]] — 98,78 %,
башка халыклар — 1,22 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>.
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q16273415. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| data-sort-value="1930" | 1930-09-25
| ''[[:d:Q12553172|Махмұт Ақбиев]]''
| [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
|
| data-sort-value="2022" | 2022-02-03
| [[Алматы]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.
== Әдәбият ==
* Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
* Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.
[[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]]
[[Төркем:Караганды өлкәсе торак пунктлары]]
{{Kazakhstan-geo-stub}}
qfobw7wzrtb9aibflc61ey0b5i0oosw
Альберт Шаһиев
0
424596
5958176
4121151
2026-06-10T13:21:19Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958176
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Шаһиев Альберт Хызыр улы''' ([[14 август]] [[1959 ел]]) — җырчы. 2013 елдан Стәрлетамак театр‑кәмит берләшмәсенең артист‑вокалисты. Башкортстан Республикасының атказанган (1998) һәм халык артисты (2008).
== Биографиясе ==
Альберт Хызыр улы Шаһиев (шулай ук ''Хазар улы Шәһиев'' формасы да кулланыла) 1959 елның 14 августында [[Ишембай]] шәһәрендә туган.
1977 елдан алып Ишембайның төрле предприятиеләрендә һәм учреждениеләрендә эшли.
1995 елдан бирле Стәрлетамак филармониясе солисты.
2000 елдан Стәрлетамак башкорт драма театры артисты булып эшли.
2013 елдан алып хезмәт юлы Стәрлетамак театр‑концерт берләшмәсендә дәвам итә, артист‑вокалист (солист).
== Иҗади эшчәнлеге ==
Шаһиев Альберт Хызыр улы халык җырларын милли традицияләргә таянып башкара. Тавышы йомшак тембрлы, үзенчәлекле, башкаруы тәэсирле, ихлас.
Альберт Шаһиев репертуарында татар һәм башкорт җырлары, шул исәптән халык җырлары: [[Абдрахман кантон|«Абдрахман кантон»]], "[[Буранбай]] ", "[[Каһым түрә (җыр)|Каһым түрә]] ", "Колой кантон ", "Сибай ", "Сәлимәкәй ", "Уел ", «[[Уралым|Уралым»]] һ.б., [[Заһир Исмәгыйлев|З.Г.Исмәгыйлевнең]] «Салават Юлаев» операсыннан [[Салават Юлаев]], [[Газиз Әлмөхәммәтов|Г.С.Әлмөхәмәтов]], [[Солтан Габәши|С.Габәши]] һәм В. И. Виноградовның «Эшче» («Рабочий») операсыннан арияләр; З.Г. Исмәгыйлев, К. Ш.Кәримов, Ш. З.Колбарисов, С. Л.Сәсәнбаев, [[Хөсәен Әхмәтов|Х.]] [[Хөсәен Әхмәтов|Ф.Әхмәтов]] , Р. М. Яхин һәм башкаларның җырлары һәм романслары.
Бөтендөнья халык иҗаты фестивалендә (Рен шәһәре, Франция, 2000), Халыкара ойвакэ фестивалендә (Саппоро шәһәре, Япония, 2004) катнаша. Россия һәм Франция буйлап гастрольләрдә була.
Республика үзешчән иҗат фестивале (1976), Г. Әлмөхәмәтов исемендәге призга яшь җырчылар конкурсы (1981; икесе дә — Уфада, халыкара башкорт һәм татар җырларын башкаручыларның «Дуслык җыры» фестивале (Нефтекама шәһәре, 1995) лауреаты.
== Мактаулы исемнәре ==
* Башкортстан Республикасының атказанган артисты (1998)
* Башкортстан Республикасының халык артисты (2008).
== Чыганаклар ==
* [http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/17272-sh-iev-albert-khazar-uly ШАҺИЕВ Альберт Хазар улы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190814060121/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/17272-sh-iev-albert-khazar-uly |date=2019-08-14 }}
* [http://www.bashculture.ru/archives/125 История и культура Башкортостана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426145218/https://www.bashculture.ru/archives/125 |date=2021-04-26 }}
== Сылтамалар ==
* [https://bash.rbsmi.ru/articles/-bi-t-m-m-ni-t/bash-ort-khaly-yyry-yu-almayasa-/?sphrase_id=722939 Әлфиә Минғәлиева. «Башҡорт халыҡ йыры юғалмаясаҡ». «Башҡортостан» гәзите, 2019 йыл, 16 август] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190920182111/https://bash.rbsmi.ru/articles/-bi-t-m-m-ni-t/bash-ort-khaly-yyry-yu-almayasa-/?sphrase_id=722939 |date=2019-09-20 }}
[[Төркем:Ишембайда туганнар]]
[[Төркем:Башкортстанның халык артистлары]]
[[Төркем:Башкортстанның атказанган артистлары]]
[[Төркем:Башкортстан җырчылары]]
[[Төркем:Әлифба буенча җырчылар]]
[[Төркем:Башкорт җырчылары]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1959 елда туганнар]]
[[Төркем:14 август көнне туганнар]]
{{Tatar 4.0-2021}}
h75tnm1ejjkg2ilz6vdb03veqfvw8tu
Гаптрәүф Нуриев
0
425006
5958528
4208199
2026-06-11T06:49:28Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958528
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Гаптрәүф Нуриев
| рәсем =
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Гаптрәүф Салих улы Нуриев
| һөнәр = галим
| туу датасы = 10.01.1951
| туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]] {{туу җире|Арча районы|Арча районында}}, [[Урта Бирәзә]]
| гражданлык = {{байраклаштыру|ССРБ}}→<br/>{{байраклаштыру|Россия}}
| милләт = [[татар]]
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын =
| балалар =
| кул кую =
| бүләк һәм премияләр = [[Файл:Заслуженный работник культуры Российской Федерации.Нагрудный знак.jpg|20px|Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре - 2022]] {{Казанның 1000 еллыгы истәлегенә медале}} [[Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре]]
| сайт =
| башка мәгълүмат = }}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Нуриев}}
'''Гаптрәүф Салих улы Нуриев''' (10 гыйнвар 1951 ел, [[СССР]], [[ТАССР]], [[Арча районы]], [[Урта Бирәзә]]) - галим-филолог, [[Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре|Россия Федерациясенең]] (2022) [[Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре|Татарстан Республикасының]] атказанган мәдәният хезмәткәре, филология фәннәре докторы, [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]ның татар теле һәм мәдәниятара багланышлар кафедрасы профессоры.
== Биографиясе ==
Гаптрәүф Салих улы Нуриев 1951 елның 10 гыйнварында [[Арча районы]] [[Урта Бирәзә]] авылында туа.
1970 елда [[Арча педагогика көллияте|Арча педагогика училищесы]]н тәмамлый. Армия сафларында хезмәт итеп кайтканнан соң [[Казан дәүләт мәдәният институты]]на укырга керә, биредә профессорлар Халит Кумысников һәм [[Асия Хәйруллина]] курсларын 1977 елда тәмамлый. Аннан соң өч ел дәвамында профессор Ирина Петровна Козлянинова җитәкчелегендә ГИТИСның сәхнә теле кафедрасында стажировка үтә. 1980 елдан [[Казан театр укуханәсе|Казан театр училещесы]]нда эшли башлаган Гаптрәүф Салихович бүгенге көнгә кадәр татар театр сәнгатенә өченче буын артистларны әзерли.
== Фәнни эшләре ==
1996 елда [[Хәлиф Курбатов]] җитәкчелегендә “Татар сәхнә сөйләме” темасына кандидатлык, ә 2002 елны “Татар классик драматургиясенең лингвистик поэтикасы” темасына докторлык диссертацияләре яклый. Галим соңгы ике дистә ел эчендә өч монография, дистәгә якын укыту-методик әсбап, җыентык һәм журналларда илледән артык фәнни мәкалә бастырды.
Рәүф әфәнденең 1998 елда дөнья күргән “Татар сәхнә сөйләме” монографиясендә фәнни яктан өйрәнү өчен гаять катлаулы булган татар сәхнә сөйләме мәсьәләләре тикшерелә. Галимнең әлеге хезмәте сәхнә сөйләменең башка проблемаларын, актёрларның индивидуаль сөйләм үзенчәлекләрен, радио-телевидение сөйләмен өйрәнүгә, бу өлкәдәге кимчелекләрне классификацияләү һәм бетерү юлларын ачыклау өчен дә файдалы булды.
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* 2022 ― [[Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре]]<ref>[https://realnoevremya.ru/news/260725-putin-prisvoil-zvanie-prepodavatelyu-kazanskogo-uchilischa Путин присвоил звание преподавателю казанского училища.]{{Deadlink|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Реальное время, 14.09.2022</ref>
* [[Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре]]
* [[«Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале]] (2005)
* «Таяныч һәм абруй» төрендә Хөкүмәт гранты (2011)
== Гаиләсе ==
Хатыны Фәнүзә Шәкүр кызы ― КФУның татар филологиясе бүлегендә татар теле тарихы кафедрасы җитәкчесе. Уллары Әнәс юрфакта укыта, юридик фәннәр кандидаты. Әннүр ― әлеге уку йортының геология факультеты аспиранты.<ref>[http://shahrikazan.ru/news/m%D3%99d%D3%99niyat/irne-nuryi-koyash-keshene-nuryi-gyiylem Җирнең нуры – кояш, кешенең нуры – гыйлем.] [[Шәһри Казан]], 21.02.2012</ref>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.arskland.ru/people/znamenitosti/detail.php?ID=184 Арское землячество - Гаптрәүф Нуриев] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411122057/http://www.arskland.ru/people/znamenitosti/detail.php?ID=184 |date=2021-04-11 }}
== Моны да карагыз ==
{{Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре}}
{{Tatar 4.0-2021}}
[[Төркем:Татарстан галимнәре]]
[[Төркем:Татар галимнәре]]
[[Төркем:Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре]]
[[Төркем:Россиянең атказанган мәдәният хезмәткәрләре]]
[[Төркем:Филология фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Арча педагогия укуханәсен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Казан дәүләт мәдәният институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:«Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале белән бүләкләнүчеләр]]
nhrkrqntk2iceya4qkmnoogdth5oj3y
Алексей Хованский
0
482127
5958159
4076297
2026-06-10T12:12:30Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958159
wikitext
text/x-wiki
{{Татар җирләре җәмгыяте (2021)}}
{{Шәхес|сурәт=Князь Алексей Николаевич Хованский.jpg|туу датасы=20.04.1916|үлем датасы=30.11.1996|туу җире=[[Тубыл]], [[Россия империясе]]|үлем җире=[[Калининград]], [[Россия]]|альма-матер=[[Казан (Идел буе) федераль университеты|Казан университеты]]|һөнәр=математика белгече|Гыйльми дәрәҗә=[[Фәннәр кандидаты|Физика-математика фәннәре кандидаты]] (1946)|Гыйльми исем=Доцент (1954)|гражданлык={{USSR}} → {{RUS}}}}
{{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Хованский}}
'''Алексей Николаевич Хованский''' ([[1916 ел]]ның [[7 апрель|7 апреле]], [[Тубыл]], [[Россия империясе]] — [[1996 ел]]ның [[30 ноябрь|30 ноябре]], [[Калининград]], [[Русия|Россия]]) — Совет һәм Россия математика белгече, чылбырлы дробьләр, [[геометрия]] һәм [[математика тарихы]] буенча белгеч, эсперанто белгече һәм полиглот.
== Тормыш юлы ==
Николай Александрович Хованскийның улы. 1941 елда [[Казан (Идел буе) федераль университеты|Казан университетының]] физика-математика факультетын тәмамлый. 1941 елдан 1944 елга кадәр В. А. Стеклов исемендәге математика институты (Казанда эвакуациядә булган) аспиранты, 1944—1946 елларда Казан университеты аспиранты була.
1946 елда «Дифференциаль һәм интеграль тигезләүләрне якынча чишүнең кайбер алымнары» темасына математика буенча кандидатлык диссертациясен яклый. 1953 елдан 1966 елга кадәр Мари педагогика институтында математика һәм теоретик механика укыта. 1954 елда доцент исемен ала һәм институтның югары математика кафедрасы мөдире була, аспирантура белән җитәкчелек итә. 1966—1967 елларда Борисоглебск педагогия институты доценты, 1967—1980 елларда Калининград дәүләт университеты доценты<ref name="Хованские">''Князь Хованский С. А.'' Князья Хованские. — Москва: МЦНМО, 2007. — С. 57, 309—310.</ref>.
Бик күп чит телләр белгән, алар арасында [[Инглиз теле|инглиз]], [[Француз теле|француз]], [[Алман теле|алман]], [[Латин теле|латин]], [[Итальян теле|итальян]], [[Татар теле|татар]], шулай ук азрак [[Поляк теле|поляк]], [[Борынгы юнан теле|борынгы грек]], [[Швед теле|швед]] телләре һәм [[эсперанто]] телләре<ref name="МарийЭл">''Мансурова Е. Р, Волкова Н. А., Гусаров А. В.'' [https://www.elibrary.ru/item.asp?id=35473282 Математическая звезда на марийском небосклоне (А. Н. Хованский)]{{Deadlink|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Физико-математическое и естественнонаучное образование: наука и школа. Материалы Всероссийской научно-практической конференции. Под. ред. В. А. Белянина, Н. Л. Курилевой. — 2018. — Марийский государственный университет (Йошкар-Ола). — С. 138—141</ref>. Өч өлештән: грамматика теориясе, гамәли биремнәр һәм санскрит-рус сүзлегеннән торган санскрит дәреслеген төзегән<ref name="СборникСтихов">''Князь'' ''А. Н. Хованский.'' Былое в воспоминаниях и стихах. — Калининград, 2000.</ref>.
Музыка белгече була һәм музыкаль әсәрләр яза: маршлар, вальслар, фокстротлар. Аның яраткан композиторы — [[Рихард Вагнер]]<ref name="Игнатьев">''Игнатьев А. А.'' [http://gako.name/publikatsii/KA/KA5.pdf О фонде А. Н. Хованского] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924102635/http://gako.name/publikatsii/KA/KA5.pdf |date=2020-09-24 }} // Калининградские архивы. — Калининград, 2003. — Вып. 5. — С. 55 — 75.</ref>.
Эсперанто клубының мактаулы әгъзасы. 1993 елдан Калининград өлкәсе дворянлыгы җитәкчесе (Көнбатыш дворян җыелышы)<ref>[http://www.rv.ru/content.php3?id=7163 Схиигумен Митрофан (Лаврентьев). Царская подушка.]</ref>.
Калининград өлкәсенең Дәүләт архивында А. Н. Хованский фонды бар<ref name="Игнатьев" />.
== Фәнни эшчәнлек ==
ССРБда һәм чит илләрдә чылбырлы дробьләр өлкәсендә әйдәп баручы белгечләрнең берсе дип атала<ref name="МарийЭл" />. 1956 елда Мәскәүдә «Чылбырлы дробьләр һәм аларны якынайтылган анализ мәсьәләләренә гомумиләштерү кушымтасы» монографиясен бастыра, бу китап кытай һәм инглиз телләренә тәрҗемә ителеп, Пекин һәм Гронингенда (Нидерланд) басыла<ref name="Игнатьев" />.
Математик [[Николай Лобачевский]] иншаларының тулы җыелышларының II, III һәм V томын редакцияләүдә катнаша. XII һәм XIII Лобачевскийның «Янәшәләрнең тулы теориясе белән геометриянең яңа башлангычлары» бүлекләренә аңлатмалар язган, француз теленнән Лобачевскийның «Хыялый геометрия» (т. III), «Кабат күзәтүләрдән алынган уртача нәтиҗәләр ихтималы» (т. V) кебек хезмәтләрен тәрҗемә итә.
Өчпочмак геометриясе буенча эшләр авторы, 1964 елда бу темага монография чыгара. Барлыгы Хованскийның математика буенча 50 дән артык фәнни эше бар<ref name="Игнатьев" />.
Аның укучылары арасында Г. В. Маурер, Л. П. Шутова, С. С. Хлопонин, В. К. Смышляев була.
== Гаилә ==
Берничә тапкыр өйләнгән: 1) Маргарита, руханиның кызы; 2) Татьяна Алексеевна Кокарева (1923—2004), Алексей Иванович Кокаревның Һәм Евдокия Григорьевна Бархатованың кызы; 3) Тамара Васильевна Семёнова; 4) Елена Станиславовна Ракель, хәрбинең кызы<ref name="СборникСтихов" />.
Татьяна Алексеевна Кокарева аерылышканнан соң да аңа ярдәм итүләрен дәвам итә. Алексей Николаевич гомеренең соңгы елларында бөтенләй сукырая, Татьяна Кокарева аның турында кайгыртуны тулысынча үз өстенә алган. Аның вафатыннан соң ул аның хатирәләрен, кайбер шигырьләрен, музыкаль әсәрләрен һәм аның турында хатирәләрне бастыра<ref name="СборникСтихов" />.
== Сайланма басмалар ==
* ''Хованский А. Н''. Об одном обобщении интегрального уравнения [[Нилс Һенрик Абел|Абеля]]. // ДАН Т. 50, 1945. — С. 69—70.
* ''Хованский А. Н.,'' ''[[Борис Лаптев|Лаптев Б. Л.]], [[Александр Норден|Норден А. П.]]'' Комментарии к «Новым началам геометрии с полной теорией параллельных Н. И. Лобачевского». В книге «Полное собрание сочинений Н. И. Лобачевского. Т. 2.» — М. — Л. 1949. — С. 455—603.
* ''Хованский А. Н.'', ''Норден А. Н.'' Вводная статья и комментарий к 3-му тому «Полное собрание сочинений Н. И. Лобачевского». — М.— Л. 1951. — С. 11—15, 71—173.
* ''Хованский А. Н., Колмогоров А. Н.'' Комментарии к 5-му тому «Полного собрания сочинений Н. И. Лобачевского». — М.—Л. 1951. — С. 342—348.
* ''Хованский А. Н''. К выводу основных уравнений фильтрации упругой жидкости в упругой пористой среде. // ДАН Т. 89, 1952. — С. 241—244.
* ''Хованский А. Н.'' Приложение цепных дробей и их обобщений к вопросам приближённого анализа. — М.: Гостехиздат, 1956. — 204 с.
* ''Хованский А. Н.'' Работы [[Леонард Эйлер|Л. Эйлера]] по теории цепных дробей. // Историко-математические исследования, вып. 10. — М.: Физматгиз, 1957. — С. 305—326.
* ''Данилов В. Л., Люстерник Л. А., Хованский А. Н. и др.'' Математический анализ. Функции, пределы, ряды, цепные дроби. — М.: Физматгиз, 1961. — 439 с. (Раздел цепные дроби С. 266—327).
* ''Хованский А. Н.'' Аналитическая геометрия треугольника // Учёные записки Марийского пед. ин-та. Йошкар-Ола, 1964, Т. 26, С. 5—318.
* ''Хованский А. Н.'' О взаимном расположении некоторых замечательных точек и прямых треугольника. — Киров. Уч. зап. Пед. ин-та, 1965. Т. 23, С. 21—37.
== Бүләкләр ==
* Халык мәгарифе отличнигы<ref name="МарийЭл" />
* «Хезмәт батырлыгы өчен» медале (1961)
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Әдәбият ==
* ''Князь'' ''А. Н. Хованский.'' Былое в воспоминаниях и стихах. — Калининград: Кн. Изд-во, 2000. — 304 с. — ISBN 5-85500-435-X.
* ''Хованский С. А.'' Князья Хованские. Подгот. публ., сост., коммент. и доп.: князь Г. С. Хованский, Т. В. Белокриницкая; науч. ред. О. Н. Наумов. — М.: Изд-во МЦНМО, 2007. — 421 с. — ISBN 978-5-94057-286-2.
* ''Игнатьев А. А.'' [http://gako.name/publikatsii/KA/KA5.pdf О фонде А. Н. Хованского] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924102635/http://gako.name/publikatsii/KA/KA5.pdf |date=2020-09-24 }} // Калининградские архивы. — Калининград, 2003. — Вып. 5. — С. 55 — 75.
* ''Мансурова Е.Р, Волкова Н. А., Гусаров А. В.'' [https://www.elibrary.ru/item.asp?id=35473282 Математическая звезда на марийском небосклоне (А. Н. Хованский)]{{Deadlink|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Физико-математическое и естественнонаучное образование: наука и школа. Материалы Всероссийской научно-практической конференции. Под. ред. В. А. Белянина, Н. Л. Курилевой. — 2018. — [[Мари дәүләт университеты|Марийский государственный университет]] ([[Йошкар-Ола]]). — С. 138—141
* ''Салехов Г. С.'' [http://www.mathnet.ru/links/422ede2e1a5cda9a6db2c17486e78b42/rm8748.pdf О научно-исследовательской деятельности сектора математики физико-технического института Казанского филиала АН СССР, УМН]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. — 1948. — Т. 3. — Выпуск 4(26). — С. 169—172
* ''Лавринович К. К.'' Воспоминания об А. Н. Хованском: Князь, математик, преподаватель КГУ / К. К. Лавринович, В. В. Опекунов. // Воспоминания / А. Н. Хованский. — Москва, 1999. — С. 7-22.
[[Төркем:Полиглотлар]]
[[Төркем:Русия математиклары]]
[[Төркем:ССРБ математиклары]]
[[Төркем:РСФСР халык мәгарифе отличниклары]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1996 елда вафатлар]]
[[Төркем:30 ноябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Тубылда туганнар]]
[[Төркем:1916 елда туганнар]]
[[Төркем:20 апрель көнне туганнар]]
[[Төркем:Казан университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Математиклар]]
09x38qr563tiblpjqsckh9ishganea2
Айвенго Галиев
0
483126
5958289
4685149
2026-06-10T15:48:57Z
Марьям Султанбаева
51425
5958289
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Айвенго Галиев
| рәсем =А.Г.Галиев.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Айвенго Һадый улы Галиев
| һөнәр = космонавтика өлкәсендә белгеч
| туу датасы = 2.12.1937
| туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Апас районы]], {{туу җире|Апас|Апаста}}
| гражданлык = {{байрак|СССР}} [[СССР]]→<br/> {{байрак |Россия}} [[РФ]]
| милләт = татар
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын = Валентина
| балалар = кызы Елена
| бүләк һәм премияләр = <br />[[Файл:SU Medal In Commemoration of the 100th Anniversary of the Birth of Vladimir Ilyich Lenin ribbon.svg|45px|«Фидакарь хезмәт өчен» медале (СССР) — 1978]]
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{фш|Галиев}}
'''Айвенго Галиев''', Айвенго Һадый (''Гадый'') улы Галиев (''[[1937 ел]]ның [[2 декабрь|2 декабре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Апас районы]], [[Апас]]'') ― техник фәннәр докторы (1990), профессор (1992), Россия космонавтикасы академиясе академигы, фән һәм техника өлкәсендә СССР Министрлар Советы премиясе лауреаты (1987), Мәскәү авиация институты һәм Мәскәү дәүләт индустриаль университетның профессоры<ref name=":0">[https://intertat.tatar/news/society/12-04-2018/kosmonavtika-lk-send-ge-zur-belgech-ayvengo-galiev-b-hetle-ochrak-tatarlarny-kosmonavt-itm-g-n-4949979 Космонавтика өлкәсендәге зур белгеч Айвенго Галиев]</ref>.
== Тәрҗемәи хәле ==
1937 елның 2 декабрендә [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Татар АССР]]ның Апас районы Апас авылында укытучы гаиләсендә туган. Әтисе [[Һадый Галиев|Һадый Гали улы Галиев]] (1908―1989) Апас мәктәбендә укытучы, директор булган. Әнисе ― китапханәче. Бертуганнары: Ринат, Аэлита, Элеонора, [[Марат Галиев|Марат]]. Әтисенең партия-хуҗалык эшчәнлегенә бәйле ([[Мөслим районы|Мөслим]] (''1943 ―1947''), [[Баулы районы|Баулы]] (''1947―1952''), [[Зәй районы|Зәй]] (''1952―1955'') районнары җитәкчесе (''район башкарма комитеты рәисе, КПСС райкомының беренче сәркатибе''), Татарстан АССР Югары шурасы президиумы сәркатибе (''1955―1967'')), [[Мөслим (Мөслим районы)|Мөслимгә]], [[Баулы]]га, [[Зәй шәһәре|Зәйгә]], соңыннан [[Казан]]га күчәләр.
Казаңда урта мәктәпне (''көмеш медальгә'') һәм «инженер-механик (двигатель төзелеше)» белгечлеге буенча [[Казан авиация институты]]н (1961), Мәскәү авиация институты аспирантурасын (1974, ''читтән торып'') тәмамлаган.
1961 елдан [[Мәскәү өлкәсе]]нең [[Пересвет]] [[штб]] (2000 елдан шәһәр) яши һәм эшли. Россия Фәннәр академиясенең мөхбир-әгъзасы Ю. В. Полежаев фәнни мәктәбе вәкиле.
== Хезмәт юлы ==
1961 елның апреленнән ― «Ракета-галәми сәнәгатьнең фәнни-сынау үзәге» федераль казна предприятиесендә ({{lang-ru|ФКП «НИЦ РКП»}}, [[Мәскәү өлкәсе]], [[Пересвет]]): инженер, өлкән инженер, стенд башлыгы, лаборатория башлыгы, бүлек башлыгы урынбасары, баш фәнни хезмәткәр. Галәми программалардан беренче актив катнашкан программасы — 1962―1965 елларда башкарылган [[Ерак Көнчыгыш]]ка һәм [[Себер]]гә телетапшырулар булдыру өчен спутниклар ясау<ref name=":0"
/>.
1982 елдан – доцент, [[d:Q1719898|Мәскәү авиация институтының]] (илкүләм тикшеренү университеты) «Ракета-галәми системаларның эксплуатацияләре белән идарә итү» аэрогаләми факультеты профессоры<ref>[https://mai.ru/content/people/index.php?ID=7572 Галеев Айвенго Гадыевич.] Сайт МАИ</ref>.
2000 елдан ― [[d:Q4304076 |Мәскәү дәүләт индустриаль университетының]] [[Сергиев Посад]] филиалы профессоры.
== Гыйльми кызыксынулар өлкәсе ==
* Ракета двигательләренең куркынычсызлыгын сынау;
* Ракета-космик системаларның экологиясен сынау;
* Водород технологияләренең куркынычсызлыгы;
* Сыек ягулыклы двигательләрнең ягулык камерасы материалларының ныклыгын сынау
* Марска очу өчен водородтагы перспектив двигательләрнең туклану системаларын тикшерү һәм башкалар
15 елдан артык «Альтернатив энергетика һәм экология» (Альтернативная энергетика и экология) халыкара фәнни журналында эшли<ref>[https://www.isjaee.com/jour/manager/files/ankets/Galleev.pdf Айвенго Гадыевич Галеев.] isjaee.com</ref>.
Мәкаләләр һәм уйлап табуларның гомуми саны: 160 тан артык, шул исәптән 43 уйлап табу.
== Төп фәнни хезмәтләре ==
{{Hider|title = ''Төп фәнни хезмәтләре''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
# Проектирование стендов и оборудования для испытаний двигательных установок ЛА. М.: Издательство МАИ. Учебное пособие, 1987. — 76 с: ил.
# Проектирование стендов и систем для испытаний двигательных установок ЛА. М.: Издательство МАИ. Учебное пособие, 1990. — 68 с: ил.
# Экспериментальные установки и системы стендов для испытаний пневмогидросистем двигательных установок ЛА на криогенных компонентах топлива: Учебное пособие. В соавторстве с Барсуковым В. С, Бершадским В. А. М.: Издво МАИ, 1992. — 80 с: ил.
# Экологическая безопасность при испытаниях и отработке ракетных двигателей. М.: Издательство МАИ. Учебное пособие, 2006. — 92 с: ил.
# Эксплуатация стендов для испытаний ракетных двигательных установок. М.: Издательство МАИ. Учебное пособие, 6 п.л., 2008. 6. Эксплуатация испытательных комплексов ракетно-космических систем. Монография в соавторстве с Золотовым А. А., Перминовым А. Н., Родченко В. В. М.: Издво МАИ, 16,5 п. л., 2007.
# Эксплуатация стартовых комплексов ракетно-космических систем. Монография в соавторстве с Золотовым А. А., Перминовым А. Н., Родченко В. В. М.: Изд-во МАИ, 21,5 п.л., 2007.
# Основы устройства испытательных стендов для отработки ЖРД и ДУ. Монография. Г. Пересвет: Изд-во ФКП «НИЦ РКП», 2010,14,4 п. л.
}}
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* 1978 ― «Фидакарь хезмәт өчен» медале (СССР)
* 1983 ― Фән һәм техника өлкәсендә СССР Министрлар Советы премиясе ― ''сынауларның фәнни-методик нигезләрен эшләгән һәм яңа материалларны эшкәртү өчен стенд булдырган өчен''<ref>[http://gorod-peresvet.narod.ru/vidgr.html Н. А. Бухарин. Город Пересвет. Страницы истории.] — Сергиев Посад, 2001</ref>
* К. Э. Циолковский һәм Н. А. Пилюгин исемендәге Россия космонавтика Федерациясе медальләре
* «Ю. А. Гагаринның очуына 50 ел» юбилей медале
* М. В. Ломоносов исемендәге орден
== Гаиләсе ==
Хатыны Валентина ― педагог, «Гармония» балалар сәнгать мәктәбендә эшли. Кызы Елена, Мәскәү авиация институтын һәм Мәскәү технологияләр һәм идарә итү дәүләт университетын тәмамлаган, Мәскәүдә эшли. Оныгы Антон, Мәскәү авиация институтын тәмамлап, аспирантурада укый.
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* ''[[Флүр Баһаутдинов]]''. Әти турында языгыз… // ''Флүр Баһаутдинов''. Без Мөслим балалары. К.: Идел-Пресс, 2006, 246-247нче бит. ISBN 5-85247-005-4
* ''Н. А. Бухарин''. [http://gorod-peresvet.narod.ru/vidgr.html Город Пересвет. Страницы истории.] — Сергиев Посад, 2001.
* Галееву Айвенго Гадыевичу — 75 лет! // Альтернативная энергетика и экология. — 2012. — № 10 (114). — С. 132—133. : фот.
== Сылтамалар ==
* ''Динә Йосыпова''. [https://intertat.tatar/news/society/12-04-2018/kosmonavtika-lk-send-ge-zur-belgech-ayvengo-galiev-b-hetle-ochrak-tatarlarny-kosmonavt-itm-g-n-4949979 Космонавтика өлкәсендәге зур белгеч Айвенго Галиев: «Бәхетле очрак татарларны космонавт итмәгән».] [[Интертат]], 12.04.2018
* [http://www.nic-rkp.ru/default.asp?page=museum_veterans_enterprise_galeev#:~:text=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B5%D0%B2.%20%D0%90%D0%B9%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%BE%20%D0%93%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87. Галеев Айвенго Гадыевич.]{{Deadlink|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ФКП «НИЦ РКП»
== Моны да карагыз ==
* [[Һадый Галиев|Һадый Гали улы Галиев]]
* [[Марат Галиев|Марат Һадый улы Галиев]]
</small>
{{DEFAULTSORT:Галиев, Айвенго}}
[[Төркем:Техник фәннәр докторлары]]
[[Төркем:Профессорлар]]
[[Төркем:Казан авиация институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Мәскәү авиация институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Техник фәннәр докторлары]]
[[Төркем:2021 елда вафатлар]]
[[Төркем:9 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Апас районында туганнар]]
[[Төркем:Апаста туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1937 елда туганнар]]
[[Төркем:2 декабрь көнне туганнар]]
naoyuhs9aed0ckfhhr4ufbvutix6u4o
5958302
5958289
2026-06-10T16:10:39Z
Әмир
15082
Татар АССР → Татарстан АССР
5958302
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес
| исем = Айвенго Галиев
| рәсем =А.Г.Галиев.jpg
| рәсем_зурлыгы = 200px
| alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу-->
| рәсем язуы =
| тулы исем = Айвенго Һадый улы Галиев
| һөнәр = космонавтика өлкәсендә белгеч
| туу датасы = 2.12.1937
| туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Апас районы]], {{туу җире|Апас|Апаста}}
| гражданлык = {{байрак|СССР}} [[СССР]]→<br/> {{байрак |Россия}} [[РФ]]
| милләт = татар
| үлем датасы =
| үлем җире =
| әти =
| әни =
| ир =
| хатын = Валентина
| балалар = кызы Елена
| бүләк һәм премияләр = <br />[[Файл:SU Medal In Commemoration of the 100th Anniversary of the Birth of Vladimir Ilyich Lenin ribbon.svg|45px|«Фидакарь хезмәт өчен» медале (СССР) — 1978]]
| сайт =
| башка мәгълүмат =
}}
{{фш|Галиев}}
'''Айвенго Галиев''', Айвенго Һадый (''Гадый'') улы Галиев (''[[1937 ел]]ның [[2 декабрь|2 декабре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Апас районы]], [[Апас]]'') ― техник фәннәр докторы (1990), профессор (1992), Россия космонавтикасы академиясе академигы, фән һәм техника өлкәсендә СССР Министрлар Советы премиясе лауреаты (1987), Мәскәү авиация институты һәм Мәскәү дәүләт индустриаль университетның профессоры<ref name=":0">[https://intertat.tatar/news/society/12-04-2018/kosmonavtika-lk-send-ge-zur-belgech-ayvengo-galiev-b-hetle-ochrak-tatarlarny-kosmonavt-itm-g-n-4949979 Космонавтика өлкәсендәге зур белгеч Айвенго Галиев]</ref>.
== Тәрҗемәи хәле ==
1937 елның 2 декабрендә [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Татарстан АССР]]ның Апас районы Апас авылында укытучы гаиләсендә туган. Әтисе [[Һадый Галиев|Һадый Гали улы Галиев]] (1908―1989) Апас мәктәбендә укытучы, директор булган. Әнисе ― китапханәче. Бертуганнары: Ринат, Аэлита, Элеонора, [[Марат Галиев|Марат]]. Әтисенең партия-хуҗалык эшчәнлегенә бәйле ([[Мөслим районы|Мөслим]] (''1943 ―1947''), [[Баулы районы|Баулы]] (''1947―1952''), [[Зәй районы|Зәй]] (''1952―1955'') районнары җитәкчесе (''район башкарма комитеты рәисе, КПСС райкомының беренче сәркатибе''), Татарстан АССР Югары шурасы президиумы сәркатибе (''1955―1967'')), [[Мөслим (Мөслим районы)|Мөслимгә]], [[Баулы]]га, [[Зәй шәһәре|Зәйгә]], соңыннан [[Казан]]га күчәләр.
Казаңда урта мәктәпне (''көмеш медальгә'') һәм «инженер-механик (двигатель төзелеше)» белгечлеге буенча [[Казан авиация институты]]н (1961), Мәскәү авиация институты аспирантурасын (1974, ''читтән торып'') тәмамлаган.
1961 елдан [[Мәскәү өлкәсе]]нең [[Пересвет]] [[штб]] (2000 елдан шәһәр) яши һәм эшли. Россия Фәннәр академиясенең мөхбир-әгъзасы Ю. В. Полежаев фәнни мәктәбе вәкиле.
== Хезмәт юлы ==
1961 елның апреленнән ― «Ракета-галәми сәнәгатьнең фәнни-сынау үзәге» федераль казна предприятиесендә ({{lang-ru|ФКП «НИЦ РКП»}}, [[Мәскәү өлкәсе]], [[Пересвет]]): инженер, өлкән инженер, стенд башлыгы, лаборатория башлыгы, бүлек башлыгы урынбасары, баш фәнни хезмәткәр. Галәми программалардан беренче актив катнашкан программасы — 1962―1965 елларда башкарылган [[Ерак Көнчыгыш]]ка һәм [[Себер]]гә телетапшырулар булдыру өчен спутниклар ясау<ref name=":0"
/>.
1982 елдан – доцент, [[d:Q1719898|Мәскәү авиация институтының]] (илкүләм тикшеренү университеты) «Ракета-галәми системаларның эксплуатацияләре белән идарә итү» аэрогаләми факультеты профессоры<ref>[https://mai.ru/content/people/index.php?ID=7572 Галеев Айвенго Гадыевич.] Сайт МАИ</ref>.
2000 елдан ― [[d:Q4304076 |Мәскәү дәүләт индустриаль университетының]] [[Сергиев Посад]] филиалы профессоры.
== Гыйльми кызыксынулар өлкәсе ==
* Ракета двигательләренең куркынычсызлыгын сынау;
* Ракета-космик системаларның экологиясен сынау;
* Водород технологияләренең куркынычсызлыгы;
* Сыек ягулыклы двигательләрнең ягулык камерасы материалларының ныклыгын сынау
* Марска очу өчен водородтагы перспектив двигательләрнең туклану системаларын тикшерү һәм башкалар
15 елдан артык «Альтернатив энергетика һәм экология» (Альтернативная энергетика и экология) халыкара фәнни журналында эшли<ref>[https://www.isjaee.com/jour/manager/files/ankets/Galleev.pdf Айвенго Гадыевич Галеев.] isjaee.com</ref>.
Мәкаләләр һәм уйлап табуларның гомуми саны: 160 тан артык, шул исәптән 43 уйлап табу.
== Төп фәнни хезмәтләре ==
{{Hider|title = ''Төп фәнни хезмәтләре''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
# Проектирование стендов и оборудования для испытаний двигательных установок ЛА. М.: Издательство МАИ. Учебное пособие, 1987. — 76 с: ил.
# Проектирование стендов и систем для испытаний двигательных установок ЛА. М.: Издательство МАИ. Учебное пособие, 1990. — 68 с: ил.
# Экспериментальные установки и системы стендов для испытаний пневмогидросистем двигательных установок ЛА на криогенных компонентах топлива: Учебное пособие. В соавторстве с Барсуковым В. С, Бершадским В. А. М.: Издво МАИ, 1992. — 80 с: ил.
# Экологическая безопасность при испытаниях и отработке ракетных двигателей. М.: Издательство МАИ. Учебное пособие, 2006. — 92 с: ил.
# Эксплуатация стендов для испытаний ракетных двигательных установок. М.: Издательство МАИ. Учебное пособие, 6 п.л., 2008. 6. Эксплуатация испытательных комплексов ракетно-космических систем. Монография в соавторстве с Золотовым А. А., Перминовым А. Н., Родченко В. В. М.: Издво МАИ, 16,5 п. л., 2007.
# Эксплуатация стартовых комплексов ракетно-космических систем. Монография в соавторстве с Золотовым А. А., Перминовым А. Н., Родченко В. В. М.: Изд-во МАИ, 21,5 п.л., 2007.
# Основы устройства испытательных стендов для отработки ЖРД и ДУ. Монография. Г. Пересвет: Изд-во ФКП «НИЦ РКП», 2010,14,4 п. л.
}}
== Бүләкләре, мактаулы исемнәре ==
* 1978 ― «Фидакарь хезмәт өчен» медале (СССР)
* 1983 ― Фән һәм техника өлкәсендә СССР Министрлар Советы премиясе ― ''сынауларның фәнни-методик нигезләрен эшләгән һәм яңа материалларны эшкәртү өчен стенд булдырган өчен''<ref>[http://gorod-peresvet.narod.ru/vidgr.html Н. А. Бухарин. Город Пересвет. Страницы истории.] — Сергиев Посад, 2001</ref>
* К. Э. Циолковский һәм Н. А. Пилюгин исемендәге Россия космонавтика Федерациясе медальләре
* «Ю. А. Гагаринның очуына 50 ел» юбилей медале
* М. В. Ломоносов исемендәге орден
== Гаиләсе ==
Хатыны Валентина ― педагог, «Гармония» балалар сәнгать мәктәбендә эшли. Кызы Елена, Мәскәү авиация институтын һәм Мәскәү технологияләр һәм идарә итү дәүләт университетын тәмамлаган, Мәскәүдә эшли. Оныгы Антон, Мәскәү авиация институтын тәмамлап, аспирантурада укый.
== Искәрмәләр ==
<small>{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* ''[[Флүр Баһаутдинов]]''. Әти турында языгыз… // ''Флүр Баһаутдинов''. Без Мөслим балалары. К.: Идел-Пресс, 2006, 246-247нче бит. ISBN 5-85247-005-4
* ''Н. А. Бухарин''. [http://gorod-peresvet.narod.ru/vidgr.html Город Пересвет. Страницы истории.] — Сергиев Посад, 2001.
* Галееву Айвенго Гадыевичу — 75 лет! // Альтернативная энергетика и экология. — 2012. — № 10 (114). — С. 132—133. : фот.
== Сылтамалар ==
* ''Динә Йосыпова''. [https://intertat.tatar/news/society/12-04-2018/kosmonavtika-lk-send-ge-zur-belgech-ayvengo-galiev-b-hetle-ochrak-tatarlarny-kosmonavt-itm-g-n-4949979 Космонавтика өлкәсендәге зур белгеч Айвенго Галиев: «Бәхетле очрак татарларны космонавт итмәгән».] [[Интертат]], 12.04.2018
* [http://www.nic-rkp.ru/default.asp?page=museum_veterans_enterprise_galeev#:~:text=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B5%D0%B2.%20%D0%90%D0%B9%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%BE%20%D0%93%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87. Галеев Айвенго Гадыевич.]{{Deadlink|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ФКП «НИЦ РКП»
== Моны да карагыз ==
* [[Һадый Галиев|Һадый Гали улы Галиев]]
* [[Марат Галиев|Марат Һадый улы Галиев]]
</small>
{{DEFAULTSORT:Галиев, Айвенго}}
[[Төркем:Техник фәннәр докторлары]]
[[Төркем:Профессорлар]]
[[Төркем:Казан авиация институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Мәскәү авиация институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Техник фәннәр докторлары]]
[[Төркем:2021 елда вафатлар]]
[[Төркем:9 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Апас районында туганнар]]
[[Төркем:Апаста туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1937 елда туганнар]]
[[Төркем:2 декабрь көнне туганнар]]
7f21ibp65da2h1d5p0ugts28wbcn6fj
Владимир Арнольд
0
484054
5958511
5752580
2026-06-11T03:26:14Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958511
wikitext
text/x-wiki
{{ФГОС.wiki (2021)}}
{{Шәхес}}
{{фш|Арнольд}}
'''Владимир Игоревич Арнольд''' ([[1937 ел]]ның [[12 июнь|12 июне]], [[Одесса]], [[Украин Совет Социалистик Республикасы|Украин ССР]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] — [[2010 ел]]ның [[3 июнь|3 июне]], [[Париж]]) — совет һәм Россия [[Математик|математигы]], топология, дифференциаль тигезләүләр теориясе, шома күренешләр үзенчәлеге теориясе һәм [[теоретик механика]] өлкәсендә эшләр авторы. XX гасырның иң зур математикларының берсе. ССРБ Фәннәр академиясе академигы ([[Россия фәннәр академиясе|РФА]], 1990 елдан, 1984 елдан әгъза-корреспондент), АКШ Милли фәннәр академиясе (1983), Франция Фәннәр академиясе (1984), Лондон король җәмгыяте (1988), деи Линчеи Милли академиясе (1988), Америка сәнгать һәм фәннәр академиясе (1987), Америка фәлсәфә җәмгыяте (1990), Аурупа академиясе (1991) чит ил әгъзасы, физика-математика фәннәре докторы (1963), РФА В. А. Стеклов исемендәге Математика институтының баш фәнни хезмәткәре, [[Мәскәү дәүләт университеты|МДУ]] һәм Париж-Дофин университеты профессоры. Күп кенә бүләкләр, Ленин премиясе (1965), Крафорд премиясе (1982), Вольф премиясе (2001), Россия Федерациясе Дәүләт премиясе (2007), Шао премиясе (2008) лауреаты.
== Тормыш юлы ==
Владимир Арнольд 1937 елның 12 июнендә [[Одесса]] шәһәрендә туа, [[Мәскәү]]дә үсә һәм укый. Аның әтисе Игорь Владимирович Арнольд (1900—1948), математик булган. Аның әнисе Нина Александровна Арнольд (1909—1986) сәнгать тарихчысы булган<ref>Gusein-Zade, Sabir M. & Varchenko, Alexander N (December 2010), [http://www.ems-ph.org/journals/newsletter/pdf/2010-12-78.pdf Obituary: Vladimir Arnold (12 June 1937 – 3 June 2010)], ''Newsletter of the European Mathematical Society'' Т. 78: 28–29</ref>. [[Бөек Ватан сугышы]] вакытында әнисе белән [[Магнитогорск]]ка эвакуацияләнә<ref>[https://yvng.yadvashem.org/nameDetails.html?language=en&itemId=10415556&ind=1 В. И. Арнольд в эвакуационных списках (музей Яд Вашем, Иерусалим)]</ref><ref>[https://yvng.yadvashem.org/nameDetails.html?language=en&itemId=10415496&ind=1 Нина Александровна Арнольд (Исакович) в эвакуационных списках (1942)]</ref>. Мәскәү шәһәренең 59 нчы мәктәбендә укый. [[Мәскәү дәүләт университеты]]ның механика-математика факультетын тәмамлый (1959), Станислав Кружков белән бер төркемдә укый.
Мәскәү дәүләт университетында Андрей Колмогоровның укучысы буларак<ref>[http://www.math.ru/history/people/arnold_vi Арнольд Владимир Игоревич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061112022730/http://www.math.ru/history/people/arnold_vi |date=2006-11-12 }} на сайте Истории математики math.ru</ref>, 1957 елда Арнольд берничә алмашның теләсә нинди өзлексез функциясе ике алмашлы [[Функция (математика)|функцияләрнең]] ахыргы санын комбинацияләү рәвешендә тәкъдим ителергә мөмкин булуын күрсәтә, шуның белән унөченче Гильберт проблемасын хәл итә.
Аспирантураны вакытыннан алда тәмамлый (1961) һәм ССРБ ФА Гамәли математика институтында физика-математика фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый<ref>Арнольд, В. И. [http://www.mccme.ru/arnold/ar-1961.djvu О представлении непрерывных функций трех переменных суперпозициями непрерывных функций двух переменных]. Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата физико-математических наук. Московский ордена Ленина и ордена Трудового Красного Знамени государственный университет им. М. В. Ломоносова. Механико-математический факультет. — М., 1961. — 4 с.</ref>. МДУ ректоры Иван Петровский тәкъдиме белән механика-математика факультетында укыта башлый (1961 елдан)<ref>''Садовничий В. А.'' Владимир Игоревич Арнольд (1937—2010) // О людях Московского университета. — 3-е изд., дополненное. — <abbr>М.</abbr>: Издательство Московского университета, 2019. — С. 348—355. — 356 с. — 3000 экз. — <nowiki>ISBN 978-5-19-011397-6</nowiki>.</ref>.
1963 елның 11 июнендә ССРБ Фәннәр академиясенең Гамәли математика институтында докторлык диссертациясен яклый. Шуннан соң Арнольд МДУда 1987 елга кадәр (профессор вазифасында 1965 елдан бирле) эшли, 1986 елдан алып соңгы көннәренә кадәр В. А. Стеклов исемендәге Математика институтында эшли.
Интеграцияләнгән гамильтон системаларының тотрыклылыгы турында Колмогоров — Арнольд — Мозер теориясе авторы. Математиканы (динамик системалар теориясе, катастрофалар теориясе, топология, алгебраик геометрия), классик механика һәм сингулярлык теориясен үстерә.
Владимир Арнольд 400 дән артык мәкалә һәм күп санлы дәреслекләр һәм монографияләр бастырган. Аның утыздан артык китабы күп тапкырлар яңадан бастырыла һәм күп телләргә тәрҗемә ителә<ref name="CV">[http://www.mccme.ru/arnold/Brief-cv-ru.htm Краткое CV Арнольда Владимира Игоревича на сайте mccme]</ref>.
Владимир Арнольд — зур фәнни мәктәпкә нигез салучы, аның укучылары арасында: С. А. Баранников, И. А. Богаевский, Р. И. Богданов, А. Н. Варченко, В. А. Васильев, А. Б. Гивенталь, В. В. Горюнов, С. М. Гусейн-Заде, А. А. Давыдов, В. М. Закалюкин, М. Э. Казарян, А. Г. Кушниренко, С. К. Ландо, А. И. Нейштадт, Н. Н. Нехорошев, А. С. Пяртли, В. Д. Седых, А. Г. Хованский, А. Н. Шошитайшвили һәм башка бик күпләр<ref>[http://www.mccme.ru/arnold/Brief-cv-ru.htm#students Арнольд Владимир Игоревич на сайте mccme (Ученики)]</ref>.
Арнольд аерым дисциплина буларак симплектик геометрияне аерып чыгару инициаторларының берсе була.
Владимир Арнольд ачык презентация стиле, математик катгыйлык һәм физик интуцияне, шулай ук гади һәм үтемле укыту стиле белән билгеле<ref>[http://newsru.com/world/03jun2010/arnold.html Во Франции во время курса лечения внезапно умер выдающийся российский математик Владимир Арнольд. Newsru.com.]</ref>. Аның басмалары математиканың традицион бүлекләренә [[Геометрия|геометрик]] якын килүеннән гыйбарәт, мәсәлән, гадәти дифференциаль тигезләмәләрне хәл итү. Арнольд күп кенә дәреслекләрне бастырып, математиканың яңа өлкәләре үсешенә зур йогынты ясый. Әмма Арнольд китаплары раслауларны үз эченә алган, бары тик интуитив аңлауга нигезләнгән, аларны раслау өчен кирәкле мәгълүматларны бирмичә, үз эченә алган теория өчен тәнкыйтьләнә<ref>{{статья|издание=SIAM Review|том=49|номер=2|страницы=335—336|ссылка=http://link.aip.org/link/?SIR/49/327/1|язык=en|тип=journal|автор=Carmen Chicone|год=2007|башлык=Book review of "Ordinary Differential Equations", by Vladimir I. Arnold. Springer-Verlag, Berlin, 2006}}</ref>.
Арнольд XX гасыр уртасында абстракция югары дәрәҗәдә булган катгый аксиоматик формада математиканың ябык бәян ителешен булдырырга омтылуда танылган тәнкыйтьче булып тора. Ул Николя Бурбаки француз мәктәбе активлыгы аркасында билгеле булган әлеге алым әүвәл Франциядә, аннары башка илләрдә математика укытуга тискәре йогынты ясады, дип ышанган<ref>{{статья|автор=В. И. Арнольд.|издание=Вестник РАН|том=72|год=2002|номер=3|страницы=245—250|ссылка=http://www.mccme.ru/edu/index.php?ikey=viarn_burbaki|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101227133650/http://www.mccme.ru/edu/index.php?ikey=viarn_burbaki|archivedate=2010-12-27|башлык=Математическая дуэль вокруг Бурбаки}}</ref>.
Мәскәү математика җәмгыяте президенты (1996 елдан бирле). 1995—1998 елларда Халыкара математика берлеге вице-президенты, 1999—2002 елларда аның башкарма комитеты әгъзасы. Америка сәнгать һәм фәннәр академиясенең чит ил әгъзасы (1987), Лондон математик җәмгыятенең мактаулы әгъзасы. Бәйсез Мәскәү университетының попечительләр советы рәисе. «Математика фәннәре уңышлары» журналының редколлегия әгъзасы.
Соңгы көннәренә кадәр Владимир Арнольд Мәскәүдә В. А. Стеклов исемендәге Математика институтында һәм Париж-Дофин университетында эшли. 2009 елга Россия галимнәре арасында иң югары цитаталаштыру индексы булган<ref>{{Citation |title=Список российских ученых с индексом цитируемости >1000 |url=http://www.scientific.ru/whoiswho/gt1000_8.html |access-date=2021-11-08 |archive-date=2009-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505001413/http://www.scientific.ru/whoiswho/gt1000_8.html |dead-url=yes }}</ref>.
2010 елның 15 июнендә Мәскәүдә академик [[Виталий Гинзбург]] янында Новодевичье зиратында җирләнгән<ref>[http://news.rambler.ru/Russia/head/6675764/ Математик Владимир Арнольд похоронен на Новодевичьем кладбище] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617061136/http://news.rambler.ru/Russia/head/6675764/|date=2010-06-17}}</ref>.
=== Гаилә ===
* Әтисе — математик һәм методолог, педагогик фәннәр докторы, РСФСР педагогик фәннәр академиясе әгъзасы, Мәскәү дәүләт университеты профессоры Игорь Владимирович Арнольд (1900—1948).
** Әтисе ягыннан бабасы — икътисадчы һәм статистик Владимир Фёдорович Арнольд (1872—1918), «Херсон өязе крестьян хуҗалыгының 50 тасвирламасы мәгълүматлары буенча крестьян чыгымнарын өйрәнү тәҗрибәсе» (1898), «Херсон өязе крестьян хуҗалыкларының агрономия техникасының һәм авыл хуҗалыгы икътисадының гомуми үзенчәлекләре» (1902) һәм «Сәяси-икътисадый этюдлар» (1904) хезмәтләре авторы.
** Владимир Арнольд әтисе ягыннан — язучы Борис Житковның бертуганның улы (ул әбисе Вера Степановна Арнольдның (тумыштан Житкованың) абыйсы).
* Әнисе — сәнгать белгече, Пушкин музее хезмәткәре Нина Александровна Арнольд (тумыштан Исакович, 1909—1986).
** Әнисе ягыннан бабасы — Александр Соломонович Исакович (1879—1938, атылган) — адвокат, Одесск суыту сәнәгате фәнни-тикшеренү институтының уку-укыту бүлеге мөдире һәм фәнни хезмәткәре<ref>{{Cite web |url=http://paustovskiy-lit.ru/paustovskiy/mesta/odessa/paraleli-zhizni.htm |title=Паралели жизни Паустовского и физика Тамма. |accessdate=2021-11-08 |archivedate=2019-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191010130230/http://paustovskiy-lit.ru/paustovskiy/mesta/odessa/paraleli-zhizni.htm }}</ref> . Аның сеңлесе Лидия Соломоновна Исакович (1884—1962) физик Л. И. Мандельштамда кияүдә була. Бабасының бабасы — мактаулы гражданин Соломон Леонтьевич Исакович (Фёдоров типографияләрдә эшләүчеләргә ярдәм җәмгыяте советы рәисе) хатыны Рашель Моисеевна Исакович белән (тумыштан Бейленсон, 1853—1939) 1893 елдан Гаванная урамындагы 10/12 нче йорт (Дерибасов урамы, 22 нче йорт) хуҗасы булган; 1908 елда С. Л. Исакович үлеменнән соң, бу йорт Владимир Арнольдның бабасы — А. С. Исакович һәм аның абыйсы милегенә күчә.
** Владимир Арнольд әнисе ягыннан — физиклар Михаил Александрович Исакович (1911—1982), ССРБ Фәннәр академиясенең Акустик институты теоретик бүлеге мөдире, һәм редактор Наталья Александровна Райская (тумыштан Исакович, 1913—1988). Бөтенсоюз фәнни әдәбият дәүләт китапханәсенең физика бүлеге мөхәррире бертуганның улы; физик Леонид Мандельстамның бертуганның улы (В. И. Арнольдның әбисе — Элеонора (Лея) Исхаковна Исакович, тумыштан Мандельштам, 1886—1978)<ref>''В. И. Арнольд'' [http://www.chayka.org/article.php?id=2146 Интервью журналу «Чайка»]</ref><ref>''В. И. Арнольд'' [http://www.ega-math.narod.ru/Arnold3.htm «Истории давние и недавние»]</ref><ref>''Михаил Бинов'' [http://paustovskiy.niv.ru/paustovskiy/mesta/odessa/paraleli-zhizni.htm «Параллели жизни Паустовского и физика И. Е. Тамма»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110915214840/http://paustovskiy.niv.ru/paustovskiy/mesta/odessa/paraleli-zhizni.htm |date=2011-09-15 }}</ref>.
* Абыйсы — Дмитрий Игоревич Арнольд (1939—2019), физик.
** Бертуганның улы — Виталий Дмитриевич Арнольд (1968—2017), математик, мәктәп балалары өчен математик олимпиада оештыручысы.
* Сеңлесе — Екатерина (1947 елда туган)<ref>{{Citation |title=Долорес Иткина (при участии Виталия Арнольда) «Неизвестные и известные побеги ствола Мандельштам» |url=http://1543.ru/people/ways/morti/arnold/Mand_Neizv_i_izvestn.pdf |access-date=2021-11-08 |archive-date=2020-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927034206/http://1543.ru/people/ways/morti/arnold/Mand_Neizv_i_izvestn.pdf |dead-url=yes }}</ref>.
== Бүләкләр ==
* 1957 — Мәскәү математик җәмгыяте премиясе<ref>[http://mms.mathnet.ru/conc.php Премия Московского математического общества]</ref>;
* 1965 — Ленин премиясе (академик Андрей Колмогоров белән бергә) — гамильтон системаларының тотрыклылыгы проблемасы буенча эшләр циклы өчен;
* 1982 — Швеция Королева фәннәр академиясеннән (Луис Ниренберг белән бергә) Крафорд премиясе;
* 1992 — РФА [[Николай Лобачевский]] исемендәге премия;
* 1994 — Харви премиясе (Harvey Prize), Технион (Хайфа);
* 1999 — IV дәрәҗә «[[Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены|Ватан алдындагы хезмәтләр өчен]]» ордены — ''Ватан фәнен үстерүгә, югары квалификацияле кадрлар әзерләүгә зур өлеш керткәне өчен һәм Россия Фәннәр академиясенең 275 еллыгы уңаеннан<ref>{{cite web|url=http://kremlin.ru/acts/bank/13952|title=Указ Президента Российской Федерации от 4 июня 1999 года № 701 «О награждении государственными наградами Российской Федерации работников Российской академии наук»|publisher=// Официальный сайт Президента России|accessdate=2016-08-14}}</ref>'';
* 2001 — математика буенча Вольф премиясе;
* 2001 — математик физика өлкәсендә Дэнни Хайнеман премиясе;
* 2007 — Россия Дәүләт премиясе — ''математика үсешенә зур өлеш керткән өчен<ref>{{Cite web|url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;961971|title=Указ Президента Российской Федерации от 12 мая 2008 г. № 753|accessdate=2010-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100607060234/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;961971|archivedate=2010-06-07|deadlink=yes}}</ref>'';
* 2007 — Чернский чакырылган профессор;
* 2008 — Шао премиясе (Людвиг Фаддеев белән бергә<ref>[http://www.ams.org/notices/200808/tx080800966p.pdf Arnold and Faddeev Receive 2008 Shaw Prize] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221007154713/http://www.ams.org/notices/200808/tx080800966p.pdf |date=2022-10-07 }}, Notices of the AMS, September 2008</ref>) — ''математика физикасына зур һәм мөһим өлеш керткән өчен<ref>[http://www.ras.ru/digest/showdnews.aspx?id=74175e58-8e13-440a-a75b-53631fa3ae03 Академик Арнольд: Математика у нас все ещё престижна], Эхо планеты, № 25-26, 2008 (Сайт РАН, 04.07.2008)</ref>''.
1992 елда Аурупа математика конгрессында пленар доклад ясый.
Пьер һәм Мария Кюри ([[Париж]], 1979), Уорик ([[Ковентри]]) (1988), Утрехт (1991), Болонья (1991), Комплутенсе ([[Madrid|Мадрид]]) (1994), Торонто (1997) университетларының мактаулы докторы.
== Аның исеме белән аталган ==
* ABC агымы (Arnold-Beltrami–Childress);
* Колмогоров — Арнольд — Мозер теориясе;
* Колмогоров — Арнольд теоремасы;
* Арнольд телләре;
* Арнольд гәүдәләнеше;
* Арнольд диффузиясе;
* Симплектоморфизмнарның хәрәкәтсез нокталары турында Арнольд гипотезасы;
* Гильберт — Арнольд мәсьәләсе;
* Владимир Арнольд хөрмәтенә 1981 елның 7 сентябрендә Кырым астрофизика обсерваториясендә Людмила Карачкина тарафыннан ачылган Владарнольд [[Астероидлар|астероиды]] (10031) атала<ref>{{IAU|10031}}</ref>;
* Изелгән тәңкә турында Арнольд бурычы;
* Арнольд принцибы (эпонимия турында).
== Кайбер басмалар ==
=== Фәнни мәкаләләр ===
* [http://www.pdmi.ras.ru/~arnsem/Arnold/arn-papers.html Владимир Арнольд мәкаләләре исемлеге]
* ''В. И. Арнольд.'' О некоторых задачах псевдопериодической топологии // Математическое Просвещение. — 1997. — Вып. 1.
* [http://kvant.mccme.ru/au/arnold_v.htm «Квант» журналында Владимир Арнольд мәкаләләре (1986—1998)]{{Deadlink|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
=== Мәкаләләр һәм интервьюлар ===
* [http://scepsis.ru/library/id_650.html «Новый обскурантизм и Российское просвещение»]
* [http://www.mccme.ru/edu/index.php?ikey=viarn_vatikan «Антинаучная революция и математика»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130322033836/http://www.mccme.ru/edu/index.php?ikey=viarn_vatikan |date=2013-03-22 }}
* [http://scepsis.ru/library/id_649.html «Нужна ли в школе математика?»]
* [http://scepsis.ru/library/id_652.html «О печальной судьбе „академических“ учебников»]
* [http://scepsis.ru/library/id_651.html Речь на парламентских слушаниях в Государственной Думе]
* [http://www.ega-math.narod.ru/Arnold2.htm «О преподавании математики»]
* [http://www.ras.ru/digest/showdnews.aspx?id=5e0e15b6-725a-4f4d-8e6f-46dc19bcd45e Интервью лауреата Государственной премии РФ В. И. Арнольда]
* [http://www.mccme.ru/edu/index.php?ikey=viarn_dengi Ответы В. И. Арнольда на вопросы профессора Д. С. Шмерлинга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130322033640/http://www.mccme.ru/edu/index.php?ikey=viarn_dengi |date=2013-03-22 }}
* [http://vivovoco.astronet.ru/VV/PAPERS/NATURE/BURBAKI.HTM Математическая дуэль вокруг Бурбаки]
* ''В. Губарев.'' [https://www.nkj.ru/archive/articles/5174/ Академик В. И. Арнольд: путешествие в хаосе] // Наука и Жизнь. — 2000. — № 12.
=== Китаплар ===
* ''В. И. Арнольд.'' [http://ijevanlib.ysu.am/wp-content/uploads/2018/02/172693a48766b35a75ea84da8bd94fad.pdf Что такое математика?] — <abbr>М.</abbr>: МЦНМО, 2002, 2008. — 104 с. — <nowiki>ISBN 978-5-94057-426-2</nowiki>.
* ''В. И. Арнольд.'' Дополнительные главы теории обыкновенных дифференциальных уравнений. — <abbr>М.</abbr>: Наука, 1978.
* ''В. И. Арнольд.'' Математические методы классической механики. — 3-е изд. — <abbr>М.</abbr>: Наука, 1989. — 472 с.
* ''В. И. Арнольд.'' [http://ilib.mccme.ru/djvu/arnold/ngbg.htm Гюйгенс и Барроу, Ньютон и Гук] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110603205136/http://ilib.mccme.ru/djvu/arnold/ngbg.htm |date=2011-06-03 }}. — <abbr>М.</abbr>: Наука, 1989. — 96 с. — (Современная математика для студентов). — <nowiki>ISBN 5-02-013935-1</nowiki>.
* ''В. И. Арнольд.'' Теория катастроф. — Едиториал УРСС, 2004. — 128 с.
* ''В. И. Арнольд.'' Задачи Арнольда. — Фазис, 2000. — 454 с. — <nowiki>ISBN 5-7036-0060-X</nowiki>.
* ''В. И. Арнольд.'' [https://www.mccme.ru/mmmf-lectures/books/books/book.14.pdf Цепные дроби]. — <abbr>М.</abbr>: МЦНМО, 2001. — 40 с. — <nowiki>ISBN 5-94057-014-3</nowiki>.
* ''В. И. Арнольд.'' [http://www.mccme.ru/free-books/izdano/2002/VIA-kvatern.pdf Геометрия комплексных чисел, кватернионов и спинов]. — <abbr>М.</abbr>: МЦНМО, 2002. — 40 с. — <nowiki>ISBN 5-94057-025-9</nowiki>.
* ''В. И. Арнольд.'' [http://ilib.mccme.ru/pdf/VIA-taskbook.htm Задачи для детей от 5 до 15 лет] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071201151227/http://ilib.mccme.ru/pdf/VIA-taskbook.htm |date=2007-12-01 }}. — <abbr>М.</abbr>: МЦНМО, 2004. — 16 с. — <nowiki>ISBN 5-94057-183-2</nowiki>.
* ''В. И. Арнольд.'' Математическое понимание природы. — <abbr>М.</abbr>: МЦНМО, 2009. — 144 с. — <nowiki>ISBN 978-5-94057-442-2</nowiki>.
* ''В. И. Арнольд.'' Избранное-60. — <abbr>М.</abbr>: Фазис, 1997. — 770 с. — <nowiki>ISBN 5-7036-0034-0</nowiki>.
* ''В. И. Арнольд.'' [http://www.abitura.com/mathematics/arnold_3.htm Истории давние и недавние]. — <abbr>М.</abbr>: Фазис, 2002. — 92 с. — <nowiki>ISBN 5-7036-0077-4</nowiki>.
* ''В. И. Арнольд.'' [http://scilib.uk.to/Math/Arnold/index.html Истории давние и недавние]. — <abbr>М.</abbr>: Фазис, 2005. — 192 с. — <nowiki>ISBN 5-7036-0102-9</nowiki>.{{Webarchive|url=http://web.archive.org/web/20170916021301/http://scilib.uk.to/Math/Arnold/index.html|date=2017-09-16}}
== Искәрмәләр ==
<references responsive="" />
== Әдәбият ==
* ''Аносов Д. В., Болибрух А. А., Васильев В. А., Вершик А. М., Гончар А. А., Громов М. Л., Гусейн-Заде С. М., Закалюкин В. М., Ильяшенко Ю. С., Козлов В. В., Концевич М. Л., Манин Ю. И., Нейштадт А. И., Новиков С. П., Осипов Ю. С., Севрюк М. Б., Синай Я. Г., Тюрин А. Н., Фаддеев Л. Д., Хесин Б. А., Хованский А. Г.'' [http://www.mathnet.ru/links/9ae420dc88fea74496de87be8d30387b/rm1600.pdf Владимир Игоревич Арнольд (к шестидесятилетию со дня рождения)]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Успехи математических наук, том 52, выпуск 5, 1997.
* ''Маслов В. П.'' [http://trv-science.ru/2010/07/06/perepletenie-traektorij-zhizni/ Переплетение траекторий жизни] // Троицкий вариант. — 2010. — № 13(57N).
* ''Садовничий В. А.'' Владимир Игоревич Арнольд (1937—2010) // О людях Московского университета. — 3-е изд., дополненное. — <abbr>М.</abbr>: Издательство Московского университета, 2019. — С. 348—355. — 356 с. — 3000 экз. — <nowiki>ISBN 978-5-19-011397-6</nowiki>.
* Ушёл Арнольд // Троицкий вариант. — 2010. — № 11(55N).
* ''Gregory S. Ezra, Stephen Wiggins.'' Vladimir Igorevich Arnold // Physics Today. — Dec 2010. — P. 74—76.
* ''V. Goryunov and V. Zakalyukin'' [http://www.mathjournals.org/mmj/vol11-3-2011/vladimir-arnold.html Vladimir I. Arnold] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220403235651/http://www.mathjournals.org/mmj/vol11-3-2011/vladimir-arnold.html |date=2022-04-03 }} // Moscow Mathematical Journal, Volume 11 (2011).
== Сылтамалар ==
* [http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-204.ln-ru РФА рәсми сайтында Владимир Игоревич Арнольд профиле]
* {{Official}}
* [http://letopis.msu.ru/peoples/2145 Летопись Московского университета сайтында биографик мәгълүмат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211105063756/http://letopis.msu.ru/peoples/2145 |date=2021-11-05 }}
* [http://www.mccme.ru/arnold/ МЦНМО сайтында шәхси бите]
* [https://www.mccme.ru/arnold/cv.htm Арнольд Владимир Игоревич: краткое CV]
* [http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=4874 Бөтенроссия математика порталында бите]
* [https://web.archive.org/web/20100606004852/http://www.expert.ru/news/2010/06/03/vnezapno?esr=17 «Эксперт» журналы сайтында Владимир Арнольд турында]
* [https://my.mail.ru/video/search?q=%22%D0%9E%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%20%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%20%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%22 Владимир Арнольд. Документальный фильм из цикла «Острова»]
* [https://web.archive.org/web/20120928044349/http://novodevichiynecropol.narod.ru/arnold_vi.htm Могила В. Арнольда на Новодевичьем кладбище]
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Русия математиклары]]
[[Төркем:ССРБ математиклары]]
[[Төркем:Әлифба буенча математиклар]]
[[Төркем:Парижда вафатлар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:Википедия:Кулланылган геомәгълүмат чылбырында шик тудыручы урыннар булган битләр]]
[[Төркем:2010 елда вафатлар]]
[[Төркем:3 июнь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Одессада туганнар]]
[[Төркем:1937 елда туганнар]]
[[Төркем:12 июнь көнне туганнар]]
[[Төркем:РФ дәүләт премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Ленин премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:4 дәрәҗә "Ватан алдында казанышлары өчен" ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Математиклар]]
98h2g1ke54kjk55wzqhdilo4imag72h
Анатолий Логунов
0
484103
5958199
4418829
2026-06-10T14:02:54Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958199
wikitext
text/x-wiki
{{ФГОС.wiki (2021)}}
{{Шәхес}}
{{фш|Логунов}}
'''Анатолий Алексеевич Логунов''' ([[1926 ел|1926 елның]] [[30 декабрь|30 декабре]], Обшаровка (хәзерге [[Самар өлкәсе|Самара өлкәсенең]] [[Приволжье районы]]) — [[2015 ел|2015 елның]] [[1 март|1 марты]], [[Мәскәү]], [[Россия]]) — совет һәм Россия [[Теоретик физика|физик-теоретигы]], физика-математика фәннәре докторы (1959), [[профессор]]. [[Мәскәү дәүләт университеты|М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] ректоры (1977—1992). ССРБ Фәннәр академиясе вице-президенты (1974—1991).
ССРБ Фәннәр академиясе академигы (1972; 1968 елда әгъза-корреспондент). [[Социалистик Хезмәт Каһарманы]] (1980). Ленин премиясе (1970) һәм ике ССРБ Дәүләт премиясе (1973, 1984) лауреаты. 1960 елдан [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|СБКФ]] әгъзасы.
X һәм XI чакырылыш [[ССРБ Югары Шурасы|ССРБ Югары Советы]] Советы депутаты (1979—1989), [[СБКФ ҮК|СБКФ Үзәк комитеты]] әгъзасына кандидат (1981—1986), СБКФ ҮК әгъзасы (1986—1990).
== Тормыш юлы ==
Анатолий Логунов Самара өлкәсенең Приволжье районы Обшаровка авылында тирән крестьян тамырлары булган эшче гаиләдә туа. Әтисе — Логунов Алексей Иванович (1904—1987). Әнисе — Логунова Агриппина Кузьминична (1904—1992).
Югары сыйныфларда укытучысы А. М. Колпаков йогынтысында математика белән мавыга. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, Куйбышев авиация институтына укырга керә, гаилә Мәскәү өлкәсенә күчү сәбәпле, Мәскәү авиация институтының радиотехника факультетына күчә, әмма физиканың фундаменталь мәсьәләләре белән шөгыльләнергә теләп, экстерн рәвештә [[Мәскәү дәүләт университеты|Мәскәү дәүләт университетының]] физик факультетының өч курсы өчен имтихан тапшыра һәм физик факультетта укуын дәвам итә. Физик факультетны тәмамлагач (1951) [[Мәскәү дәүләт университеты|МДУ]] аспирантурасында калдырыла һәм ике елдан соң кандидатлык диссертациясен яклый (1953), Я. Я. Терлецкий укучысы.
МДУда [[Николай Боголюбов (академик)|Н. Н. Боголюбов]] җитәкчелегендәге теоретик физика кафедрасында эшли (1954—1956); аннары — Атом-төш тикшеренүләре берләштерелгән институтының Теоретик физика лабораториясенең фән буенча директор урынбасары ([[Мәскәү өлкәсе]], [[Дубна]] шәһәре) (1956—1963); Югары энергия физикасы институты директоры (Мәскәү өлкәсе, [[Протвино]] шәһәре) (1963—1974 һәм 1993—2003); Югары энергия физикасы институты фәнни җитәкчесе (1974—2015); ССРБ Фәннәр академиясе вице-президенты (1974—1991); МДУ квант теориясе һәм физика югары энергия кафедрасы мөдире; Мәскәү физика-техник институтының «Тиз процессларны тикшерү методлары» кафедрасының фәнни җитәкчесе (1978—1980); М. В.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты ректоры (1977—1992).
Физика-математика фәннәре докторы (1959), профессор (1961), ССРБ Фәннәр Академиясе академигы (1972), «Теоретическая и математическая физика» журналының баш мөхәррире, «Asia Pacific Peace Forum» халыкара журналының редакция советы әгъзасы.
ССРБның сәяси һәм иҗтимагый тормышында актив катнаша: [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|СБКФ]] әгъзасы (1960 елдан), Мәскәүдән 10-11 чакырылыш [[ССРБ Югары Шурасы|ССРБ Югары Советы]] Советы депутаты (1979—1989), [[СБКФ ҮК]] әгъзасына кандидат (1981—1986), СБКФ ҮК әгъзасы (1986—1990).
1973 елда «[[Правда (газета)|Правда]]» газетасына галимнәрнең «академик [[Андрей Сахаров|А. Д. Сахаровның]] үз-үзен тотышы» турындагы хатын имзалаган ССРБ ФА академикларының берсе була. Хатта Сахаров «дәүләт төзелешен, Советлар Берлегенең тышкы һәм эчке сәясәтен бозучы гаризалар белән чыгыш ясауда», ә академикларның хокук саклау эшчәнлеге «совет галименең намусын һәм абруен боза торган» дип бәяләнгән<ref>{{Cite web|url=http://antology.igrunov.ru/after_75/memo/1087060270.html|title=Материалы о Сахарове из "Хроники текущих событий"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180115154331/http://antology.igrunov.ru/after_75/memo/1087060270.html|archivedate=2018-01-15}}</ref><ref>{{Citation |title=Письмо членов Академии наук СССР |url=http://old.ihst.ru/projects/sohist/material/press/sakharov/an73.htm |access-date=2021-11-09 |archive-date=2020-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223112403/http://old.ihst.ru/projects/sohist/material/press/sakharov/an73.htm |dead-url=yes }}</ref>.
2015 елның 1 мартында вафат була<ref>{{Citation |title=Сообщение о кончине на официальном сайте города Протвино |url=http://protvino.ru/about/info/news/2731/ |access-date=2021-11-09 |archive-date=2015-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150327012054/http://protvino.ru/about/info/news/2731/ |dead-url=yes }}</ref>. 4 мартта Мәскәүнең Троекурово зиратында җирләнгән<ref>[http://www.vesti.ru/doc.html?id=2410054 Большая утрата для отечественной науки — не стало выдающегося советского и российского учёного, физика-теоретика, академика РАН Анатолия Логунова.]</ref>.
=== Гаилә ===
Өйләнгән, улы һәм кызы бар. Оныгы — Анна Енютина.
== Фәнни эшчәнлек ==
Фәнни мәнфәгатьләре өлкәсе: [[кырның квант теориясе]], югары энергия физикасы, гравитация теориясе<ref>{{Citation |title=Биография |url=http://hep.phys.msu.ru/about/professors.phtml?id=10 |access-date=2021-11-09 |archive-date=2008-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080209122348/http://hep.phys.msu.ru/about/professors.phtml?id=10 |dead-url=unfit }}</ref>.
Кырның квант теориясен үстерүгә, көчле үзара ярдәм итешүче кисәкчәләр белән процессларны өйрәнү өчен дисперсион мөнәсәбәтләрне нигезләүгә һәм куллануга, киң даирә мәсьәләләрне хәл итүдә кулланыш тапкан ренормгруппа методын булдыруга фундаменталь өлеш кертә. [[Пётр Исаев|П. С. Исаев]], Л. Д. Соловьев, А. Н. Тавхелидзе һәм И. Тодоров төркеме белән элементар кисәкчәләрнең үзара бәйләнешләренең төрле процесслары өчен дисперсион мөнәсәбәтләрне чыгара, шул исәптән [[Nuklon|нуклоннарда]] <math>\pi</math>-мезоннар фототуу процессларын да. Беренче тапкыр сыгылмалы процессларны, виртуаль очлы «блоклар»ны һәм күп кенә кисәкчәләрнең туу процессларын өйрәнү өчен дисперсион мөнәсәбәтләр методын нәтиҗәле куллана. Квант электродинамикасында һәм югары энергияләрдә адроннар таралуны тасвирлау өчен киң кулланыла торган ике кисәкчәнең релятивистик бурычын карауның яңа нәтиҗәле ысулын һәм тиешле динамик тигезләмәләрне (Логунов — Тавхелидзе квазипотенциаль тигезләмәләрен) тәкъдим итә. Югары энергияләрдә көчле үзара тәэсир итешүнең сыйфатламаларын үткәрү өчен катгый асимптотик теорияләр билгели. Померанчукның билгеле теоремасын тулы кисемтәләр һәм энергия үсеше белән нәтиҗәле хезмәттәшлек радиусы арта барган очрагы өчен гомумиләштерә.
1967 елда югары энергияләрдә кисәкчәләрнең сыгылмалы хезмәттәшлеге процессларын өйрәнүгә принципиаль яңа алым тәкъдим итә. Аның нигезендә инклюзив үлчәү яки инклюзив реакция концепциясе ята, анда бирелгән сортның бары тик бер яки берничә бүлеп бирелгән өлешенең характеристикалары өйрәнелә, әмма, гомумән алганда, барлык мөмкин булган реакция каналларында.
=== Альтернатив гравитация теориясе ===
1970 еллардан башлап альтернатив [[гомуми чагыштырмалылык теориясе]] (ОТО) — гравитациянең релятивистик теориясен (РТГ) автордашлары белән бергә булдыра һәм үстерә, анда гравитация кыры геометрик түгел, ә [[Фарадей кануны|Фарадей — Максвелл]] рухындагы физик кыр булып Минковскийның яссы киңлеге өстендә 2 һәм 0 [[Spin|спин]] күзаллана. РТГда барлык кырлар өчен, шул исәптән гравитация өчен дә, бердәм [[Fäza-waqıt|киңлек-вакытлы континум]] булып Минковскийның псевдоевклид киңлеге тора, анда координаталарның инерциаль системасы төшенчәсе саклана һәм [[Нөтер теоремасы|энергия-импульсны саклау законы]] һәм [[İmpuls momentı|хәрәкәт саны моменты]] законнары бар.
ОТОдагы, аның фикеренчә, проблемаларга күрсәтеп, Логунов, аның гравитация белән риманов тензоры киңлегенең тиңдәшлеге аркасында физик теория сыйфатында яраклы булмау, ОТОның фундаменталь саклау законнар белән туры килмәүгә китергәнлеге турында әйткән.
Әмма ул һәм аның хезмәткәрләре тарафыннан китерелгән ОТОның төрле җитешсезлекләре, бигрәк тә аның фаразлары төгәллеген кире кагу белән бәйлеләре, фәнни даирәләрдә шактый тәнкыйтькә дучар ителгән<ref>{{Статья|автор=Чермянин С. И.|издание=Успехи физических наук|год=1990|том=160|номер=5|страницы=127—131|ссылка=http://ufn.ru/ru/articles/1990/5/d/|башлык=Однозначность предсказаний в общей теории относительности}}</ref><ref>{{Статья|автор=Зельдович Я. Б., Грищук Л. П.|издание=Успехи физических наук|год=1988|том=155|страницы=517|башлык=Общая теория относительности верна!}}</ref><ref>{{статья|автор=Феррари Х. А.|ссылка=http://mi.mathnet.ru/rus/tmf/v83/i3/p462|издание=Теоретическая и математическая физика|год=1990|том=83|выпуск=3|страницы=462—463|башлык=Об однозначности предсказаний общей теории относительности}}</ref>.
Моннан тыш, РТГның үзенә каршы аргументлар тәкъдим ителә<ref>{{статья|автор=Зельдович Я. Б., Грищук Л. П.|ссылка=http://ufn.ru/ru/articles/1986/8/e/|издание=Успехи физических наук|год=1986|том=149|номер=4|страницы=695—707|issn=1996-6652|башлык=Тяготение, общая теория относительности и альтернативные теории}} — С. 704.</ref><ref>{{статья|автор=Л. П. Грищук.|ссылка=http://ufn.ru/ru/articles/1990/8/e/|издание=УФН|год=1990|выпуск=8|том=160|страницы=147—160|issn=1996-6652|башлык=Общая теория относительности — знакомая и незнакомая}}</ref>, мона Логунов рецензияләнә торган кайбер журналларда тиешле каршылыкларны бирә<ref>[http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=tmf&paperid=5616&option_lang=rus Релятивистская теория гравитации и критика ОТО] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140715044628/http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=tmf&paperid=5616&option_lang=rus |date=2014-07-15 }}; А. А. Логунов, Ю. М. Лоскутов, М. А. Мествиришвили; ТМФ, 1987, Т. 73, № 2, С. 163—186</ref><ref>[http://ufn.ru/ru/articles/1990/8/d/ «Релятивистская теория гравитации»], Логунов А А, УФН, 1990, 160 (8), 135—145</ref>. Кайбер чит ил белгечләренең тәнкыйтенә җавап мәкаләсен, фаразларның төгәллеге турындагы мәсьәлә күтәрелгән очракта, Лоскутов бирә<ref>[http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=tmf&paperid=5830&option_lang=rus Почему предсказания общей теории относительности для гравитационных эффектов неоднозначны?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150716074228/http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=tmf&paperid=5830&option_lang=rus |date=2015-07-16 }}; Ю. М. Лоскутов; ТМФ, 1990, Т. 83, № 3</ref>. Томас Ортин, үз чиратында, Логуновның «''Релятивистская теория гравитации и принцип Маха''» дигән мәкаләсенә таянып, бу эштә тәкъдим ителгән [[Альберт Эйнштейн|Эйнштейнның]] [[Тиңдәшлек мәсләге|тиңдәшлек принцибын]] тәнкыйтьләүне «кызыклы» буларак тасвирлаган<ref>Tomás Ortín, Gravity and Strings, Cambridge University Press, 2015 (2nd edition), С. 126 / под Ref. [899] в цитируемой работе ссылка дана на ''[http://www1.jinr.ru/Archive/Pepan/1998-v29/v-29-1/pdf_obzory/v29p1_01.pdf Релятивистская теория гравитации и принцип Маха], A.A.Логунов, «Физика элементарных частиц и атомного ядра», 1998, Т. 29, Вып. 1''</ref>.
Гомумән алганда, ул эшләгән гравитация теориясе аз билгеле һәм аның төркеменән читтә сирәк цитата итеп китерелә. Шуңа да карамастан, ул Голландия физигы Тео М. Ньюенхайзен һәм Чехия физигы В. Шпичка тарафыннан ышаныч ала, алар ОТОдан баш тартырга һәм РТГга күчәргә кирәк дигән фикер белдерделәр, чөнки соңгысы, алар күзлегеннән караганда, кайбер өстенлекләргә ия<ref>[http://scitation.aip.org/content/aip/proceeding/aipcp/10.1063/1.2827298 The Relativistic Theory of Gravitation and its Application to Cosmology and Macroscopic Quantum Black Holes], Th. M. Nieuwenhuizen, AIP Conf. Proc. 962, 149 (2007)</ref><ref>[http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1386947709004044 Bose-Einstein condensed supermassive black holes: A case of renormalized quantum field theory in curved space-time], Theo M. Nieuwenhuizen, V. Špička, Physica E: Low-dimensional Systems and Nanostructures, Vol. 42, Issue 3, January 2010, P. 256—268</ref>.
== Хәтер ==
* 2016 елның 29 декабрендә Югары энергия физикасы институтының теоретик корпусы бинасында мемориаль такта ачыла.
* «Курчатов институты» Милли тикшеренү үзәгенең ФДБУ «А. А. Логунов исемендәге Югары энергия физикасы институты»<ref>[http://www.ihep.ru/pages/main/contacts/index.shtml Официальный сайт ИФВЭ]</ref>.
== Бүләкләр, премияләр, мактаулы исемнәр ==
* [[Социалистик Хезмәт Каһарманы]] (ССРБ Югары Советы Президиумының 1980 елның 23 гыйнварындагы Указы, [[Ленин ордены]] һәм [[«Урак һәм Чүкеч» медале|«Урак һәм Чүкеч» алтын медале]]) — ''совет фәнен үстерүгә керткән зур өлеше өчен'';
* II дәрәҗә «[[Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены|Ватан алдындагы хезмәтләре өчен]]» ордены (2002 елның 14 гыйнвары) — ''фундаменталь Ватан фәнен үстерүгә зур өлеш керткән өчен<ref>{{Cite web|url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?708110|title=Указ Президента Российской Федерации от 14 января 2002 года № 38 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»|accessdate=2012-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402112634/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?708110|archivedate=2015-04-02|deadlink=yes}}</ref>'';
* III дәрәҗә «Ватан алдындагы хезмәтләре өчен» ордены (1995 елның 28 августы) — ''дәүләт алдындагы казанышлары һәм атом сәнәгатен үстерүгә зур өлеш кертүе өчен<ref>{{Cite web|url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1146865|title=Указ Президента Российской Федерации от 28 августа 1995 г. № 882 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»|accessdate=2012-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402131751/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1146865|archivedate=2015-04-02|deadlink=yes}}</ref>'';
* [[Ленин ордены]] (1971, 1975,1986);
* [[Хөрмәт Билгесе ордены]] (1962);
* «Фидакарь хезмәт өчен. Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале (1970);
* «Поляр йолдыз» ордены ([[Монголия]], 1976);
* «Югославия флагы» ордены ([[Югославия Социалистик Федератив Җөмһүрияте|ЮСФҖ]], 1987);
* Дуслык ордены (ЧССР);
* «Фән һәм кешелек алдында казанышлары өчен» алтын медале ([[Чехословакия]]);
* А. М. Ляпунов исемендәге алтын медаль (1980).
'''Премияләр:'''
* Ленин премиясе (1970);
* Фән өлкәсендә ССРБ Дәүләт премиясе (1973, 1984);
* Иҗат Академиясенең Дж. У. Гиббс премиясе (1992);
* Н. Н. Боголюбов исемендәге премия (1996) — беренче лауреат;
* Россия Федерациясе Президентының Мактау грамотасы (2012 елның 3 мае) — ''хезмәттәге уңышлары һәм күпьеллык намуслы хезмәте өчен<ref>{{Cite web|url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1610210|title=Распоряжение Президента Российской Федерации от 3 мая 2012 года № 213-рп «О поощрении»|accessdate=2015-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402163121/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1610210|archivedate=2015-04-02|deadlink=yes}}</ref>'';
* Россия Федерациясе Президенты Рәхмәте (2006 елның 9 октябре) — ''фәнни тикшеренүләр уздырудагы казанышлары һәм күпьеллык нәтиҗәле эшчәнлеге өчен<ref>{{Cite web|url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?884372|title=Распоряжение Президента Российской Федерации от 9 октября 2006 года № 478-рп «О поощрении Логунова А. А.»|accessdate=2015-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402163308/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?884372|archivedate=2015-04-02|deadlink=yes}}</ref>'';
* Россия Федерациясе Президенты Рәхмәте (1996 елның 18 декабре) — ''фән үсешенә керткән зур өлеше өчен<ref>{{Cite web|url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1107146|title=Распоряжение Президента Российской Федерации от 18 декабря 1996 года № 591-рп «О поощрении Логунова А. А.»|accessdate=2015-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402180750/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1107146|archivedate=2015-04-02|deadlink=yes}}</ref>'';
* Иван Калита ордены (Мәскәү өлкәсе) (2011 елның 24 мае)<ref>{{Cite web|url=http://bazazakonov.ru/doc/?ID=2746378|title=Постановление Губернатора Московской области от 24 мая 2011 года № 45-ПГ «О награждении наградами Московской области»|accessdate=2015-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402152345/http://bazazakonov.ru/doc/?ID=2746378|archivedate=2015-04-02|deadlink=yes}}</ref>.
[[Берлин университеты|Берлин]], Братислава, Гавана университетлары, Карлов университеты ([[Прага]]), София, Хельсинкски һәм Япония университетларының мактаулы докторы, Фундаменталь тикшеренүләр институтының ([[Молизе]], [[Италия]]) Теоретик физика бүлегенең тулы профессоры. Болгария Фәннәр академиясе (1978), ГДР Фәннәр академиясе (1978), Грузия Фәннәр академиясе (1996) чит ил әгъзасы<ref>[http://letopis.msu.ru/peoples/1379 Биографические сведения] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170326054319/http://letopis.msu.ru/peoples/1379 |date=2017-03-26 }} на сайте «Летопись Московского университета»</ref>.
== Басмалар ==
Күпсанлы фәнни һәм фәнни-популяр мәкаләләр, басмалар һәм монографияләр авторы. Алар арасында:
=== Уртак ===
* ''[[Николай Боголюбов (академик)|Боголюбов Н. Н.]], Логунов А. А., Тодоров И. Т.'' Основы аксиоматического подхода в квантовой теории поля. — {{М.}}: Наука, Глав. ред. физ.-мат. лит-ры, 1969.
* ''[[Николай Боголюбов (академик)|Боголюбов Н. Н.]], Логунов А. А., Оксак А. И., Тодоров И. Т.'' [http://www.ozon.ru/context/detail/id/2871721/ Общие принципы квантовой теории поля]. — 2-е изд: Физматлит, 2006. — ISBN 5-9221-0612-0.
* ''Логунов А. А., Петров В. А.'' Как устроен электрон? — М.: Педагогика, 1988.
* ''Икэда Д., Логунов А. А.'' Третий радужный мост: поиск мира и человека / Пер. с яп. — М.: Прогресс, 1988.
* ''Логунов А. А., Мествиришвили М. А.'' Релятивистская теория гравитации. — М.: Наука, 1989.
=== Мөстәкыйль ===
* ''Логунов А. А.''. Лекции по теории относительности и гравитации: Современный анализ проблемы. — {{М.}}: Наука, 1987.
* ''Логунов А. А.'' Теория гравитационного поля. — М.: Наука, 2000.
* ''Логунов А. А.'' Лекции по теории относительности. — M.: Наука, 2002.
* ''Логунов А. А.'' Анри Пуанкаре и теория относительности. — М.: Наука, 2004.
* ''Логунов А. А.'' Релятивистская теория гравитации. — М.: Наука, 2006.
== Искәрмәләр ==
<references responsive="" />
== Сылтамалар ==
* [http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-69.ln-ru РФА рәсми сайтында Анатолий Алексеевич Логунов профиле]
* [http://za-nauku.mipt.ru/hardcopies/2000/1511/ Мы говорим МФТИ — подразумеваем ФОПФ!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121119181519/http://za-nauku.mipt.ru/hardcopies/2000/1511/ |date=2012-11-19 }}.
* [https://web.archive.org/web/20111015021923/http://ihep.su/ihep/directorat/logunov.htm Логунов Анатолий Алексеевич. ИФВЭ].
* [https://web.archive.org/web/20141029061346/http://www.phys.msu.ru/rus/news/archive/20061230001/ 80 лет академику Анатолию Алексеевичу Логунову].
* [http://wwwinfo.jinr.ru/~jinrmag/win/2007/2/lo2.htm Архитектор науки: Академику А. А. Логунову — 80 лет].
* [http://hep.phys.msu.ru/about/professors.phtml?id=10 Кафедра квантовой теории и физики высоких энергий]{{Webarchive|date=2008-02-09 |url=https://web.archive.org/web/20080209122348/http://hep.phys.msu.ru/about/professors.phtml?id=10 }}
* Храмов, Ю. А. Логунов Анатолий Алексеевич // Физики : Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и доп. — М. : Наука, 1983. — С. 166. — 400 с. — 200 000 экз.
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:СБКФ ҮК әгъзалары]]
[[Төркем:Әлифба буенча физиклар]]
[[Төркем:ССРБ дәүләт премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Ленин премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Ленин ордены кавалерлары]]
[[Төркем:3 дәрәҗә "Ватан алдында казанышлары өчен" ордены кавалерлары]]
[[Төркем:2 дәрәҗә "Ватан алдында казанышлары өчен" ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары]]
[[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:2015 елда вафатлар]]
[[Төркем:1 март көнне вафатлар]]
[[Төркем:Самар өязендә туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Кулланылган геомәгълүмат чылбырында шик тудыручы урыннар булган битләр]]
[[Төркем:1926 елда туганнар]]
[[Төркем:30 декабрь көнне туганнар]]
[[Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Мәскәү дәүләт университеты укытучылары]]
[[Төркем:Физиклар]]
tsh5zeiaayv3epaqlzdszj7fdnbw0fv
Владислав Измоденов
0
484639
5958514
4418325
2026-06-11T04:09:32Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958514
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{фш|Измоденов}}
'''Владислав Измоденов''' - Россия галим-механигы, астрофизик, физика-математика фәннәре докторы, [[Русия фәннәр академиясе профессоры|Россия Фәннәр академиясе профессоры]] (2016).
М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты механика һәм математика факультетының аэромеханика һәм газ динамикасы кафедрасы профессоры <ref name="ИСТИНА: Измоденов"/>. Бер үк вакытта Россия Фәннәр академиясенең космик тикшеренүләр институты лабораториясе мөдире, Россия Фәннәр академиясенең механика проблемалары институтында әйдәп баручы фәнни хезмәткәр <ref name="Кафедра аэромеханики и газовой динамики">{{Cite web|url=http://new.math.msu.su/department/aeromech/employee.php?n=izmodenov|title=Измоденов Владислав Валерьевич - Общая информация. Кафедра аэромеханики и газовой динамики|accessdate=2021-11-19|archivedate=2021-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211103050313/http://new.math.msu.su/department/aeromech/employee.php?n=izmodenov}}</ref> .
== Биография ==
Владислав Валерьевич Измоденов 1971 елның 6 сентябрендә Пермьдә туган.
М.В. Ломоносов исемендәге [[Мәскәү дәүләт университеты]]нда белем алган.
1993 елда механика-математика факультетын тәмамлаган <ref name="Доктор наук Измоденов">{{Cite web|url=https://elementy.ru/doctors?personid=431109|title=Доктор наук Измоденов Владислав Валерьевич}}</ref> .
Ул 1998 елда физика-математика фәннәренә кандидаты була <ref name="ИСТИНА: Измоденов"/> .
2008 елда ул Россия Фәннәр академиясенең космик тикшеренүләр институтында докторлык диссертациясен яклый.
2016 елдан Россия Фәннәр академиясе профессоры <ref name="ИСТИНА: Измоденов">{{Cite web|url=https://istina.msu.ru/profile/izmod/|title=ИСТИНА: Измоденов Владислав Валерьевич}}</ref> .
1997 елдан механика-математика факультетында эшли. Башта кече фәнни хезмәткәр, аннары 1998 елдан ассистент, 2002 - 2010 - доцент һәм 2011 елдан - профессор була <ref name="НИУ ВШУ">{{Cite web|url=https://www.hse.ru/org/persons/210544070|title=НИУ ВШУ: Измоденов Владислав Валерьевич}}</ref> .
2005 елдан ул Россия Фәннәр академиясенең космик тикшеренүләр институтында лаборатория мөдире вазыйфасында <ref name="НИУ ВШУ"/> .
2017 елдан ул [[Югары икътисад мәктәбе|«Югары икътисад мәктәбе» милли тикшеренү университеты]]нда эшли. Россия Фәннәр академиясе Космик тикшеренүләр институты
физика база кафедрасы профессоры булып тора <ref name="НИУ ВШУ"/> .
== Фәнни эшчәнлек ==
Фәнни кызыксынулары һәм тикшеренүләре астрофизик күренешләрнең катлаулы кинетик-континенталь модельләрен төзү, гелиосфера һәм йолдызара мохитнең физик процессларын өйрәнү белән бәйле <ref name="Кафедра аэромеханики и газовой динамики"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.mathnet.ru/rus/person45032|title=Персоналии: Измоденов Владислав Валерьевич|accessdate=2021-11-19|archivedate=2021-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211103094552/http://www.mathnet.ru/rus/person45032}}</ref> .
Фәнни хезмәтләре Россия һәм чит ил басмаларында басыла <ref name="ИСТИНА: Измоденов"/> <ref>{{Cite web|url=https://scholar.google.com/scholar?q=author:%22%D0%B2%20%D0%B2%20%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%22%20OR%20author:%22v%20v%20izmodenov%22|title=Академия Google: Измоденов}}</ref> .
== Искәрмәләр (үзгәртү) ==
{{Reflist}}
[[Төркем:Пермьдә туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1971 елда туганнар]]
[[Төркем:6 сентябрь көнне туганнар]]
[[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Физиклар]]
gau4j7q3e0oi222up66w3djr7r4ljrv
Мәҗит Нартайлаков
0
485040
5958293
4407365
2026-06-10T15:58:35Z
Әмир
15082
/* Бүләкләре, мактаулы исемнәре */ өстәмә
5958293
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{фш|Нартайлаков}}
'''Мәҗит Нартайлаков''' ([[3 февраль]] [[1960 ел]]) — галим-хирург, югары мәктәп укытучысы. Медицина фәннәре докторы (1995), профессор (1997), Россия Табигый фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты (2006), [[Башкортстан|Башкортстан Республикасының]] атказанган фән эшлеклесе (2002) һәм сәламәтлек саклау алдынгысы (2002). Башкортстанның (1998) һәм [[Россия|Россия Федерациясенең]] (2008) атказанган табибы. [[Салават Юлаев ордены]] кавалеры (2012).
== Биографиясе ==
Мәҗит Әхмәт улы Нартайлаков [[Ырынбур өлкәсе]]нең [[Переволоцки районы]] Габдрәфик авылында туган. [[1977 ел]]да БАССРның [[Чакмагыш районы]] Тайнәш урта мәктәбен тәмамлый. [[1983 ел]]да — [[Башкорт дәүләт медицина университеты|Башкорт дәүләт медицина институтын]], шунда ук хирургия буенча клиник ординатураны (1983-1985) тәмамлый. 1985-1987 елларда Уфа шәһәренең 6 нчы клиник дәваханәсендә хирург булып эшли һәм кабул итү бүлегенең мөдире була (хәзер — БДМУ клиникасы).
[[1987 ел]]дан БДМИ-да (хәзерге — БДМУ-да) гомуми хирургия: 1987 елдан — ассистент, елдан — доцент, 1996 елдан — профессор, 1997 елдан — мөдир, бер үк вакытта 1994-1997 елларда — Башкортстан Сәламәтлек саклау министрлыгында баш хирург, 2011-2015 елларда БДМУ-ның — дәвалау эшләре буенча проректор. Республика хирургия гепотология үзәге җитәкчесе (1995 елдан), ГТИ-ның яңа медицина технологияләре директоры (2015 й).
1989 елда кандидатлык ([[Казан]]) һәм 1995 елда докторлык ([[Мәскәү]]) диссертацияләрен яклый.
== Гыйльми эшчәнлеге ==
Хирургия гепатологиясе, абдоминаль хирургия, хирургик инфекцияләр, трансплантология.
580-нән артык гыйльми хезмәт, шул исәптән, 12 монография, 22 уйлап табуга патент авторы. 8 доктор һәм 46 фән кандидаты әзерләгән.
== Киң танылган хезмәтләре ==
* Бавыр эхинококкозы /Нартайлаков Плечев В. В., Мушарапов Д. Р., Локманова Г. И — Уфа: НПО Башмет, 2006. — 104 б.
* Бавыр һәм үт юллары хирургиясе / М. Ә. Нартайлаков редакторлыгында. —Дондагы Ростов.: Феникс, 2007. — 400 б.
* Хирургиядә биоплант /Минһаҗев Г. Г., Нартайлаков М. Ә., Нигъмәтуллин Р. А. — Уфа: РА Информреклама, 2008. — 528 .
* Гомуми хирургия / М. А. Нартайлаков редакторлыгында. —Дондагы Ростов.: Феникс, 2006. — 256 б.
* Йөкле хатыннар һәм аппендицит: Уку кулланмасы /Кулавский В. А., Нартайлаков М. Ә., Кулавский Е. В. — Уфа: БДУ, 2011. — 103 б.
* В. Н. Павлов — М. Ә. Нартайлаков буенча паренхиматоз әгъзаларга җөй салу өчен энә. № 136321 файдалы модельгә 10.01.2014 й. РФ патенты /Павлов В. Н., Нартайлаков М. Ә., Зиннәтуллин Р. М., Гыйзәтуллин Т. Р., Катаев В. А.
* Үт юлының ятроген зарарлану очрагында бавырдан үтне эчәк аша чыгару өчен вакытлыча тышкы шунтирование ысулы. № 2580753 файдалы модельгә уйлап табу өчен 17.03.2016 й. РФ патенты /Пантелеев В. С., Нартайлаков М. Ә., Абдеев Р. Р.
== Китаплары ==
* Лекарь великого эмира. — Уфа: ГУП РБ Уфимский полиграфкомбинат, 2015. — 232 с. ISBN 978-5-85051-639-0
== Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре ==
* Башкортстан Республикасында иң яхшы операция өчен "Алтын скальпель" премиясе (1996, 2005, 2013).
* Башкортстан Республикасының Мактау кәгазе (1998).
* Халыкара хирург-гепатологлары ассоциациясенең абруйлы әгъзасы (2010 г.)<ref>[http://hepatoassociation.ru/ru/ БДБ илдәренең гепатопанкреатобилиар хирургтар ассоциацияһы ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160729212937/http://hepatoassociation.ru/ru/|date=2016-07-29}}</ref>
* [[Салават Юлаев ордены]] (2012).
* 2026 – Почет ордены ([[Россия Федерациясе|РФ]])<ref>''Азат Гиззатуллин''. [https://www.bashinform.ru/news/politics/2026-06-09/radiy-habirov-vruchil-nagrady-zhitelyam-bashkirii-4656493 Радий Хабиров вручил награды жителям Башкирии.] [[Башинформ]], 09.06.2026{{ref-ru}}</ref>
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Әдәбият ==
* Вәлитов О. Табиб Нартайлаков рухи дөньясы // "Кичке Уфа" гәзите, № 107, 04.06.2014.
* Вәлитов О. Табибның кцче — йөрәгендә. // «Ватандаш» журналы, № 2, 2014.
* Нартайлаков М.Ә. Без кемнәр — табиблары, әллә педагоглармы? //Медицина гәзите, № 13, 22.02.2012.
* Нартайлаков М. Ә. Бөек Тамерланның шәхси дәвалаучысы (тарихи-әдәби роман). — Уфа: Тихая пристань, 2011, 188 б.
* Нартайлаков М.Ә. Бөек әмир дәвалаучысы (тарихи-әдәби роман). — Уфа: Уфа полиграфкомбинаты, 2015, 233 б.
== Сылтамалар ==
* Нартайлаков Мәжит Әхмәт улы // Башкорт энциклопедиясе — Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015-2020. — <nowiki>ISBN 978-5-88185-143-9</nowiki>. {{Тикшерелгән|30|01|2021}}
* [http://www.erbp.ru/people/14849 Нартайлаков Мәҗит Әхмәт улы] «Башкортстан Республикасында кемнең кем булуы» сайтында;
* [http://orenbash.ru/persones/item/17-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2-%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82-%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Нартайлаков Мәҗит Әхмәт улы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161206034927/http://orenbash.ru/persones/item/17-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2-%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82-%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |date=2016-12-06 }} 2016 елның 6 декабрь көнендә архивланган. «Ырынбур Башкортлары» сайты;
* [http://xn----9sbdbejx7bdduahou3a5d.xn--p1ai/users/12218 Нартайлаков Мәҗит Әхмәт улы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211125074648/http://xn----9sbdbejx7bdduahou3a5d.xn--p1ai/users/12218 |date=2021-11-25 }} Россия хирурглары җәмгыяте сайтында;
* [http://bgmy.ru/265-sostav-kafedry-ox.html Нартайлаков Мәҗит Әхмәт улы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170606231648/http://bgmy.ru/265-sostav-kafedry-ox.html |date=2017-06-06 }} Башкорт дәүләт медуниверситеты сайтында;
* [http://vechufa.ru/medicine/3621-duhovnyy-mir-vracha-nartaylakova.html «Ак халатлы кешеләр. Табиб Нартайлаковның рухи дөньясы»] «Киске Уфа» гәзите сайтында;
* [http://www.vatandash.ru/index.php?article=2464 «Табибның көче — йөрәгендә»] 2021 елның 21 гыйнвар көнендә архивланган. «Ватандаш» журналы сайтында;
* [http://cyberleninka.ru/article/n/nartaylakov-mazhit-ahmetovich-50-let-so-dnya-rozhdeniya «Нартайлаков Мәҗит Әхмәт улы (50 яше уңаеннан)»] «КИБЕРНИКА» гыйльми электрон китапханә сайтында
[[Төркем:Салават Юлаев ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Башкортстанның атказанган фән эшлеклеләре]]
[[Төркем:Башкорт дәүләт медицина университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:II дәрәҗә «Ватан алдында казанышлар өчен» орденының медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр]]
[[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Переволоцки районында туганнар]]
[[Төркем:1960 елда туганнар]]
[[Төркем:3 февраль көнне туганнар]]
[[Төркем:Почет ордены кавалерлары]]
h6tpabk7fhspfgnhardwuse8dczgnch
Владимир Смирнов
0
485226
5958512
5065203
2026-06-11T03:59:30Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958512
wikitext
text/x-wiki
{{ФГОС.wiki (2021)}}
{{Шәхес}}
{{фш|Смирнов}}
'''Владимир Иванович Смирнов''' ([[1887 ел]]ның 29 мае ([[10 июнь|10 июне]]), [[Санкт-Петербург]], [[Россия империясе]] — [[1974 ел]]ның [[11 февраль|11 феврале]], [[Санкт-Петербург|Ленинград]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]) — Россия һәм совет [[Математик|математигы]], ССРБ Фәннәр академиясе академигы. [[Социалистик Хезмәт Каһарманы]]. Икенче дәрәҗә Сталин премиясе лауреаты.
== Тормыш юлы ==
Владимир Смирнов лицей чиркәве протоиерее, 1870—1900 елларда Александров лицеенда Алла Хокукын һәм гражданлык хокукын укыткан Иоанн Николаевич Смирновның гаиләсендә туган. Күпмедер вакыт Санкт-Петербургның икенче гимназиясендә укый. 1907—1909 елларда [[Санкт-Петербург дәүләт университеты|Санкт-Петербург университеты]] студенты буларак, Беренче Санкт-Петербург классик гимназиясендә физика укыта. Университетны 1910 елда тәмамлый, 1915 елда профессор була һәм университетта укытучы эшчәнлеген гомер азагына кадәр дәвам итә. 1912—1930 елларда Петербург (Ленинград) элемтә юллары инженерлары институты профессоры була, 1929—1935 елларда ССРБ Фәннәр академиясенең Сейсмология һәм Математика институтларында эшли. [[Бөек Ватан сугышы]] елларында, эвакуациядә булганда, Ленинград университетының Алабуга филиалында аэродинамик төркем оештыра, төркем аның җитәкчелегендә оборона тематикасы буенча берничә эш башкара. [[Санкт-Петербург дәүләт университеты|ЛДУның]] математика-механика һәм физика факультетларында укыта. 1931 елда ЛДУның әнни өлеш буенча Фәнни-тикшеренү математика һәм механика институты директорының урынбасары, ә 1937—1952 елларда бу институтның директоры була.
Владимир Смирновның төп хезмәтләре комплекслы алмаш функцияләр теориясенә багышланган: күп мәгънәле аналитик функцияләрне униформалаштыру, фукс төркемнәрен һәм фукс функцияләрен тикшерү, күпбуын системаның тулылыгын тикшерү, турыдан-туры ябык контурдагы ортогональларны тикшерү, аналитик функцияләрнең чик әһәмиятләренә бәйле мәсьәләләрне тикшерү. Кайбер тикшеренүләрдә (С. Л. Соболев белән бергә) Владимир Смирнов яссы чикле сыгылмалы мохиттә дулкыннарның таралу теориясенең кайбер бурычларын хәл итүнең яңа методын эшләгән<ref>{{Citation |title=Смирнов Владимир Иванович |url=https://math.ru/history/people/Smirnov_VI |access-date=2021-11-27 |archive-date=2021-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211127195153/https://math.ru/history/people/Smirnov_VI |dead-url=yes }}</ref>. Эллиптик типтагы сызыкча тигезләүләрнең теләсә нинди алмаш саны булган функциональ-инвариант чишелешләрен өйрәнә.
Популяр «Югары математика курсы» авторы (Т. 1-5, 1924—1947), 1948 елда аның өчен икенче дәрәҗә Сталин премиясенә лаек була. В. И. Смирновның күренекле укучылары: Г. М. Голузин, И. А. Лаппо-Данилевский, С. Л. Соболев.
Владимир Смирнов 1974 елның 11 февралендә Ленинградта вафат була. Комар зиратына җирләнгән.
=== Гаилә ===
Хатыны — Е. П. Охлопкова, математик. Улы — Никита Владимирович Смирнов, [[Санкт-Петербург дәүләт университеты|ЛДУның]] Математика һәм механика фәнни-тикшеренү институты хезмәткәре, аннары А. А. Жданов исемендәге ЛДУ физик факультетының югары математика һәм математик физика кафедрасы доценты булып эшли. Оныгы —Владимир Никитич Смирнов, ЛДУ физик факультетының исәпләү физика кафедрасында эшли.
== Бүләкләр ==
* [[Социалистик Хезмәт Каһарманы]] (1967);
* дүрт [[Ленин ордены]] (30.05.1947; 19.09.1953; 15.09.1961; 09.06.1967);
* ике [[Кызыл Байрак Хезмәт ордены]] (21.02.1944, 10.06.1945);
* Икенче дәрәҗә Сталин премиясе (1948) — ''5 томлык «Югары математика курсы» фәнни хезмәте өчен (1947)''.
1932 елдан ССРБ Фәннәр академиясе әгъза-корреспонденты, физика-математика фәннәре докторы, 1936 елдан, академик.
== Хәтер ==
* Академик В. И. Смирнов исеме СПбДУның математика һәм механика фәнни-тикшеренү институты, шулай ук СПбДУ физик факультеты аудиторияләренә бирелә.
* В. И. Смирнов исемендәге математика физикасы буенча семинар (РФА В. А. Стеклов исемендәге Математика институтының Санкт-Петербург бүлеге).
== Искәрмәләр ==
<references />
== Сылтамалар ==
* {{Warheroes|name=Смирнов, Владимир Иванович|id=16216}}
* [[Россия фәннәр академиясе|РФА]] рәсми сайтында [http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-53177.ln-ru Владимир Иванович Смирнов профиле]
* [http://www.mathnet.ru/rus/person24330 Смирнов Владимир Иванович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127195150/http://www.mathnet.ru/rus/person24330 |date=2021-11-27 }}. Math-Net.Ru мәгълүмат системасында басмалары
* [http://www.mathsoc.spb.ru/pantheon/smirnov/ Владимир Иванович Смирнов]. Пантеон петербургских математиков на сайте Санкт-Петербургского математического общества.
* ''Кутателадзе С. C.'' [http://www.math.nsc.ru/LBRT/g2/english/ssk/ad&vi.html Смирнов и Александров — просветители из Петербурга]
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:Сталин премиясе лауреатлары]]
[[Төркем:Ленин ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары]]
[[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
[[Төркем:Русия математиклары]]
[[Төркем:ССРБ математиклары]]
[[Төркем:Әлифба буенча математиклар]]
[[Төркем:Әлифба буенча галимнәр]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Питырбурда вафатлар]]
[[Төркем:1974 елда вафатлар]]
[[Төркем:11 февраль көнне вафатлар]]
[[Төркем:Питырбурда туганнар]]
[[Төркем:1887 елда туганнар]]
[[Төркем:10 июнь көнне туганнар]]
[[Төркем:Санкт-Петербург дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Математиклар]]
jd3qqwajiypb2q3idj1mkcd200n3u4f
Василий Седугин
0
486710
5958441
4408020
2026-06-11T01:04:29Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958441
wikitext
text/x-wiki
{{MyTatarstan2022}}
{{Шәхес}}
{{фш|Седугин}}
'''Васи́лий Седугин''' ( [[8 гыйнвар|8 гыйнвар,]] [[1935 ел|1935]] - [[12 сентябрь|12 сентябрь,]] [[2013 ел|2013]] ) - Россия тарихчысы, язучы. Тарих фәннәре докторы, Д.И.Менделеев исемендәге РХТУның Новомосковск институтының "Тарих, фәлсәфә һәм культурология" кафедрасы [[Профессор|профессоры]]<ref name="nirhtu">[https://web.archive.org/web/20111229023446/http://www.nirhtu.ru/index.php?option=com_content&task=section&id=50&Itemid=229 Состав кафедры История, философия и культурология] на сайте [[НИ РХТУ им. Д. И. Менделеева]].</ref>.
== Биография ==
'''Васи́лий Ива́нович Седугин''' 1935 елның 8 гыйнварында[[Чуашстан|Чуашстанның]] [[Порецкое районы|Порецкий районы]] [[Мишуково]] авылында туган. Биредә башлангыч мәктәпне тәмамлаган.
1947 елда Седугиннар гаиләсе [[Алатыр]] шәһәренә күченә, һәм Василий 8-нче урта мәктәпнең 5 нче сыйныфына укырга керә, 1953 елда аны тәмамлый.
Аннары [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты|Казан педагогика институтының]] тарих факультетына [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты|укырга керә,]] 1957 елда аны тәмамлый <ref name="школа 8"/> .
1957 елда Кораллы Көчләр сафына алына,[[Сарытау]] шәһәрендә хезмәт итә.
Армиядән кайткач, 1960 елда Сарытау шәһәрендәге урта мәктәптә тарих укытучысы булып эшли.<ref name="школа 8"/> .
Ул шулай ук Саратов ГЭСында монтажчы, Мурманск тралфлотында матрос һәм кочегар, Чиләбе Трактор Заводында тимерче ярдәмчесе, Чиләбе өлкәсендә клуб директоры булып эшли <ref name="школа 8">{{Cite web|url=http://eighth-school.narod.ru/Graduates/Sedugin.html|title=Василий Седугин|publisher=Алатырская средняя школа № 8 имени академика А. Н. Крылова|accessdate=2012-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113193655/http://eighth-school.narod.ru/Graduates/Sedugin.html|archivedate=2013-11-13}}</ref> .
1968 елдан ул [[Алатыр]] шәһәрендә укыта: 1нче, 3 нче номерлы урта мәктәпләрдә һәм автомобиль юллары техникумында <ref name="ПорецкийРайон">{{Cite web|url=http://gov.cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=72&id=110148|title=Известные учёные|publisher=Порецкий район Чувашской Республики|accessdate=2014-06-23}}</ref> (башка чыганаклар буенча, урман-техника техникумында <ref name="школа 8" /> ) тарих фәненнән укыта.
1970-1973 елларда Рязань шәһәренең педагогика институтында аспирант <ref name="школа 8"/> .
1970 еллар уртасыннан Д.И.Менделеев исемендәге химия-технология университетының Новомосковск филиалында эшли (НФ МХТИ, хәзерге Д. И. Менделеев исемендәге РХТУның Новомосковск институты).
1994 елдан - «Деятельность социал-демократических партий Поволжья в 1905—1917 гг.» дигән темага докторлык диссертациясен яклап, тарих фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсен ала<ref name="enc">{{Cite web|url=http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=4155|title=Седугин Василий Иванович|publisher=Чувашская энциклопедия|accessdate=2014-06-23}}</ref>.
1996 елдан - "Тарих, фәлсәфә һәм культурология" кафедрасы профессоры <ref name="nirhtu"/> <ref name="ПорецкийРайон"/> .
Василий Седугин гуманитар факультет деканы, тарих кафедрасы мөдире булып эшли<ref name="постановление" />.
2005 елдан - гуманитар фәннәр факультетының деканы <ref name="enc"/> . Петровский фәннәр һәм сәнгать академиясенең хакыйкый әгъзасы <ref name="школа 8"/>, К.Д.Ушинский исемендәге фән өлкәсендә Тула өлкәсе губернаторы каршындагы комиссия әгъзасы <ref name="постановление">{{Cite web|url=http://7law.info/tula/act7k/s621.htm|title=Об утверждении состава комиссий при Губернаторе Тульской области по премиям Тульской области в сфере науки и техники|publisher=Российский Правовой Портал "Семёрка"|accessdate=2014-06-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305000825/http://7law.info/tula/act7k/s621.htm|archivedate=2016-03-05}}</ref>.
[[Идел буе|Фәнни тикшеренү кызыксынулары - Урта Идел буеның]] партия һәм иҗтимагый хәрәкәтләр тарихы <ref name="enc"/>.Фәнни хезмәтләрдән тыш, В.И. Седугин туган якны өйрәнү буенча тикшеренүләр үткәрә һәм тарихи әсәрләр нәшер итә. Аның исеме Алатыр шәһәре администрациясе мактау тактасына («безнең галимнәр»бүлегенә) кертелгән.<ref name="школа 8"/> .
== Хезмәтләре ==
'''Монографияләре һәм фәнни басмалары:'''
** ''Седугин В. И.'' Большевики Поволжья против кадетов. (1905—1917). Саратов. 1990
** ''Седугин В. И.'' Кадеты Поволжья в начале XX века. (1905—1917) Новомосковск. 1990
** ''Седугин В. И.'' Либералы Центральной России в начале XX века (1905-март 1917 гг.) Федер. агентство по образованию Рос. Федерации, Рос. хим.-технол. ун-т им. Д. И. Менделеева, Новомоск. ин-т (фил.). — Новомосковск : НИ РХТУ, 2009. — 185 с.- 100 экз. — [[:ru:Special:BookSources/9785723706422|ISBN 978-5-7237-0642-2]]
** ''Земляков Ю. Д., Седугин В. И., Бирюкова Э. А. и др.'' Социально-экономические, исторические и культурные аспекты развития города Новомосковска и Новомосковского района. Федер. агентство по образованию Рос. Федерации, Рос. хим.-технол. ун-т им. Д. И. Менделеева, Новомоск. ин-т (фил.). — Новомосковск: НИ РХТУ, 2009. — 217 с. — 150 экз. — [[:ru:Special:BookSources/9785723706583|ISBN 978-5-7237-0658-3]]
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Новомосковск: Очерк истории|ссылка=https://search.rsl.ru/ru/record/01001756720|викитека=|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Изд-во РОУ|год=1996|страниц=80|серия=|isbn=5-204-00094-1|тираж=|ref=}}
** ''Седугин В. И., [[:ru:Шакиров,_Юрий_Анварович|Шакиров Ю. А.]]'' [https://istina.msu.ru/publications/article/89582930/ Новомосковск: краткий исторический очерк] // Социально-экономические, исторические и культурные аспекты развития города Новомосковска и Новомосковского района / ФГБОУ ВО Российский химико-технологический университет им. Д.И. Менделеева, Новомосковский институт (филиал). — Новомосковск, 2009. — С. 7-24.
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Новомосковск: Очерк истории|ссылка=|викитека=|ответственный=|издание=2-е изд., доп|место=Новомосковск|издательство=|год=2009|страниц=140|серия=|isbn=978-5-7237-0660-6|тираж=50|ref=}}
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Новомосковск: Очерк истории|ссылка=http://nirhtu.ru/images/ifk/Sedugin_V_Novomoskovsk.pdf|викитека=|ответственный=|издание=3-е изд., доп|место=Тула|издательство=|год=2010|страниц=186|серия=|isbn=|тираж=|ref=}} [http://www.nmosk-lib.ru/upload/iblock/9f1/9f1d12a3a3c7e21987d014575fba4d05.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212111014/http://www.nmosk-lib.ru/upload/iblock/9f1/9f1d12a3a3c7e21987d014575fba4d05.pdf |date=2021-12-12 }}
** ''Седугин В. И.'' Кадеты Поволжья в начале XX века (1905-март 1917 гг.). 2012.
'''Туган якны өйрәнү буенча тикшеренүләре:'''
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=«Истоки Дона». История колхоза (60 лет)|ссылка=http://www.nmosk-lib.ru/upload/iblock/431/431e846bd8098589700ca675aeb80327.pdf|место=Новомосковск|издательство=|год=1991|страниц=81}}
** ''Седугин В. И.'' Старейшее учебное заведение: из истории Новомосковского химико-технологического техникума / В. Седугин. — Тула: Приок. кн. изд-во, 1991. — 48 с.
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Новомосковская ГРЭС: очерк истории|место=Новомосковск|ссылка=|издательство=|год=1993|страниц=119|ISBN=5-85161-008-5}}
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Новомосковск|место={{М}}|издательство=Издательство УРАО|год=1998|страниц=96}}
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Из прошлого нашего края / У истоков Дона: ист.-лит. альм|место=Тула|ссылка=|издательство=|год=2001|том=1|страницы=21—37}}
'''Фантастика:'''
** Шёл июль сорок первого года. Военно-приключенческая повесть. {{М.}}: Военное издательство. 1983.
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Князь Игорь|место={{М}}|издательство=Эксмо, Яуза, Лепта Книга|год=2008|серия=Русь изначальная|страниц=288|isbn=978-5-903339-53-2|тираж=3000}}
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Князь Рюрик|место={{М}}|издательство=Эксмо, Яуза|год=2009|серия=Русь изначальная|страниц=384|isbn=978-5-699-29215-8|тираж=6000}}
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Князь Кий|место={{М}}|издательство=Эксмо, Яуза|год=2009|серия=Русь изначальная|страниц=320|isbn=978-5-699-33158-1|тираж=4000}}
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Аскольд и Дир|место={{М}}|издательство=Эксмо, Яуза|год=2009|серия=Русь изначальная|страниц=256|isbn=978-5-699-37299-7|тираж=3000}}
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Владимир Мономах|место={{М}}|издательство=Эксмо, Яуза|год=2010|серия=Русь изначальная|страниц=320|isbn=978-5-699-44341-3|тираж=4000}}
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Князь Игорь|место={{М}}|издательство=Эксмо|год=2011|серия=Русь изначальная|страниц=320|isbn=978-5-699-47260-4|тираж=5000}}
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Князь Гостомысл — славянский дед Рюрика|место={{М}}|издательство=Эксмо|год=2011|серия=Русь изначальная|страниц=320|isbn=978-5-699-47713-5|тираж=5000}}
** {{книга|автор=Седугин В. И.|заглавие=Князь Олег|место={{М}}|издательство=Вече|год=2012|страниц=320|isbn=978-5-9533-6295-5}}
== Искәрмәләр ==
{{Reflist}}
== Әдәбият ==
* Краснов А. К. Седугин Василий Иванович (неопр.). Чувашская энциклопедия. Дата обращения: 23 июня 2014.
== Сылтамалар ==
** ''Светлана Змеева.'' [http://www.nmosk.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=16251&Itemid=99999999 Преданья старины глубокой…] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304202750/http://www.nmosk.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=16251&Itemid=99999999 |date=2016-03-04 }} Новомосковская правда. 7.12.2010.
** [http://mk.tula.ru/news/n/4881/ Тульский профессор Василий Седугин написал 5 романов по истории Древней Руси.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304111016/http://mk.tula.ru/news/n/4881/ |date=2016-03-04 }} Молодой коммунар. 08.12.2010.
{{Добротная статья|Историки}}
[[Төркем:Казан дәүләт педагогия институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:ССРБ язучылары]]
[[Төркем:Әлифба буенча язучылар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Тарих фәннәре докторлары]]
[[Төркем:2013 елда вафатлар]]
[[Төркем:12 сентябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:1935 елда туганнар]]
[[Төркем:8 гыйнвар көнне туганнар]]
646nlooxodjgd1xrfuco9h33n5xuat4
Бугдам (Арач)
0
530770
5958414
4700966
2026-06-10T22:33:38Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958414
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=октябрь 2024}}
{{УК}}
{{мәгънәләр|Бугдам}}
'''Бугдам''' ({{lang-tr|Buğdam}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Карадиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Кастамону]] иле Арач илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
{{Бүлекне тулыландырырга}}
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6826644. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
[[Төркем:Арач илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
{{Turkey-geo-stub}}
a4ynwxr7yo3nejkurz31zjqer0met10
Пирхүсейин (Хафик)
0
540497
5958419
4815619
2026-06-10T22:46:10Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958419
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
{{мәгънәләр|Пирхүсейин}}
'''Пирхүсейин''' ({{lang-tr|Pirhüseyin}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Сивас]] иле Хафик илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref>
== Географиясе ==
Пирхүсейин Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 408 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 748 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Шәхесләр ==
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6581077. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! туу
! Исем
! әлма-матер
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }}
* {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }}
* [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }}
* [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }}
* {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }}
{{Turkey-geo-stub}}
[[Төркем:Хафик илчесе авыллары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
[[Төркем:Төркия торак пунктлары]]
[[Төркем:Төркия авыллары]]
jqo2ppplsbf7vapbz7qq7fhm8leal4s
Алтын киселеш
0
585162
5958173
3504376
2026-06-10T12:56:22Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958173
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
[[Файл:Rechteck GoldenerSchnitt.gif|thumb|200px|Алтын киселеш буенча төзелгән дүрт почмактан квадрат кисеп алынган]]
[[Файл:Pentagram-phi.svg|right|thumb|200px|Биш почмаклы йолдызда алтын киселеш]]
'''Алтын киселеш''' — һәрбер эшләнгән әйберне илаһи матурлык, гармония белән тулыландыручы, төзелештә, рәсем төшөрүдә, һәйкәлләр коюда кулланлылган, дөресләнгән саннарзың нисбәте.
Хеопс пирамдасы, Сөләймән патша корылмасы, Пантеон һәм башка роман чиркәүләре алтын урталыкны кулланып төзелгәннәр.
[[Яңарыш|Яңарыш эпохасы]]ның күп кенә картиналарында [[Леонардо да Винчи]], [[Рафаэль Санти|Рафаэль]], [[Рембрандт]], [[Микеланджело]] һ. б.) алтын урталык пропорциясе бар.
Алтын киселешне тотмыйча (исәпкә алмыйча) төзелгән ни дә булса, тиз җимерелә.
Алтын киселешнең формуласы шулай b/a = (a+b)/b.
Бу меңәр еллык сер. Бу сер кеше акылының җимеше түгел. Чөнки алтын урталык тәбигатьтә киң очрый. Мәсәлән, агач яфраклары арасындагы пространство да алтын киселештә корылган, шуңа да яфраклар бер-берсеннән кояшны капламый икән. Кеше тәнендә лә алтын киселеш параметрлары бик күп. Алар турында Яңарыш эпохасының күренекле рәссамы Леонардо да Винчи мәгълүмат калдырган.
== Сылтамалар ==
{{Commonscat|Golden ratio}}
* ''В. С. Белнин'', [http://www.a3d.ru/architecture/stat/182 «Владел ли Платон кодом золотой пропорции? Анализ мифа»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090513042233/http://www.a3d.ru/architecture/stat/182 |date=2009-05-13 }}
* ''А. В. Радзюкевич'', [http://elib.altstu.ru/elib/books/Files/pv2014_01/pdf/159radzukevich.pdf К вопросу о научном изучении пропорций в архитектуре и искусстве] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180329021957/http://elib.altstu.ru/elib/books/Files/pv2014_01/pdf/159radzukevich.pdf |date=2018-03-29 }}.
* ''А. В. Радзюкевич'', [http://marhi.ru/AMIT/2014/4kvart14/radzukevich/radzukevich.pdf Критический анализ Адольфа Цейзинга — основоположника гипотезы «золотого сечнения».]
* ''Статья о золотом сечении в изобразительном искусстве'', [http://www.linteum.ru/article44.html Золотое сечение в изобразительном искусстве]
* {{cite web
|url = http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/history/HistTopics/Golden_ratio.html
|title = Golden ratio
|work = MacTutor History of Mathematics archive
|author = J. J. O'Connor, E. F. Robertson
|publisher = School of Mathematics and Statistics, University of St Andrews, Scotland
}}
* [http://www.wolframalpha.com/input/?i=fibonacci+&a=*C.fibonacci-_*Function- Функция Фибоначчи] в [[:ru:Wolfram alpha|Wolfram alpha]]
[[Төркем:Математика]]
[[Төркем:Саннар]]
n8uxj1q95luzlylymg0mka73sew9axr
Россиянең 2022 елгы Украина махсус хәрби операциясе дәвамында үтерелгән татарлар
0
585318
5958591
4407550
2026-06-11T11:22:39Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958591
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
e6oyhyllt3v3o3lexvwtm2qonnqgpgh
Виктор Немыцкий
0
586403
5958460
4074615
2026-06-11T02:17:42Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958460
wikitext
text/x-wiki
{{CEESPRING2022}}
{{Шәхес}}
'''Виктор Владимирович Немыцкий''' ([[1900 ел|1900 елның]] [[22 ноябрь|22 ноябре]], [[Смоленск]], [[Россия империясе]] — [[1967 ел|1967 елның]] [[7 август|7 августы]], [[Чульча]], [[Алтай Республикасы]], [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]) — совет математигы, физика-математика фәннәре докторы (1934), профессор. Дифференциаль һәм интеграль тигезләмәләр, функциональ анализ, топология өлкәсендәге хезмәтләр авторы. [[Кызыл Байрак Хезмәт ордены]] һәм медальләр белән бүләкләнгән.
Хатыны — танылган математик [[Нина Бари|Нина Карловна Бари]].
== Тормыш юлы ==
Виктор Немыцкий 1900 елның 22 ноябрендә [[Россия империясе|Россия империясенең]] [[Смоленск]] шәһәрендә гимназиядә математика укытучысы Владимир Васильевич Немыцкий гаиләсендә туган. Әнисе Анна Михайловна (тумыштан Калинская), шулай ук укытучы булган. 1904 елда гаилә [[Мәскәү|Мәскәүгә]] күчеп килә, анда әтисе гимназияда укытуын дәвам итә. Урта белемне Мәскәүнең Воскресенский чын мәктәбендә ала, анда математика буенча беренче укытучысы ул вакытта билгеле математик-педагог Константин Николаевич Рашевский була.
1921 елда [[Мәскәү дәүләт университеты|Мәскәү дәүләт университетының]] физика-математика факультетының математика бүлегенә укырга керә һәм шул вакыттан алып үзенең тормышын Мәскәү университеты белән бәйли. Лузитанияга керә. 1925 елда Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаганнан соң Павел Александров һәм Вячеслав Степанов җитәкчелегендә аспирантурада укый (1925—1929).
1930 елларда Вячеслав Степанов белән бергә «Дифференциаль тигезләмәләрнең сыйфат теориясе» монографиясен яза (1947 елда гына нәшер ителгән). Анда дөнья фәнни әдәбиятендә беренче тапкыр, Мәскәү университеты каршындагы авторлар җитәкчелегендәге дифференциаль тигезләмәләрнең сыйфат теориясе буенча семинарның эше нигезендә, әлеге өлкәдә барлык төп журнал әдәбияты, шул исәптән авторларның һәм аларның укучыларының басылып чыкмаган мәкаләләрен дә кертеп, системалаштырылган һәм иҗади эшкәртелгән. Китап бөтен дөнья күләмендә танылган.
«Ляпунов күрсәткечләре теориясе» монографиясе аның укучылары Б Ф. Блов, Р.. Э. Виноградов һәм Д. М. Гробан белән автордашлыкта язылган. Анда Виктор Немыцкий җитәкчелегендә сыйфат теориясе буенча семинарда алар тарафыннан башкарылган һәм сызымлыга якын булган системалар чишелешләренең асимптотикасының төрле мәсьәләләренә караган авторларның эш нәтиҗәләре гомумиләштерелгән.
Виктор Немыцкий Мәскәү математика җәмгыятенең югары техник уку йортлары секциясе рәисе була. М. И. Слудская һәм А. Н. Черкасов белән бергә университет өчен «Математик анализ курсы»н язалар.
40 ел чамасы [[Мәскәү дәүләт университеты|Мәскәү университетында]] укыта, «Гади дифференциаль тигезләмәләр» төп курсын укый, уку һәм фәнни семинарлар белән җитәкчелек итә. ССРБ фәнни мәктәбен оештыра, аның күп кенә укучылары күренекле математиклар булалар. В. Немыцкийның укучылары башка илләрдә дә бар ([[Польша|Польшада]], [[Румыния|Румыниядә]], [[Кытай|Кытайда]]).Студент елларыннан башлап, ул үз гомере дәвамында сәяхәтче була. Географлар арасында ССРБның биек таулы районнарын тикшерүче буларак билгеле. Кавказда аның беренче ачучылары Немыцкий һәм А. Н. Тихонов исеме белән аталган үткел бар. Корыган үсемлекләр җыелмасын җыйган һәм эшкәрткән. Мәскәү галимнәр йортының туристлык секциясе рәисе була. Туризм өлкәсендәге уңышлары өчен Виктор Немыцкийга 1950 елда туризм буенча спорт мастеры исеме бирелә<ref>{{Cite web |url=http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=rm&paperid=6582&option_lang=rus |title=М. М. Вайнберг, Р. Э. Виноград, Б. П. Демидович, «Виктор Владимирович Немыцкий (к шестидесятилетию со дня рождения)», УМН, 16:1(97) (1961), 201—212. |access-date=2012-05-16 |archive-date=2014-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141228203008/http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=rm&paperid=6582&option_lang=rus |deadlink=no |accessdate=2022-05-22 |archivedate=2014-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141228203008/http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=rm&paperid=6582&option_lang=rus }}</ref>.
1967 елның июлендә зур булмаган төркем составында [[Алтай таулары|Алтайга]] ([[Янәсәй|Енисей]] һәм [[Об]] елгалары бассейннарын аерып торган Шапшак сырты районына) сәяхәт кыла. Диңгез биеклеге дәрәҗәсеннән 2200 метр биеклектә Чульча елгасының югары агымында 6 августан 7 августка карый төндә кинәт вафат була. Аның гәүдәсен Мәскәүгә алып киләләр һәм Введенское зиратында [[Нина Бари]] белән янәшә җирлиләр (8 мәйдан).
== Библиография ==
70 тән артык фәнни эш, шул исәптән берничә монография авторы һәм автордашы.
=== География һәм туризм буенча басма эшләр исемлеге ===
# В хребтах Тянь-Шаня и Памира, сб. «К вершинам советской земли», М., Географгиз, 1949.
# Поездка в Заалайский хребет, сб. «Побежденные вершины, Год 1954», М., Географгиз, 1957.
# Чаткап, сб. «Побежденные вершины, Год 1951», М., Географгиз, 1952 (совм. с Е. А. Казаковой и С. М. Лукомским).
# В центре Тянь-Шаня, газета «Советский спорт», № 16, 1952 (совм. с Е. А. Казаковой).
# Новые данные об обледенении в хребтах Чакир-Корум, Барколдай и Кок-Шаал, Исследование ледников СССР, вып. 2—3, 1935 (совм. с А. А. Летаветом).
# Теберда (путеводитель), изд. Московск. Дома ученых, 1934 (совм. с Б. Н. Делоне, М. В. Зимиловой и О. И. Каленкиной)
== Искәрмәләр ==
<references />
== Сылтамалар ==
* [http://www.math.ru/history/tree/Nemuckii История математики сайтында профиль]{{Webarchive|date=2011-06-24 |url=https://web.archive.org/web/20110624082915/http://www.math.ru/history/tree/Nemuckii }}
* [http://www.mathnet.ru/links/c9a6cff93705005a6df988db21f80057/rm5613.pdf Некролог УМН. 1968, том 23, вып. 2(140), с. 179—192]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.mathnet.ru/links/bbb7a31657f6d3bc8bc940c4deb0d58b/ivm3297.pdf Некролог Изв. вузов. Матем., 1968, № 3, с. 119—121]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Тышкы сылтамалар}}
[[Төркем:ССРБ спорт осталары]]
[[Төркем:Хезмәт Кызыл Байрагы ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]]
[[Төркем:1967 елда вафатлар]]
[[Төркем:7 август көнне вафатлар]]
[[Төркем:1900 елда туганнар]]
[[Төркем:22 ноябрь көнне туганнар]]
[[Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Мәскәү дәүләт университеты укытучылары]]
[[Төркем:Математиклар]]
7nnuh3fsd4wg07kgm0r5587ruxfi5fi
Алексей Пархоменко
0
586807
5958158
5521445
2026-06-10T12:00:08Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958158
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{фш| Пархоменко}}
'''Алексей Пархоменко''' ([[:ru:1909|1909]], [[Мәскәү]] — [[:ru:1982|1982]], [[Мәскәү]]) — совет математигы, югары геометрия өлкәсендә белгеч, югары мәктәп укытучысы.
== Биографиясе ==
1909 елда танылган шеф-пешекче гаиләсендә туган. Бала чагында скарлатина белән авырый, шул сәбәпле ике күзе дә сукырая.
Ата-анасы үлгәннән соң, сукырлар өчен махсус балалар йортында тәрбияләнә. Уңышлы укый, музыкаль сәләтләре белән аерылып тора, фортепианода, аеруча [[скрипка]]да яхшы уйный.
1930 елда [[Мәскәү дәүләт университеты]]ның физика-математика факультетының математика бүлегенә укырга керә.
1935 елда аны үзгәрткәннән соң, [[Мәскәү дәүләт университеты]] механика-математика факультетының математика бүлеген тәмамлый, П. С. Александровның укучысы.
«О взаимно-однозначных и непрерывных отображениях» темасына кандидатлык диссертациясе яклаганнан соң, 1938 елда физика-математика фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсе ала; 1939 елдан алып 1982 елда вафат булганга кадәр [[Мәскәү дәүләт университеты]]ның механика-математика факультетының топология кафедрасы доценты (аннары югары геометрия һәм топология кафедрасы).
Тулысынча сукыр булуга карамастан, механика-математика факультетының алдынгы укытучыларның берсе була.
Теоретик-күмәклек топология буенча семинар җитәкчеләренең берсе була (П. С. Александров, Л. А. Тумаркин, И. В. Проскуряков белән бергә).
[[1982 ел]]ның[[16 февраль|16 февралендә]] Мәскәүдә вафат була.
== Библиография ==
** О взаимно однозначных и непрерывных отображениях // Математический сборник. — 1939. — № 5 (47). — С. 197—210
** Об уплотнениях в компактные пространства // Известия АН СССР. Сер. математическая. — 19141. № 5. — С. 225—232
** Проективная плоскость (Учеб. пособие по аналит. геометрии). — Москва: МГУ, 1944 (1-я тип. Трансжелдориздата). — 115 с.
** Сборник задач по аналитической геометрии: Допущ. М-вом высш. образования СССР в качестве учеб. пособия для вузов / [[:ba:Бахвалов Сергей Владимирович|С. В. Бахвалов]], П. С. Моденов и А. С. Пархоменко. — {{М.}};{{Л.}}: Гостехиздат, 1948 (16-я тип. треста «Полиграфкнига»). — 488 с.: черт.
*** 3-е изд., перераб. — Москва: Наука, 1964. — 440 с.: черт.
*** 5-е изд., стер. — Санкт-Петербург [и др.] : Лань, 2009. — 384 с.: ил. — (Классическая учебная литература по математике) (Лучшие классические учебники). — [[:ba:Special:BookSources/9785811408962|ISBN 978-5-8114-0896-2]]
** [https://id.eg1lib.org/book/2404123/2ddb14 Что такое линия]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. — Москва: Гостехиздат, 1954. — 140 с.: черт.
** Геометрические преобразования / П. С. Моденов, А. С. Пархоменко. — Москва: Изд-во Моск. ун-та, 1961. — 231 с.: ил.
*** Geometric transformations. Vol. 2. Projective transformations / P. S. Modenov and A. S. Parkhomenko ; Transl. a. adapted from the 1st Russ. ed. by Michael B. P. Slater. — New York; London: Acad. press, 1965. — XI, 136 с.: ил. — (Acad. paperbacks. Mathematics).
** Сборник задач по аналитической геометрии: [Для мех.-мат. и физ. специальностей вузов] / П. С. Моденов, А. С. Пархоменко. — Москва: Наука, 1976. — 384 с.
*** {{М.}}; Ижевск : РХД, 2002. — 384 с
** — ISBN 5-93972-113-3.
П. С. Александров 1968 елда «Лекции по аналитической геометрии, пополнение необходимыми сведениями из алгебры, с приложением собрания задач, снабженным решениями, составленного А. С. Пархоменко» китабын бастырып чыгара.
== Сылтамалар ==
* [http://letopis.msu.ru/peoples/2442 Летопись Московского университета. Пархоменко] Архивная копия от 5 марта 2016 на Wayback Machine
* [https://www.mathedu.ru/indexes/authors/parhomenko_a_s/ Пархоменко Алексей Серапионов(1909 — 16.02.1982). Авторские труды] Архивная копия от 11 января 2022 на Wayback Machine
* [http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=35976 Пархоменко А. С.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309061016/http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=35976 |date=2016-03-09 }} Архивная копия от 9 марта 2016 на Wayback Machine на сайте «Общероссийский математический портал»
* [http://higeom.math.msu.su/history/parhom_r.html Алексей Серапионов ПАРХОМЕНКО (1909-1982)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304194657/http://higeom.math.msu.su/history/parhom_r.html |date=2016-03-04 }} Архивная копия от 4 марта 2016 на Wayback Machine
== Искәрмәләр ==
<references group=""></references>
[[Төркем:Мәскәү дәүләт университеты укытучылары]]
[[Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:1909 елда туганнар]]
[[Төркем:Мәскәүдә туганнар]]
[[Төркем:16 февраль көнне вафатлар]]
[[Төркем:1982 елда вафатлар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]]
[[Төркем:Физика-математика фәннәре кандидатлары]]
[[Төркем:Математиклар]]
rg5o5rpmcm535o3tepqethh9z7chl46
Россиянең 2022 елгы Украина махсус хәрби операциясе дәвамында үтерелгән татарлар һәм башкортлар
0
587134
5958592
4407551
2026-06-11T11:22:49Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958592
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
e6oyhyllt3v3o3lexvwtm2qonnqgpgh
Бәхәс:Россиянең 2022 елгы Украина махсус хәрби операциясе дәвамында үтерелгән татарлар һәм башкортлар
1
587135
5958597
4407555
2026-06-11T11:23:39Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[Бәхәс:2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958597
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Бәхәс:2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
amu5zh3fawn3axfwpbf66y3dx7sjxqo
Россиянең 2022 елгы Украинага бәреп керүе дәвамында үтерелгән татарлар һәм башкортлар
0
589528
5958593
4407552
2026-06-11T11:22:59Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958593
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
e6oyhyllt3v3o3lexvwtm2qonnqgpgh
Бәхәс:Россиянең 2022 елгы Украинага бәреп керүе дәвамында үтерелгән татарлар һәм башкортлар
1
589529
5958598
4407556
2026-06-11T11:23:49Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[Бәхәс:2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958598
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Бәхәс:2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
amu5zh3fawn3axfwpbf66y3dx7sjxqo
2022 елда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге
0
661354
5958590
4407553
2026-06-11T11:22:29Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958590
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
e6oyhyllt3v3o3lexvwtm2qonnqgpgh
Бәхәс:2022 елда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге
1
661355
5958596
4407557
2026-06-11T11:23:29Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[Бәхәс:2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958596
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Бәхәс:2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
amu5zh3fawn3axfwpbf66y3dx7sjxqo
Кубан дәүләт университеты
0
814540
5958202
5911111
2026-06-10T14:14:44Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958202
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''{{Label|Q4243514|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4243514|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4243514|lang=en}}}}) — [[Краснодар]]да [[Россия]] дәүләт университеты. Бу Россиянең көньягында иң зур һәм иң борынгы университетларның берсе.
== Тасвирлама ==
Университет 1920-нче елда Краснодарда оешкан. Аның беренче сайланган ректоры — [[Россия империясе|Россия империя]] армиясенең элеккеге генералы, тарихчы һәм борыңгы Россия палеографиясе белгече [[Никандр Маркс]].
1994-енче елда университет Россиянең алдынгы югары уку йортларының берсе дип танылды.
2004 һәм 2005 елларда университет Россиянең иң яхшы 100 югары уку йорты исемлегенә керде һәм Европа сыйфаты өчен Алтын медаль белән бүләкләнде.
2008 елда Краснодар региональ мәгариф бүлегенең элеккеге җитәкчесе Михаил Астапов университет ректоры итеп билгеләнде.
Кубан дәүләт университеты [[1970 ел]]дан чит ил белгечләрен әзерли. Аны чит ил чыгаручылары 120 дән артык илдән килә. Хәзерге вакытта университет [[Азия]], [[Америка]], [[Африка]] һәм [[Европа]] студентларын укытуны дәвам итә.
== Танылган шәхесләр ==
=== Ректорлар ===
=== Укытучылар ===
{{seealso|Төркем:Кубан дәүләт университеты укытучылары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4243514. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p108/Q4243514/p580:башлау,p108/Q4243514/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! әлма-матер
! һөнәр төре
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| [[Эдуард Мейер]]
| data-sort-value="1859" | 1859-02-20
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q12099721|Georgij Georgievič De-Metc]]''
| data-sort-value="1861" | 1861-05-21
| [[Одесса]]
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]''<br/>''[[:d:Q139580590|Николаевская Александровская гимназия]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-09
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q42706494|Stepan Korshun]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-09-06
| [[Һлухив]]
| ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q30889518|Imperial Univervisty of Kharkov medical faculty]]''
| ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''
| data-sort-value="1931" | 1931
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q634344|Vladimir Arnoldi]]''
| data-sort-value="1871" | 1871-06-13
| [[Мичуринск]]
| ''[[:d:Q4028031|1 нче Мәскәү гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-03-22
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506452|Цытович, Эраст Платонович]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-05-31
| [[Омск]]
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1941" | 1941
| [[Кырым]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4360825|Nikolay Petrov]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-12-02
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''
| ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q16062369|онколог]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q21635580|Анфимов, Владимир Яковлевич]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-10-29
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q30889518|Imperial Univervisty of Kharkov medical faculty]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1957" | 1957
|
|-
| 1921
| 1925
| ''[[:d:Q20511779|Գրիգոր Շահվերդով]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-06-27
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
|
| ''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989293|Малышев, Василий Прокофьевич]]''
| data-sort-value="1898" | 1898
| ''[[:d:Q497643|Байкал арты өлкәсе]]''
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1978" | 1978
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q120280467|Филатов, Василий Степанович]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-10-14
| ''[[:d:Q4446635|Surskoye]]''
|
|
| data-sort-value="1974" | 1974
| [[Ярославль]]
|-
| 1971
|
| ''[[:d:Q15065144|Mina Vydrya]]''
| data-sort-value="1915" | 1915<br/>1916
|
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1982" | 1982
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989021|Гавриил Иванов]]''
| data-sort-value="1919" | 1919
|
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1997" | 1997
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112989285|Nikolai Gnusin]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-19
| [[Шуя]]
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="2013" | 2013
| [[Краснодар]]
|-
| 1970
| 2013
| ''[[:d:Q4151674|Georgiy Semenovitsj Goezjin]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-02-27
| [[Кара-Балта|Карабалта]]
| ''[[:d:Q1964642|Кыргыз милли университеты]]''
| ''[[:d:Q901402|географ]]''
| data-sort-value="2013" | 2013-11-02
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q102295261|Igor Mityuk]]''
| data-sort-value="1928" | 1928
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1995" | 1995
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q97591771|Коротков, Константин Станиславович]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-14
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q2324386|Көньяк федераль университетының Таганрог технология институты]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15077265|Yury Smertin]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-06
| [[Рига]]
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
| [[галим]]
|
|
|-
| 2003
|
| ''[[:d:Q21107332|Alexander Mikov]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-16
| [[Пермь]]
| ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43424095|Olga Donatovna Prjachina]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-06
|
|
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|-
| 2005
|
| ''[[:d:Q16721370|Larisa Shchennikova]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-30
| [[Пермь]]
| [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q13174349|цивилист]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109487945|Юрий Павлов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-04
| [[Кропоткин (шәһәр)|Кропоткин]]
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|
|-
| 2012
|
| ''[[:d:Q16692386|Aleksandr Rozhkov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-14
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q48945063|Riga Higher Military Political School]]''<br/>Кубан дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
| 2021
| 2024
| ''[[:d:Q87055226|A L Eryomin]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-27
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q2082826|Мхитар Гераци исемендәге Ереван дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q846430|futurist]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088412|Mikhail Savva]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-19
| [[Краснодар]]
| Кубан дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q4430312|MSU Faculty of Sociology]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
|
|
|-
|
|
| [[Олег Матвеев]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-12
| [[Стәрлетамак]]
| Кубан дәүләт университеты
| [[галим]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q30346100|Nikolay Kostenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''
| [[галим]]
|
|
|-
| 2004-10-01
|
| ''[[:d:Q51545557|Mikhail Golub]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|-
| 1983-04-01
|
| ''[[:d:Q51545565|Evgeny Glushkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2065921|Көньяк федераль университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q59185997|Victor V. Dotsenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q4267928|University of Luhansk]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
|
|
|-
| 1999-09-01
|
| ''[[:d:Q61104251|Alexander A Voronov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q86830392|Stepan S Dzhimak]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2005-01-01
|
| ''[[:d:Q87999718|Anna Kovalenko]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-01-01
|
| ''[[:d:Q91040410|Xenia Nebavskaya]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2014-02-01
|
| ''[[:d:Q91309908|Azamat Temerdashev]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2020-07-01<br/>2018-09-03
| 2024-01-31<br/>2019-12-31
| ''[[:d:Q91309911|Ekaterina Dmitrieva]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2017-09-01
|
| ''[[:d:Q97527027|Marina A Andreeva]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|-
| 2012-09-01<br/>2007-09-01
| 2013-06-01
| ''[[:d:Q102150091|Stanislav Melnikov]]''
|
|
| Кубан дәүләт университеты
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
=== Тәмамлаучылар ===
{{seealso|Төркем:Кубан дәүләт университетын тәмамлаучылар}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4243514. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=p569
|columns=p69/Q4243514/p580:башлау,p69/Q4243514/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! башлау
! тәмамлау
! Исем
! туу датасы
! туу урыны
! һөнәр төре
! эш урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
|
|
| ''[[:d:Q60830120|Чёрный, Карп Григорьевич]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-10-26
|
|
|
| data-sort-value="1985" | 1985-09-19
| [[Ставрополь]]
|-
|
| 1931
| ''[[:d:Q114238957|Fedir Terentiovich Kovpik]]''
| data-sort-value="1903" | 1903
| ''[[:d:Q4279090|Malyi Rzhavets]]''
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q97165194|Pavlo Chubynsky Academy of Arts]]''<br/>''[[:d:Q4315056|Милли педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q23975|Харкау дәүләт мәдәният әкәдимиясе]]''
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|-
|
| 1930
| ''[[:d:Q4085645|Lyubomir Beskrovny]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-09-27
| [[Харьков]]
| ''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]''<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-07-09
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4242662|Julija Semjonovna Kroesjkol]]''
| data-sort-value="1905" | 1905
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1977" | 1977-12
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255866|Nikolai Abramovich Telenga]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-05-08
| ''[[:d:Q4442064|Stepnaya]]''
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
|
| data-sort-value="1966" | 1966-12-26<br/>1966-12-27
| [[Киев]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q109488230|Grigorij Grigor‘jevič Mel‘ničenko]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-09-25
| [[Абинск]]
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994-10-26
| [[Ярославль]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q2473065|Vasyl Barka]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-07-16
| ''[[:d:Q4428370|Solonytsia]]''
| ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]
|
| data-sort-value="2003" | 2003-04-11
| ''[[:d:Q5568049|Glen Spey]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q4528922|Vladimir Shcherbina]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-06-24
| [[Владикавказ]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]]
| data-sort-value="1989" | 1989-01-24
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4067749|Nikita Anfimov]]''
| data-sort-value="1909" | 1909
| [[Харьков губернасы]]
| [[галим]]
|
| data-sort-value="1998" | 1998-06-02
| [[Краснодар]]
|-
|
| 1932
| ''[[:d:Q4378321|Fyodor Priyma]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-01-26<br/>1909-02-08
| ''[[:d:Q1973422|Akhtanizovskaya]]''
| ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''
| [[Россия Милли китапханәсе|Россия милли китапханәсе]]<br/>''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''
| data-sort-value="1993" | 1993-04-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
| 1966
| ''[[:d:Q20509034|Levon Khachatryan]]''
| data-sort-value="1912" | 1912
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| No/unknown value
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7196934|Piotr Chvertko]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-10-03
| ''[[:d:Q21335905|Дадоровка]]''
| ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''
|
| data-sort-value="2000" | 2000-11-16
| [[Сочи]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q112144387|Самохвалов Николай Иванович]]''
| data-sort-value="1915" | 1915
|
| ''[[:d:Q13418253|филолог]]''
|
| data-sort-value="1986" | 1986
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148832|Michail Nikolaevitsj Gresjnov]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-06-05
| ''[[:d:Q4172547|Дячкино]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]''
|
| data-sort-value="1994" | 1994
| [[Анапа]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4072467|Malich Autlev]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-11-08
| ''[[:d:Q4494946|Khakurinokhabl]]''
| [[галим]]
| [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]
| data-sort-value="2001" | 2001-07-14
| [[Майкоп]]
|-
|
| 1942
| ''[[:d:Q105134942|Leonid Shcherbakov]]''
| data-sort-value="1919" | 1919
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4243515|Кубан дәүләт технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16710690|Sergej Utechin]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-12-18
|
| [[галим]]
|
| data-sort-value="2004" | 2004-07-11
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q43424686|N. I. Glushkov]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-15
|
| [[укытучы]]
| ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''
| data-sort-value="2007" | 2007
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15068451|Vasily Kasyanenko]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-01-01
| [[Шиеле (Кызылорда өлкәсе)]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-01-30
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q62712694|Ткаченко, Андрей Лукич]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-04-06
|
|
|
| data-sort-value="2008" | 2008-02-02
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4506257|Boris Tskhomariya]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-01
| ''[[:d:Q266071|Krasnaya Polyana]]''
| ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>[[укытучы]]
|
| data-sort-value="2012" | 2012-11-08
| ''[[:d:Q266071|Krasnaya Polyana]]''
|-
|
|
| ''[[:d:Q39040235|Nuch Aslančerievič Berzegov]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-30<br/>1925
| ''[[:d:Q4086141|Bzhedugkhabl]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="2002" | 2002-03-17
| [[Майкоп]]
|-
|
| 1955
| ''[[:d:Q101244823|Мікалай Георгіевіч Агурцоў]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-12-28
| [[Короча]]
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q4449561|Taganrog State Pedagogical Institute]]''<br/>''[[:d:Q2501849|Alecu Russo State University of Bălți]]''<br/>''[[:d:Q2992066|Минск дәүләт лингвистика университеты]]''<br/>''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q3646646|Belarusian State University of Culture and Arts]]''
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q20821895|Ivan Muliarchuk]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-07-27
| ''[[:d:Q4339107|Ostrozhets’]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-05-18
| [[Тернополь|Тернопил]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4057599|Boris Adleiba]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-15
| [[Сухум]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
| data-sort-value="1990" | 1990-11-16
| [[Мәскәү]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4090396|Ivan Boyko]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-08
| ''[[:d:Q925845|Otradnensky District]]''
| [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]
|
| data-sort-value="2013" | 2013-02-15
|
|-
| 1961
| 1966
| ''[[:d:Q12168081|Victor Khivrenko]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-06
| [[Кривой Рог]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="1992" | 1992-02-01
| [[Запорожье]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4264242|Viktor Likhonosov]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-04-30
| [[Топки (Кемерово өлкәсе)|Топки]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''
|
| data-sort-value="2021" | 2021-08-09
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q4413500|Yury Seleznyov]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-15
| [[Краснодар]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| ''[[:d:Q133965|Кубан дәүләт аграр университеты]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-06-16
| [[Берлин]]
|-
|
| 1967
| ''[[:d:Q121502770|Мисак Сергій Кузьмич]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-09
| ''[[:d:Q4107392|Verbine]]''
| ''[[:d:Q7541856|керамист]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[шагыйрь]]
| ''[[:d:Q12123474|Myrhorod College of Art and Industry]]''
| data-sort-value="2023" | 2023-02-24
|
|-
|
| 1968
| ''[[:d:Q126274657|Юрий Павлович Остапов]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-28
| [[Каспийск]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-05-31
| [[Запорожье]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255393|Керимова-Соколова, Маргарита Васильевна]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-23
| [[Бакы]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q124985302|Svetlana Medvedeva]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-07
| [[Налчык]]
| [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
| 1962
| ''[[:d:Q105491150|Svetlana Litvinskaya]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
|
| ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18786199|Նիկոլայ Շևչենկո]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-12
|
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''
|
| data-sort-value="2017" | 2017-12-05
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q28354924|Alexey Shishkov]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-08
| [[Новосибирск]]
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
| data-sort-value="2016" | 2016-09-25
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91164185|Valeriy Kravchenko]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-01
| [[Таганрог]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4070514|Վյաչեսլավ Հարությունյան]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-10
| ''[[:d:Q500888|Akhalkalaki]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''
|
| data-sort-value="2009" | 2009-02-27
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4148127|Leonid Hrach]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-01
| ''[[:d:Q2996163|Koziatyn Raion]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]
|
| data-sort-value="2025" | 2025-10-17
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4172979|Vladimir Yevlanov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-03
| [[Самар]]
| ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16635270|Габриелян, Олег Сергеевич]]''
| data-sort-value="1948" | 1948
| ''[[:d:Q4217672|كفن]]''
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18279467|Ruslan Khadjibiyokov]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-23
| ''[[:d:Q717359|Teuchezhsky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96064879|Nina Zatzepina]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-20
| ''[[:d:Q96095240|Pavlovka]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4079341|Viktor Batarin]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-28
| [[Славянск-на-Кубани]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]''
|
| data-sort-value="2020" | 2020-10-01
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q26255458|Трахов, Аслан Исмаилович]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-31
| ''[[:d:Q260333|Takhtamukaysky District]]''
| [[галим]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1498527|Valerij Šerstjanoj]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-03
|
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q11085831|сөйләм тәрҗемәчесе]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4150198|Vladimir Gromov]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-21
| ''[[:d:Q918583|Primorsko-Akhtarsky District]]''
| ''[[:d:Q4991371|солдат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065096|Sergei Vorzhev]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-21
| ''[[:d:Q280458|Krymsky District]]''
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
| data-sort-value="2023" | 2023-05-19
| [[Краснодар]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q100863516|Гончаров, Николай Владимирович]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-01
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q103973881|Денисов, Николай Григорьевич]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-10
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18278741|Adam Tleuzh]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-23
| ''[[:d:Q260333|Takhtamukaysky District]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
| 1982
| ''[[:d:Q124748808|Черкесова Інна Григорівна]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-01-18
| [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]]
| ''[[:d:Q21117684|tapestry weaver]]''<br/>''[[:d:Q18617002|dollmaker]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''
| ''[[:d:Q12123310|Миколаївська філія Київського національного університету культури і мистецтв]]''<br/>''[[:d:Q4320486|V.О. Sukhomlynskyi National University of Mykolaiv]]''<br/>''[[:d:Q43659|Көнчыгыш Яурупа милли үнивирситите]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4374600|Sergey Potapenko]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-24
| [[Крымск]]
| ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4494976|Akop Albertovitsj Halafjan]]''
| data-sort-value="1953" | 1953
| ''[[:d:Q4437911|Spitak raion]]''
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q37483115|Aleksandr Kovalenko]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-13
| [[Новочеркасск]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''
| ''[[:d:Q133822|В. Л. Комаров ис. РФА ботаника институты]]''
| data-sort-value="2021" | 2021-12-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
|
|
| ''[[:d:Q56375866|Anatoly Avramenko]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-07
| [[Львов]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Юрий Барзыкин]]
| data-sort-value="1955" | 1955-12-04
| ''[[:d:Q4420188|Sinegorsky]]''
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18397822|Тхаркахов, Мухарбий Хаджиретович]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-14
| ''[[:d:Q717355|Koshekhablsky District]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
| 1978
| ''[[:d:Q87610828|Vladimir Gevorgyan]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| ''[[:d:Q1781394|Дәластагы Техас университеты]]''<br/>''[[:d:Q955764|Чикагодагы Иллинойс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1062129|Тоһоку университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201643|Latvian Institute of Organic Synthesis]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109487945|Юрий Павлов]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-04
| [[Кропоткин (шәһәр)|Кропоткин]]
|
| ''[[:d:Q16488655|Armavir State Pedagogical University]]''<br/>Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q16364725|Aslan Ismailov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-20
| ''[[:d:Q1010960|Gardabani]]''
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16365529|Bagir Musayev]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-17
|
|
|
|
|
|-
|
| 1989
| ''[[:d:Q16692386|Aleksandr Rozhkov]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-14
| [[Краснодар]]
| [[галим]]
| [[Краснодар дәүләт мәдәният институты]]<br/>Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
| 1980
| ''[[:d:Q56969956|Sergey A. Bulat]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-28
| [[Тум|Томск]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q51065|Petersburg Nuclear Physics Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4217917|Oleg Jurevitsj Katsjanov]]''
| data-sort-value="1959" | 1959
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1055894|deputy]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
| 1983
| ''[[:d:Q137427750|Астапов, Михаил Борисович]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-28
| [[Тихорецк]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4192213|Nikolay Zinovyev]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-10
|
| [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109492512|Бондар, Анатолий Владимирович]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-11-17
| ''[[:d:Q4500611|Khochino]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q211437|Israel Tsvaygenbaum]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-01
| [[Дәрбәнт]]
| ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4464486|Igor Trunov]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-12
| [[Карталы|Кәртәле]]
| [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1749879|пенсионер]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q18634652|Raziet Natkho]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-05
| ''[[:d:Q4323245|Novobzhegokay]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15088412|Mikhail Savva]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-19
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16195598|Yevgeni Viktorovich Ivanov]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-08-16
|
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q93400121|Vesã Gomes Naluak]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-08
| [[Гвинея-Бисау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Олег Матвеев]]
| data-sort-value="1965" | 1965-12-12
| [[Стәрлетамак]]
| [[галим]]
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120263921|Тарасов, Василий Николаевич]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-03-17
| ''[[:d:Q4166142|Dondukovskaya]]''
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q61353984|Vladimir Schneider]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-16
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q16488655|Armavir State Pedagogical University]]''
|
|
|-
|
| 1995
| ''[[:d:Q130305343|Сережников, Андрей Артурович]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-12-21
| [[Черкесск]]
| [[офицер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]
| [[Федерация Советы]]
|
|
|-
|
|
| [[Сергей Галицкий]]
| data-sort-value="1967" | 1967-08-14
| [[Сочи]]
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908494|Konstantin Merzhoyev]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-02
| [[Ставрополь крае]]
| ''[[:d:Q1937330|world traveler]]''
|
|
|
|-
|
| 2003
| ''[[:d:Q55104693|Andrey Rudenko]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-13
| ''[[:d:Q5105244|Chorroha-Deyron]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q101910881|Харченко, Иван Николаевич]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-09
| ''[[:d:Q4221766|Kirpilskaya]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4289859|Vladimir Melnikov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-18
| [[Краснодар]]
| [[галим]]
| ''[[:d:Q4306039|Roerich family Museum and Institute]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q19908443|Вениамин Кондратьев]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-01
| [[Прокопьевск]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q50133063|Alexey Solodovnikov]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-16
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| ''[[:d:Q186285|Копенһаген университеты]]''<br/>''[[:d:Q978464|Natural History Museum of Denmark]]''<br/>''[[:d:Q1122595|Field Museum of Natural History]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q109487240|Vadim Yakovenko]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-01-02
| [[Сочи]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4214257|Alexander Karasyov]]''
| data-sort-value="1971" | 1971
| [[Краснодар]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16690572|Marianna Abdullaieva]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-08-15
| [[Тихорецк]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q129065046|Anastasia Edel]]''
| data-sort-value="1972" | 1972
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17504992|social historian]]''
| ''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4086186|Samuel Didier Biang]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-05-23
| ''[[:d:Q6434760|Koutaba]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q15065189|Сурен Газарян]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-07-08
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q27830713|chiropterologist]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q101067779|environmental defender]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q31310050|Sevinc Äliyeva]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-19
| [[Армавир (Россия)|Армавир]]
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| ''[[:d:Q61931545|Institute of History and Ethnology of Azerbaijan National Academy of Sciences]]''
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q131356291|Жук, Максим Сергеевич]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-09-08
| [[Краснодар]]<br/>[[Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы|РСФСР]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q7688123|Tatiana Zaitseva]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-08-27
| [[Санкт-Петербург]]
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''
|
|
|
|-
|
|
| [[Дмитрий Григоренко]]
| data-sort-value="1978" | 1978-07-14
| [[Түбән Варта]]
| ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q1232545|Dmitry Pirog]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-06-27
| [[Төмрек]]
| ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
| 1997
| 2002
| ''[[:d:Q4419809|Margarita Simonyan]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-04-06
| [[Краснодар]]
| [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''
| ''[[:d:Q22868|RT]]''<br/>''[[:d:Q15294742|Россия бүген]]''
|
|
|-
| 1998
| 2003
| ''[[:d:Q104840956|Alexandra Konstantinovna van Noordt]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-11-01<br/>1981
|
| ''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q120281327|Evgeny Naumov]]''
| data-sort-value="1980" | 1980-05-27
| [[Краснодар]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q4318519|Nigativ]]''
| data-sort-value="1981" | 1981-12-04
| ''[[:d:Q9092073|Uspenskaya]]''
| ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q55340966|Nataliya Meshchaninova]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-02-17
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1235146|documentary filmmaker]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q113412348|Амосов, Николай Андреевич]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-11-27
| [[Краснодар]]
| [[эшкуар]]
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q16162447|Rustam Assakalov]]''
| data-sort-value="1984" | 1984-07-13
| [[Новороссийск]]
| ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q125689290|Gevorg Mirzayan]]''
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Ташкент]]
| ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|-
| 2002
| 2007
| ''[[:d:Q76080197|Maria Chuvochina]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-06-19
|
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''
| ''[[:d:Q866012|Квинсленд университеты]]''
|
|
|-
|
| 2007
| ''[[:d:Q139592700|Natalya Klark]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-02-02
| [[Якутск]]
| ''[[:d:Q11313148|sports journalist]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[язучы]]
|
|
|
|-
|
| 2008
| ''[[:d:Q104190341|Vasilliy Shvets]]''
| data-sort-value="1986" | 1986-06-06
| [[Күкчәтау]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q44155688|Maria Minogarova]]''
| data-sort-value="1989" | 1989-03-15
| [[Краснодар]]
| ''[[:d:Q4610556|модель]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q137799881|Горюханов, Валерий Анатольевич]]''
| data-sort-value="1990" | 1990-09-05
| [[Краснодар]]
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q111849364|Уваров, Роман Витальевич]]''
| data-sort-value="1997" | 1997-02-23
| [[Майкоп]]
| ''[[:d:Q3501317|fashion designer]]''
|
|
|
|-
| 1991
| 1996
| ''[[:d:Q21338200|Vladimir M. Gnezdilov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''
| [[Россия фәннәр академиясе]]
|
|
|-
| 2004-10<br/>1999-08-01
| 2007-06<br/>2004-07-31
| ''[[:d:Q51545557|Mikhail Golub]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
| 2003-09-01
| 2008-07-01
| ''[[:d:Q56468564|Artur Kadurin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 1982-09-01
| 1989-06-01
| ''[[:d:Q56483530|Andrey Alexeyenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q219564|Каролинска институты]]''<br/>''[[:d:Q7433682|Science for Life Laboratory]]''
|
|
|-
| 1975
| 1980
| ''[[:d:Q57157866|Alexander Poltorak]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q5532087|General Patent Corporation]]''<br/>''[[:d:Q1093910|Нью-Йорк шәһәр көллияте]]''<br/>''[[:d:Q904943|Touro University]]''
|
|
|-
| 1957-09-01
| 1963-06-23
| ''[[:d:Q57423293|Rudolf Khudoerkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q21643413|Scientific Center of Neurology]]''
|
|
|-
| 1988
| 1993
| ''[[:d:Q73235319|Aminat Tuguz]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Адыгея дәүләт университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q81557080|Sergey Mikhaylin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| ''[[:d:Q1067935|Laval University]]''
|
|
|-
| 1999
| 2004
| ''[[:d:Q85583735|Victoria Sergunova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q85588706|Georgy Ganchenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q87999718|Anna Kovalenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
| 1978-09-01
| 1983-06-30
| ''[[:d:Q89002540|Marina O Gorbunova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q7370051|Ростов дәүләт медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q2065921|Көньяк федераль университеты]]''
|
|
|-
| 2013-08-28<br/>2011-09-01
| 2016-08-28<br/>2013-07-04
| ''[[:d:Q91040410|Xenia Nebavskaya]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2015-06-15
| ''[[:d:Q91309908|Azamat Temerdashev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
| 2017-09-01<br/>2013-09-01
| 2019-07-01<br/>2017-07-01
| ''[[:d:Q91309911|Ekaterina Dmitrieva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q91777479|Anna V Eremeeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q4398097|Institute of Heritage]]''<br/>[[Краснодар дәүләт мәдәният институты]]
|
|
|-
| 1994-09-01
| 1999-06-11
| ''[[:d:Q96139454|Madina Azova]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| [[Россия халыклар дуслыгы университеты]]
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q96604262|Ivan M Medvedev]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|-
| 2012-09-01
| 2014-08-31
| ''[[:d:Q97527027|Marina A Andreeva]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
| 1977
| 1982
| ''[[:d:Q98511380|Yakov Demurin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| ''[[:d:Q52845618|Federal Research Center "V.S. Pustovoit All-Russian Research Institute of Oil Crops"]]''
|
|
|-
| 2002-09-01
| 2012-05-25
| ''[[:d:Q102150091|Stanislav Melnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| Кубан дәүләт университеты
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102302282|Aleksei Lvovich Berezovskii]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102342019|Georgiy Nikolaevich Titov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102342020|Nikolay Mikhaylovich Suchkov]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| ''[[:d:Q102400065|Vladimir Shlyk]]''
|
|
|
|
|
|
|-
|
| 2019
| ''[[:d:Q133488074|Yaroslav Boretsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1734662|картограф]]''
| ''[[:d:Q61781089|Centre for East European and International Studies]]''
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
* [http://www.kubsu.ru/ КубДУ сайты] (рус.)
== Шулай ук карагыз ==
{{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}}
* [[Россия югары уку йортлары исемлеге]]
[[Төркем:Россия университетлары]]
[[Төркем:1920 елда нигезләнгән уку йортлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча университетлар]]
[[Төркем:Краснодар югары уку йортлары]]
dx10zykxkzzswrpj0x19ihyqimixpp8
Калып:Вики-бала очраклы сүз
10
816049
5958580
5947941
2026-06-11T10:43:34Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958580
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list|sparql=SELECT (uri(replace(str(?l), "L", "Q")) as ?item) (MD5(CONCAT(str(?item),str(RAND()))) as ?random) ?l ?hitza ?sense ?ahotsak ?elhuyar ?audio (SAMPLE(?picture_) AS ?picture)
WHERE
{
?l a ontolex:LexicalEntry ; dct:language ?language ;
wikibase:lemma ?hitza ;
ontolex:sense ?esanahia.
?esanahia skos:definition ?sense;
wdt:P5137 ?q_concept.
?q_concept wdt:P18 ?picture_.
?language wdt:P218 'eu'.
FILTER (LANG(?sense) = 'eu')
OPTIONAL {?l wdt:P7559 ?ahotsak.}
OPTIONAL {?l wdt:P6838 ?elhuyar.}
{?l wdt:P443 ?audio}
UNION
{?l ontolex:lexicalForm ?f .
?f ontolex:representation ?form ;
wdt:P443 ?audio .
filter (regex(str(?f), "-F1$")) .}
# Exclude out of scope concepts
MINUS {?q_concept wdt:P31 wd:Q3624078.}. # countries
MINUS {?l wdt:P31 wd:Q1499602.}. #ad hoc hitzak
# Exclude non suitable concepts
VALUES ?minus {
wd:Q47092 # rape
wd:Q198 # war
wd:Q124490 # violence
wd:Q170382 # revolver
wd:Q1576 #cigar
#... add yours here
}.
MINUS {?sense wdt:P5137 ?minus.}.
# Exclude senses not suitable for young children:
FILTER NOT EXISTS {
VALUES ?filter {
wd:Q8102
wd:Q545779
wd:Q1521634
wd:Q571571
wd:Q184439
}
?esanahia wdt:P6191 ?filter.
}
}
GROUP BY ?l ?sense ?hitza ?ahotsak ?elhuyar ?audio
ORDER BY ?random
LIMIT 1
|columns=?hitza,?sense,?picture,?ahotsak,?elhuyar,?audio
|row_template=Wikidata list/Сүз
|skip_table=1
|thumb=550
}}
{{Wikidata list/Сүз
| hitza = ahuntz
| sense = (Zool.) bobidoen familiako ugaztun hausnarkaria, ilea motza eta latza, eta adarrak atzerantz okertuak dituena, haitz artean ongi ibiltzen dena (Capra aegagrus)
| picture = [[Файл:Billy goat.jpg|center|550px]]
| ahotsak = ahuntz
| elhuyar = Heu005609_0
| audio = [[Файл:LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-Ahuntz.wav|center|550px]]
}}
{{Wikidata list end}}
13rty99866mjhu0htsfwkllt4wyiknr
2022-2023 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге
0
816473
5958588
4407554
2026-06-11T11:22:09Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958588
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
e6oyhyllt3v3o3lexvwtm2qonnqgpgh
Бәхәс:2022-2023 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге
1
816474
5958594
4407558
2026-06-11T11:23:09Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[Бәхәс:2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958594
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Бәхәс:2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
amu5zh3fawn3axfwpbf66y3dx7sjxqo
Фән һәм техника өлкәсендә Россия Федерациясе Хөкүмәте премиясе
0
819535
5958556
5936016
2026-06-11T08:01:07Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958556
wikitext
text/x-wiki
{{seealso|Россия Федерациясе дәүләт премиясе|Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге}}
{{УК}}
'''Фән һәм техника өлкәсендә Россия Федерациясе Хөкүмәте премиясе''' ({{lang-ru|{{Label|Q4377076|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4377076|lang=en}}}}) — {{RUS}} дәүләт бүләге. [[1994 ел]]ның [[26 июль|26 июлендә]] булдырылган. [[Россия Федерациясе Хөкүмәте]] исеменнән гамәлдәге [[Россия Федерациясе хөкүмәте рәисләре|рәисе]] тарафыннан раслана һәм тапшырыла. Бүләкләнүчеләр саны — ??? кеше.
== Бүләкләнү нигезе ==
== Ияләре ==
{{seealso|Төркем:Фән һәм техника өлкәсендә РФ Хөкүмәте премиясе лауреатлары}}
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q4377076}
|section=
|sort=p166/Q4377076/p585
|columns=p166/Q4377076/p585:Ел,label:Исем,p21,p569,p570}}
{| class='wikitable sortable'
! Ел
! Исем
! җенес
! туу датасы
! үлем датасы
|-
|
| ''[[:d:Q46471|Vladimir Peshekhonov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-14
|
|-
| 2003
| [[Александр Прохоров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-07-11
| data-sort-value="2002" | 2002-01-08
|-
| 2010
| [[Валентина Матвиенко]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-07
|
|-
| 2008
| ''[[:d:Q313594|Kirsan Ilyumzhinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-05
|
|-
| 2009<br/>2010
| [[Вячеслав Зайцев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-03-02
| data-sort-value="2023" | 2023-04-30
|-
|
| ''[[:d:Q362998|Gennady Padalka]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-06-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q431006|Виктор Савиных]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q446865|Nikolai Patrushev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q447311|Anatoly Yakovlevich Solovyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-16
|
|-
| 1998-04-06<br/>2007-02-22
| ''[[:d:Q451455|Вахит Галиәкбәров]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-01
|
|-
| 2003
| ''[[:d:Q466610|Elena Baturina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-08
|
|-
|
| [[Алексей Миллер]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q699696|Vladimir Yakunin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q708484|Oleg Atkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q734909|Leonid Reiman]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-07-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q740269|Игорь Сергеев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-20
| data-sort-value="2006" | 2006-11-10
|-
| 2001
| ''[[:d:Q845401|David Yang]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-06-03
|
|-
| 1996
| ''[[:d:Q905015|Yuri Ovchinnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-02
| data-sort-value="1988" | 1988-02-17
|-
| 2008
| [[Рөстәм Миңнеханов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q983514|Георги Полтавченко]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-02-24
|
|-
| 2005
| ''[[:d:Q1192630|Vyacheslav Shtyrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q1395387|Alexei Mordashov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-09-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q1397809|Svyatoslav Fyodorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-08-08
| data-sort-value="2000" | 2000-06-02
|-
|
| ''[[:d:Q1399423|Oleg Lobov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-07
| data-sort-value="2018" | 2018-09-06
|-
|
| ''[[:d:Q1445225|Lev Altshuler]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-11-09
| data-sort-value="2003" | 2003-12-23
|-
|
| ''[[:d:Q1668314|Aleksandr Granberg]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-06-25
| data-sort-value="2010" | 2010-08-22
|-
| 1995
| ''[[:d:Q1716592|Victor Danilov-Danilyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-09
|
|-
| 2001<br/>2002
| ''[[:d:Q1894128|Виктор Рашников]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q1904859|Leonid Konopelko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q1981824|Sergey Bogdanchikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-10
|
|-
| 2005
| ''[[:d:Q2121574|Vladimir Popovkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-25
| data-sort-value="2014" | 2014-06-18
|-
|
| [[Денис Мантуров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1969" | 1969-02-23
|
|-
| 2005<br/>2006-02-20
| ''[[:d:Q2384738|Gennady Onishchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q2587259|Vladimir Fortov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-01-23
| data-sort-value="2020" | 2020-11-29
|-
| 2011
| ''[[:d:Q2622956|Victor Sadovnichy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-03
|
|-
|
| [[Олег Газенко]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1918" | 1918-12-12
| data-sort-value="2007" | 2007-11-17
|-
|
| [[Роберт Нигъмәтуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-17
|
|-
| 2003-02-18
| [[Валентин Юдашкин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-10-14
| data-sort-value="2023" | 2023-05-02
|-
|
| ''[[:d:Q4054946|Sergey Abramov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-25
|
|-
| 2003
| ''[[:d:Q4055253|Mikhail Abyzov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-06-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q4057375|Arnold Adamyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-06
| data-sort-value="2012" | 2012-09-11
|-
|
| ''[[:d:Q4057379|Leyla Adamyan]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q4058008|Vitaly Adushkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-09-10
| data-sort-value="2025" | 2025-11-25
|-
|
| ''[[:d:Q4058816|Rafik Sabirovitsj Ayzatoelov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q4059480|Efraim Akim]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-14
| data-sort-value="2010" | 2010-09-13
|-
|
| [[Ренат Акчурин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-02
| data-sort-value="2024" | 2024-10-06
|-
|
| ''[[:d:Q4060747|Sergey Aldoshin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4061076|Anatoly Alexandrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-07
|
|-
| 2024
| ''[[:d:Q4062294|Mammad Bagir Javad oglu Aliyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-04-08
|
|-
|
| [[Николай Алёшин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-10
| data-sort-value="2023" | 2023-02-11
|-
|
| ''[[:d:Q4064775|Alexander Ananenkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q4067748|Nikolay Anfimov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-29
| data-sort-value="2019" | 2019-10-29
|-
|
| ''[[:d:Q4067791|Vladimir Antsiferov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-26
| data-sort-value="2016" | 2016-03-06
|-
|
| ''[[:d:Q4070396|Vladimir Artyakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q4073114|Arslan Akhmetov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4073575|Igor Ashurbeyli]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4074803|Sergey Bagnenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
|
|-
| 2000<br/>2007
| ''[[:d:Q4077459|Oleg Bannykh]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q4078549|Mikhail Barskov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-08-05
| data-sort-value="2013" | 2013-01-07
|-
| 2015
| ''[[:d:Q4079713|Vladimir Bautin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-05-27
|
|-
| 2000-02-29
| ''[[:d:Q4080673|Alexander Bedritsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q4080802|Alexey Bezborodov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-02-01
| data-sort-value="2018" | 2018-05-05
|-
|
| ''[[:d:Q4082973|Felix Beloyartsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-06
| data-sort-value="1985" | 1985-12-17
|-
|
| [[Александр Берлин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-09-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q4087124|Igor Biryukov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-20
| data-sort-value="2017" | 2017-12-29
|-
|
| ''[[:d:Q4089230|Vitaly Bogdanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-06
|
|-
|
| [[Лео Бокерия]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-22
|
|-
| 1995
| ''[[:d:Q4090882|Vladimir Bolotin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-29
| data-sort-value="2008" | 2008-05-28
|-
|
| ''[[:d:Q4091126|Vladimir Bolshakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q4093300|Валерий Бондур]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q4094750|Ivan Bortnik]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4097760|Aleksandr Bugayov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-25
| data-sort-value="2024" | 2024-10-03
|-
|
| ''[[:d:Q4098360|Stanislav Buzinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-05
| data-sort-value="2012" | 2012-12-31
|-
| 1998
| ''[[:d:Q4098829|Vladimir Bulgak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4099684|Yelena Burlakova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-12
| data-sort-value="2016" | 2016-09-25
|-
| 2017
| ''[[:d:Q4104718|Юрий Васильев (1929-2023)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-10
| data-sort-value="2023" | 2023-12-29
|-
| 1999
| ''[[:d:Q4104963|Konstantin Vasilchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-01-10
| data-sort-value="2010" | 2010-07-15
|-
|
| ''[[:d:Q4105290|Nikolai Vatolin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-11-13
| data-sort-value="2018" | 2018-08-11
|-
|
| ''[[:d:Q4105987|Aleksandr Veyn]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-06
| data-sort-value="2003" | 2003-06-17
|-
|
| ''[[:d:Q4107911|Vitaly Werner]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-06
| data-sort-value="2016" | 2016-01-24
|-
|
| ''[[:d:Q4110582|Viktor Videneyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-12-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4111104|Vladimir Vikulin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q4123358|Eduard Volkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-18
| data-sort-value="2025" | 2025-06-04
|-
|
| ''[[:d:Q4125213|Yury Vorobyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4132888|Eduard Galperin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-10
|
|-
| 2012
| ''[[:d:Q4133544|Sergey Garanin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-02-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4136099|Anatoly Gerashchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-02
| data-sort-value="2022" | 2022-09-21
|-
|
| [[Рәгыйб Гыймаев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-01
| data-sort-value="2016" | 2016-01-29
|-
| 2002
| ''[[:d:Q4139600|Igor Glebov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1914" | 1914-01-21
| data-sort-value="2002" | 2002-01-11
|-
|
| ''[[:d:Q4140258|Vasily Glukhikh]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-02-10
| data-sort-value="2021" | 2021-07-19
|-
|
| ''[[:d:Q4145769|Viktor Gorokhov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-05
|
|-
|
| [[Ирина Горячева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q4147631|Igor Sergeyevich Gramberg]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-06-15
| data-sort-value="2002" | 2002-10-19
|-
|
| ''[[:d:Q4148174|Vladimir Grachev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-03-02
| data-sort-value="2026" | 2026-04-26
|-
| 2006
| ''[[:d:Q4148690|Igor Grekhov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q4149244|Anatoly Grigoryev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-03-23
| data-sort-value="2023" | 2023-02-11
|-
|
| ''[[:d:Q4151115|Vladimir Gryaznov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-07-17
| data-sort-value="2001" | 2001-05-19
|-
|
| ''[[:d:Q4152077|Asgat Gumerov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-15
| data-sort-value="2025" | 2025-12-23
|-
|
| ''[[:d:Q4152208|Гуняев, Георгий Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-29
| data-sort-value="2013" | 2013-07-31
|-
|
| ''[[:d:Q4154565|Yanush Danilevich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-06
| data-sort-value="2011" | 2011-05-15
|-
|
| ''[[:d:Q4154852|Сергей Данкверт]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q4155484|Veniamin Dashevsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-10-13
| data-sort-value="2021" | 2021-09-29
|-
|
| ''[[:d:Q4156262|Vladimir Debabov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q4156522|Nikolay Devyatkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-03-29
| data-sort-value="2001" | 2001-02-01
|-
|
| ''[[:d:Q4156727|Ivan Dedov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-02-12
|
|-
| 2003
| ''[[:d:Q4157585|Kamo Seropovič Demirčjan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q4157988|Igor Denisov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-03
| data-sort-value="2021" | 2021-11-17
|-
|
| ''[[:d:Q4163623|Gleb Dobrovolsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1915" | 1915-09-09
| data-sort-value="2013" | 2013-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q4170212|Vyacheslav Dudka]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q4171801|Anatoly Dyakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-10
| data-sort-value="2015" | 2015-08-12
|-
|
| ''[[:d:Q4175422|Stanislav Emelyanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-05-18
| data-sort-value="2018" | 2018-11-15
|-
|
| ''[[:d:Q4176032|Anatoly Yeperin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-15
| data-sort-value="2015" | 2015-08-25
|-
| 2008
| ''[[:d:Q4185435|Mikhail Zalikhanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-22
|
|-
| 2004<br/>2005
| ''[[:d:Q4188527|Vladislav Georgievitsj Zacharevitsj]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-12
| data-sort-value="2013" | 2013-11-16
|-
|
| [[Николай Зефиров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-13
| data-sort-value="2017" | 2017-04-28
|-
|
| ''[[:d:Q4194121|Vladimir Zotov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-26
|
|-
|
| [[Хәсән Зәбиров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4195759|Genrikh Ivanitsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q4196013|Vadim Ivanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-18
| data-sort-value="2022" | 2022-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q4196341|Timur Ivanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-08-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4197039|Vladimir Ivashkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4199841|Vjatsjeslav Aleksandrovitsj Ilitsjjov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q4200573|Sergey Inge-Vechtomov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q4202975|Pavel Ipatov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-12
|
|-
| 2003
| ''[[:d:Q4203527|Aleksandr Isayev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-26
| data-sort-value="2018" | 2018-08-30
|-
| 2010
| ''[[:d:Q4206703|Evgeny Kablov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q4209709|Vladimir Kalinnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-27
| data-sort-value="2015" | 2015-01-11
|-
|
| ''[[:d:Q4209957|Nikolay Kalistratov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-02
| data-sort-value="2023" | 2023-01-26
|-
|
| ''[[:d:Q4214181|Александр Карасевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4214390|Alexander Karaulov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4215684|Mikhail Karpenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4216560|Nikolay Kasimov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-05-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q4218103|Vladimir Kashin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q4218617|Nikolay Kvasha]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-12-08
| data-sort-value="2007" | 2007-11-04
|-
|
| [[Дмытро Кива|Дмитрий Кива]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-10-08
| data-sort-value="2024" | 2024-07-24
|-
|
| ''[[:d:Q4221307|Aleksandr Kirilin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-07-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q4221782|Mikhail Kirpichnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4225541|Mikhail Kovalchuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q4225969|Aleksandr Kogan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q4225970|Aleksandr Kogan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-25
| data-sort-value="2007" | 2007-03-08
|-
|
| ''[[:d:Q4226298|Sergey Kozhevnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-08-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4227221|Oskar Iosifovitsj Koyfman]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-21
| data-sort-value="2023" | 2023-12-31
|-
|
| ''[[:d:Q4227795|Sergey Kolesnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q4228698|Alexander Kolsanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-05
|
|-
| 2002
| ''[[:d:Q4230650|Eduard Kondrashov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4230961|Dmitry Konov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-09-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4230977|Aleksandr Konovalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-12-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q4230988|Gennady Konovalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q4231338|Aleksey Konstantinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-07
| data-sort-value="2008" | 2008-04-27
|-
|
| ''[[:d:Q4231343|Boris Konstantinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-27
| data-sort-value="2012" | 2012-07-30
|-
|
| ''[[:d:Q4231672|Alexey Kontorovich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-28
| data-sort-value="2023" | 2023-10-24
|-
|
| ''[[:d:Q4232064|Staņislavs Koņuhovs]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-12
| data-sort-value="2011" | 2011-04-03
|-
|
| ''[[:d:Q4233603|Georgy Korovin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-06-16
| data-sort-value="2012" | 2012-07-21
|-
|
| ''[[:d:Q4233612|Sergey Korovin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-05-24
| data-sort-value="2011" | 2011-12-07
|-
|
| ''[[:d:Q4234048|Anatoliy Koroteyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q4235655|Valery Kostyuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q4235951|Геннадий Котельников]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4238198|Gennady Krasnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q4240778|Dmitry А. Krivolutsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-04
| data-sort-value="2004" | 2004-10-30
|-
| 2000
| ''[[:d:Q4244603|Nikolay Kudryavtsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q4244957|Vladimir Kuznetsov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q4245002|Леонид Кузнецов (инженер)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-19
|
|-
|
| [[Николай Кузнецов (1931)]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q4245325|Aleksandr Kuzmin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-12
| data-sort-value="2019" | 2019-09-26
|-
|
| ''[[:d:Q4245979|Vladimir Kulakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-12
| data-sort-value="2007" | 2007-02-10
|-
|
| ''[[:d:Q4246103|Valery Kuleshov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-11-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q4246322|Gennadiy Nikolaevitsj Koelipanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q4249002|Mark Kurtser]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-06-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q4249483|Aleksey Kutepov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-10
| data-sort-value="2004" | 2004-02-28
|-
|
| ''[[:d:Q4249723|Nikolay Georgievitsj Koetin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4252323|Nikolai P. Lavyorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-01-12
| data-sort-value="2016" | 2016-11-27
|-
|
| ''[[:d:Q4254177|Boris Lapin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-08-10
| data-sort-value="2020" | 2020-04-30
|-
|
| ''[[:d:Q4255695|Valery Lebedev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-11-14
| data-sort-value="2021" | 2021-07-05
|-
|
| ''[[:d:Q4257001|Viktor Legostayev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-06-06
| data-sort-value="2015" | 2015-01-08
|-
|
| ''[[:d:Q4258994|Aleksandr Leontyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-05-24
| data-sort-value="2022" | 2022-11-30
|-
| 2000
| ''[[:d:Q4261708|Georgy Limansky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-27
|
|-
| 1998
| ''[[:d:Q4262412|Aleksey Lipanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q4262428|Yury Lipatov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-06-14
|
|-
| 2011
| ''[[:d:Q4263554|Alexander Litvak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-11-17
|
|-
| 2008
| [[Владимир Литвиненко]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q4266159|Boris Lomberg]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-02-20
| data-sort-value="2022" | 2022
|-
|
| ''[[:d:Q4266793|Vitaly Lopota]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q4266850|Yury Lopukhin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-28
| data-sort-value="2016" | 2016-10-03
|-
|
| ''[[:d:Q4269458|Valery Lunin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-31
| data-sort-value="2020" | 2020-03-09
|-
|
| ''[[:d:Q4272572|Nikolai Ljakishev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-10-05
| data-sort-value="2006" | 2006-11-18
|-
|
| ''[[:d:Q4272898|Boris Lyovin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-11
| data-sort-value="2023" | 2023-06-30
|-
|
| [[Мидхәт Мәүлетев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-16
| data-sort-value="2000" | 2000-12-08
|-
|
| ''[[:d:Q4274780|Майер, Александр Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q4275190|Arthur Mac]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-05-15
| data-sort-value="2016" | 2016-02-21
|-
|
| ''[[:d:Q4275420|Nikolai Makarovets]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-21
| data-sort-value="2019" | 2019-03-31
|-
|
| ''[[:d:Q4276165|Aleksandr Maksimov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-24
| data-sort-value="2012" | 2012-09-19
|-
|
| ''[[:d:Q4277830|Vasiliy Aleksandrovitsj Malinnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q4279315|Yury Malyshev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-01
| data-sort-value="2022" | 2022-09-05
|-
|
| ''[[:d:Q4280017|Yury Mamontov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4284839|Gennady Matishov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q4284972|Victor Matrosov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-07
| data-sort-value="2015" | 2015-01-19
|-
|
| ''[[:d:Q4285671|Gadzji Noechievitsj Machatsjev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-19
| data-sort-value="2013" | 2013-12-19
|-
|
| ''[[:d:Q4285723|Махлай, Александр Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q4286010|Мачехин, Георгий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q4291469|Gennady Mesyats]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-02-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q4293804|Oleg Milman]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-14
|
|-
| 2004
| [[Карл Минскер]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-14
| data-sort-value="2003" | 2003-05-25
|-
|
| ''[[:d:Q4296056|German Mironov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-09
| data-sort-value="2008" | 2008-08-03
|-
|
| ''[[:d:Q4296088|Sergey Mironov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-06
| data-sort-value="2023" | 2023-08-14
|-
|
| ''[[:d:Q4296620|Boris Sergeevitsj Mitin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-05-27
| data-sort-value="2000" | 2000-11-03
|-
|
| ''[[:d:Q4296640|Sergey Gerasimovich Mitin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q4297324|Viktor Mikhailov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-03-13
| data-sort-value="1990" | 1990-06-15
|-
| 2011
| [[Илья Моисеев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-15
| data-sort-value="2020" | 2020-10-11
|-
|
| [[Юрий Монаков|Юри Монаков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-08-07
| data-sort-value="2011" | 2011-01-03
|-
|
| ''[[:d:Q4303532|Valentina Moryakina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-24
| data-sort-value="2015" | 2015-07-22
|-
|
| ''[[:d:Q4303993|Aleksey Mikhailovich Moskovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-10
|
|-
| 2010
| ''[[:d:Q4310329|Vyacheslav Myasnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-12
| data-sort-value="2010" | 2010-07-21
|-
|
| ''[[:d:Q4312383|Valentin Vasilevitsj Naydenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-07
| data-sort-value="2005" | 2005-10-20
|-
|
| ''[[:d:Q4312565|Vladimir Nakoryakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-07-26
| data-sort-value="2018" | 2018-04-01
|-
|
| ''[[:d:Q4317779|Vladimir Nesterov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-01
| data-sort-value="2022" | 2022-12-28
|-
|
| ''[[:d:Q4317783|Ivan Nesterov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-01
| data-sort-value="2019" | 2019-02-01
|-
|
| ''[[:d:Q4317976|Sergey Netesov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-04-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q4319735|Vladimir Nikitin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-09-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q4321864|Ivan A. Novakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4322720|Juriy Vasilevitsj Novikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-02-25
| data-sort-value="2024" | 2024-03-11
|-
| 2005
| ''[[:d:Q4323971|Genrikh Novozhilov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-10-27
| data-sort-value="2019" | 2019-04-28
|-
|
| ''[[:d:Q4323973|Kapiton Vasilevitsj Novozjilov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-08-18
| data-sort-value="2013" | 2013-08-24
|-
|
| ''[[:d:Q4327599|Сергей Носов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-02-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q4328055|Boris Nuraliyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q4329781|Ivan Obraztsov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-07-28
| data-sort-value="2005" | 2005-02-28
|-
|
| ''[[:d:Q4331304|Огурцов, Анатолий Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4332697|Vladimir Okrepilov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-02-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q4335049|Boris Onyky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-20
| data-sort-value="2020" | 2020-12-11
|-
|
| ''[[:d:Q4336552|Aleksandr Orlikovskiy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-12
| data-sort-value="2016" | 2016-05-01
|-
|
| [[Виктор Осипов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4341504|D.S. Pavlov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q4342875|Mikhail Paltsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-11-09
| data-sort-value="2025" | 2025-04-17
|-
| 2004
| ''[[:d:Q4344466|Vladislav Panchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q4360738|Vladimir Petrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-06-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q4360852|Rem Petrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-22
|
|-
| 1998
| ''[[:d:Q4362907|Yevgeny Vasilyevich Pimenov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-05
| data-sort-value="2021" | 2021-01-26
|-
|
| ''[[:d:Q4363243|Michael A. Piradov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-09
|
|-
| 2004
| ''[[:d:Q4364718|Nikolay Platė]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-11-04
| data-sort-value="2007" | 2007-03-16
|-
|
| ''[[:d:Q4369291|Valentin Pokrovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-04-01
| data-sort-value="2020" | 2020-10-29
|-
|
| ''[[:d:Q4374625|A. I. Potapov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-08-22
| data-sort-value="2013" | 2013-09-26
|-
|
| ''[[:d:Q4375009|Eduard Potyomkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-17
| data-sort-value="2020" | 2020-05-14
|-
|
| ''[[:d:Q4379307|Vyacheslav Prikhodko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q4382568|Mikhail Prusak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-23
| data-sort-value="2025" | 2025-08-26
|-
|
| ''[[:d:Q4383713|Dmitry Pumpyansky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-03-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q4384593|Lev Puchkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-05
| data-sort-value="2021" | 2021-01-07<br/>2021-01-04
|-
|
| ''[[:d:Q4388977|Gennadiy Gennadevitsj Raykoenov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-12-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q4390065|Andrey Rappoport]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-06-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q4390593|Valery Rastorguyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-08
| data-sort-value="2021" | 2021-07-06
|-
|
| ''[[:d:Q4393757|Aleksandr Pavlovitsj Reoetov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-08-05
| data-sort-value="2012" | 2012-05-07
|-
| 2010
| [[Геннадий Розенберг|Геннади Розенберг]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-30
|
|-
|
| [[Александр Рочегов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1917" | 1917-01-24
| data-sort-value="1998" | 1998-12-02
|-
|
| ''[[:d:Q4399758|Андрей Рудской]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-02-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q4400114|Dmitry Rundkvist]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-10
| data-sort-value="2022" | 2022-01-15
|-
|
| ''[[:d:Q4401174|Олег Рутковский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-13
| data-sort-value="2008" | 2008-03-10
|-
|
| ''[[:d:Q4404784|Mikhail Sadovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-10-24
| data-sort-value="1994" | 1994-10-12
|-
| 2000
| ''[[:d:Q4407500|Lev Sandakchiev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-11
| data-sort-value="2006" | 2006-06-29
|-
|
| ''[[:d:Q4408074|Mikhail Sapin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-10-19
| data-sort-value="2015" | 2015-03-20
|-
| 2013
| ''[[:d:Q4408631|Ashot Sarkisov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-01-30
| data-sort-value="2022" | 2022-10-17
|-
|
| ''[[:d:Q4409150|Aleksandr Saurov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-01-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q4410353|Vladimir Svetlov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-04-16
| data-sort-value="2021" | 2021-10-18
|-
|
| ''[[:d:Q4413490|Igor Seleznyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-23
| data-sort-value="2017" | 2017-02-20
|-
|
| ''[[:d:Q4417874|Roman Serykh]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-03
| data-sort-value="2008" | 2008-09-15
|-
| 2011
| ''[[:d:Q4418657|Aleksandr Sergeyevich Sigov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-05-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q4418859|Pavel Ivanovitsj (vratsj) Sidorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q4422094|Iouri Skoloubovitch]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q4423465|Mikhail Slipenchuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-01-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q4423990|Слугин, Владимир Степанович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933
| data-sort-value="2007" | 2007
|-
|
| ''[[:d:Q4424655|Gennadiy Smirnov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-17
| data-sort-value="2020" | 2020-07-19
|-
|
| ''[[:d:Q4426883|Viktor Soyfer]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q4427257|Eduard Sokolow]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-08
| data-sort-value="2016" | 2016-09-05
|-
| 2003
| [[Юрий Соломенцев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-25
| data-sort-value="2018" | 2018-09-15
|-
| 2015
| ''[[:d:Q4441615|Aleksandr Stempkovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q4444034|Mikhail Nikolaevich Strikhanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q4448168|Anatoly Sysoyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-01-09
| data-sort-value="2021" | 2021-02-16
|-
|
| ''[[:d:Q4449511|Albert Tavkhelidze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-16
| data-sort-value="2010" | 2010-02-27
|-
|
| ''[[:d:Q4451714|Natalia Tarasova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4452435|Aleksandr Tatarkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-11
| data-sort-value="2016" | 2016-08-05
|-
|
| [[Шәфәгать Тәхәветдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-23
|
|-
| 2005
| ''[[:d:Q4452874|Hristo Periklovitsj Tachtsjidi]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q4454218|Valery Telichenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4455797|G. F. Tereshchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-28
| data-sort-value="2010" | 2010-04-16
|-
|
| ''[[:d:Q4459782|Viktor Grigorevitsj Tolmatsjjov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-07-08<br/>1951-06-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q4464552|Yuri Trutnev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-02
| data-sort-value="2021" | 2021-08-06
|-
|
| ''[[:d:Q4477528|Stanislav Us]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-23
| data-sort-value="2026" | 2026-05-05
|-
|
| ''[[:d:Q4479270|Учайкин, Василий Фёдорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q4479525|Igor B. Ushakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q4482144|Evgeny Fedosov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-05-14
| data-sort-value="2025" | 2025-09-08
|-
|
| ''[[:d:Q4484086|Georgy Filippov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-10
| data-sort-value="2026" | 2026-01-30
|-
| 2004
| ''[[:d:Q4484852|Andrey Finkelshteyn]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-08-07
| data-sort-value="2011" | 2011-09-18
|-
|
| ''[[:d:Q4492350|Georgiy Avraamovitsj Frank]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-03-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q4492929|Konstantin Vasilyevich Frolov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-07-22
| data-sort-value="2007" | 2007-11-18
|-
|
| ''[[:d:Q4493948|Vladimir Fiodorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-03-21
| data-sort-value="2010" | 2010-09-17
|-
|
| ''[[:d:Q4493976|Igor Fedorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-15
| data-sort-value="2023" | 2023-08-27
|-
| 2008
| [[Сәламбәк Хаҗиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-07
| data-sort-value="2018" | 2018-03-02
|-
|
| ''[[:d:Q4494688|Rakhim Khaitov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-06
| data-sort-value="2022" | 2022-03-11
|-
|
| ''[[:d:Q4496603|Igor Khatkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-04-06
|
|-
| 2005
| ''[[:d:Q4498491|Vladimir Khmelyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4502045|Mogeli Khubutiya]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q4503054|Руслан Цаликов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-07-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q4506942|Roman Chalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-04-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q4507289|Yury Chaplygin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-07-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q4508615|Jivan Cheloyants]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q4508645|ボリス・ツェリツォフ]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-23
| data-sort-value="2014" | 2014-05-25
|-
|
| ''[[:d:Q4512985|Valery Chereshnev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q4514347|Vladimir K. Chernyshev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-05
| data-sort-value="2005" | 2005-04-30
|-
|
| ''[[:d:Q4515588|Владимир Чибиркин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q4516359|Valeriy Ivanovitsj Tsjissov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q4518375|Aleksandr Chuchalin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q4519169|Aleksandr Shabrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-05-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4519179|Sergey Viktorovitsj Sjaboenin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-10-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q4519441|Vladimir Shaydurov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-06-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q4520574|Boris Sharkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-02-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q4521175|Vagan Shakhgildyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-28
| data-sort-value="2012" | 2012-04-03
|-
|
| ''[[:d:Q4521361|Mikhail Shakhramanyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-07-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q4522439|Aleksandr Sheyndlin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-08-22
| data-sort-value="2017" | 2017-01-13
|-
|
| ''[[:d:Q4522717|Aleksandr Aleksandrovitsj Sjeloepanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q4524194|Arkady Shipunov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-07
| data-sort-value="2013" | 2013-04-25
|-
|
| ''[[:d:Q4525600|Gennady Shmal]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q4525775|Vladimir Shmyryov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q4525950|Yury Shokin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-09
| data-sort-value="2024" | 2024-11-02
|-
|
| ''[[:d:Q4526169|Vladimir Shorin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-07-27
| data-sort-value="2023" | 2023-12-09
|-
| 2003
| ''[[:d:Q4526361|Vladimir Shpak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-02-07
| data-sort-value="2009" | 2009-02-23
|-
|
| ''[[:d:Q4527675|Valery Shumakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-09
| data-sort-value="2008" | 2008-01-27
|-
|
| ''[[:d:Q4528398|Mikhail Shchadov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-11-14
| data-sort-value="2011" | 2011-11-13
|-
|
| ''[[:d:Q4528657|Sergey Shchelkunov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q4533752|Feliks Yudakhin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-09-15
| data-sort-value="2011" | 2011-08-30
|-
|
| ''[[:d:Q4536413|Valery Yazev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q4536882|Vladimir Yakovlev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q4536978|Tatiana Yakovleva]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q4538312|Oleg Yanushevich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-04-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q4539101|Vladimir Yarygin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-10
| data-sort-value="2013" | 2013-06-10
|-
|
| ''[[:d:Q4719997|Alexander Ryazanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-10-13
|
|-
| 2003
| [[Амиран Ревишвили]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-11
|
|-
| 2004
| ''[[:d:Q4752210|Anatoly Pokrovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-11-21
| data-sort-value="2022" | 2022-06-02
|-
|
| ''[[:d:Q4832278|Azary Abramovich Lapidus]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-23<br/>1958-05-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q5548496|Georgy Korniyenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-02-13
| data-sort-value="2006" | 2006-05-10
|-
|
| ''[[:d:Q6526419|Leonid Shkadov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-07-30
| data-sort-value="2003" | 2003-01-25
|-
|
| ''[[:d:Q6849732|Mikhail Trinoga]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q7453960|Kasimirovich Borislav]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-08-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q7498958|Joseph G. Hakobyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q7939652|Aleksandr Peyve]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-01-27
| data-sort-value="1985" | 1985-12-21
|-
|
| ''[[:d:Q8061599|Yuri Shafranik]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q13503320|Gennady Fadeev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q15042089|Vladimir Larionov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-10
| data-sort-value="2004" | 2004-03-04
|-
|
| ''[[:d:Q15060711|Ярилин, Александр Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-21
| data-sort-value="2013" | 2013-08-27
|-
|
| ''[[:d:Q15060923|Viktor Shurygin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q15061265|Шабалов, Иван Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-01-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q15061316|Lidija Tsjubrajeva]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q15063191|Vitalij Fortygin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-12-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q15064273|Igor Alekseevich Bakulov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-08-13
| data-sort-value="2010" | 2010-05-20
|-
|
| ''[[:d:Q15064354|Tatyana Batygina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-10-24
| data-sort-value="2015" | 2015-09-16
|-
|
| ''[[:d:Q15064452|Νικολάι Μπελιάνιν]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-03-14
| data-sort-value="2008" | 2008-01-15
|-
|
| ''[[:d:Q15065073|Nikolay Volodin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q15065554|Anatóli Gránov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-21
| data-sort-value="2017" | 2017-05-12
|-
| 2008
| ''[[:d:Q15065591|Yury Grigoryev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-05-29
| data-sort-value="2019" | 2019-03-21
|-
|
| ''[[:d:Q15065676|Boris Gusev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q15065685|Vladimir Gutenev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-03-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q15065745|Yury Dgebuadze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q15065899|Анатолий Дмитриевский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q15066357|Aleksandr Jeljutin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-16
| data-sort-value="2012" | 2012-12-29
|-
|
| ''[[:d:Q15066396|Oleg N. Favorsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-01-27
| data-sort-value="2022" | 2022-06-24
|-
|
| ''[[:d:Q15066471|Feliks Yershov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-12-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q15066595|Alexey Zhizhchenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-19
| data-sort-value="2019" | 2019-06-22
|-
|
| ''[[:d:Q15067277|Mikhail Ivanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-06
| data-sort-value="2018" | 2018-07-03
|-
|
| ''[[:d:Q15067407|Leonid Ilyin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-03-15
| data-sort-value="2023" | 2023-10-07
|-
|
| ''[[:d:Q15067623|Yury Isakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-28
| data-sort-value="2016" | 2016-08-03
|-
|
| ''[[:d:Q15067976|Viktor Danilovich Kabanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-17
| data-sort-value="2024" | 2024-10-29
|-
|
| ''[[:d:Q15068104|Vladimir Kazarinov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-12-05
| data-sort-value="1999" | 1999-02-12
|-
|
| ''[[:d:Q15068221|Igor Anatolievich Kalyaev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-11-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q15068467|Boris Katorgin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q15069410|Vladimir Kopelev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-05-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q15070149|Бронников, Дмитрий Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1913" | 1913-01-05
| data-sort-value="1998" | 1998-09-07
|-
|
| ''[[:d:Q15070428|Mikhail Krasnov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-05-31
| data-sort-value="2006" | 2006-06-24
|-
|
| ''[[:d:Q15071226|Aleksandr Lisitsyn]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-07-03
| data-sort-value="2020" | 2020-02-11
|-
| 2000
| ''[[:d:Q15072125|Victor A. Matveev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q15072240|Yefim Mezhiritsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q15073574|Vasiliy Andreevitsj Moroz]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-10-12
| data-sort-value="2019" | 2019-01-10
|-
|
| ''[[:d:Q15074620|Nikolay Fjodorovitsj Mjasoedov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-10-31
|
|-
| 1999
| ''[[:d:Q15074914|Dmitriy Archipovitsj Tarakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-17
| data-sort-value="2013" | 2013-05-22
|-
|
| ''[[:d:Q15074971|Yury Natochin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-12-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q15076753|Aleksandr Spasov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-23
|
|-
|
| [[Юрий Симонов|Юри Симонов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-03-17
| data-sort-value="2019" | 2019-08-14
|-
| 2000
| ''[[:d:Q15079366|Vladimir Serov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q15088821|Aleksandr Rumyantsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-02-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q15089124|Anatoly Ruban]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-15
| data-sort-value="2011" | 2011-11-26
|-
|
| ''[[:d:Q15109126|Ivan Gorlov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q15205990|Александр Василенко]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q15496668|Igor Kvetnoy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q15640176|Vladimir Klyuyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-01-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q15845883|Nikolay Olegovich Milanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-04
| data-sort-value="2014" | 2014-02-17
|-
|
| ''[[:d:Q15995510|Michail L. Surguchev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-11-16
| data-sort-value="1991" | 1991-04-01
|-
|
| ''[[:d:Q16165697|Igor Abylgaziyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q16323958|Temirbolat Berezov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-10-19
| data-sort-value="2014" | 2014-03-10
|-
| 2013
| ''[[:d:Q16323964|Jakov Sjkolnik]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-05
| data-sort-value="2014" | 2014-03-11
|-
|
| ''[[:d:Q16335536|Anatolij Tsyb]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-01-21
| data-sort-value="2013" | 2013-11-08
|-
|
| ''[[:d:Q16335571|Горбанев, Ростислав Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-28
| data-sort-value="2012" | 2012-09-19
|-
|
| ''[[:d:Q16335619|Aleksey Ugarov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-03-30
| data-sort-value="2011" | 2011-03-01
|-
| 2003
| ''[[:d:Q16628620|Viktor Bykov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q16652665|Yury Zavalishin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-03
| data-sort-value="2019" | 2019-08-19
|-
|
| ''[[:d:Q16656045|David Ioseliani]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-06-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q16656897|Геннадий Казанин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-02
| data-sort-value="2020" | 2020-03-30
|-
| 2008
| ''[[:d:Q16665423|Vladimir Kononov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q16668127|Valery Kubyshkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-05-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q16668212|Nikolay Kudryashov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q16699846|Aleksandr Genrikhovich Sofronov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q16704686|Yury Tarbeyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-08-08
| data-sort-value="2020" | 2020-06-05
|-
|
| ''[[:d:Q16716045|Цыб, Сергей Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-04-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q16718214|Vladimir Chekhonin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q16718298|Ivan Mikhailovich Chizh]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q16913009|Rady Shmakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-17
| data-sort-value="2021" | 2021-09-23
|-
|
| ''[[:d:Q17275670|Aleksandr Romashin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-20
| data-sort-value="2014" | 2014-06-19
|-
|
| ''[[:d:Q17306064|Zinaida Suslina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-07-03
| data-sort-value="2014" | 2014-06-22
|-
|
| ''[[:d:Q17617334|Nikolai Izmerov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-12-19
| data-sort-value="2016" | 2016-12-23
|-
|
| ''[[:d:Q17617371|Igor Mayev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-03-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q17617393|Nikolay Dmitriyevich Yushuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-12-22
| data-sort-value="2023" | 2023-10-17
|-
|
| ''[[:d:Q17617443|Jakov Besel]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-30
| data-sort-value="2025" | 2025-06-20
|-
|
| ''[[:d:Q17617459|Leonid S. Barbarash]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-22
| data-sort-value="2023" | 2023-11-14
|-
|
| ''[[:d:Q17619546|Vladimir Lysak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q17675304|Mikhail Ostrovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-02-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q17675341|Oleg A. Bogatikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-15
| data-sort-value="2022" | 2022-03-01
|-
|
| ''[[:d:Q17675584|Boris Myasoyedov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-09-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q18043515|Evgeny Mikrin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-15
| data-sort-value="2020" | 2020-05-05
|-
|
| [[Илдар Габдуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q18044189|David Zaridze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q18084479|Leonid Smirnov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-12
|
|-
| 2009-03-10
| ''[[:d:Q18176103|Igor Mishin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-30
|
|-
| 2012
| [[Александр Сергеев (1955)]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-02
|
|-
| 2003
| ''[[:d:Q18327448|Tamerlan Bekirbaev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-19
| data-sort-value="2023" | 2023-11-13
|-
|
| ''[[:d:Q18397663|Лейковский, Юрий Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q18400821|Boris Bobrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1977" | 1977-09-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q18409625|Kliment Trubetskoy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q18543383|Sergey Goncharov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-10-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q18603017|Mikhail Kurlenya]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q18634132|Oleg Bukharin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-16
|
|-
| 1997
| ''[[:d:Q18634212|Виктор Глущенко]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-05-14
| data-sort-value="2015" | 2015-02-06
|-
|
| ''[[:d:Q18634604|Anatoly Miroshnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q18634690|Boris Obnosov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q18634812|Evgeny Pokushalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q18634844|Vasily Popov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-26
| data-sort-value="2023" | 2023-04-13
|-
|
| ''[[:d:Q18635016|Vladimir Selin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-01-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q18741309|Пеньков, Максим Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-05-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q18786174|Anatoly Kholkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q18786179|Цугленок, Николай Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-12-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q18786181|V. A. Chanturii︠a︡]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-10-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q18920633|Igor Yeryukhin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-28
| data-sort-value="2014" | 2014-10-08
|-
|
| [[Валерий Грайфер]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-11-20
| data-sort-value="2020" | 2020-04-24
|-
|
| ''[[:d:Q18936339|Ерохин Владислав Всеволодович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-01
| data-sort-value="2014" | 2014-11-22
|-
|
| ''[[:d:Q19366054|Aleksandr Aronov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q19613131|Bagrat Alekyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q19614413|Dmitry Garkunov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-24
| data-sort-value="2021" | 2021-05-28
|-
| 2008
| ''[[:d:Q19616055|Irina Ivshina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-06-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q19618863|Leopold Leontyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q19618878|Feliks Letnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q19619078|Aleksey Makarov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q19754433|Boris Lobanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-07-31
| data-sort-value="2015" | 2015-03-13
|-
|
| ''[[:d:Q19754435|Anatoly Ovtchinnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-24
| data-sort-value="2015" | 2015-03-16
|-
|
| ''[[:d:Q19817442|Sergey Alekseyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-20
| data-sort-value="2015" | 2015-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q19843999|Aleksandr Verkhovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-08-23
|
|-
| 2012
| ''[[:d:Q19884893|Sergey Chernyshev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-05-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q19907253|Valentina Grigoryevna Babel]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-01-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q19907511|Nikolay Bochkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-19
| data-sort-value="2011" | 2011-09-28
|-
|
| ''[[:d:Q19909257|Иноземцев, Александр Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-05-07
| data-sort-value="2014" | 2014-03-12
|-
|
| ''[[:d:Q19909309|Igor Sokolov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q19909560|Филиппов, Геннадий Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-06
| data-sort-value="2023" | 2023-03-03
|-
| 2001
| ''[[:d:Q19910504|Dmitry Vasilyevich Orlov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-21
| data-sort-value="2002" | 2002-10-10
|-
|
| ''[[:d:Q19918442|Шелыгин, Юрий Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q19965869|Vitaliy Ievlev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-05-15
| data-sort-value="1990" | 1990-01-01
|-
|
| ''[[:d:Q20035908|Nikolay Melnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-25
| data-sort-value="2018" | 2018-06-02
|-
|
| ''[[:d:Q20051207|Anatoli Jurjewitsch Baryschnikow]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-09-21
| data-sort-value="2015" | 2015-05-31
|-
|
| ''[[:d:Q20051210|Alexandre Oucherovitch Dorf]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-02
| data-sort-value="2015" | 2015-05-30
|-
|
| ''[[:d:Q20065950|Ilya Blekhman]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-11-29
| data-sort-value="2021" | 2021-02-03
|-
|
| ''[[:d:Q20068783|Aleksandr Alekseevitsj Negoda]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-28
| data-sort-value="2016" | 2016-08-20
|-
|
| ''[[:d:Q20156310|Aleksandr Perelman]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-05-18
| data-sort-value="1998" | 1998-03-07
|-
|
| [[Әхмәт Мазһаров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-01
|
|-
|
| [[Ильяс Абдрахманов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-10-21
|
|-
| 2012
| ''[[:d:Q20742154|Guerman Smirnov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-18
| data-sort-value="2015" | 2015-07-14
|-
|
| ''[[:d:Q20918786|Artour Oussenkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-10-14
| data-sort-value="2015" | 2015-08-27
|-
|
| ''[[:d:Q21065096|Yulian Yusfin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-24
| data-sort-value="2015" | 2015-05-18
|-
|
| ''[[:d:Q21088519|Артамонов, Владимир Сергеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q21088684|Балега, Юрий Юрьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-01-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q21092005|Vladimir Verba]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q21098901|Vladimir Zdornov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-02-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q21100391|Anatoly Kiselyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-29
| data-sort-value="2017" | 2017-06-09
|-
|
| ''[[:d:Q21101902|Sergey Korotkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q21104417|Михаил Романович Личиницер]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-03
| data-sort-value="2019" | 2019-02-25
|-
|
| ''[[:d:Q21104563|Vyacheslav Andreevich Lyubimenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-27
| data-sort-value="2017" | 2017-12-23
|-
| 1997<br/>2003
| ''[[:d:Q21106395|Aleksandr Matveenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-20
| data-sort-value="2021" | 2021-01-12
|-
| 2004
| ''[[:d:Q21106854|Vladimir Pavlovitsj Melnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q21109215|Semjon Lvovitsj Moesjer]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q21133967|Nicolay Shabalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-21
| data-sort-value="2023" | 2023-02-27
|-
|
| ''[[:d:Q21140565|Aslan Jusoepovitsj Tsivadze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-01-20
|
|-
|
| [[Натан Сельский|Натан Селски]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-09-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q21152728|Nikolay Alekseevitsj Severtsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q21154130|Vladimir Ponomarenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-03
| data-sort-value="2025" | 2025-06-03
|-
|
| ''[[:d:Q21154257|Плавских, Владимир Дмитриевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939
| data-sort-value="2003" | 2003
|-
|
| ''[[:d:Q21181307|Шахматов, Евгений Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-01-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q21639147|Aleksandr Michaylovitsj Digay]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q21639514|Λέονιντ Ζαμπέλιν]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-01-30
| data-sort-value="2015" | 2015-09-24
|-
|
| ''[[:d:Q21640252|Oleg Kiselyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-09-05
| data-sort-value="2015" | 2015-11-24
|-
| 1998
| [[Юрий Клячкин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-12-31
| data-sort-value="2000" | 2000-03-31
|-
|
| ''[[:d:Q21641390|Viktor Maleyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-22
|
|-
| 2004
| ''[[:d:Q21641396|Aleksey Malinin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-06-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q21641713|Юрий Михайлов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q21643991|Поздышев, Эрик Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-01
| data-sort-value="2025" | 2025-03-23
|-
|
| ''[[:d:Q21662853|Pyotr Kononkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-09-10
| data-sort-value="2021" | 2021-03-25
|-
|
| ''[[:d:Q21857075|Виктор Мартынов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-09-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q22045959|Ignatiy Makarovitsj Petoechov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-02-15
| data-sort-value="2010" | 2010-08-13
|-
|
| ''[[:d:Q22046421|Victor Tutelyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-02-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q22138084|Liudmyla Novytska-Usenko]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q22246795|Дворянинов Владислав Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q22283625|Arsen Hayruni]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-09-05
| data-sort-value="2006" | 2006-12-05
|-
| 2012
| ''[[:d:Q22688797|Efim A. Khazanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-11-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q22919266|Gennady Storozhakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-25
| data-sort-value="2016" | 2016-02-18
|-
|
| ''[[:d:Q22919507|Sergey Severin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-21
| data-sort-value="2016" | 2016-02-13
|-
|
| ''[[:d:Q22919623|Александр Просеков]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-05-01
|
|-
| 2007
| ''[[:d:Q22919647|Gennadiy Sklyar]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q23655422|Васильчук, Марат Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-27
| data-sort-value="2019" | 2019-10-07
|-
|
| ''[[:d:Q23656161|Sergey Leonov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-10-01
| data-sort-value="1999" | 1999-04-27
|-
|
| ''[[:d:Q23656676|Чернышов, Евгений Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-17
| data-sort-value="2021" | 2021-10-03
|-
| 1998
| ''[[:d:Q24009799|Radii Shalin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-01-06
| data-sort-value="2006" | 2006-07-11
|-
|
| ''[[:d:Q24010053|Щербак, Анатолий Фёдорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q24010828|Valentin Vasilevitsj Oetkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-09
| data-sort-value="2008" | 2008-12-14
|-
|
| ''[[:d:Q24351339|Ivan Michaylovitsj Doenin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-01-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q24351425|Ilya Levin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-10-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q24351477|Мальцев, Пётр Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q24351566|Драгунов, Юрий Григорьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-11-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q24352392|Каплунов, Давид Родионович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-22
| data-sort-value="2026" | 2026-06-06
|-
|
| ''[[:d:Q24352617|N. I. Voropaĭ]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-11-01
| data-sort-value="2022" | 2022-02-28
|-
|
| ''[[:d:Q24352740|Филиппов, Сергей Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-15
|
|-
| 1996
| ''[[:d:Q24642283|Gennady Panatov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-03-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q24642696|Nikolay Ivanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-12
| data-sort-value="2020" | 2020-10-01
|-
|
| ''[[:d:Q24844885|Поплавский, Владимир Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-03-20
| data-sort-value="2016" | 2016-06-18
|-
|
| ''[[:d:Q24932435|Vladimir Sergeevitsj Tikoenov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q24935678|Глеб Ильенко]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-27
| data-sort-value="2007" | 2007-03-23
|-
|
| ''[[:d:Q24938310|Պավել Բուտիրին]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-08-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q24938556|Яландин, Михаил Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q24938574|Мешалкин Валерий Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q24939002|Valentin Nikolaevitsj Moiseev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-08-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q24939319|Arkady Tikhonov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-01-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q25343598|Pavel Storozhenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-12
|
|-
| 2011
| ''[[:d:Q25391134|Grigory Denisov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q25396477|Valery Filatov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q26244406|Vladimir Ivanovitsj Levachin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-14
| data-sort-value="2016" | 2016-08-02
|-
|
| ''[[:d:Q26255416|Victor Sokolovsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q26255467|Galina Savelyeva]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-02-23
| data-sort-value="2022" | 2022-11-29
|-
|
| ''[[:d:Q26255532|Juriy Michaylovitsj Miljochin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q26255630|Valeriy Grigorevitsj Koelitsjichin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q26255699|Inesa Kozlovskaya]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-06-02
| data-sort-value="2020" | 2020-02-19
|-
|
| [[Юрий Чуйков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-03-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q26776840|Aleksandr Vladimirovitsj Kazakevitsj]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-10-01
| data-sort-value="2016" | 2016-08-21
|-
|
| ''[[:d:Q26776867|Стеклов, Олег Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-06-23
| data-sort-value="2016" | 2016-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q27467980|Viatcheslav Solodov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-16
| data-sort-value="2014" | 2014-09-07
|-
|
| ''[[:d:Q27918378|Oleg Aksyutin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-05-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q28125689|Nikolay Agadzhanyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-01-28
| data-sort-value="2014" | 2014-12-27
|-
|
| ''[[:d:Q28132083|Alexander Raikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q28354959|Шомин, Игорь Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-14
| data-sort-value="2012" | 2012-02-15
|-
|
| ''[[:d:Q28495398|Vadim Andreyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-01-28
| data-sort-value="2020" | 2020-08-01
|-
|
| ''[[:d:Q28495500|Aleksandr Viktorovitsj Andrijasj]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q28495565|Andrey Anosovich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-19
| data-sort-value="2022" | 2022-06-01
|-
|
| ''[[:d:Q28495810|Alexander Archakov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q28496535|Бобровницкий Игорь Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-07-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q28497367|Иван Фёдорович Глумов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-09-11
| data-sort-value="2023" | 2023-12-20
|-
| 2002
| ''[[:d:Q28497436|Александр Гусев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-07-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q28497895|Boris Dolgushin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q28498152|Валерий Петрович Капашин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q28498452|Oleg Kuznetsov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q28500331|Vladislav Polonsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q28500696|Grigory Trubnikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-04-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q28500787|Александр Сергеевич Хапов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-10-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q28501043|Сергей Петрович Яковлев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-03-03
| data-sort-value="2010" | 2010-05-16
|-
|
| ''[[:d:Q28501044|Сергей Сергеевич Яковлев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-12-08
| data-sort-value="2015" | 2015-12-05
|-
|
| ''[[:d:Q28664856|Vasily Poltev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1900" | 1900
| data-sort-value="1984" | 1984
|-
| 2002
| ''[[:d:Q28665413|Yulia Gorbunova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q28665430|Viktor Karlovitsj Paoeli]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-23
| data-sort-value="2016" | 2016-07-12
|-
|
| ''[[:d:Q28665520|Неусыпин, Константин Авенирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-02-14
|
|-
| 1998
| ''[[:d:Q28792298|Viktor Bespalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-11-13
| data-sort-value="2011" | 2011-09-28
|-
|
| ''[[:d:Q29023815|Anatoly Mikhailovich Smirnov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q29048422|Larisa Aksyonova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q29358717|Aleksey Viktorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q29358766|David Gelashvili]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-06-05
|
|-
| 2012-02-06
| ''[[:d:Q29358879|Irina Donnik]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-06-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q29359357|Valentina Aleksandrovna Peterkova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q29359721|Marina V. Shestakova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q29864832|Sergeï Vladimirovitch Alexandrovski]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-04-12
| data-sort-value="2005" | 2005-09-10
|-
|
| ''[[:d:Q29865030|Oleg Grobov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-09-28
| data-sort-value="2017" | 2017-04-01
|-
|
| [[Нина Нисевич]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-12-16
| data-sort-value="2008" | 2008-10-30
|-
|
| ''[[:d:Q30155093|Leonid Alexandrovich Gridin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q30198321|Yuri Nikitich Belenkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q30345129|Иван Евгеньевич Фролов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-02-04
| data-sort-value="2020" | 2020-12-17
|-
|
| ''[[:d:Q30345751|Vladimir Porhanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q30345921|Valery Mironenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-01
| data-sort-value="2000" | 2000-01-26
|-
|
| ''[[:d:Q30879627|Панин, Александр Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-24
|
|-
| 2014
| ''[[:d:Q30879975|Leonid Bol'shov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q30880028|לאוניד וייסברג]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-20
| data-sort-value="2020" | 2020-12-29
|-
| 2000
| ''[[:d:Q30880154|Yury Karpov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-03-01
| data-sort-value="2021" | 2021-07-14
|-
|
| ''[[:d:Q30880400|Anatoly Yakovlevich Samuilenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-06
| data-sort-value="2020" | 2020-01-28
|-
|
| ''[[:d:Q30887907|Aleksandr Klimenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-19
|
|-
| 2002
| ''[[:d:Q32361974|Кирилл Дюмаев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-05-13
| data-sort-value="2018" | 2018-11-21
|-
|
| ''[[:d:Q32362398|Aleksey Vsevolodovitsj Nikolaev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-10-29
| data-sort-value="2019" | 2019-11-20
|-
|
| ''[[:d:Q32668651|Gourgen Olkhovski]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-02-01
| data-sort-value="2026" | 2026-05-05
|-
|
| [[Равил Ибәтуллин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-08-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q39040113|Ольбинская, Любовь Ильинична]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-02-01
| data-sort-value="2007" | 2007-05-26
|-
|
| ''[[:d:Q39308601|Ivan Egorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q39385969|Николай Васильевич Гнучев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-14
| data-sort-value="2025" | 2025-06-04
|-
| 2003
| ''[[:d:Q39386718|Михаил Иванович Соколовский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q39388828|Евгений Васильевич Юртов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-07-15
| data-sort-value="2021" | 2021-03-25
|-
|
| [[Дмитрий Красильников]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-30
|
|-
| 2008
| ''[[:d:Q39389251|Guénnadi Pachkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-08-22
| data-sort-value="2017" | 2017-09-22
|-
|
| [[Владимир Крылов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-03-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q39391330|Борис Фёдорович Борин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-26
| data-sort-value="2021" | 2021-03-22
|-
|
| ''[[:d:Q39391607|Андрей Евгеньевич Семечкин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-08-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q39391678|Андрей Александрович Каменский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-24
| data-sort-value="2023" | 2023-04-01
|-
|
| ''[[:d:Q39391943|Aleksey Shabunin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-03-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q39487068|Никитин, Владимир Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-04-22
| data-sort-value="2020" | 2020-11-06
|-
|
| ''[[:d:Q40011222|Алымов, Михаил Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-11-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q40012366|Морозов, Юрий Дмитриевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-11-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q40025402|Vladimir Kostyukov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-04-06
| data-sort-value="2017" | 2017-07-18
|-
|
| ''[[:d:Q40027732|Сироткин, Олег Сергеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-06-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q40029614|Родионова, Ирина Гавриловна]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q40035277|Синельников, Вячеслав Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-06-11
| data-sort-value="2016" | 2016-10-27
|-
|
| ''[[:d:Q40039636|Пасечник, Николай Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q40665575|Е. И. Пупырев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-10-01
| data-sort-value="2022" | 2022-01-24
|-
|
| ''[[:d:Q41174760|Dmitry Markovich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-05-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q41187494|Борис Григорьев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-06-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q41199748|Романцев, Борис Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q41230866|Yury Borodin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-03-22
| data-sort-value="2018" | 2018-11-09
|-
|
| ''[[:d:Q41240808|Yulian Evgen'evich Pogrebitskij]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-14
| data-sort-value="2006" | 2006-04-08
|-
|
| ''[[:d:Q41572232|Levan Mindeli]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-10-03
| data-sort-value="2019" | 2019-11-04
|-
|
| ''[[:d:Q41573769|Петреня, Юрий Кириллович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q41573994|Aleksandr Chernyshev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-10-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q42185121|Evgeny Maslin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-20
| data-sort-value="2022" | 2022-02-26
|-
|
| ''[[:d:Q42295373|Vladimir Popov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q42295421|Leonid V. Kravchuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q42295459|Silnikov Mikhail]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-03
|
|-
| 2001<br/>2013<br/>2020
| ''[[:d:Q42295482|Тестоедов, Николай Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-11-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q42295602|Мышляев, Леонид Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-01-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q42308844|A. A. Kremenet︠s︡kiĭ]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-11-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q43424120|Sergey Ivanovitsj Zjoelev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-10
| data-sort-value="2008" | 2008-03-19
|-
|
| ''[[:d:Q43424692|Гувернюк, Сергей Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-24
| data-sort-value="2023" | 2023-02-15
|-
| 1998
| ''[[:d:Q43425066|Sergey Vorobyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-03-06
|
|-
|
| ''[[:d:Q43425529|Дуб, Алексей Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960
|
|-
|
| ''[[:d:Q43427950|Гнеденков, Сергей Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q43428294|Уладзіслаў Суднік]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-04-27
| data-sort-value="2019" | 2019-10-31
|-
|
| [[Рамил Хәбриев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-05-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q43429236|Aleksandr Dvorkovich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-02-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q43430496|Братская, Светлана Юрьевна]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-08-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q43476462|Nikolay Alekseyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q44972118|Alexander Karaskov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-12-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q45299112|Valery Kaminsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q47088162|Vyacheslav Samoylov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q47452959|Vladimir Ivanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-08-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q47453069|Сергей Готье]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q47453276|Aleksandr Inozemtsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q47453743|Акимкин Василий Геннадьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q47453782|Геннадий Константинович Коротаев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q47454022|Сергей Владимирович Клинков]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1971" | 1971-03-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q47457669|Романов, Александр Иванович (медик)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-11-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q47486719|Разумов, Владимир Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-01-25
| data-sort-value="2021" | 2021-05-27
|-
|
| ''[[:d:Q48879238|Aleksey Arkharov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-28
|
|-
|
| [[Семён Петров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-09
|
|-
| 2012
| [[Владимир Матюшин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q48953336|Valeriy Michaylovitsj Kasjin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q48954924|Simon Matskeplishvili]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-12-15
|
|-
| 2000
| ''[[:d:Q48956049|Aleksandr Rulev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-10-14
| data-sort-value="2023" | 2023-08-18
|-
|
| ''[[:d:Q48956311|Valery Maslennikov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q48956457|Егоров, Евгений Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-02-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q48956462|Кочиш, Иван Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-02-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q50176921|Viktor Nikolaevitsj Voronov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q50327222|Anatoli Chabaïev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-20
| data-sort-value="2017" | 2017-03-05
|-
| 2004
| ''[[:d:Q51021512|Alexander I. Kirienko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-19
| data-sort-value="2023" | 2023-07-21
|-
| 2005
| ''[[:d:Q51464220|Вадим Захаров]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-04-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q51668373|Vladimir Trukhachyov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q51668561|Vladimir Lebedev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-29
| data-sort-value="2007" | 2007-10-04
|-
|
| ''[[:d:Q51668905|Мөлөков Радик Рафиҡ улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q51669251|Юрий Константинович Розанов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-03-31
| data-sort-value="2021" | 2021-01
|-
|
| ''[[:d:Q51670304|Альберт Рифгатович Алишкин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-05-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q51670462|Igor A Tikhonovich]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q52106576|Щербаков, Сергей Георгиевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q52737881|Igor Anatolyevich Sheremet]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q54058601|Alexey Aleksandrovich Alexandrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-12-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q54401332|Andrey Lutsenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-04-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q54776977|Pjotr Vasilevitsj Zaroebin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-10-20
| data-sort-value="2017" | 2017-03-19
|-
|
| ''[[:d:Q55101963|Юрий Альтудов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q55102062|Строев, Владимир Андреевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-08-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q55102107|Игнатко, Ирина Владимировна]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-10-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q55102317|Амерханов, Харон Адиевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-08-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q55102625|Гинс, Мурат Сабирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-06-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q55102706|Evgeny Shlyakhto]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q55103241|Куликов, Иван Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q55103370|Грачёв, Сергей Витальевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-03-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q55103497|Седлов, Анатолий Степанович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-04-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q55103723|Никольцев, Владимир Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-23
| data-sort-value="2022" | 2022-04-28
|-
|
| ''[[:d:Q55103785|Дронов, Евгений Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q55103890|A. Razumov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-08-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104000|Селемир, Виктор Дмитриевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-10-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104097|Grigory Balykhin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104184|Оводенко, Анатолий Аркадьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-04
| data-sort-value="2025" | 2025-12-06
|-
|
| ''[[:d:Q55104266|Oleg Ilitsj Epsjteyn]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104273|Rostislav Karpov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-09-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q55104754|Крутиков, Владимир Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q55105059|V. M. Baranov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-09-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q55105968|Гуз, Сергей Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-10-29
|
|-
|
| [[Алевтина Бровкина]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q55107134|Абакаров, СаӀдулла ИбрахӀимович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-12-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q55593509|Еремеев, Валерий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-01-12
| data-sort-value="2020" | 2020-10-31
|-
| 2003
| ''[[:d:Q55650238|Eduard Ailamazyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-01-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q55650984|Боровиков, Юрий Сергеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1978" | 1978-07-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q55650989|Бородин, Иван Фёдорович (учёный)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-09-27
| data-sort-value="2010" | 2010-05-22
|-
|
| ''[[:d:Q55655671|Розенберг, Игорь Наумович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q55655805|Valeriy Sergienko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-04
| data-sort-value="2024" | 2024-08-19
|-
|
| ''[[:d:Q55655808|Nikolai Serdtsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-04-21
| data-sort-value="2021" | 2021-06-04
|-
|
| ''[[:d:Q55656237|Leonid Sergeevitsj Timofeevskiy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-06-20
| data-sort-value="2018" | 2018-03-05
|-
|
| ''[[:d:Q56064639|Калашников, Валерий Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-11-05
| data-sort-value="2025" | 2025-04-15
|-
| 2000-02-28
| ''[[:d:Q56247256|Galina Kudryavtseva]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-08
| data-sort-value="2006" | 2006-02-26
|-
|
| ''[[:d:Q56307421|Ерохин, Михаил Никитьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-11-16
|
|-
|
| ''[[:d:Q56308410|Владимир Уйба]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-10-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q56309066|Бузиашвили, Юрий Иосифович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q56311321|Владимир Николаевич Аликин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-08-12
| data-sort-value="2018" | 2018-08-07
|-
| 2001<br/>2011
| ''[[:d:Q56740337|Vladimir Rachuk]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-07-11
|
|-
| 2003
| [[Александр Гинцбург]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-11-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q57077201|Vladimir Kolesov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-11-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q57413972|Andrey Kaprin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1966" | 1966-08-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q57768037|Георгий Сидоров]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-01-21
|
|-
|
| [[Валерий Сандриков]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q59451708|Sergey Alekseyenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-05-30
|
|-
| 2002
| ''[[:d:Q60694743|Boris Gelfand (reanimatolog)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-05-11
| data-sort-value="2017" | 2017-04-18
|-
|
| ''[[:d:Q60694920|Vitaly Bondarenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1925" | 1925-06-22
| data-sort-value="2018" | 2018-02-22
|-
|
| ''[[:d:Q60825266|Прохоренко, Пётр Никифорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-04-25
| data-sort-value="2025" | 2025-06-21
|-
|
| ''[[:d:Q60826224|Михаил Андреевич Медведев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-14
| data-sort-value="2025" | 2025-04-03
|-
|
| ''[[:d:Q60830141|Александр Яковлевич Гриненко]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-06-10
| data-sort-value="2019" | 2019-02-23
|-
| 1997
| ''[[:d:Q60830348|Александр Дроздов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-09-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q60830570|Затевахин, Игорь Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-02-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q60830634|Vitaly Zverev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-06-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q60831013|Васин, Виктор Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-06-16
| data-sort-value="2016" | 2016-02-10
|-
|
| ''[[:d:Q60831016|Vladislav Krasnopolskiy]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-01
| data-sort-value="2022" | 2022-06-01
|-
|
| ''[[:d:Q60831139|Штарк, Маркс Борисович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-10-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q60831300|Valery Trufakin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-09-07
| data-sort-value="2022" | 2022-10-04
|-
|
| ''[[:d:Q60831858|Картозия, Борис Арнольдович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-11-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q60832164|Геннадий Алексеевич Рябов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-29
| data-sort-value="2022" | 2022-07-22
|-
|
| ''[[:d:Q60836133|Rafael Oganov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-09
| data-sort-value="2020" | 2020-09-24
|-
|
| ''[[:d:Q60836185|Larisa Moshetova]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-08-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q61550404|Alexander Sidorov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-03-15
|
|-
| 1997
| ''[[:d:Q61703422|Филатов Николай Николаевич (медик)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-05-28
| data-sort-value="2021" | 2021-02-04
|-
|
| ''[[:d:Q61725846|Vitaliy Ivanovitsj Komasjtsjenko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q61736749|Dmitry Yakovlev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-04-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q62268658|Michail Topalov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-09-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q62274387|Решетов, Игорь Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-05-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q62714490|Fedor Losev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q63346609|Мухин, Николай Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q63564973|Петров, Олег Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-20
|
|-
|
| ''[[:d:Q65032242|Oleg Terentyev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-09-28
| data-sort-value="2019" | 2019-06-24
|-
|
| ''[[:d:Q65143299|Сергей Мирошников]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-10-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q65150298|Сорокин, Владимир Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-03-31
|
|-
|
| ''[[:d:Q65151684|Alexey G. Baindurashvili]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-08-26
|
|-
|
| [[Альберт Шиһабетдинов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-11-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q65153320|Макаров, Николай Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-12-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q65154027|S D Arutyunov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-05-29
|
|-
| 2022
| ''[[:d:Q65175291|Andrei Petrov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-29
|
|-
|
| [[Александр Баранов (педиатр)]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-07-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q65559501|Игорь Александрович Арбузов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1957" | 1957-08-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q66932805|Zaira Kadagidze]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-04-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q68939905|Vladimir Trezubov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-06-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q69470085|Сөләймәнов Рим Солтан улы]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-01-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q70251233|Федин, Анатолий Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-06
|
|-
|
| [[Борис Ткаченко]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-01-27
| data-sort-value="2009" | 2009-09-03
|-
|
| [[Алексей Пахомов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-01-15
|
|-
| 2009
| ''[[:d:Q70254741|Энглен Азизов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-11-18
| data-sort-value="2015" | 2015-12-17
|-
| 2002<br/>2010
| ''[[:d:Q70254770|Авдеев, Сергей Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-02-27
|
|-
|
| [[Валерий Кухарчук|Кухарчук Валерий Владимирович]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-10-30
|
|-
|
| [[Геннадий Оноприенко]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-05-22
| data-sort-value="2025" | 2025-11-26
|-
|
| ''[[:d:Q77839047|Кетлинский Сергей Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-07-21
| data-sort-value="2019" | 2019-06-12
|-
|
| [[Фәридә Вәлиева]]
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-07-05
|
|-
| 2004<br/>2014
| ''[[:d:Q83373455|Артёмов, Михаил Леонидович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-12-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q84073303|Щербина, Александр Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936
| data-sort-value="2023" | 2023-11-21
|-
|
| ''[[:d:Q84314148|Сяргей Львовіч Кандыбовіч]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-06-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q84720083|Ефименко, Николай Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-04-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q84720289|Коков, Леонид Сергеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-11-25
|
|-
|
| ''[[:d:Q84720439|Медик, Валерий Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-04
|
|-
|
| ''[[:d:Q84721693|Сабитов, Рифат Абдулвагапович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-04-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q84722175|Ramaz Gvetadze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q84723928|Разумовский, Александр Юрьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q84725381|Sychev Dmitry]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-02-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q84725442|Шопен, Виктор Пантелеймонович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-02-09
| data-sort-value="2019" | 2019-09-22
|-
|
| ''[[:d:Q84725623|رافائل هاروتیونیان (فیزیکدان)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-08-02
| data-sort-value="2019" | 2019-12-09
|-
|
| [[Рөстәм Хәсәнов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-03-08
|
|-
|
| ''[[:d:Q84816363|Vladimir Tauson]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-01-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q85325987|Андрей Покровский]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-09-05
|
|-
|
| ''[[:d:Q85852941|Хохлов, Александр Фёдорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-11-26
| data-sort-value="2003" | 2003-05-08
|-
|
| ''[[:d:Q85853619|Фукин, Виталий Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-03-26
| data-sort-value="2013" | 2013-01-29
|-
|
| ''[[:d:Q85868528|Vladimir İvanoviç Şevtsov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-12-30
|
|-
|
| [[Равил Мәганов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-09-25
| data-sort-value="2022" | 2022-09-01
|-
|
| ''[[:d:Q86724028|Котенко, Константин Валентинович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1967" | 1967-01-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q87340629|Vladimir Rashevsky]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1973" | 1973-09-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q87585906|Andrey Grechko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1975" | 1975-01-09
|
|-
|
| ''[[:d:Q89189667|Серпуховитина Ксения Алексеевна]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-11-11
| data-sort-value="2014" | 2014-05-29
|-
|
| ''[[:d:Q90919418|Федосов, Сергей Викторович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-03-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q95361020|Орыщенко, Алексей Сергеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946
|
|-
|
| ''[[:d:Q97188739|Аляксандр Георгіевіч Лявонаў]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-02-26
| data-sort-value="2026" | 2026-04-05
|-
|
| ''[[:d:Q97212527|Гребёнкин, Константин Фридэнович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-07-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q97276951|Луканин, Валентин Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-13
| data-sort-value="2002" | 2002-06-13
|-
|
| ''[[:d:Q97316188|Восканян, Сергей Эдуардович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-12-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q97659062|Атаянц, Сергей Аванесович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-06-15
| data-sort-value="2012" | 2012-09-28
|-
|
| ''[[:d:Q97664251|Тутельян, Алексей Викторович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-03
|
|-
|
| [[Аркадий Нестеров]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-06-20
| data-sort-value="2009" | 2009-12-07
|-
|
| [[Герман Дьяконов (1964)|Герман Дьяконов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1964" | 1964-11-11
|
|-
|
| ''[[:d:Q100741770|Ivan Kamenskikh]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q101843614|Белаковский, Марк Самуилович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-01-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q102425940|Gleb Turichin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1963" | 1963-09-02
|
|-
|
| ''[[:d:Q104245291|Шиляев, Павел Владимирович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q104708875|Alexander Shamilyevich Achkinadze]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1945" | 1945-12-09
| data-sort-value="2022" | 2022-11-28
|-
|
| [[Ринат Мурзин]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q107722232|Nikolai Pozhitkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q108894961|Павлинич Сергей Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-06-23
|
|-
|
| [[Борис Семёнов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-06-02
| data-sort-value="2010" | 2010-12-15
|-
|
| ''[[:d:Q109484975|Курташин Владимир Егорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-09-02
| data-sort-value="2008" | 2008-09-16
|-
| 1999
| ''[[:d:Q109485374|Lev Klyachko]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-07-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q109485668|Калинин, Юрий Тихонович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-09-17
|
|-
|
| ''[[:d:Q109487340|Городничев, Юрий Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-31
| data-sort-value="2014" | 2014-10-06
|-
|
| ''[[:d:Q109487957|Аптекарь, Рафаил Львович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936
| data-sort-value="2020" | 2020-12-29
|-
|
| [[Олег Мартьянов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-12-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q109490172|Бушуев, Виталий Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-11-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q109490940|Valentin Lukin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-09-01
| data-sort-value="2008" | 2008-04-13
|-
|
| ''[[:d:Q109491221|Лукьященко, Василий Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1935" | 1935-11-18
| data-sort-value="2022" | 2022-01-20
|-
| 2003
| ''[[:d:Q109491581|Viktor Kudryavtsev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-10-19
| data-sort-value="2021" | 2021-04-29
|-
|
| ''[[:d:Q109492522|Васин, Александр Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-08-19
| data-sort-value="2008" | 2008-08-19
|-
|
| ''[[:d:Q109493283|Вавилов, Николай Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-24
| data-sort-value="2008" | 2008-04-11
|-
| 2003
| ''[[:d:Q109493621|Pavel Afanas'ev]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-08-27
| data-sort-value="2024" | 2024-11-23
|-
|
| ''[[:d:Q109493868|Бакшеев, Дмитрий Семёнович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-11-03
|
|-
| 2011
| ''[[:d:Q109495487|Larisa Belotserkovtseva]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q109495927|Кухаркин, Николай Евгеньевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-03-09
| data-sort-value="2021" | 2021-05-23
|-
|
| ''[[:d:Q109612111|Бутылкин Альвиан Фёдорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
|
|
|-
|
| ''[[:d:Q110066874|Василенко, Владимир Васильевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-12-14
|
|-
|
| ''[[:d:Q110763571|Alexander Oborin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-09-17
| data-sort-value="2008" | 2008-07-01
|-
|
| ''[[:d:Q111695286|Vasily Shapkin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-06-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q112042854|Светухин, Алексей Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-12-24
| data-sort-value="2008" | 2008-05-07
|-
|
| ''[[:d:Q112439790|Рөстәм Дебердеев]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-10-27
|
|-
|
| ''[[:d:Q112989363|Созинов, Павел Алексеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-10-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q112992458|Баранов, Леонид Тимофеевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-06-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q112993060|Колесников, Николай Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1951" | 1951-03-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q112993176|Гоев, Александр Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-28
| data-sort-value="2014" | 2014-11-08
|-
|
| ''[[:d:Q112993390|Ковалёв, Александр Павлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-06-07
|
|-
|
| ''[[:d:Q112993535|Полищук, Георгий Максимович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-08-30
|
|-
|
| ''[[:d:Q112993581|Соколов, Борис Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1923" | 1923-05-14
| data-sort-value="2025" | 2025-06-22
|-
|
| ''[[:d:Q112994905|Шилов, Константин Юрьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-05-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q112996377|Никитин, Анатолий Илларионович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-04-29
|
|-
|
| ''[[:d:Q113412539|Смирнов, Анатолий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-03-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q114315304|Alexander Shenderyuk-Zhidkov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-11-25
|
|-
| 2018
| ''[[:d:Q114787773|Сямён Антонавіч Навумовіч]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-08-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q115674745|Վալերի Գրիգորյան (գիտնական)]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-10-13
|
|-
|
| ''[[:d:Q115755040|Hamlet Khodzhibagiyan]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1950" | 1950-08-16
| data-sort-value="2025" | 2025-06-06
|-
|
| ''[[:d:Q117192986|Виктор Федорович Харитонов]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1939" | 1939
| data-sort-value="2023" | 2023-03-12
|-
| 2018
| [[Данис Нургалиев]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-09-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q120263505|Лепин, Владимир Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-07-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q120263926|Ачкасов, Сергей Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-07-12
|
|-
|
| ''[[:d:Q120264566|Дюкарев, Владимир Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1943" | 1943-07-21
| data-sort-value="2021" | 2021-09-16
|-
|
| ''[[:d:Q120266406|Худин, Юрий Людвигович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-07-01
| data-sort-value="2016" | 2016-06-08
|-
| 2000-02-28
| ''[[:d:Q120266960|Victor Garanin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-03-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q120267034|Моисеенко, Владимир Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1955" | 1955-09-15
|
|-
|
| ''[[:d:Q120267673|Новосёлов, Фёдор Иванович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1929" | 1929-12-03
| data-sort-value="2022" | 2022-10-21
|-
|
| ''[[:d:Q120268145|Трофимов, Дмитрий Юрьевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-04-28
|
|-
|
| ''[[:d:Q120268302|Голубчиков, Олег Александрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-02-13
| data-sort-value="2022" | 2022-03-29
|-
|
| ''[[:d:Q120268672|Чернявский, Александр Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1956" | 1956-11-21
|
|-
|
| ''[[:d:Q120279805|Назаров, Виктор Борисович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-09-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q120281085|Maria Volokh]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1974" | 1974-11-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q124035147|Yury Klishin]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-05-25
|
|-
| 2015
| ''[[:d:Q124295714|Igor Zyryanov]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-04-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q124753994|Коваленко, Виктор Андреевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-06-29
| data-sort-value="2000" | 2000-12-24
|-
|
| ''[[:d:Q124768860|Иванов, Сергей Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-07-03
|
|-
|
| ''[[:d:Q124768894|Кузьмин, Сергей Викторович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-10-31
|
|-
| 2014
| ''[[:d:Q126540418|Marina Minina]]''
| ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-22
|
|-
|
| ''[[:d:Q126970067|Шмид, Александр Викторович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-19
|
|-
|
| ''[[:d:Q126970830|Будниченко, Михаил Анатольевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1959" | 1959-11-18
|
|-
|
| ''[[:d:Q126970833|Мезенцев, Александр Фёдорович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-09-15
| data-sort-value="2013" | 2013-09-10
|-
|
| ''[[:d:Q133288156|Владимир Вячеславович Стейскал]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1927" | 1927-12-01
|
|-
|
| ''[[:d:Q134382338|Диков, Юрий Николаевич]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-07-23
|
|-
|
| ''[[:d:Q136398827|Виктор Викторович Ханджи]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1924" | 1924-11-07
| data-sort-value="1996" | 1996-09-11
|-
|
| [[Азат Алимов]]
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-10
|
|-
|
| ''[[:d:Q136816474|Мухин, Виктор Михайлович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-08-26
|
|-
|
| ''[[:d:Q138505070|Соловьёв, Вячеслав Петрович]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-11-24
|
|-
|
| ''[[:d:Q139596373|Леонид Николаевич Москвин]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1936" | 1936-12-12
| data-sort-value="2026" | 2026-02-20
|-
| 2000-02-28
| ''[[:d:Q139815815|Vladimir Verzhak]]''
| ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]''
| data-sort-value="1949" | 1949-05-27
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
* [[Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге]]
[[Төркем:Россия Федерациясенең дәүләт бүләкләре]]
sdcqwmgkiaooyuujng8idkn4vl37l1u
2022-2024 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге
0
861350
5958589
4407547
2026-06-11T11:22:19Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958589
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
e6oyhyllt3v3o3lexvwtm2qonnqgpgh
Бәхәс:2022-2024 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге
1
861351
5958595
4407549
2026-06-11T11:23:19Z
EmausBot
3807
Бот: икеле күчешне дөресләү → [[Бәхәс:2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
5958595
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Бәхәс:2022-2026 елларда Украинада сугышта һәлак булган татар һәм башкорт хәрбиләре исемлеге]]
amu5zh3fawn3axfwpbf66y3dx7sjxqo
Үзбәкстан университетлары исемлеге
0
864422
5958317
5957977
2026-06-10T16:26:56Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958317
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{УК}}
'''Үзбәкстан югары уку йортлары исемлеге''' ({{lang-uz|{{Label|Q1380680|lang=uz}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1380680|lang=en}}}}, {{lang-ru|Список университетов Узбекистана}}, {{lang-fa|{{Label|Q1380680|lang=fa}}}}) — {{UZB}}да эшләүче '''университет''' һәм башка статуслы [[югары уку йорты|югары уку йортлары]] исемлеге.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
== Университетлар ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q265. ?item wdt:P31 wd:Q3918 }
|section=
|sort=P571
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p856:веб-сайт}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! веб-сайт
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="1918" | 1918
| ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:National University of Uzbekistan|National University of Uzbekistan]]
| http://www.nuu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="1918" | 1918
| ''[[:d:Q21600575|Ташкент дәүләт шәркыять университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent State University of Oriental Studies|Tashkent State University of Oriental Studies]]
| http://tashgiv.uz
|-
| style='text-align:right'| 3
| data-sort-value="1920" | 1920
| ''[[:d:Q3162985|Ислам Кәримов исемендәге Ташкент дәүләт техника университеты]]''
| [[Файл:TDTU.png|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent State Technical University|Tashkent State Technical University]]
| http://tdtu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 4
| data-sort-value="1927" | 1927
| ''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]''
| [[Файл:Samarqand university.jpg|center|128px]]
| [[Сәмәрканд]]
| [[:commons:Category:Samarkand State University|Samarkand State University]]
| http://www.samdu.uz
|-
| style='text-align:right'| 5
| data-sort-value="1930" | 1930
| ''[[:d:Q16705025|Ташкент дәүләт аграр университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent State Agrarian University|Tashkent State Agrarian University]]
| http://tdau.uz
|-
| style='text-align:right'| 6
| data-sort-value="1930" | 1930
| ''[[:d:Q16711550|Фәрганә дәүләт университеты]]''
| [[Файл:Ferghana State University 03.jpg|center|128px]]
| [[Фәрганә]]
| [[:commons:Category:Ferghana State University|Ferghana State University]]
| http://www.fdu.uz
|-
| style='text-align:right'| 7
| data-sort-value="1930" | 1930-05
| ''[[:d:Q18399739|Сәмәрканд дәүләт медицина университеты]]''
| [[Файл:Fuqarolik inshooti (Samarqand Tibbiyot instituti bosh oʻquv binosi)2.jpg|center|128px]]
| [[Сәмәрканд]]
| [[:commons:Category:Samarkand State Medical University|Samarkand State Medical University]]
| https://sammu.uz
|-
| style='text-align:right'| 8
| data-sort-value="1930" | 1930
| ''[[:d:Q20536168|Бохара дәүләт университеты]]''
| [[Файл:Buxdu.jpg|center|128px]]
| [[Бохара]]
| [[:commons:Category:Bukhara State University|Bukhara State University]]
| http://www.buxdu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 9
| data-sort-value="1931" | 1931
| ''[[:d:Q1822284|Ташкент дәүләт транспорт университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| http://www.tstu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 10
| data-sort-value="1931" | 1931
| ''[[:d:Q2428356|Ташкент дәүләт икътисад университеты]]''
| [[Файл:Tashkent State University of Economics 2026-04-28.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent State University of Economics|Tashkent State University of Economics]]
| https://www.tsue.uz
|-
| style='text-align:right'| 11
| data-sort-value="1939" | 1939
| ''[[:d:Q19818745|Захиретдин Мөхәммәт Бабур исемендәге Әндиҗан дәүләт университеты]]''
| [[Файл:Andijan state university.jpg|center|128px]]
| [[Әндиҗан]]
| [[:commons:Category:Andijan State University|Andijan State University]]
| http://www.adu.uz
|-
| style='text-align:right'| 12
| data-sort-value="1942" | 1942
| ''[[:d:Q32393|Нәмәнгән дәүләт университеты]]''
|
| [[Нәмәнгән]]
| [[:commons:Category:Namangan State University|Namangan State University]]
| http://www.namdu.uz
|-
| style='text-align:right'| 13
| data-sort-value="1942" | 1942<br/>1992
| ''[[:d:Q15924726|Әбү Рәйхан әл-Бируни исемендәге Үргәнеч дәүләт университеты]]''
| [[Файл:Urgench State University 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2609539|Urganch District]]''
| [[:commons:Category:Urgench State University|Urgench State University]]
| http://www.urdu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 14
| data-sort-value="1955" | 1955
| [[Ташкәнт мәгълүмати технологияләр университеты|Ташкент мәгълүмати технологияләр университеты]]
| [[Файл:Tashkent University of Information Technology.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8061403|Yunusabad District]]''
| [[:commons:Category:Tashkent University of Information Technologies|Tashkent University of Information Technologies]]
| http://www.tuit.uz/
|-
| style='text-align:right'| 15
| data-sort-value="1955" | 1955
| ''[[:d:Q25527783|Үзбәк дәүләт физик тәрбия һәм спорт университеты]]''
|
| [[Чырчык]]
|
| https://jtsu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 16
| data-sort-value="1976" | 1976-08-31
| ''[[:d:Q20536396|Бердах исемендәге Каракалпак дәүләт университеты]]''
| [[Файл:Qaraqalpaqstan Mamleketlik Universiteti imarati.jpg|center|128px]]
| [[Нөкес]]
| [[:commons:Category:Karakalpak State University|Karakalpak State University]]
| http://www.karsu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 17
| data-sort-value="1991" | 1991-05-06
| ''[[:d:Q7687220|Ташкент архитектура-төзелеш университеты]]''
| [[Файл:Arxitektura universiteti.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent University of Architecture and Civil Engineering|Tashkent University of Architecture and Civil Engineering]]
| http://taqu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 18
| data-sort-value="1992" | 1992
| ''[[:d:Q3551706|Ташкент дөнья икътисады һәм дипломатия университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:University of World Economy and Diplomacy|University of World Economy and Diplomacy]]
| http://www.uwed.uz
|-
| style='text-align:right'| 19
| data-sort-value="1992" | 1992-05-12
| ''[[:d:Q4469711|Үзбәк дәүләт җиһан телләре университеты]]''
| [[Файл:OʻzDJTU.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Uzbek State World Language University|Uzbek State World Language University]]
| http://www.uzswlu.uz
|-
| style='text-align:right'| 20
| data-sort-value="2002" | 2002-01
| ''[[:d:Q1552065|Вестминстер халыкара университетының Ташкент бүлекчәсе]]''
| [[Файл:Westminster International University in Tashkent.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6873830|Mirobod]]''
| [[:commons:Category:Westminster International University in Tashkent|Westminster International University in Tashkent]]
| http://www.wiut.uz
|-
| style='text-align:right'| 21
| data-sort-value="2006" | 2006-02-24
| ''[[:d:Q4452997|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының Ташкент бүлекчәсе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| http://www.msu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 22
| data-sort-value="2009" | 2009
| ''[[:d:Q25529328|Турин политехника университетының Ташкент бүлекчәсе]]''
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Turin Polytechnic University in Tashkent|Turin Polytechnic University in Tashkent]]
| http://polito.uz<br/>https://polito.uz/index.php?lang=en
|-
| style='text-align:right'| 23
| data-sort-value="2013" | 2013<br/>1991
| ''[[:d:Q7687227|Ташкент дәүләт хокук университеты]]''
| [[Файл:Ташкентский государственный юридический университет 3.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent State University of Law|Tashkent State University of Law]]
| https://tsul.uz/
|-
| style='text-align:right'| 24
| data-sort-value="2014" | 2014
| [[Инха университеты (Ташкәнт)]]
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Inha University in Tashkent|Inha University in Tashkent]]
| http://www.inha.uz/
|-
| style='text-align:right'| 25
| data-sort-value="2016" | 2016
| ''[[:d:Q28006255|Алишер Нәваи исемендәге Ташкәнт дәүләт үзбәк теле һәм әдәбияты университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Alisher Navo’i Tashkent State University of the Uzbek Language and Literature|Alisher Navo’i Tashkent State University of the Uzbek Language and Literature]]
|
|-
| style='text-align:right'| 26
| data-sort-value="2017" | 2017
| ''[[:d:Q97145097|Чырчык дәүләт педагогика университеты]]''
|
| [[Чырчык]]
| [[:commons:Category:Toshkent viloyati Chirchiq davlat pedagogika universiteti|Toshkent viloyati Chirchiq davlat pedagogika universiteti]]
| https://cspi.uz/<br/>https://www.cspu.uz
|-
| style='text-align:right'| 27
| data-sort-value="2018" | 2018
| ''[[:d:Q111939454|«МИФИ» Россия төш милли-тикшеренү үниверситетының Ташкент бүлекчәсе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 28
| data-sort-value="2019" | 2019-02-15
| ''[[:d:Q106485444|Үзәк Азия университеты]]''
| [[Файл:Central Asian University.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
|
| https://centralasian.uz/
|-
| style='text-align:right'| 29
| data-sort-value="2019" | 2019
| ''[[:d:Q135702534|Шарда университетының Әндиҗан бүлекчәсе]]''
|
| [[Әндиҗан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 30
| data-sort-value="2020" | 2020-04-18
| ''[[:d:Q104869141|TEAM университеты]]''
| [[Файл:FASAD View01-edit.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:TEAM University Tashkent|TEAM University Tashkent]]
| https://www.teamuni.uz/
|-
| style='text-align:right'| 31
| data-sort-value="2020" | 2020
| ''[[:d:Q111694614|Ташкент халыкара мәгариф университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://tiue.uz/
|-
| style='text-align:right'| 32
| data-sort-value="2020" | 2020
| ''[[:d:Q124358666|Япония цифрлы университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://www.jdu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 33
| data-sort-value="2021" | 2021
| ''[[:d:Q116959484|Яңа Үзбәкстан университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:New Uzbekistan University|New Uzbekistan University]]
| https://newuu.uz
|-
| style='text-align:right'| 34
| data-sort-value="2022" | 2022
| ''[[:d:Q114076881|Нордик халыкара университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://nordicuniversity.org/
|-
| style='text-align:right'| 35
| data-sort-value="2022" | 2022
| ''[[:d:Q122284945|Namangan State Institute of Foreign Languages]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 36
| data-sort-value="2022" | 2022
| ''[[:d:Q125446883|Зармед университеты]]''
|
| [[Бохара]]<br/>[[Сәмәрканд]]
|
| https://zarmeduniver.com/
|-
| style='text-align:right'| 37
| data-sort-value="2022" | 2022
| ''[[:d:Q138684299|Tashkent Perfect University]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://tpu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 38
| data-sort-value="2023" | 2023
| ''[[:d:Q134760855|Ренессанс мәгариф университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://renessans-edu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 39
| data-sort-value="2023" | 2023
| ''[[:d:Q138335385|Central Asian University of Environmental and Climate Change Studies (Green University)]]''
|
| [[Ташкент вилаяте]]
|
| https://caguniversity.uz/
|-
| style='text-align:right'| 40
| data-sort-value="2024" | 2024
| ''[[:d:Q136649140|American University of Technology]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://aut-edu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 41
| data-sort-value="2024" | 2024
| ''[[:d:Q139033490|Sarbon University]]''
|
|
|
| https://sarbon.university
|-
| style='text-align:right'| 42
| data-sort-value="2025" | 2025-04-30
| ''[[:d:Q137397370|Al-Khwarizmi University]]''
|
| ''[[:d:Q2609539|Urganch District]]''
|
| https://akhu.uz<br/>https://khwu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 43
| data-sort-value="2025" | 2025-04-23
| ''[[:d:Q138662656|University of Business and Science]]''
|
| [[Нәмәнгән]]
|
| https://ubsu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 44
| data-sort-value="2025" | 2025
| ''[[:d:Q138794764|Sharq University]]''
|
|
|
| https://sharqedu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 45
|
| ''[[:d:Q4453002|Үзбәкстан Республикасы Милли гвардиясенең Җәмгыять хәвефсезлеге университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| http://mgjxu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 46
|
| ''[[:d:Q12822800|Гөлстан дәүләт университеты]]''
|
| [[Гөлстан (Сырдәрья өлкәсе)|Гөлстан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 47
|
| ''[[:d:Q20536381|Каршы дәүләт университеты]]''
|
| [[Каршы (шәһәр)|Каршы]]
| [[:commons:Category:Qarshi state university|Qarshi state university]]
| http://www.qarshidu.uz/uz
|-
| style='text-align:right'| 48
|
| ''[[:d:Q25514525|Сәмәрканд дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]''
|
| [[Сәмәрканд]]
|
| https://samdaqu.edu.uz
|-
| style='text-align:right'| 49
|
| ''[[:d:Q25521053|Тирмез дәүләт университеты]]''
|
| [[Тирмез]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 50
|
| ''[[:d:Q25528138|Каршы дәүләт техника университеты]]''
| [[Файл:Karshi State Technical University.jpg|center|128px]]
| [[Каршы (шәһәр)|Каршы]]
|
| https://kstu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 51
|
| ''[[:d:Q25533701|Абдулла Кадыри исемендәге Җиззәх дәүләт педагогика университеты]]''
|
| [[Җиззәх]]
| [[:commons:Category:Jizzakh State Pedagogical University|Jizzakh State Pedagogical University]]
|
|-
| style='text-align:right'| 52
|
| ''[[:d:Q65283573|«Ефәк юлы» халыкара туризм һәм мәдәни мирас университеты]]''
|
| [[Сәмәрканд]]
|
| https://www.univ-silkroad.uz/
|-
| style='text-align:right'| 53
|
| ''[[:d:Q65283674|Үзбәкстан журналистика һәм гаммәви коммуникацияләр университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://uzjoku.uz
|-
| style='text-align:right'| 54
|
| ''[[:d:Q65283740|Ислам Кәримов исемендәге Ташкент дәүләт техника университетының Кукан бүлекчәсе]]''
|
| [[Кукан]]
|
| https://www.tdtukokand.uz/
|-
| style='text-align:right'| 55
|
| ''[[:d:Q66807370|Ислам Кәримов исемендәге Ташкент дәүләт техника университетының Алмалык бүлекчәсе]]''
|
| [[Алмалык (шәһәр)|Алмалык]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 56
|
| ''[[:d:Q72083411|Кукан университеты]]''
|
| [[Кукан]]
|
| https://live.kokanduni.uz/uz
|-
| style='text-align:right'| 57
|
| ''[[:d:Q72171746|Тирмез агротехнологияләр һәм инновацион үсеш институты]]''
|
| [[Тирмез]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 58
|
| ''[[:d:Q72342707|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университетының Җиззәх бүлекчәсе]]''
|
| [[Җиззәх]]
|
| https://jbnuu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 59
|
| ''[[:d:Q73011341|Ташкент мәгълүмати технологияләр университетының Каршы бүлекчәсе]]''
|
| [[Каршы (шәһәр)|Каршы]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 60
|
| ''[[:d:Q74500993|Ислам Кәримов исемендәге Ташкент дәүләт техника университетының Тирмез бүлекчәсе]]''
|
| [[Тирмез]]
| [[:commons:Category:TBTSTU|TBTSTU]]
| http://tiet.uz/
|-
| style='text-align:right'| 61
|
| ''[[:d:Q82524912|Кимё халыкара университетының Ташкент бүлекчәсе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://kiut.uz/
|-
| style='text-align:right'| 62
|
| ''[[:d:Q116120180|Уэбстер университетының Ташкент бүлекчәсе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://www.webster.uz/index.php
|-
| style='text-align:right'| 63
|
| ''[[:d:Q125516651|Ташкент мәгълүмати технологияләр университетының Нөкес бүлекчәсе]]''
|
| [[Нөкес]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 64
|
| ''[[:d:Q126903050|Ташкент гамәли фәннәр университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://www.utas.uz/
|-
| style='text-align:right'| 65
|
| ''[[:d:Q130473792|Ташкент шәһәр университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://tmuni.org/
|-
| style='text-align:right'| 66
|
| ''[[:d:Q131293755|Ташкент халыкара университеты]]''
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent International University|Tashkent International University]]
| https://www.tiu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 67
|
| ''[[:d:Q139988490|Bukhara University of Innovation]]''
|
| [[Бохара]]
|
| https://bui.uz/
|-
| style='text-align:right'| 68
|
| ''[[:d:Q139989104|Cyber University]]''
|
| [[Нурәфшан]]
|
| https://csu.uz/
|}
{{Wikidata list end}}
== Башка югары уку йортлары ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q265. ?item wdt:P31 wd:Q38723 }
|section=
|sort=P571
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p856:веб-сайт}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! веб-сайт
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="1918" | 1918-07-12
| ''[[:d:Q52223|Ташкент югары гомумхәрби җитәкчелек укуханәсе]]''
| [[Файл:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent Higher All-Arms Command School|Tashkent Higher All-Arms Command School]]
|
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="1918" | 1918-10-18
| ''[[:d:Q28666102|Чырчык югары танклар җитәкчелеге һәм инженериясе укуханәсе]]''
| [[Файл:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg|center|128px]]
| [[Чырчык]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3
| data-sort-value="1920" | 1920
| ''[[:d:Q4452982|Ташкент медицина академиясе]]''
| [[Файл:Ректорат ТМА.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent Medical Academy|Tashkent Medical Academy]]
| https://tma.uz/
|-
| style='text-align:right'| 4
| data-sort-value="1929" | 1929
| ''[[:d:Q25514536|Сәмәрканд ветеринария медицинасы, терлекчелек һәм биотехнологияләр университеты]]''
|
| [[Сәмәрканд]]
|
| http://samvmi.uz
|-
| style='text-align:right'| 5
| data-sort-value="1934" | 1934
| ''[[:d:Q17372833|Ташкент ирригация һәм авыл хуҗалыгы механикалаштыру инженерлары институты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| http://tiiame.uz/
|-
| style='text-align:right'| 6
| data-sort-value="1936" | 1936
| ''[[:d:Q21674834|Үзбәкстан дәүләт консерваториясе]]''
| [[Файл:Здание Консерватории Ташкент.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:State Conservatory of Uzbekistan|State Conservatory of Uzbekistan]]
| http://konservatoriya.uz/?lang=en<br/>http://konservatoriya.uz/?lang=ru<br/>http://konservatoriya.uz/?lang=uz
|-
| style='text-align:right'| 7
| data-sort-value="1938" | 1938
| ''[[:d:Q28771449|Үзбәкстан Республикасы эчке эшләр министрлыгы академиясе]]''
| [[Файл:Академия МВД Узбекистана.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
|
| http://akadmvd.uz/
|-
| style='text-align:right'| 8
| data-sort-value="1940" | 1940
| ''[[:d:Q15739366|Ташкент мәгълүмати технологияләр югары профессиональ колледжы]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| http://www.tpkit.uz
|-
| style='text-align:right'| 9
| data-sort-value="1955" | 1955-09-21
| ''[[:d:Q20533248|Әндиҗан дәүләт медицина институты]]''
|
| [[Әндиҗан]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 10
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q30294772|Әндиҗан авыл хуҗалыгы һәм агротехнологияләр институты]]''
|
| [[Әндиҗан]]<br/>''[[:d:Q4245634|Kuyganyar]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 11
| data-sort-value="1967" | 1967
| ''[[:d:Q25521970|Ташкент вилаяте педагогика институты]]''
|
| [[Аңгрән]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 12
| data-sort-value="1969" | 1969-11-20
| ''[[:d:Q28364225|Сәмәрканд югары хәрби автомобиль көчләр җитәкчеләре укуханәсе]]''
| [[Файл:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg|center|128px]]
| [[Сәмәрканд]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 13
| data-sort-value="1971" | 1971
| ''[[:d:Q20631438|Имам әл-Бохари исемендәге Ташкент ислам институты]]''
| [[Файл:Tashkent Islamic Institute named after Imam Bukhari.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent Islamic Institute|Tashkent Islamic Institute]]
| http://oliymahad.uz/
|-
| style='text-align:right'| 14
| data-sort-value="1972" | 1972
| ''[[:d:Q4452988|Ташкент педиатрия медицинасы институты]]''
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent Pediatric Medical Institute|Tashkent Pediatric Medical Institute]]
| https://tashpmi.uz
|-
| style='text-align:right'| 15
| data-sort-value="1972" | 1972-12-21
| ''[[:d:Q23638994|Ташкент автомобиль юллары институты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 16
| data-sort-value="1991" | 1991
| ''[[:d:Q4452999|Ташкент химия технологиясе институты]]''
|
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:Tashkent Institute of Chemical Technology|Tashkent Institute of Chemical Technology]]
| http://tkti.uz/
|-
| style='text-align:right'| 17
| data-sort-value="1991" | 1991-03-29
| ''[[:d:Q25512565|Нәмәнган инженерия-төзелеш институты]]''
|
| [[Нәмәнгән]]
|
| https://nammqi.uz/
|-
| style='text-align:right'| 18
| data-sort-value="1994" | 1994-11-08
| ''[[:d:Q19521631|Сәмәрканд дәүләт чит ил телләре институты]]''
| [[Файл:Samarkand State Institute of Foreign languages.jpg|center|128px]]
| [[Сәмәрканд]]
|
| http://www.samdchti.uz
|-
| style='text-align:right'| 19
| data-sort-value="1994" | 1994-09-02
| ''[[:d:Q25527819|Үзбәкстан Республикасы хәрби көчләре академиясе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 20
| data-sort-value="1995" | 1995
| ''[[:d:Q12821132|Үзбәкстан дәүләт идарәсе академиясе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 21
| data-sort-value="1996" | 1996
| ''[[:d:Q25531268|Үзбәкстан банк-финанс академиясе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 22
| data-sort-value="2007" | 2007-09-05
| ''[[:d:Q25529326|Сингапур менеджмент үсеше институтының Ташкент бүлекчәсе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| http://mdis.uz/
|-
| style='text-align:right'| 23
| data-sort-value="2014" | 2014-07-22
| ''[[:d:Q25529331|Ташкент дәүләт стоматология институты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| http://tsdi.uz/
|-
| style='text-align:right'| 24
| data-sort-value="2018" | 2018
| ''[[:d:Q16705028|Үзбәкстан халыкара ислам академиясе]]''
| [[Файл:Oʻzbekiston xalqaro islom akademiyasi 11.jpg|center|128px]]
| [[Ташкент]]
| [[:commons:Category:International Islamic Academy of Uzbekistan|International Islamic Academy of Uzbekistan]]
| https://www.iiau.uz
|-
| style='text-align:right'| 25
| data-sort-value="2019" | 2019
| ''[[:d:Q130285340|Шәһресәбз дәүләт педагогика институты]]''
|
| [[Шәһресәбз]]
|
| https://shdpi.uz
|-
| style='text-align:right'| 26
| data-sort-value="2020" | 2020
| ''[[:d:Q127272707|Юнус Раджаби исемендәге Үзбәк милли музыкаль сәнгате институты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://uzmmsi.uz/
|-
| style='text-align:right'| 27
| data-sort-value="2021" | 2021
| ''[[:d:Q124844869|Әндиҗән дәүләт педагогика институты]]''
|
| [[Әндиҗан]]
|
| https://adpi.uz
|-
| style='text-align:right'| 28
| data-sort-value="2025" | 2025-01-24
| ''[[:d:Q136565002|Namangan State Technical University]]''
|
| [[Нәмәнгән]]
|
| https://namdtu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 29
|
| ''[[:d:Q4452998|Ташкент фармацевтика институты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://pharmi.uz/
|-
| style='text-align:right'| 30
|
| ''[[:d:Q12824054|Җиззәх югары хәрби авиация укуханәсе]]''
|
| [[Җиззәх]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 31
|
| ''[[:d:Q12824058|Җиззәх политехника институты]]''
| [[Файл:Jizzax politexnika instituti 2.jpg|center|128px]]
| [[Җиззәх]]
| [[:commons:Category:Jizzakh Polytechnic Institute|Jizzakh Polytechnic Institute]]
|
|-
| style='text-align:right'| 32
|
| ''[[:d:Q12826385|Үзбәкстан дәүләт мәдәният һәм сәнгать институты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 33
|
| ''[[:d:Q12828800|Әҗинияз исемендәге Нөкес дәүләт педагогика институты]]''
| [[Файл:Yangi.jpg|center|128px]]
| [[Нөкес]]
| [[:commons:Category:Nukus State Pedagogical Institute|Nukus State Pedagogical Institute]]
| http://ndpi.uz/
|-
| style='text-align:right'| 34
|
| ''[[:d:Q12829082|Үзбәкстан дәүләт таможня комитетының югары хәрби таможня институты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 35
|
| ''[[:d:Q25511308|Кемаледдин Бехзад исемендәге Үзбәк милли рәсем сәнгате һәм дизайн институты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 36
|
| ''[[:d:Q25512478|Нәваи дәүләт таучылык институты]]''
|
| [[Нәвайи (шәһәр)|Нәваи]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q25512487|Нәваи дәүләт педагогика институты]]''
|
| [[Нәвайи (шәһәр)|Нәваи]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 38
|
| ''[[:d:Q25518475|Үзбәкстан салым академиясе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 39
|
| ''[[:d:Q25521981|Ташкент медицина табиблары белемен арттыру институты]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 40
|
| ''[[:d:Q25522012|Ташкент дәүләт югары милли бию һәм хореография мәктәбе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 41
|
| ''[[:d:Q25522068|Ташкент тукымачылык һәм җиңел сәнәгать институты]]''
| [[Файл:Главное здание ТИТЛП.png|center|128px]]
| [[Ташкент]]
|
| https://web.ttyesi.uz/
|-
| style='text-align:right'| 42
|
| ''[[:d:Q25531159|Сәмәрканд икътисад һәм сервис институты]]''
|
| [[Сәмәрканд]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 43
|
| ''[[:d:Q25531810|Әбу Гали ибн Сина исемендәге Бохара дәүләт медицина институты]]''
|
| [[Бохара]]
|
| https://www.bsmi.uz
|-
| style='text-align:right'| 44
|
| ''[[:d:Q25531811|Bukhara State Technical University]]''
|
| [[Бохара]]
|
| https://www.bstu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 45
|
| ''[[:d:Q25532246|Әндиҗан машина төзелеше институты]]''
|
| [[Әндиҗан]]
|
| https://web.andmiedu.uz/
|-
| style='text-align:right'| 46
|
| ''[[:d:Q65283648|Нәмәнгән инженерия һәм технология институты]]''
|
| [[Нәмәнгән]]
|
| https://nammti.uz/
|-
| style='text-align:right'| 47
|
| ''[[:d:Q67080757|Үзбәкстан Республикасы Саклану министрлыгының хәрби мәгълүмати-коммуникацион технология һәм элемтә институты]]''
|
| ''[[:d:Q3711623|Зангиата туманы]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 48
|
| ''[[:d:Q72084150|Ташкент химия технологиясе институтының Шәһресәбз бүлекчәсе]]''
|
| [[Шәһресәбз]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 49
|
| ''[[:d:Q96633545|Ташкент химия технологиясе институтының Яңиер бүлекчәсе]]''
|
| [[Яңыйир|Яңиер]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 50
|
| ''[[:d:Q97236526|Ташкент педиатрия медицинасы институтының Нөкес бүлекчәсе]]''
|
| [[Нөкес]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 51
|
| ''[[:d:Q97292760|Сәмәрканд ветеринария медицинасы институтының Нөкес бүлекчәсе]]''
|
| [[Нөкес]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 52
|
| ''[[:d:Q114568254|Бохара дәүләт университетының педагогика институты]]''
| [[Файл:Buxoro davlat pedagogika instituti.jpg|center|128px]]
| [[Бохара]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 53
|
| ''[[:d:Q130533008|Нөкес инновацион институты]]''
|
| [[Нөкес]]
|
| https://nukusii.uz/
|-
| style='text-align:right'| 54
|
| ''[[:d:Q131560724|Үзбәкстан Республикасы тәртип саклау академиясе]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://proacademy.uz/
|-
| style='text-align:right'| 55
|
| ''[[:d:Q132858669|Termez State Pedagogical Institute]]''
|
|
| [[:commons:Category:Termez State Pedagogical Institute|Termez State Pedagogical Institute]]
| https://terdpi.uz/
|-
| style='text-align:right'| 56
|
| ''[[:d:Q133998743|Нәмәнгән дәүләт педагогика институты]]''
|
| [[Нәмәнгән]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 57
|
| ''[[:d:Q136564987|Diplomat University]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://apply.diplomat.university/
|-
| style='text-align:right'| 58
|
| ''[[:d:Q136565003|Navoi State University of Mining and Technologies]]''
|
| [[Нәвайи (шәһәр)|Нәваи]]
|
| https://www.nsumt.uz/
|-
| style='text-align:right'| 59
|
| ''[[:d:Q136565006|Tashkent International University of Financial Management and Technology]]''
|
| [[Ташкент]]
|
| https://tift.uz/
|}
{{Wikidata list end}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
* [[Университетлар исемлекләре]]
[[Төркем:Үзбәкстан университетлары]]
lcfg85oyhg6gk9tqr3ncy1ien2jjz9c
Кешелекнең матди булмаган мәдәни мирасының репрезентатив исемлеге
0
864506
5958516
5946680
2026-06-11T05:46:29Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958516
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{УК}}
Бу исемлектә '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирасның]] ''[[Матди булмаган мәдәни мирас|Матди булмаган феноменнар]]'' төзмәсе''' бирелә.
Исемлек 2003 елда кабул ителгән һәм 2006 елда гамәлгә кергән [[File:UNESCO-ICH-blue.svg|20px]] {{тәрҗемә ителмәгән 5|Матди булмаган мәдәни мирасны саклау турында конвенция||d|Q5166256}} нигезендә көчкә ия.
Болар бәйле дәүләтләрнең җирле комитеты тәкъдиме буенча {{UNESCO}}ның махсуслаштырылган [[File:UNESCO-ICH-blue.svg|20px]] {{тәрҗемә ителмәгән 5|Матди булмаган мәдәни мирасны саклау буенча хөкүмәтара комитет|Матди булмаган мәдәни мирасны саклау буенча хөкүмәтара комитетның|d|Q56283187}} утырышларында хупланган.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P3259 wd:Q110319947 }
|section=
|sort=P495
|columns=number:#,label:Исем,P18,P31,P279,P495:чыгыш иле,p373:Викиҗыентык}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Исем
! рәсем
! нинди төшенчәнең аерым очрагы
! нәрсәнең ассыйныфы
! чыгыш иле
! Викиҗыентык
|-
| style='text-align:right'| 1
| ''[[:d:Q4539|кооператив]]''
| [[Файл:Customers shopping inside Co-operative Grocery Store No 1, Seattle, circa 1918 (MOHAI 15357).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2135465|юридик төшенчә]]''<br/>''[[:d:Q1269299|юридик зат төре]]''<br/>''[[:d:Q295382|тотрыклы бизнес моделе]]''
| [[Фирма|ширкәт]]<br/>''[[:d:Q295382|тотрыклы бизнес моделе]]''<br/>''[[:d:Q43229|оешма]]''<br/>''[[:d:Q1071015|social enterprise]]''
|
| [[:commons:Category:Cooperatives|Cooperatives]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| ''[[:d:Q10206|Záparo]]''
|
| ''[[:d:Q34770|тел]]''<br/>''[[:d:Q209815|сөйләм традициясе]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q33911|Zaparoan]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3
| ''[[:d:Q10244|Diwali]]''
| [[Файл:Diwali Diyas 2.jpg|center|128px]]
| [[бәйрәм]]<br/>''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
| [[:commons:Category:Dipavali|Dipavali]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Кумбха Мела|Кумбха-мела]]
| [[Файл:Kumbh Mela2001.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q113071362|зыярәт кылу бәйрәме]]''
| ''[[:d:Q15726071|Һинд дини зыярәт кылу йоласы]]''
|
| [[:commons:Category:Kumbh Mela|Kumbh Mela]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[тирмә]]
| [[Файл:SK yurt camp (1 of 1)-8.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q699405|торак]]''<br/>''[[:d:Q37736399|традицион һөнәр]]''
| [[йорт]]<br/>[[чатыр]]
|
| [[:commons:Category:Yurts|Yurts]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| ''[[:d:Q41923|yodeling]]''
| [[Файл:Aumüli Jungjodelchörli.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q112613966|singing style]]''
| ''[[:d:Q27939|җырлау]]''
|
| [[:commons:Category:Yodeling|Yodeling]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| ''[[:d:Q131772|кытайлы Яңа ел]]''
| [[Файл:Nouvel an chinois 2015 Paris 13 autel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''<br/>[[бәйрәм]]
|
|
| [[:commons:Category:Chinese New Year|Chinese New Year]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| ''[[:d:Q167067|Рамлила]]''
| [[Файл:Ramlila Dasratha.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15116915|шоу]]''
|
|
| [[:commons:Category:Ramlila|Ramlila]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| ''[[:d:Q211011|лачын белән аучылык]]''
| [[Файл:1 raróg.jpg|center|128px]]
| [[мәдәни мирас]]<br/>''[[:d:Q17028018|аучылык стратегиясе]]''
| [[Сунар|ау]]<br/>[[спорт]]<br/>''[[:d:Q2481478|aviculture]]''
|
| [[:commons:Category:Falconry|Falconry]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| ''[[:d:Q215014|Сонгкран]]''
| [[Файл:Songkran in Wat Kungthapao 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''
| ''[[:d:Q7561276|Songkran]]''
|
| [[:commons:Category:Songkran in Thailand|Songkran in Thailand]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| ''[[:d:Q309256|Үлеләр көне]]''
| [[Файл:Altar de Día de Muertos en Actopan, Hidalgo, México (2017). 24.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q375011|дини бәйрәм]]''
|
|
| [[:commons:Category:Day of the Dead|Day of the Dead]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| ''[[:d:Q379746|Аргания]]''
| [[Файл:Argania spinosa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16521|таксон]]''
| ''[[:d:Q11992872|файдалы үсемлек]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 13
| ''[[:d:Q389949|имзад]]''
| [[Файл:COLLECTIE TROPENMUSEUM Langhalsluit met 1 snaar TMnr 2760-74.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q55724815|spike bowl lute]]''
|
| [[:commons:Category:Imzad (bowed spike lute)|Imzad (bowed spike lute)]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[кугын]]
| [[Файл:Loggers klaralven.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q113143855|иҗтимагый практикалар, ритуаллар һәм бәйрәм итү вакыйгалары]]''<br/>''[[:d:Q113143833|табигать һәм галәм турында белем һәм практикалар]]''<br/>''[[:d:Q113144300|traditional craftsmanship]]''
| ''[[:d:Q155930|су транспорты]]''<br/>''[[:d:Q10843872|процесс]]''
|
| [[:commons:Category:Timber floating|Timber floating]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| ''[[:d:Q493695|Карацу Кунчи]]''
| [[Файл:Hikiyama.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''<br/>''[[:d:Q11265757|kunchi]]''
|
|
| [[:commons:Category:Karatsu Kunchi|Karatsu Kunchi]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| ''[[:d:Q496483|Gangneung Danoje]]''
| [[Файл:Korea Gangneung Danoje Jangneung 64 (14346986323).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
| [[:commons:Category:Gangneung Danoje|Gangneung Danoje]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[ифтар]]
| [[Файл:Iftar in Istanbul Turkey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6460735|ашау]]''
|
|
| [[:commons:Category:Iftar|Iftar]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| ''[[:d:Q618206|Dancing Devils of Yare]]''
| [[Файл:Dancing Devils of Yare Mask from Venezuela.jpg|center|128px]]
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]
|
|
| [[:commons:Category:Diablos danzantes de Yare|Diablos danzantes de Yare]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| ''[[:d:Q674684|севдалинка]]''
| [[Файл:Bosnian women (folklore group) in traditional dress 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q109560218|Босния һәм Герцеговина халык музыкасы]]''
|
| [[:commons:Category:Sevdalinka|Sevdalinka]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| ''[[:d:Q721133|Наадам]]''
| [[Файл:Naadam Festival 2024 Opening Ceremony.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''<br/>[[рәсми бәйрәм]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[:commons:Category:Naadam|Naadam]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| ''[[:d:Q725991|чардаш]]''
| [[Файл:PSM V41 D775 Csardas hungarian folk dance.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q1162469|маҗар халык биюе]]''
|
| [[:commons:Category:Csárdás|Csárdás]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[Меһреган]]
| [[Файл:Mehregan Table Persian Festival of Autumn in Holland Photo by Persian Dutch Network 2011.jpg|center|128px]]
| [[бәйрәм]]<br/>''[[:d:Q130748394|religious festival]]''
|
|
| [[:commons:Category:Mehregan|Mehregan]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| ''[[:d:Q789141|балафон]]''
| [[Файл:African Balafon in Museu Oscar Niemeyer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q3891158|mallet percussion instrument]]''<br/>''[[:d:Q55721719|set of percussion sticks]]''<br/>''[[:d:Q165666|ксилофон]]''
|
| [[:commons:Category:Balafon|Balafon]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| ''[[:d:Q882441|blue-dyeing]]''
| [[Файл:Armelittekelsch Musée alsacien Strasbourg-9.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113144300|traditional craftsmanship]]''<br/>''[[:d:Q113143833|табигать һәм галәм турында белем һәм практикалар]]''<br/>''[[:d:Q115640974|impression]]''
| ''[[:d:Q2141529|textile printing]]''
|
| [[:commons:Category:Blue printing|Blue printing]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| ''[[:d:Q882985|гарба]]''
| [[Файл:Navratri garba at Ambaji temple.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q531426|Һиндстан музыкасы]]''
|
| [[:commons:Category:Garba|Garba]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| ''[[:d:Q979873|Гион-мацури]]''
| [[Файл:Gion Matsuri 2017-5.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''<br/>''[[:d:Q11489354|goryō-e]]''
|
|
| [[:commons:Category:Gion Matsuri|Gion Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| ''[[:d:Q1033073|кандомбе]]''
| [[Файл:Desfile de Llamadas 2020 - Barrio Sur - Montevideo - Uruguay 200214-1020898-jikatu (49538521121).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q98528197|Латин американ халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q23965|Уругвай музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q116173499|Көньяк Америка халык биюе]]''<br/>''[[:d:Q123856101|Rioplatense music]]''
|
| [[:commons:Category:Candombe|Candombe]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| ''[[:d:Q1070318|Садә]]''
| [[Файл:Sadeh.jpg|center|128px]]
| [[бәйрәм]]
|
|
| [[:commons:Category:Sadeh|Sadeh]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| ''[[:d:Q1071518|Chhau dance]]''
| [[Файл:Performance of Chhau dance of Purulia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q5464449|һинд халык биюе]]''<br/>''[[:d:Q130403|war dance]]''
|
| [[:commons:Category:Chhau dance|Chhau dance]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| ''[[:d:Q1156570|дабке]]''
| [[Файл:Dabkeh.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q123421088|Levantine Arabic music]]''<br/>''[[:d:Q48836268|гарәп халык биюе]]''
|
| [[:commons:Category:Dabke|Dabke]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| ''[[:d:Q1165850|симсимийя]]''
| [[Файл:1F0A3859.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4783433|гарәп музыка коралы]]''
| ''[[:d:Q230262|кыллы чиртмә музыка коралы]]''
|
| [[:commons:Category:Simsimiyya|Simsimiyya]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| ''[[:d:Q1298953|Латвия җыр һәм бию бәйрәме]]''
| [[Файл:Latvian Song festival 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q890297|Baltic song festivals]]''
| ''[[:d:Q20737114|хор фестивале]]''<br/>''[[:d:Q2393315|бию фестивале]]''
|
| [[:commons:Category:Latvian Song and Dance Festival|Latvian Song and Dance Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| ''[[:d:Q1328626|Ялда]]''
| [[Файл:Sarpol-e Zahab Yalda Night 1.jpg|center|128px]]
| [[бәйрәм]]<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
| [[:commons:Category:Yalda Night|Yalda Night]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| ''[[:d:Q1342346|kohl]]''
|
|
| ''[[:d:Q41153131|cosmetic powder]]''
|
| [[:commons:Category:Kohl|Kohl]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| ''[[:d:Q1422412|гайда]]''
| [[Файл:Gaida speler.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q8347|сорнай]]''
|
| [[:commons:Category:Gaida|Gaida]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| ''[[:d:Q1428368|kente cloth]]''
| [[Файл:A woman weaving kente in northern Ghana 01.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q1314278|тукыма]]''
|
| [[:commons:Category:Kente|Kente]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| ''[[:d:Q1433233|Krakelingen and Tonnekensbrand Geraardsbergen]]''
| [[Файл:Krakelingenworp1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
| [[:commons:Category:Krakelingen and Tonnekensbrand|Krakelingen and Tonnekensbrand]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| ''[[:d:Q1479611|Мудиетту]]''
| [[Файл:Mudiyettu at Kezhoor kavu 02-02-2013 2-02-23.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
|
|
| [[:commons:Category:Mudiyett|Mudiyett]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| ''[[:d:Q1532699|marche of Entre-Sambre-et-Meuse]]''
| [[Файл:2012 Fosses-la-Ville Saint-Feuillen 86.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q898830|processional parade]]''
|
| [[:commons:Category:Marches de l’Entre-Sambre-et-Meuse|Marches de l’Entre-Sambre-et-Meuse]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| ''[[:d:Q1612069|Джанкану]]''
| [[Файл:John Canoe Dancers Jamaica 1975 Dec ver06.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108680062|фестиваль формасы]]''
|
|
| [[:commons:Category:Junkanoo|Junkanoo]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| ''[[:d:Q1640934|рубаб]]''
| [[Файл:Rabab ca. 1885 Indian (north), Metropolitan Museum of Art.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q57315360|necked bowl lute sounded by plectrum]]''
|
| [[:commons:Category:Rubab|Rubab]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| ''[[:d:Q1641463|кудияттам]]''
| [[Файл:Kalamandalam Girija 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>''[[:d:Q45971958|башкарма сәнгать жанры]]''
|
|
| [[:commons:Category:Koodiyattam|Koodiyattam]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| ''[[:d:Q1642232|Мескел]]''
|
| ''[[:d:Q375011|дини бәйрәм]]''<br/>[[рәсми бәйрәм]]
|
|
| [[:commons:Category:Meskel|Meskel]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| ''[[:d:Q1749262|Hakata Gion Yamakasa Festival]]''
| [[Файл:Hakata gion yamakasa 2005 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''<br/>''[[:d:Q15275719|даими вакыйга]]''
| ''[[:d:Q17524420|тарих аспекты]]''
|
| [[:commons:Category:Hakata Gion Yamakasa|Hakata Gion Yamakasa]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| ''[[:d:Q1786410|крама]]''
| [[Файл:Man with Krama.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q29204029|баш яулыгы]]''
|
| [[:commons:Category:Krama|Krama]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| ''[[:d:Q1824110|Дурбар бәйрәме]]''
| [[Файл:BidaDurbar2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
| [[:commons:Category:Durbar festival|Durbar festival]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| ''[[:d:Q1937431|орган төзүчесе]]''
| [[Файл:Rudolf Janke Orgelbauwerkstatt innen.jpg|center|128px]]
| [[һөнәр]]<br/>''[[:d:Q113144300|traditional craftsmanship]]''<br/>''[[:d:Q113143833|табигать һәм галәм турында белем һәм практикалар]]''<br/>''[[:d:Q778000|Ausbildungsberuf]]''
| ''[[:d:Q2341443|эш коралларын уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q94296450|клавишалы музыкаль инструментлар ясаучысы]]''
|
| [[:commons:Category:Organ builders|Organ builders]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| ''[[:d:Q2072215|Thingyan]]''
| [[Файл:Bagan era painting of Thingyan.jpg|center|128px]]
| [[бәйрәм]]
| [[Яңа ел]]
|
| [[:commons:Category:Thingyan|Thingyan]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| ''[[:d:Q2371015|Water Tribunal of the plain of Valencia]]''
| [[Файл:The Tribunal de las Aguas of Valencia.jpg|center|128px]]
| [[мәхкәмә]]<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
|
| [[:commons:Category:Tribunal de les Aigües de València|Tribunal de les Aigües de València]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| ''[[:d:Q2384646|җәйге карнавал]]''
| [[Файл:Zomercarnaval07.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4618|карнавал]]''<br/>''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''<br/>[[Кичә (күңел ачу)|кичә]]
|
|
| [[:commons:Category:Rotterdam Summer Carnival|Rotterdam Summer Carnival]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| ''[[:d:Q2470659|Ommegang of Brussels]]''
| [[Файл:Ommegang.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54882043|ommegang]]''
|
|
| [[:commons:Category:Ommegang of Brussels|Ommegang of Brussels]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| ''[[:d:Q2583784|әйтеш]]''
|
| ''[[:d:Q223393|әдәбият жанры]]''
| ''[[:d:Q1955280|музыкаль конкурс]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 53
| ''[[:d:Q2617190|Хәлеб сабыны]]''
| [[Файл:Aleppo soap 01.jpg|center|128px]]
|
| [[сабын]]
|
| [[:commons:Category:Aleppo soap|Aleppo soap]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| ''[[:d:Q2717679|Maltese village festa]]''
|
|
| ''[[:d:Q107305006|авыл фестивале]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 55
| ''[[:d:Q3023341|хорват челтәр үрүе]]''
| [[Файл:Paška čipka - kulturnadobra.hr Z-1834.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20091976|җирле тукымачылык сәнгате]]''
| ''[[:d:Q43065851|челтәр үрү]]''<br/>''[[:d:Q3510323|Хорватия сәнгате]]''
|
| [[:commons:Category:Lace from Croatia|Lace from Croatia]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| ''[[:d:Q3220036|Slavic papercutting]]''
| [[Файл:Wycinanka lubelska, 1915.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11177771|artistic technique]]''<br/>''[[:d:Q1792379|сәнгать жанры]]''<br/>''[[:d:Q5137101|cut-paper work]]''
| ''[[:d:Q6149036|decoration]]''<br/>''[[:d:Q877729|handicraft]]''
|
| [[:commons:Category:Slavic papercutting|Slavic papercutting]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| ''[[:d:Q3233785|писанка]]''
| [[Файл:Meander Motif on a Ukrainian Pysanka.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q163886|Пасха йомыркасы]]''<br/>''[[:d:Q605069|egg decorating]]''
|
| [[:commons:Category:Pysanka|Pysanka]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| ''[[:d:Q3278092|гуарания]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q107718539|испан-телле Америка халыклары музыкасы]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 59
| ''[[:d:Q3339328|Нгондо]]''
| [[Файл:Activités du Ngondo 8.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
| [[:commons:Category:Ngondo|Ngondo]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| ''[[:d:Q3429320|piña]]''
| [[Файл:Kerchief MET 25.132.8.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20026824|үсемлек җепселе]]''
|
|
| [[:commons:Category:Piña (fiber)|Piña (fiber)]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| ''[[:d:Q3758080|гандура]]''
| [[Файл:Gndourah-annaba.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q18707829|Әлҗәзаир киемнәре]]''<br/>''[[:d:Q201714|туника]]''<br/>[[кәсеп]]
|
| [[:commons:Category:Gandoura|Gandoura]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| ''[[:d:Q4120484|Наблус сабыны]]''
| [[Файл:Nabulsi soap IMG 5357.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q268592|икътисад тармагы]]''
| [[сабын]]
|
| [[:commons:Category:Nabulsi soap|Nabulsi soap]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| ''[[:d:Q4203998|Azerbaijani carpet weaving]]''
| [[Файл:Azerbaijani carpet weaver from Karabakh.jpg|center|128px]]
|
| [[Бизәкләп туку|тукучылык]]<br/>''[[:d:Q1153484|халык тасвирый сәнгате]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 64
| ''[[:d:Q4219052|келагаи]]''
| [[Файл:Azərbaycan ipəyindən kəlağayılar 1.JPG|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>[[кәсеп]]
|
| [[:commons:Category:Kalaghai|Kalaghai]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| ''[[:d:Q4305784|Reed Mudhif]]''
| [[Файл:Iraqi mudhif interior.jpg|center|128px]]
|
| [[йорт]]
|
| [[:commons:Category:Mudhif|Mudhif]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| ''[[:d:Q4657754|күчмә көтүлекле терлекчелек]]''
| [[Файл:Transumanza nel Parc National des Ecrins.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q9056738|көтүчелек]]''
|
| [[:commons:Category:Transhumance|Transhumance]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| ''[[:d:Q4789767|Argungu Fishing Festival]]''
| [[Файл:Argungu fishing and cultural festival 23.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''<br/>''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''<br/>''[[:d:Q13406554|спорт ярышы]]''<br/>''[[:d:Q5193357|cultural festival]]''
|
|
| [[:commons:Category:Argungu Fishing Festival|Argungu Fishing Festival]]<br/>[[:commons:Category:Argungu fishing and cultural festival photos|Argungu fishing and cultural festival photos]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| ''[[:d:Q4990671|Círio de Nazaré]]''
| [[Файл:Círio de Nazaré 2012 (8083762069).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q375011|дини бәйрәм]]''<br/>[[мәдәни мирас]]
|
|
| [[:commons:Category:Círio de Nazaré|Círio de Nazaré]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| ''[[:d:Q5267453|Devil's Sword Dance]]''
| [[Файл:Oni Kenbai 1, Kitakami, Iwate.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q512245|sword dance]]''<br/>''[[:d:Q841971|engei]]''
|
| [[:commons:Category:Onikenbai|Onikenbai]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| ''[[:d:Q5268063|dewaniya]]''
|
| ''[[:d:Q56283016|gathering]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 71
| ''[[:d:Q5551651|tumba francesa La Caridad de Oriente]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q976802|tumba francesa]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 72
| ''[[:d:Q5637073|Hachinohe Sansha Taisai]]''
| [[Файл:Hachinohe Sansha Taisai Festival, 2 August 2014-001.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''
|
|
| [[:commons:Category:Hachinohe Sansha Taisai|Hachinohe Sansha Taisai]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| ''[[:d:Q5675429|Arte textil de Taquile]]''
| [[Файл:Taquile Inselfest Frauen.JPG|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 74
| ''[[:d:Q5784016|Council of Wise Men of the plain of Murcia]]''
| [[Файл:The Tribunal de las Aguas of Valencia.jpg|center|128px]]
| [[мәхкәмә]]<br/>''[[:d:Q1081138|тарихи һәйкәл]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 75
| ''[[:d:Q5861255|Sumpango Festival]]''
| [[Файл:Festival de Sumpango 19.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113510378|очыргычлар ясау]]''<br/>''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
| [[:commons:Category:Festival de barriletes gigantes de Sumpango|Festival de barriletes gigantes de Sumpango]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| ''[[:d:Q5957313|aina-kari]]''
| [[Файл:Aina-kari near Zarih of Fatima Masumeh Shrine, Qom, Iran.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5875045|interior decoration]]''
| ''[[:d:Q5567091|glass artwork]]''
|
| [[:commons:Category:Aina Kari|Aina Kari]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| ''[[:d:Q6063308|Parranda de San Pedro]]''
|
| ''[[:d:Q189819|йола]]''
|
|
| [[:commons:Category:Parranda de San Pedro|Parranda de San Pedro]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| ''[[:d:Q6080166|Ishidori Matsuri]]''
| [[Файл:IshidoriMatsuri.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Ishidori Matsuri|Ishidori Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| ''[[:d:Q6349714|Kakunodate Festival]]''
| [[Файл:Kakunodate maturi 2008a.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11419290|kenka matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Kakunodate Festival|Kakunodate Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| ''[[:d:Q6430768|Gujō Odori]]''
| [[Файл:Gujo Odori2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108680062|фестиваль формасы]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q1152364|Bon Odori]]''<br/>''[[:d:Q1046763|matsuri]]''<br/>''[[:d:Q1154888|Bon Festival]]''
|
| [[:commons:Category:Gujō Odori|Gujō Odori]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| ''[[:d:Q6516672|Lefkara lace]]''
| [[Файл:Lefkara lace.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20091976|җирле тукымачылык сәнгате]]''
| ''[[:d:Q43065851|челтәр үрү]]''<br/>''[[:d:Q10798896|art of Cyprus]]''
|
| [[:commons:Category:Lefkara lace|Lefkara lace]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| ''[[:d:Q6586192|Romvong]]''
| [[Файл:20170525-DM-LSC-0229 (34773227612).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| [[бию]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 83
| ''[[:d:Q6663970|Takaoka Mikurumayama Festival]]''
| [[Файл:高岡市街の風景 - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''<br/>''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Takaoka Mikurumayama Festival|Takaoka Mikurumayama Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| ''[[:d:Q6826870|Mheibes]]''
| [[Файл:Mheibes pointer.jpg|center|128px]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Mheibes|Mheibes]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| ''[[:d:Q7067562|nshima]]''
| [[Файл:Flickr - ggallice - Nsima ^ chambo.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q108395838|swallow]]''
|
| [[:commons:Category:Nshima|Nshima]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| ''[[:d:Q7332003|rickshaw art]]''
| [[Файл:Rickshaw back decoration.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q557141|public art]]''<br/>''[[:d:Q2520975|decoration]]''<br/>''[[:d:Q1153484|халык тасвирый сәнгате]]''<br/>''[[:d:Q397469|Neo-romanticism]]''<br/>''[[:d:Q174705|майлы нәкышь]]''
|
| [[:commons:Category:Rickshaw art|Rickshaw art]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| ''[[:d:Q7497628|Shinjō Matsuri]]''
| [[Файл:ShinjoMatsuriNight.jpg|center|128px]]
| [[бәйрәм]]<br/>''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Shinjō Matsuri|Shinjō Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| ''[[:d:Q7677467|Takayama Festival]]''
| [[Файл:大国台 (岐阜県高山市) - panoramio (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''<br/>''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Takayama Festival|Takayama Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| ''[[:d:Q7811554|Tobata Gion Festival]]''
| [[Файл:Tobata yamagasa at night.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Tobata Gion Oyamagasa Festival|Tobata Gion Oyamagasa Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| ''[[:d:Q7849923|Tsuchizaki Shinmei Shrine Festival]]''
| [[Файл:Tsuchi-yama-tsunafuru.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''
|
|
| [[:commons:Category:Tsuchizaki-Matsuri|Tsuchizaki-Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| ''[[:d:Q8064284|zaffa]]''
|
| ''[[:d:Q16516287|wedding custom]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 92
| ''[[:d:Q9185291|cazabe]]''
| [[Файл:Pemona realizando casabe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2251745|baked good]]''
| [[ипи]]<br/>''[[:d:Q666242|flatbread]]''
|
| [[:commons:Category:Casabe|Casabe]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| ''[[:d:Q10521987|henna]]''
| [[Файл:Henna hands (9471295529).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q214609|материал]]''
| ''[[:d:Q63400180|natural dye]]''
|
| [[:commons:Category:Mehndi|Mehndi]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| ''[[:d:Q10637838|Porphyrophora hamelii]]''
| [[Файл:Porphyrophora hamelii, female.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16521|таксон]]''
|
|
| [[:commons:Category:Porphyrophora hamelii|Porphyrophora hamelii]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| ''[[:d:Q11019445|Kawagoe Hikawa Festival]]''
| [[Файл:Kawagoe Festival4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Kawagoe Festival|Kawagoe Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| ''[[:d:Q11258372|Amamehagi]]''
|
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''
| ''[[:d:Q30925139|зыярәт итүче илаһ]]''<br/>''[[:d:Q503186|yōkai]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 97
| ''[[:d:Q11271139|Uozu Tatemon Festival]]''
| [[Файл:Uozu-tatemon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''
|
|
| [[:commons:Category:Tatemon Festival|Tatemon Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| ''[[:d:Q11284894|Amahage]]''
|
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''
| ''[[:d:Q30925139|зыярәт итүче илаһ]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 99
| ''[[:d:Q11338631|Boze]]''
| [[Файл:Masked God Boze.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''<br/>''[[:d:Q30925139|зыярәт итүче илаһ]]''
|
|
| [[:commons:Category:Boze|Boze]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| ''[[:d:Q11360316|Ueno Tenjin Festival]]''
| [[Файл:Iga City Danjiri Kaikan ac.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''
|
|
| [[:commons:Category:Ueno Tenjin Festival|Ueno Tenjin Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| ''[[:d:Q11370941|Kamezaki Shiohi Festival]]''
| [[Файл:Kamezakishiohi Festival2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Kamezaki Shiohi Matsuri|Kamezaki Shiohi Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| ''[[:d:Q11383026|Sawara Float Festival]]''
|
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Sawara Matsuri|Sawara Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| ''[[:d:Q11411179|Furukawa Festival]]''
| [[Файл:Furukawa-yatai.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''<br/>''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Furukawa Festival|Furukawa Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| ''[[:d:Q11413463|Suneka of Yoshihama]]''
|
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''
| ''[[:d:Q30925139|зыярәт итүче илаһ]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 105
| ''[[:d:Q11426255|Johana Hikiyama Festival]]''
| [[Файл:城端町 曳山祭り SLKY20180505 0000057.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''
|
|
| [[:commons:Category:Johana Hikiyama Festival|Johana Hikiyama Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| ''[[:d:Q11433804|Ōgaki Festival]]''
| [[Файл:大垣市(大垣まつり) - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''<br/>''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Ogaki Matsuri|Ogaki Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| ''[[:d:Q11457147|Kujirabune Festival]]''
| [[Файл:Kujirabune01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 108
| ''[[:d:Q11465312|Owari Tsushima Tennō Festival]]''
| [[Файл:Tushimatennousai1.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17221495|Gion and Tenno Festivals]]''
|
|
| [[:commons:Category:Owari Tsushima Tenno Matsuri|Owari Tsushima Tenno Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| ''[[:d:Q11465777|Yamaage Matsuri]]''
| [[Файл:2014 Yamaage Matsuri 04.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Yamaage Matsuri|Yamaage Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| ''[[:d:Q11509924|Hita Gion Festival]]''
| [[Файл:Gion fesutebaru Hita Oita Japan 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Hita Gion Festival|Hita Gion Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| ''[[:d:Q11510099|Hitachi Fūryūmono]]''
| [[Файл:Furyumonoomoteyama.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Hitachi Furyumono|Hitachi Furyumono]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| ''[[:d:Q11511418|Hayachine Kagura]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q1348260|Kagura]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 113
| ''[[:d:Q11567440|Mushono-Dainembutsu dance]]''
| [[Файл:Mushono-Dainembutsu Bupparai-E.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q11491438|nenbutsu odori]]''
|
| [[:commons:Category:Mushono-Dainembutsu dance|Mushono-Dainembutsu dance]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| ''[[:d:Q11571216|Inuyama Festival]]''
| [[Файл:Inuyamajo2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''
|
|
| [[:commons:Category:Inuyama Festival|Inuyama Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 115
| ''[[:d:Q11584632|Chiryū Festival]]''
| [[Файл:Tiryuumatsuri7.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''
|
|
| [[:commons:Category:Chiryu Matsuri|Chiryu Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 116
| ''[[:d:Q11596116|Chichibu Night Festival]]''
| [[Файл:ChichibuFes1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''<br/>''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Chichibu Yomatsuri|Chichibu Yomatsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| ''[[:d:Q11615686|Hanawa Bayashi]]''
| [[Файл:Hanawabayashi 2012.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''
|
|
| [[:commons:Category:Hanawa-bayashi|Hanawa-bayashi]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| ''[[:d:Q11630177|Mishima's Kasedori Festival]]''
| [[Файл:Mishima's Kasedori 2017-02-11 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''
| ''[[:d:Q30925139|зыярәт итүче илаһ]]''<br/>[[Йорт тавыгы|тавык]]<br/>''[[:d:Q30301495|мифик кош]]''
|
| [[:commons:Category:Mishima's Kasedori Festival|Mishima's Kasedori Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 119
| ''[[:d:Q11653306|Nagahama Hikiyama Festival]]''
|
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Nagahama Hikiyama Festival|Nagahama Hikiyama Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 120
| ''[[:d:Q11661913|Seihaku Festival]]''
| [[Файл:Dekayama sanno.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''
|
|
| [[:commons:Category:Seihakusai Dekayama Matsuri|Seihakusai Dekayama Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 121
| ''[[:d:Q12295775|Surva]]''
| [[Файл:Kukeri-Surva-festival-Pernik-2010--15.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
| [[:commons:Category:Kukeri|Kukeri]]
|-
| style='text-align:right'| 122
| ''[[:d:Q12557667|orteke]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q12572798|казакъ халык биюе]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 123
| ''[[:d:Q12769612|metal engraving]]''
|
|
| ''[[:d:Q139106|engraving process]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 124
| ''[[:d:Q13053395|Hazarashen]]''
|
| ''[[:d:Q391414|архитектур элемент]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 125
| ''[[:d:Q13058900|baul gaan]]''
| [[Файл:Baul Gaan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107356781|җыр төре]]''
| ''[[:d:Q108297196|бенгальлеләр халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q3328593|Бангладеш музыкасы]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 126
| ''[[:d:Q14774083|alpine transhumance]]''
|
| ''[[:d:Q12280169|animal husbandry of an area]]''<br/>''[[:d:Q61788060|кеше эшчәнлеге]]''
| ''[[:d:Q4657754|күчмә көтүлекле терлекчелек]]''<br/>''[[:d:Q13165638|agriculture of the Earth]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 127
| ''[[:d:Q15265616|representation of the passion, death and resurrection of Christ in Iztapalapa]]''
| [[Файл:170 Representación del Vía Crucis en Iztapalapa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1349065|passion play]]''<br/>''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''
|
|
| [[:commons:Category:Holy Week in Iztapalapa|Holy Week in Iztapalapa]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| ''[[:d:Q16098223|Naïve painting practices of Kovačica]]''
| [[Файл:Babka1.JPG|center|128px]]
| [[мәктәп]]<br/>''[[:d:Q1792379|сәнгать жанры]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 129
| ''[[:d:Q16345168|Durga Puja in Kolkata]]''
| [[Файл:Durga with Her Family - Falguni Sangha - Suren Tagore Road - Kolkata 2014-10-02 8906.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q375011|дини бәйрәм]]''
| ''[[:d:Q48733007|Durga Puja in West Bengal]]''
|
| [[:commons:Category:Durga Puja in Kolkata|Durga Puja in Kolkata]]
|-
| style='text-align:right'| 130
| ''[[:d:Q16387761|Armenian Folk Theater of Shadows]]''
|
| ''[[:d:Q2416217|театр труппасы]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 131
| ''[[:d:Q16556551|Dancing Devils of Tinaquillo]]''
|
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]
|
|
| [[:commons:Category:Diablos danzantes de Tinaquillo|Diablos danzantes de Tinaquillo]]
|-
| style='text-align:right'| 132
| ''[[:d:Q17354466|Португалия атчылык сәнгате]]''
| [[Файл:Queluz Palace horses approach (9180978620).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1645382|riding style]]''
| ''[[:d:Q179226|ат спорты]]''<br/>''[[:d:Q110319947|Кешелекнең матди булмаган мәдәни мирасының репрезентатив исемлеге]]''
|
| [[:commons:Category:Equestrian art in Portugal|Equestrian art in Portugal]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| ''[[:d:Q18207270|Peacock dance]]''
| [[Файл:2016 Phnom Penh, Tradycyjny Kambodżański Pokaz Tańca (076).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 134
| ''[[:d:Q18465047|Ch'utillos]]''
| [[Файл:Morenoreyes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 135
| ''[[:d:Q20422823|Arba'een Pilgrimage]]''
| [[Файл:Kerbela Hussein Moschee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15275719|даими вакыйга]]''<br/>''[[:d:Q11795110|дини ритуал]]''
|
|
| [[:commons:Category:Arba'een Pilgrimage|Arba'een Pilgrimage]]
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[акушерлык]]
| [[Файл:Midwife check-up.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66811410|медицина һөнәре]]''
| ''[[:d:Q843601|сәламәтлек фәннәре]]''
|
| [[:commons:Category:Midwifery|Midwifery]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| ''[[:d:Q21057355|Dancing Devils of Cata]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 138
| ''[[:d:Q21057356|Dancing Devils of Cuyagua]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 139
| ''[[:d:Q21057357|Dancing Devils of Ocumare de la Costa]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 140
| ''[[:d:Q21057358|Dancing Devils of Patanemo]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 141
| ''[[:d:Q21057359|Dancing Devils of San Millán]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 142
| ''[[:d:Q21057360|Dancing Devils of San Rafael de Orituco]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 143
| ''[[:d:Q21057361|Dancing Devils of Turiamo]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 144
| ''[[:d:Q24875082|Sunari Festival]]''
| [[Файл:須成祭り朝.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11385469|Reisai]]''
|
|
| [[:commons:Category:Sunari Festival|Sunari Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| ''[[:d:Q24875391|Kanuma lmamiya Shrine Festival]]''
| [[Файл:Kanumaimamiyayatai.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
| [[:commons:Category:Kanuma lmamiya Shrine Festival|Kanuma lmamiya Shrine Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 146
| ''[[:d:Q24927689|Sango Festival of Oyo]]''
| [[Файл:Communal Feeding.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
| ''[[:d:Q58687420|мәдәни чара]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 147
| ''[[:d:Q25682888|xeer ciise]]''
|
| ''[[:d:Q1479995|customary law]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 148
| ''[[:d:Q31076119|Algerian caftan]]''
| [[Файл:Caftan algerienne.jpg|center|128px]]
| [[кәсеп]]
|
|
| [[:commons:Category:Kaftans of Algeria|Kaftans of Algeria]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| ''[[:d:Q31721615|Chakan]]''
| [[Файл:Вышивальшицы (Гиссар, Таджикистан).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q28966302|чигеш]]''<br/>[[кәсеп]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 150
| ''[[:d:Q47461064|The Idea and Practice of Cooperatives]]''
|
| ''[[:d:Q1502514|кооперация хәрәкәте]]''<br/>[[төшенчә]]<br/>[[матди булмаган мәдәни мирас]]
|
|
| [[:commons:Category:Genossenschaftsidee|Genossenschaftsidee]]
|-
| style='text-align:right'| 151
| ''[[:d:Q48745451|Tokuyama Bon Odori]]''
| [[Файл:Hi-yai.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q1152364|Bon Odori]]''
|
| [[:commons:Category:Tokuyama Bon Odori|Tokuyama Bon Odori]]
|-
| style='text-align:right'| 152
| ''[[:d:Q54871179|ملحفة شاوية]]''
| [[Файл:Femmes des Aures.webp|center|128px]]
|
|
|
| [[:commons:Category:Elhaf|Elhaf]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| ''[[:d:Q54874526|Jirtig]]''
| [[Файл:زواج سوداني.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16516287|wedding custom]]''
|
|
| [[:commons:Category:Jirtig|Jirtig]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| ''[[:d:Q60742901|Lusona]]''
| [[Файл:Kalunga-lusona.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56055944|type of arts]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
|
| [[:commons:Category:Sona (ideogram)|Sona (ideogram)]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| ''[[:d:Q63562262|Vite ad alberello of Pantelleria]]''
|
| ''[[:d:Q3128568|Fruit tree forms]]''
| [[йөземчелек]]
|
| [[:commons:Category:Vineyards in Pantelleria|Vineyards in Pantelleria]]
|-
| style='text-align:right'| 156
| ''[[:d:Q65134253|djéguélé]]''
|
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q789141|балафон]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 157
| ''[[:d:Q97280802|maksym]]''
|
|
| ''[[:d:Q26343751|fermented beverage]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 158
| ''[[:d:Q104376658|валторнада уйнаучысы]]''
| [[Файл:Céret 20170514 - Trompes de chasse.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12737077|һөнәр төре]]''<br/>''[[:d:Q66715801|музыкаль профессия]]''
| ''[[:d:Q25829748|бакыр тынлы музыка уен коралында уйнаучысы]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 159
| ''[[:d:Q105667084|Última óssa d'Ordino]]''
| [[Файл:Ball de l'Ossa d'Ordino (Andorra).jpg|center|128px]]
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]<br/>[[мәдәни мирас]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 160
| ''[[:d:Q106034463|Ball de l'ossa of Encamp]]''
| [[Файл:Ball de l'Ossa d'Encamp (Andorra).jpg|center|128px]]
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 161
| ''[[:d:Q108660772|Gifaataa]]''
| [[Файл:Men playing leke.jpg|center|128px]]
| [[бәйрәм]]<br/>[[Яңа ел]]
| ''[[:d:Q15275719|даими вакыйга]]''<br/>''[[:d:Q205892|календарь датасы]]''
|
| [[:commons:Category:Gifaataa|Gifaataa]]
|-
| style='text-align:right'| 162
| ''[[:d:Q111994972|elechek]]''
| [[Файл:Stamps of Kyrgyzstan, 2012-14.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14952|баш киеме]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 163
| ''[[:d:Q112748494|Inuit drum dancing and singing]]''
| [[Файл:Qilaatersorneq near Ammassalik Fjord - closest.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q7198347|инуитлар музыкасы]]''<br/>[[бию]]<br/>''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''
|
| [[:commons:Category:Inuit drum dancing and singing|Inuit drum dancing and singing]]
|-
| style='text-align:right'| 164
| ''[[:d:Q113025293|Mesir Macunu festival]]''
| [[Файл:Mesir Macunu Festivali 2010 Manisa Turkey.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1435951|food festival]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 165
| ''[[:d:Q113025304|Sejnane pottery]]''
| [[Файл:Potières de Sejnane au Saf Saf La Marsa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460693|know-how]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q877729|handicraft]]''
|
|
| [[:commons:Category:Pottery in Sejnane|Pottery in Sejnane]]
|-
| style='text-align:right'| 166
| ''[[:d:Q115505283|Bear festivities in the Pyrenees]]''
| [[Файл:URSO-DANÇANDO-PRATS-DE-MOLLO-1024x576-1.jpg|center|128px]]
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]<br/>''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 167
| ''[[:d:Q116838032|Kyoto Gion Festival Yamahoko Parade]]''
| [[Файл:Gion Matsuri 2017-5.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
| ''[[:d:Q11470974|matsuri float]]''
|
| [[:commons:Category:Floats in Gion Matsuri|Floats in Gion Matsuri]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| ''[[:d:Q116838033|Yatsushiro Myōken Festival]]''
|
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 169
| ''[[:d:Q119002345|Bayard Steed Parade and the Parade of the three Giants]]''
| [[Файл:Ros Beiaard 2010 Gebrs. Van Damme 30-05-2010 16-45-17.JPG|center|128px]]
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]<br/>''[[:d:Q657449|парад]]''<br/>''[[:d:Q15275719|даими вакыйга]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 170
| ''[[:d:Q119144225|melhfa]]''
| [[Файл:Melhfa 2.png|center|128px]]
| [[кием]]<br/>''[[:d:Q5305837|draped garment]]''<br/>''[[:d:Q8037573|wrap]]''<br/>''[[:d:Q3172759|милли кием]]''
|
|
| [[:commons:Category:Melhfa|Melhfa]]
|-
| style='text-align:right'| 171
| ''[[:d:Q121069585|Organ craftsmanship and music]]''
|
| [[мәдәни мирас]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 172
| ''[[:d:Q122030557|карнавал мәдәнияте]]''
| [[Файл:Leuven kermis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q264965|субкультура]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 173
| ''[[:d:Q122212721|Idea and Practice of Organizing Shared Interests in Cooperatives]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 174
| ''[[:d:Q122705313|German modern dance]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q877590|немец биюе]]''<br/>''[[:d:Q850130|modern dance]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 175
| ''[[:d:Q123039511|Irrigators’ tribunals of the Spanish Mediterranean coast]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 176
| ''[[:d:Q123436964|Nguon]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 177
| ''[[:d:Q123693506|handmade glass production]]''
| [[Файл:Medieval Glassblower-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q877729|handicraft]]''
| ''[[:d:Q785222|пыяла җитештерү]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 178
| ''[[:d:Q123705763|Alpine pasture season]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 179
| ''[[:d:Q123705765|ceramic arts in Uzbekistan]]''
|
|
| ''[[:d:Q11642|чүлмәкчелек]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 180
| ''[[:d:Q123705766|mother of pearl inlay]]''
| [[Файл:Bagdad Kiosk Intarsia detail 2.jpg|center|128px]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 181
| ''[[:d:Q123705768|Mahadra]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 182
| ''[[:d:Q123705770|Zafat Al-Molid in Sudan]]''
| [[Файл:المولد النبوي.jpg|center|128px]]
|
| [[Мәүлид бәйрәме]]
|
| [[:commons:Category:Mawlid in Sudan|Mawlid in Sudan]]
|-
| style='text-align:right'| 183
| ''[[:d:Q123705771|Shuwalid festival]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 184
| ''[[:d:Q123705774|Lithuanian sodai]]''
| [[Файл:Muziejus iš vidaus.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q1153868|Himmeli]]''
|
| [[:commons:Category:Sodas|Sodas]]
|-
| style='text-align:right'| 185
| ''[[:d:Q123705775|opera singing in Italy]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 186
| ''[[:d:Q123705776|Naga motif weaving in Lao communities]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 187
| ''[[:d:Q123705777|Европага хас традицион сугару практикалары]]''
| [[Файл:Bisse.jpg|center|128px]]
|
| [[сугару]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 188
| ''[[:d:Q123705778|atlas and adras fabrics]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 189
| ''[[:d:Q123705780|traditional loincloth weaving in Côte d’Ivoire]]''
| [[Файл:Tisserand de Waranene 03.JPG|center|128px]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 190
| ''[[:d:Q123705782|traditional wooden boatbuilding in Carriacou and Petite Martinique]]''
| [[Файл:Boat Building on Petite Martinique - panoramio.jpg|center|128px]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 191
| ''[[:d:Q124612835|Traditional Turkmen carpet making art in Turkmenistan]]''
| [[Файл:Handmade turkmen carpet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q37736399|традицион һөнәр]]''
| ''[[:d:Q1968981|rug making]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 192
| ''[[:d:Q125491271|Izaga masquerade]]''
|
| [[мәдәни мирас]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 193
| ''[[:d:Q125720790|Mendon]]''
| [[Файл:Mendon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''
| ''[[:d:Q30925139|зыярәт итүче илаһ]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 194
| ''[[:d:Q125721895|Yonekawa Mizukaburi]]''
|
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 195
| ''[[:d:Q125723890|Ojiya-chijimi and Echigo-jofu]]''
| [[Файл:Ramie fabric from Japan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28823|textile]]''
| ''[[:d:Q124024857|Japanese ramie]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 196
| ''[[:d:Q131389576|summer farming at fäbod and seter]]''
| [[Файл:Hanhivittikko fäbod.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2082774|mountain pasture]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 197
| ''[[:d:Q131429181|vytsinanka]]''
|
| ''[[:d:Q12969198|art of paper cutting]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 198
| ''[[:d:Q131429182|Traditional knowledge and skills of sake-making with koji mold in Japan]]''
|
|
| ''[[:d:Q869095|сыра кайнату]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 199
| ''[[:d:Q131429183|Epic of Samba Gueladio]]''
|
| ''[[:d:Q2367164|epic]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 200
| ''[[:d:Q131429185|zinc roofers and ornamentalists]]''
| [[Файл:Boulevard Saint-Michel (Paris), numéro 1, toit.jpg|center|128px]]
| [[кәсеп]]
| ''[[:d:Q29585464|түбә ябу эшләре]]''<br/>''[[:d:Q138024565|ornamenting]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 201
| ''[[:d:Q131429186|Shakespeare Mas']]''
|
| ''[[:d:Q35140|спектакль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 202
| ''[[:d:Q131429187|pilgrimage to Watt Town]]''
|
| ''[[:d:Q1644573|зыярәт кылу]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 203
| ''[[:d:Q131429188|Twāyef performing arts]]''
|
| ''[[:d:Q184485|башкарма сәнгатьләр]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 204
| ''[[:d:Q131429189|mongol nomad migration]]''
|
| ''[[:d:Q1361802|nomadic pastoralism]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 205
| ''[[:d:Q131429190|Messosporitissa festivity]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 206
| ''[[:d:Q131429191|mangwengwe]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 207
| ''[[:d:Q131429192|living pictures of Galeras, Sucre]]''
|
| ''[[:d:Q546808|tableau vivant]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 208
| ''[[:d:Q131429193|jang making]]''
|
| ''[[:d:Q16920758|ризык әзерләү]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 209
| ''[[:d:Q131429195|Bà Chúa Xứ Festival]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 210
| ''[[:d:Q131429196|breakfast culture in Malaysia]]''
|
|
| [[иртәнге аш]]<br/>''[[:d:Q2576866|Малайзия мәдәнияте]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 211
| ''[[:d:Q131429197|Betashar]]''
|
| ''[[:d:Q16516287|wedding custom]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 212
| ''[[:d:Q136510909|Festivity of the Virgen of Guadalupe - Patroness of Sucre]]''
|
| ''[[:d:Q58687420|мәдәни чара]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 213
| ''[[:d:Q137358759|Sarawja]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>''[[:d:Q3595906|ceremonial dance]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 214
| ''[[:d:Q137381371|Al Ahalla]]''
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 215
| ''[[:d:Q137381387|Al-Mihrass]]''
|
| ''[[:d:Q5155039|Community practice]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 216
| ''[[:d:Q137381513|guruna]]''
|
| ''[[:d:Q1131696|rite of passage]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 217
| ''[[:d:Q137381525|Mvet Oyeng]]''
|
| ''[[:d:Q209815|сөйләм традициясе]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 218
| ''[[:d:Q137381589|Antep İşi]]''
|
| ''[[:d:Q877729|handicraft]]''
| [[чигү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 219
| ''[[:d:Q137381590|amateur theatre acting in Czechia]]''
|
|
| ''[[:d:Q455695|үзэшчән театр]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 220
| ''[[:d:Q137381736|Behzad's style of miniature art]]''
|
| ''[[:d:Q1792379|сәнгать жанры]]''
| ''[[:d:Q678664|Persian miniature]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 221
| ''[[:d:Q137381742|bagpipes and bagpipe playing in Bulgaria]]''
|
|
| ''[[:d:Q8347|сорнай]]''<br/>''[[:d:Q1003981|music of Bulgaria]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 222
| ''[[:d:Q137381764|Christmas Bram and Sambai]]''
|
| ''[[:d:Q3010205|бәйрәм итү]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 223
| ''[[:d:Q137381767|family tradition circus in Chile]]''
|
| ''[[:d:Q137379583|traditional performing art]]''
| [[Цирк|сыйрк]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 224
| ''[[:d:Q137381770|Georgian wheat culture]]''
|
| ''[[:d:Q137379704|agricultural tradition]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 225
| ''[[:d:Q137381772|hadrami dan]]''
|
| ''[[:d:Q209815|сөйләм традициясе]]''
| ''[[:d:Q132337371|Hadhrami Music]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 226
| ''[[:d:Q137381778|Kithul Madeema]]''
|
| ''[[:d:Q16920758|ризык әзерләү]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 227
| ''[[:d:Q137381784|Swimming pool culture in Iceland]]''
| [[Файл:Sunset at Myvatn baths - Iceland - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[йола]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 228
| ''[[:d:Q137381787|bearing of the sacred stone or the rites of the New Year in the Guin country in Togo]]''
|
| ''[[:d:Q628455|гореф]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 229
| ''[[:d:Q137381791|confraternity of flowers and palms]]''
| [[Файл:Los Chapetones.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3010205|бәйрәм итү]]''
|
|
| [[:commons:Category:Festival de las Flores y las Palmas de Panchimalco|Festival de las Flores y las Palmas de Panchimalco]]
|-
| style='text-align:right'| 230
| ''[[:d:Q139823010|Kodomma]]''
| [[Файл:Danseurs kodomma.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 231
| ''[[:d:Q139823682|Nyem Nyem festival]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 232
| ''[[:d:Q139823724|Festival Culturel Sara]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 233
| ''[[:d:Q139824515|Lie La'a Ttomdjap]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 234
| ''[[:d:Q139824798|Festival du Macabo]]''
| [[Файл:FestiMacabo10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 235
| ''[[:d:Q139824804|Lela]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 236
| ''[[:d:Q139824925|Q139824925]]''
| [[Файл:Habitat Culturel Mofou.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 237
| ''[[:d:Q139825141|Festival mofou]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 238
| ''[[:d:Q139829900|Le feo- kagué]]''
| [[Файл:Féo-kagué.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 239
| [[Нәүрүз]]
| [[Файл:White house haft seen.jpg|center|128px]]
| [[бәйрәм]]<br/>''[[:d:Q57598|милли бәйрәм]]''<br/>''[[:d:Q18369361|UN observance day]]''
|
| [[Axämenid Däwläte]]<br/>[[Әфганстан]]<br/>[[Азәрбайҗан]]<br/>[[Һиндстан]]<br/>[[Иран]]<br/>[[Гыйрак]]<br/>[[Казакъстан]]<br/>[[Кыргызстан]]<br/>[[Үзбәкстан]]<br/>[[Пакистан Ислам Җөмһүрияте|Пакьстан]]<br/>[[Таҗикстан]]<br/>[[Төрекмәнстан]]<br/>[[Төркия]]
| [[:commons:Category:Nowruz|Nowruz]]
|-
| style='text-align:right'| 240
| ''[[:d:Q121602298|poechenelle]]''
|
| ''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''
| ''[[:d:Q42011297|marionette theatre]]''<br/>''[[:d:Q3576332|zwanze]]''<br/>''[[:d:Q1421268|folk theatre]]''
| ''[[:d:Q159856|Duchy of Brabant]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 241
| ''[[:d:Q715774|Ssireum]]''
| [[Файл:Danwon-Ssireum.jpg|center|128px]]
| [[спорт төре]]<br/>''[[:d:Q59544|матди булмаган мәдәни мирас]]''
| ''[[:d:Q11417|martial arts]]''<br/>''[[:d:Q42486|wrestling]]''
| ''[[:d:Q28208|Goryeo]]''
| [[:commons:Category:Ssireum|Ssireum]]
|-
| style='text-align:right'| 242
| ''[[:d:Q2726026|konpa]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q3710513|music of Haiti]]''
| [[Haiti]]
| [[:commons:Category:Kompa Dance|Kompa Dance]]
|-
| style='text-align:right'| 243
| ''[[:d:Q7565043|soup joumou]]''
| [[Файл:Soup joumou.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q746549|ашамлык]]''
| ''[[:d:Q41415|аш]]''
| [[Haiti]]
| [[:commons:Category:Soup Joumou|Soup Joumou]]
|-
| style='text-align:right'| 244
| ''[[:d:Q2638255|Taghribat Bani Hilal]]''
|
| ''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
| ''[[:d:Q208154|Najd, Saudi Arabia]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 245
| ''[[:d:Q2656133|Kumi Odori]]''
| [[Файл:Japanisches Kulturinstitut Bühnenkünste.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| [[бию]]
| ''[[:d:Q28025|Ryukyu Kingdom]]''<br/>[[Япония]]
| [[:commons:Category:Kumi Odori|Kumi Odori]]
|-
| style='text-align:right'| 246
| ''[[:d:Q338450|танго]]''
| [[Файл:Tango dance 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q280336|пар биюе]]''<br/>''[[:d:Q3209069|social dance]]''
| ''[[:d:Q35827|Río de la Plata]]''<br/>[[Уругвай]]<br/>[[Аргентина]]
| [[:commons:Category:Tango (dance)|Tango (dance)]]
|-
| style='text-align:right'| 247
| ''[[:d:Q1576885|ta'ziyeh]]''
| [[Файл:Muharram in cities and villages of Iran-342 16 (147).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''<br/>''[[:d:Q657069|тарихи реконструкция]]''<br/>''[[:d:Q189819|йола]]''
|
| ''[[:d:Q18234383|Safavid Iran]]''
| [[:commons:Category:Ta'ziyeh|Ta'ziyeh]]
|-
| style='text-align:right'| 248
| ''[[:d:Q2030920|Kankurang]]''
| [[Файл:Kangkurang.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q189819|йола]]''
|
| ''[[:d:Q3511003|Senegambia]]''<br/>[[Гамбия]]<br/>[[Сенегал]]
| [[:commons:Category:Konkoran|Konkoran]]
|-
| style='text-align:right'| 249
| ''[[:d:Q15932134|Sichuan brocade]]''
| [[Файл:"Five stars rising in the East" armband.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q649022|brocade]]''<br/>''[[:d:Q12019351|silk fabric]]''<br/>''[[:d:Q113144300|traditional craftsmanship]]''
|
| ''[[:d:Q1193806|Shu]]''
| [[:commons:Category:Sichuan brocade|Sichuan brocade]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| ''[[:d:Q2447747|nhã nhạc]]''
| [[Файл:Nhã nhạc cung đình Huế.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q15614479|East Asian court ceremonial music]]''
| ''[[:d:Q3111454|TR]]''<br/>[[Вьетнам]]
| [[:commons:Category:Nhã nhạc|Nhã nhạc]]
|-
| style='text-align:right'| 251
| ''[[:d:Q797269|Schemenlaufen]]''
| [[Файл:Imst Schemenlaufen 2016 49.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4618|карнавал]]''
|
| [[Австрия]]
| [[:commons:Category:Imster Schemenlaufen|Imster Schemenlaufen]]
|-
| style='text-align:right'| 252
| ''[[:d:Q96213154|Classical horsemanship and the High School of the Spanish Riding School Vienna]]''
|
|
|
| [[Австрия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 253
| ''[[:d:Q120754445|Avalanche risk management]]''
|
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''
|
| [[Австрия]]<br/>[[Швейцария]]
|
|-
| style='text-align:right'| 254
| ''[[:d:Q186413|Azerbaijani rug]]''
| [[Файл:Dragon carpet from Azerbaijan, 17-18th century, 212 x 184 cm, T84-1909.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56147411|rug style]]''
| ''[[:d:Q104602244|rug]]''
| [[Азәрбайҗан]]
| [[:commons:Category:Rugs and carpets of Azerbaijan|Rugs and carpets of Azerbaijan]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| ''[[:d:Q546936|тар]]''
| [[Файл:Meshadi Jamil Amirov.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q57315360|necked bowl lute sounded by plectrum]]''
| [[Азәрбайҗан]]<br/>[[Иран]]
| [[:commons:Category:Tar (lute)|Tar (lute)]]
|-
| style='text-align:right'| 256
| ''[[:d:Q678664|Persian miniature]]''
| [[Файл:Miraj by Sultan Muhammad.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q8362|manuscript illumination]]''
| [[Азәрбайҗан]]<br/>[[Иран]]<br/>[[Төркия]]<br/>[[Үзбәкстан]]
| [[:commons:Category:Persian miniatures|Persian miniatures]]
|-
| style='text-align:right'| 257
| [[Азәрбайҗан ашыйклары сәнгате]]
| [[Файл:Nizami Ganjavi, Khamsa, Khosrow and Shirin, 70tn of the XVI century, SPL, Dorn 341. f. 70 b. (cropped, musicians detail).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| [[ашыйк]]
| [[Азәрбайҗан]]
| [[:commons:Category:Azerbaijani saz poets|Azerbaijani saz poets]]
|-
| style='text-align:right'| 258
| [[Китаби дәдә Коркыт|Китаби дәдә Коркут]]
| [[Файл:Kitab-ı Dede Korkut ala-lisan-i Ta'ife-i Oğuzhan, Dresden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1521512|милли эпос]]''
|
| [[Азәрбайҗан]]<br/>[[Казакъстан]]<br/>[[Төркия]]
| [[:commons:Category:Dede Korkut|Dede Korkut]]
|-
| style='text-align:right'| 259
| [[Мугам]]
| [[Файл:Seyid Shushinski ansambl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q862597|musical form]]''<br/>''[[:d:Q110407926|modal system]]''
| ''[[:d:Q724104|music of Azerbaijan]]''<br/>''[[:d:Q98528260|мәкам музыкасы]]''
| [[Азәрбайҗан]]
| [[:commons:Category:Mugham|Mugham]]
|-
| style='text-align:right'| 260
| ''[[:d:Q1711348|Goychay Pomegranate Festival]]''
| [[Файл:Azerbaijan-Pomegranate Festival woman in national costumes (e-citizen).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Азәрбайҗан]]
| [[:commons:Category:Pomegranate Festival|Pomegranate Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 261
| [[Балабан (уен коралы)|балабан]]
| [[Файл:Balaban Azerbaijani.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q181247|woodwind instrument]]''<br/>''[[:d:Q55738863|sets of oboes with cylindrical bore]]''<br/>[[Дүдүк|дудук]]
| [[Азәрбайҗан]]
| [[:commons:Category:Balaban (instrument)|Balaban (instrument)]]
|-
| style='text-align:right'| 262
| ''[[:d:Q4517024|chovgan]]''
| [[Файл:Puak Azeri bermain Chovgan di Piala All Union ke-12.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q676977|халык уены]]''
|
| [[Азәрбайҗан]]<br/>[[Иран]]
| [[:commons:Category:Chovgan|Chovgan]]
|-
| style='text-align:right'| 263
| ''[[:d:Q21659671|Copper craftsmanship of Lahij]]''
|
|
|
| [[Азәрбайҗан]]
| [[:commons:Category:Copper craftsmanship of Lahıc (İsmayıllı)|Copper craftsmanship of Lahıc (İsmayıllı)]]
|-
| style='text-align:right'| 264
| ''[[:d:Q96213178|Traditional art and symbolism of Kelaghayi, making and wearing women’s silk headscarves]]''
|
|
|
| [[Азәрбайҗан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 265
| ''[[:d:Q107552808|zorkhana]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q51799726|милли бию]]''<br/>[[Азәрбайҗан биюе]]<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| [[Азәрбайҗан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 266
| ''[[:d:Q113025269|Dolma making and sharing tradition, a marker of cultural identity]]''
|
|
|
| [[Азәрбайҗан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 267
| ''[[:d:Q113025274|Flatbread making and sharing culture: Lavash, Katyrma, Jupka, Yufka]]''
|
|
|
| [[Азәрбайҗан]]<br/>[[Иран]]<br/>[[Казакъстан]]<br/>[[Кыргызстан]]<br/>[[Төркия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 268
| ''[[:d:Q115741201|Telling tradition of Nasreddin Hodja/ Molla Nesreddin/ Molla Ependi/ Apendi/ Afendi Kozhanasyr Anecdotes]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Азәрбайҗан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 269
| ''[[:d:Q115741476|Culture of Çay (tea), a symbol of identity, hospitality and social interaction]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Азәрбайҗан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 270
| ''[[:d:Q120754545|Pehlevanliq culture: traditional zorkhana games, sports and wrestling]]''
|
| [[спорт]]<br/>''[[:d:Q189819|йола]]''<br/>''[[:d:Q2270606|рухи практика]]''
|
| [[Азәрбайҗан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 271
| ''[[:d:Q120754563|Flatbread making and sharing culture: Lavash, Katyrma, Jupka, Yufka]]''
|
| ''[[:d:Q1428168|традицион белем]]''
|
| [[Азәрбайҗан]]<br/>[[Иран]]<br/>[[Казакъстан]]<br/>[[Төркия]]<br/>[[Кыргызстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 272
| ''[[:d:Q47112|Albanian iso-polyphony]]''
| [[Файл:Fustanela 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q106641595|албан халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q179465|полифония]]''
| [[Албания]]
|
|-
| style='text-align:right'| 273
| ''[[:d:Q31670602|Vallja e Tropojës]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q114433|албан халык биюе]]''<br/>''[[:d:Q51799726|милли бию]]''
| [[Албания]]
|
|-
| style='text-align:right'| 274
| ''[[:d:Q21044497|Summer solstice fire festivals in the Pyrenees]]''
| [[Файл:Falles Alins 2016.jpg|center|128px]]
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
| [[Андорра]]<br/>[[Испания]]<br/>[[Франция]]
| [[:commons:Category:Summer solstice fire festivals in the Pyrenees|Summer solstice fire festivals in the Pyrenees]]
|-
| style='text-align:right'| 275
| ''[[:d:Q80383|The Song of the Sibyl]]''
| [[Файл:Sibil la 11572.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q105543609|музыкаль әсәр/композиция]]''<br/>''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
| ''[[:d:Q204920|Арагон таҗы]]''
| [[:commons:Category:The Song of the Sibyl|The Song of the Sibyl]]
|-
| style='text-align:right'| 276
| ''[[:d:Q135350692|Lo Senyal del Judici]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q105543609|музыкаль әсәр/композиция]]''<br/>''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
| ''[[:d:Q204920|Арагон таҗы]]''
| [[:commons:Category:The Song of the Sibyl|The Song of the Sibyl]]
|-
| style='text-align:right'| 277
| ''[[:d:Q155119|cuarteto]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q645992|music of Argentina]]''
| [[Аргентина]]
| [[:commons:Category:Cuarteto (music genre of Argentine)|Cuarteto (music genre of Argentine)]]
|-
| style='text-align:right'| 278
| ''[[:d:Q1060475|chamamé]]''
| [[Файл:2015-01-24, Corrientes. Nini Flores en la 25.ª Fiesta Nacional del Chamamé.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q201022|халык биюе]]''<br/>''[[:d:Q6036543|litoraleña music]]''
| [[Аргентина]]
| [[:commons:Category:Chamamé|Chamamé]]
|-
| style='text-align:right'| 279
| ''[[:d:Q1412688|Fileteado]]''
|
| ''[[:d:Q1792644|сәнгать стиле]]''
|
| [[Аргентина]]
| [[:commons:Category:Fileteado|Fileteado]]
|-
| style='text-align:right'| 280
| ''[[:d:Q6127877|jamdani]]''
| [[Файл:Making of Jamdani-10.jpg|center|128px]]
|
| [[Бизәкләп туку|тукучылык]]
| [[Бангладеш]]
| [[:commons:Category:Jamdani|Jamdani]]
|-
| style='text-align:right'| 281
| ''[[:d:Q11212511|Mangal Shobhajatra]]''
| [[Файл:Bengali New Year 1422 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q898830|processional parade]]''
|
| [[Бангладеш]]
| [[:commons:Category:Ananda Shobhajatra|Ananda Shobhajatra]]
|-
| style='text-align:right'| 282
| ''[[:d:Q111211610|Shital Pati]]''
| [[Файл:Sheetal Pati Sunamganj.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Бангладеш]]
|
|-
| style='text-align:right'| 283
| ''[[:d:Q124414315|Tangail saree]]''
| [[Файл:BD Tangail 3.JPG|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q172827|sari]]''
| [[Бангладеш]]
| [[:commons:Category:Tangail Saree|Tangail Saree]]
|-
| style='text-align:right'| 284
| ''[[:d:Q26712698|Budslau fest]]''
| [[Файл:Будслав.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Беларусия|Беларусь]]
| [[:commons:Category:Budslaŭ fest|Budslaŭ fest]]
|-
| style='text-align:right'| 285
| ''[[:d:Q115741202|Straw weaving in Belarus, art, craft and skills]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Беларусия|Беларусь]]
|
|-
| style='text-align:right'| 286
| ''[[:d:Q863927|Garifuna]]''
| [[Файл:Destacada-página-web-8.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2531956|этник төркем]]''
| ''[[:d:Q385967|африкан диаспора]]''<br/>''[[:d:Q172008|нокта]]''<br/>''[[:d:Q103817|асаба халыклар]]''
| [[Белиз]]<br/>[[Гватемала]]<br/>[[Һондурас]]<br/>[[Никарагуа]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]]
| [[:commons:Category:Garifuna|Garifuna]]
|-
| style='text-align:right'| 287
| ''[[:d:Q35330|Carnival of Binche]]''
| [[Файл:Binche - Les Gilles.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134486399|Bincher Karneval]]''
|
| [[Бельгия]]
| [[:commons:Category:Carnival of Binche|Carnival of Binche]]
|-
| style='text-align:right'| 288
| ''[[:d:Q1025375|Processional giants and dragons in Belgium and France]]''
| [[Файл:Le cheval Bayard.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Бельгия]]<br/>[[Франция]]
| [[:commons:Category:Processional giants and dragons in Belgium and France|Processional giants and dragons in Belgium and France]]
|-
| style='text-align:right'| 289
| ''[[:d:Q1613073|Leuven age set ritual repertoire]]''
|
| ''[[:d:Q189819|йола]]''<br/>[[йола]]
| ''[[:d:Q15911314|ассоциация]]''
| [[Бельгия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 290
| ''[[:d:Q1959119|Бельгиядәге сыра мәдәнияте]]''
| [[Файл:250 Biere.JPG|center|128px]]
| [[йола]]<br/>''[[:d:Q876776|drinking]]''<br/>[[кәсеп]]<br/>''[[:d:Q110088189|craftsmanship]]''<br/>''[[:d:Q97271233|территориядә таралган эчемлекләр эчү мәдәнияте]]''
| ''[[:d:Q111780060|beer culture]]''<br/>''[[:d:Q792363|Бельгия мәдәнияте]]''
| [[Бельгия]]
| [[:commons:Category:Beer culture of Belgium|Beer culture of Belgium]]
|-
| style='text-align:right'| 291
| ''[[:d:Q1983449|Остдёйнкеркедагы атка менеп диңгез кыслаларны тоту]]''
| [[Файл:Garnaalvisser te paard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q268592|икътисад тармагы]]''<br/>[[кәсеп]]<br/>''[[:d:Q2695280|техника]]''
| ''[[:d:Q28122614|диңгез кыслаларын тоту]]''
| [[Бельгия]]
| [[:commons:Category:Horse shrimpers of Oostduinkerke|Horse shrimpers of Oostduinkerke]]
|-
| style='text-align:right'| 292
| ''[[:d:Q3130130|Procession of the Holy Blood in Bruges]]''
| [[Файл:Relic of the Holy Blood - Brugges.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q898830|processional parade]]''<br/>''[[:d:Q15275719|даими вакыйга]]''
|
| [[Бельгия]]
| [[:commons:Category:Procession of the Precious Blood, Bruges|Procession of the Precious Blood, Bruges]]
|-
| style='text-align:right'| 293
| ''[[:d:Q3577413|Namur stilt jousting]]''
| [[Файл:Echasseurs-Echasse-Or-Fetes-de-Wallonie-3-Skuds.jpg|center|128px]]
| [[спорт төре]]
| ''[[:d:Q111621566|stilt walking]]''<br/>''[[:d:Q7128792|бергә-бер көрәш]]''
| [[Бельгия]]
| [[:commons:Category:Échasseurs namurois|Échasseurs namurois]]
|-
| style='text-align:right'| 294
| ''[[:d:Q28133228|Annual fair of Houtem]]''
| [[Файл:Sint-Lievens-Houtem Jaarmarkt 2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2923474|braderie]]''
|
| [[Бельгия]]
| [[:commons:Category:Houtem Jaarmarkt|Houtem Jaarmarkt]]
|-
| style='text-align:right'| 295
| ''[[:d:Q1418137|Gelede]]''
| [[Файл:Gelede masquerade, Benin, Nigeria.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q375011|дини бәйрәм]]''
|
| [[Бенин]]<br/>[[Нигерия]]<br/>[[Того]]
| [[:commons:Category:Gelede|Gelede]]
|-
| style='text-align:right'| 296
| ''[[:d:Q718151|дөя чабышлары]]''
| [[Файл:CamelRacingCamelCup2009Heat.JPG|center|128px]]
| [[спорт төре]]
| ''[[:d:Q57833690|animal racing]]''
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]<br/>[[Оман]]
| [[:commons:Category:Camel racing|Camel racing]]
|-
| style='text-align:right'| 297
| ''[[:d:Q3064715|Al Aflaj]]''
|
|
|
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
|
|-
| style='text-align:right'| 298
| ''[[:d:Q10858057|мәҗлес]]''
|
| [[термин]]
| ''[[:d:Q938236|panel]]''<br/>''[[:d:Q1752346|assembly]]''
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]<br/>[[Согуд Гарәбстаны]]<br/>[[Оман]]<br/>[[Катар]]
| [[:commons:Category:Majlis|Majlis]]
|-
| style='text-align:right'| 299
| ''[[:d:Q50922860|Al-Razfa]]''
|
|
|
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]<br/>[[Оман]]
|
|-
| style='text-align:right'| 300
| ''[[:d:Q115741208|Al Talli]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
|
|-
| style='text-align:right'| 301
| ''[[:d:Q29034|Bistritsa Babi]]''
| [[Файл:Asian Festival 2017 in Sofia, Bulgaria 21.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q215380|музыкаль төркем]]''
|
| [[Болгария]]
| [[:commons:Category:Bistritsa Babi|Bistritsa Babi]]
|-
| style='text-align:right'| 302
| ''[[:d:Q537905|мартеница]]''
| [[Файл:Marteniza-ball.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20900468|славян халык бәйрәме]]''
|
| [[Болгария]]<br/>[[Төньяк Македония]]<br/>[[Молдова]]<br/>[[Румыния]]
| [[:commons:Category:Martenitsa|Martenitsa]]
|-
| style='text-align:right'| 303
| ''[[:d:Q16149104|Anastenaria]]''
|
|
| ''[[:d:Q13537604|дини мөрәсим]]''
| [[Болгария]]
|
|-
| style='text-align:right'| 304
| ''[[:d:Q96213181|tradition of carpet-making in Chiprovtsi]]''
|
|
|
| [[Болгария]]
|
|-
| style='text-align:right'| 305
| ''[[:d:Q113025342|Visoko multipart singing from Dolen and Satovcha, South-western Bulgaria]]''
|
|
|
| [[Болгария]]
|
|-
| style='text-align:right'| 306
| ''[[:d:Q1366148|Kallawaya]]''
| [[Файл:Kallawaya Panama.jpg|center|128px]]
| [[халык]]
|
| [[Боливия]]
| [[:commons:Category:Kallawaya|Kallawaya]]
|-
| style='text-align:right'| 307
| ''[[:d:Q1500828|Oruro carnival]]''
| [[Файл:DiabladaFerroviariadeOruroBolivia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4618|карнавал]]''<br/>''[[:d:Q74817647|географик регион аспекты]]''<br/>[[рәсми бәйрәм]]
|
| [[Боливия]]
| [[:commons:Category:Carnaval de Oruro|Carnaval de Oruro]]
|-
| style='text-align:right'| 308
| ''[[:d:Q5861764|The festival of the Santísima Trinidad del Señor Jesús del Gran Poder in the city of La Paz]]''
| [[Файл:Jesus del Gran Poder La Paz Bolivia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q375011|дини бәйрәм]]''
|
| [[Боливия (Төньяк Каролина)|Боливия]]
| [[:commons:Category:Fiesta del Gran Poder|Fiesta del Gran Poder]]
|-
| style='text-align:right'| 309
| ''[[:d:Q56346275|Ichapekene Piesta]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Боливия]]
| [[:commons:Category:Ichapekene Piesta|Ichapekene Piesta]]
|-
| style='text-align:right'| 310
| ''[[:d:Q96213184|Pujllay and Ayarichi]]''
|
|
|
| [[Боливия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 311
| ''[[:d:Q113025279|Grand Festival of Tarija]]''
|
|
|
| [[Боливия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 312
| ''[[:d:Q113025308|Ritual journeys in La Paz during Alasita]]''
|
|
|
| [[Боливия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 313
| ''[[:d:Q19864345|Zmijanje embroidery]]''
| [[Файл:Zmijanje embroidery in BL store 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20091976|җирле тукымачылык сәнгате]]''<br/>''[[:d:Q2434238|мирас]]''<br/>''[[:d:Q2065736|мәдәни мирас объекты]]''
| [[чигү]]<br/>''[[:d:Q3450219|Босния һәм Герцеговина сәнгате]]''
| [[Босния һәм Герцеговина]]
| [[:commons:Category:Zmijanje embroidery|Zmijanje embroidery]]
|-
| style='text-align:right'| 314
| ''[[:d:Q55851203|Konjic woodcarving]]''
| [[Файл:"Casa Otomana", Mostar 10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q337907|wood carving]]''<br/>[[кәсеп]]<br/>''[[:d:Q877729|handicraft]]''<br/>[[продукт]]
| ''[[:d:Q2434238|мирас]]''<br/>[[мәдәни мирас]]<br/>''[[:d:Q2065736|мәдәни мирас объекты]]''
| [[Босния һәм Герцеговина]]
|
|-
| style='text-align:right'| 315
| ''[[:d:Q65155924|Grass mowing competition custom in Kupres]]''
| [[Файл:Grass mowing competition custom in Kupres.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q476300|көндәшлек]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Босния һәм Герцеговина]]
| [[:commons:Category:Grass mowing competition custom in Kupres|Grass mowing competition custom in Kupres]]
|-
| style='text-align:right'| 316
| ''[[:d:Q89688476|Picking of iva grass on Ozren mountain]]''
| [[Файл:Tradicionalno branje trave ive na Ozrenu 08.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4461766|традицион мәдәният]]''
|
| [[Босния һәм Герцеговина]]
| [[:commons:Category:Picking of Iva Grass on Ozren Mountain|Picking of Iva Grass on Ozren Mountain]]
|-
| style='text-align:right'| 317
| ''[[:d:Q159452|capoeira]]''
| [[Файл:Capoeira, Brazils.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q66088122|type of fighting style]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>[[спорт төре]]
| ''[[:d:Q7128792|бергә-бер көрәш]]''<br/>''[[:d:Q11417|martial arts]]''<br/>''[[:d:Q130403|war dance]]''
| [[Бразилия]]
| [[:commons:Category:Capoeira|Capoeira]]
|-
| style='text-align:right'| 318
| ''[[:d:Q925437|Minas cheese]]''
| [[Файл:Queijo Minas Frescal.JPG|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q3088299|сыер сөтеннән сыр]]''
| [[Бразилия]]
| [[:commons:Category:Queijo Minas|Queijo Minas]]
|-
| style='text-align:right'| 319
| ''[[:d:Q1431998|Wayampi people]]''
| [[Файл:Wajãpi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q103817|асаба халыклар]]''
|
| [[Бразилия]]<br/>[[Француз Гвианасы|Франса Гвиянәсе]]
| [[:commons:Category:Oiampis|Oiampis]]
|-
| style='text-align:right'| 320
| ''[[:d:Q1455932|frevo]]''
| [[Файл:Passistas de Frevo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q10264148|Brazilian dance]]''<br/>''[[:d:Q899215|music of Brazil]]''<br/>''[[:d:Q114239322|carnival music]]''
| [[Бразилия]]
| [[:commons:Category:Frevo|Frevo]]
|-
| style='text-align:right'| 321
| ''[[:d:Q2301861|Bumba Meu Boi]]''
| [[Файл:Bumba meu boi - Maranhão, Brasil.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58687420|мәдәни чара]]''
|
| [[Бразилия]]
| [[:commons:Category:Bumba meu boi|Bumba meu boi]]
|-
| style='text-align:right'| 322
| ''[[:d:Q9300201|samba de roda]]''
| [[Файл:Ministério da Cultura - Samba de roda com baianas e Olívia Santana.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>[[мәдәни мирас]]
| ''[[:d:Q106926325|Бразилия халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q116173474|Бразилия халык биюе]]''
| [[Бразилия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 323
| ''[[:d:Q22039472|Intore]]''
| [[Файл:Bracelet de danseur Intore-Africa Museum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q111851052|Rwandese folk dance]]''
| [[Бурунди]]
| [[:commons:Category:Intore|Intore]]
|-
| style='text-align:right'| 324
| ''[[:d:Q96213183|Ritual dance of the royal drum]]''
|
|
|
| [[Бурунди]]
|
|-
| style='text-align:right'| 325
| ''[[:d:Q2177108|Drametse Ngacham]]''
| [[Файл:Masked Buddhist Dance.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
|
| [[Бутан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 326
| ''[[:d:Q5448207|fijiri]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q685884|вокаль музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q98528189|гарәп халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q106635221|Көнбатыш Азия халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q27939|җырлау]]''
| [[Бәхрәйн]]
|
|-
| style='text-align:right'| 327
| ''[[:d:Q113025268|Date palm, knowledge, skills, traditions and practices]]''
| [[Файл:Date palm with fruits.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460693|know-how]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Бәхрәйн]]<br/>[[Мисыр]]<br/>[[Гыйрак]]<br/>[[Үрдүн]]<br/>[[Күвәйт]]<br/>[[Мавритания]]<br/>[[Марокко]]<br/>[[Оман]]<br/>[[Фәләстин дәүләте|Фәләстыйн]]<br/>[[Согуд Гарәбстаны]]<br/>[[Судан]]<br/>[[Тунис]]<br/>[[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]<br/>[[Йәмән]]<br/>[[Катар]]
|
|-
| style='text-align:right'| 328
| ''[[:d:Q1545808|комда рәсем ясау]]''
| [[Файл:Sand drawing, Vanuatu.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1437361|form of art]]''
| ''[[:d:Q93184|рәсем]]''
| [[Вануату]]
| [[:commons:Category:Drawings in the sand|Drawings in the sand]]
|-
| style='text-align:right'| 329
| ''[[:d:Q1202208|joropo]]''
| [[Файл:Parejas bailando joropo central.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q2486179|music of Venezuela]]''<br/>''[[:d:Q3328778|tropical music]]''<br/>''[[:d:Q98528197|Латин американ халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q51799726|милли бию]]''<br/>''[[:d:Q201022|халык биюе]]''
| [[Венесуэла]]<br/>[[Колумбия]]
| [[:commons:Category:Joropo|Joropo]]
|-
| style='text-align:right'| 330
| ''[[:d:Q5861684|Festive cycle around the devotion and worship towards Saint John the Baptist]]''
|
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]
|
| [[Венесуэла]]
|
|-
| style='text-align:right'| 331
| ''[[:d:Q16556554|Dancing devils of Corpus Christi]]''
|
|
|
| [[Венесуэла]]
| [[:commons:Category:Diablos danzantes de Yare|Diablos danzantes de Yare]]
|-
| style='text-align:right'| 332
| ''[[:d:Q19280060|Carnaval del Callao]]''
|
| ''[[:d:Q74817647|географик регион аспекты]]''
|
| [[Венесуэла]]
|
|-
| style='text-align:right'| 333
| ''[[:d:Q50922905|Traditional knowledge and technologies relating to the growing and processing of the curagua]]''
|
|
|
| [[Венесуэла]]
|
|-
| style='text-align:right'| 334
| ''[[:d:Q1320004|Death anniversary of the Hung Kings]]''
| [[Файл:Đền Thờ Hùng Vương - Suối Tiên.jpg|center|128px]]
| [[бәйрәм]]<br/>[[рәсми бәйрәм]]
|
| [[Вьетнам]]
|
|-
| style='text-align:right'| 335
| ''[[:d:Q2397005|Space of Gong Culture in the Central Highlands of Vietnam]]''
| [[Файл:Tay Nguyen gongs.JPG|center|128px]]
| [[мәдәният]]
|
| [[Вьетнам]]
| [[:commons:Category:Gongs of Vietnam|Gongs of Vietnam]]
|-
| style='text-align:right'| 336
| ''[[:d:Q3525838|quan họ]]''
| [[Файл:Quan Ho-Ensemble.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107356781|җыр төре]]''
| ''[[:d:Q10757361|вьетнам халык музыкасы]]''
| [[Вьетнам]]
| [[:commons:Category:Quan họ|Quan họ]]
|-
| style='text-align:right'| 337
| ''[[:d:Q5563375|Giong Festival]]''
| [[Файл:Hội Gióng2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Вьетнам]]
|
|-
| style='text-align:right'| 338
| ''[[:d:Q7023407|Đờn ca tài tử]]''
| [[Файл:Ban nhạc đờn ca tài tử.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q1156957|Вьетнам музыкасы]]''
| [[Вьетнам]]
|
|-
| style='text-align:right'| 339
| ''[[:d:Q10742121|Bai choi]]''
| [[Файл:Choi Bai.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Вьетнам]]
| [[:commons:Category:Bài chòi|Bài chòi]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| ''[[:d:Q96213174|Ví and Giặm folk songs of Nghệ Tĩnh]]''
|
|
|
| [[Вьетнам]]
|
|-
| style='text-align:right'| 341
| ''[[:d:Q109438441|xòe]]''
| [[Файл:Ambassador Ted Osius’s Visit to HIV AIDS Programs in Dien Bien (29564030532).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q10822659|Вьетнам биюе]]''
| [[Вьетнам]]
|
|-
| style='text-align:right'| 342
| ''[[:d:Q111208294|Practices related to the Viet beliefs in the Mother Goddesses of Three Realms]]''
| [[Файл:Tu viện Vĩnh Nghiêm, trong Phật điện (Ban thờ Tam thánh mẫu) (5).jpg|center|128px]]
|
|
| [[Вьетнам]]
|
|-
| style='text-align:right'| 343
| ''[[:d:Q111211864|Practices of Then by Tày, Nùng and Thái ethnic groups in Viet Nam]]''
| [[Файл:Then Singing.JPG|center|128px]]
|
|
| [[Вьетнам]]
|
|-
| style='text-align:right'| 344
| ''[[:d:Q111212208|xoan]]''
| [[Файл:Hatxoan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q45971958|башкарма сәнгать жанры]]''
| ''[[:d:Q685884|вокаль музыкасы]]''
| [[Вьетнам]]
|
|-
| style='text-align:right'| 345
| ''[[:d:Q963061|highlife]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q6942329|music of West Africa]]''
| [[Гана]]
| [[:commons:Category:Highlife|Highlife]]
|-
| style='text-align:right'| 346
| ''[[:d:Q1150728|гарәп каһвәсе]]''
| [[Файл:A dallah a traditional Arabic coffee pot with cups and coffee beans.jpg|center|128px]]
| [[эчемлек]]<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| [[каһвә]]
| [[Гарәбстан ярымутравы]]
| [[:commons:Category:Arabic coffee|Arabic coffee]]
|-
| style='text-align:right'| 347
| ''[[:d:Q16841203|harees]]''
| [[Файл:Al fanar harees (7797136886).jpg|center|128px]]
|
| [[ризык]]
| [[Гарәбстан ярымутравы]]
| [[:commons:Category:Harees|Harees]]
|-
| style='text-align:right'| 348
| ''[[:d:Q24905394|гарәп каллиграфиясе]]''
| [[Файл:Learning Arabic calligraphy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460693|know-how]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| [[каллиграфия]]
| ''[[:d:Q143487|гарәп дөньясы]]''
| [[:commons:Category:Arabic calligraphy|Arabic calligraphy]]
|-
| style='text-align:right'| 349
| ''[[:d:Q1896961|Rabinal Achí]]''
|
| ''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
| [[Гватемала]]
| [[:commons:Category:Rabinal Achi|Rabinal Achi]]
|-
| style='text-align:right'| 350
| ''[[:d:Q5886929|Holy Week in Guatemala]]''
| [[Файл:Pequeño guardia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Гватемала]]
| [[:commons:Category:Holy Week in Guatemala|Holy Week in Guatemala]]
|-
| style='text-align:right'| 351
| ''[[:d:Q2229742|Sosso Bala]]''
| [[Файл:Ur-Balafon mit Balafon-Wächter 2017.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q34379|музыка коралы]]''
| [[Гвинея]]
| [[:commons:Category:Sosso Bala|Sosso Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 352
| ''[[:d:Q339193|долма]]''
| [[Файл:Etli biber dolma.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19861951|type of food or dish]]''
| ''[[:d:Q2920963|stew]]''<br/>''[[:d:Q3066798|stuffed vegetable]]''
| [[Госман империясе]]<br/>[[Әрмәнстан]]
| [[:commons:Category:Dolma|Dolma]]
|-
| style='text-align:right'| 353
| ''[[:d:Q4794504|Kırkpınar Oil Wrestling Tournament]]''
| [[Файл:Oil wrestling match in the gardens of the Sultan's Palace.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q500834|турнир]]''<br/>''[[:d:Q16510064|sporting event]]''<br/>''[[:d:Q4438121|sports organization]]''
|
| [[Госман империясе]]<br/>[[Төркия]]
| [[:commons:Category:Oil wrestling in Turkey|Oil wrestling in Turkey]]
|-
| style='text-align:right'| 354
| ''[[:d:Q16931595|Ottoman illumination]]''
| [[Файл:Double page from the "Divan-i Muhibbi" (IÜ Ktp. T.5467 ff. 359b-360a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1792644|сәнгать стиле]]''<br/>''[[:d:Q64222339|art term]]''
| ''[[:d:Q2864712|Госман империясе сәнгате]]''<br/>''[[:d:Q2353833|art of illumination]]''
| [[Госман империясе]]
|
|-
| style='text-align:right'| 355
| ''[[:d:Q220528|Rebetiko]]''
| [[Файл:Rembetes Karaiskaki 1933.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q12876995|грек халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''
| [[Греция]]
| [[:commons:Category:Rebetiko|Rebetiko]]
|-
| style='text-align:right'| 356
| ''[[:d:Q12881397|Momoeria, New Year's celebration in eight villages of Kozani area, West Macedonia, Greece]]''
| [[Файл:Dancing Momogeri.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q189819|йола]]''
|
| [[Греция]]
| [[:commons:Category:Momogeroi|Momogeroi]]
|-
| style='text-align:right'| 357
| ''[[:d:Q26196765|Tinian marble craftsmanship]]''
|
|
|
| [[Греция]]
|
|-
| style='text-align:right'| 358
| ''[[:d:Q96213188|Know-how of cultivating mastic on the island of Chios]]''
|
|
|
| [[Греция]]
|
|-
| style='text-align:right'| 359
| ''[[:d:Q115741206|August 15th (Dekapentavgoustos) festivities in two Highland Communities of Northern Greece: Tranos Choros (Grand Dance) in Vlasti and Syrrako Festival]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Греция]]
|
|-
| style='text-align:right'| 360
| ''[[:d:Q756952|noria]]''
| [[Файл:Hama-3 norias.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q1725936|scoop wheel]]''
| [[Гыйрак]]
| [[:commons:Category:Norias|Norias]]
|-
| style='text-align:right'| 361
| ''[[:d:Q113025286|Iraqi Maqam]]''
|
|
|
| [[Гыйрак]]
|
|-
| style='text-align:right'| 362
| ''[[:d:Q113025289|Khidr Elias feast and its vows]]''
|
|
|
| [[Гыйрак]]
|
|-
| style='text-align:right'| 363
| ''[[:d:Q161428|гөрҗи язуы]]''
| [[Файл:Kartuli, Georgian scripts.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q36161|күплек]]''<br/>''[[:d:Q12775371|script family]]''
| ''[[:d:Q29517555|табигый язма]]''<br/>[[Язу системасы|язу]]<br/>''[[:d:Q2434238|мирас]]''<br/>[[Älifba|әлифба]]
| [[Гөрҗистан]]
| [[:commons:Category:Georgian scripts|Georgian scripts]]
|-
| style='text-align:right'| 364
| ''[[:d:Q3649330|Qvevri]]''
| [[Файл:A terracotta Kvevri used to ferment and age wine decorated with depictions of bunches of grapes, First half of the 6th millennium BC, from Khramis Didid Gora, National Museum of Georgia, Tbilisi, Georgia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17379525|pottery ware]]''
| ''[[:d:Q987767|container]]''
| [[Гөрҗистан]]
| [[:commons:Category:Kvevri|Kvevri]]
|-
| style='text-align:right'| 365
| ''[[:d:Q111207998|Chidaoba]]''
|
|
| ''[[:d:Q327248|халык көрәше]]''
| [[Гөрҗистан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 366
| ''[[:d:Q113025278|Georgian polyphonic singing]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q179465|полифония]]''<br/>''[[:d:Q2032053|гөрҗи музыкасы]]''
| [[Гөрҗистан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 367
| ''[[:d:Q338401|clinker boat building]]''
| [[Файл:Båt Gnisvärd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2695280|техника]]''<br/>''[[:d:Q2434238|мирас]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q893164|building of pleasure and sporting boats]]''
| [[Дания]]<br/>[[Финляндия]]<br/>[[Исландия]]<br/>[[Норвегия]]<br/>[[Швеция]]
| [[:commons:Category:Nordic clinker boat traditions|Nordic clinker boat traditions]]
|-
| style='text-align:right'| 368
| ''[[:d:Q40461|бачата]]''
| [[Файл:IBPA 22696 - A nova edição do projeto Salseando e Bachateando estará - 2019-02-05 - Nando Espinosa Fotografia-SMC PMPA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q316930|бию музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q3328778|tropical music]]''<br/>''[[:d:Q6942370|music of the Dominican Republic]]''
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
|
|-
| style='text-align:right'| 369
| ''[[:d:Q282131|merengue]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q373342|популяр музыка]]''<br/>''[[:d:Q3328778|tropical music]]''<br/>''[[:d:Q6942370|music of the Dominican Republic]]''<br/>[[бию]]
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
| [[:commons:Category:Merengue|Merengue]]
|-
| style='text-align:right'| 370
| ''[[:d:Q2993007|Cultural space of the Brotherhood of the Holy Spirit of the Congos of Villa Mella]]''
|
| ''[[:d:Q992253|confraternity]]''
|
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
|
|-
| style='text-align:right'| 371
| ''[[:d:Q12414569|бачата]]''
| [[Файл:Bachata cuba dance.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q3209069|social dance]]''
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
|
|-
| style='text-align:right'| 372
| ''[[:d:Q22092272|cocolo]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q201022|халык биюе]]''
| [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]]
|
|-
| style='text-align:right'| 373
| ''[[:d:Q1722130|Kalela]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q387407|африкан биюе]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| [[Замбия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 374
| ''[[:d:Q2626703|Makishi masquerade]]''
| [[Файл:Makishi dancers in action 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Замбия]]
| [[:commons:Category:Makishi masquerade|Makishi masquerade]]
|-
| style='text-align:right'| 375
| ''[[:d:Q112632425|Budima]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q387407|африкан биюе]]''
| [[Замбия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 376
| ''[[:d:Q113025296|Mooba dance of the Lenje ethnic group of Central Province of Zambia]]''
|
|
|
| [[Замбия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 377
| ''[[:d:Q2285047|Mbende-Jerusarema]]''
| [[Файл:Mbende Dance.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| [[бию]]
| [[Зимбабве]]
|
|-
| style='text-align:right'| 378
| ''[[:d:Q194492|gamelan]]''
| [[Файл:165 Museu de la Música, gamelan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''
| ''[[:d:Q106586998|Көньяк-Көнчыгыш Азия классик музыкасы]]''
| [[Индонезия]]
| [[:commons:Category:Gamelan|Gamelan]]
|-
| style='text-align:right'| 379
| ''[[:d:Q331220|крис]]''
| [[Файл:Kris bali.jpg|center|128px]]
| [[мәдәни мирас]]<br/>''[[:d:Q15142889|корал сыйныфы]]''
| ''[[:d:Q182780|хәнҗәр]]''<br/>''[[:d:Q12791|кылыч]]''
| [[Индонезия]]
| [[:commons:Category:Kris|Kris]]
|-
| style='text-align:right'| 380
| ''[[:d:Q538882|Pinisi]]''
| [[Файл:Taopere.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1634158|rigging]]''<br/>''[[:d:Q2235308|кораб төре]]''
| ''[[:d:Q170483|sailing ship]]''
| [[Индонезия]]
| [[:commons:Category:Pinisi|Pinisi]]
|-
| style='text-align:right'| 381
| ''[[:d:Q589421|songket]]''
| [[Файл:Sarong (kain Songket) (Indonesia), early 19th century (CH 18345561).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28823|textile]]''<br/>''[[:d:Q59544|матди булмаган мәдәни мирас]]''
| ''[[:d:Q1314278|тукыма]]''<br/>[[кием]]<br/>''[[:d:Q28823|textile]]''<br/>''[[:d:Q5135573|clothing material]]''<br/>[[Бизәкләп туку|тукучылык]]
| [[Индонезия]]<br/>[[Малайзия]]
| [[:commons:Category:Songket|Songket]]
|-
| style='text-align:right'| 382
| ''[[:d:Q635427|батик]]''
| [[Файл:Batik Indonesia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2717220|Индонезия мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q174219|буяу]]''
| ''[[:d:Q5135573|clothing material]]''<br/>''[[:d:Q28823|textile]]''<br/>''[[:d:Q11629|нәкышь сәнгате]]''
| [[Индонезия]]
| [[:commons:Category:Batik|Batik]]
|-
| style='text-align:right'| 383
| ''[[:d:Q713965|Бали биюе]]''
| [[Файл:17 Years of Sekar Jepun 2014-11-01 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q3015654|Индонезия биюе]]''
| [[Индонезия]]
| [[:commons:Category:Dance of Bali|Dance of Bali]]
|-
| style='text-align:right'| 384
| ''[[:d:Q960672|pantun]]''
| [[Файл:Pantun.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q89522629|шигъри форма]]''<br/>''[[:d:Q223393|әдәбият жанры]]''
| [[Газәл (жанр)|газәл]]
| [[Индонезия]]<br/>[[Иран]]
| [[:commons:Category:Pantun|Pantun]]
|-
| style='text-align:right'| 385
| [[ваянг]]
| [[Файл:2 painted wayang puppets.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''
| ''[[:d:Q588750|курчак театры]]''
| [[Индонезия]]
| [[:commons:Category:Wayang|Wayang]]
|-
| style='text-align:right'| 386
| ''[[:d:Q1641029|kebaya]]''
| [[Файл:Adellijk echtpaar te Jogjakarta, KITLV 42202.tiff|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q100329042|Indonesian clothing]]''
| [[Индонезия]]<br/>[[Малайзия]]
| [[:commons:Category:Kebaya|Kebaya]]
|-
| style='text-align:right'| 387
| ''[[:d:Q1791487|kulintang]]''
| [[Файл:Kulintang 11.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q208320|Gong]]''
| [[Индонезия]]<br/>[[Малайзия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 388
| ''[[:d:Q2040849|pencak silat]]''
| [[Файл:Persaudaraan Setia Hati Terate - Tendangan terbang.jpg|center|128px]]
| [[спорт төре]]
| ''[[:d:Q11417|martial arts]]''
| [[Индонезия]]
| [[:commons:Category:Pencak silat|Pencak silat]]
|-
| style='text-align:right'| 389
| ''[[:d:Q4200773|jamu]]''
| [[Файл:COLLECTIE TROPENMUSEUM Jonge vrouw die terugkomt van de markt met koopwaar op de rug TMnr 10005196.jpg|center|128px]]
| [[эчемлек]]
| ''[[:d:Q188504|альтернатив медицина]]''<br/>''[[:d:Q771035|traditional medicine]]''<br/>''[[:d:Q113191939|traditional, complementary and integrative medicine]]''
| [[Индонезия]]
| [[:commons:Category:Jamu|Jamu]]
|-
| style='text-align:right'| 390
| ''[[:d:Q290951|kamancheh]]''
| [[Файл:2 Kamānches, Persia, ca. 1880.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q55724815|spike bowl lute]]''<br/>[[кәманчә]]
| [[Иран]]<br/>[[Азәрбайҗан]]
| [[:commons:Category:Kamancheh|Kamancheh]]
|-
| style='text-align:right'| 391
| ''[[:d:Q592656|radif]]''
| [[Файл:AghaHosseingholiAghaAliakbar.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q2145110|repertoire]]''
| [[Иран]]
|
|-
| style='text-align:right'| 392
| [[дутар]]
| [[Файл:Dutār MET DP703859.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q55724833|necked lute]]''
| [[Иран]]
| [[:commons:Category:Dutâr|Dutâr]]
|-
| style='text-align:right'| 393
| ''[[:d:Q2216731|samanu]]''
| [[Файл:Samanu for 7 sin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19861951|type of food or dish]]''
| [[десерт]]
| [[Иран]]
| [[:commons:Category:Sumalak|Sumalak]]
|-
| style='text-align:right'| 394
| ''[[:d:Q3090993|Shiraz rug]]''
| [[Файл:Persian rug.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56147411|rug style]]''
| [[Фарсы келәме]]
| [[Иран]]
| [[:commons:Category:Rugs and carpets of Shiraz|Rugs and carpets of Shiraz]]
|-
| style='text-align:right'| 395
| ''[[:d:Q3142847|Kashan rug]]''
| [[Файл:Silk Kashan Carpet MET DT5436.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56147411|rug style]]''<br/>''[[:d:Q37736399|традицион һөнәр]]''
| [[Фарсы келәме]]<br/>''[[:d:Q1968981|rug making]]''
| [[Иран]]
| [[:commons:Category:Rugs and carpets of Kashan|Rugs and carpets of Kashan]]
|-
| style='text-align:right'| 396
| ''[[:d:Q5949721|Төньяк Хорасан музыкасы]]''
|
| ''[[:d:Q75054287|music by country or region]]''
| ''[[:d:Q5950055|Хорасан музыкасы]]''
| [[Иран]]
|
|-
| style='text-align:right'| 397
| ''[[:d:Q5960987|Qālišuyān rituals of Mašhad-e Ardehāl in Kāšān]]''
| [[Файл:مراسم سنتی مذهبی قالیشویان فین.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Иран]]
| [[:commons:Category:Qalishuyan|Qalishuyan]]
|-
| style='text-align:right'| 398
| ''[[:d:Q109552322|Pilgrimage to the St. Thaddeus Apostle Monastery]]''
| [[Файл:Saint Tatavous Church.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1644573|зыярәт кылу]]''
|
| [[Иран]]<br/>[[Әрмәнстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 399
| ''[[:d:Q213711|hurling]]''
| [[Файл:Hurling sport - Taking a swing.jpg|center|128px]]
| [[спорт төре]]<br/>''[[:d:Q13137940|sport with racquet/stick/club]]''
| ''[[:d:Q216048|такым спорты]]''<br/>''[[:d:Q877517|туплы уен]]''<br/>''[[:d:Q2447366|Gaelic games]]''
| [[Ирландия]]
| [[:commons:Category:Hurling|Hurling]]
|-
| style='text-align:right'| 400
| ''[[:d:Q373017|basketry]]''
| [[Файл:39.SFF41.Day2.NM.WDC.28jun07 (656209309) (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q877729|handicraft]]''
| ''[[:d:Q1081013|wicker]]''
| [[Ирландия]]
| [[:commons:Category:Basketry|Basketry]]
|-
| style='text-align:right'| 401
| ''[[:d:Q543833|uilleann pipes]]''
| [[Файл:UilleannPipes.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q8347|сорнай]]''
| [[Ирландия]]
| [[:commons:Category:Uilleann pipes|Uilleann pipes]]
|-
| style='text-align:right'| 402
| ''[[:d:Q1288250|кельт арфасы]]''
| [[Файл:Celtic harp dsc05425.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''<br/>''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q55724964|frame harps with manual action]]''
| [[Ирландия]]
| [[:commons:Category:Celtic harps|Celtic harps]]
|-
| style='text-align:right'| 403
| ''[[:d:Q415|silbo Gomero]]''
| [[Файл:El Silbo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2737212|whistled language]]''
|
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Silbo gomero|Silbo gomero]]
|-
| style='text-align:right'| 404
| ''[[:d:Q9764|фламенко]]''
| [[Файл:Sargent John Singer Spanish Dancer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q964987|Испания музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q18345375|Latin music]]''<br/>''[[:d:Q201022|халык биюе]]''
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Flamenco|Flamenco]]
|-
| style='text-align:right'| 405
| ''[[:d:Q943526|human tower (castell)]]''
| [[Файл:3d10 fm de vilafranca.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q5938674|human tower]]''<br/>''[[:d:Q219067|физик күнегүләр]]''
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Castellers|Castellers]]
|-
| style='text-align:right'| 406
| ''[[:d:Q1143768|Falles]]''
| [[Файл:Falla del Ayuntamiento Valencia 2019 (3).jpg|center|128px]]
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]<br/>''[[:d:Q15275719|даими вакыйга]]''
|
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Falles|Falles]]
|-
| style='text-align:right'| 407
| ''[[:d:Q1816129|Patum de Berga]]''
| [[Файл:Salt de Plens.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Patum de Berga|Patum de Berga]]
|-
| style='text-align:right'| 408
| ''[[:d:Q2115110|Mystery Play of Elche]]''
| [[Файл:Misterio de Elche, La Mangrana.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1253136|liturgical drama]]''<br/>[[Кичә (күңел ачу)|кичә]]<br/>[[һәйкәл]]<br/>''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Misteri d'Elx|Misteri d'Elx]]
|-
| style='text-align:right'| 409
| ''[[:d:Q3290365|Festivity of ‘la Mare de Déu de la Salut’ of Algemesí]]''
| [[Файл:Algemesí MDS - Les Llauradores 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Festivity of La Mare de Déu de la Salut of Algemesí|Festivity of La Mare de Déu de la Salut of Algemesí]]
|-
| style='text-align:right'| 410
| ''[[:d:Q4121017|Festival de los Patios]]''
| [[Файл:Patio cordobés (7155649863).jpg|center|128px]]
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]
|
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Festival de los Patios|Festival de los Patios]]
|-
| style='text-align:right'| 411
| ''[[:d:Q5737902|Caballos del Vino]]''
| [[Файл:Caballosdelvino.2demayo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Caballos del Vino|Caballos del Vino]]
|-
| style='text-align:right'| 412
| ''[[:d:Q6138503|tamborrada]]''
| [[Файл:Taborrada women.jpg|center|128px]]
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]
|
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Tamborada|Tamborada]]
|-
| style='text-align:right'| 413
| ''[[:d:Q85877744|Астурия сидры]]''
| [[Файл:Sidra Natural Piñera.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q154|алкогольле эчемлек]]''<br/>''[[:d:Q167296|сидр]]''
| ''[[:d:Q167296|сидр]]''
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Cider from Asturias|Cider from Asturias]]
|-
| style='text-align:right'| 414
| ''[[:d:Q115533436|manual bell ringing]]''
| [[Файл:Campanero de Burgos, años 20, fotografía de Eustasio Villanueva, V-7-24.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''
| ''[[:d:Q1531860|peal of bells]]''
| [[Испания]]
| [[:commons:Category:Manual bell ringing|Manual bell ringing]]
|-
| style='text-align:right'| 415
| ''[[:d:Q192786|итальян аш-суы]]''
| [[Файл:Eq it-na pizza-margherita sep2005 sml.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1968435|милли ризыклар]]''
| ''[[:d:Q579316|Европа аш-суы]]''<br/>''[[:d:Q934309|Урта диңгез яр буйлары аш-суы]]''
| [[Италия]]
| [[:commons:Category:Cuisine of Italy|Cuisine of Italy]]
|-
| style='text-align:right'| 416
| ''[[:d:Q774475|cantu a tenore]]''
| [[Файл:Tenores di bitti mialinu pira 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3516862|вокаль техникасы]]''<br/>''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q1048249|итальян халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q179465|полифония]]''
| [[Италия]]
| [[:commons:Category:Cantu a tenore|Cantu a tenore]]
|-
| style='text-align:right'| 417
| ''[[:d:Q1772945|Opera dei Pupi]]''
| [[Файл:Angelica et Carlo Magno-Lipari.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''
| ''[[:d:Q42011297|marionette theatre]]''
| [[Италия]]
| [[:commons:Category:Opera dei Pupi|Opera dei Pupi]]
|-
| style='text-align:right'| 418
| ''[[:d:Q3389507|pizzaiolo]]''
| [[Файл:Glenn oven.png|center|128px]]
| [[һөнәр]]<br/>''[[:d:Q12737077|һөнәр төре]]''<br/>[[кәсеп]]<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| [[пешекче]]<br/>''[[:d:Q108290775|fast food preparers]]''<br/>''[[:d:Q2111686|кулинария сәнгате]]''<br/>''[[:d:Q160131|baker]]''
| [[Италия]]
| [[:commons:Category:Pizzaiolos|Pizzaiolos]]
|-
| style='text-align:right'| 419
| ''[[:d:Q3899741|Celestinian Forgiveness]]''
| [[Файл:Facciata della Basilica di Santa Maria di Collemaggio.jpg|center|128px]]
| [[Христиан бәйрәмнәре|христиан бәйрәме]]<br/>''[[:d:Q139541870|annual religious event]]''
| ''[[:d:Q3010205|бәйрәм итү]]''
| [[Италия]]
| [[:commons:Category:Perdonanza Celestiniana (festival)|Perdonanza Celestiniana (festival)]]
|-
| style='text-align:right'| 420
| ''[[:d:Q28720171|Traditional violin craftsmanship in Cremona]]''
| [[Файл:Workshop luthier.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q877729|handicraft]]''
|
| [[Италия]]
| [[:commons:Category:Traditional violin craftsmanship in Cremona|Traditional violin craftsmanship in Cremona]]
|-
| style='text-align:right'| 421
| ''[[:d:Q96213228|Celebrations of big shoulder-borne processional structures]]''
|
| ''[[:d:Q175331|демонстрация]]''<br/>[[вакыйга]]
|
| [[Италия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 422
| ''[[:d:Q112662103|The art of glass beads]]''
|
|
|
| [[Италия]]<br/>[[Франция]]
|
|-
| style='text-align:right'| 423
| ''[[:d:Q113025339|Truffle hunting and extraction in Italy, traditional knowledge and practice]]''
|
|
|
| [[Италия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 424
| ''[[:d:Q2681826|Song of Sana’a]]''
|
| ''[[:d:Q17489659|group of works]]''
|
| [[Йәмән]]
|
|-
| style='text-align:right'| 425
| ''[[:d:Q502535|morna]]''
| [[Файл:Morna group.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q188237|music of Cape Verde]]''
| [[Кабо-Верде]]<br/>[[Норвегия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 426
| ''[[:d:Q2562001|Togyz kumalak]]''
| [[Файл:Deskohraní 08-09-30 0913.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q267989|mancala]]''
| [[Казакъстан]]<br/>[[Кыргызстан]]<br/>[[Төркия]]
| [[:commons:Category:Toguz korgool|Toguz korgool]]
|-
| style='text-align:right'| 427
| ''[[:d:Q4251198|Kui]]''
| [[Файл:Dombra Player (5663178574) (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q98528287|Turkic-Mongolic music]]''<br/>''[[:d:Q25513043|казакъ халык музыкасы]]''
| [[Казакъстан]]
| [[:commons:Category:Kui|Kui]]
|-
| style='text-align:right'| 428
| ''[[:d:Q111209695|Kuresi in Kazakhstan]]''
|
| ''[[:d:Q74817647|географик регион аспекты]]''
|
| [[Казакъстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 429
| ''[[:d:Q113025288|Kazakh traditional Assyk games]]''
|
|
|
| [[Казакъстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 430
| ''[[:d:Q113025337|Traditional spring festive rites of the Kazakh horse breeders]]''
|
|
|
| [[Казакъстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 431
| ''[[:d:Q1037715|Royal Ballet of Cambodia]]''
| [[Файл:BupphaDeviDancing crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q118744390|Khmer dance]]''
| [[Камбоджа]]
| [[:commons:Category:Khmer classical dance|Khmer classical dance]]
|-
| style='text-align:right'| 432
| ''[[:d:Q1394188|Bokator]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q11417|martial arts]]''
| [[Камбоджа]]
| [[:commons:Category:Bokator|Bokator]]
|-
| style='text-align:right'| 433
| ''[[:d:Q1839404|Khmer shadow theatre]]''
| [[Файл:Rama removes the arrow that wounded Laksmana, Nang Sbek, Cambodia - Museu do Oriente - Lisbon, Portugal - DSC06803.JPG|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q854836|күләгәләр театры]]''
| [[Камбоджа]]
| [[:commons:Category:Shadow puppets from Cambodia in the Museu do Oriente|Shadow puppets from Cambodia in the Museu do Oriente]]
|-
| style='text-align:right'| 434
| ''[[:d:Q50922911|Tugging rituals and games]]''
|
| ''[[:d:Q676977|халык уены]]''
| ''[[:d:Q102843|tug of war]]''
| [[Камбоджа]]<br/>[[Филиппин|Филипин]]<br/>[[Көньяк Корея]]<br/>[[Вьетнам]]
|
|-
| style='text-align:right'| 435
| [[борщ]]
| [[Файл:Borscht served.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q65769686|beetroot soup]]''<br/>''[[:d:Q12105883|zahušťovaná polévka]]''
| [[Киев Русе]]
| [[:commons:Category:Borscht|Borscht]]
|-
| style='text-align:right'| 436
| ''[[:d:Q47564|Mediterranean diet]]''
| [[Файл:DIETA MEDITERRANEA ITALIA.JPG|center|128px]]
| [[Аш-су (традицияләр)|аш-су]]<br/>''[[:d:Q131908101|dietary style]]''
| ''[[:d:Q474191|диет]]''
| [[Кипр Республикасы]]<br/>[[Хорватия]]<br/>[[Испания]]<br/>[[Греция]]<br/>[[Италия]]<br/>[[Марокко]]<br/>[[Португалия]]
| [[:commons:Category:Mediterranean diet|Mediterranean diet]]
|-
| style='text-align:right'| 437
| ''[[:d:Q1115080|Commandaria]]''
| [[Файл:Commandaria St. Nicholas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q154|алкогольле эчемлек]]''
| ''[[:d:Q1200945|dessert wine]]''<br/>''[[:d:Q4111867|Cypriot wine]]''
| [[Кипр Республикасы]]
| [[:commons:Category:Commandaria|Commandaria]]
|-
| style='text-align:right'| 438
| ''[[:d:Q16116484|Tsiattista poetic duelling]]''
|
|
|
| [[Кипр Республикасы]]
|
|-
| style='text-align:right'| 439
| ''[[:d:Q106810831|Byzantine chant]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q2090950|Byzantine music]]''<br/>''[[:d:Q8812109|church music]]''<br/>''[[:d:Q23072435|chant]]''
| [[Кипр Республикасы]]<br/>[[Греция]]
|
|-
| style='text-align:right'| 440
| ''[[:d:Q1122008|Barranquilla's Carnival]]''
| [[Файл:Congoespejo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4618|карнавал]]''<br/>''[[:d:Q74817647|географик регион аспекты]]''
|
| [[Колумбия]]
| [[:commons:Category:Carnaval de Barranquilla|Carnaval de Barranquilla]]
|-
| style='text-align:right'| 441
| ''[[:d:Q1399796|Black and White Carnival]]''
| [[Файл:Talco en Carnaval de Blancos y Negros.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4618|карнавал]]''<br/>''[[:d:Q74817647|географик регион аспекты]]''
|
| [[Колумбия]]
| [[:commons:Category:Carnaval de Negros y Blancos|Carnaval de Negros y Blancos]]
|-
| style='text-align:right'| 442
| ''[[:d:Q3478361|Holy Week in Popayán]]''
| [[Файл:Paso 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109379965|Holy Week in a geographic region]]''
|
| [[Колумбия]]
| [[:commons:Category:Semana Santa de Popayán|Semana Santa de Popayán]]
|-
| style='text-align:right'| 443
| ''[[:d:Q3881570|Pütchipü'ü]]''
| [[Файл:PUR0805.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1938208|хокук институты]]''
|
| [[Колумбия]]
| [[:commons:Category:Pütchipü'ü|Pütchipü'ü]]
|-
| style='text-align:right'| 444
| ''[[:d:Q5974446|Traditional knowledge of the jaguar shamans of Yuruparí]]''
|
| [[риваять]]
|
| [[Колумбия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 445
| ''[[:d:Q7142141|pasillo]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q727781|Латин Америка музыкасы]]''
| [[Колумбия]]<br/>[[Эквадор]]
|
|-
| style='text-align:right'| 446
| ''[[:d:Q21609631|Festival of Saint Francis of Assisi]]''
|
| ''[[:d:Q1656682|вакыйга]]''
|
| [[Колумбия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 447
| ''[[:d:Q50922874|Marimba music, traditional chants and dances from the Colombia South Pacific region and Esmeraldas Province of Ecuador]]''
|
|
|
| [[Колумбия]]<br/>[[Эквадор]]
|
|-
| style='text-align:right'| 448
| ''[[:d:Q113025267|Cultural space of Palenque de San Basilio]]''
|
|
|
| [[Колумбия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 449
| ''[[:d:Q115741207|Ancestral system of knowledge of the four indigenous peoples, Arhuaco, Kankuamo, Kogui and Wiwa of the Sierra Nevada de Santa Marta]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Колумбия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 450
| ''[[:d:Q3453150|Congolese rumba]]''
| [[Файл:Bakolo Music International, the oldest traditional congolese rumba music group during a rehearsal In Kinshasa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''
| ''[[:d:Q116777655|music of Congo]]''
| [[Конго Демократик Республикасы]]<br/>[[Конго Җөмһүрияте|Конго Республикасы]]
| [[:commons:Category:Congolese rumba|Congolese rumba]]
|-
| style='text-align:right'| 451
| ''[[:d:Q482981|pansori]]''
| [[Файл:Korea-Busan 3404-06 Pansori.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q107000797|корейлылар халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q12976278|narrative song]]''
| ''[[:d:Q18097|Корея]]''<br/>[[Көньяк Корея]]
| [[:commons:Category:Pansori|Pansori]]
|-
| style='text-align:right'| 452
| ''[[:d:Q701069|hanbok]]''
| [[Файл:Hanbok.jpg|center|128px]]
| [[кием]]
| ''[[:d:Q107044002|кореяле киемнәр]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q18097|Корея]]''
| [[:commons:Category:Hanbok|Hanbok]]
|-
| style='text-align:right'| 453
| ''[[:d:Q715133|Taekkyeon]]''
| [[Файл:Dae-Kwae-Do.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7128792|бергә-бер көрәш]]''
| ''[[:d:Q11417|martial arts]]''
| ''[[:d:Q18097|Корея]]''<br/>[[Көньяк Корея]]
| [[:commons:Category:Taekkyeon|Taekkyeon]]
|-
| style='text-align:right'| 454
| ''[[:d:Q846219|gagok]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q389372|jeongak]]''
| ''[[:d:Q18097|Корея]]''<br/>[[Көньяк Корея]]
| [[:commons:Category:Gagok|Gagok]]
|-
| style='text-align:right'| 455
| ''[[:d:Q50922907|Tradition of kimchi-making in the Democratic People's Republic of Korea]]''
|
|
|
| [[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]]
|
|-
| style='text-align:right'| 456
| ''[[:d:Q102182275|Pyongyang raengmyon]]''
| [[Файл:Cold Noodles at Famous Okryu Restaurant (10108835864).jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q715084|naengmyeon]]''
| [[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]]
| [[:commons:Category:Pyongyang naengmyeon|Pyongyang naengmyeon]]
|-
| style='text-align:right'| 457
| ''[[:d:Q113025248|Arirang folk song in the Democratic People’s Republic of Korea]]''
|
|
| ''[[:d:Q653836|Arirang]]''
| [[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]]
|
|-
| style='text-align:right'| 458
| ''[[:d:Q25063105|Las Carretas, Costa Rican Oxcarts]]''
| [[Файл:Desfile de boyeros en San Isidro de Heredia.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Коста-Рика]]
| [[:commons:Category:Ox-drawn carts in Costa Rica|Ox-drawn carts in Costa Rica]]
|-
| style='text-align:right'| 459
| ''[[:d:Q2870132|Acheke]]''
| [[Файл:Attiéké 3.jpg|center|128px]]
|
| [[ризык]]
| [[Кот-д’Ивуар]]
| [[:commons:Category:Acheke|Acheke]]
|-
| style='text-align:right'| 460
| ''[[:d:Q3099989|gbofe]]''
|
|
| ''[[:d:Q173453|wind instrument]]''
| [[Кот-д’Ивуар]]
| [[:commons:Category:Gbofe|Gbofe]]
|-
| style='text-align:right'| 461
| ''[[:d:Q3574796|Zaouli]]''
| [[Файл:Cizaouli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| [[бию]]
| [[Кот-д’Ивуар]]
| [[:commons:Category:Zaouli|Zaouli]]
|-
| style='text-align:right'| 462
| ''[[:d:Q388475|Cuban rumba]]''
| [[Файл:Bailarines de rumba cubana en la plaza de los trabajadores de Camagüey, Cuba.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q1544863|Куба музыкасы]]''
| [[Куба]]
|
|-
| style='text-align:right'| 463
| ''[[:d:Q976802|tumba francesa]]''
| [[Файл:Guantánamo CF9A1071.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q1544863|Куба музыкасы]]''
| [[Куба]]
|
|-
| style='text-align:right'| 464
| ''[[:d:Q3410882|punto guajiro]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q1544863|Куба музыкасы]]''
| [[Куба]]
|
|-
| style='text-align:right'| 465
| ''[[:d:Q4428744|son cubano]]''
| [[Файл:S. Habanero.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q1544863|Куба музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q3328778|tropical music]]''<br/>''[[:d:Q116884389|son]]''
| [[Куба]]
|
|-
| style='text-align:right'| 466
| ''[[:d:Q7139758|Parrandas]]''
| [[Файл:Parranda de San Pedro de Guatire Patrimonio de la UNESCO.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4618|карнавал]]''
|
| [[Куба]]
| [[:commons:Category:Parrandas|Parrandas]]
|-
| style='text-align:right'| 467
| ''[[:d:Q15830404|bolero]]''
| [[Файл:Sanchez+Blez.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q727781|Латин Америка музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q3328778|tropical music]]''
| [[Куба]]
| [[:commons:Category:Bolero (Latin music)|Bolero (Latin music)]]
|-
| style='text-align:right'| 468
| ''[[:d:Q115741203|Knowledge of the light rum masters]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Куба]]
|
|-
| style='text-align:right'| 469
| ''[[:d:Q1370540|акын]]''
|
| ''[[:d:Q16335296|тарихи һөнәр]]''
| ''[[:d:Q755070|narrator]]''
| [[Кыргызстан]]<br/>[[Казакъстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 470
| ''[[:d:Q4227237|Kok-borou]]''
| [[Файл:Cholpon-Ata, Kyrgyzstan, World Nomad Games, Kok-boru.jpg|center|128px]]
| [[спорт төре]]<br/>''[[:d:Q4356073|spectator sport]]''<br/>''[[:d:Q47728|һобби]]''
| ''[[:d:Q216048|такым спорты]]''<br/>''[[:d:Q179226|ат спорты]]''
| [[Кыргызстан]]<br/>[[Үзәк Азия]]
| [[:commons:Category:Kokboru|Kokboru]]
|-
| style='text-align:right'| 471
| ''[[:d:Q25609758|ак калпак]]''
| [[Файл:Chapeau Kirghize.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14952|баш киеме]]''
|
| [[Кыргызстан]]<br/>[[Казакъстан]]
| [[:commons:Category:Ak-kalpak|Ak-kalpak]]
|-
| style='text-align:right'| 472
| ''[[:d:Q96213236|Kyrgyz epic trilogy: Manas, Semetey, Seytek]]''
|
|
|
| [[Кыргызстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 473
| ''[[:d:Q167987|Tai chi chuan]]''
| [[Файл:Associació Catalana de Choy Li Fut, Tai Chi Chuan i Chi Kung.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q3705105|Chinese martial arts]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Tai Chi Chuan|Tai Chi Chuan]]
|-
| style='text-align:right'| 474
| ''[[:d:Q283530|Chinese paper cutting]]''
| [[Файл:Chinese Paper Cutting.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1792644|сәнгать стиле]]''
| ''[[:d:Q12969198|art of paper cutting]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Chinese paper cutting|Chinese paper cutting]]
|-
| style='text-align:right'| 475
| ''[[:d:Q335101|Peking opera]]''
| [[Файл:Beijing opera (307062273).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20643324|опера жанры]]''
| ''[[:d:Q737994|кытай операсы]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Peking Opera|Peking Opera]]
|-
| style='text-align:right'| 476
| ''[[:d:Q379831|тәнүр]]''
| [[Файл:Naan Flatbread inside Tandoor 03.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q36539|oven]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Tandoor|Tandoor]]
|-
| style='text-align:right'| 477
| ''[[:d:Q418226|Mazu]]''
| [[Файл:Statue of Mazu.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1916821|су илаһы]]''<br/>''[[:d:Q3027597|Даочылык илаһы]]''<br/>''[[:d:Q205985|алиһә]]''
|
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Mazu (goddess)|Mazu (goddess)]]
|-
| style='text-align:right'| 478
| ''[[:d:Q615455|lhamo]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''
|
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Ache Lhamo|Ache Lhamo]]
|-
| style='text-align:right'| 479
| ''[[:d:Q674493|kunqu]]''
| [[Файл:Pekinguniversitykunqu5.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20643324|опера жанры]]''
| ''[[:d:Q737994|кытай операсы]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Kunqu Opera|Kunqu Opera]]
|-
| style='text-align:right'| 480
| [[Манас]]
| [[Файл:Kyrgyz Manaschi, Karakol.jpg|center|128px]]
| [[эпос]]
|
| [[Кытай]]<br/>[[Кыргызстан]]
| [[:commons:Category:Manas epic|Manas epic]]
|-
| style='text-align:right'| 481
| ''[[:d:Q700805|nanguan]]''
| [[Файл:Nanyin performance at Thian Hock Keng temple.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q106634987|классик кытай музыкасы]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Nanyin|Nanyin]]
|-
| style='text-align:right'| 482
| ''[[:d:Q723720|guqin]]''
| [[Файл:ZhongNiShi.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q230262|кыллы чиртмә музыка коралы]]''<br/>''[[:d:Q30034781|tube zither]]''
| ''[[:d:Q29520|Кытай]]''
| [[:commons:Category:Guqin|Guqin]]
|-
| style='text-align:right'| 483
| ''[[:d:Q839913|Yunjin brocade]]''
| [[Файл:Drachenrobe-Qianlong.JPG|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q649022|brocade]]''<br/>''[[:d:Q12019351|silk fabric]]''
| ''[[:d:Q29520|Кытай]]''<br/>[[Кытай]]
| [[:commons:Category:Nanjing brocade|Nanjing brocade]]
|-
| style='text-align:right'| 484
| ''[[:d:Q842370|Epic of King Gesar]]''
| [[Файл:Gesar Gruschke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''<br/>[[эпос]]
|
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Epic of King Gesar|Epic of King Gesar]]
|-
| style='text-align:right'| 485
| ''[[:d:Q1051110|seal cutting]]''
| [[Файл:2018迎新春志愿服务活动 篆刻 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''<br/>''[[:d:Q56055944|type of arts]]''
| ''[[:d:Q13039303|carving]]''<br/>''[[:d:Q139106|engraving process]]''<br/>''[[:d:Q756615|Chinese art]]''
| ''[[:d:Q29520|Кытай]]''<br/>[[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 486
| ''[[:d:Q1053790|Xuan paper]]''
| [[Файл:Making Xuan Paper (9974514453).jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q1073583|China paper]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Xuan paper|Xuan paper]]
|-
| style='text-align:right'| 487
| ''[[:d:Q1074090|Chinese tea culture]]''
|
| ''[[:d:Q12806886|территориаль чәй эчү мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q4348225|чәй мәдәнияте]]''<br/>''[[:d:Q645917|Кытай мәдәнияте]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Tea of China|Tea of China]]
|-
| style='text-align:right'| 488
| ''[[:d:Q1190993|solar term]]''
|
| ''[[:d:Q135236644|Enumeration of 24]]''
| [[тәүлек]]<br/>[[ел фасыллары]]
| ''[[:d:Q29520|Кытай]]''
| [[:commons:Category:Solar term|Solar term]]
|-
| style='text-align:right'| 489
| ''[[:d:Q1254268|Duanwu Festival]]''
| [[Файл:Qing Dynasty Dragon Boat Festival.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''<br/>[[рәсми бәйрәм]]
|
| ''[[:d:Q29520|Кытай]]''
| [[:commons:Category:Duanwu Festival|Duanwu Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 490
| ''[[:d:Q1282356|Longquan celadon]]''
| [[Файл:Song Dynasty Celadon Vase.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24017852|чүлмәкчелек стиле]]''<br/>''[[:d:Q1724341|kiln]]''
| ''[[:d:Q1074328|Chinese ceramics]]''<br/>''[[:d:Q1054559|celadon]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Longquan celadon|Longquan celadon]]
|-
| style='text-align:right'| 491
| ''[[:d:Q2306483|Regong arts]]''
|
| ''[[:d:Q968159|сәнгать юнәлеше]]''
|
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 492
| ''[[:d:Q2481591|Hua'er]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
|
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Hua'er|Hua'er]]
|-
| style='text-align:right'| 493
| ''[[:d:Q2598050|Xi'an guyue]]''
| [[Файл:西交西安鼓乐音乐会之坐乐曲联奏.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q51446080|Chinese traditional music]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Xi'an Guyue|Xi'an Guyue]]
|-
| style='text-align:right'| 494
| ''[[:d:Q2708318|Cantonese opera]]''
| [[Файл:Vancouver Cantonese Opera Extravaganza 22May2005 - 11 crop.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20643324|опера жанры]]''
| ''[[:d:Q737994|кытай операсы]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Opera from Canton|Opera from Canton]]
|-
| style='text-align:right'| 495
| ''[[:d:Q3382156|Chinese shadow puppetry]]''
|
|
|
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 496
| ''[[:d:Q3511130|Sericulture and silk craftsmanship of China]]''
|
| [[кәсеп]]<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| [[ефәкчелек]]
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 497
| ''[[:d:Q3519373|traditional Li textile techniques]]''
| [[Файл:Art du tissage des Li.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7708485|textile process]]''
|
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 498
| ''[[:d:Q4663185|Zhusuan]]''
| [[Файл:Boulier1.JPG|center|128px]]
|
|
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:Abacus|Abacus]]
|-
| style='text-align:right'| 499
| ''[[:d:Q6498317|кытай каллиграфиясе]]''
| [[Файл:Song ding inscription.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1792379|сәнгать жанры]]''
| ''[[:d:Q11054563|Көнчыгыш Азия каллиграфиясе]]''
| [[Кытай]]
| [[:commons:Category:East Asian calligraphy|East Asian calligraphy]]
|-
| style='text-align:right'| 500
| ''[[:d:Q10394634|Hezhen Yimakan]]''
|
| ''[[:d:Q107356781|җыр төре]]''<br/>''[[:d:Q113013127|Unesco ICH Good Safeguarding Practice]]''
| ''[[:d:Q12976278|narrative song]]''
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 501
| ''[[:d:Q11650808|acupuncture and moxibustion]]''
|
| ''[[:d:Q31338769|альтернатив медицина]]''
|
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 502
| ''[[:d:Q50922975|Farmers’ dance of China’s Korean ethnic group]]''
|
|
|
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 503
| ''[[:d:Q50923073|Urtiin Duu, traditional folk long song]]''
|
|
|
| [[Кытай]]<br/>[[Монголия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 504
| ''[[:d:Q109617399|Ong Chun]]''
| [[Файл:文興王船.JPG|center|128px]]
| [[мөрәсим]]
|
| [[Кытай]]<br/>[[Малайзия]]
| [[:commons:Category:Wang Yeh boats|Wang Yeh boats]]
|-
| style='text-align:right'| 505
| ''[[:d:Q111210371|Lum medicinal bathing]]''
|
|
|
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 506
| ''[[:d:Q111975768|Peking opera actor]]''
| [[Файл:Beijing Opera (2470364894).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15839299|театраль һөнәр]]''
| ''[[:d:Q118464513|Chinese opera actor]]''
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 507
| ''[[:d:Q112183293|Qiang New Year Festival]]''
|
| ''[[:d:Q15275719|даими вакыйга]]''
| ''[[:d:Q1980736|Яңа ел бәйрәме]]''
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 508
| ''[[:d:Q113016322|traditional Chinese wooden arch bridge]]''
|
|
| ''[[:d:Q21155146|күперләр төзү]]''
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 509
| ''[[:d:Q113025259|China engraved block printing technique]]''
|
|
|
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 510
| ''[[:d:Q113025261|Chinese traditional architectural craftsmanship for timber-framed structures]]''
|
|
|
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 511
| ''[[:d:Q113025280|Grand song of the Dong ethnic group]]''
|
|
|
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 512
| ''[[:d:Q113025295|Khoomei]]''
|
|
|
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 513
| ''[[:d:Q113025340|Uyghur Muqam of Xinjiang]]''
|
|
| ''[[:d:Q2608710|muqam]]''
| [[Кытай]]
|
|-
| style='text-align:right'| 514
| ''[[:d:Q495789|Haenyeo]]''
| [[Файл:Haenyo 8101.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Көньяк Корея]]
| [[:commons:Category:Haenyeo|Haenyeo]]
|-
| style='text-align:right'| 515
| ''[[:d:Q498220|Cheoyongmu]]''
| [[Файл:Cheoyongmu-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q1073255|Korean dance]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[:commons:Category:Cheoyongmu|Cheoyongmu]]
|-
| style='text-align:right'| 516
| ''[[:d:Q498253|Namsadang nori]]''
| [[Файл:Korea-Namsadang nori-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q35140|спектакль]]''
|
| [[Көньяк Корея]]
| [[:commons:Category:Namsadang nori|Namsadang nori]]
|-
| style='text-align:right'| 517
| ''[[:d:Q499177|Ganggangsullae]]''
| [[Файл:Korean.Dance-03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q1073255|Korean dance]]''
| [[Көньяк Корея]]<br/>[[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]]
| [[:commons:Category:Ganggangsullae|Ganggangsullae]]
|-
| style='text-align:right'| 518
| ''[[:d:Q625724|Lotus Lantern Festival]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Көньяк Корея]]
| [[:commons:Category:Lotus Lantern Festival|Lotus Lantern Festival]]
|-
| style='text-align:right'| 519
| ''[[:d:Q653836|Arirang]]''
| [[Файл:North Korea Victory Day 274 (9524347338).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105543609|музыкаль әсәр/композиция]]''
|
| [[Көньяк Корея]]
| [[:commons:Category:Arirang|Arirang]]
|-
| style='text-align:right'| 520
| ''[[:d:Q905351|talchum]]''
| [[Файл:Korean.Dance-Mask-Bride-Monk-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q1073255|Korean dance]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[:commons:Category:Talchum|Talchum]]
|-
| style='text-align:right'| 521
| ''[[:d:Q5261388|Jultagi]]''
| [[Файл:Tightrope walker (4440381350).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q219616|tightrope walking]]''
| ''[[:d:Q219616|tightrope walking]]''
| [[Көньяк Корея]]
| [[:commons:Category:Jultagi|Jultagi]]
|-
| style='text-align:right'| 522
| ''[[:d:Q6771097|Yeongsanjae]]''
| [[Файл:19787 사다라니바라 국가무형 영산재 2003 서울 봉원사.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3010205|бәйрәм итү]]''
|
| [[Көньяк Корея]]
|
|-
| style='text-align:right'| 523
| ''[[:d:Q11270765|Jeju Chilmeoridang Yeongdeunggut]]''
|
| ''[[:d:Q189819|йола]]''
|
| [[Көньяк Корея]]
|
|-
| style='text-align:right'| 524
| ''[[:d:Q50923084|Royal ancestral ritual in the Jongmyo shrine and its music]]''
|
|
|
| [[Көньяк Корея]]
|
|-
| style='text-align:right'| 525
| ''[[:d:Q96213189|Nongak, community band music, dance and rituals in the Republic of Korea]]''
|
|
|
| [[Көньяк Корея]]
|
|-
| style='text-align:right'| 526
| ''[[:d:Q96213234|Kimjang, making and sharing kimchi in the Republic of Korea]]''
|
| ''[[:d:Q38695|cooking]]''
|
| [[Көньяк Корея]]
|
|-
| style='text-align:right'| 527
| ''[[:d:Q97529898|Daemokjang]]''
|
| [[кәсеп]]
| ''[[:d:Q203605|carpentry]]''
| [[Көньяк Корея]]
|
|-
| style='text-align:right'| 528
| ''[[:d:Q111210671|Weaving of Mosi (fine ramie) in the Hansan region]]''
|
|
|
| [[Көньяк Корея]]
|
|-
| style='text-align:right'| 529
| ''[[:d:Q1740479|khene]]''
| [[Файл:Khene.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q399597|free reed aerophone]]''
| [[Лаос]]
| [[:commons:Category:Khene|Khene]]
|-
| style='text-align:right'| 530
| ''[[:d:Q890297|Baltic song festivals]]''
| [[Файл:XXV laulupidu (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
| ''[[:d:Q868557|музыка фестивале]]''<br/>''[[:d:Q20737114|хор фестивале]]''
| [[Латвия]]
| [[:commons:Category:Baltic song festivals|Baltic song festivals]]
|-
| style='text-align:right'| 531
| ''[[:d:Q140222|zajal]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q89522629|шигъри форма]]''
| ''[[:d:Q624044|Arabic music]]''
| [[Ливан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 532
| ''[[:d:Q2636022|manakish]]''
| [[Файл:Israeli zaatar manakeesh.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q666242|flatbread]]''<br/>''[[:d:Q746549|ашамлык]]''
| [[Ливан]]
| [[:commons:Category:Manaqish|Manaqish]]
|-
| style='text-align:right'| 533
| ''[[:d:Q492306|Lithuanian cross crafting]]''
| [[Файл:Grybėnai, koplyčioje.JPG|center|128px]]
|
|
| [[Литва]]
| [[:commons:Category:Crosses in Lithuania|Crosses in Lithuania]]
|-
| style='text-align:right'| 534
| ''[[:d:Q988502|sutartinė]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107356781|җыр төре]]''
| ''[[:d:Q179465|полифония]]''<br/>''[[:d:Q54891495|Lithuanian folk music]]''
| [[Литва]]
| [[:commons:Category:Sutartinės|Sutartinės]]
|-
| style='text-align:right'| 535
| ''[[:d:Q1247385|Dancing procession of Echternach]]''
| [[Файл:EchternachDancingProcession.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q898830|processional parade]]''
|
| [[Люксембург]]
| [[:commons:Category:Dancing procession of Echternach|Dancing procession of Echternach]]
|-
| style='text-align:right'| 536
| ''[[:d:Q3510528|sega tambour of Rodrigues Island]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q139565726|séga tambour]]''
| [[Маврикий]]
|
|-
| style='text-align:right'| 537
| ''[[:d:Q28196261|Geet-Gawai]]''
|
|
|
| [[Маврикий]]
|
|-
| style='text-align:right'| 538
| ''[[:d:Q3553356|Hiragasy]]''
| [[Файл:Hira gasy, Malagasy traditional singers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''
| ''[[:d:Q109271585|Malagasy folk music]]''
| [[Мадагаскар]]
| [[:commons:Category:Hiragasy|Hiragasy]]
|-
| style='text-align:right'| 539
| ''[[:d:Q13107011|Malagasy Kabary, the Malagasy oratorical art]]''
| [[Файл:HiragasyAmpefy.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q59544|матди булмаган мәдәни мирас]]''<br/>''[[:d:Q18342738|public speaking]]''
| ''[[:d:Q17584038|телдән аралашу чарасы]]''<br/>''[[:d:Q17537576|иҗади эш]]''
| [[Мадагаскар]]
|
|-
| style='text-align:right'| 540
| ''[[:d:Q25093633|tsapiky]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q1091536|music of Madagascar]]''
| [[Мадагаскар]]
|
|-
| style='text-align:right'| 541
| ''[[:d:Q50923069|Woodcrafting knowledge of the Zafimaniry]]''
|
|
|
| [[Мадагаскар]]
|
|-
| style='text-align:right'| 542
| ''[[:d:Q611735|Vimbuza]]''
| [[Файл:Vimbuza Dance 07.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
|
| [[Малави]]
|
|-
| style='text-align:right'| 543
| ''[[:d:Q1467960|mbira]]''
| [[Файл:Sanza Boa-Zaïre-Musée royal de l'Afrique centrale.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q936762|lamellophone]]''
| [[Малави]]<br/>[[Зимбабве]]
| [[:commons:Category:Mbira|Mbira]]
|-
| style='text-align:right'| 544
| ''[[:d:Q2104822|Gule Wamkulu]]''
| [[Файл:Gule Wamkulu mask.jpg|center|128px]]
| [[культ]]<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q3595906|ceremonial dance]]''
| [[Малави]]<br/>[[Мозамбик]]<br/>[[Замбия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 545
| ''[[:d:Q96213182|Tchopa, sacrificial dance of the Lhomwe people of southern Malawi]]''
|
|
|
| [[Малави]]
|
|-
| style='text-align:right'| 546
| ''[[:d:Q112632059|Mwinoghe]]''
| [[Файл:Mwinoghe drummers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q387407|африкан биюе]]''
| [[Малави]]
|
|-
| style='text-align:right'| 547
| ''[[:d:Q1901441|Mak yong]]''
|
| ''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q3015654|Индонезия биюе]]''<br/>''[[:d:Q97358130|Малайзия биюе]]''
| [[Малайзия]]
| [[:commons:Category:Mak yong|Mak yong]]
|-
| style='text-align:right'| 548
| ''[[:d:Q5295546|Dondang Sayang]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q12499696|Malay music]]''
| [[Малайзия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 549
| ''[[:d:Q17173947|Silat]]''
|
|
|
| [[Малайзия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 550
| ''[[:d:Q3058174|Cultural space of the Yaaral and Degal]]''
|
|
|
| [[Мали]]
|
|-
| style='text-align:right'| 551
| ''[[:d:Q16636103|Coming forth of the masks and puppets in Markala]]''
|
| ''[[:d:Q21030243|курчаклар фестивале]]''
|
| [[Мали]]
|
|-
| style='text-align:right'| 552
| ''[[:d:Q65133732|Kamablon of Kangaba]]''
|
| ''[[:d:Q39425|bothy]]''
|
| [[Мали]]
|
|-
| style='text-align:right'| 553
| ''[[:d:Q113025292|Manden Charter, proclaimed in Kurukan Fuga]]''
|
|
|
| [[Мали]]
|
|-
| style='text-align:right'| 554
| ''[[:d:Q1452401|għana]]''
| [[Файл:Ghana Zejrun Monument.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q98528192|Европа халык музыкасы]]''
| [[Мальта]]
| [[:commons:Category:Għana|Għana]]
|-
| style='text-align:right'| 555
| ''[[:d:Q3090473|ftira]]''
| [[Файл:Malta ftira.JPG|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q3360560|sourdough bread]]''<br/>''[[:d:Q666242|flatbread]]''
| [[Мальта]]
|
|-
| style='text-align:right'| 556
| ''[[:d:Q258348|Jemaa el-Fnaa]]''
| [[Файл:MoroccoMarrakech DjemaaElFna..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q174782|шәһәр мәйданы]]''<br/>''[[:d:Q219760|базар]]''<br/>''[[:d:Q570116|истәлекле урын]]''
|
| [[Марокко]]
| [[:commons:Category:Jamaa El Fna|Jamaa El Fna]]
|-
| style='text-align:right'| 557
| ''[[:d:Q837185|Moroccan kaftan]]''
| [[Файл:COLLECTIE TROPENMUSEUM Gekleurde vrouwenoverkleed van brokaat TMnr 3782-768.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3172759|милли кием]]''
| [[кием]]<br/>''[[:d:Q3172759|милли кием]]''<br/>''[[:d:Q2932927|kaftan]]''
| [[Марокко]]
| [[:commons:Category:Kaftans of Morocco|Kaftans of Morocco]]
|-
| style='text-align:right'| 558
| ''[[:d:Q1533184|Gnawa]]''
| [[Файл:Gnawa of Tunisia and Gnawa of Morocco.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41710|этник төркем]]''<br/>[[тарикать]]
|
| [[Марокко]]
| [[:commons:Category:Gnawa|Gnawa]]
|-
| style='text-align:right'| 559
| ''[[:d:Q12246208|Tan-Tan Moussem]]''
| [[Файл:Муссем (фольклорный фестиваль) в Тан-Тане (Марокко).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1395855|Fantasia]]''<br/>''[[:d:Q57338034|Марокко мәдәни мирасы]]''<br/>''[[:d:Q1884005|Mawsim]]''
|
| [[Марокко]]
| [[:commons:Category:Moussem de Tan-Tan|Moussem de Tan-Tan]]
|-
| style='text-align:right'| 560
| ''[[:d:Q27486625|Sefrou Cherry Festival]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Марокко]]
|
|-
| style='text-align:right'| 561
| ''[[:d:Q852316|Busójárás]]''
| [[Файл:Busojaras-Buso and Son.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20900468|славян халык бәйрәме]]''<br/>''[[:d:Q4618|карнавал]]''
|
| [[Маҗарстан]]
| [[:commons:Category:Busójárás in Hungary|Busójárás in Hungary]]
|-
| style='text-align:right'| 562
| ''[[:d:Q17175304|Folk art of the Matyó, embroidery of a traditional community]]''
| [[Файл:Matyó szűrhímzés.jpg|center|128px]]
|
| [[чигү]]
| [[Маҗарстан]]
| [[:commons:Category:Matyó embroidery|Matyó embroidery]]
|-
| style='text-align:right'| 563
| ''[[:d:Q115741204|Hungarian string band music]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q119327283|string band music]]''<br/>''[[:d:Q932477|music of Hungary]]''<br/>''[[:d:Q722989|Hungarian folk music]]''
| [[Маҗарстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 564
| ''[[:d:Q207965|Mexican cuisine]]''
| [[Файл:Mexican gastronomy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1968435|милли ризыклар]]''
| ''[[:d:Q4120078|North American cuisine]]''<br/>''[[:d:Q2707196|Latin American cuisine]]''
| [[Мексика]]
| [[:commons:Category:Cuisine of Mexico|Cuisine of Mexico]]
|-
| style='text-align:right'| 565
| ''[[:d:Q464129|mariachi]]''
| [[Файл:Wikipedia 10 Guadalajara - Mariachi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''
| ''[[:d:Q7309098|regional Mexican]]''
| [[Мексика]]
| [[:commons:Category:Mariachi|Mariachi]]
|-
| style='text-align:right'| 566
| ''[[:d:Q616425|pirekua]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q114357486|Mesoamerican music]]''<br/>''[[:d:Q16942070|мексикан халык музыкасы]]''
| [[Мексика]]
|
|-
| style='text-align:right'| 567
| ''[[:d:Q1165268|Danza de los Voladores]]''
| [[Файл:Voladores de la feria del mole 2014 45.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q628455|гореф]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q5464451|Mexican folk dance]]''<br/>''[[:d:Q17176998|indigenous American dance]]''
| [[Мексика]]
| [[:commons:Category:Voladores|Voladores]]
|-
| style='text-align:right'| 568
| ''[[:d:Q2500342|Peña de Bernal]]''
| [[Файл:La Peña de Bernal.JPG|center|128px]]
| [[тау]]
|
| [[Мексика]]
| [[:commons:Category:Peña de Bernal|Peña de Bernal]]
|-
| style='text-align:right'| 569
| ''[[:d:Q2961169|Charreada]]''
| [[Файл:Charrería poblana. 10.jpg|center|128px]]
| [[спорт]]
|
| [[Мексика]]
| [[:commons:Category:Charreria|Charreria]]
|-
| style='text-align:right'| 570
| ''[[:d:Q3363182|Parachico]]''
| [[Файл:Parachicos en la Fiesta Grande de Chiapa de Corzo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q17176998|indigenous American dance]]''
| [[Мексика]]
| [[:commons:Category:Parachicos|Parachicos]]
|-
| style='text-align:right'| 571
| ''[[:d:Q113025251|Artisanal talavera of Puebla and Tlaxcala (Mexico) and ceramics of Talavera de la Reina and El Puente del Arzobispo (Spain) making process]]''
| [[Файл:11 Valladolid feria ceramica 2017 Lou.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Мексика]]<br/>[[Испания]]
|
|-
| style='text-align:right'| 572
| ''[[:d:Q113025291|La Romería (the pilgrimage): ritual cycle of 'La llevada' (the carrying) of the Virgin of Zapopan]]''
| [[Файл:Devoción 8.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6147123|romeria]]''
|
| [[Мексика]]
|
|-
| style='text-align:right'| 573
| ''[[:d:Q191000|гуд]]''
| [[Файл:Ūd MET DP340079.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q57315360|necked bowl lute sounded by plectrum]]''
| [[Мисыр]]
| [[:commons:Category:Ouds|Ouds]]
|-
| style='text-align:right'| 574
| ''[[:d:Q254093|tahtib]]''
| [[Файл:رجال مصريون من صعيد مصر يمارسون لعبة التحطيب.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q201022|халык биюе]]''
| [[Мисыр]]
| [[:commons:Category:Tahtib|Tahtib]]
|-
| style='text-align:right'| 575
| ''[[:d:Q1197104|koshari]]''
| [[Файл:Egyptian food Koshary.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q746549|ашамлык]]''
|
| [[Мисыр]]
| [[:commons:Category:Kushari|Kushari]]
|-
| style='text-align:right'| 576
| ''[[:d:Q12242512|Mizmar]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q201022|халык биюе]]''
| [[Мисыр]]
|
|-
| style='text-align:right'| 577
| ''[[:d:Q115741205|Festivals related to the Journey of the Holy family in Egypt]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Мисыр]]
|
|-
| style='text-align:right'| 578
| ''[[:d:Q2159891|chopi timbila]]''
| [[Файл:Le Timbila, xylophone du Mozambique (Biennale de Venise 2015) (20192901852).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q106586248|music of East Africa]]''<br/>''[[:d:Q936762|lamellophone]]''
| [[Мозамбик]]
| [[:commons:Category:Thumb pianos|Thumb pianos]]
|-
| style='text-align:right'| 579
| ''[[:d:Q1129422|morin khuur]]''
| [[Файл:Mongolian horse violin.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q57050725|necked box lute played with a bow]]''<br/>''[[:d:Q19880374|Mongolian folk music]]''
| [[Монголия]]
| [[:commons:Category:Morin khuur|Morin khuur]]
|-
| style='text-align:right'| 580
| ''[[:d:Q16801007|Mongolian throat singing]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q110606359|Central Asian throat singing]]''
| [[Монголия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 581
| ''[[:d:Q96213187|Mongolian knuckle-bone shooting]]''
|
|
|
| [[Монголия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 582
| [[Кускус|күскүс]]
| [[Файл:Moroccan cuscus, from Casablanca, September 2018.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q13030962|convenience food]]''<br/>''[[:d:Q16266745|flour-based food]]''<br/>''[[:d:Q736427|staple food]]''
| [[Мәгъриб]]<br/>[[Тунис]]<br/>[[Ливия]]<br/>[[Мавритания]]<br/>[[Алжир|Әлҗәзаир]]
| [[:commons:Category:Couscous|Couscous]]
|-
| style='text-align:right'| 583
| ''[[:d:Q1395855|Fantasia]]''
| [[Файл:Fantasia 2012.JPG|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q179226|ат спорты]]''
| [[Мәгъриб]]
| [[:commons:Category:Fantasia (Maghreb)|Fantasia (Maghreb)]]
|-
| style='text-align:right'| 584
| ''[[:d:Q3305039|malhun]]''
| [[Файл:Houcine slaoui jouant le malhoun Salé.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q11400811|music of North Africa]]''
| [[Мәгъриб]]
|
|-
| style='text-align:right'| 585
| ''[[:d:Q50922878|Oshituthi shomagongo]]''
|
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Намибия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 586
| ''[[:d:Q96213186|Practices and expressions of joking relationships in Niger]]''
|
|
|
| [[Нигер]]
|
|-
| style='text-align:right'| 587
| ''[[:d:Q1426922|Ifá]]''
| [[Файл:Jogo de Ikin Orossi.JPG|center|128px]]
| [[дин]]
|
| [[Нигерия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 588
| ''[[:d:Q17005276|Ijele Masquerade]]''
| [[Файл:Ijele masquerade. Anambra state.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Нигерия]]
| [[:commons:Category:Ijele Masquerade|Ijele Masquerade]]
|-
| style='text-align:right'| 589
| ''[[:d:Q86753817|Kwagh-Hir]]''
|
|
|
| [[Нигерия]]
| [[:commons:Category:Kwagh-Hir|Kwagh-Hir]]
|-
| style='text-align:right'| 590
| ''[[:d:Q125494479|Agaba masquerade]]''
|
| [[мәдәни мирас]]
|
| [[Нигерия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 591
| ''[[:d:Q125494546|Odo masquerade]]''
|
| [[мәдәни мирас]]
|
| [[Нигерия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 592
| ''[[:d:Q113025263|Corso culture, flower and fruit parades in the Netherlands]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q29999|Нидерланд патшалыгы]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 593
| ''[[:d:Q113025265|Craft of the miller operating windmills and watermills]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q29999|Нидерланд патшалыгы]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 594
| ''[[:d:Q3087681|El Güegüense]]''
| [[Файл:Mascaras de El Gueguense.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
| [[Никарагуа]]
| [[:commons:Category:El Güegüense|El Güegüense]]
|-
| style='text-align:right'| 595
| ''[[:d:Q1004929|bunad]]''
| [[Файл:BUNAD Telemarksbunad dame Kvinnebunad Øst-Telemark beltestakk Liv Skjorte Knapper Sølje Belte broderier Norwegian traditional folk costume. Utstillingsvindu Window display Tønsberg Norway 2022 IMG 3984.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q3172759|милли кием]]''
| [[Норвегия]]
| [[:commons:Category:Traditional clothing of Norway|Traditional clothing of Norway]]
|-
| style='text-align:right'| 596
| ''[[:d:Q113025305|Practice of traditional music and dance in Setesdal, playing, dancing and singing (stev/stevjing)]]''
| [[Файл:Gustav Wentzel - Dance in Setesdal - NG.M.00430 - National Museum of Art, Architecture and Design.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2434238|мирас]]''
|
| [[Норвегия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 597
| ''[[:d:Q132274|хәнҗәр]]''
| [[Файл:Dagger with Sheath MET 36.25.1002ab 003july2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15142889|корал сыйныфы]]''
| ''[[:d:Q182780|хәнҗәр]]''<br/>''[[:d:Q12791|кылыч]]''
| [[Оман]]
| [[:commons:Category:Khanjars|Khanjars]]
|-
| style='text-align:right'| 598
| ''[[:d:Q2829206|Al-Bar'ah]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| [[бию]]
| [[Оман]]
|
|-
| style='text-align:right'| 599
| ''[[:d:Q12213610|yowlah]]''
| [[Файл:Yowla dance.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q7616234|stick dance (African-American)]]''
| [[Оман]]<br/>[[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
|
|-
| style='text-align:right'| 600
| ''[[:d:Q60841868|Al ‘azi, elegy, processional march and poetry]]''
|
|
|
| [[Оман]]
|
|-
| style='text-align:right'| 601
| ''[[:d:Q113025282|Horse and camel Ardhah]]''
|
|
|
| [[Оман]]
|
|-
| style='text-align:right'| 602
| ''[[:d:Q122442872|Al-Taghrooda]]''
|
| ''[[:d:Q110220157|шигъри жанр]]''<br/>[[җыр]]
|
| [[Оман]]<br/>[[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
|
|-
| style='text-align:right'| 603
| ''[[:d:Q1410380|sombrero pintao]]''
| [[Файл:Sombrero Pinta'o Fino de 18 vueltas.jpg|center|128px]]
|
| [[эшләпә]]
| [[Панама]]
| [[:commons:Category:Sombreros pintaos|Sombreros pintaos]]
|-
| style='text-align:right'| 604
| ''[[:d:Q5783033|congos]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
|
| [[Панама]]
|
|-
| style='text-align:right'| 605
| ''[[:d:Q5789001|Dances and expressions associated with the Corpus Christi Festivity]]''
| [[Файл:Diablicossucios.JPG|center|128px]]
|
|
| [[Панама]]
|
|-
| style='text-align:right'| 606
| ''[[:d:Q907289|tereré]]''
| [[Файл:Tereré.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q138675588|yerba mate beverage]]''
| [[Парагвай]]
| [[:commons:Category:Tererés|Tererés]]
|-
| style='text-align:right'| 607
| ''[[:d:Q604820|Huaconada]]''
| [[Файл:Huaconada-Mito-Perú.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q201022|халык биюе]]''
| [[Перу]]
| [[:commons:Category:Huaconada de Mito|Huaconada de Mito]]
|-
| style='text-align:right'| 608
| ''[[:d:Q1057953|ceviche]]''
| [[Файл:Cebiche de corvina.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6460735|ашау]]''<br/>''[[:d:Q44480854|raw fish dish]]''
| ''[[:d:Q44480854|raw fish dish]]''
| [[Перу]]
| [[:commons:Category:Ceviche|Ceviche]]
|-
| style='text-align:right'| 609
| ''[[:d:Q2408955|Qoyllur Rit'i]]''
| [[Файл:Qoyllur R'Iti Cross 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130748394|religious festival]]''<br/>''[[:d:Q1644573|зыярәт кылу]]''
|
| [[Перу]]
| [[:commons:Category:Quyllurit'i|Quyllurit'i]]
|-
| style='text-align:right'| 610
| ''[[:d:Q2886472|wititi]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Перу]]
| [[:commons:Category:Wititi|Wititi]]
|-
| style='text-align:right'| 611
| ''[[:d:Q5221455|Danza de tijeras]]''
| [[Файл:«Supaypa Wasin Tusuq»- el danzante en la casa del diablo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q201022|халык биюе]]''<br/>''[[:d:Q17176998|indigenous American dance]]''<br/>''[[:d:Q7171186|Peruvian dance]]''
| [[Перу]]
| [[:commons:Category:Danza de las tijeras|Danza de las tijeras]]
|-
| style='text-align:right'| 612
| ''[[:d:Q5447340|Fiesta de la Candelaria]]''
| [[Файл:Festividad de la Virgen de la Candelaria en Puno 2024 102.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q375011|дини бәйрәм]]''<br/>''[[:d:Q1897717|Marian feast days]]''
|
| [[Перу]]
| [[:commons:Category:Fiesta de la Candelaria (Peru)|Fiesta de la Candelaria (Peru)]]
|-
| style='text-align:right'| 613
| ''[[:d:Q5799139|Hatajo de negritos]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>''[[:d:Q23072435|chant]]''
| [[бию]]
| [[Перу]]
| [[:commons:Category:Hatajo de negritos|Hatajo de negritos]]
|-
| style='text-align:right'| 614
| ''[[:d:Q21002400|Queshuachaca]]''
| [[Файл:IRB-7-MUDDY2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2566155|Inca rope bridge]]''<br/>''[[:d:Q334600|practice]]''
|
| [[Перу]]
| [[:commons:Category:Qeshuachaca|Qeshuachaca]]
|-
| style='text-align:right'| 615
| ''[[:d:Q27500854|Peruvian ceviche]]''
| [[Файл:Ceviche peruano es inscrita en la Lista Representativa de Patrimonio Cultural Inmaterial de la Humanidad - 53381967964.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q44480854|raw fish dish]]''
| ''[[:d:Q18679149|балык ашамлыгы]]''
| [[Перу]]
| [[:commons:Category:Ceviche of Peru|Ceviche of Peru]]
|-
| style='text-align:right'| 616
| ''[[:d:Q45063660|Sistema de Jueces de Agua de Corongo]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Перу]]
|
|-
| style='text-align:right'| 617
| ''[[:d:Q50923078|Taquile and its textile art]]''
|
|
|
| [[Перу]]
|
|-
| style='text-align:right'| 618
| ''[[:d:Q113025303|Awajún pottery]]''
|
| ''[[:d:Q24017852|чүлмәкчелек стиле]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Перу]]
|
|-
| style='text-align:right'| 619
| ''[[:d:Q203478|polonaise]]''
| [[Файл:Polonez Pod Gołym Niebem - Korneli Szlegel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q280336|пар биюе]]''<br/>''[[:d:Q3015675|поляк халык биюе]]''
| [[Польша]]
|
|-
| style='text-align:right'| 620
| ''[[:d:Q1544331|Kraków szopka]]''
| [[Файл:Szopka krakowska, Bronisław Pięcik, MHK, 1998.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q717040|Раштуа гореф-гадәтләре]]''
| ''[[:d:Q31732|nativity scene]]''
| [[Польша]]
| [[:commons:Category:Kraków cribs|Kraków cribs]]
|-
| style='text-align:right'| 621
| [[чолыкчылык]]
| [[Файл:Wiki-Yäyläü2016 Şülgäntaş 103.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''<br/>''[[:d:Q56299222|авыл хуҗалыгы продукциясен җитештерү]]''
| [[Польша]]<br/>[[Беларусия|Беларусь]]
| [[:commons:Category:Tree beekeeping|Tree beekeeping]]
|-
| style='text-align:right'| 622
| ''[[:d:Q113025276|Flower carpets tradition for Corpus Christi processions]]''
| [[Файл:A fragment of the flower carpet for Corpus Christi procession in Spycimierz, Poland - June 2021.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Польша]]
| [[:commons:Category:Infiorata in Spycimierz|Infiorata in Spycimierz]]
|-
| style='text-align:right'| 623
| ''[[:d:Q185676|fado]]''
| [[Файл:Old Portuguese Tiles O Fado (2861589727).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q106556293|португал халык музыкасы]]''
| [[Португалия]]
| [[:commons:Category:Fado|Fado]]
|-
| style='text-align:right'| 624
| ''[[:d:Q9661378|Estremoz clay figures]]''
| [[Файл:Estremoz (476473513).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q877729|handicraft]]''<br/>''[[:d:Q59544|матди булмаган мәдәни мирас]]''
| ''[[:d:Q11642|чүлмәкчелек]]''
| [[Португалия]]
| [[:commons:Category:Bonecos de Estremoz|Bonecos de Estremoz]]
|-
| style='text-align:right'| 625
| ''[[:d:Q10281831|Community festivities in Campo Maior]]''
| [[Файл:Paper Flower Festivities of Campo Maior.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''<br/>''[[:d:Q59544|матди булмаган мәдәни мирас]]''
|
| [[Португалия]]
| [[:commons:Category:Festas do Povo de Campo Maior|Festas do Povo de Campo Maior]]
|-
| style='text-align:right'| 626
| ''[[:d:Q19754215|cante alentejano]]''
| [[Файл:Traditional Musical Group (136308082) edited.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q106556293|португал халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q179465|полифония]]''
| [[Португалия]]<br/>''[[:d:Q45670|Португалия патшалыгы (1139-1910)]]''
| [[:commons:Category:Cante alentejano|Cante alentejano]]
|-
| style='text-align:right'| 627
| ''[[:d:Q78304389|Carnival of Podence]]''
| [[Файл:Carnaval de Podence 2011 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q132241|фестиваль]]''<br/>''[[:d:Q59544|матди булмаган мәдәни мирас]]''<br/>''[[:d:Q4618|карнавал]]''
|
| [[Португалия]]
| [[:commons:Category:Carnival of Podence|Carnival of Podence]]
|-
| style='text-align:right'| 628
| [[Олонхо]]
| [[Файл:Olonkho - the oldest epic arts of the Yakut people.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
| [[эпос]]<br/>''[[:d:Q1097273|epic literature]]''
| [[Россия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 629
| ''[[:d:Q1025606|Semeiskie]]''
|
| ''[[:d:Q11197007|этнодини төркем]]''
|
| [[Россия]]
| [[:commons:Category:Semeiskie|Semeiskie]]
|-
| style='text-align:right'| 630
| ''[[:d:Q369261|Căluşari]]''
| [[Файл:Căluşari Cristian, Sibiu.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q628455|гореф]]''<br/>''[[:d:Q189819|йола]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q996839|fraternal organization]]''
| [[Румыния]]
| [[:commons:Category:Călușari|Călușari]]
|-
| style='text-align:right'| 631
| ''[[:d:Q868603|Horezu ceramics]]''
| [[Файл:Ceramică Horezu unu.jpg|center|128px]]
| [[кәсеп]]
| ''[[:d:Q13464614|ceramic art]]''
| [[Румыния]]
| [[:commons:Category:Horezu ceramics|Horezu ceramics]]
|-
| style='text-align:right'| 632
| [[Дойна]]
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q12736123|Romanian folk music]]''<br/>''[[:d:Q943929|халык җыры]]''
| [[Румыния]]
|
|-
| style='text-align:right'| 633
| ''[[:d:Q2216785|cobza]]''
| [[Файл:Молдавская кобза.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q57315360|necked bowl lute sounded by plectrum]]''
| [[Румыния]]<br/>[[Молдова]]
| [[:commons:Category:Cobza|Cobza]]
|-
| style='text-align:right'| 634
| ''[[:d:Q16219253|Colindat]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q1153848|Christmas in Romania]]''
| [[Румыния]]<br/>[[Молдова]]
|
|-
| style='text-align:right'| 635
| ''[[:d:Q50922873|lad dance]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q3576930|румын халык биюе]]''
| [[Румыния]]
|
|-
| style='text-align:right'| 636
| ''[[:d:Q113025338|Traditional wall-carpet craftsmanship in Romania and the Republic of Moldova]]''
|
|
|
| [[Румыния]]<br/>[[Молдова]]
|
|-
| style='text-align:right'| 637
| ''[[:d:Q115741200|The art of the traditional blouse with embroidery on the shoulder (altiţă) — an element of cultural identity in Romania and the Republic of Moldova]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Румыния]]<br/>[[Молдова]]
|
|-
| style='text-align:right'| 638
| ''[[:d:Q8084052|‘ie toga]]''
|
|
|
| [[Самоа]]
|
|-
| style='text-align:right'| 639
| ''[[:d:Q67206698|Tchiloli]]''
|
| ''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''<br/>''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
| [[Сан-Томе һәм Принсипи]]
| [[:commons:Category:Tchiloli|Tchiloli]]
|-
| style='text-align:right'| 640
| ''[[:d:Q11693803|montea]]''
| [[Файл:Moutya dance Seychelles.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''<br/>[[предприятие]]
| ''[[:d:Q98528185|African folk music]]''<br/>''[[:d:Q6942267|music of Seychelles]]''<br/>[[бию]]
| [[Сейшел утраулары]]
| [[:commons:Category:Moutya|Moutya]]
|-
| style='text-align:right'| 641
| ''[[:d:Q1810575|Thieboudienne]]''
| [[Файл:Thieboudienne.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3494357|culinary speciality]]''
| ''[[:d:Q18679149|балык ашамлыгы]]''
| [[Сенегал]]
| [[:commons:Category:Thieboudienne|Thieboudienne]]
|-
| style='text-align:right'| 642
| ''[[:d:Q96415692|Xooy]]''
|
| [[мөрәсим]]
|
| [[Сенегал]]
|
|-
| style='text-align:right'| 643
| ''[[:d:Q368610|slivovitz]]''
| [[Файл:Various Bottles of Slivovitz.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q118056350|plums liquor]]''
| ''[[:d:Q222216|fruit brandy]]''
| [[Сербия]]
| [[:commons:Category:Slivovitz|Slivovitz]]
|-
| style='text-align:right'| 644
| ''[[:d:Q1076115|kolo]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q17080806|түгәрәк биюе]]''<br/>''[[:d:Q108437850|Европа халык биюе]]''
| [[Сербия]]
| [[:commons:Category:Kolo (dance)|Kolo (dance)]]
|-
| style='text-align:right'| 645
| ''[[:d:Q1474942|Slava]]''
| [[Файл:Slava.JPG|center|128px]]
| [[бәйрәм]]<br/>''[[:d:Q20900468|славян халык бәйрәме]]''
|
| [[Сербия]]
| [[:commons:Category:Slava|Slava]]
|-
| style='text-align:right'| 646
| ''[[:d:Q61125162|Zlakusa pottery making]]''
| [[Файл:Grncarija iz Zlakuse 01.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Сербия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 647
| ''[[:d:Q65203664|singing accompanied by gusle]]''
|
|
|
| [[Сербия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 648
| ''[[:d:Q540049|angklung]]''
| [[Файл:Angklung del Museu de la Música de Barcelona.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''<br/>''[[:d:Q695269|bamboo musical instrument]]''
| ''[[:d:Q55722108|sliding rattle]]''<br/>''[[:d:Q34379|музыка коралы]]''
| [[Сингапур]]
| [[:commons:Category:Angklung|Angklung]]
|-
| style='text-align:right'| 649
| ''[[:d:Q863425|hawker center]]''
| [[Файл:Bentayan Hawker Centre.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q1192284|food court]]''
| [[Сингапур]]
| [[:commons:Category:Hawker centres|Hawker centres]]
|-
| style='text-align:right'| 650
| [[кымыз]]
| [[Файл:Kumys-bottle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26343751|fermented beverage]]''
| ''[[:d:Q185217|сөт мәхсулаты]]''<br/>''[[:d:Q26868628|yoghurt and other types of milk or cream, fermented or soured]]''<br/>''[[:d:Q26883701|кумыс, кумысный продукт]]''<br/>[[эчемлек]]
| [[Скифия]]<br/>[[Монголия]]<br/>[[Казакъстан]]<br/>[[Кыргызстан]]
| [[:commons:Category:Kymyz|Kymyz]]
|-
| style='text-align:right'| 651
| ''[[:d:Q11787|fujara]]''
| [[Файл:Fujaro ludado tuta bildo.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q55738655|open flute with external duct with fingerholes]]''
| [[Словакия]]
| [[:commons:Category:Fujara|Fujara]]
|-
| style='text-align:right'| 652
| ''[[:d:Q96213153|Bagpipe culture]]''
|
|
|
| [[Словакия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 653
| ''[[:d:Q113025271|Drotárstvo, wire craft and art]]''
|
|
|
| [[Словакия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 654
| ''[[:d:Q113025297|Multipart singing of Horehronie]]''
|
|
|
| [[Словакия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 655
| ''[[:d:Q113025299|Music of Terchová]]''
|
|
|
| [[Словакия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 656
| ''[[:d:Q217671|Lipizzaner]]''
| [[Файл:Lipicanec PRMO.jpg|center|128px]]
| [[ат токымнары]]<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q808569|Baroque horse]]''
| [[Словения]]<br/>[[Австрия]]
| [[:commons:Category:Lipizzaner|Lipizzaner]]
|-
| style='text-align:right'| 657
| ''[[:d:Q7419741|Idrija lace]]''
| [[Файл:Idrijska cipka.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20091976|җирле тукымачылык сәнгате]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q64407093|bobbin lace making]]''<br/>''[[:d:Q4797251|Slovenian art]]''
| [[Словения]]
|
|-
| style='text-align:right'| 658
| ''[[:d:Q8082817|Škofja Loka Passion Play]]''
|
| ''[[:d:Q7725634|әдәбият әсәре]]''
|
| [[Словения]]
| [[:commons:Category:Škofja Loka Passion Play|Škofja Loka Passion Play]]
|-
| style='text-align:right'| 659
| ''[[:d:Q9018108|Kurent]]''
| [[Файл:Kurenti na Ptuju.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12737077|һөнәр төре]]''
| ''[[:d:Q97466613|carnival character]]''
| [[Словения]]
| [[:commons:Category:Korant|Korant]]
|-
| style='text-align:right'| 660
| ''[[:d:Q115610713|Beekeeping in Slovenia]]''
| [[Файл:JansasBeehive.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q25539041|beekeeping of an area]]''<br/>[[мәдәни мирас]]
| [[умартачылык]]<br/>''[[:d:Q110119930|agriculture in Slovenia]]''
| [[Словения]]
| [[:commons:Category:Beekeeping in Slovenia|Beekeeping in Slovenia]]
|-
| style='text-align:right'| 661
| ''[[:d:Q3447507|Ardah]]''
| [[Файл:Jenadriyah 27 (12).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q2030514|Middle Eastern folk dance]]''
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| [[:commons:Category:Ardah Najdiyah|Ardah Najdiyah]]
|-
| style='text-align:right'| 662
| ''[[:d:Q4918149|Bisht]]''
| [[Файл:His Highness Sheikh Chassib.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135488384|Men's Abaya]]''
| ''[[:d:Q516992|cloak]]''
| [[Согуд Гарәбстаны]]
| [[:commons:Category:Bisht (clothing)|Bisht (clothing)]]
|-
| style='text-align:right'| 663
| ''[[:d:Q12215629|Al Sadu]]''
|
| ''[[:d:Q113144300|traditional craftsmanship]]''
| ''[[:d:Q7708485|textile process]]''
| [[Согуд Гарәбстаны]]<br/>[[Күвәйт]]<br/>[[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
|
|-
| style='text-align:right'| 664
| ''[[:d:Q56473975|Al-Qatt Al-Asiri Al Saudi]]''
| [[Файл:Al-Qatt Al-Asiri Wall Art.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1792644|сәнгать стиле]]''
|
| [[Согуд Гарәбстаны]]
|
|-
| style='text-align:right'| 665
| ''[[:d:Q97160325|Khawlani Coffee Beans]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>[[каһвә]]
|
| [[Согуд Гарәбстаны]]<br/>[[Йәмән]]
|
|-
| style='text-align:right'| 666
| ''[[:d:Q109259132|Wardh Taifi]]''
| [[Файл:Rosa damascena ps.jpg|center|128px]]
| [[гөлҗимеш]]
|
| [[Согуд Гарәбстаны]]
|
|-
| style='text-align:right'| 667
| ''[[:d:Q115327176|Camel Heda'a]]''
| [[Файл:حداء الإبل.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Согуд Гарәбстаны]]<br/>[[Оман]]<br/>[[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]
|
|-
| style='text-align:right'| 668
| ''[[:d:Q130609436|Согуд каһвәсе]]''
|
| [[эчемлек]]<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| [[каһвә]]<br/>''[[:d:Q1150728|гарәп каһвәсе]]''
| [[Согуд Гарәбстаны]]
|
|-
| style='text-align:right'| 669
| ''[[:d:Q6826151|Qudud Halabiya]]''
| [[Файл:P1480908 Ensemble Ramel Aleppo (16163468170).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107356781|җыр төре]]''
| ''[[:d:Q235858|traditional folk music]]''<br/>''[[:d:Q1956166|Muwashshah]]''
| [[Сүрия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 670
| ''[[:d:Q113025306|Practices and craftsmanship associated with the Damascene rose in Al-Mrah]]''
|
|
|
| [[Сүрия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 671
| ''[[:d:Q915953|Khon]]''
| [[Файл:Atthami Bucha Festival Laplae Uttaradit 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
|
| [[Таиланд]]
| [[:commons:Category:Khon|Khon]]
|-
| style='text-align:right'| 672
| ''[[:d:Q6817305|Menora]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q3015683|Таиланд биюе]]''<br/>''[[:d:Q97358130|Малайзия биюе]]''
| [[Таиланд]]
| [[:commons:Category:Manora (dance)|Manora (dance)]]
|-
| style='text-align:right'| 673
| ''[[:d:Q31352561|tom yum kung]]''
| [[Файл:Tom yam kung 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41415|аш]]''
| [[Том ям]]
| [[Таиланд]]
| [[:commons:Category:Tom yam kung|Tom yam kung]]
|-
| style='text-align:right'| 674
| ''[[:d:Q97306888|Nuad Thai, traditional Thai massage]]''
|
|
|
| [[Таиланд]]
|
|-
| style='text-align:right'| 675
| [[шәшмәкам]]
| [[Файл:Ансамбль народных исполнителей.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q862597|musical form]]''
| ''[[:d:Q107192370|Tajik music]]''<br/>''[[:d:Q107192506|Uzbek classical music]]''
| [[Таҗикстан]]<br/>[[Үзбәкстан]]
| [[:commons:Category:Shashmaqam|Shashmaqam]]
|-
| style='text-align:right'| 676
| ''[[:d:Q5431633|falak]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q113856940|Pamiri music]]''
| [[Таҗикстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 677
| ''[[:d:Q794338|lakalaka]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q22673991|Тонга биюе]]''
| [[Тонга]]
|
|-
| style='text-align:right'| 678
| [[Хәриссә]]
| [[Файл:هريسة دياري.JPG|center|128px]]
| [[спред]]<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q605076|cookbook]]''
| ''[[:d:Q178359|соус]]''<br/>''[[:d:Q522171|hot sauce]]''
| [[Тунис]]
| [[:commons:Category:Harissa|Harissa]]
|-
| style='text-align:right'| 679
| ''[[:d:Q2957722|Charfia]]''
| [[Файл:Pêcheries Kerkennah.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460693|know-how]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q7835525|trap]]''
| [[Тунис]]
| [[:commons:Category:Charfia|Charfia]]
|-
| style='text-align:right'| 680
| [[Xıdırlez]]
| [[Файл:Hıdırellez in Crimea 03.jpg|center|128px]]
| [[бәйрәм]]
|
| [[Төньяк Македония]]<br/>[[Төркия]]
| [[:commons:Category:Hıdırellez|Hıdırellez]]
|-
| style='text-align:right'| 681
| ''[[:d:Q6431029|kopačka]]''
| [[Файл:Igraorna grupa od Topolnica, Radovisko.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q12908299|Macedonian oro]]''
| [[Төньяк Македония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 682
| ''[[:d:Q96213233|Feast of the Holy Forty Martyrs in Štip]]''
|
|
|
| [[Төньяк Македония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 683
| [[Ахалтәкә аты]]
| [[Файл:Dagat-Geli.jpg|center|128px]]
| [[ат токымнары]]
| ''[[:d:Q1974767|Oriental horse]]''
| [[Төрекмәнстан]]
| [[:commons:Category:Akhal-Teke|Akhal-Teke]]
|-
| style='text-align:right'| 684
| [[Күругълы (дастан)|Күругълы]]
| [[Файл:Kourroglou, Sand illustrée Hetzel vol 5, 1853, p009.png|center|128px]]
| [[эпос]]
|
| [[Төрекмәнстан]]
| [[:commons:Category:Koroghlu|Koroghlu]]
|-
| style='text-align:right'| 685
| ''[[:d:Q111209723|Kushtdepdi rite of singing and dancing]]''
|
|
|
| [[Төрекмәнстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 686
| ''[[:d:Q113025272|Dutar making craftsmanship and traditional music performing art combined with singing]]''
|
|
|
| [[Төрекмәнстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 687
| ''[[:d:Q115741199|Turkmen-style needlework art]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Төрекмәнстан]]<br/>[[Иран]]
|
|-
| style='text-align:right'| 688
| ''[[:d:Q43022|төрек каһвәсе]]''
| [[Файл:Turkish coffee in Istanbul.jpg|center|128px]]
|
| [[каһвә]]
| [[Төркия]]
| [[:commons:Category:Turkish coffee|Turkish coffee]]
|-
| style='text-align:right'| 689
| ''[[:d:Q478940|meddah]]''
| [[Файл:Meddah story teller.png|center|128px]]
| [[һөнәр]]<br/>''[[:d:Q12737077|һөнәр төре]]''
| ''[[:d:Q12869138|әкиятләр сөйләүчесе]]''<br/>''[[:d:Q117442841|fairy tale teller]]''
| [[Төркия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 690
| ''[[:d:Q656831|мөселман каллиграфиясе]]''
| [[Файл:Maghribi script sura 5.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q24905394|гарәп каллиграфиясе]]''
| [[Төркия]]
| [[:commons:Category:Islamic calligraphy|Islamic calligraphy]]
|-
| style='text-align:right'| 691
| ''[[:d:Q909011|Karagöz and Hacivat]]''
| [[Файл:Turchia, marionette karagoz, xx secolo, karagöz e hacivat (protagonista e antagonista) 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''
| ''[[:d:Q854836|күләгәләр театры]]''
| [[Төркия]]
| [[:commons:Category:Karagöz and Hacivat|Karagöz and Hacivat]]
|-
| style='text-align:right'| 692
| ''[[:d:Q1437738|Semah, Alevi-Bektaşi ritual]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
|
| [[Төркия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 693
| ''[[:d:Q2305258|tulum]]''
| [[Файл:Birol-topaloglu-tulum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q34379|музыка коралы]]''
| ''[[:d:Q8347|сорнай]]''
| [[Төркия]]
| [[:commons:Category:Tulum (bagpipe)|Tulum (bagpipe)]]
|-
| style='text-align:right'| 694
| [[төрек укчылыгы]]
| [[Файл:Traditional archery (Turkish Republic) pictogram.png|center|128px]]
| [[спорт]]
| ''[[:d:Q108429|җәядән ату]]''
| [[Төркия]]
| [[:commons:Category:Archery in Turkey|Archery in Turkey]]
|-
| style='text-align:right'| 695
| [[Изник керамикасы]]
|
| ''[[:d:Q24017852|чүлмәкчелек стиле]]''
| ''[[:d:Q136386189|Ottoman pottery]]''
| [[Төркия]]
| [[:commons:Category:İznik ceramics|İznik ceramics]]
|-
| style='text-align:right'| 696
| ''[[:d:Q3668429|keşkek]]''
| [[Файл:Tokat keshkek.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q2920963|stew]]''
| [[Төркия]]
| [[:commons:Category:Keşkek|Keşkek]]
|-
| style='text-align:right'| 697
| [[ашыйк]]
|
| ''[[:d:Q12737077|һөнәр төре]]''
| [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q16157609|folk artist]]''<br/>''[[:d:Q16335296|тарихи һөнәр]]''
| [[Төркия]]
| [[:commons:Category:Saz poets|Saz poets]]
|-
| style='text-align:right'| 698
| ''[[:d:Q17513358|Traditional Sohbet meetings]]''
|
|
|
| [[Төркия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 699
| ''[[:d:Q96213129|Ebru, Turkish art of marbling]]''
|
|
|
| [[Төркия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 700
| ''[[:d:Q113025294|Mevlevi Sema ceremony]]''
| [[Файл:Whirling Dervish (224083915).jpeg|center|128px]]
|
|
| [[Төркия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 701
| ''[[:d:Q112633680|Barkcloth making in Uganda]]''
| [[Файл:Back cloth preparation from a fig tree in Uganda 09.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11836471|clothmaking]]''
| ''[[:d:Q4860921|barkcloth]]''<br/>''[[:d:Q4690046|African textiles]]''
| [[Уганда]]
| [[:commons:Category:Barkcloth making in Uganda|Barkcloth making in Uganda]]
|-
| style='text-align:right'| 702
| ''[[:d:Q12140171|Petrykivka painting]]''
| [[Файл:Таріль дерев'яна "Серпень".jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17399019|рәсем стиле]]''
| ''[[:d:Q16714933|decorative painting]]''
| [[Украина]]
| [[:commons:Category:Petrykivka decorative painting|Petrykivka decorative painting]]
|-
| style='text-align:right'| 703
| ''[[:d:Q50747824|Örnek]]''
| [[Файл:2021. Текие дервишей в Евпатории DSC 4292.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4470686|бизәк]]''<br/>''[[:d:Q335261|нәкыш]]''
|
| [[Украина]]
| [[:commons:Category:Örnek (оrnament)|Örnek (оrnament)]]
|-
| style='text-align:right'| 704
| ''[[:d:Q85993896|Kosiv painted ceramics]]''
| [[Файл:0513 Die Sammlung pokutischer Keramik-Geschirr aus dem 19. Jahrhundert im Stadtmuseum in Sanok.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q24017852|чүлмәкчелек стиле]]''
| ''[[:d:Q45621|керамика]]''
| [[Украина]]
| [[:commons:Category:Kosiv painted ceramics|Kosiv painted ceramics]]
|-
| style='text-align:right'| 705
| [[Урта Азия көтүче эте|Алабай]]
| [[Файл:2.CAO in Hungary.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q39367|dog breed]]''
| [[эт]]
| [[Урта Азия]]
| [[:commons:Category:Central Asia Shepherd Dog|Central Asia Shepherd Dog]]
|-
| style='text-align:right'| 706
| ''[[:d:Q30897656|Pahlavāni]]''
|
| ''[[:d:Q2284014|contact sport]]''
| ''[[:d:Q327248|халык көрәше]]''
| ''[[:d:Q3746183|Фарсы иле]]''<br/>[[Иран]]
|
|-
| style='text-align:right'| 707
| ''[[:d:Q1960172|Hudhud]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''
| [[Филиппин|Филипин]]
|
|-
| style='text-align:right'| 708
| ''[[:d:Q85755691|Darangen]]''
|
| [[эпос]]
|
| [[Филиппин|Филипин]]
|
|-
| style='text-align:right'| 709
| ''[[:d:Q1598293|фин саунасы]]''
| [[Файл:In de sauna. Slaan met berkentakken, Bestanddeelnr 920-4683.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1914636|эшчәнлек]]''
| ''[[:d:Q57036|сауна]]''
| [[Финляндия]]
| [[:commons:Category:Saunas in Finland|Saunas in Finland]]
|-
| style='text-align:right'| 710
| ''[[:d:Q113025287|Kaustinen fiddle playing and related practices and expressions]]''
| [[Файл:Purppuripelimannit laajalla kokoonpanolla.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''
|
| [[Финляндия]]
| [[:commons:Category:Kaustinen fiddle playing|Kaustinen fiddle playing]]
|-
| style='text-align:right'| 711
| ''[[:d:Q208172|француз багет икмәге]]''
| [[Файл:Baguettes - stonesoup.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q951964|туклану продукты]]''
| ''[[:d:Q137778889|bread loaf]]''
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Baguettes|Baguettes]]
|-
| style='text-align:right'| 712
| ''[[:d:Q496929|maloya]]''
| [[Файл:Simangavol2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q3328757|music of Réunion]]''<br/>''[[:d:Q6942267|music of Seychelles]]''
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Maloya|Maloya]]
|-
| style='text-align:right'| 713
| ''[[:d:Q781014|Aubusson tapestry]]''
| [[Файл:L'éducation d'Apollon.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q29167534|tapestry weave]]''
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Aubusson tapestries|Aubusson tapestries]]
|-
| style='text-align:right'| 714
| ''[[:d:Q1408378|Fest Noz]]''
| [[Файл:Fest noz 4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
| ''[[:d:Q1656682|вакыйга]]''
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Fest-noz|Fest-noz]]
|-
| style='text-align:right'| 715
| ''[[:d:Q1781796|sega]]''
| [[Файл:Bastille Festival 70.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q6942267|music of Seychelles]]''
| [[Франция]]<br/>[[Маврикий]]
| [[:commons:Category:Sega music|Sega music]]
|-
| style='text-align:right'| 716
| ''[[:d:Q2164953|gastronomic meal of the French]]''
| [[Файл:Pierre-Auguste Renoir - Luncheon of the Boating Party - Google Art Project.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Cuisine of France|Cuisine of France]]
|-
| style='text-align:right'| 717
| ''[[:d:Q2569001|Equitation in the French tradition]]''
| [[Файл:Cadre noir - cheval passant entre les piliers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1645382|riding style]]''
| ''[[:d:Q1200525|classical dressage]]''
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Cadre noir|Cadre noir]]
|-
| style='text-align:right'| 718
| ''[[:d:Q2864645|carpentry in France]]''
| [[Файл:Charpente.Notre.Dame.Paris.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q74817647|географик регион аспекты]]''
|
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Carpentry in France|Carpentry in France]]
|-
| style='text-align:right'| 719
| ''[[:d:Q2915789|gwo ka]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q15221176|Гваделупа музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q107025062|French Caribbean music]]''
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Gwo ka|Gwo ka]]
|-
| style='text-align:right'| 720
| ''[[:d:Q2939692|Carnaval de Granville]]''
| [[Файл:Carnavalier vues du port.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q74817647|географик регион аспекты]]''
| ''[[:d:Q4618|карнавал]]''
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Carnaval de Granville|Carnaval de Granville]]
|-
| style='text-align:right'| 721
| ''[[:d:Q5999593|General fraternity]]''
|
|
| ''[[:d:Q996839|fraternal organization]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Compagnonnage|Compagnonnage]]
|-
| style='text-align:right'| 722
| ''[[:d:Q19544614|Fêtes de l'ours en Vallespir]]''
| [[Файл:Festa de l'Os de Sant Llorenç de Cerdans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]
| [[Франция]]
| [[:commons:Category:Fêtes de l'ours en Vallespir|Fêtes de l'ours en Vallespir]]
|-
| style='text-align:right'| 723
| ''[[:d:Q21427744|Perfumeries of Grasse]]''
| [[Файл:Fragonard Parfumeur (5646945229).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q194980|intangible good]]''
|
| [[Франция]]
|
|-
| style='text-align:right'| 724
| ''[[:d:Q96213238|Limousin septennial ostensions]]''
|
|
|
| [[Франция]]
|
|-
| style='text-align:right'| 725
| ''[[:d:Q113025246|альпинизм]]''
|
|
|
| [[Франция]]<br/>[[Италия]]<br/>[[Швейцария]]
| [[:commons:Category:Alpine climbing|Alpine climbing]]
|-
| style='text-align:right'| 726
| ''[[:d:Q113025298|Musical art of horn players]]''
|
| ''[[:d:Q113162275|музыкаль чара]]''<br/>''[[:d:Q2145110|repertoire]]''
|
| [[Франция]]<br/>[[Бельгия]]<br/>[[Люксембург]]<br/>[[Италия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 727
| ''[[:d:Q2143601|Alençon lace]]''
| [[Файл:Strook in Alençon naaldkant, 1750-1775.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20091976|җирле тукымачылык сәнгате]]''
| ''[[:d:Q64437985|needle lace-making]]''<br/>''[[:d:Q10498581|French art]]''
| [[Франция корольлеге|Франция патшалыгы]]
| [[:commons:Category:Point d'Alençon|Point d'Alençon]]
|-
| style='text-align:right'| 728
| ''[[:d:Q16269113|Hikaye]]''
|
|
| ''[[:d:Q986539|авыз әдәбияты]]''
| [[Фәләстин дәүләте|Фәләстыйн]]
|
|-
| style='text-align:right'| 729
| ''[[:d:Q113025317|The art of embroidery in Palestine, practices, skills, knowledge and rituals]]''
|
|
|
| [[Фәләстин дәүләте|Фәләстыйн]]
|
|-
| style='text-align:right'| 730
| ''[[:d:Q1253861|bećarac]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q862597|musical form]]''
| ''[[:d:Q107331898|хорват халык музыкасы]]''
| [[Хорватия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 731
| ''[[:d:Q1428470|klapa]]''
| [[Файл:ESC2013 - Croatia 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q105756498|type of musical group]]''
| ''[[:d:Q107331898|хорват халык музыкасы]]''
| [[Хорватия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 732
| ''[[:d:Q1563592|Zvončari]]''
| [[Файл:Kastav-halubajski zvoncari.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Хорватия]]
| [[:commons:Category:Zvončari|Zvončari]]
|-
| style='text-align:right'| 733
| ''[[:d:Q2296569|Sinjska alka]]''
| [[Файл:Alka - Horseman2.jpg|center|128px]]
| [[ат спорты]]<br/>''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q18608583|recurring sporting event]]''
|
| [[Хорватия]]
| [[:commons:Category:Alka|Alka]]
|-
| style='text-align:right'| 734
| ''[[:d:Q3068890|licitar]]''
| [[Файл:Licitars2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q477248|pastry]]''<br/>''[[:d:Q3277325|Slovenian cuisine]]''
|
| [[Хорватия]]
| [[:commons:Category:Licitar|Licitar]]
|-
| style='text-align:right'| 735
| ''[[:d:Q3504711|Za križen]]''
| [[Файл:Hvar03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q231685|stations of the Cross]]''
|
| [[Хорватия]]
| [[:commons:Category:Za križen|Za križen]]
|-
| style='text-align:right'| 736
| ''[[:d:Q5608878|dry stone walling]]''
| [[Файл:MiceneTesoroAtreoMuraDromos.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4787070|архитектура технологиясе]]''<br/>''[[:d:Q37736399|традицион һөнәр]]''
| ''[[:d:Q148571|койма]]''<br/>''[[:d:Q19794820|таш өю]]''
| [[Хорватия]]<br/>[[Кипр Республикасы]]<br/>[[Франция]]<br/>[[Греция]]<br/>[[Италия]]<br/>[[Словения]]<br/>[[Испания]]<br/>[[Швейцария]]<br/>[[Австрия]]<br/>[[Украина]]<br/>[[Ирландия]]
| [[:commons:Category:Dry stone|Dry stone]]
|-
| style='text-align:right'| 737
| ''[[:d:Q7034534|nijemo kolo]]''
| [[Файл:Glamocko Nijemo Kolo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q5187181|хорват халык биюе]]''<br/>''[[:d:Q1076115|kolo]]''
| [[Хорватия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 738
| ''[[:d:Q12630167|Wooden toys of Hrvatsko Zagorje]]''
| [[Файл:Sestine Remete EMZ 300109.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11422|уенчык]]''
|
| [[Хорватия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 739
| ''[[:d:Q12630967|Festivity of Saint Blaise, the patron of Dubrovnik]]''
| [[Файл:Puštanje golubica.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''
|
| [[Хорватия]]
| [[:commons:Category:Festivity of Saint Blaise of Dubrovnik|Festivity of Saint Blaise of Dubrovnik]]
|-
| style='text-align:right'| 740
| ''[[:d:Q12635607|Spring procession of Ljelje/Kraljice]]''
|
| ''[[:d:Q657449|парад]]''
|
| [[Хорватия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 741
| ''[[:d:Q16115394|Two-part singing and playing in the Istrian scale]]''
|
|
|
| [[Хорватия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 742
| ''[[:d:Q63064412|Međimurska popevka]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107356781|җыр төре]]''
| ''[[:d:Q107331898|хорват халык музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q943929|халык җыры]]''
| [[Хорватия]]
| [[:commons:Category:Međimurska popevka|Međimurska popevka]]
|-
| style='text-align:right'| 743
| ''[[:d:Q115550022|Festivity of Saint Tryphon and the Kolo (chain dance) of Saint Tryphon, traditions of Croats from Boka Kotorska (Bay of Kotor) who live in the Republic of Croatia]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Хорватия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 744
| ''[[:d:Q12628095|Boka Navy Kotor]]''
| [[Файл:Bokeljska Mornarica 01 (Tripundan 2023).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43229|оешма]]''
|
| [[Черногория]]
| [[:commons:Category:Boka Navy Kotor|Boka Navy Kotor]]
|-
| style='text-align:right'| 745
| ''[[:d:Q40265|Slovak verbunk]]''
| [[Файл:Jožka Uprka - Národopisné svátky Moravy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q109454197|Czech folk dance]]''<br/>''[[:d:Q116173006|Slovak folk dance]]''
| [[Чехия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 746
| ''[[:d:Q40270|Ride of the Kings]]''
| [[Файл:Jizda Kralu Vlcnov Czech Rep.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Чехия]]
| [[:commons:Category:Ride of the Kings|Ride of the Kings]]
|-
| style='text-align:right'| 747
| ''[[:d:Q20526833|Shrovetide door-to-door processions and masks in the villages of the Hlinecko area]]''
|
| ''[[:d:Q898830|processional parade]]''
|
| [[Чехия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 748
| ''[[:d:Q65134946|Puppetry in Slovakia and Czechia]]''
| [[Файл:Marionetki w Muzeum Marionetek w Czeskim Krumlovie 11(js).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q588750|курчак театры]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''
|
| [[Чехия]]<br/>[[Словакия]]
| [[:commons:Category:Marionettes from Czechia|Marionettes from Czechia]]
|-
| style='text-align:right'| 749
| ''[[:d:Q113025281|Handmade production of Christmas tree decorations from blown glass beads]]''
|
|
|
| [[Чехия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 750
| ''[[:d:Q18582315|baile chino]]''
| [[Файл:Andacollo 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
|
| [[Чили]]
|
|-
| style='text-align:right'| 751
| ''[[:d:Q35281|Базель карнавалы]]''
| [[Файл:Morgestraich Basler Fasnacht 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4618|карнавал]]''<br/>''[[:d:Q80114047|UNESCO Intangible Cultural Heritage in Switzerland]]''
|
| [[Швейцария]]
| [[:commons:Category:Basler Fasnacht|Basler Fasnacht]]
|-
| style='text-align:right'| 752
| ''[[:d:Q682504|Fête des Vignerons]]''
| [[Файл:Fête des vignerons Vevey 1955, Arène.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132241|фестиваль]]''<br/>''[[:d:Q462100|шәраб фестивале]]''
|
| [[Швейцария]]
| [[:commons:Category:Fête des vignerons|Fête des vignerons]]
|-
| style='text-align:right'| 753
| ''[[:d:Q3922375|Holy Week processions in Mendrisio]]''
| [[Файл:ProcessioneMendrisio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109379965|Holy Week in a geographic region]]''
|
| [[Швейцария]]
| [[:commons:Category:Processioni della Settimana Santa di Mendrisio|Processioni della Settimana Santa di Mendrisio]]
|-
| style='text-align:right'| 754
| ''[[:d:Q60963740|Craftsmanship of mechanical watchmaking and art mechanics]]''
|
|
|
| [[Швейцария]]<br/>[[Франция]]
|
|-
| style='text-align:right'| 755
| ''[[:d:Q107290375|Avalanche risk management]]''
|
|
|
| [[Швейцария]]<br/>[[Австрия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 756
| ''[[:d:Q113025310|Rūkada Nātya, traditional string puppet drama in Sri Lanka]]''
|
|
|
| [[Шри-Ланка]]
|
|-
| style='text-align:right'| 757
| ''[[:d:Q113025333|Traditional craftsmanship of making Dumbara Ratā Kalāla]]''
|
|
|
| [[Шри-Ланка]]
|
|-
| style='text-align:right'| 758
| ''[[:d:Q741814|панама баш киеме]]''
| [[Файл:Panama hat (drawing).jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q204390|straw hat]]''
| [[Эквадор]]
| [[:commons:Category:Panama hats|Panama hats]]
|-
| style='text-align:right'| 759
| ''[[:d:Q113025300|Oral heritage and cultural manifestations of the Zápara people]]''
|
|
|
| [[Эквадор]]<br/>[[Перу]]
|
|-
| style='text-align:right'| 760
| ''[[:d:Q1741199|Kihnu]]''
| [[Файл:Seashore of Kihnu.jpg|center|128px]]
| [[утрау]]
|
| [[Эстония]]
| [[:commons:Category:Kihnu|Kihnu]]
|-
| style='text-align:right'| 761
| ''[[:d:Q3228974|seto leelo]]''
| [[Файл:Siidisõsarõ.IMG 7196.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q3110519|Эстония музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q4400125|runo song]]''<br/>''[[:d:Q179465|полифония]]''
| [[Эстония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 762
| ''[[:d:Q12370530|mulgipuder]]''
| [[Файл:Mulgipuder.jpg|center|128px]]
|
| [[ботка]]
| [[Эстония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 763
| ''[[:d:Q96213180|smoke sauna tradition in Võromaa]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q1579009|smoke sauna]]''
| [[Эстония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 764
| ''[[:d:Q1133754|Timkat]]''
| [[Файл:Timkat priests.jpg|center|128px]]
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]
|
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
| [[:commons:Category:Timkat|Timkat]]
|-
| style='text-align:right'| 765
| ''[[:d:Q3756830|Gadaa]]''
| [[Файл:የ ገዳ ስነስርኣት.jpg|center|128px]]
| [[демократия]]
|
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
| [[:commons:Category:Gadaa|Gadaa]]
|-
| style='text-align:right'| 766
| ''[[:d:Q96213157|Fichee-Chambalaalla]]''
|
| [[Кичә (күңел ачу)|кичә]]<br/>''[[:d:Q64272108|cultural festival]]''
|
| [[Хәбәшстан|Эфиопия]]
|
|-
| style='text-align:right'| 767
| ''[[:d:Q9794|регги]]''
| [[Файл:Buju Banton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q572717|music of Jamaica]]''
| [[Ямайка]]
| [[:commons:Category:Reggae|Reggae]]
|-
| style='text-align:right'| 768
| ''[[:d:Q3294871|Maroon heritage of Moore Town]]''
|
|
|
| [[Ямайка]]
|
|-
| style='text-align:right'| 769
| ''[[:d:Q199701|kabuki]]''
| [[Файл:Morita-za in the 1790s.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''
| ''[[:d:Q1364447|япон театры]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Kabuki|Kabuki]]
|-
| style='text-align:right'| 770
| ''[[:d:Q234138|Japanese cuisine]]''
| [[Файл:Breakfast at Tamahan Ryokan, Kyoto.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1968435|милли ризыклар]]''
| ''[[:d:Q19368756|East Asian cuisine]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Cuisine of Japan|Cuisine of Japan]]
|-
| style='text-align:right'| 771
| ''[[:d:Q243170|Bunraku]]''
| [[Файл:文樂三番叟戲偶.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7777573|театраль жанр]]''
| ''[[:d:Q588750|курчак театры]]''<br/>''[[:d:Q1364447|япон театры]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Bunraku|Bunraku]]
|-
| style='text-align:right'| 772
| ''[[:d:Q718540|gagaku]]''
| [[Файл:Gagaku orchestra01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q15614479|East Asian court ceremonial music]]''<br/>''[[:d:Q7832297|традицион япон музыкасы]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Gagaku|Gagaku]]
|-
| style='text-align:right'| 773
| ''[[:d:Q846299|washi]]''
| [[Файл:Washi(Sugihara paper).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3327760|writing surface]]''<br/>''[[:d:Q59544|матди булмаган мәдәни мирас]]''
| [[кәгазь]]<br/>''[[:d:Q3445052|Japanese tissue]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Washi|Washi]]
|-
| style='text-align:right'| 774
| ''[[:d:Q1037119|nōgaku]]''
| [[Файл:Zo'onna Noh Mask, Edo period, 18th century, wood with polychromy - Tokyo National Museum - DSC06166.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q45971958|башкарма сәнгать жанры]]''
| ''[[:d:Q1364447|япон театры]]''<br/>''[[:d:Q11615913|performing arts in Japan]]''
| [[Япония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 775
| ''[[:d:Q2238334|Oku-noto no Aenokoto]]''
| [[Файл:Oku-noto no Aenokoto, offering meals to the deities.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q189819|йола]]''<br/>''[[:d:Q2304773|harvest festival]]''
|
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Oku-noto no Aenokoto|Oku-noto no Aenokoto]]
|-
| style='text-align:right'| 776
| ''[[:d:Q2829083|Akiu no Taue Odori]]''
| [[Файл:Senmyoji-Akiu 202505.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''
| ''[[:d:Q11577057|taue odori]]''
| [[Япония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 777
| ''[[:d:Q3307937|Mibu no Hana Taue]]''
| [[Файл:Mibu-hanadaue01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
| ''[[:d:Q12595244|rice transplantation]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Mibu no Hana Taue|Mibu no Hana Taue]]
|-
| style='text-align:right'| 778
| ''[[:d:Q8062732|Yūki-tsumugi]]''
| [[Файл:Spinning in Japan for Yuki tsumugi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11606456|Traditional Crafts of Japan (as designated by the Minister of Economy, Trade and Industry)]]''
| [[ефәкчелек]]<br/>''[[:d:Q107598958|tsumugi]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Yūki-tsumugi|Yūki-tsumugi]]
|-
| style='text-align:right'| 779
| ''[[:d:Q11318123|Chakkirako]]''
|
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q3595906|ceremonial dance]]''<br/>''[[:d:Q108182092|Japanese dance]]''
| [[Япония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 780
| ''[[:d:Q11435617|Dainichido Bugaku]]''
| [[Файл:Dainichi-dō bugaku godai sonmai 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''
| ''[[:d:Q109903880|mai]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Dainichidō bugaku|Dainichidō bugaku]]
|-
| style='text-align:right'| 781
| ''[[:d:Q11459181|Ojiya-chijimi]]''
| [[Файл:Ramie fabric from Japan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11606456|Traditional Crafts of Japan (as designated by the Minister of Economy, Trade and Industry)]]''
| ''[[:d:Q124024857|Japanese ramie]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Ojiya-chijimi|Ojiya-chijimi]]
|-
| style='text-align:right'| 782
| ''[[:d:Q11636489|Echigo-jofu]]''
| [[Файл:No. 9 Echigo 越後 (BM 2008,3037.02107).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11606456|Traditional Crafts of Japan (as designated by the Minister of Economy, Trade and Industry)]]''<br/>''[[:d:Q28823|textile]]''
| ''[[:d:Q110832932|jōfu]]''
| [[Япония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 783
| ''[[:d:Q11642731|Nachi no Dengaku]]''
|
|
| ''[[:d:Q3022455|dengaku]]''
| [[Япония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 784
| ''[[:d:Q11665038|Daimokutate]]''
|
| ''[[:d:Q82821|гореф]]''
| ''[[:d:Q989963|storytelling]]''<br/>''[[:d:Q11588671|Shinto ritual]]''
| [[Япония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 785
| ''[[:d:Q11665528|furyū-odori]]''
| [[Файл:Aronia Blossoms Screen 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q13715134|япон традицион биюе]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Furyu-odori|Furyu-odori]]
|-
| style='text-align:right'| 786
| ''[[:d:Q28686576|Yama, Hoko, Yatai, float festivals in Japan]]''
| [[Файл:城端町 曳山祭り SLKY20180505 0000057.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q898830|processional parade]]''
| ''[[:d:Q15974353|Japanese festival]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Yama, Hoko, Yatai, float festivals in Japan|Yama, Hoko, Yatai, float festivals in Japan]]
|-
| style='text-align:right'| 787
| ''[[:d:Q66633854|Sada Shin Noh]]''
|
| ''[[:d:Q1046763|matsuri]]''
| ''[[:d:Q226887|noh]]''<br/>''[[:d:Q11588671|Shinto ritual]]''
| [[Япония]]
|
|-
| style='text-align:right'| 788
| ''[[:d:Q111211286|Raiho-shin, ritual visits of deities in masks and costumes]]''
|
| ''[[:d:Q11483816|еллык вакыйга]]''<br/>''[[:d:Q189819|йола]]''
|
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Raiho-shin, ritual visits of deities in masks and costumes|Raiho-shin, ritual visits of deities in masks and costumes]]
|-
| style='text-align:right'| 789
| ''[[:d:Q113025331|традицион айну биюе]]''
| [[Файл:Ainu man.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108436459|dance by ethnic group]]''
| ''[[:d:Q109448926|Asian folk dance]]''
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Traditional Ainu dance|Traditional Ainu dance]]
|-
| style='text-align:right'| 790
| ''[[:d:Q113025335|wooden architecture in Japan]]''
|
| ''[[:d:Q4787070|архитектура технологиясе]]''
|
| [[Япония]]
| [[:commons:Category:Traditional skills, techniques and knowledge for the conservation and transmission of wooden architecture in Japan|Traditional skills, techniques and knowledge for the conservation and transmission of wooden architecture in Japan]]
|-
| style='text-align:right'| 791
| [[пылау]]
| [[Файл:Polu.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19861951|type of food or dish]]''
| ''[[:d:Q21976260|дөге ашамлыгы]]''
| [[Үзбәкстан]]<br/>[[Таҗикстан]]<br/>[[Иран]]
| [[:commons:Category:Pilaf|Pilaf]]
|-
| style='text-align:right'| 792
| ''[[:d:Q2447826|katta ashula]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q3516862|вокаль техникасы]]''
| ''[[:d:Q685884|вокаль музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q27939|җырлау]]''
| [[Үзбәкстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 793
| ''[[:d:Q2671576|бакшы]]''
|
| ''[[:d:Q12737077|һөнәр төре]]''
|
| [[Үзбәкстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 794
| ''[[:d:Q12818698|askiya]]''
|
| [[жанр]]
| [[фольклор]]
| [[Үзбәкстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 795
| ''[[:d:Q12825911|lazgi]]''
|
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q3328738|Үзбәкстан музыкасы]]''<br/>[[бию]]
| [[Үзбәкстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 796
| ''[[:d:Q113025266|Cultural space of Boysun District]]''
|
|
|
| [[Үзбәкстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 797
| ''[[:d:Q65134511|Polyphonic singing of the Aka Pygmies of Central Africa]]''
| [[Файл:Äkä 1309447 Festival Avant-Garde.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Үзәк Африка Җөмһүрияте|Үзәк Африка Республикасы]]
|
|-
| style='text-align:right'| 798
| ''[[:d:Q3273642|Mansaf]]''
| [[Файл:Mansaf 1.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q21976260|дөге ашамлыгы]]''<br/>''[[:d:Q18697490|lamb dish]]''
| [[Үрдүн]]
| [[:commons:Category:Mansaf|Mansaf]]
|-
| style='text-align:right'| 799
| ''[[:d:Q16532028|Cultural space of the Bedu in Petra and Wadi Rum]]''
|
|
|
| [[Үрдүн]]
|
|-
| style='text-align:right'| 800
| ''[[:d:Q111207347|As-Samer in Jordan]]''
|
|
|
| [[Үрдүн]]
|
|-
| style='text-align:right'| 801
| [[йога]]
| [[Файл:Bharadwaja.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q219067|физик күнегүләр]]''<br/>''[[:d:Q2270606|рухи практика]]''<br/>''[[:d:Q3527307|mind–body interventions]]''
| [[Һиндстан]]
| [[:commons:Category:Yoga|Yoga]]
|-
| style='text-align:right'| 802
| ''[[:d:Q6351763|Kalbelia]]''
| [[Файл:Kalbelia Dance 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41710|этник төркем]]''<br/>''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q5464449|һинд халык биюе]]''
| [[Һиндстан]]
| [[:commons:Category:Kalbelia|Kalbelia]]
|-
| style='text-align:right'| 803
| ''[[:d:Q7289735|Ramman]]''
| [[Файл:Ramman, religious festival and ritual theatre of the Garhwal Himalayas, India.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q375011|дини бәйрәм]]''
|
| [[Һиндстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 804
| ''[[:d:Q28171926|Manipuri Sankirtana]]''
| [[Файл:Sankirtan in Govindagee Temple.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Һиндстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 805
| ''[[:d:Q48723594|Vedic chant]]''
| [[Файл:Group of Brahmins 1913.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q209815|сөйләм традициясе]]''<br/>''[[:d:Q23072435|chant]]''<br/>''[[:d:Q98528267|music of South Asia]]''<br/>[[һимн]]
| [[Һиндстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 806
| ''[[:d:Q96213176|Traditional brass and copper craft of utensil making among the Thatheras of Jandiala Guru]]''
| [[Файл:Thatheras.png|center|128px]]
|
|
| [[Һиндстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 807
| ''[[:d:Q113025255|Buddhist chanting of Ladakh: recitation of sacred Buddhist texts in the trans-Himalayan Ladakh region, Jammu and Kashmir, India]]''
|
|
|
| [[Һиндстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 808
| ''[[:d:Q839029|raï]]''
| [[Файл:Cheikh Hamada.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''
| ''[[:d:Q3328583|Әлҗәзаир музыкасы]]''<br/>''[[:d:Q60733114|музыкаль традиция]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| [[:commons:Category:Raï|Raï]]
|-
| style='text-align:right'| 809
| ''[[:d:Q1406136|Ahellil]]''
| [[Файл:Gourara lors d'un mariage.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q188451|музыка жанры]]''<br/>''[[:d:Q223393|әдәбият жанры]]''
| ''[[:d:Q3328583|Әлҗәзаир музыкасы]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| [[:commons:Category:Ahellil du Gourara|Ahellil du Gourara]]
|-
| style='text-align:right'| 810
| ''[[:d:Q2263473|Sebiba]]''
| [[Файл:Dance de sebiba.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| [[:commons:Category:Sebiba|Sebiba]]
|-
| style='text-align:right'| 811
| ''[[:d:Q2961935|chedda of Tlemcen]]''
| [[Файл:Chedda de tlemcen.jpg|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q18707829|Әлҗәзаир киемнәре]]''
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
| [[:commons:Category:Chedda of Tlemcen|Chedda of Tlemcen]]
|-
| style='text-align:right'| 812
| ''[[:d:Q50922880|Sbuâ, annual pilgrimage to the zawiya of Sidi El Hadj Belkacem in Gourara]]''
|
| ''[[:d:Q1644573|зыярәт кылу]]''
|
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
|
|-
| style='text-align:right'| 813
| ''[[:d:Q96213226|Annual pilgrimage to the mausoleum of Sidi ‘Abd el-Qader Ben Mohammed (Sidi Cheikh)]]''
|
|
|
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]
|
|-
| style='text-align:right'| 814
| ''[[:d:Q96213243|Practices and knowledge linked to the Imzad of the Tuareg communities of Algeria, Mali and Niger]]''
|
|
|
| [[Алжир|Әлҗәзаир]]<br/>[[Мали]]<br/>[[Нигер]]
|
|-
| style='text-align:right'| 815
| ''[[:d:Q654476|khachkar]]''
| [[Файл:Khachkar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18783400|genre of sculpture]]''
| ''[[:d:Q178743|стела]]''<br/>''[[:d:Q245117|рельеф]]''<br/>''[[:d:Q17156398|stone cross]]''
| [[Әрмәнстан]]
| [[:commons:Category:Khatchkars|Khatchkars]]
|-
| style='text-align:right'| 816
| [[Дүдүк|дудук]]
| [[Файл:Duduk (landscape).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110295396|музыкаль корал төре]]''
| ''[[:d:Q2152657|double reed instrument]]''
| [[Әрмәнстан]]
| [[:commons:Category:Duduk|Duduk]]
|-
| style='text-align:right'| 817
| [[ләвәш]]
| [[Файл:Pan armenio en el mercado de Yerevan.JPG|center|128px]]
|
| ''[[:d:Q666242|flatbread]]''<br/>[[кул белән ашала торган ризык]]
| [[Әрмәнстан]]<br/>[[Урта Көнчыгыш]]
| [[:commons:Category:Lavash|Lavash]]
|-
| style='text-align:right'| 818
| ''[[:d:Q3743196|Daredevils of Sassoun]]''
| [[Файл:Hakob Kojoyan. David of Sassoun.jpg|center|128px]]
| [[эпос]]
|
| [[Әрмәнстан]]
| [[:commons:Category:David of Sassun|David of Sassun]]
|-
| style='text-align:right'| 819
| ''[[:d:Q86659934|Kochari]]''
| [[Файл:Kochari - Armenian folk dance.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q107357104|бию төре]]''
| ''[[:d:Q4236634|Kochari]]''<br/>''[[:d:Q20507876|Armenian folk dance]]''
| [[Әрмәнстан]]
| [[:commons:Category:Kochari (Armenia)|Kochari (Armenia)]]
|-
| style='text-align:right'| 820
| ''[[:d:Q113025250|Armenian letter art and its cultural expressions]]''
| [[Файл:Gospels of Georg Alexief, Opening of the Gospel of Luke, Walters Manuscript W.546, fol. 149r.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59544|матди булмаган мәдәни мирас]]''
|
| [[Әрмәнстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 821
| ''[[:d:Q123685069|blacksmithing in Gyumri]]''
|
| ''[[:d:Q1639825|тимерче]]''<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q113144300|traditional craftsmanship]]''
| ''[[:d:Q121301091|blacksmithing in Armenia]]''<br/>''[[:d:Q1639825|тимерче]]''
| [[Әрмәнстан]]
|
|-
| style='text-align:right'| 822
| [[ефәкчелек]]
| [[Файл:Soaking the cocoons and reeling the silk (Sericulture by Liang Kai, 1200s).jpg|center|128px]]
| [[Икътисади төшенчәләр|икътисади төшенчә]]<br/>''[[:d:Q82821|гореф]]''<br/>''[[:d:Q5687161|branch of agriculture]]''
| [[терлекчелек]]<br/>''[[:d:Q1351959|бөҗәкләр үрчетү]]''
| [[Әфганстан]]<br/>[[Азәрбайҗан]]<br/>[[Иран]]<br/>[[Төркия]]<br/>[[Таҗикстан]]<br/>[[Төрекмәнстан]]<br/>[[Үзбәкстан]]<br/>''[[:d:Q29520|Кытай]]''
| [[:commons:Category:Sericulture|Sericulture]]
|}
{{Wikidata list end}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәдәният}}
[[Төркем:Бөтендөнья мирасы]]
[[Төркем:Исемлекләр:Мәдәният]]
o05wi6bb3pqrsdnx6nlrih02iosru52
Төркиядәге ЮНЕСКО Бөтендөнья матди мәдәни мирас объектлары
0
864567
5958429
5946583
2026-06-11T00:34:27Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958429
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{УК}}
Бу исемлектә '''{{TUR}} территориясендәге''' [[File:World_Heritage_Logo_global.svg|20px]] '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирас]]ның ''[[матди мирас|матди объектлары]]''''' күрсәтелә.
== Сайлау ==
Болар Төркия дәүләтенең җирле комитеты тәкъдиме буенча {{UNESCO}}нең махсуслаштырылган халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICOMOS||ru|Международный совет по сохранению памятников и достопримечательных мест}}, {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICCROM||ru|Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей}} һәм {{тәрҗемә ителмәгән 5|IUCN||ru|Международный союз охраны природы}} эксперт оешмалары экспертлары тарафыннан кабул ителгән һәм халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|Бөтөндөнья мирас комитеты|Бөтөндөнья мирас комитетының|ru|Комитет всемирного наследия}} утырышларында хупланган.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
== Рәсми исемлектә ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q43. ?item wdt:P1435 wd:Q9259 }
|section=
|sort=label
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p757:ЮНЕСКО}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! ЮНЕСКО
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q64699201|Aphrodisias]]''
| [[Файл:Tetrapilón - Afrodisias - 02.jpg|center|128px]]
| [[Караҗасу (Караҗасу)]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/1519 1519]
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q705132|Arslantepe]]''
| [[Файл:Arslantepe5.jpg|center|128px]]
| [[Батталгази]]
| [[:commons:Category:Arslantepe|Arslantepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1622 1622]
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q60846866|Bursa and Cumalıkızık: the Birth of the Ottoman Empire]]''
| [[Файл:Bursa Orhan Gazi Mosque.jpg|center|128px]]
| [[Bursa]]<br/>[[Елдырым (Бурса)|Елдырым]]
| [[:commons:Category:Bursa and Cumalıkızık: the Birth of the Ottoman Empire|Bursa and Cumalıkızık: the Birth of the Ottoman Empire]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1452 1452]
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q64705254|City of Safranbolu]]''
| [[Файл:Safranbolu 06609 20070130130656.jpg|center|128px]]
| [[Сафранболу]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/614 614]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q20963673|Diyarbakır Fortress and Hevsel Gardens Cultural Landscape]]''
| [[Файл:Diyarbakir walls.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q83081|Диярбакыр иле]]''
| [[:commons:Category:Diyarbakır Fortress and Hevsel Gardens Cultural Landscape|Diyarbakır Fortress and Hevsel Gardens Cultural Landscape]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1488 1488]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q542854|Gordion]]''
| [[Файл:Ruins of Gordion 3.JPG|center|128px]]
| [[Полатлы]]
| [[:commons:Category:Gordion|Gordion]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1669 1669]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q64705367|Göreme National Park and the Rock Sites of Cappadocia]]''
| [[Файл:Vallegoreme2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q430693|Нәвшәһәр иле]]''<br/>''[[:d:Q2401967|Derinkuyu]]''
| [[:commons:Category:Göreme National Park and the Rock Sites of Cappadocia|Göreme National Park and the Rock Sites of Cappadocia]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/357 357]
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| ''[[:d:Q64705007|Pergamon and its Multi-Layered Cultural Landscape]]''
| [[Файл:Sanctuary of Asclepius, Pergamon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q344490|Измир иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/1457 1457]
|-
| style='text-align:right'| 9
|
| ''[[:d:Q64735723|Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe]]''
| [[Файл:The Bath-Gymnasium complex at Sardis, late 2nd - early 3rd century AD, Sardis, Turkey (17098680002).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2187863|Salihli district]]''<br/>''[[:d:Q130553|Маниса иле]]''
| [[:commons:Category:Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe|Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1731 1731]
|-
| style='text-align:right'| 10
|
| ''[[:d:Q64735123|Wooden Hypostyle Mosques of Medieval Anatolia]]''
| [[Файл:Ankara Aslanhane Camii Columns in 2014 15.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81551|Конья иле]]''<br/>''[[:d:Q483191|Кастамону иле]]''<br/>''[[:d:Q483053|Искешәһәр иле]]''<br/>''[[:d:Q45220|Афьйонкарахисар иле]]''<br/>''[[:d:Q2297724|Әнкара иле]]''
| [[:commons:Category:Wooden Hypostyle Mosques of Medieval Anatolia|Wooden Hypostyle Mosques of Medieval Anatolia]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1694 1694]
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| ''[[:d:Q16912661|Xanthos-Letoon]]''
| [[Файл:Letoon stoa axb01.jpg|center|128px]]
| [[Кынык (Каш)|Кынык]]<br/>[[Кумлуова (Сейдикемер)|Кумлуова]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/484 484]
|-
| style='text-align:right'| 12
|
| [[Ани (шәһәр)]]
| [[Файл:Ani Archeological Site, March 2020 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83077|Карс иле]]''
| [[:commons:Category:Ani|Ani]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1518 1518]
|-
| style='text-align:right'| 13
| data-sort-value="-9999" | 10th millennium BCE
| ''[[:d:Q214944|Гёбекли-Тәпә неолит гыйбадәтханәләре]]''
| [[Файл:Göbekli Tepe, Urfa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q388469|Шанлыурфа иле]]''<br/>[[Халилие|Халилие (Һалылые)]]
| [[:commons:Category:Göbekli Tepe|Göbekli Tepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1572 1572]
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q581641|Дивриги бөек мәчете һәм хастаханәсе]]''
| [[Файл:Divrigi complex DSCF3028.jpg|center|128px]]
| [[Дивриги]]<br/>''[[:d:Q2755924|Дивриги районы]]''
| [[:commons:Category:Divriği Great Mosque and Hospital|Divriği Great Mosque and Hospital]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/358 358]
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q15924669|Иераполис-Памуккале]]''
| [[Файл:TR Pamukkale Hierapolis asv2020-02 img07.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82096|Дәнизли иле]]''
| [[:commons:Category:Hierapolis-Pamukkale|Hierapolis-Pamukkale]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/485 485]
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| ''[[:d:Q5773394|Истанбулның тарихи аланнары]]''
| [[Файл:Istanbul2010.jpg|center|128px]]
| [[Истанбул]]
| [[:commons:Category:Historic Areas of Istanbul|Historic Areas of Istanbul]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/356 356]<br/>[https://whc.unesco.org/en/list/356bis 356bis]
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q207917|Нәмрут тавы]]''
| [[Файл:Nemrut Mountain Peak.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q43924|Адыяман иле]]''
| [[:commons:Category:Mount Nemrut|Mount Nemrut]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/448 448]
|-
| style='text-align:right'| 18
| data-sort-value="1575" | 1575
| [[Сәлимия мәчете (Әдирнә)|Сәлимия мәчете]]
| [[Файл:Edirne 7333 Nevit.JPG|center|128px]]
| [[Әдирнә]]
| [[:commons:Category:Selimiye Mosque|Selimiye Mosque]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1366 1366]
|-
| style='text-align:right'| 19
| data-sort-value="-3000" | -3000
| ''[[:d:Q22647|Троя борынгы каласы]]''
| [[Файл:Walls of Troy (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47813|Чанаккалә иле]]''
| [[:commons:Category:Troy|Troy]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/849 849]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q64699502|Хаттуша: хиттитлар башкаласы]]''
| [[Файл:Lion Gate, Hattusa 01.jpg|center|128px]]
| [[Богазкале]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/list/377 377]
|-
| style='text-align:right'| 21
| data-sort-value="-7500" | -7500
| ''[[:d:Q192522|Чатал-хөйюк археологик аланы]]''
| [[Файл:CatalHoyukSouthArea.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q81551|Конья иле]]''<br/>[[Мерам (Мерам)|Мерам]]
| [[:commons:Category:Çatalhöyük|Çatalhöyük]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1405 1405]
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q64699469|Эфес]]''
| [[Файл:Ephesus - Celsus Library.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q344490|Измир иле]]''<br/>[[Селчук]]
| [[:commons:Category:Ephesus (World Heritage Site)|Ephesus (World Heritage Site)]]
| [https://whc.unesco.org/en/list/1018rev 1018rev]
|}
{{Wikidata list end}}
== Намзәтләр ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q43. ?item wdt:P1435 wd:Q1459900 }
|section=
|sort=label
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p4171:ЮНЕСКО}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! ЮНЕСКО
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q411571|Aizanoi]]''
| [[Файл:Aizanoi Zeus temple 2120.jpg|center|128px]]
| [[Чавдархисар]]<br/>[[Кютахья]]
| [[:commons:Category:Aizanoi|Aizanoi]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5724/ 5724]
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q94668|Alahan Monastery]]''
| [[Файл:Alahan Monastery, Mersin Province.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132637|Мәрсин иле]]''<br/>[[Мут (Мерсин)|Мут]]<br/>[[Силифке]]
| [[:commons:Category:Alahan Monastery|Alahan Monastery]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1398/ 1398]
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q131836062|Ali Bey Fountain (Yıldız)]]''
| [[Файл:Ali Bey Çeşmesi, Yıldız IMG 8237.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Ali Bey Fountain (Yıldız)|Ali Bey Fountain (Yıldız)]]
|
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q64735290|Anatolian Seljuks Madrasahs]]''
|
| ''[[:d:Q81551|Конья иле]]''<br/>''[[:d:Q376797|Эрзурум иле]]''<br/>''[[:d:Q483100|Сивас иле]]''<br/>''[[:d:Q483472|Кайсәри иле]]''<br/>''[[:d:Q134187|Кыршәһәр иле]]''
| [[:commons:Category:Anatolian Seljuks Madrasahs|Anatolian Seljuks Madrasahs]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5907/ 5907]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q219525|Anazarbus]]''
| [[Файл:Anazarbus klikya city south gate.jpg|center|128px]]
| [[Адана иле]]<br/>[[Козан]]
| [[:commons:Category:Anazarbus|Anazarbus]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5910/ 5910]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q64735800|Ancient Cities of Lycian Civilization]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5408/ 5408]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q134292345|Ankara: The Planning and Building of a Republican Modern Capital City]]''
| [[Файл:Banks Street (Atatürk Boulevard) the Building of Ziraat Bankası (Agricultural Bank), 1930s (16851406391) (Colourised).jpg|center|128px]]
| [[Әнкара]]
| [[:commons:Category:Ankara: The Planning and Building of a Republican Modern Capital City|Ankara: The Planning and Building of a Republican Modern Capital City]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6823/ 6823]
|-
| style='text-align:right'| 8
| data-sort-value="1230" | 1230
| ''[[:d:Q1753844|Antalya Mosque]]''
| [[Файл:Yivli Minare Mosque 04.jpg|center|128px]]
| [[Antalya|Анталия]]<br/>[[Анталья иле]]<br/>[[Муратпаша]]
| [[:commons:Category:Yivli Minare Mosque|Yivli Minare Mosque]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6119/ 6119]
|-
| style='text-align:right'| 9
| data-sort-value="915" | 915
| ''[[:d:Q1281985|Armenian Cathedral of the Holy Cross]]''
| [[Файл:00 0390 Lake Van, church on Akdamar Island.jpg|center|128px]]
| [[Геваш]]
| [[:commons:Category:Akdamar Church|Akdamar Church]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6035/ 6035]
|-
| style='text-align:right'| 10
|
| ''[[:d:Q705132|Arslantepe]]''
| [[Файл:Arslantepe5.jpg|center|128px]]
| [[Батталгази]]
| [[:commons:Category:Arslantepe|Arslantepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5908/ 5908]
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| ''[[:d:Q633757|Aspendos]]''
| [[Файл:Aspendos Amphitheatre.jpg|center|128px]]
| [[Серик]]
| [[:commons:Category:Aspendos|Aspendos]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6036/ 6036]
|-
| style='text-align:right'| 12
|
| ''[[:d:Q744631|Assos]]''
| [[Файл:Assos.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47813|Чанаккалә иле]]''<br/>[[Айваҗык (Чанаккале)|Айваҗык]]
| [[:commons:Category:Assos|Assos]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6242/ 6242]
|-
| style='text-align:right'| 13
| data-sort-value="1998" | 1998
| ''[[:d:Q6005979|Kızılırmak Delta]]''
| [[Файл:Kumul.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483040|Самсун иле]]''<br/>[[Бафра]]
| [[:commons:Category:Kızılırmak Delta|Kızılırmak Delta]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6125/ 6125]
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q4852313|Ballıca Cave]]''
| [[Файл:Ballica-magarasi 109064.jpg|center|128px]]
| [[Пазар (Токат)|Пазар]]
| [[:commons:Category:Ballıca Cave|Ballıca Cave]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6403/ 6403]
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q54811523|Basilica Therma]]''
| [[Файл:Sarıkaya Roma Hamamı 4.jpg|center|128px]]
| [[Сарыкая (Йозгат)|Сарыкая]]<br/>''[[:d:Q75445|Йозгат иле]]''<br/>[[Йозгат]]
| [[:commons:Category:Basilica Therma|Basilica Therma]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6350/ 6350]
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| ''[[:d:Q2220449|Birgi]]''
| [[Файл:Birgi ve tarihi taş evler 9.jpg|center|128px]]
| [[Өдемиш]]
| [[:commons:Category:Birgi|Birgi]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5728/ 5728]
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q133684788|Cariyeler ve Kadın Kalfalar Dairesi, Yıldız]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| ''[[:d:Q2167586|Corycus]]''
| [[Файл:Fortressarmenians5.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132637|Мәрсин иле]]''
| [[:commons:Category:Korykos|Korykos]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5909/ 5909]
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q64735072|Early Period of Anatolian Turkish Heritage: Niksar, The Capital of Danishmend Dynasty]]''
|
| [[Никсар]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6344/ 6344]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q844601|Eflatunpınar]]''
| [[Файл:Eflatunpınar Hittite Water Monument 5.jpg|center|128px]]
| [[Бейшеһир]]<br/>''[[:d:Q81551|Конья иле]]''
| [[:commons:Category:Eflatunpınar|Eflatunpınar]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5912/ 5912]
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q27058189|Eshab-ı Kehf Kulliye]]''
| [[Файл:Eshab-ı Kehf - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Афшин]]
| [[:commons:Category:Eshab-ı Kehf Külliyesi|Eshab-ı Kehf Külliyesi]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6037/ 6037]
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q54860600|Gaziantep kastels and livas']]''
|
| ''[[:d:Q483154|Газиантәп иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6345/ 6345]
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q31191094|Great Mabeyn Pavilion]]''
| [[Файл:İstanbul 5717.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Great Mabeyn Pavilion|Great Mabeyn Pavilion]]
|
|-
| style='text-align:right'| 24
| data-sort-value="1428" | 1428
| ''[[:d:Q769575|Hacı Bayram Mosque]]''
| [[Файл:Haci Bayram Mosque 02.jpg|center|128px]]
| [[Әнкара]]
| [[:commons:Category:Hacı Bayram Mosque|Hacı Bayram Mosque]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6124/ 6124]
|-
| style='text-align:right'| 25
| data-sort-value="1964" | 1964
| ''[[:d:Q20474091|Haji Bektash Veli complex]]''
| [[Файл:Hacibektas-01-mihalorel.jpg|center|128px]]
| [[Хаҗыбекташ]]<br/>''[[:d:Q430693|Нәвшәһәр иле]]''
| [[:commons:Category:Hacıbektaş Museum|Hacıbektaş Museum]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5735/ 5735]
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q131836087|Hamidiye Fountain, Yıldız]]''
| [[Файл:Hamidiye Fountain, Yıldız, Beşiktaş, 2023.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Hamidiye Fountain (Yıldız)|Hamidiye Fountain (Yıldız)]]
|
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q64735024|Harran and Şanlıurfa]]''
|
| [[Харран (Һарран)]]<br/>''[[:d:Q388469|Шанлыурфа иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1400/ 1400]
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q64711397|Historical Monuments of Niğde]]''
|
| ''[[:d:Q155219|Нигъдә иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5731/ 5731]
|-
| style='text-align:right'| 29
|
| ''[[:d:Q131836258|III. Selim Han Çeşmesi, Yıldız]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 30
| data-sort-value="1784" | 1784
| ''[[:d:Q1501534|Ishak Pasha Palace]]''
| [[Файл:00 3411 İshak Paşa Sarayı - Turkey.jpg|center|128px]]
| [[Юкарытавла (Догубаязыт)|Юкарытавла]]<br/>[[Догубаязыт]]<br/>''[[:d:Q80051|Агры иле]]''
| [[:commons:Category:Ishak Pasha Palace|Ishak Pasha Palace]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1410/ 1410]
|-
| style='text-align:right'| 31
|
| ''[[:d:Q122973615|Iznik: Traces of the Transition Between Civilizations]]''
|
| [[Изник]]
| [[:commons:Category:Iznik: Traces of the Transition Between Civilizations|Iznik: Traces of the Transition Between Civilizations]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5900/ 5900]
|-
| style='text-align:right'| 32
|
| ''[[:d:Q64735200|İvriz Cultural Landscape]]''
|
| ''[[:d:Q3067447|Halkapınar district]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6244/ 6244]
|-
| style='text-align:right'| 33
|
| ''[[:d:Q1062421|Karain Cave]]''
| [[Файл:Karain - Cave Chamber.jpg|center|128px]]
| [[Antalya|Анталия]]<br/>[[Дөшемеалты (Дөшемеалты)]]
| [[:commons:Category:Karain Cave|Karain Cave]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/666/ 666]
|-
| style='text-align:right'| 34
|
| ''[[:d:Q61077683|Karanlık Canyon]]''
| [[Файл:Canyone 2 (32828345).jpeg|center|128px]]
| [[Кемалие]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6535/ 6535]
|-
| style='text-align:right'| 35
|
| ''[[:d:Q1729026|Karatepe]]''
| [[Файл:Karatepe Stadtmauer.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q281206|Госмание иле]]''<br/>[[Османие]]<br/>[[Кадирли]]
| [[:commons:Category:Karatepe|Karatepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6470/ 6470]
|-
| style='text-align:right'| 36
|
| ''[[:d:Q608095|Kaunos]]''
| [[Файл:DALYAN-KAUNOS - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[Дальян (Ортаҗа)|Дальян]]<br/>''[[:d:Q123934|Мугла иле]]''<br/>[[Фетһие (Фетһие)]]
| [[:commons:Category:Kaunos|Kaunos]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5906/ 5906]
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q2666727|Kekova]]''
| [[Файл:Kekova island and Kalekoey village.jpg|center|128px]]
| [[Анталья иле]]<br/>[[Демре]]
| [[:commons:Category:Kekova|Kekova]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1411/ 1411]
|-
| style='text-align:right'| 38
|
| ''[[:d:Q8195601|Kharpoot]]''
| [[Файл:Harput kalesi-Harput-Elazığ - panoramio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483091|Эләзыгъ иле]]''
| [[:commons:Category:Harput|Harput]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6349/ 6349]
|-
| style='text-align:right'| 39
|
| ''[[:d:Q1643467|Kibyra]]''
| [[Файл:Kibyra Theatre 9919.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q80088|Бурдур иле]]''<br/>[[Гөлхисар]]
| [[:commons:Category:Kibyra|Kibyra]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6123/ 6123]
|-
| style='text-align:right'| 40
|
| ''[[:d:Q6005258|Koramaz Valley]]''
|
| [[Меликгази (Меликгази)|Меликгази]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6473/ 6473]
|-
| style='text-align:right'| 41
|
| ''[[:d:Q132082211|Kuşluk Villa]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 42
|
| ''[[:d:Q538605|Kültepe]]''
| [[Файл:KültepeOberstadtPalast.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483472|Кайсәри иле]]''<br/>[[Меликгази (Меликгази)|Меликгази]]
| [[:commons:Category:Kültepe|Kültepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5905/ 5905]
|-
| style='text-align:right'| 43
|
| ''[[:d:Q211823|Lake Tuz]]''
| [[Файл:Lake Tuz.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81551|Конья иле]]''<br/>''[[:d:Q2297724|Әнкара иле]]''<br/>''[[:d:Q83073|Аксарай иле]]''
| [[:commons:Category:Lake Tuz|Lake Tuz]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5824/ 5824]
|-
| style='text-align:right'| 44
|
| ''[[:d:Q849709|Laodicea on the Lycus]]''
| [[Файл:Sütun.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82096|Дәнизли иле]]''<br/>''[[:d:Q3892919|Pamukkale]]''
| [[:commons:Category:Laodicea on the Lycus|Laodicea on the Lycus]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5823/ 5823]
|-
| style='text-align:right'| 45
|
| ''[[:d:Q106654225|Late Antique and Medieval Churches and Monasteries of Midyat and Surrounding Area (Tur 'Abdin)]]''
|
| [[Мардин]]
| [[:commons:Category:Late Antique and Medieval Churches and Monasteries of Midyat and Surrounding Area (Tur 'Abdin)|Late Antique and Medieval Churches and Monasteries of Midyat and Surrounding Area (Tur 'Abdin)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6534/ 6534]
|-
| style='text-align:right'| 46
|
| ''[[:d:Q21526534|Mahmut Bey Mosque]]''
| [[Файл:Mahmut Bey Mosque 1642.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483191|Кастамону иле]]''<br/>[[Кастамону]]
| [[:commons:Category:Kastamonu Çivisiz Camii|Kastamonu Çivisiz Camii]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5904/ 5904]
|-
| style='text-align:right'| 47
| data-sort-value="1147" | 1147
| ''[[:d:Q3397053|Malabadi Bridge]]''
| [[Файл:Malabadibridge.jpg|center|128px]]
| [[Силван]]
| [[:commons:Category:Malabadi Bridge|Malabadi Bridge]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6113/ 6113]
|-
| style='text-align:right'| 48
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q6744675|Malta Kiosk]]''
| [[Файл:Malta Pavilion 01.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Malta Kiosk|Malta Kiosk]]
|
|-
| style='text-align:right'| 49
|
| ''[[:d:Q1524213|Mamure Castle]]''
| [[Файл:Castle in Mamure, Anamur, Turkey from the Sea.jpg|center|128px]]
| [[Анамур]]
| [[:commons:Category:Mamure Castle|Mamure Castle]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5734/ 5734]
|-
| style='text-align:right'| 50
|
| ''[[:d:Q188022|Mardin]]''
| [[Файл:Mardin, Mardin Merkez-Mardin, Turkey - panoramio (1).jpg|center|128px]]
| [[Мардин]]
| [[:commons:Category:Mardin|Mardin]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1406/ 1406]
|-
| style='text-align:right'| 51
| data-sort-value="-4" | -4
| ''[[:d:Q21526234|Mausoleum of Hecatomnus]]''
|
| [[Милас]]
| [[:commons:Category:Hecatomnus' Tomb|Hecatomnus' Tomb]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5729/ 5729]
|-
| style='text-align:right'| 52
| data-sort-value="1963" | 1963
| ''[[:d:Q140159880|Middle East Technical University Campus]]''
| [[Файл:MiddleEastTechnicalUniversityCampus800x470.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2455942|Çankaya]]''
| [[:commons:Category:Middle East Technical University Campus|Middle East Technical University Campus]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7019/ 7019]
|-
| style='text-align:right'| 53
|
| ''[[:d:Q131836386|Mihrişah Valide Sultan Fountain (Yıldız)]]''
| [[Файл:Mihrişah Valide Sultan Çeşmesi, Yıldız IMG 9514.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Mihrişah Valide Sultan Fountain (Yıldız)|Mihrişah Valide Sultan Fountain (Yıldız)]]
|
|-
| style='text-align:right'| 54
| data-sort-value="1970" | 1970
| ''[[:d:Q18844210|Mount Güllük-Termessos National Park]]''
| [[Файл:Amphitheatre Termessos.jpg|center|128px]]
| [[Анталья иле]]
| [[:commons:Category:Güllük Mountain National Park|Güllük Mountain National Park]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1412/ 1412]
|-
| style='text-align:right'| 55
|
| ''[[:d:Q64735225|Mount Harşena and the Rock-tombs of the Pontic Kings]]''
|
| ''[[:d:Q80036|Амасья иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6039/ 6039]
|-
| style='text-align:right'| 56
|
| ''[[:d:Q64734991|Mountainous Phrygia]]''
|
| ''[[:d:Q45220|Афьйонкарахисар иле]]''<br/>''[[:d:Q483053|Искешәһәр иле]]''<br/>''[[:d:Q126874|Күтәһья иле]]''
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6040/ 6040]
|-
| style='text-align:right'| 57
|
| ''[[:d:Q108564974|Museum Directorate of Yıldız Palace]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 58
| data-sort-value="1755" | 1755
| ''[[:d:Q1430090|Nuruosmaniye Mosque]]''
| [[Файл:Nuruosmaniye Camii.jpg|center|128px]]
| [[Фатих]]
| [[:commons:Category:Nuruosmaniye Mosque|Nuruosmaniye Mosque]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6122/ 6122]
|-
| style='text-align:right'| 59
|
| ''[[:d:Q6040231|Orhaniye Barracks]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]<br/>[[Елдыз (Бешикташ )]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 60
| data-sort-value="-1000" | -1000
| ''[[:d:Q719815|Perge]]''
| [[Файл:Perge city overview.jpg|center|128px]]
| [[Аксу (Анталья)|Аксу]]<br/>[[Анталья иле]]
| [[:commons:Category:Perge|Perge]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5411/ 5411]
|-
| style='text-align:right'| 61
| data-sort-value="-1000" | -1000
| ''[[:d:Q142819|Priene]]''
| [[Файл:Temple of Athena at Priene.jpg|center|128px]]
| [[Айдын]]<br/>[[Сөке]]
| [[:commons:Category:Priene|Priene]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6348/ 6348]
|-
| style='text-align:right'| 62
|
| ''[[:d:Q279191|Sagalassos]]''
| [[Файл:Sagalassos Overview.jpg|center|128px]]
| [[Агласун]]
| [[:commons:Category:Sagalassos|Sagalassos]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5409/ 5409]
|-
| style='text-align:right'| 63
|
| ''[[:d:Q2064336|Saint Paul's Church, Tarsus]]''
| [[Файл:Tarsus Ecclesia Sancti Pauli Apostoli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2800095|Tarsus district]]''<br/>[[Тарсус]]
| [[:commons:Category:Saint Paul's Church (Tarsus)|Saint Paul's Church (Tarsus)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1409/ 1409]
|-
| style='text-align:right'| 64
| data-sort-value="562" | 562
| ''[[:d:Q144629|Sangarius Bridge]]''
| [[Файл:Sangarius Bridge, Justinyen Köprüsü-2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q83069|Сакарья иле]]''<br/>[[Сердиван]]
| [[:commons:Category:Sangarius Bridge|Sangarius Bridge]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6347/ 6347]
|-
| style='text-align:right'| 65
|
| ''[[:d:Q64735723|Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe]]''
| [[Файл:The Bath-Gymnasium complex at Sardis, late 2nd - early 3rd century AD, Sardis, Turkey (17098680002).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2187863|Salihli district]]''<br/>''[[:d:Q130553|Маниса иле]]''
| [[:commons:Category:Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe|Sardis and the Lydian Tumuli of Bin Tepe]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5829/ 5829]
|-
| style='text-align:right'| 66
|
| ''[[:d:Q64735892|Seljuk Caravanserais on the route from Denizli to Doğubayazıt]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1403/ 1403]
|-
| style='text-align:right'| 67
| data-sort-value="301" | 4th century
| ''[[:d:Q3671440|St. Nicholas Church, Demre]]''
| [[Файл:Myra St.Nikolas-Church 20240930 123237.jpg|center|128px]]
| [[Анталья иле]]<br/>[[Демре]]
| [[:commons:Category:Church of Saint Nicholas, Myra|Church of Saint Nicholas, Myra]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1399/ 1399]
|-
| style='text-align:right'| 68
|
| ''[[:d:Q1361187|Stratonicea]]''
| [[Файл:Stratonicee Sebasteion.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q123934|Мугла иле]]''
| [[:commons:Category:Stratonicea (Caria)|Stratonicea (Caria)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6041/ 6041]
|-
| style='text-align:right'| 69
|
| ''[[:d:Q6055477|Sultan Bayezid II Complex]]''
| [[Файл:20120913 Bayezid II Kulliye Edirne Turkey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83102|Әдирнә иле]]''
| [[:commons:Category:Complex of Sultan Bayezid II|Complex of Sultan Bayezid II]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6117/ 6117]
|-
| style='text-align:right'| 70
| data-sort-value="386" | 386
| ''[[:d:Q1419157|Sümela Monastery]]''
| [[Файл:Sumela Monastery (2674159860).jpg|center|128px]]
| [[Мачка]]
| [[:commons:Category:Sumela Monastery|Sumela Monastery]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1397/ 1397]
|-
| style='text-align:right'| 71
|
| ''[[:d:Q90824159|The Historical Port City of Izmir]]''
|
| [[Измир]]
| [[:commons:Category:The Historical Port City of İzmir|The Historical Port City of İzmir]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6471/ 6471]
|-
| style='text-align:right'| 72
|
| ''[[:d:Q19610409|The Tombstones of Ahlat the Urartian and Ottoman citadel]]''
| [[Файл:Ancient tombstones in the historical cemetery of Selcuk Turks from 12th century, in the town of Ahlat, Turkey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83239|Битлис иле]]''<br/>[[Ахлат (Битлис)|Ахлат]]
| [[:commons:Category:Medieval Muslim cemetery of Ahlat|Medieval Muslim cemetery of Ahlat]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1401/ 1401]
|-
| style='text-align:right'| 73
| data-sort-value="1482" | 1482
| ''[[:d:Q6065216|Tomb of Ahi Evren]]''
| [[Файл:Kirahievran.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134187|Кыршәһәр иле]]''
| [[:commons:Category:Tomb of Ahi Evran|Tomb of Ahi Evran]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5902/ 5902]
|-
| style='text-align:right'| 74
|
| ''[[:d:Q21528395|Tomb of İsmail Fakirullah]]''
| [[Файл:Ibrahim hakkı shrine in siirt tillo.jpg|center|128px]]
| [[Тилло]]
| [[:commons:Category:İsmail Fakirullah Türbesi|İsmail Fakirullah Türbesi]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6043/ 6043]
|-
| style='text-align:right'| 75
|
| ''[[:d:Q64735573|Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes from the Mediterranean to the Black Sea]]''
|
| ''[[:d:Q534799|Истанбул]]''<br/>''[[:d:Q344490|Измир иле]]''<br/>''[[:d:Q83342|Бартын иле]]''<br/>''[[:d:Q432391|Дүзҗә иле]]''<br/>''[[:d:Q134413|Синоп иле]]''<br/>[[Айдын]]
| [[:commons:Category:Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes from the Mediterranean to the Black Sea|Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes from the Mediterranean to the Black Sea]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6468/ 6468]
|-
| style='text-align:right'| 76
|
| ''[[:d:Q64706843|Tushpa/Van Fortress, the Mound and the Old City of Van]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6114/ 6114]
|-
| style='text-align:right'| 77
|
| ''[[:d:Q6053470|Uzunköprü Bridge]]''
| [[Файл:Uzun köprü (6).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83102|Әдирнә иле]]''
| [[:commons:Category:Uzunköprü Bridge|Uzunköprü Bridge]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6042/ 6042]
|-
| style='text-align:right'| 78
|
| ''[[:d:Q18926963|Vespasian Titus Tunnel]]''
| [[Файл:Samandag4.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q83274|Хатай иле]]''
| [[:commons:Category:Vespasian Titus Tunnel|Vespasian Titus Tunnel]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5903/ 5903]
|-
| style='text-align:right'| 79
|
| ''[[:d:Q26959195|Yesemek Quarry and Sculpture Workshop]]''
| [[Файл:YesemekStreitwagen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483154|Газиантәп иле]]''<br/>[[Ислаһие (Ислаһие)]]
| [[:commons:Category:Yesemek|Yesemek]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5732/ 5732]
|-
| style='text-align:right'| 80
|
| ''[[:d:Q131368773|YTU Faculty of Architecture Fountain]]''
| [[Файл:Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Çeşmesi, Yıldız, Beşiktaş 2023.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Technical University Fountain|Yıldız Technical University Fountain]]
|
|-
| style='text-align:right'| 81
| data-sort-value="1886" | 1886
| ''[[:d:Q1573438|Yıldız Hamidi Mosque]]''
| [[Файл:Istanbul asv2021-10 img15 Yıldız Hamidiye Mosque.jpg|center|128px]]
| [[Истанбул]]<br/>[[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Hamidiye Mosque|Yıldız Hamidiye Mosque]]
|
|-
| style='text-align:right'| 82
|
| ''[[:d:Q111633241|Yıldız City Museum]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 83
| data-sort-value="1890" | 1890
| ''[[:d:Q3394745|Yıldız Clock Tower]]''
| [[Файл:Istanbul asv2021-10 img13 Yıldız Clock Tower.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Clock Tower|Yıldız Clock Tower]]
|
|-
| style='text-align:right'| 84
|
| ''[[:d:Q133683982|Yıldız Palace Administrative Building]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 85
|
| ''[[:d:Q133684793|Yıldız Palace Apartments of the Queen Mother]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 86
|
| ''[[:d:Q133475499|Yıldız Palace Arsenal]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 87
|
| ''[[:d:Q132681990|Yıldız Palace Belvedere Pavillion]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 88
|
| ''[[:d:Q133684813|Yıldız Palace Building Offices of the Imperial Pantry and Kitchen]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 89
|
| ''[[:d:Q133683984|Yıldız Palace Island Kiosk]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 90
|
| ''[[:d:Q133683985|Yıldız Palace Orangerie]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 91
|
| ''[[:d:Q133245741|Yıldız Palace Sultan's Bath]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 92
|
| ''[[:d:Q133683979|Yıldız Palace Sultan's Private Apartments]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 93
|
| ''[[:d:Q1818005|Yıldız Park]]''
| [[Файл:Yildiz Park 02.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Park|Yıldız Park]]
|
|-
| style='text-align:right'| 94
|
| ''[[:d:Q131368894|Yıldız Park Fountain]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 95
| data-sort-value="1895" | 1895
| ''[[:d:Q6082521|Yıldız Porcelain Factory]]''
| [[Файл:Yildiz Porcelain Factory 01.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Porcelain Factory|Yıldız Porcelain Factory]]
|
|-
| style='text-align:right'| 96
| data-sort-value="1790" | 1790
| ''[[:d:Q911734|Yıldız Palace]]''
| [[Файл:İstanbul 5716.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Yıldız Palace|Yıldız Palace]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6044/ 6044]
|-
| style='text-align:right'| 97
|
| ''[[:d:Q133684794|Yıldız Sarayı Hanım Sultanlar Dairesi]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 98
|
| ''[[:d:Q133684810|Yıldız Sarayı Harem Ağaları Dairesi]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 99
|
| ''[[:d:Q133685512|Yıldız Sarayı Kameriye Köşkü]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 100
|
| ''[[:d:Q6055563|Yıldız Sarayı Kütüphanesi Fotoğraf Koleksiyonu]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 101
|
| ''[[:d:Q133684790|Yıldız Sarayı Yaveran Dairesi]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 102
|
| ''[[:d:Q133683556|Yıldız Sarayı Şehzade ve Valide Sultan Daireleri Binası]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 103
| data-sort-value="400" | 4th century
| ''[[:d:Q28806346|Zerzevan Castle]]''
| [[Файл:Hava fotoğrafı.jpg|center|128px]]
| [[Чынар (Диярбакыр)]]
| [[:commons:Category:Zerzevan Castle|Zerzevan Castle]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6472/ 6472]
|-
| style='text-align:right'| 104
| data-sort-value="-300" | 3rd century BCE
| ''[[:d:Q196987|Zeugma]]''
| [[Файл:Zeugma.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483154|Газиантәп иле]]''<br/>[[Низип]]
| [[:commons:Category:Zeugma|Zeugma]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5726/ 5726]
|-
| style='text-align:right'| 105
|
| ''[[:d:Q64735229|Zeynel Abidin Mosque Complex and Mor Yakup (Saint Jacob) Church]]''
|
| [[Мардин]]
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5901/ 5901]
|-
| style='text-align:right'| 106
|
| ''[[:d:Q6100184|Çadır Villa]]''
| [[Файл:Cadir Kiosk garden March 2008b.JPG|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Çadır Kiosk|Çadır Kiosk]]
|
|-
| style='text-align:right'| 107
|
| ''[[:d:Q64735564|Çanakkale (Dardanelles) and Gelibolu (Gallipoli) Battles Zones in the First World War]]''
|
|
|
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5911/ 5911]
|-
| style='text-align:right'| 108
|
| ''[[:d:Q31191088|Çit Pavilion]]''
| [[Файл:İstanbul 5722.jpg|center|128px]]
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
| [[:commons:Category:Çit Pavilion|Çit Pavilion]]
|
|-
| style='text-align:right'| 109
|
| ''[[:d:Q133683835|Şale Pavilion]]''
|
| [[Бешикташ (Бешикташ )|Бишекташ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 110
|
| [[Айвалык]]
| [[Файл:Ayvalik seafront.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47117|Балыкәсир иле]]''
| [[:commons:Category:Ayvalık|Ayvalık]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6243/ 6243]
|-
| style='text-align:right'| 111
| data-sort-value="1872" | 1872
| [[Аланья|Алания]]
| [[Файл:Alanyafromcastle.JPG|center|128px]]
| [[Анталья иле]]
| [[:commons:Category:Alanya|Alanya]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1405/ 1405]
|-
| style='text-align:right'| 112
| data-sort-value="200" | 2nd century
| ''[[:d:Q115462642|Аспендос римлылар чоры су күпере]]''
| [[Файл:Aqueduct of Aspendos 01.jpg|center|128px]]
| [[Серик]]
| [[:commons:Category:Aspendos Roman aqueduct|Aspendos Roman aqueduct]]
|
|-
| style='text-align:right'| 113
|
| [[Бейпазары]]
| [[Файл:Beypazari Tasmektep 06065.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2297724|Әнкара иле]]''
| [[:commons:Category:Beypazarı|Beypazarı]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6469/ 6469]
|-
| style='text-align:right'| 114
|
| [[Бечин (Милас)|Бечин]]
| [[Файл:Becin 5246.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1966485|Milas district]]''
| [[:commons:Category:Beçin|Beçin]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5730/ 5730]
|-
| style='text-align:right'| 115
| data-sort-value="1522" | 1522
| ''[[:d:Q1113602|Изге Питер кирмәне]]''
| [[Файл:Bodrum Castle (2017).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q172267|Бодрум шәһәре]]''
| [[:commons:Category:Bodrum Castle|Bodrum Castle]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6121/ 6121]
|-
| style='text-align:right'| 116
|
| ''[[:d:Q516472|Изге Питер чиркәве]]''
| [[Файл:Antioch Saint Pierre Church Front.JPG|center|128px]]
| [[Антакья]]<br/>[[Күчүкдальян (Антакья)|Күчүкдальян]]
| [[:commons:Category:Church of Saint Peter|Church of Saint Peter]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5613/ 5613]
|-
| style='text-align:right'| 117
|
| [[Кемалие]]
| [[Файл:Kemaliye - Eğin.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q483173|Әрзинҗан иле]]''<br/>''[[:d:Q1356647|Mamuret-ul-Aziz vilayet]]''
| [[:commons:Category:Kemaliye|Kemaliye]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6535/ 6535]
|-
| style='text-align:right'| 118
| data-sort-value="-700" | -700
| [[Конья]]
| [[Файл:City of Konya.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81551|Конья иле]]''<br/>''[[:d:Q1410367|Konya vilayet]]''
| [[:commons:Category:Konya|Konya]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1404/ 1404]
|-
| style='text-align:right'| 119
|
| [[Мудурну]]
| [[Файл:Mudurnu june 2019 2825 panorama.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q82089|Болу иле]]''
| [[:commons:Category:Mudurnu|Mudurnu]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6038/ 6038]
|-
| style='text-align:right'| 120
|
| [[Одунпазары (Одунпазары)|Одунпазары]]
| [[Файл:Eskişehir odunpazarı evleri.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q483053|Искешәһәр иле]]''
| [[:commons:Category:Odunpazarı|Odunpazarı]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5733/ 5733]
|-
| style='text-align:right'| 121
|
| ''[[:d:Q64699469|Эфес]]''
| [[Файл:Ephesus - Celsus Library.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q344490|Измир иле]]''<br/>[[Селчук]]
| [[:commons:Category:Ephesus (World Heritage Site)|Ephesus (World Heritage Site)]]
| [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/665/ 665]
|}
{{Wikidata list end}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Мәдәният}}
* [[ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирас объектлары исемлекләре]]
[[Төркем:Илләр буенча Бөтендөнья мирасы]][[Төркем:Төркия мәдәнияте]][[Төркем:Төркия истәлекле урыннары]]
cclbe5impn9t29vdq25vsjuhphaiv8m
АКШтагы Бөтендөнья матди мәдәни мирас объектлары
0
864602
5958207
5945434
2026-06-10T14:24:14Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958207
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{УК}}
Бу исемлектә '''{{USA}} территориясендәге''' [[File:World_Heritage_Logo_global.svg|20px]] '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирас]]ның ''[[матди мирас|матди объектлары]]''''' күрсәтелә.
== Объектларны сайлау ==
Керүче объектлар {{UNESCO}}ның ({{lang-en|UNESCO / United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization}}, {{lang-ru|ЮНЕСКО / Организация Объединённых Наций по вопросам образования, науки и культуры}}) халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|Бөтөндөнья мирас комитеты||ru|Комитет всемирного наследия}} утырышларында хупланган.
Халыкара исемлеккә рәсми кабул итү адымына кадәр, намзәт объектлар җирле дәүләтнең ЮНЕСКО эшләре комиссиясе тәкъдиме буенча ЮНЕСКОның махсуслаштырылган халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICOMOS||ru|Международный совет по сохранению памятников и достопримечательных мест}}, {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICCROM||ru|Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей}} һәм {{тәрҗемә ителмәгән 5|IUCN||ru|Международный союз охраны природы}} эксперт оешмалары хезмәткәрләре тарафыннан тирән өйрәнелә, боларның бәяләмәләр һәм киңәшләр белән баетылган досьесы һәр әгъза-ил делегациясенә тапшырыла.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
== Рәсми статус алганнары ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q30. ?item wdt:P1435 wd:Q9259 }
|section=
|sort=P571
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! нәрсәдән тора
! критерий
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="1050" | 1050
| ''[[:d:Q333661|Cahokia]]''
| [[Файл:Cahokia Mounds -- UNESCO reconstruction.jpg|center|128px]]
| [[Коллинсвилл (Иллинойс)|Коллинсвилл]]
| [[:commons:Category:Cahokia|Cahokia]]
| ''[[:d:Q280444|Monks Mound]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="1500" | 1500
| ''[[:d:Q911953|Камино-Реаль-де-Тьерра-Адентро]]''
| [[Файл:El Camino Real de Tierra Adentro NHT (9445536658).jpg|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:El Camino Real de Tierra Adentro|El Camino Real de Tierra Adentro]]
| ''[[:d:Q2146288|Historic downtown of Mexico City]]''<br/>''[[:d:Q16638480|Church of San Francisco Javier, Tepotzotlán]]''<br/>''[[:d:Q2278207|Aculco Municipality]]''<br/>''[[:d:Q65465058|Bridge of Atongo]]''<br/>''[[:d:Q65465076|Stretch of the Camino Real between Aculco and San Juan del Río]]''<br/>''[[:d:Q65465081|former convent of San Francisco in Tepeji del Río]]''<br/>''[[:d:Q65465088|stretch of the Camino Real between the bridge of La Colmena and the former hacienda of La Cañada]]''<br/>''[[:d:Q65492907|historic centre of San Juan del Río]]''<br/>[[Ранчо Эс-Асьенда де Чичимекильяс (Эль Маркес)]]<br/>''[[:d:Q65493544|chapel of the former hacienda of Buenavista]]''<br/>''[[:d:Q3848141|Керетаро тарихи үзәге]]''<br/>''[[:d:Q65494311|bridge of El Fraile]]''<br/>''[[:d:Q5697252|former royal hospital of San Juan de Dios]]''<br/>''[[:d:Q65494372|bridge of San Rafael]]''<br/>''[[:d:Q65494394|bridge La Quemada]]''<br/>''[[:d:Q15613314|Protective town of San Miguel and the Sanctuary of Jesús Nazareno de Atotonilco]]''<br/>''[[:d:Q61306|Гванхвато]]''<br/>''[[:d:Q65494476|historic centre of Lagos de Moreno]]''<br/>''[[:d:Q65494516|historic centre of Ojuelos]]''<br/>''[[:d:Q65494543|bridge of Ojuelos]]''<br/>''[[:d:Q65494575|former hacienda of Ciénega de Mata]]''<br/>''[[:d:Q65494609|municipal cemetery of Encarnación de Díaz]]''<br/>''[[:d:Q65494658|former hacienda of Peñuelas]]''<br/>''[[:d:Q65494659|former hacienda of Cieneguilla]]''<br/>''[[:d:Q38298558|historic centre of Aguascalientes]]''<br/>''[[:d:Q24503389|museo de la Insurgencia]]''<br/>''[[:d:Q65494791|chapel of San Nicolás Tolentino of the former hacienda of San Nicolás de Quijas]]''<br/>[[Пинос (Пинос, Сакатекас)]]<br/>''[[:d:Q65494839|church of Nuestra Señora de los Ángeles, Noria de Ángeles]]''<br/>''[[:d:Q65496835|church of Nuestra Señora de los Dolores, Villa González Ortega]]''<br/>''[[:d:Q25414759|Guadalupe regional museum]]''<br/>''[[:d:Q65497402|historic centre of Sombrerete]]''<br/>''[[:d:Q65497485|church of San Pantaleón Mártir, Noria de San Pantaleón]]''<br/>''[[:d:Q2884459|Sierra de Órganos National Park]]''<br/>''[[:d:Q65497561|architectonic ensemble of Chalchihuites]]''<br/>''[[:d:Q65497597|stretch of the Camino Real between Ojocaliente and Zacatecas]]''<br/>''[[:d:Q65497620|cave of Ávalos]]''<br/>''[[:d:Q3848116|Сакатекас тарихи үзәге]]''<br/>''[[:d:Q6121546|sanctuary of Plateros]]''<br/>''[[:d:Q24199776|Historical centre of San Luis Potosí City]]''<br/>''[[:d:Q65497959|Chapel of San Antonio of the former hacienda of Juana Guerra]]''<br/>''[[:d:Q65498055|churches of Nombre de Dios]]''<br/>''[[:d:Q65498089|former hacienda of San Diego de Navacoyán]]''<br/>''[[:d:Q65498175|historic centre of Durango]]''<br/>''[[:d:Q65498229|churches of Cuencamé and Cristo de Mapimí]]''<br/>''[[:d:Q65498283|chapel of the Refugio of the former hacienda of Cuatillos]]''<br/>''[[:d:Q65498308|church of San José de Avino]]''<br/>''[[:d:Q65498521|chapel of the former hacienda of La Limpia Concepción de Palmitos de Abajo]]''<br/>''[[:d:Q65498535|chapel of the former hacienda of La Inmaculada Concepción de Palmitos de Arriba]]''<br/>''[[:d:Q65498846|architectonic ensemble of Nazas]]''<br/>[[Сан Педро дел Гальо (Сан Педро дел Гальо, Дуранго)]]<br/>''[[:d:Q65498879|architectonic ensemble of Mapimí]]''<br/>''[[:d:Q2348655|Indé Municipality]]''<br/>''[[:d:Q65498914|chapel of San Mateo of the former hacienda of La Zarca]]''<br/>''[[:d:Q65498958|former hacienda of Limpia Concepción of El Canutillo]]''<br/>''[[:d:Q65498982|church of San Miguel, Villa Ocampo]]''<br/>''[[:d:Q65498998|stretch of the Camino Real between Nazas and San Pedro del Gallo]]''<br/>''[[:d:Q26477027|Ojuela mine]]''<br/>''[[:d:Q65499203|cave of Las Mulas de Molino]]''<br/>[[Валье де Игнасио Альенде (Альенде)]]<br/>''[[:d:Q85750262|Camino Real in New Mexico]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 3
| data-sort-value="1533" | 1533
| ''[[:d:Q15813904|La Fortaleza and San Juan National Historic Site]]''
| [[Файл:La Fortaleza Street.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q41211|San Juan]]''<br/>''[[:d:Q2238070|Toa Baja]]''<br/>[[Пуэрто-Рико]]
| [[:commons:Category:La Fortaleza and San Juan National Historic Site in Puerto Rico|La Fortaleza and San Juan National Historic Site in Puerto Rico]]
| ''[[:d:Q65517383|La Fortaleza and San Juan]]''<br/>''[[:d:Q5350970|El Cañuelo]]''<br/>''[[:d:Q65517711|bastion de las Palmas]]''
| ''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
| data-sort-value="1753" | 1753
| ''[[:d:Q390028|Independence Hall]]''
| [[Файл:Exterior of the Independence Hall, Aug 2019.jpg|center|128px]]
| [[Филадельфия|Филаделфия]]
| [[:commons:Category:Independence Hall, Philadelphia|Independence Hall, Philadelphia]]
|
| ''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 5
| data-sort-value="1872" | 1872-03-01
| [[Йеллоустоун милли паркы]]
| [[Файл:Grand Prismatic Spring 2013.jpg|center|128px]]
| [[Вайоминг]]<br/>[[Айдахо|Айдаһо]]<br/>[[Монтана]]
| [[:commons:Category:Yellowstone National Park|Yellowstone National Park]]
| ''[[:d:Q923693|Yellowstone Lake]]''<br/>''[[:d:Q650836|Yellowstone volcano]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
| data-sort-value="1886" | 1886
| [[Азатлык сыны]]
| [[Файл:Statue of Liberty 7.jpg|center|128px]]
| [[Нью-Йорк]]
| [[:commons:Category:Statue of Liberty|Statue of Liberty]]
| ''[[:d:Q126912547|Liberty Statue renovation]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 7
| data-sort-value="1890" | 1890-10-01
| ''[[:d:Q180402|Yosemite National Park]]''
| [[Файл:Half Dome with Eastern Yosemite Valley (50MP).jpg|center|128px]]
| [[Туалэми (округ, Калифорния)]]<br/>[[Марипоса (округ, Калифорния)]]<br/>[[Мадера (округ, Калифорния)]]<br/>[[Калифорния (штат)|Калифорния]]
| [[:commons:Category:Yosemite National Park|Yosemite National Park]]
| ''[[:d:Q49467971|Cathedral Rocks]]''<br/>''[[:d:Q925252|Half Dome]]''<br/>''[[:d:Q7088437|Olmsted Point]]''<br/>''[[:d:Q391351|Clouds Rest]]''<br/>''[[:d:Q2433474|Tunnel View]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
| data-sort-value="1906" | 1906
| ''[[:d:Q237128|Mesa Verde National Park]]''
| [[Файл:Mesa Verde.jpg|center|128px]]
| [[Монтесума (округ, Колорадо)]]
| [[:commons:Category:Mesa Verde National Park|Mesa Verde National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 9
| data-sort-value="1916" | 1916
| ''[[:d:Q205952|Hawaiʻi Volcanoes National Park]]''
| [[Файл:Lava-streaming-into-ocean.jpg|center|128px]]
| [[Гавай (округ, Гавай)]]
| [[:commons:Category:Hawaii Volcanoes National Park|Hawaii Volcanoes National Park]]
| ''[[:d:Q65519440|Mauna Loa and Kilauea Volcanoes]]''<br/>''[[:d:Q65519524|ʻŌlaʻa Forest Tract]]''<br/>''[[:d:Q122370139|Kahuku Unit]]''
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 10
| data-sort-value="1919" | 1919
| ''[[:d:Q220289|Grand Canyon National Park]]''
| [[Файл:10 Grand Canyon Navajo Point viewpoint terrace, Grand Canyon National Park, USA - American nature.jpg|center|128px]]
| [[Коконино (округ, Аризона)]]<br/>[[Мохаве (округ, Аризона)]]
| [[:commons:Category:Grand Canyon National Park|Grand Canyon National Park]]
| ''[[:d:Q118841|Grand Canyon]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 11
| data-sort-value="1930" | 1930-05-14
| ''[[:d:Q273195|Carlsbad Caverns National Park]]''
| [[Файл:Carlsbad Interior Formations.jpg|center|128px]]
| [[Эдди (округ, Нью-Мексико)]]
| [[:commons:Category:Carlsbad Caverns National Park|Carlsbad Caverns National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 12
| data-sort-value="1932" | 1932
| ''[[:d:Q828212|Waterton-Glacier International Peace Park]]''
| [[Файл:GlacierNP L7 20010701.jpg|center|128px]]
| [[Альберта]]<br/>''[[:d:Q496607|Плоскоголовый (округ, Монтана)]]''<br/>''[[:d:Q31091|Глейшер (округ, Монтана)]]''
| [[:commons:Category:Waterton Glacier International Peace Park|Waterton Glacier International Peace Park]]
| ''[[:d:Q902778|Waterton Lakes National Park]]''<br/>''[[:d:Q373567|Glacier National Park]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 13
| data-sort-value="1934" | 1934-06-15
| ''[[:d:Q464004|Great Smoky Mountains National Park]]''
| [[Файл:Great Smoky Mountains Cades Cove View.jpg|center|128px]]
| [[Теннесси]]<br/>[[Суэйн (округ, Төньяк Каролина)]]
| [[:commons:Category:Great Smoky Mountains National Park|Great Smoky Mountains National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 14
| data-sort-value="1938" | 1938-06-29
| ''[[:d:Q372093|Olympic National Park]]''
| [[Файл:HurricaneRidge 7392t.jpg|center|128px]]
| [[Клаллам (округ, Вашингтон)]]<br/>[[Джефферсон (округ, Вашингтон)]]<br/>[[Грейс-Харбор (округ, Вашингтон)]]<br/>[[Мейсон (округ, Вашингтон)]]
| [[:commons:Category:Olympic National Park|Olympic National Park]]
| ''[[:d:Q65516504|Pacific coastal area of Olympic National Park]]''<br/>''[[:d:Q255079|Olympic Mountains]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 15
| data-sort-value="1941" | 1941-07-01
| ''[[:d:Q242681|Mammoth Cave National Park]]''
| [[Файл:Mammoth Cave Rotunda (USGS Lwt02830).jpg|center|128px]]
| [[Эдмондсон (округ, Кентукки)|Эдмондсон (округ, Кентуки)]]<br/>[[Харт (округ, Кентукки)|Харт (округ, Кентуки)]]<br/>[[Баррен (округ, Кентукки)|Баррен (округ, Кентуки)]]
| [[:commons:Category:Mammoth Cave National Park|Mammoth Cave National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 16
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
| ''[[:d:Q274131|Everglades National Park]]''
| [[Файл:Sunset over the River of Grass, NPSphoto, G.Gardner (9255157507).jpg|center|128px]]
| [[Монро (округ, Флорида)]]<br/>[[Майами-Дейд (округ, Флорида)]]
| [[:commons:Category:Everglades National Park|Everglades National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 17
| data-sort-value="1968" | 1968-10-02
| ''[[:d:Q63863168|Redwood National and State Parks]]''
| [[Файл:Redwood National Park, fog in the forest.jpg|center|128px]]
| [[Дель-Норте (округ, Калифорния)]]<br/>[[Гумбольдт (округ, Калифорния)]]
| [[:commons:Category:Redwood National and State Parks|Redwood National and State Parks]]
| ''[[:d:Q191824|Redwood National and State Parks]]''<br/>''[[:d:Q2660872|Jedediah Smith Redwoods State Park]]''<br/>''[[:d:Q5252948|Del Norte Coast Redwoods State Park]]''<br/>''[[:d:Q11826608|Prairie Creek Redwoods State Park]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 18
| data-sort-value="2006" | 2006-06-15
| ''[[:d:Q787425|Papahānaumokuākea Marine National Monument]]''
| [[Файл:Sanc1404 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|center|128px]]
| [[Гонолулу (округ, Гавай)|Һонолулу бүлгесе]]<br/>''[[:d:Q57366673|territorial waters of the United States]]''<br/>''[[:d:Q28808077|Exclusive economic zone of the United States]]''<br/>''[[:d:Q16645|United States Minor Outlying Islands]]''
| [[:commons:Category:Papahānaumokuākea Marine National Monument|Papahānaumokuākea Marine National Monument]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q252814|Taos Pueblo]]''
| [[Файл:Detail, Taos Pueblo NM.jpg|center|128px]]
| [[Таос (округ, Нью-Мексико)]]
| [[:commons:Category:Taos Pueblo|Taos Pueblo]]
|
| ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q319821|Азатлык утравы]]''
| [[Файл:Liberty Island photo Don Ramey Logan.jpg|center|128px]]
| [[Манхэттэн]]
| [[:commons:Category:Liberty Island|Liberty Island]]
|
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q604604|Kluane / Wrangell – St. Elias / Glacier Bay / Tatshenshini-Alsek]]''
| [[Файл:Kathleen Lake Yukon.jpg|center|128px]]
| [[Аляска]]<br/>[[Юкон (территория)]]<br/>[[Британия Колумбиясе]]
| [[:commons:Category:Kluane / Wrangell – St. Elias / Glacier Bay / Tatshenshini–Alsek|Kluane / Wrangell – St. Elias / Glacier Bay / Tatshenshini–Alsek]]
| ''[[:d:Q738582|Kluane National Park and Reserve]]''<br/>''[[:d:Q935426|Tatshenshini-Alsek Provincial Park]]''<br/>''[[:d:Q261577|Glacier Bay National Park and Preserve]]''<br/>''[[:d:Q748597|Wrangell–St. Elias National Park and Preserve]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q964745|Poverty Point]]''
| [[Файл:Mound A at Poverty Point.jpg|center|128px]]
| [[Уэст-Карролл (приход, Луизиана)]]
| [[:commons:Category:Poverty Point|Poverty Point]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q10498483|San Antonio Missions]]''
| [[Файл:Mission Concepcion San Antonio.JPG|center|128px]]
| [[Техас (штат)|Техас]]
| [[:commons:Category:San Antonio Missions National Historical Park|San Antonio Missions National Historical Park]]
| ''[[:d:Q2393728|Mission San Francisco de la Espada]]''<br/>''[[:d:Q3295780|Mission San Juan Capistrano]]''<br/>''[[:d:Q6878730|Mission San José]]''<br/>''[[:d:Q2312403|Mission Concepcion]]''<br/>''[[:d:Q2636724|Alamo Mission]]''<br/>''[[:d:Q65520095|Rancho de las Cabras]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| ''[[:d:Q10498496|The 20th-Century Architecture of Frank Lloyd Wright]]''
| [[Файл:Fallingwater - by Frank Lloyd Wright.jpg|center|128px]]
|
|
| ''[[:d:Q2144588|Hollyhock House]]''<br/>''[[:d:Q1680814|Unity Temple]]''<br/>''[[:d:Q929965|Robie House]]''<br/>''[[:d:Q734970|Taliesin]]''<br/>''[[:d:Q463179|Fallingwater]]''<br/>''[[:d:Q11680575|Herbert and Katherine Jacobs First House]]''<br/>''[[:d:Q1208310|Taliesin West]]''<br/>''[[:d:Q201469|Solomon R. Guggenheim Museum]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 25
|
| ''[[:d:Q10525989|Hopewell Ceremonial Earthworks]]''
| [[Файл:Hopewell Culture National Historical Park.jpg|center|128px]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
| [[:commons:Category:Hopewell Ceremonial Earthworks|Hopewell Ceremonial Earthworks]]
| ''[[:d:Q5470727|Fort Ancient]]''<br/>''[[:d:Q4315010|Хоупвелл милли тарихи мәдәният паркы]]''<br/>''[[:d:Q7016678|Newark Earthworks]]''<br/>''[[:d:Q5899962|Hopeton Earthworks]]''<br/>''[[:d:Q123916810|Seip Earthworks]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q15830656|Monticello and the University of Virginia in Charlottesville]]''
| [[Файл:University of Virginia Rotunda 2006.jpg|center|128px]]
| [[Виргиния]]
|
| ''[[:d:Q213439|Вирҗиния университеты]]''<br/>''[[:d:Q199618|Monticello]]''
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q65648486|Chaco Culture World Heritage Site]]''
| [[Файл:Chaco Canyon Chetro Ketl great kiva plaza NPS.jpg|center|128px]]
| [[Нью-Мексико]]
|
| ''[[:d:Q732463|Chaco Culture National Historical Park]]''<br/>''[[:d:Q65517962|Chaco Culture National Historical Park - Contiguous unit]]''<br/>''[[:d:Q20714332|Kin Bineola]]''<br/>''[[:d:Q19864478|Kin Ya'a]]''<br/>[[Пуебло-Пинтадо (Нью-Мексико)|Пуебло-Пинтадо]]<br/>''[[:d:Q786814|Aztec Ruins National Monument]]''<br/>''[[:d:Q17986288|Casamero Pueblo]]''<br/>''[[:d:Q65519027|Kin Nizhoni]]''<br/>''[[:d:Q65519107|Pierre's site]]''<br/>''[[:d:Q65519172|Twin Angels]]''<br/>''[[:d:Q65519274|Halfway House]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q128009257|Moravian Church Settlements]]''
| [[Файл:Christiansfeld brødremenighedskirken 31 maj 2015 crop.jpg|center|128px]]
|
|
| [[Хернхут]]<br/>[[Бетлегем]]<br/>''[[:d:Q5591449|Gracehill]]''<br/>''[[:d:Q3197288|Christiansfeld]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Кертелүгә әзер намзәтләр ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q30. ?item wdt:P1435 wd:Q1459900 }
|section=
|sort=P571
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! нәрсәдән тора
! критерий
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="1754" | 1754
| ''[[:d:Q731635|Mount Vernon]]''
| [[Файл:West Face of Mansion, Mount Vernon, Near Alexandria, Virginia (2731038734).jpg|center|128px]]
| [[Фэрфакс (округ, Виргиния)|Калпепер (округ, Виргиния)]]
| [[:commons:Category:Mount Vernon|Mount Vernon]]
|
| ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="1856" | 1856
| ''[[:d:Q160409|Central Park]]''
| [[Файл:Southwest corner of Central Park, looking east, NYC.jpg|center|128px]]
| [[Манхэттэн]]
| [[:commons:Category:Central Park|Central Park]]
| ''[[:d:Q5061610|Central Park Mall]]''<br/>''[[:d:Q1156980|Strawberry Fields]]''<br/>''[[:d:Q63337240|North Woods and North Meadow]]''<br/>''[[:d:Q23889503|Cleopatra's Needle]]''<br/>''[[:d:Q3522417|The Ramble and Lake]]''<br/>''[[:d:Q1190219|Jacqueline Kennedy Onassis Reservoir]]''<br/>''[[:d:Q902461|Sheep Meadow]]''<br/>''[[:d:Q4053219|Wollman Rink]]''<br/>''[[:d:Q5061605|Central Park Carousel]]''<br/>''[[:d:Q954207|Central Park Zoo]]''<br/>''[[:d:Q532029|Bethesda Terrace and Fountain]]''<br/>''[[:d:Q1060845|Delacorte Theater]]''<br/>''[[:d:Q7757717|The Pond and Hallett Nature Sanctuary]]''<br/>''[[:d:Q3508849|Harlem Meer]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 3
| data-sort-value="1933" | 1933-01-18<br/>2019-12-20
| ''[[:d:Q1200164|White Sands National Park]]''
| [[Файл:Aerial view of dunefield, White Sands National Park, New Mexico, United States.png|center|128px]]
| [[Отеро (округ, Нью-Мексико)]]<br/>[[Донья-Ана (округ, Нью-Мексико)]]
| [[:commons:Category:White Sands National Park|White Sands National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
| data-sort-value="1936" | 1936
| ''[[:d:Q463179|Fallingwater]]''
| [[Файл:Fallingwater 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1896250|Stewart Township]]''
| [[:commons:Category:Fallingwater|Fallingwater]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 5
| data-sort-value="1937" | 1937
| ''[[:d:Q201469|Solomon R. Guggenheim Museum]]''
| [[Файл:NYC - Guggenheim Museum.jpg|center|128px]]
| [[Манхэттэн]]
| [[:commons:Category:Solomon R. Guggenheim Museum|Solomon R. Guggenheim Museum]]
|
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
| data-sort-value="1937" | 1937
| ''[[:d:Q7081911|Okefenokee National Wildlife Refuge]]''
| [[Файл:OkefenokeeNWR1.jpg|center|128px]]
| [[Чарлтон (округ, Джорджия)]]<br/>[[Клинч (округ, Джорджия)]]<br/>[[Бэйкер (округ, Флорида)]]
| [[:commons:Category:Okefenokee National Wildlife Refuge|Okefenokee National Wildlife Refuge]]
|
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 7
| data-sort-value="1942" | 1942-06-12<br/>1976
| ''[[:d:Q1427197|Big Bend National Park]]''
| [[Файл:Santa Elena Canyon.jpg|center|128px]]
| [[Брустер (округ, Техас)]]
| [[:commons:Category:Big Bend National Park|Big Bend National Park]]
| ''[[:d:Q855658|Chihuahuan Desert]]''
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
| data-sort-value="1956" | 1956
| ''[[:d:Q4260261|Price Tower]]''
| [[Файл:Price Tower (5630175602).jpg|center|128px]]
| [[Бартелсвилл (Оклахома)|Бартелсвилл]]
| [[:commons:Category:Price Tower|Price Tower]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 9
| data-sort-value="1960" | 1960
| ''[[:d:Q1150950|Marin County Civic Center]]''
| [[Файл:Marin Civic Center.jpg|center|128px]]
| [[Сан-Рафаель (Калифорния)|Сан-Рафаель]]
| [[:commons:Category:Marin County Civic Center|Marin County Civic Center]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 10
| data-sort-value="1962" | 1962-01-01
| ''[[:d:Q305949|Petrified Forest National Park]]''
| [[Файл:The PEFO Tepees.jpg|center|128px]]
| [[Апачи (округ, Аризона)]]<br/>[[Навахо (округ, Аризона)]]
| [[:commons:Category:Petrified Forest National Park|Petrified Forest National Park]]
| ''[[:d:Q27974566|Petrified Forest National Wilderness Area]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 11
| data-sort-value="2009" | 2009
| ''[[:d:Q2403172|Pacific Islands Heritage Marine National Monument]]''
| [[Файл:Green turtle Palmyra Atoll National Wildlife Refuge.jpg|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:United States Pacific Island Wildlife Refuges|United States Pacific Island Wildlife Refuges]]
| ''[[:d:Q15465436|Baker Island National Wildlife Refuge]]''<br/>''[[:d:Q15475383|Howland Island National Wildlife Refuge]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 12
| data-sort-value="2009" | 2009
| ''[[:d:Q6612760|Marianas Trench Marine National Monument]]''
| [[Файл:President Bush creates Three Pacific Marine Monuments.jpg|center|128px]]
| [[Төньяк Мариан утраулары]]<br/>[[Гуам]]
| [[:commons:Category:Marianas Trench Marine National Monument|Marianas Trench Marine National Monument]]
|
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 13
|
| ''[[:d:Q125006|Brooklyn Bridge]]''
| [[Файл:Brooklyn Bridge and the Lower Manhattan skyline from Pebble Beach, New York.jpg|center|128px]]
| [[Манхэттэн]]<br/>[[Бруклин]]
| [[:commons:Category:Brooklyn Bridge|Brooklyn Bridge]]
|
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q202175|Ellis Island]]''
| [[Файл:Ellis island air photo.jpg|center|128px]]
| [[Нью-Джерси]]<br/>[[Манхэттэн]]<br/>[[Хадсон (округ, Нью-Джерси)]]
| [[:commons:Category:Ellis Island|Ellis Island]]
|
| ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q929965|Robie House]]''
| [[Файл:La prairie house de -franklloydwright -chicago -robiehouse (33934116221).jpg|center|128px]]
| [[Чикаго]]
| [[:commons:Category:Robie House|Robie House]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| ''[[:d:Q968802|Serpent Mound]]''
| [[Файл:26 of 'A School History of the United States ...Serpent Mound in Ohio"' no cap (11303842305) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109969|Adams County]]''
| [[:commons:Category:Serpent Mound|Serpent Mound]]
|
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q1680814|Unity Temple]]''
| [[Файл:Oak Park Il Unity Temple9.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q331397|Oak Park]]''
| [[:commons:Category:Unity Temple|Unity Temple]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| ''[[:d:Q1702484|Johnson Wax Headquarters]]''
| [[Файл:Administration Building and Research Tower; Johnson Wax Headquarters; Racine, Wisconsin; June 9, 2012.JPG|center|128px]]
| [[Расин (Висконсин)]]
| [[:commons:Category:Johnson Wax Headquarters|Johnson Wax Headquarters]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q10497065|Dayton Aviation Sites]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q11326651|Huffman Prairie]]''<br/>''[[:d:Q8038202|Wright Cycle Company]]''<br/>''[[:d:Q1973387|Wright Flyer III]]''<br/>''[[:d:Q5685496|Hawthorn Hill]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q10498496|The 20th-Century Architecture of Frank Lloyd Wright]]''
| [[Файл:Fallingwater - by Frank Lloyd Wright.jpg|center|128px]]
|
|
| ''[[:d:Q2144588|Hollyhock House]]''<br/>''[[:d:Q1680814|Unity Temple]]''<br/>''[[:d:Q929965|Robie House]]''<br/>''[[:d:Q734970|Taliesin]]''<br/>''[[:d:Q463179|Fallingwater]]''<br/>''[[:d:Q11680575|Herbert and Katherine Jacobs First House]]''<br/>''[[:d:Q1208310|Taliesin West]]''<br/>''[[:d:Q201469|Solomon R. Guggenheim Museum]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q10525989|Hopewell Ceremonial Earthworks]]''
| [[Файл:Hopewell Culture National Historical Park.jpg|center|128px]]
| [[Оһайо (штат)|Оһайо]]
| [[:commons:Category:Hopewell Ceremonial Earthworks|Hopewell Ceremonial Earthworks]]
| ''[[:d:Q5470727|Fort Ancient]]''<br/>''[[:d:Q4315010|Хоупвелл милли тарихи мәдәният паркы]]''<br/>''[[:d:Q7016678|Newark Earthworks]]''<br/>''[[:d:Q5899962|Hopeton Earthworks]]''<br/>''[[:d:Q123916810|Seip Earthworks]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q10696914|Thomas Jefferson Buildings]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3306253|Poplar Forest]]''<br/>''[[:d:Q2537798|Virginia State Capitol]]''
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 23
|
| ''[[:d:Q11680575|Herbert and Katherine Jacobs First House]]''
| [[Файл:Jacobs First House - back 01.jpg|center|128px]]
| [[Мәдисон|Мәдисен]]
| [[:commons:Category:Herbert and Katherine Jacobs First House|Herbert and Katherine Jacobs First House]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| ''[[:d:Q22072987|Historic Moravian Bethlehem Historic District]]''
| [[Файл:The Tannery Oct 11.JPG|center|128px]]
| [[Бетлегем]]
| [[:commons:Category:Historic Moravian Bethlehem District|Historic Moravian Bethlehem District]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 25
|
| ''[[:d:Q36721643|California Current Conservation Complex]]''
|
| [[Калифорния (штат)|Калифорния]]
|
| ''[[:d:Q2100791|Point Reyes National Seashore]]''<br/>''[[:d:Q1456206|Golden Gate National Recreation Area]]''<br/>''[[:d:Q5617591|Greater Farallones National Marine Sanctuary]]''<br/>''[[:d:Q1132160|Cordell Bank National Marine Sanctuary]]''<br/>''[[:d:Q16830139|Farallon Islands National Wildlife Refuge]]''<br/>''[[:d:Q177587|California Coastal National Monument]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q36721759|Civil Rights Movement Sites]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5268379|Dexter Avenue Baptist Church]]''<br/>''[[:d:Q4897865|Bethel Baptist Church]]''<br/>''[[:d:Q197238|16th Street Baptist Church]]''
| ''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q65521214|Early Chicago Skyscrapers]]''
|
| [[Чикаго]]
|
| ''[[:d:Q546009|Auditorium Building]]''<br/>''[[:d:Q3477008|Second Leiter Building]]''<br/>''[[:d:Q6772574|Marquette Building]]''<br/>''[[:d:Q3441853|Rookery Building]]''<br/>''[[:d:Q1199833|Monadnock Building]]''<br/>''[[:d:Q14687991|Old Colony Building]]''<br/>''[[:d:Q5454770|Fisher Building]]''<br/>''[[:d:Q1324863|Sullivan Center]]''<br/>''[[:d:Q3266057|Ludington Building]]''
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q65521551|Marine Protected Areas of American Samoa]]''
|
| [[Америка Самоасы]]
|
| ''[[:d:Q31857500|National Marine Sanctuary of American Samoa]]''<br/>''[[:d:Q7367638|Rose Atoll Marine National Monument]]''<br/>''[[:d:Q21847567|Rose Atoll National Wildlife Refuge]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|География|Мәдәният|Тарих}}
* [[ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирас объектлары исемлекләре]]
[[Төркем:Илләр буенча Бөтендөнья мирасы]][[Төркем:АКШ мәдәнияте]][[Төркем:АКШ истәлекле урыннары]]
axdxdn03bgp6a3v1rz28f67o3uqddiq
Австралиядәге Бөтендөнья матди мәдәни мирас объектлары
0
864609
5958574
5946708
2026-06-11T09:18:15Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958574
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{УК}}
Бу исемлектә '''{{AUS}} территориясендәге''' [[File:World_Heritage_Logo_global.svg|20px]] '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирас]]ның ''[[матди мирас|матди объектлары]]''''' күрсәтелә.
== Объектларны сайлау ==
Керүче объектлар {{UNESCO}}ның ({{lang-en|UNESCO / United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization}}, {{lang-ru|ЮНЕСКО / Организация Объединённых Наций по вопросам образования, науки и культуры}}) халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|Бөтөндөнья мирас комитеты||ru|Комитет всемирного наследия}} утырышларында хупланган.
Халыкара исемлеккә рәсми кабул итү адымына кадәр, намзәт объектлар җирле дәүләтнең ЮНЕСКО эшләре комиссиясе тәкъдиме буенча ЮНЕСКОның махсуслаштырылган халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICOMOS||ru|Международный совет по сохранению памятников и достопримечательных мест}}, {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICCROM||ru|Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей}} һәм {{тәрҗемә ителмәгән 5|IUCN||ru|Международный союз охраны природы}} эксперт оешмалары хезмәткәрләре тарафыннан тирән өйрәнелә, боларның бәяләмәләр һәм киңәшләр белән баетылган досьесы һәр әгъза-ил делегациясенә тапшырыла.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
== Рәсми исемлектә ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q408. ?item wdt:P1435 wd:Q9259 }
|section=
|sort=P571
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! нәрсәдән тора
! критерий
|-
| style='text-align:right'| 1
| data-sort-value="1958" | 1958-01-23
| ''[[:d:Q251999|Улуру - Ката Тьюта милли паркы]]''
| [[Файл:UluruClip3ArtC1941.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3235|Төньяк территория]]''
| [[:commons:Category:Uluru-Kata Tjuta National Park|Uluru-Kata Tjuta National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038979|(v)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''<br/>''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
| data-sort-value="1973" | 1973
| ''[[:d:Q45178|Сидней опера театры]]''
| [[Файл:Sydney Opera House Sails.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1094194|Сидней шәһәре]]''
| [[:commons:Category:Sydney Opera House|Sydney Opera House]]
|
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''
|-
| style='text-align:right'| 3
| data-sort-value="1979" | 1979-04-05
| ''[[:d:Q189657|Какаду тыюлыгы]]''
| [[Файл:.00 323. Rock paintings in Australia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3235|Төньяк территория]]''
| [[:commons:Category:Kakadu National Park|Kakadu National Park]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 4
| data-sort-value="1981" | 1981
| [[Бөек барьер рифы]]
| [[Файл:GreatBarrierReef-EO.JPG|center|128px]]
| [[Квинсленд]]
| [[:commons:Category:Great Barrier Reef|Great Barrier Reef]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 5
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q747875|Уилландра күлләр төбәге]]''
| [[Файл:Willandra Lakes.png|center|128px]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
| [[:commons:Category:Willandra Lakes Region|Willandra Lakes Region]]
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
| data-sort-value="1981" | 1981
| ''[[:d:Q65096742|Какаду милли паркы]]''
| [[Файл:Kakadu (AU), Kakadu National Park, Nadap Lookout -- 2019 -- 4200.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3235|Төньяк территория]]''
|
| ''[[:d:Q189657|Какаду тыюлыгы]]''<br/>''[[:d:Q21890658|Field Island]]''<br/>''[[:d:Q21893805|Barron Island]]''
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''<br/>''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 7
| data-sort-value="1982" | 1982
| ''[[:d:Q138170|Тасмания кыргый табигате]]''
| [[Файл:CradleMountain.jpg|center|128px]]
| [[Тасмания]]
| [[:commons:Category:Tasmanian Wilderness World Heritage Area|Tasmanian Wilderness World Heritage Area]]
| ''[[:d:Q1905973|Mount Field National Park]]''<br/>''[[:d:Q385655|Walls of Jerusalem National Park]]''<br/>''[[:d:Q967541|Southwest National Park]]''<br/>''[[:d:Q827526|Mole Creek Karst National Park]]''<br/>''[[:d:Q827519|Hartz Mountains National Park]]''<br/>''[[:d:Q1445146|Franklin-Gordon Wild Rivers National Park]]''<br/>''[[:d:Q1138453|Cradle Mountain-Lake St Clair National Park]]''<br/>''[[:d:Q2564405|Central Plateau Conservation Area]]''<br/>''[[:d:Q5267406|Devils Gullet State Reserve]]''<br/>''[[:d:Q7567127|South East Mutton Bird Islet]]''
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''<br/>''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 8
| data-sort-value="1986" | 1986
| ''[[:d:Q643063|Австралиянең Гондвана яңгырлы урманнары]]''
| [[Файл:Box Log Falls.jpg|center|128px]]
| [[Квинсленд]]<br/>[[Яңа Көньяк Велс]]
| [[:commons:Category:Central Eastern Rainforest Reserves|Central Eastern Rainforest Reserves]]
| ''[[:d:Q893407|Border Ranges National Park]]''<br/>''[[:d:Q6549934|Limpinwood Nature Reserve]]''<br/>''[[:d:Q7069686|Numinbah Nature Reserve]]''<br/>''[[:d:Q1165327|Mount Nothofagus National Park]]''<br/>''[[:d:Q2347510|Wollumbin National Park]]''<br/>''[[:d:Q1573530|Nightcap National Park]]''<br/>''[[:d:Q2096005|Washpool National Park]]''<br/>''[[:d:Q1522939|Gibraltar Range National Park]]''<br/>''[[:d:Q733344|Iluka Nature Reserve]]''<br/>''[[:d:Q1982368|New England National Park]]''<br/>''[[:d:Q524956|Dorrigo National Park]]''<br/>''[[:d:Q6921381|Mount Hyland Nature Reserve]]''<br/>''[[:d:Q1584958|Werrikimbe National Park]]''<br/>''[[:d:Q2095735|Willi Willi National Park]]''<br/>''[[:d:Q808934|Barrington Tops National Park]]''<br/>''[[:d:Q1848058|Springbrook National Park]]''<br/>''[[:d:Q1360751|Mount Chinghee National Park]]''<br/>''[[:d:Q1894197|Mount Barney National Park]]''<br/>''[[:d:Q1628962|Main Range National Park]]''<br/>''[[:d:Q8023299|Wilsons Peak Flora Reserve]]''<br/>''[[:d:Q5443696|Fenwicks Scrub Flora Reserve]]''<br/>''[[:d:Q65099422|Mount Seaview Nature Reserve]]''<br/>''[[:d:Q65099433|Mount Mistake National Park]]''<br/>''[[:d:Q65099436|Turtle Rock Environmental Park]]''<br/>''[[:d:Q65099438|Telemon Environmental Park]]''<br/>''[[:d:Q65099441|Goomburra State Forest]]''<br/>''[[:d:Q65099444|Spicers Gap State Forest]]''<br/>''[[:d:Q65099447|Gilbert State Forest]]''<br/>''[[:d:Q65099449|Emu Vale State Forest]]''<br/>''[[:d:Q65099452|Gambubal State Forest]]''<br/>''[[:d:Q65099455|Teviot State Forest]]''<br/>''[[:d:Q65099458|Killarney State Forest]]''<br/>''[[:d:Q65099460|Burnett Creek State Forest]]''<br/>''[[:d:Q65099463|Cronan Creek State Forest]]''<br/>''[[:d:Q65099466|'Palen Creek' State Forest]]''<br/>''[[:d:Q65099469|Rabbitt Board Paddock Reserves]]''<br/>''[[:d:Q65099472|Prison Purposes Land]]''<br/>''[[:d:Q65099475|Mount Clunie Flora Reserve]]''<br/>''[[:d:Q65099480|Amaroo Flora Reserve]]''<br/>''[[:d:Q65099484|Kerripit Beech Flora Reserve]]''
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 9
| data-sort-value="1987" | 1987
| ''[[:d:Q679568|Пурнулулу милли паркы]]''
| [[Файл:00 2161 Purnululu-Nationalpark - Western Australia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''<br/>''[[:d:Q1571907|Холлс Крик өязе]]''
| [[:commons:Category:Purnululu National Park|Purnululu National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 10
| data-sort-value="1988" | 1988
| ''[[:d:Q1135808|Квинсленд юеш тропик урманнары]]''
| [[Файл:Daintree National Park.jpg|center|128px]]
| [[Квинсленд]]
| [[:commons:Category:Wet Tropics of Queensland|Wet Tropics of Queensland]]
| ''[[:d:Q65099994|Wet Tropics of Queensland - Main component]]''<br/>''[[:d:Q65100016|Wet Tropics of Queensland - Component around Malbon Thompson and Graham Range]]''<br/>''[[:d:Q65100019|Wet Tropics of Queensland - Component around Curtain Fig]]''<br/>''[[:d:Q65100021|Wet Tropics of Queensland - Component around Lake Barrine]]''<br/>''[[:d:Q65100023|Wet Tropics of Queensland - Component around Lake Eacham]]''<br/>''[[:d:Q65100027|Wet Tropics of Queensland - Component around Russell River]]''<br/>''[[:d:Q65100030|Wet Tropics of Queensland - Component around Hugh Nelson Range]]''<br/>''[[:d:Q65100032|Wet Tropics of Queensland - Component around Malaan]]''<br/>''[[:d:Q65100035|Wet Tropics of Queensland - Component around Moresby Range]]''<br/>''[[:d:Q65100038|Wet Tropics of Queensland - Component around Cowley]]''<br/>''[[:d:Q65100040|Wet Tropics of Queensland - Component around Kurrimine Beach]]''<br/>''[[:d:Q65100043|Wet Tropics of Queensland - Component around Mission Beach]]''<br/>''[[:d:Q65100047|Wet Tropics of Queensland - Component around Edmund Kennedy]]''<br/>''[[:d:Q65100049|Wet Tropics of Queensland - Component around Paluma Range]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 11
| data-sort-value="1991" | 1991
| ''[[:d:Q38167074|Акулалар култыгы]]''
|
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''
|
| ''[[:d:Q1785373|Shark Bay Marine Park]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 12
| data-sort-value="1992" | 1992
| ''[[:d:Q134905|К'гари утравы]]''
| [[Файл:Fraser Island view from Indian Head.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1066809|Фрейзер яр буйлары төбәге]]''<br/>[[Квинсленд]]
| [[:commons:Category:K'gari|K'gari]]
| ''[[:d:Q38584|dingo]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 13
| data-sort-value="1994" | 1994
| ''[[:d:Q15933552|Австралиянең борынгы имезүчеләр табылдыклары җирләре]]''
| [[Файл:Riversleigh.jpg|center|128px]]
| [[Квинсленд]]
|
| ''[[:d:Q635473|Riversleigh]]''<br/>''[[:d:Q1135796|Naracoorte Caves National Park]]''
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 14
| data-sort-value="2000" | 2000
| ''[[:d:Q934627|Зәңгәр таулары милли парклар төбәге]]''
| [[Файл:Jamison Valley, Blue Mountains, Australia - Nov 2008.jpg|center|128px]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
| [[:commons:Category:Greater Blue Mountains Area|Greater Blue Mountains Area]]
|
| ''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 15
| data-sort-value="2011" | 2011<br/>2005
| ''[[:d:Q1541665|Нингалу корал рифы]]''
| [[Файл:00 2875 Western Australia - Ningaloo Reef.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''
| [[:commons:Category:Ningaloo Reef|Ningaloo Reef]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 16
| data-sort-value="2013" | 2013
| ''[[:d:Q25386203|Муруҗуга милли паркы]]''
| [[Файл:Ancient and Modern 4,000 years.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''<br/>''[[:d:Q1362696|Пилбара төбәге]]''<br/>''[[:d:Q669605|Каррата шәһәре]]''
| [[:commons:Category:Murujuga National Park|Murujuga National Park]]
|
| ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| [[Макквори утравы]]
| [[Файл:MacquarieIsland7.JPG|center|128px]]
|
| [[:commons:Category:Macquarie Island|Macquarie Island]]
|
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| [[Һөрд утравы һәм Макдональд утраулары]]
| [[Файл:Heard Island.jpg|center|128px]]
| [[Австралия]]
| [[:commons:Category:Heard Island and McDonald Islands|Heard Island and McDonald Islands]]
| ''[[:d:Q1592377|Heard Island]]''<br/>''[[:d:Q1915097|McDonald Islands]]''<br/>''[[:d:Q3437591|Meyer Rock]]''<br/>''[[:d:Q25267323|Flat Island]]''<br/>''[[:d:Q25267334|Shag Island]]''<br/>''[[:d:Q5309400|Drury Rock]]''<br/>''[[:d:Q7400146|Sail Rock]]''
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q260465|Будҗ Бим тавы]]''
|
| [[Виктория (штат)]]
|
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q391496|Австралия каторга урыннары]]''
| [[Файл:PortArthurPenitentiary.jpg|center|128px]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]<br/>[[Норфолк утравы|Норфолк Утравы]]<br/>[[Тасмания]]<br/>''[[:d:Q3206|Көнбатыш Австралия]]''
| [[:commons:Category:Australian Convict Sites|Australian Convict Sites]]
| ''[[:d:Q1580915|Kingston and Arthurs Vale Historic Area]]''<br/>''[[:d:Q1580293|Old Government House, Parramatta]]''<br/>''[[:d:Q1577600|Hyde Park Barracks]]''<br/>''[[:d:Q19871567|Brickendon Estate]]''<br/>''[[:d:Q1144760|Darlington Probation Station]]''<br/>''[[:d:Q1544323|Great North Road]]''<br/>''[[:d:Q1046891|Cascades Female Factory]]''<br/>''[[:d:Q999109|Port Arthur]]''<br/>''[[:d:Q1104231|Coal Mines Historic Site]]''<br/>''[[:d:Q1105244|Cockatoo Island]]''<br/>''[[:d:Q3089169|Fremantle Prison]]''
| ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q1869866|Лорд Хоу уртаулар төркеме]]''
| [[Файл:LordHoweIslandFromKimsLookout.jpg|center|128px]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]
|
| ''[[:d:Q104784|Lord Howe Island]]''<br/>''[[:d:Q2695142|Wolf Rock, Lord Howe Island]]''<br/>''[[:d:Q38046157|Sail Rock, Lord Howe Island]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| ''[[:d:Q15278460|Патша күргәзмәләр бинасы һәм Карлтон бакчалары]]''
| [[Файл:Aerial Photo of Royal Exhibition Building, Melbourne.jpg|center|128px]]
| [[Мельбурн]]
|
| ''[[:d:Q829338|Carlton Gardens]]''<br/>''[[:d:Q695935|Royal Exhibition Building]]''
| ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Намзәтләр ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q408. ?item wdt:P1435 wd:Q1459900 }
|section=
|sort=P571
|columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! нигезләнү
! Исем
! рәсем
! урнашу
! Викиҗыентык
! нәрсәдән тора
! критерий
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q260465|Будҗ Бим тавы]]''
|
| [[Виктория (штат)]]
|
|
| ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
|
| ''[[:d:Q745846|Flinders Ranges]]''
| [[Файл:Flinders Ranges South Australia wide.jpg|center|128px]]
| [[Көньяк Австралия]]
| [[:commons:Category:Flinders Ranges|Flinders Ranges]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q30101271|Australian Cornish Mining Sites]]''
|
| [[Көньяк Австралия]]
| [[:commons:Category:Australian Cornish Mining Sites|Australian Cornish Mining Sites]]
| ''[[:d:Q1000133|Burra]]''<br/>''[[:d:Q3323606|Moonta]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q56283026|Parramatta Female Factory and Institutions Precinct]]''
|
| ''[[:d:Q11079799|City of Parramatta]]''
| [[:commons:Category:Parramatta Female Factory and Institutions Precinct|Parramatta Female Factory and Institutions Precinct]]
| ''[[:d:Q7139738|Parramatta Female Factory]]''<br/>''[[:d:Q60220106|Norma Parker Correctional Centre]]''
|
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q65096312|Great Sandy World Heritage Area]]''
|
| [[Квинсленд]]
|
| ''[[:d:Q1422878|Great Sandy National Park]]''<br/>''[[:d:Q21914584|Breaksea Spit]]''<br/>''[[:d:Q21904420|Platypus Bay]]''<br/>''[[:d:Q5599921|Great Sandy Strait]]''<br/>''[[:d:Q21900702|Tin Can Bay]]''<br/>''[[:d:Q38145396|Wide Bay Military Reserve]]''
| ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q65096317|Gondwana Rainforests (extension)]]''
| [[Файл:Box Log Falls.jpg|center|128px]]
| [[Яңа Көньяк Велс]]<br/>[[Квинсленд]]
|
|
| ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]''
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q135244298|Victorian Goldfields]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q260317|Castlemaine]]''<br/>''[[:d:Q992412|Creswick]]''<br/>[[Бендиго]]<br/>''[[:d:Q174261|Walhalla]]''<br/>''[[:d:Q31444659|Mount Franklin]]''
| ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Сылтамалар ==
{{Тышкы сылтамалар}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|География|Мәдәният|Тарих}}
* [[ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирас объектлары исемлекләре]]
[[Төркем:Илләр буенча Бөтендөнья мирасы]][[Төркем:Австралия мәдәнияте]][[Төркем:Австралия истәлекле урыннары]]
rz70zbbdr9u9r02gt96dre70ki8k24r
Анна Чугайнова
0
927411
5958222
4644802
2026-06-10T14:47:18Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958222
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Чугайнова Анна Павел кызы''' ([[1964]] елның [[26 ноябрь|26 ноябре]]ндә туган) — Россия математигы, физика-математика фәннәре докторы (2007). [[Россия Федерациясенең Дәүләт премиясе]] лауреаты (2003).
== Тәрҗемәи хәле ==
1964 елның 26 ноябрендә туган.
[[МДУ-ның механика-математика факультеты]]н (1987) һәм аспирантураны (1990) тәмамлаган.
1990 елдан бирле [[РФА-нең В. А. Стеклов исемендәге математика институты]]нда эшли.
Физика-математика фәннәре докторы (Деформацияләнүче каты җисем механикасы).
== Фәнни кызыксынулары ==
Тоташ мохитләрдә удар дулкыннары, сыгылмалы һәм ябышкак-сыгылмалы мохитләрдә дисперсия булуда дулкыннарның таралышы, сызыкча булмаган динамик сыгылмалык теориясенең автомодель мәсьәләләренең чишелешләренең сыңар булмавы.
== Укытуы ==
1997—1999 елларда — [[МАИ]]-ының югары математика кафедрасы доценты<ref>[http://www.rstu.ru/about/arc_sostav.php Состав кафедры высшей математики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180327175559/http://www.rstu.ru/about/arc_sostav.php |date=2018-03-27 }} [[МАИ]]</ref>.
== Библиографиядән ==
'''Диссертацияләр:'''
* Некоторые особенности поведения нелинейных волн в упругих и вязкоупругих средах : диссертация … кандидата физико-математических наук : 01.02.04 / МГУ им. М. В. Ломоносова. — Москва, 1991. — 130 с. : ил.
* Классические и неклассические разрывы и их структуры в нелинейно-упругих средах с дисперсией и диссипацией : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.02.04 / Чугайнова Анна Павловна; [Место защиты: Ин-т проблем механики РАН]. — Москва, 2007. — 193 с. : ил.<ref>{{Cite web |url=https://search.rsl.ru/ru/record/01003816831 |title=Классические и неклассические разрывы и их структуры в нелинейно-упругих средах с дисперсией и диссипацией |access-date=2022-05-13 |archive-date=2022-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220513162739/https://search.rsl.ru/ru/record/01003816831 |url-status=live }}</ref>
'''Китаплар:'''
* Современные проблемы математики / Мат. ин-т им. В. А. Стеклова Российской акад. наук; [редсовет: ''[[Адян, Сергей Иванович|С. И. Адян]] и др.'']. — Москва : МИАН, 2003-. — 20 см. Вып. 7: Классические и неклассические разрывы и их структуры в нелинейно-упругих средах с дисперсией и диссипацией / ''[[Куликовский, Андрей Геннадьевич|А. Г. Куликовский]], А. П. Чугайнова''. — Москва : МИАН, 2007. — 148 с. : ил., табл.; 20 см; ISBN 5-98419-019-2
* Математические методы изучения разрывных решений нелинейных гиперболических систем уравнений / ''А. Г. Куликовский, [[Свешникова, Елена Ивановна|Е. И. Свешникова]], А. П. Чугайнова''. — Москва : МИАН, 2010. — 120 с. : ил.; 20 см. — (Лекционные курсы НОЦ / Мат. ин-т им. В. А. Стеклова Российской акад. наук; Вып. 16).; ISBN 5-98419-037-X
== Бүләкләнүләре һәм званиеләре ==
* 2003 ел [[Россия Федерациясенең Дәүләт премиясе]] — «Тоташ мохитләрдә гиперболик югары тәртип тигезләмәләр белән тасвирланучы сызыкча булмаган дулкыннар: өзелүләр һәм аларның структуралары»<ref>{{Cite web |url=http://kremlin.ru/acts/bank/21402 |title=Указ Президента Российской Федерации от 09.09.2004 г. № 1154 |access-date=2022-05-13 |archive-date=2019-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712162144/http://kremlin.ru/acts/bank/21402 |url-status=live }}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Чыганаклар ==
* [http://www.mathnet.ru/rus/person21420 Статьи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251111021134/https://www.mathnet.ru/rus/person21420 |date=2025-11-11 }} // [[Math-Net.Ru]]
* [http://www.mi-ras.ru/index.php?c=show_dep&id=4&showmode=groups&filter=1&l=0 Сотрудники отдела механики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241130230518/https://www.mi-ras.ru/index.php?c=show_dep&id=4&showmode=groups&filter=1&l=0 |date=2024-11-30 }} // [[МИ РАН]]
* [https://elibrary.ru/author_items.asp?authorid=15944 Её статьи] в [[РИНЦ]].
[[Төркем:Математиклар]]
f99tp71q6m4i1rgl24sq16j4rzbzm26
Анна Мишина
0
927496
5958211
4645905
2026-06-10T14:42:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958211
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Мишина Анна Пётр кызы''' ([[1926]] елның [[28 август]]ы — [[2004]] елның [[24 октябрь|24 октябре]]) — ССРБ һәм Россия математигы, [[Группалар теориясе|группалар теориясе]], [[Абель группасы|Абель группалары]] өлкәсендә белгеч.
== Тәрҗемәи хәле ==
1949 елда Мәскәү Дәүләт Университетының механика-математика факультетын тәмамлаган. 1952 елда кандидат диссертациясен яклаган. 1952 елдан гомере ахырына кадәр МДУ-да ассистент, аннан соң доцент вазыйфасында эшләгән. Группалар теориясе буенча күпсанлы мәкаләләр авторы булып тора.<ref>[[Math-Net.ru]] [http://www.mathnet.ru/rus/person26978 Мишина Анна Петровна] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190415192950/http://www.mathnet.ru/rus/person26978 |date=2019-04-15 }}</ref>, двух монографий.
== Фәнни хезмәтләре ==
* {{книга | автор = Мишина А. П., Скорняков Л. А.| заглавие = Абелевы группы и модули|место = Москва | издательство = Наука | год = 1969 | страниц = 152|тираж = | isbn = |ref = Мишина}}
* {{книга | автор = Мишина А. П., Проскуряков И. Л.| заглавие = Высшая алгебра|место = Москва | издательство = Физматлит | год = 1962 | страниц =300|тираж = | isbn = |ref = Мишина}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* П. А. Крылов, [http://mi.mathnet.ru/vtgu91 «Мишина Анна Петровна (к 70-летию кафедры алгебры ТГУ)»]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Вестн. Томск. гос. ун-та. Матем. и мех., 2008, № 1(2), 97-99
[[Төркем:Математиклар]]
kwvalp2kaarksh84bewhf3547c8fkj2
Санкт-Петербург политехник университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге
0
927504
5958510
5946660
2026-06-11T03:14:23Z
ListeriaBot
24345
Wikidata list updated [V2]
5958510
wikitext
text/x-wiki
{{Мәгълүмати исемлек}}
{{seealso|ru:К:Преподаватели Санкт-Петербургского политехнического университета|}}
'''{{Label|Q136698887|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q136698887|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q136698887|lang=en}}}}) — төрле елларда [[Санкт-Петербург политехник университеты]]нда (1899-бүгенгәчә) эшләгән шәхесләр исемлеге.
{{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}}
Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели.
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1379834. ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=
|columns=number:#,label:исем,p108/Q1379834/p580:башлау,p108/Q1379834/p582:тәмамлау,p69,p106,p569,p19,p570,p20}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! исем
! башлау
! тәмамлау
! әлма-матер
! һөнәр төре
! туу датасы
! туу урыны
! үлем датасы
! үлем урыны
|-
| style='text-align:right'| 1
| ''[[:d:Q99570569|Ekaterina Babich]]''
| 2017-01-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Борис Залесский]]
|
|
|
| ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q19356817|петролог]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-07-14
| [[Казан]]
| data-sort-value="1966" | 1966-07-07
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| ''[[:d:Q100313238|Vladimir Badenko]]''
| 1996-02-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 4
| ''[[:d:Q100394458|Андрей Павлович Фалалеев]]''
| 2016
| 2017
| ''[[:d:Q1987511|Акъяр дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-02-09
| [[Kireç|Киреч]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 5
| ''[[:d:Q100704926|Lyudmila Kogan]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q811122|төзүче]]''
| data-sort-value="1965" | 1965-08-14
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 6
| ''[[:d:Q101048238|Daria Chernyuk]]''
| 2014-07-15
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 7
| ''[[:d:Q101165702|Kseniia Usanova]]''
| 2012-09-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 8
| ''[[:d:Q101235490|Andrei Medvedev]]''
| 1986-03-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 9
| ''[[:d:Q101235494|Alexey Mayzel]]''
| 2010-09-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 10
| ''[[:d:Q101472321|Aleksandr Markvart]]''
| 2019-04-01
|
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 11
| ''[[:d:Q102425940|Gleb Turichin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1963" | 1963-09-02
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 12
| ''[[:d:Q103029536|Anna Maikova]]''
| 2014-08
| 2022-12
| ''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]''<br/>''[[:d:Q1155944|Paris Descartes University]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 13
| ''[[:d:Q105570766|Палеев, Илья Исаакович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q107290369|физик-җылылыкчы]]''
| data-sort-value="1901" | 1901
| [[Глуск]]
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|-
| style='text-align:right'| 14
| ''[[:d:Q106559735|Anatolij Nikolaevič Kaševarov]]''
| 1999
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1952" | 1952-04-19
| [[Биләү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 15
| ''[[:d:Q108040998|Andrey Artyukhov]]''
| 1981-10
| 1985-11
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1958" | 1958-04-18
| [[Дим (станция)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 16
| ''[[:d:Q108528739|Файнштейн, Эммануил Григорьевич]]''
| 1944
| 1945
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-11-07
| [[Кривой Рог]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-19
| [[Кривой Рог]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| ''[[:d:Q109425619|Леонид Павлович Юшков]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1890" | 1890
|
| data-sort-value="1970" | 1970
|
|-
| style='text-align:right'| 18
| ''[[:d:Q109489586|Светуньков, Сергей Геннадьевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q3162985|Ислам Кәримов исемендәге Ташкент дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1960" | 1960-08-31
| [[Ташкент]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 19
| ''[[:d:Q109490053|Шур, Соломон Саулович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1920" | 1920-01-09
| [[Орша]]
| data-sort-value="2009" | 2009-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| ''[[:d:Q109493483|Vladimir Ivanovič Ivanov-Omskij]]''
|
|
| ''[[:d:Q4497732|Санкт-Петербург дәүләт университетының химия факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1932" | 1932-12-19
| [[Волгоград]]
| data-sort-value="2022" | 2022-04-15
| ''[[:d:Q51004|Siversky]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
| ''[[:d:Q110152852|Ivan Goncharov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 22
| ''[[:d:Q112470706|Volf Motylev]]''
| 1925
|
| ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-01-01
| [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]]
| data-sort-value="1967" | 1967-01-01
|
|-
| style='text-align:right'| 23
| ''[[:d:Q112819239|Oleg L. Fedin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 24
| ''[[:d:Q113414680|Alexey Orlov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''
|
| data-sort-value="1917" | 1917-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1988" | 1988-08-16
| ''[[:d:Q98166011|Berezayka]]''
|-
| style='text-align:right'| 25
| ''[[:d:Q116997200|Воробьёв, Леонид Евгеньевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1939" | 1939-06-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2023" | 2023-03-03
|
|-
| style='text-align:right'| 26
| ''[[:d:Q119685097|Vadim K. Ivanov]]''
| 1978-11<br/>2020-01<br/>2012<br/>1999-12
| 2018<br/>2017-08
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-04-05
| ''[[:d:Q245747|Budogoshch]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 27
| ''[[:d:Q120265980|Кендысь, Павел Николаевич]]''
| 1961
| 1980
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1908" | 1908-08-16
| [[Орёл]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 28
| ''[[:d:Q120267413|Глухов, Владимир Викторович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1947" | 1947-05-16
| [[Мәскәү]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 29
| ''[[:d:Q123510463|Лбова Людмила Валентиновна]]''
|
|
| [[Иркутск дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-30
| ''[[:d:Q4250916|Kyren]]''
|
|
|-
| style='text-align:right'| 30
| ''[[:d:Q124771752|Ломакин, Александр Александрович]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
|
| data-sort-value="1903" | 1903-04-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1962" | 1962-06-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| ''[[:d:Q125201733|Vsevolod Dyakonov]]''
| 1929
| 1931
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q15814223|Михаил артиллерия укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-05-23
|
| data-sort-value="1942" | 1942-04-28
| [[Екатеринбург]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| ''[[:d:Q131726276|Aram Sveshnikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1911" | 1911-11-18
| [[Санкт-Петербург]]<br/>[[Россия империясе]]
| data-sort-value="1979" | 1979-03-24
|
|-
| style='text-align:right'| 33
| ''[[:d:Q131931420|Александр Фёдорович Шингарев]]''
| 1930
| 1934
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1901" | 1901-03-18
| [[Таганрог]]
| data-sort-value="1991" | 1991
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| ''[[:d:Q136698462|Доманский Борис Иосифович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 35
| ''[[:d:Q136699754|Evgeny Yurevich]]''
| 1953<br/>1966<br/>1971
| 1966<br/>1973
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1926" | 1926-11-25
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2020" | 2020-06-03
|
|-
| style='text-align:right'| 36
| ''[[:d:Q136702777|Сабинин Юрий Алексеевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 37
| ''[[:d:Q136709471|Кнорринг Вадим Глебович]]''
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 38
| ''[[:d:Q136709687|Дранников Василий Гаврилович]]''
| 1958
| 1974
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 39
| ''[[:d:Q136758678|Nikolai Shaplygin]]''
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 40
| ''[[:d:Q136758849|Никольский Георгий Николаевич]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 41
| ''[[:d:Q136769047|Попов Владимир Константинович]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 42
| ''[[:d:Q136769119|Васильев Дмитрий Васильевич]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[Николай Семенов (1896)]]
| 1928
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q4406448|Samara Real School]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-04-03
| [[Сарытау]]
| data-sort-value="1986" | 1986-09-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| ''[[:d:Q51145|Andrij Bilohrud]]''
|
|
| ''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value="1875" | 1875
| [[Житомир]]
| data-sort-value="1933" | 1933-07-19
| [[Гатчина]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[Петр Капица]]
|
|
| ''[[:d:Q332342|Тринити көллияте]]''<br/>''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[профессор]]
| data-sort-value="1894" | 1894-06-26
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value="1984" | 1984-04-08
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| ''[[:d:Q185110|Igor Kurchatov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q12098980|Simferopol gymnasium №1]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-08<br/>1902-12-30
| [[Сем (Чиләбе өлкәсе)|Сем]]
| data-sort-value="1960" | 1960-02-07
| ''[[:d:Q2042212|Barvikha]]''
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[Евгений Замятин (1884)]]
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| ''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-01-20
| [[Лебедянь]]
| data-sort-value="1937" | 1937-03-10
| ''[[:d:Q194420|16th arrondissement of Paris]]''
|-
| style='text-align:right'| 48
| ''[[:d:Q205981|Alexander Friedmann]]''
|
|
| ''[[:d:Q4127845|The Second Saint Petersburg Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1888" | 1888-06-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1925" | 1925-09-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| ''[[:d:Q216713|Boris Gidaspov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1933" | 1933-04-16
| [[Самар]]
| data-sort-value="2007" | 2007-08-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| ''[[:d:Q331067|Абрам Йоффе]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-10-17
| [[Ромны]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-14
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| ''[[:d:Q372097|Jacob Tamarkin]]''
| 1922
| 1925
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-07-11
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value="1945" | 1945-11-18
| [[Бетесда (Мэриленд)]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| ''[[:d:Q377725|Peter Struve]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Карл һәм Франц исемендәге Грац университеты|Грац университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1870" | 1870-01-26
| [[Пермь]]
| data-sort-value="1944" | 1944-02-26<br/>1944-02-22
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| ''[[:d:Q443708|Nikolay Dollezhal]]''
|
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q88104022|Energietechniker]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-10-15
| ''[[:d:Q4334592|Omelnyk]]''
| data-sort-value="2000" | 2000-11-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| ''[[:d:Q450840|J. V. Uspensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-05-11
| [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]]
| data-sort-value="1947" | 1947-01-27
| [[Сан-Франциско]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[Иван Виноградов]]
| 1920
| 1934
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-09-02
| ''[[:d:Q4293660|Милолүб]]''
| data-sort-value="1983" | 1983-03-20
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| ''[[:d:Q487983|Anatoly Petrovich Alexandrov]]''
| 1931
| 1941
| ''[[:d:Q56709733|Faculty of Physics and Mathematics of Kyiv University]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q56627895|Kiev Real School]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-01-31
| ''[[:d:Q65380|Тарачча]]''
| data-sort-value="1994" | 1994-02-03
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| ''[[:d:Q502391|Andrey Gagarin]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2011" | 2011-01-30
| [[Мэриленд|Мериленд]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| ''[[:d:Q551204|Stephen Timoshenko]]''
|
|
| ''[[:d:Q56757915|école secondaire de Romny]]''<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-12-10
| ''[[:d:Q4526531|Shpotivka]]''
| data-sort-value="1972" | 1972-05-29
| [[Вупперталь]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| ''[[:d:Q716067|Semyon Aranovich Gershgorin]]''
| 1923
| 1930
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1901" | 1901-08-24
| [[Пружаны]]
| data-sort-value="1933" | 1933-05-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| ''[[:d:Q951957|Yakov Frenkel]]''
| 1921
| 1952
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4360202|Karl May School]]''
| ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1894" | 1894-02-10
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value="1952" | 1952-01-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| ''[[:d:Q959719|Rodion Kuzmin]]''
| 1922
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1891" | 1891-11-21
| [[Витебск]]
| data-sort-value="1949" | 1949-03-24
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| ''[[:d:Q982620|Vladimir Anatolyevich Yakovlev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4412476|Төньяк-Көнбатыш дәүләт читтән торып укулы техника университеты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''
| data-sort-value="1944" | 1944-11-25
| [[Олёкминск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 63
| ''[[:d:Q1849913|Vladimir Shchuko]]''
|
|
| ''[[:d:Q59421313|Югары сынлы сәнгать академиясе]]''
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q627325|график дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q2707485|сәхнә бизәүче]]''<br/>''[[:d:Q11613590|театраль сәхнә мохите дизайнеры]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-07-05<br/>1878-07-17
| [[Берлин]]
| data-sort-value="1939" | 1939-01-17<br/>1939-01-18
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| ''[[:d:Q2309330|Alexander Alexandrovich Chuprov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''
| ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]
| data-sort-value="1874" | 1874-02-06
| [[Мосальск]]
| data-sort-value="1926" | 1926-04-19
| [[Женева]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| ''[[:d:Q2392382|George de Bothezat]]''
|
|
| ''[[:d:Q1334582|Льеж университеты]]''<br/>''[[:d:Q58072309|Kharkiv Practical Technological Institute]]''<br/>''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''
| ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1882" | 1882-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1940" | 1940-02-01
| [[Бостон]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| ''[[:d:Q2486734|Vladimir Grum-Grzhimailo]]''
|
|
| ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''
| data-sort-value="1864" | 1864-02-24
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1928" | 1928-10-30
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| ''[[:d:Q2587153|Vladimir Lebedev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q6606110|сәнәгатьче]]''
| data-sort-value="1879" | 1879
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1947" | 1947-02-22
| [[Париж]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| ''[[:d:Q2621353|Aleksandr Kornilov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]
| data-sort-value="1862" | 1862-11-18<br/>1862-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1925" | 1925-04-26
|
|-
| style='text-align:right'| 69
| ''[[:d:Q2627249|Ivan Bubnov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129767|Ф. Э. Дзержинский исемендәге югары хәрби-диңгез инженерлар укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q1297796|Советлар Союзы Флоты адмиралы Николай Герасимович Кузнецов исемендәге Хәрби-диңгез академиясе]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q1644847|диңгезчелек инженеры]]''<br/>''[[:d:Q3492027|су асты диңгезчесе]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1872" | 1872-01-18
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="1919" | 1919-03-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| ''[[:d:Q2634986|Yakov Davydov]]''
|
|
| ''[[:d:Q3652444|Тифлис гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]''
| data-sort-value="1888" | 1888-10-10
| [[Юхары Әйлис]]
| data-sort-value="1938" | 1938-07-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| ''[[:d:Q2748220|Pyotr Kobozev]]''
|
|
| ''[[:d:Q16351408|Polytechnical Institute Riga]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q21281706|академик оешмасы администраторы]]''
| data-sort-value="1878" | 1878-08-25<br/>1878-08-13
| ''[[:d:Q4430932|Спасск өязе]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-01-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| ''[[:d:Q3615114|Anatoly Lurie]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q327029|механик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1901" | 1901-07-06
| [[Могилёв]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| ''[[:d:Q4056833|N. V. Ageev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-06-17<br/>1903-07-13
| [[Tbilisi|Тбилиси]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| ''[[:d:Q4060401|Aleksandr Alabyshev]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-01-10
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1983" | 1983-05-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| ''[[:d:Q4062732|Nadezhda Almazova]]''
|
|
| [[Иваново дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1952" | 1952-11-11
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 76
| ''[[:d:Q4065508|Nikolaĭ Nikolaevich Andreev]]''
| 1926
| 1938
| ''[[:d:Q4304001|3 нче Мәскәү кәдит курпысы]]''<br/>''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1880" | 1880-07-16
| ''[[:d:Q4248586|Kurmani]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-12-31
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| ''[[:d:Q4067062|Pyotr Antipin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-12-13
| [[Кашин]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| ''[[:d:Q4070488|Valentin Osipovitsj Aroetjunov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1908" | 1908-03-23
| [[Ашкабад]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| ''[[:d:Q4071540|Leonid Assur]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[инженер]]
| data-sort-value="1878" | 1878-03-31
| [[Рыбинск]]
| data-sort-value="1920" | 1920-05-19
| [[Воронеж]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| ''[[:d:Q4074229|Georgy Babat]]''
|
|
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| [[язучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-01-13
| [[Житомир]]
| data-sort-value="1960" | 1960-10-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[Александр Байков]]
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1870" | 1870-07-25
| [[Фатеж]]
| data-sort-value="1946" | 1946-04-06
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| ''[[:d:Q4077948|Semion Barats]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1850" | 1850-10-03
| [[Одесса]]
| data-sort-value="1913" | 1913
|
|-
| style='text-align:right'| 83
| ''[[:d:Q4078221|Vladimir Barilovich]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1931" | 1931-08-05
| [[Тула]]
| data-sort-value="2022" | 2022-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| ''[[:d:Q4083465|Sergey Belyayev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1954" | 1954-04-06
| [[Гатчина]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 85
| ''[[:d:Q4090566|Konstantin Boklevskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129767|Ф. Э. Дзержинский исемендәге югары хәрби-диңгез инженерлар укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''
| data-sort-value="1862" | 1862-04-24
| No/unknown value
| data-sort-value="1928" | 1928-06-01
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| ''[[:d:Q4096328|S. E. Bresler]]''
|
|
| ''[[:d:Q2388897|Saint Peter's School]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-07-28<br/>1909
| [[Бяроза|Бәроза]]
| data-sort-value="1983" | 1983-05-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| ''[[:d:Q4098671|Яков Букшпан]]''
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1887" | 1887-04-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1939" | 1939-04-14
| ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]''
|-
| style='text-align:right'| 88
| ''[[:d:Q4122758|Βίτολντ Βοϊτέτσκι]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1931" | 1931-12-23
| [[Сестрорецк]]
| data-sort-value="2010" | 2010
|
|-
| style='text-align:right'| 89
| ''[[:d:Q4125613|Avenir Voronov]]''
| 1955
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-11-15
| [[Ломоносов (шәһәр)|Ломоносов]]
| data-sort-value="1992" | 1992-10-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| ''[[:d:Q4126208|Ivan Voskresensky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129767|Ф. Э. Дзержинский исемендәге югары хәрби-диңгез инженерлар укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| data-sort-value="1862" | 1862-08-21
|
| data-sort-value="1943" | 1943
|
|-
| style='text-align:right'| 91
| ''[[:d:Q4137671|Vladimir Gessen]]''
|
|
| ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]''<br/>''[[:d:Q139580590|Николаевская Александровская гимназия]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-04-11
| [[Одесса]]
| data-sort-value="1920" | 1920-01-14
| [[Иваново]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| ''[[:d:Q4140258|Vasily Glukhikh]]''
|
|
| ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1929" | 1929-02-10
| [[Урал өлкәсе]]
| data-sort-value="2021" | 2021-07-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| ''[[:d:Q4149575|Georgiy Grinberg]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-06-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1991" | 1991-08-08
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| ''[[:d:Q4153596|N. N. Davidenkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-03-14
| [[Рига]]
| data-sort-value="1962" | 1962-09-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| ''[[:d:Q4154565|Yanush Danilevich]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1931" | 1931-12-06
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="2011" | 2011-05-15
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| ''[[:d:Q4154571|Viktor Danilevsky]]''
| 1936
|
| ''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-09-04
| ''[[:d:Q4538563|Yareski]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-08-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| ''[[:d:Q4157585|Kamo Seropovič Demirčjan]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1327627|электротехник]]''
| data-sort-value="1928" | 1928-10-25
| [[Ростов-на-Дону]]<br/>[[Ереван]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 98
| ''[[:d:Q4157842|Vladimir Den]]''
|
|
| ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''
| data-sort-value="1867" | 1867-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1933" | 1933-12-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| ''[[:d:Q4157953|Aleksey Denisov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1934" | 1934-06-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2010" | 2010-04-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| ''[[:d:Q4162438|Adam Ditrich]]''
|
|
| ''[[:d:Q11699840|Gymnasium in Warsaw]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]
| ''[[:d:Q42973|архитектор]]''
| data-sort-value="1866" | 1866
| [[Варшава]]
| data-sort-value="1933" | 1933
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| ''[[:d:Q4171866|Mikhail Dyakonov]]''
| 1905
| 1919-08-10
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1856" | 1856-01-12
| [[Екатеринбург]]
| data-sort-value="1919" | 1919-08-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| ''[[:d:Q4196152|Ivan Ivanov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1862" | 1862-08-11
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1939" | 1939-12-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| ''[[:d:Q4196943|Ivan Ivanyukov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1844" | 1844-10-19
| [[Старокостянтынив|Старокостәнтынив]]
| data-sort-value="1912" | 1912-03-26
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| ''[[:d:Q4197522|Vladimir Ignatyev]]''
|
|
|
|
| data-sort-value="1920" | 1920-06-28
| ''[[:d:Q4382552|Pruzhinki]]''
| data-sort-value="1988" | 1988-11-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| ''[[:d:Q4200687|Dmitry Indeytsev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1948" | 1948-12-02
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="2022" | 2022-12-28
|
|-
| style='text-align:right'| 106
| ''[[:d:Q4215842|Yury Karpov]]''
|
|
| ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 107
| ''[[:d:Q4217804|Arnold Katz]]''
|
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1909" | 1909-05-20
| [[Луганск]]
| data-sort-value="1953" | 1953-12-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| ''[[:d:Q4219756|Fəqam Kəsəmənli]]''
|
|
| [[Бакы дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-04-19
| [[Гәнҗә]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 109
| ''[[:d:Q4222334|Vladimir Kistyakovsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''
| data-sort-value="1865" | 1865-10-12<br/>1866
| [[Киев]]
| data-sort-value="1952" | 1952-10-19
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| ''[[:d:Q4224747|Georgij Knorre]]''
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| [[инженер]]
| data-sort-value="1891" | 1891
|
| data-sort-value="1962" | 1962
|
|-
| style='text-align:right'| 111
| ''[[:d:Q4225361|Vladimir Kovalevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q58878019|Урман институты]]''<br/>''[[:d:Q3577761|Константин артиллерия укуханәсе]]''
| ''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[галим]]<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1848" | 1848-11-10
| [[Балаклия]]
| data-sort-value="1934" | 1934-11-02
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| ''[[:d:Q4225609|Nikolay Kovalyov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1908" | 1908-02-09
| [[Полтава]]
| data-sort-value="2003" | 2003-03-23
|
|-
| style='text-align:right'| 113
| ''[[:d:Q4228638|Aleksandr Kolpakidi]]''
|
|
| ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1493121|хәрби тарих белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''
| data-sort-value="1962" | 1962-01-02
| [[Стәрлетамак]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 114
| ''[[:d:Q4230920|Конников, Самуил Григорьевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-07-06
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 115
| ''[[:d:Q4235321|Mikhail Kostenko]]''
| 1936
| 1961
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''
| data-sort-value="1889" | 1889-12-16
| ''[[:d:Q1967547|Veydelevka]]''
| data-sort-value="1976" | 1976-12-18
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 116
| ''[[:d:Q4253470|Vladimir Lamanskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1874" | 1874-07-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1943" | 1943
| [[Şanxay|Шаңхай]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| ''[[:d:Q4255939|Vladimir Lebedinsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q60319113|radio technician]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1868" | 1868-07-08
| [[Петрозаводск]]
| data-sort-value="1937" | 1937-07-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| ''[[:d:Q4265727|Lev Loytsyansky]]''
|
|
| ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1900" | 1900-12-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 119
| ''[[:d:Q4266793|Vitaly Lopota]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1950" | 1950-09-28
| [[Грозный]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 120
| ''[[:d:Q4277730|Малешевский, Болеслав Фомич]]''
|
|
|
| [[математик]]
| data-sort-value="1844" | 1844-12-06
| [[Гродно губернасы]]
| data-sort-value="1912" | 1912-04-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 121
| ''[[:d:Q4296693|Vladimir Mitkevich]]''
|
|
| ''[[:d:Q4295195|Минск ирләр гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q58683208|Saint-Petersburg Electrotechnical Institute]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1872" | 1872-07-22
| [[Минск]]
| data-sort-value="1951" | 1951-06-01
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 122
| ''[[:d:Q4313571|Natalya Naryshkina]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''
| data-sort-value="1940" | 1940-05-31
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2022" | 2022-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| ''[[:d:Q4315797|Невинский, Виктор Васильевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[язучы]]
| data-sort-value="1929" | 1929
|
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 124
| ''[[:d:Q4316410|Leonid Neyman]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-04-06
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1975" | 1975-02-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 125
| ''[[:d:Q4330969|Leonard Oganesyan]]''
|
|
| [[Иркутск дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[математик]]
| data-sort-value="1925" | 1925-10-15
| [[Гөмре]]
| data-sort-value="2013" | 2013-09-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| ''[[:d:Q4359314|Nikolay Aleksandrovitsj Perfilov]]''
|
|
| ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1909" | 1909-12-29
| ''[[:d:Q18399637|Artemyevskoye]]''
| data-sort-value="1989" | 1989
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[Дмитрий Петрушевский]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''
| data-sort-value="1863" | 1863-09-01
| ''[[:d:Q4225200|Кобрынове]]''
| data-sort-value="1942" | 1942-12-12
| [[Казан]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| ''[[:d:Q4373936|Aleksandr Posnikov]]''
|
|
| [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]
| data-sort-value="1846" | 1846-12-26
| ''[[:d:Q4130227|Vyazemsky Uyezd]]''
| data-sort-value="1922" | 1922-08-22
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 129
| ''[[:d:Q4374251|Ivan Matveevitsj Postnikov]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1906" | 1906-09-10
| [[Кострома өлкәсе]]
| data-sort-value="1990" | 1990-08-08
| [[Киев]]
|-
| style='text-align:right'| 130
| ''[[:d:Q4379692|Pjotr Nikolaevitsj Provorov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1900" | 1900-07-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1962" | 1962
|
|-
| style='text-align:right'| 131
| ''[[:d:Q4388152|Aleksandr Rayevsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q58072309|Kharkiv Practical Technological Institute]]''
| ''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]''
| data-sort-value="1872" | 1872-01-23
| [[Харьков]]
| data-sort-value="1924" | 1924-06-23
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 132
| ''[[:d:Q4394263|Alfons Rzeszotarski]]''
|
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| data-sort-value="1847" | 1847-10-22
| [[Кльватка-Шляхецка]]
| data-sort-value="1904" | 1904-01-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| ''[[:d:Q4401153|Filipp Rutberg]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-09-22
| [[Винница]]
| data-sort-value="2015" | 2015-04-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 134
| ''[[:d:Q4406695|Vladimir Samoylov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''
| ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-05-07
| [[Түбән Новгород]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-08
|
|-
| style='text-align:right'| 135
| ''[[:d:Q4408629|Aleksandr Sarkisov]]''
|
|
| [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1936" | 1936-05-19
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="2019" | 2019-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 136
| ''[[:d:Q4416076|Lev Sena]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-12-28
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1996" | 1996-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| ''[[:d:Q4423388|Wassili Andrianowitsch Slessarjew]]''
|
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''
| data-sort-value="1884" | 1884-08-05
| ''[[:d:Q4175215|Ельня өязе]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-07-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| ''[[:d:Q4427252|Taras Nikolajewitsch Sokolow]]''
| 1939-09<br/>1941-05<br/>1946-05-22<br/>1952
| 1941-05<br/>1972-06
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1911" | 1911-04-17
| ''[[:d:Q4244303|Kugulta]]''
| data-sort-value="1979" | 1979-08-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 139
| ''[[:d:Q4444761|Mikhail Adol'fovich Styrikovich]]''
| 1930
| 1941
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1902" | 1902-11-03
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1995" | 1995-10-27
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| ''[[:d:Q4468883|Alexander Ivanovich Ugarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1900" | 1900-08-31
| [[Ногинск]]
| data-sort-value="1939" | 1939-02-25
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 141
| ''[[:d:Q4481260|Vladimir Farmakovsky]]''
| 1914
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| [[инженер]]
| data-sort-value="1880" | 1880-10-21
| [[Сембер]]
| data-sort-value="1954" | 1954-06-05
|
|-
| style='text-align:right'| 142
| ''[[:d:Q4492662|Viktor Frenkel]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-02-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-07
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| ''[[:d:Q4492668|Mark Isaakovitsj Frenkel]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1909" | 1909-08-14
| ''[[:d:Q737925|Бар]]''
| data-sort-value="1982" | 1982-06-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 144
| ''[[:d:Q4492752|Mikhail Isidorovich Fridman]]''
|
|
| ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1875" | 1875-08-10
| [[Тум|Томск]]
| data-sort-value="1921" | 1921-07-21
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| ''[[:d:Q4493996|Михаил Фёдоров]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1945" | 1945-05-11
| [[Таллинн]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 146
| ''[[:d:Q4520853|Mikhail Shatalen]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q3652444|Тифлис гимназиясе]]''
| ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1866" | 1866-01-01
| [[Анапа]]
| data-sort-value="1957" | 1957-01-31
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 147
| ''[[:d:Q4524762|Marina Chichkina]]''
|
|
| ''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]''
| ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-04-14
| [[Чудово]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 148
| ''[[:d:Q4527494|Mikhail Vasilyevich Shuleikin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1884" | 1884-10-21
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1939" | 1939-07-17
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| ''[[:d:Q4529173|Aleksandr Shchukin]]''
| 1945
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1900" | 1900-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06-11
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 150
| [[Рафаил Йосыпов]]
|
|
| ''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1934" | 1934-07-17
| [[Казан]]
| data-sort-value="2024" | 2024-11-07
|
|-
| style='text-align:right'| 151
| ''[[:d:Q12111911|Anton Komar]]''
|
|
| ''[[:d:Q85449|Киев политехника институты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-01-30
| ''[[:d:Q4084464|Berezna]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-03-14
|
|-
| style='text-align:right'| 152
| ''[[:d:Q12554242|Moisey Korsunsky]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1903" | 1903-04-19
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value="1976" | 1976-10-06
| [[Алматы]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| ''[[:d:Q12747564|Հակոբ Խլիտչիև]]''
| 1913
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| [[инженер]]<br/>[[галим]]
| data-sort-value="1886" | 1886-12-01
| [[Ростов-на-Дону]]
| data-sort-value="1963" | 1963-04-14<br/>1963-04-16
| [[Белград]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| [[Илья Прокопьев]]
|
|
| ''[[:d:Q31458|Тын океан дәүләт университетының Педагогика институты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1926" | 1926-07-29
| [[Урнар районы]]
| data-sort-value="2017" | 2017-02-20
| [[Чабаксар]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| ''[[:d:Q14190619|Alexey Stepanovich Lomshakov]]''
|
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-03-09
| [[Барнавыл]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-10
| [[Прага]]
|-
| style='text-align:right'| 156
| ''[[:d:Q15065051|Aleksey Volkov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1863" | 1863-01-15
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1903" | 1903-11-29
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| ''[[:d:Q15066914|Semjon Nikolaevitsj Oesatiy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1875" | 1875
| [[Чернигов|Черниһив]]
| data-sort-value="1944" | 1944
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 158
| ''[[:d:Q15068660|Mikhail Kirpichev]]''
|
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1879" | 1879-08-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1955" | 1955-01-10
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 159
| ''[[:d:Q15074470|Vadim Musayev]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1962" | 1962-03-19
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 160
| ''[[:d:Q15081027|Ratmir Poluektov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''
| data-sort-value="1930" | 1930-04-14
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2012" | 2012-03-27
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 161
| ''[[:d:Q15720341|Boris Nikolaevich Menshutkin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1874" | 1874-04-17
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1938" | 1938-09-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 162
| ''[[:d:Q15845911|Konstantin Strakhovich]]''
|
|
|
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1904" | 1904-10-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1968" | 1968-11-21<br/>1969-11-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 163
| ''[[:d:Q16437759|Ibrahim Tazhiyev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-01-20
| [[Сырдәрья өлкәсе (Россия империясе)|Сырдәрья өлкәсе]]
| data-sort-value="1960" | 1960-09-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 164
| ''[[:d:Q16628659|Vadim Bystryansky]]''
|
|
| ''[[:d:Q28667071|Saint Petersburg 6th gymnasium]]''
| [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''
| data-sort-value="1886" | 1886-05-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1940" | 1940-12-13
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 165
| ''[[:d:Q16665573|Tatiana Abramovna Kontorova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1911" | 1911-12-16
|
| data-sort-value="1977" | 1977
|
|-
| style='text-align:right'| 166
| ''[[:d:Q16674689|Мастеров, Вадим Фёдорович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-12-17
| [[Архангельск]]
| data-sort-value="1999" | 1999-01-28
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 167
| [[Георгий Остроумов]]
|
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1898" | 1898-12-27
| [[Пенза]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| ''[[:d:Q17617255|Anatoly Pervozvansky]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1932" | 1932-04-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1999" | 1999-09-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 169
| ''[[:d:Q18009827|Aleksey Bocharov]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1964" | 1964-12-15
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 170
| ''[[:d:Q18015262|Pavel Kobeko]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1897" | 1897-06-11
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1954" | 1954-01-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 171
| ''[[:d:Q18044663|Georgy Lokhmatikov]]''
|
|
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
|
| data-sort-value="1929" | 1929-05-20
| [[Воронеж]]
| data-sort-value="2002" | 2002
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| ''[[:d:Q18115577|Solomon Abramovitsj Kantor]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1908" | 1908
| [[Браслав|Браслау]]
| data-sort-value="1971" | 1971-05-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 173
| ''[[:d:Q18401248|Boroech Voelfovitsj Braoede]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1910" | 1910-08-08
| [[Даугавпилс]]
| data-sort-value="1999" | 1999-02-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 174
| ''[[:d:Q18543553|Vasiliy Savvitsj Ljasjenko]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-02-06
| [[Екатеринослав губернасы]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-09
|
|-
| style='text-align:right'| 175
| ''[[:d:Q18634912|Simon Zalmanovich Roginskiĭ]]''
|
|
| ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1900" | 1900-03-12
| [[Парычы]]
| data-sort-value="1970" | 1970-02-05
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| ''[[:d:Q19614031|Dmitriy Emeljanovitsj Brill]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1901" | 1901-05-16
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1981" | 1981-02-21
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 177
| ''[[:d:Q19661483|Boris Konstantinov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1910" | 1910-06-23
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 178
| ''[[:d:Q19721812|Timofey Lebedev]]''
| 1947
| 1978
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1901" | 1901
|
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|-
| style='text-align:right'| 179
| ''[[:d:Q19742072|Michail Nikolaevitsj Boesjoeev]]''
|
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1899" | 1899-07-26
|
| data-sort-value="1976" | 1976-04-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 180
| ''[[:d:Q19907625|Ivan Voznesenskiy]]''
|
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1887" | 1887-01-05
| [[Кронштадт]]
| data-sort-value="1946" | 1946-06-28
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 181
| ''[[:d:Q19908823|Nikolay Pavlovskiy]]''
|
|
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1884" | 1884-12-06
| [[Орёл]]
| data-sort-value="1937" | 1937-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| ''[[:d:Q21092691|Zelman Markovic Gamze]]''
|
|
| ''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]''
| [[галим]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q5352191|техник]]''
| data-sort-value="1907" | 1907-04-30
| [[Сморгонь|Смарһонь]]
| data-sort-value="1965" | 1965-10-23
|
|-
| style='text-align:right'| 183
| ''[[:d:Q21094022|Гомоюнов, Константин Константинович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1923" | 1923-11-19
| [[Владивосток]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 184
| ''[[:d:Q21094136|Aleksandr Gorev]]''
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1884" | 1884-05-16
|
| data-sort-value="1953" | 1953-04-15
|
|-
| style='text-align:right'| 185
| ''[[:d:Q21097096|Aleksandr Michaylovitsj Zalesskiy]]''
| 1920
| 1972
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1892" | 1892-11-27
| [[Урюпинск]]
| data-sort-value="1976" | 1976-02-16
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| ''[[:d:Q21101804|Корнилов, Юрий Георгиевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''
| data-sort-value="1907" | 1907
| ''[[:d:Q2980442|Myropil]]''
| data-sort-value="1985" | 1985-07-30
|
|-
| style='text-align:right'| 187
| ''[[:d:Q21109798|Γκριγκόρι Νεκλιούντοφ]]''
|
|
| ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
|
| data-sort-value="1898" | 1898
|
| data-sort-value="1980" | 1980
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 188
| ''[[:d:Q21133334|Nikolai Shashmurin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1910" | 1910-10-26
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1996" | 1996
| ''[[:d:Q1116052|Bologovsky District]]''
|-
| style='text-align:right'| 189
| ''[[:d:Q21141794|Νικολάι Φραντσούζοφ]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>[[инженер]]
| data-sort-value="1920" | 1920
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1969" | 1969-07-09
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| ''[[:d:Q21145407|Vatslav Alexandrovich Tolvinsky]]''
|
|
| ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1887" | 1887-01-29
| [[Vilnius|Вилнүс]]
| data-sort-value="1952" | 1952
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 191
| ''[[:d:Q21154136|Померанцев, Виктор Владимирович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2878105|инженер-энергетик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1906" | 1906-10
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1984" | 1984
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 192
| ''[[:d:Q21406185|Юноша, Алексей Петрович]]''
|
|
| ''[[:d:Q4419525|Сембер кәдит курпысы]]''
| [[офицер]]
| data-sort-value="1876" | 1876-02-01
| [[Ырынбур]]
| data-sort-value="1938" | 1938-01-25
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 193
| ''[[:d:Q21641049|Oleg Lebedev]]''
|
|
| ''[[:d:Q4407705|Профессор М. А. Бонч-Бруевич исемендәге Санкт-Петербург дәүләт телекоммуникацияләр университеты]]''
| ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''
| data-sort-value="1937" | 1937-12-30
| [[Сясьстрой]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 194
| ''[[:d:Q22246862|Aleksandr Leontyev]]''
|
|
| ''[[:d:Q2624043|Пажлар корпусы]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''
| ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''
| data-sort-value="1859" | 1859
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1923" | 1923-10-27
| ''[[:d:Q753219|New Town]]''
|-
| style='text-align:right'| 195
| ''[[:d:Q23655271|Tatjana Fjodorovna Borovik-Romanova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''
| data-sort-value="1896" | 1896-01-10
| [[Тум|Томск]]
| data-sort-value="1981" | 1981
|
|-
| style='text-align:right'| 196
| ''[[:d:Q23655405|Vsevolod Vansheyd]]''
|
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q2106711|кораб төзүчесе]]''
| data-sort-value="1890" | 1890-08-07
|
| data-sort-value="1982" | 1982-09-27
|
|-
| style='text-align:right'| 197
| ''[[:d:Q23656204|Juri Petrowitsch Maslakowez]]''
| 1953
| 1967
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1899" | 1899-08-08
| [[Өрҗем]]
| data-sort-value="1967" | 1967
|
|-
| style='text-align:right'| 198
| ''[[:d:Q23656695|Konstantin Shahno]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''
| [[математик]]
| data-sort-value="1909" | 1909-01-01
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1995" | 1995
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| ''[[:d:Q23769755|Yulian Nekhendzi]]''
|
|
| ''[[:d:Q4314987|Милли тау эше университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1901" | 1901-06-19
| ''[[:d:Q70598|Сквыра]]''
| data-sort-value="1968" | 1968-02-19
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 200
| ''[[:d:Q24352430|Глинтерник, Савелий Романович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1920" | 1920-05-23
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 201
| ''[[:d:Q24352565|Ivan Ivanovič Kirillov]]''
|
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1902" | 1902-03-30
|
| data-sort-value="1993" | 1993-07-11
|
|-
| style='text-align:right'| 202
| ''[[:d:Q24643253|Andrey Anselm]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1905" | 1905-05-18
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1988" | 1988-08-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| ''[[:d:Q25390637|Valeriy Vasilevitsj Ribin]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1941" | 1941-05-04
| [[Бялысток|Белосток]]
| data-sort-value="2025" | 2025-01-13
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| ''[[:d:Q25999578|Anatoly Olesievich Slisenko]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''
| [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1941" | 1941-08-15
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 205
| ''[[:d:Q26776711|Yury Kukushkin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1931" | 1931-07-08
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1998" | 1998-11-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| ''[[:d:Q27016802|Stanisław Kunicki]]''
|
|
| ''[[:d:Q48940342|Элемтә юллары мөһәндисләре институты]]''
|
| data-sort-value="1859" | 1859-05-03
| [[Брест]]
| data-sort-value="1942" | 1942-12-08
| [[Варшава]]
|-
| style='text-align:right'| 207
| ''[[:d:Q28542643|Vladimir Mostepanenko]]''
| 2013-10-01
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-03-11
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 208
| ''[[:d:Q28665076|Михайлуца, Николай Николаевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]''
| ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]''
| data-sort-value="1921" | 1921-07-10
|
| data-sort-value="2003" | 2003
|
|-
| style='text-align:right'| 209
| ''[[:d:Q29359697|Чернявская, Валерия Евгеньевна]]''
|
|
| [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1968" | 1968-08-14
| [[Вольск]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 210
| ''[[:d:Q30346392|A. V. (Andreĭ Valʹterovich) Grinëv]]''
|
|
| ''[[:d:Q4062936|Алтай дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1960" | 1960-07-04
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 211
| ''[[:d:Q30502479|Alexey Tomilin]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''
| data-sort-value="1970" | 1970-03-25
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 212
| ''[[:d:Q32362419|Vasily Stepanovich Starovoitov]]''
|
|
| ''[[:d:Q1777988|Көньяк Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1919" | 1919-01-21
| [[Марозавичы (Буда-Кашалёвский районы)|Марозавичы]]
| data-sort-value="2002" | 2002-03-29
| [[Лондон]]
|-
| style='text-align:right'| 213
| ''[[:d:Q37391394|Alexander Kanapin]]''
| 2021-01-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 214
| ''[[:d:Q41049340|Konstantin Kozlov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 215
| ''[[:d:Q41199565|Eoegenijus Levovitsj Ivtsjenko]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-02
| [[Литва Совет Социалистик Республикасы|Литва Сәвит Кораучыл Илкенеше]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 216
| ''[[:d:Q41201508|Хесин, Борис Зямович]]''
|
|
| ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''
| ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q22122536|boxing trainer]]''
| data-sort-value="1939" | 1939-02-24
| [[Гомель]]
| data-sort-value="2008" | 2008
|
|-
| style='text-align:right'| 217
| ''[[:d:Q41636094|Andrey V. Vasin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 218
| ''[[:d:Q42295505|Шнеерсон, Герман Абрамович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1932" | 1932-06-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 219
| ''[[:d:Q42295518|Dmitry Yakovlev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-09-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 220
| ''[[:d:Q42295678|Sergei Nazarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1953" | 1953-05-29
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 221
| ''[[:d:Q42296068|Vladimir Samsonov]]''
|
|
| ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1946" | 1946-02-15
| [[Кольчугино]]
| data-sort-value="2020" | 2020-11-13
|
|-
| style='text-align:right'| 222
| ''[[:d:Q42566895|Georgy Rychkov]]''
| 2009-09-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 223
| ''[[:d:Q42566903|Alexander Yakimov]]''
| 2010
| 2024-06
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 224
| ''[[:d:Q42585960|Andrey Lipovskii]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 225
| ''[[:d:Q43424215|David Kaminker]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1912" | 1912-05-24
| [[Житомир]]
| data-sort-value="1976" | 1976-11-06
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 226
| ''[[:d:Q43429154|Флорин, Виктор Анатольевич]]''
|
|
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1899" | 1899-11-24
| [[Лиепая]]
| data-sort-value="1960" | 1960-05-12
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 227
| [[Валерий Фёдоров]]
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-10-03
| [[Арыслан (Татарстан)|Арыслан (Кайбыч районы)]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 228
| ''[[:d:Q47435878|Pjotr Dmitrievitsj Zegzjda]]''
|
|
|
| [[профессор]]
| data-sort-value="1940" | 1940-08-04
| [[Саликам]]
| data-sort-value="2022" | 2022-02-12
|
|-
| style='text-align:right'| 229
| ''[[:d:Q47453989|Алексей Иванович Боровков]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1955" | 1955-06-07
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 230
| ''[[:d:Q48953548|Кривцов, Антон Мирославович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1967" | 1967-02-20
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 231
| ''[[:d:Q48954191|Konstantin Seleznev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1920" | 1920-11-22
|
| data-sort-value="1998" | 1998-07-14
|
|-
| style='text-align:right'| 232
| ''[[:d:Q50289101|Semion Kazarov]]''
|
|
| ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1927" | 1927-08-20
| [[Әстерхан]]
| data-sort-value="2000" | 2000-10-30
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 233
| [[Гөргери Мельников|Гөргери Мелников]]
|
|
| [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1903" | 1903-01-07
| [[Керәшен Казысы]]
| No/unknown value
| No/unknown value
|-
| style='text-align:right'| 234
| ''[[:d:Q51446365|Vladimir Katkovnik]]''
| 1976-09-01<br/>1966-09-01
| 1991-10-30<br/>1976-08-30
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 235
| ''[[:d:Q51667532|Мария Алексеевна Акопова]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1958" | 1958-06-06
|
| data-sort-value="2015" | 2015-04-14
|
|-
| style='text-align:right'| 236
| ''[[:d:Q51668845|Владимир Сергеевич Дехтярёв]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1914" | 1914-03-21
|
| data-sort-value="1980" | 1980-12-21
|
|-
| style='text-align:right'| 237
| ''[[:d:Q51669768|Михаил Алексеевич Василик]]''
|
|
| ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''
| [[галим]]
| data-sort-value="1935" | 1935-01-20
| ''[[:d:Q4391212|Rakhny]]''
| data-sort-value="2005" | 2005-02-05
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| ''[[:d:Q51670094|Николай Степанович Верещагин]]''
|
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1866" | 1866
|
| data-sort-value="1923" | 1923
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 239
| ''[[:d:Q51918369|Ruzsky Dmitry Pavlovich]]''
|
|
| ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''
| ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1869" | 1869-01-18
| [[Ветлуга (шәһәр)|Ветлуга]]
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[Загреб]]
|-
| style='text-align:right'| 240
| ''[[:d:Q52134396|Aleksandr Finkelshteyn]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| [[фәлсәфәче]]
| data-sort-value="1904" | 1904-10-31
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1941" | 1941-09-20
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 241
| ''[[:d:Q52600495|Georgiy Nikolayevich Aleksandrov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1930" | 1930-01-07
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2008" | 2008-05-04
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 242
| ''[[:d:Q52699702|Ilya Bizin]]''
| 2015-01-14
| 2018-03-31
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 243
| ''[[:d:Q53855494|Sergei Tretyakov]]''
| 1980
| 2000-01
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1956" | 1956
| [[Санкт-Петербург]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 244
| ''[[:d:Q55103790|Сергеев, Виталий Владимирович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1971" | 1971-11-18
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 245
| ''[[:d:Q55106524|Блюмберг, Виталий Альбертович]]''
|
|
|
| [[галим]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 246
| ''[[:d:Q56779051|Diego Germini]]''
| 2016-01-01
| 2016-12-31
| ''[[:d:Q1758474|University of Parma]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 247
| ''[[:d:Q56870619|Ivan Ivanovich Wiebe]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1902" | 1902-12-27
|
| data-sort-value="1969" | 1969-12-27
| [[Чиләбе]]
|-
| style='text-align:right'| 248
| ''[[:d:Q56884653|Otto Germanovich Ditz]]''
|
|
| ''[[:d:Q2996600|Генераль штаб академиясе]]''
| ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q2443377|топограф]]''<br/>''[[:d:Q294126|surveyor]]''
| data-sort-value="1876" | 1876-11-04
| [[Вышний Волочёк|Вышний Волочёк шәһәре]]
| data-sort-value="1957" | 1957-12-17
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 249
| ''[[:d:Q57017544|Michael V Dubina]]''
| 2008
| 2017-06
| ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 250
| ''[[:d:Q57021529|Dmitry Kotov]]''
| 2007
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 251
| ''[[:d:Q57031913|Alexander B Freidin]]''
| 2002
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 252
| ''[[:d:Q57059299|Simone Taioli]]''
| 2020-09-01
| 2022-02-25
| ''[[:d:Q930528|Тренто университеты]]''<br/>''[[:d:Q131262|Болонья университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 253
| ''[[:d:Q57060849|Vitaly A Kuzkin]]''
| 2009
|
| ''[[:d:Q4201676|Institute of Problems of Mechanical Engineering]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 254
| ''[[:d:Q57169122|Yury Barmenkov]]''
| 1991-07-01
| 1996-07-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-04-05
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 255
| ''[[:d:Q57391599|Oleg Tolochko]]''
| 1991-10-29
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 256
| ''[[:d:Q57445306|Vladimir Itsykson]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 257
| ''[[:d:Q57476149|Konstantin Shevchenko]]''
| 2020-09
| 2022-09
| ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 258
| ''[[:d:Q57902936|Alexander Lavrov]]''
| 1979-05
| 2017
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 259
| ''[[:d:Q57939641|Alexey Filimonov]]''
| 2005-03-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 260
| ''[[:d:Q57954931|Rodionov Dmitrii]]''
| 2016
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 261
| ''[[:d:Q58189471|Alexei Vassiliev]]''
| 1996-04-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 262
| ''[[:d:Q58202165|Vladimir Glukhov]]''
| 1970
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 263
| ''[[:d:Q58327750|Olga Sokolova]]''
| 2014-06-01
| 2017-06-15
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 264
| ''[[:d:Q58833224|Andrey Nikiforov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 265
| ''[[:d:Q58839040|Olga Vavelyuk]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 266
| ''[[:d:Q59661756|Sergey Vakhrushev]]''
| 2005-09-01
|
| ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 267
| ''[[:d:Q59681631|Andrey Pichugin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1665106|National Institute for Agricultural Research]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 268
| ''[[:d:Q59681814|Svetlana Surkova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 269
| ''[[:d:Q59684355|Victor Karpov]]''
| 1973-09-01
| 1992-09-01
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 270
| ''[[:d:Q60524919|Mikhail Ulanov]]''
| 2011-01-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 271
| ''[[:d:Q60668915|Nina Goryunova]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]
| ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1916" | 1916-11-12
| [[Мәскәү]]
| data-sort-value="1971" | 1971-01-31
|
|-
| style='text-align:right'| 272
| ''[[:d:Q60695076|Биржаков, Михаил Борисович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1940" | 1940-09-22
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2017" | 2017-12-23
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 273
| ''[[:d:Q60761223|Alexander Lukin]]''
| 1984
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 274
| ''[[:d:Q60826475|Шрейбер, Георгий Яковлевич]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1896" | 1896-11-09
|
| data-sort-value="1944" | 1944-10-03
|
|-
| style='text-align:right'| 275
| ''[[:d:Q60829409|Vladimir Palmov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1934" | 1934-07-07
| [[Батум]]
| data-sort-value="2018" | 2018-10-15
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 276
| ''[[:d:Q60831368|Рис, Владимир Фёдорович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1907" | 1907-09-28
|
| data-sort-value="1991" | 1991-05-10
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 277
| ''[[:d:Q61627867|Andrey Ponomarev]]''
| 2009-10-12
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 278
| ''[[:d:Q61750034|Yana Zabrodskaya]]''
| 2019-09-03
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 279
| ''[[:d:Q62050965|Sergey Musikhin]]''
| 1976-06-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 280
| ''[[:d:Q62225568|Galina L. Klimchitskaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 281
| ''[[:d:Q62748177|Georgy Kazakov]]''
| 2007-11-01<br/>2002-07-01
| 2011-03-31<br/>2007-10-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 282
| ''[[:d:Q64495599|Miladin Stefanovic]]''
| 2022-06-09
| 2024-08-31
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 283
| ''[[:d:Q65125634|Корольков, Владимир Ильич]]''
|
|
|
| [[галим]]
| data-sort-value="1938" | 1938-04-19
|
| data-sort-value="2015" | 2015-08-03
|
|-
| style='text-align:right'| 284
| ''[[:d:Q65153461|Boris Sotskov]]''
| 1938
| 1942
| ''[[:d:Q4114348|Бөек Пётр исемендәге Стратегик максатлардагы ракета гаскәрләренең хәрби академиясе]]''
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1908" | 1908-05-21
| [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]]
| data-sort-value="1972" | 1972-11-04
| [[Мәскәү]]
|-
| style='text-align:right'| 285
| ''[[:d:Q67377768|Victor Kim]]''
| 2008-09-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1961" | 1961-08-09
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 286
| ''[[:d:Q68589265|Michael Firsov]]''
| 2010
| 2014
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 287
| ''[[:d:Q70252057|Тиходеев, Павел Михайлович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1893" | 1893-12-17
|
| data-sort-value="1978" | 1978-08-03
|
|-
| style='text-align:right'| 288
| ''[[:d:Q73200596|Vladimir A. Yerokhin]]''
| 2001-05-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 289
| ''[[:d:Q73880105|Mikhail Boyarshinov]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q18576582|металлург]]''
| data-sort-value="1904" | 1904-11-20
| [[Сыростан (авыл)]]
| data-sort-value="1988" | 1988-09-01
| [[Магнитогорск]]
|-
| style='text-align:right'| 290
| ''[[:d:Q76903023|Nikolai N. Lebedev]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[профессор]]<br/>[[математик]]
| data-sort-value="1911" | 1911-05-01
| [[Украина]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|-
| style='text-align:right'| 291
| ''[[:d:Q76903326|Mikhail Kontorovich]]''
|
|
| [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]
| ''[[:d:Q169470|физик]]''
| data-sort-value="1906" | 1906
| [[Сычёвка]]
| data-sort-value="1987" | 1987
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 292
| ''[[:d:Q79776640|Alexey E Madison]]''
| 2007-10
| 2008-12
| ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 293
| ''[[:d:Q80066259|Irina V. Chernyshova]]''
| 1995
| 2010
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 294
| ''[[:d:Q81068836|Alexey Melnikov]]''
| 2017-02
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 295
| ''[[:d:Q82044539|Innokentii Vishnyakov]]''
| 2019-11-25
|
| [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201821|Institute of Cytology, Russian Academy of Sciences]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 296
| ''[[:d:Q82578723|Marina Baryshnikova]]''
| 2010-04-01
| 2014-10-01
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 297
| ''[[:d:Q82778734|Pavel R Goncharov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 298
| ''[[:d:Q83183446|Elena A. Lebedeva]]''
| 2010-09-01
|
| ''[[:d:Q4248858|Курск дәүләт университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 299
| ''[[:d:Q84413421|Valentina Zhurikhina]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 300
| ''[[:d:Q84720651|Vasilij Vladimirovič Afanas‘jev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1327627|электротехник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1912" | 1912-01-30
|
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|-
| style='text-align:right'| 301
| ''[[:d:Q84723599|Гринберг, Анатолий Павлович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]
| data-sort-value="1910" | 1910
| [[Кременец|Кременетс]]
| data-sort-value="1985" | 1985
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 302
| ''[[:d:Q84724454|Александр Александрович Вульф]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[профессор]]
| data-sort-value="1895" | 1895
| ''[[:d:Q4335416|Опочка өязе]]''
| data-sort-value="1947" | 1947-04-01
|
|-
| style='text-align:right'| 303
| ''[[:d:Q85554919|Alexandra S Sheremet]]''
| 2014-02-06
| 2015-12-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 304
| ''[[:d:Q85632987|Nikolai Ushakov]]''
| 2012-09
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 305
| ''[[:d:Q85632988|Leonid Liokumovich]]''
| 1993-01-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 306
| ''[[:d:Q85906717|Pavel A Orlov]]''
| 2011<br/>2007
| 2017
| [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q2093139|University of Eastern Finland]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 307
| ''[[:d:Q85997404|Alexander Schmidt]]''
| 1992
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 308
| ''[[:d:Q86658074|Daisuke Hirata]]''
| 2022-08<br/>2020-06
| 2021-12
| ''[[:d:Q1057199|Һоккайдо университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 309
| ''[[:d:Q87468330|Vitaliy Gasumyants]]''
| 1987
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 310
| ''[[:d:Q88082043|Anton M Krivtsov]]''
| 2005-12-05
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 311
| ''[[:d:Q89431985|Viktoria M Kapralova]]''
| 2002-04-22
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 312
| ''[[:d:Q89441509|Aleksandra Petrova]]''
| 2017-08
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 313
| ''[[:d:Q89527142|Iulian Ihnatov]]''
|
| 2012
| ''[[:d:Q1523902|Яссы университеты]]''
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 314
| ''[[:d:Q90417283|Serge Gavrilov]]''
| 2016
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 315
| ''[[:d:Q90472623|Iurii Mitrankov]]''
| 2017-08-01
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 316
| ''[[:d:Q90639996|Iana Fedorova]]''
| 2021-03-01
| 2022-07-08
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 317
| ''[[:d:Q90888916|Anton N Sofronov]]''
| 2010-09-01
| 2019-04-01
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 318
| ''[[:d:Q90888919|Roman M Balagula]]''
| 2012-03-01
| 2019-06-22
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 319
| ''[[:d:Q90951577|Elena Plekhanova]]''
| 2017-02-25
| 2017-12-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 320
| ''[[:d:Q91174615|Evgenii Oborin]]''
| 2014-09-01
| 2015-08-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 321
| ''[[:d:Q91861339|Alexey B Terentjev]]''
| 2015<br/>2014
| 2015
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 322
| ''[[:d:Q91861344|Pavel O Smirnov]]''
| 2008-10<br/>2006-09
| 2008-10
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 323
| ''[[:d:Q91869670|Igor Polozov]]''
| 2014
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 324
| ''[[:d:Q92051759|Anton Naumov]]''
| 2014-05-01<br/>2010-09-01<br/>2007-11-01
| 2010-09-01
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 325
| ''[[:d:Q92124723|Maria Yakunina]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 326
| ''[[:d:Q92529879|Михаил Георгиевич Евангулов]]''
|
|
| ''[[:d:Q51882723|St. Petersburg Practical Institute of Technology]]''
| ''[[:d:Q688603|инженер-технолог]]''
| data-sort-value="1870" | 1870
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="1942" | 1942
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 327
| ''[[:d:Q92752499|Maxim Baranov]]''
| 2018-12-28
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 328
| ''[[:d:Q92874277|Dmitry A Pshenay-Severin]]''
| 2003
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 329
| ''[[:d:Q95975026|Vladislav Bakayev]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 330
| ''[[:d:Q95995365|Denis V Nazarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 331
| ''[[:d:Q96205468|Constantine Korikov]]''
| 2014-09-01<br/>2019-01-01
| 2019-01-01<br/>2023-03-01
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 332
| ''[[:d:Q96371054|Леанід Сяргеевіч Пузырэўскі]]''
|
|
| ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1938" | 1938-01-07
| [[Гарадок|Һарадок]]
|
|
|-
| style='text-align:right'| 333
| ''[[:d:Q96428879|Elena Velichko]]''
| 2011-01
|
| ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 334
| ''[[:d:Q96428880|Sergey Makarov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 335
| ''[[:d:Q96428882|Elina Nepomnyashchaya]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 336
| ''[[:d:Q96683893|Anton Sabantsev]]''
| 2009-10-01
| 2016-05-31
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 337
| ''[[:d:Q97278680|Скобелев, Виктор Ефимович]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
|
| data-sort-value="1907" | 1907-09-27
| [[Санкт-Петербург]]
| data-sort-value="2001" | 2001-01-11
| [[Санкт-Петербург]]
|-
| style='text-align:right'| 338
| ''[[:d:Q97315408|Vladimir Kind]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q593644|химик]]''
| data-sort-value="1883" | 1883-07-20
| [[Россия империясе]]
| data-sort-value="1938" | 1938
| [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]
|-
| style='text-align:right'| 339
| ''[[:d:Q97382610|Aleksandr Belyaev]]''
| 1979
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''
| data-sort-value="1953" | 1953-08-13
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 340
| ''[[:d:Q98228349|L N Vinogradova]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 341
| ''[[:d:Q98618250|Ekaterina Savchenko]]''
|
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 342
| ''[[:d:Q98904577|Nikolai Vatin]]''
| 1977-07-01
|
| [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]
| ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
== Моны да карагыз ==
{{Портал|Шәхесләр|Мәгариф|Россия}}
* [[Санкт-Петербург политехник университетын тәмамлаучылар исемлеге]]
* [[Казан университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге]]
[[Төркем:Санкт-Петербург университетлары|*]]
[[Төркем:Санкт-Петербург вузлары укытучылары]]
[[Төркем:Исемлекләр:Югары уку йортлары буенча шәхесләр]]
h0sii4qhxa5ys8dx8f3vqwt2dp6isf2
Калып:Удмуртия татар авыллары
10
927753
5958331
5936226
2026-06-10T16:32:30Z
Il Nur
6874
Тайшинер авылы белән бер авыл
5958331
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Удмуртия татар авыллары
|title = <span style="color:white;">Удмуртия татар авыллары</span>
|titlestyle = background:#008000
|state =
|above =
|abovestyle =
|image =[[Файл:Flag of Udmurtia.svg|100px]]
|imagestyle =
|imageleft =
|imageleftstyle =
|group1 = [[Юкамен районы|<span style="color:white;">Юкамен районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list1 = [[Атабай (Юкамен районы)|Атабай]] • [[Нырык]] • [[Дасис]] • [[Имәнәй]] • [[Кесшур (Юкамен районы)|Кесшур]] • [[Максут]] • [[Мулла авыл (Удмуртия)|Мулла]] • [[Одинцы (Удмуртия)|Одинцы]] • [[Палагай]] • [[Пүчинкә авыл]] • [[Төгермән авыл|Төгермән]] • [[Шәфи авыл|Шәфи]] • [[Байгазы (Удмуртия)|Байгазы]]† • [[Югары Кошопи]]† <!-- <small>(Зяглуд)</small>--> • [[Түбән Кошопи]]† <!-- <small>(Юнусенки)</small>-->
|group2 = [[Алнаш районы|<span style="color:white;">Алнаш районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list2 = [[Бакыр Завод]] <!-- <small>(Варзино-Алексеево)</small>--> • [[Игенче (Удмуртия)|Игенче]] • [[Татар Тоймабашы]] • [[Татар Көҗәге]]†
|group3 = [[Глазов районы|<span style="color:white;">Глазов районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list3 = [[Татар Парҗысы]] • [[Кече Парҗы]]†
|group4 = [[Кече Пурга районы|<span style="color:white;">Кече Пурга районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list4 = [[Әбделмән]]
|group5 = [[Кыяс районы|<span style="color:white;">Кыяс районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list5 = [[Тауҗамал]] • [[Байсар (Удмуртия)|Байсар]] • [[Кызыл Сука (Удмуртия)|Кызыл Сука]]†
|group6 = [[Можга районы|<span style="color:white;">Можга районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list6 = [[Сосмак (Удмуртия)|Сосмак]]
|group7 = [[Балезино районы|<span style="color:white;">Балезино районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list7 = [[Кистем]] • [[Паюра]] • [[Әхмәди]] • [[Үрьякала]] • [[Биктеш]] • [[Гурзишур Пүчинкәсе]]† • [[Унсекшурский]]†
|group8 = [[Грахово районы|<span style="color:white;">Грахово районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list8 = [[Порым (авыл)|Порым]] • [[Җанка]] <small>(Гаранькино)</small> • [[Керәшен Тыловае|Түбән Тыловай]] • [[Мишәр (Удмуртия)|Мишәр]] • [[Шарбирде]] • [[Тайшинер]]†
|group9 = [[Кизнәр районы|<span style="color:white;">Кизнәр районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list9 = [[Корбанай (Удмуртия)|Корбанай]] <small>(Ямушан-Ключи)</small> • [[Яңа Борнак]] • [[Булды]] <small>(Балдейка)</small>
|belowstyle = background:#008000; color:white;
|group10 = [[Вавож районы|<span style="color:white;">Вавож районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list10 = [[Малиновка (Вавож районы)|Малиновка]]†
|belowstyle = background:#008000; color:white;
|group11 = [[Красногорское районы|<span style="color:white;">Красногорское районы</span>]]
|groupstyle = background:#008000
|list11 = [[Кызыл (Удмуртия)|Кызыл Бистә]]†
|belowstyle = background:#008000; color:white;
}}
<includeonly>[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]</includeonly>
<noinclude>[[Төркем:Калыплар:География]]</noinclude>
4hun1mk75zy60153c2cjm303j2lnn47
Борис Комраков
0
1031664
5958406
5761787
2026-06-10T21:46:20Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958406
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=апрель 2026}}
{{Шәхес}}'''Бори́с Петро́вич Комрако́в''' — Россия математигы, Ли төркемнәре теориясе һәм бертөрле пространстволар теориясе буенча белгеч, Н. И. Лобачевский исемендәге медаль белән бүләкләнгән.
== Тәрҗемәи хәле ==
[[1948 ел]]ның [[30 октябрь|30 октябре]]ндә [[Ивано-Франковск]]та туган булган.
1971 елда [[Белорус дәүләт университеты]]ның механика-математика факультетын тәмамлаган. 1971-1975 елларда Белорус ССР-ның ФА геохимия һәм геофизика Институтында, 1977 елдан 1988 елга кадәр [[Белорус милли техник университеты университеты|Белорус политехник институтта]], 1991 елдан 1998 елга кадәр - [[Белорус дәүләт университеты]]нда эшләгән.<br/>
1991 елда [[Тарту университеты]]нда ([[Эстония]]) доктор диссертациясен яклаган, ә 1994 елда профессор гыйльми дәрәҗәсенә ия булган.<br/>
1996 елдан бирле [[Казан дәүләт университеты]] каршында [[Н. И. Лобачевский исемендәге механика һәм математика Институты]]нда эшли.
== Бүләкләре ==
* Беларусьның Ленин комсомолы Премиясе (1980)
* [[Н. И. Лобачевский исемендәге Премия|Н. И. Лобачевский исемендәге Медаль]] (1997)
== Сылтамалар ==
* {{cite web|url=http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-SEK-305526&strq=l_siz=20|title=Комраков, Борис Петрович (доктор физико-математических наук ; род. 1948)|publisher=unicat.nlb.by|access-date=2016-03-19}}
* {{cite web|url=http://old.kpfu.ru/news/medal/komrakov.htm|title=Комраков Борис Петрович|publisher=old.kpfu.ru|access-date=2016-03-19|accessdate=2025-12-19|archivedate=2016-07-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160728231850/http://old.kpfu.ru/news/medal/komrakov.htm}}
* {{cite web|url=http://old.kpfu.ru/lobmed/laur.htm|title=Лауреаты премии имени Н.И.Лобачевского|publisher=old.kpfu.ru|access-date=2016-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160325093951/http://old.kpfu.ru/lobmed/laur.htm|archive-date=2016-03-25|url-status=dead|accessdate=2025-12-19|archivedate=2016-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160325093951/http://old.kpfu.ru/lobmed/laur.htm}}
* {{cite web|url=http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=8710|title=Персоналии: Комраков Борис Петрович|publisher=mathnet.ru|access-date=2016-03-19|accessdate=2025-12-19|archivedate=2019-01-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190131040612/http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=8710}}
[[Төркем:Математиклар]]
en0h6jrke9hkd1349ovwc4ybukb6u6r
Валентин Афраймович
0
1306031
5958427
5935274
2026-06-11T00:07:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958427
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Валенти́н Се́ндерович Афраймо́вич''' (инглиз телендә: Valentin Afraimovich; [[1945 ел]]ның [[2 апрель|2 апреле]] — [[2018 ел]]ның [[21 февраль|21 феврале]]<ref>{{Cite web |url=https://aip.scitation.org/doi/10.1063/1.5034461 |title=Editorial: In memoriam—Valentin S. (Valya) Afraimovich |access-date=2018-05-08 |archive-date=2021-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813201214/https://aip.scitation.org/doi/10.1063/1.5034461 |url-status=live }}</ref>) — Совет һәм Россия математигы, [[динамик система]]лар һәм [[гади дифференциаль тигезләмә]]ләр өлкәсендә эшләгән.<ref>[http://www.fc.uaslp.mx/pca/academico/CVValentinAfraimovichfeb2013.pdf CURRICULUM VITAE — Valentin Afraimovich] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141207224045/http://www.fc.uaslp.mx/pca/academico/CVValentinAfraimovichfeb2013.pdf |date=2014-12-07 }} {{ref|en}}</ref>. 1998 елда [[Мексика]]га эмиграцияләгән.
== Тәрҗемәи хәле ==
[[1945 ел]]ның [[2 апрель|2 апрелендә]] Кировта [[еврей]] гаиләдә туган. Әтисе — [[Бөек Ватан сугышы]] катнашучысы, агротехник Сендер Исаакович Афраймович (1921—?), «Агротехника многолетних трав» монографиясе (1984) авторы.<ref>[http://www.vse-adresa.org/book-of-memory/bukva-0/name-72/surname-71/repression-0 Афраймович Исаак Лейбович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141213010959/http://www.vse-adresa.org/book-of-memory/bukva-0/name-72/surname-71/repression-0 |date=2014-12-13 }}: Гаилә [[Сморгонь]] урыныннан килеп чыгышлы. Әти ягыннан дәү әтисе һәм дәү әнисе — Исаак Лейбович Афраймович (1894—1961, К. Маркс исемендәге мичәү-ияр фабрикасы эшчесе) һәм Фрида Сидоровна Афраймович (1898—1940) — [[Богородск]]та репрессияләнгән булганнар; дәү әнисе [[ИТЛ|лагерьда]] үлгән булган.</ref>
Горький өлкәсендә, [[Богородск]]та үскән, анда № 3 мәктәпне тәмамлаган, аннан соң [[Н. И. Лобачевский исемендәге Түбән Новгород дәүләт университеты]]н тәмамлаган. Горький кулланылышлы математика һәм кибернетика фәнни-тикшеренү институтына эшләргә юнәлтелгән булган. 1974 елдан бирле фәннәр кандидаты, 1990 елдан бирле фәннәр докторы ([[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты]]нда якланган).
1991 елда [[Джорджия Технология институты]]на, ([[Атланта]], [[Джорджия]] штаты, [[АКШ]]) чакырылган булган, аннан соң шунда 1992—1995 елларда эшләгән. 1995—1996 елларда [[Төньяк-Көнбатыш университет]]та ([[Эванстон (Иллинойс)|Эванстонда]] ([[Чикаго]] шәһәр яны), [[Иллинойс]] штаты) эшләгән. 1996—1998 елларда — ''National Tsing Hua University'' университетында, [[Синьчжу]], [[Тайвань]].
1998 елдан бирле [[Мексика]]да торган, ''Universidad Autónoma de San Luis Potosí'' университетында, [[Сан-Луис-Потоси (город)|Сан-Луис-Потоси]] шәһәрендә эшләгән. Хәзерге вакытта университетның бер аудиториясе аның исемен йөртә<ref>{{Cite web|url=http://wp.uaslp.mx/noticias/comunidad/con-el-lema-hacia-el-futuro-de-la-nanociencia-y-los-nanomateriales-inicio-la-xxii-semana-del-iico/|title=Con el lema “Hacia el futuro de la Nanociencia y los Nanomateriales” inició la XXII Semana del IICO - Noticias de la Universidad Autónoma de San Luis Potosí|lang=es-MX|date=2022-05-02|access-date=2023-09-19|accessdate=2025-12-31|archivedate=2024-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241215033623/https://wp.uaslp.mx/noticias/comunidad/con-el-lema-hacia-el-futuro-de-la-nanociencia-y-los-nanomateriales-inicio-la-xxii-semana-del-iico/}}</ref>.
Балалары: улы Евгений, [[Түбән Новгород]]та тора; кызы Александра әнисе Людмила белән [[Бостон]]да тора.
2012 ел ''Lagrange Award'' лауреаты.<ref>[http://conf.uni-obuda.hu/nsc2012/NSC2012FinalProgram.pdf NSC 2012 Final Program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141207165614/http://conf.uni-obuda.hu/nsc2012/NSC2012FinalProgram.pdf |date=2014-12-07 }} {{ref|en}}</ref>
== Монографияләр ==
* ''В. И. Арнольд, Ю. С. Ильяшенко, В. С Афраймович, Л. П. Шильников'' Теория бифуркаций. М.: ВИНИТИ, 1986. — 218 с.
* ''В. С. Афраймович, А. В. Гапонов-Грехов, М. И. Рабинович''. Устойчивость, структуры и хаос в нелинейных сетях синхронизации. Горький: Институт прикладной физики АН СССР, 1989.
* ''I. S. Aranson, V. S. Afraimovich, M. I. Rabinovich''. Multidimensional Strange Attractors and Turbulence. Routledge, 1989.
* ''V. I. Arnold, V. S. Afrajmovich, Yu. S. Il’yashenko, L. P. Shil’nikov''. Dynamical Systems V: Bifurcation Theory and Catastrophe Theory. Springer, 1994. — 274 p.
* ''V. S. Afraimovich, V. I. Nekorkin, G. V. Osipov, V. D. Shalfeev''. Stability, Structures and Chaos in Nonlinear Synchronization Networks. World Scientific, 1994. — 260 p.
* ''Valentin Afraimovich, Sze-Bi Hsu''. Lectures on chaotic dynamical systems. American Mathematical Society, 2003.
* ''Valentin Afraimovich, Edgardo Ugalde, Jesus Urias''. Fractal Dimensions for Poincare Recurrences. Elsevier, 2006.
* ''В. Афраймович, Э. Угальде, Х. Уриас''. Фрактальные размерности для времён возвращения Пуанкаре. Пер. с англ. М.—Ижевск: Институт компьютерных исследований, 2011.
== В. Афраймович халыкара премиясе ==
[[Файл:Afraimovich Award Diploma 2021.jpg|thumb|2021 ел премия лауреаты дипломы.]]
2020 елда [http://ndc.lhscientificpublishing.com/awards/ Nonlinear Science and Complexity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260118170722/https://ndc.lhscientificpublishing.com/awards/ |date=2026-01-18 }} җәмәгате тарафыннан В. Афраймович исемендәге халыкара премия оештырылган булган, ул ел саен нә-сызыкча динамика өлкәсендә күренекле яшь галимнәргә бирелә.
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* {{Статья|автор=Leonid Bunimovich, Anatoly Neishtadt, and Jürgen Kurths|заглавие=In memoriam—Valentin S. (Valya) Afraimovich (2 April 1945–21 February 2018)|ссылка=https://aip.scitation.org/doi/10.1063/1.5034461|язык=|издание=Chaos|тип=|год=2018|месяц=|число=|том=28|номер=|страницы=040401|issn=|doi=10.1063/1.5034461}}
== Сылтамалар ==
* [http://www.mathnet.ru/rus/person22163 Афраймович Валентин Сендорович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241211111904/https://www.mathnet.ru/rus/person22163 |date=2024-12-11 }}. Публикации в информационной системе [[Общероссийский математический портал|Math-Net.Ru]].
* [http://www.informatik.uni-trier.de/~ley/pers/hd/a/Afraimovich:Valentin_S=.html Список публикаций] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141211111833/http://www.informatik.uni-trier.de/~ley/pers/hd/a/Afraimovich:Valentin_S=.html |date=2014-12-11 }} {{ref|en}}
[[Төркем:Математиклар]]
l5c6zljfebr2l8ahuje7vg285ioqd8e
Агва Зарка (Истапа)
0
1397925
5958518
5588360
2026-06-11T05:51:41Z
Takhirgeran Umar
6267
/* Әдәбият */
5958518
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Агва Зарка''' — [[Мексика]]ның [[Чьяпас]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Агва Зарка [[Мексика]]ның көньяк-көнчыгышында урнашкан.<ref name=pimienta>{{cite journal |last=Pimienta Lastra |first=Rodrigo |date=March–April 1994 |title=Chiapas:Sus characterísticas Demográficas |trans-title=Chiapas: Its demographic characteristics |journal=Papeles de Población |issue=2 |pages=44–49 |location=Toluca, Mexico |publisher=Universidad Autónoma del Estado de México |language=es |issn=1405-7425 |access-date=May 8, 2011 |url=https://www.redalyc.org/pdf/112/11200205.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111202042715/http://redalyc.uaemex.mx/src/inicio/ArtPdfRed.jsp?iCve=11200205 |archive-date=December 2, 2011}}</ref><ref name=ubicagob>{{cite web |url=http://www.chiapas.gob.mx/ubicacion |title=Ubicación |publisher=State of Chiapas |location=Chiapas, Mexico |language=es |trans-title=Location |access-date=May 8, 2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141002070945/http://www.chiapas.gob.mx/ubicacion |archive-date=October 2, 2014}}</ref>
== Климаты ==
{{Климатограмма|Агва Зарка
|16 |30 |1
|17 |32 |3
|18 |34 |3
|21 |36 |12
|22 |35 |40
|22 |33 |82
|21 |32 |217
|21 |32 |176
|21 |31 |186
|20 |31 |66
|19 |30 |15
|16 |30 |3
|float=right
|clear=right
|units=metric
}}
Биредә тропик климат өстенлек итә. Бу районда климат эссе һәм чагыштырмача дымлы, явым-төшемнең күп өлеше җәй көне ява. Яңгырлы һәм коры сезоннардан тыш (җәй-көз һәм кыш-яз), ел дәвамында климат үзгәрми диярлек. Хәтта яңгырлы һәм коры сезоннар арасындагы аерма да явым-төшем күләмендә генә икәне күренә.<ref name=larry>{{cite news |title= Anega 'Larry' a 7 mil en Tuxtla Gutierrez |author=Maria Teresa del Riego |newspaper=Reforma |location=Mexico City |date=October 7, 2003 |page=30 |language=es |trans-title=Larry dislodges 7,000 in Tuxtla Gutierrez }}</ref>
== Тарихы ==
Бу территориядә барлыкка килгән иң борынгы цивилизация булып [[мокая]] санла. Алар утрак тормышта яшәгәннәр һәм кукурузны б.э.к. якынча 1500 елда ук үстергәннәре билгеле, бу аларны Үзәк Американың иң борынгы цивилизацияләренең берсе икәнен күрсәтә. Соңрак төньякка күчеп килгән омекларның нәкъ менә алар бабалары булган дигән фаразлар бар. Төбәктә [[майя]] цивилизациясе үсеше классик чорда (б. Э. 300-900 еллары) шәһәрләр төзелеше һәм халыкның социаль стратификациясе белән билгеләнә.<ref name=enchis>{{cite web |url= http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_chiapas|url-status=dead|title = Historia |year = 2010 |website = Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Chiapas|publisher = INAFED Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal/ SEGOB Secretaría de Gobernación|location = Mexico|lang = es|trans-title = History|access-date = 2011-05-08|archive-url = https://web.archive.org/web/20110616204839/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_chiapas|archive-date = 2011-06-16}}</ref>
Җирле халыкның европалылар белән беренче очрашуы 1522 елда була, ул вакытта Кортес Ацтеклар империясен буйсындырганнан соң бу җирләргә салым җыючыларны җибәрә. Беренче хәрби һөҗүм 1523 елда була. 1530 елга бу төбәктәге барлык халыклар диярлек буйсындырыла. Конкистадорлар китергән авырулар, шулай ук плантацияләрдә мәҗбүри хезмәт индеецлар халкының нык кимүенә сәбәп булган. Бөтен колониаль чор дәвамында бу яклар Мехикодагы хакимият органнарыннан һәм Гватемаладагы дини органнардан чагыштырмача изоляцияләнгән булган, ләкин формаль яктан Чьяпас Гватемала Генерал-капитанлыгына кергән.<ref name=hisschmal>{{cite web|url=http://www.houstonculture.org/mexico/chiapas.html|title=Chiapas-Forever Indigenous|author=John P. Schmal|year=2004|publisher=Houston Institute for Culture|location=Texas|access-date=2011-05-08|archive-url=|archive-date=|url-status=}}</ref>
1824 елның 14 сентябреннән Чьяпас штаты составында.<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>
== Халкы ==
{{Wikidata/Population}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Луис Суарес. Волшебный мир индейцев Чьяпас // журнал «Вокруг света», № 10, 1975. стр.16-23
* Benjamin, Thomas. A Rich Land, a Poor People: Politics and Society in Modern Chiapas. Albuquerque: University of New Mexico Press. 1996.
[[Төркем:Мексика торак пунктлары]]
[[Төркем:Чьяпас торак пунктлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
{{Mexico-geo-stub}}
hypsgfg6an70pc7sm2yx5s2e29gpnr5
Термиперлита (Чиуауа)
0
1462350
5958517
5901971
2026-06-11T05:48:49Z
Takhirgeran Umar
6267
/* Әдәбият */
5958517
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Термиперлита''' — [[Мексика]]ның [[Чиуауа]] штатында урнашкан торак пункт. {{АДБ}} [[Мексика муниципалитетлары|муниципалитеты]] составына керә.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Термиперлита [[Мексика]]ның төньяк-көнбатыш өлешендә урнашкан.
== Климаты ==
{{Климатограмма|Термиперлита
|3 |18 |7
|5 |22 |4
|8 |25 |5
|12 |29 |7
|16 |33 |15
|20 |35 |36
|20 |33 |97
|19 |32 |84
|17 |30 |68
|12 |28 |24
|7 |23 |12
|3 |19 |12
|float=right
|clear=right
|units=metric
}}
Эссе ярым коры климатка ия.<ref name=Peel>{{cite journal |author1=Peel, M. C. |author2=Finlayson B. L. |author3=McMahon, T. A. |name-list-style=amp |year=2007 |title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification |journal=Hydrol. Earth Syst. Sci. |volume=11 |issue=5 |pages=1633–1644 |doi=10.5194/hess-11-1633-2007 |bibcode=2007HESS...11.1633P |url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |issn=1027-5606 |access-date=2013-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |archive-date=2017-02-10 |url-status=live |doi-access=free }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |date=2017-02-10 }} ''(direct: [http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf Final Revised Paper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120203170339/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf |date=2012-02-03 }})''</ref><ref name = kottek>{{cite journal |last=Kottek |first=M. |author2=J. Grieser |author3=C. Beck |author4=B. Rudolf |author5=F. Rubel |title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated |journal=Meteorol. Z. |volume=15 |pages=259–263 |url=http://www.schweizerbart.de/resources/downloads/paper_free/55034.pdf |doi=10.1127/0941-2948/2006/0130 |access-date=December 8, 2012 |year=2006 |issue=3 |bibcode=2006MetZe..15..259K |archive-url=https://web.archive.org/web/20130723091843/http://www.schweizerbart.de/resources/downloads/paper_free/55034.pdf |archive-date=July 23, 2013 |url-status=live}}</ref> Кышлар йомшак, көндезге уртача температура 18,1 °C (64,6 °F), ә гыйнварда, иң салкын айда, уртача минималь температура — 2 °C (35,6 °F). Кайвакыт температура 26 °C-тан (78,8 °F) артып китәргә мөмкин, ә салкын фронтлар аны -10 °C-тан (14,0 °F) түбән төшерергә мөмкин. Салкыннар ешрак кышкы төннәрдә генә була.<ref name = kottek/>
== Тарихы ==
Бу якларда кешеләр яшәүнең иң беренче дәлилләре булып безнең эрага кадәр 12 000-7000 еллардан калган табылдыклар санала. Бу халык аучы-җыючылар булган дип санала, соңрак кукуруз игенчелеге дә үсеш алган.<ref>{{cite journal |last1=Kirchhoff |first1=Paul |title=Gatherers and Farmers in the Greater Southwest: A Problem in Classification |journal=American Anthropologist |date=August 1954 |volume=56 |issue=4 |page=550 |doi=10.1525/aa.1954.56.4.02a00020 |jstor=664319 |url=https://www.jstor.org/stable/664319 |access-date=24 December 2023|url-access=subscription }}</ref>
300 һәм 1300 еллар арасында Касас-Грандес «Зур йортлар» мәдәнияте үсеш ала. XIV гасырда штатның төньяк-көнчыгыш өлешендә конкистадорлар бу төбәкнең индеецларын хумано дип атаганнар. Алар бизоннар аулаганнар, күпсанлы кыяларда ясалган рәсемнәр калдырганнар. Сума һәм мансо халыклары - хумано һәм Касас-Грандестан соң яшәгән халыкларның токымнары.<ref name=lopez_30>Alfredo López Austin and Leonardo López Luján, [https://books.google.com/books?id=tzB4rfXObCwC ''Mexico's Indigenous Past''], p. 30.</ref>
1528 еллар тирәсендә испаннар төркеме беренче тапкыр бу территорияләргә керә. Яулап алу йөз елга якын дәвам итә, һәм испаннар җирле халыкларның каты каршылыгына очрый, аларны алар Ла-Хунта индеецлары дип атаганнар, ләкин Габсбурглар Испаниясенең төбәкне чәчәк атучы сәнәгать үзәгенә әверелдерү омтылышы бу территорияне контрольдә тотуның нәтиҗәле стратегиясен эшләүгә китерә.<ref>{{cite web |url=http://www.municipiochihuahua.gob.mx/historia/ |title=Chihuahua: Historia |access-date=2007-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070629124643/http://www.municipiochihuahua.gob.mx/historia/ |archive-date=2007-06-29 |url-status=dead |accessdate=2026-04-02 |archivedate=2007-06-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070629124643/http://www.municipiochihuahua.gob.mx/historia/ }}</ref>
1824 елның 6 июленнән Чиуауа штаты составында.<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>
== Халкы ==
{{Wikidata/Population}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Әдәбият ==
* Carothers to Secretary of State, April 22, 1914, Wilson Papers, Ser. 2, as quoted in P. Edward Haley (1970). Revolution and Intervention: The Diplomacy of Taft and Wilson with Mexico, 1910-1917. M.I.T. Press.ISBN 978-0-262-08039-2.
[[Төркем:Мексика торак пунктлары]]
[[Төркем:Чиуауа торак пунктлары]]
[[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]]
{{Mexico-geo-stub}}
kyuus4qrcjvj41onzbez7wnvawjxvkb
Гимннар тәрҗемәләре
0
1488961
5958415
5952516
2026-06-10T22:33:59Z
LiebSinger
60321
/* МИСЫР */
5958415
wikitext
text/x-wiki
== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義,吾黨所宗,<br>
以建民國,以進大同。<br>
咨爾多士,為民前鋒;<br>
夙夜匪懈,主義是從。<br>
矢勤矢勇,必信必忠;<br>
一心一德,貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad.<br>
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' ===
https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
9s2iefquzu96gmo8h12gxabdt55jzkz
5958416
5958415
2026-06-10T22:38:58Z
LiebSinger
60321
/* МОЗАМБИК */
5958416
wikitext
text/x-wiki
== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義,吾黨所宗,<br>
以建民國,以進大同。<br>
咨爾多士,為民前鋒;<br>
夙夜匪懈,主義是從。<br>
矢勤矢勇,必信必忠;<br>
一心一德,貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad.<br>
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' ===
https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
31kww78ukxbpa2nob33tf4jec0ee99j
5958417
5958416
2026-06-10T22:42:22Z
LiebSinger
60321
/* МОНГОЛИЯ */
5958417
wikitext
text/x-wiki
== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義,吾黨所宗,<br>
以建民國,以進大同。<br>
咨爾多士,為民前鋒;<br>
夙夜匪懈,主義是從。<br>
矢勤矢勇,必信必忠;<br>
一心一德,貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad.<br>
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' ===
https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
87q2h7akoj7tuhackzasdmsg9l166zb
5958422
5958417
2026-06-10T22:47:44Z
LiebSinger
60321
/* ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ */
5958422
wikitext
text/x-wiki
== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義,吾黨所宗,<br>
以建民國,以進大同。<br>
咨爾多士,為民前鋒;<br>
夙夜匪懈,主義是從。<br>
矢勤矢勇,必信必忠;<br>
一心一德,貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad.<br>
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' ===
https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
7uzgw2gjzjblw2jm9mrbqlqausn0oii
5958557
5958422
2026-06-11T08:04:19Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958557
wikitext
text/x-wiki
== '''Дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары''' ==
'''Татар телендә дә җырланырлык тәрҗемәләр, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br>
Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br>
=== '''АБХАЗИЯ''' ===
Шәнеибац, шәнеибац,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br>
Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br>
О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br>
Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br>
Уара уда, Аԥсынра!<br>
Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br>
Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br>
Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br>
Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br>
Рада, Раида, Рарира!<br>
Рада, Рерама, Рерашьа!<br>
Нарҭаа риира-зиироу<br>
Афырхацәа Ран-Гәашьа<br>
Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br>
Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br>
Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br>
Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br>
Аишьцәа, шәнеибац!<br>
Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br>
Ҳазшаз илаԥш<br>
Ҳхыуп иаҳхымшәо<br>
Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br>
Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br>
Игылеит ҳамра,<br>
Иақәым ҭашәара!<br>
Урылагәырӷьа,<br>
Анра-ахшара,<br>
Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br>
https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg
=== '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' ===
(дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br>
'''''English'''''<br>
Australians all let us rejoice<br>
For we are one and free;<br>
We’ve golden soil and wealth for toil,<br>
Our home is girt by sea;<br>
Our land abounds in nature’s gifts,<br>
Of beauty rich and rare;<br>
In history’s page let every stage,<br>
Advance Australia Fair!<br>
In joyful strains then let us sing:<br>
“Advance Australia Fair!”<br>
Beneath our radiant southern Cross,<br>
We’ll toil with hearts and hands;<br>
To make this Commonwealth of ours<br>
Renowned of all the lands;<br>
For those who’ve come across the seas<br>
We’ve boundless plains to share;<br>
With courage let us all combine<br>
To advance Australia fair.<br>
In joyful strains then let us sing<br>
«Advance Australia fair!»<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg
https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/
https://wikiway.com/australia/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
Австралиялеләр бәхетле,<br>
Без яшь һәм ирекле,<br>
Хезмәт куеп, алтын җирне<br>
Иттек без күрекле.<br>
Җир-суларың – затлы бүләк,<br>
Табигатең – шифа,<br>
Атла, тарихыңны әйдәп,<br>
Австралия, алга!<br>
Бездән сиңа изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
Көньяк Хач балкышы астында<br>
Берләште күп милләт.<br>
Уңган Берлекне дөньяда<br>
Таныды бар дәүләт.<br>
Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br>
Хасладык Ватанга,<br>
Австралия ирешсен, дип,<br>
Яңа уңышларга.<br>
Бездән илгә изге теләк:<br>
“Австралия, алга!”<br>
=== '''АВСТРИЯ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Land der Berge, Land am Strome'''<br>
Land der Berge, Land am Strome,<br>
Land der Äcker, Land der Dome,<br>
Land der Hämmer, zukunftreich:<br>
Heimat grosser Töchter und Söhne,<br>
Volk, begnadet für das Schöne,<br>
Vielgerühmtes Österreich,<br>
Vielgerühmtes Österreich.<br>
Heiss umfehdet, wild umstritten,<br>
Liegst dem Erdteil du inmitten,<br>
Einem starken Herzen gleich.<br>
Hast seit frühen Ahnentagen<br>
Hoher Sendung Last getragen,<br>
Vielgeprüftes Österreich,<br>
Vielgeprüftes Österreich.<br>
Mutig in die neuen Zeiten,<br>
Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br>
Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br>
Einig laß in Jubelchören,<br>
Vaterland, dir Treue schwören,<br>
Vielgeliebtes Österreich,<br>
Vielgeliebtes Österreich!<br>
https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg
https://wikiway.com/austria/gimn/
'''''Татарча'''''<br>
'''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br>
Таулар һәм дәрьялар иле,<br>
Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br>
Килер көнгә мәдхия;<br>
Олы шәхесләр Ватаны,<br>
Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия,<br>
Дан-шөһрәтле Австрия.<br>
Дәгъва-яуларны күп күргән,<br>
Урыны кыйтга түреннән –<br>
Куәтле йөрәк гүя;<br>
Ул борынгы заманнардан<br>
Бөек максатка юлланган –<br>
Күп сыналган Австрия,<br>
Күп сыналган Австрия.<br>
Яңа чорга кыю атлый,<br>
Иреккә инабәт саклый<br>
Һәм хезмәткә баш ия!<br>
Туганнар бердәмлегендә,<br>
Безнең тугрылык гаһдендә –<br>
Сөекле ил Австрия,<br>
Сөекле ил Австрия!<br>
=== '''АЗӘРБАЙҖАН''' ===
'''''Azərbaycan dilində'''''<br>
Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br>
Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br>
Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br>
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br>
Minlərlə can qurban oldu, <br>
Sinən hərbə meydan oldu! <br>
Hüququndan keçən əsgər! <br>
Hərə bir qəhrəman oldu! <br>
Sən olasan gülüstan, <br>
Sənə hər an can qurban! <br>
Sənə min bir məhəbbət <br>
Sinəmdə tutmuş məkan!<br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Bayrağını yüksəltməyə, <br>
Namusunu hifz etməyə, <br>
Cümlə gənclər müştaqdır! <br>
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
Azərbaycan! Azərbaycan!<br>
https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/
https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/
https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/
'''''Татар телендә'''''<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br>
Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br>
Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br>
Җирең хәрби мәйдан булды,<br>
Меңләгәннәр корбан булды!<br>
Синең хаклыгыңны яклап,<br>
Барчасы каһарман булды!<br>
Син булсын дип гөлстан,<br>
Сиңа һәрбер җан корбан!<br>
Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br>
Йөрәктә тотам мәкян!<br>
Намусыңны керләмәскә,<br>
Байрагыңны кимсетмәскә,<br>
Намусыңны керләмәскә<br>
Барча яшьләр җан аткан!<br>
Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br>
=== '''АЛБАНИЯ''' ===
(рәсми өлеше)<br>
'''''Në shqip'''''<br>
'''Himni i Flamurit'''<br>
Rreth flamurit të përbashkuar<br>
Me një dëshir’ e një qëllim,<br>
Të gjith’ atje duke u betuar<br>
Të lidhim besën për shpëtim.<br>
Chorus (2):<br>
Prej lufte veç ai largohet<br>
Që është lindur tradhëtor,<br>
Kush është burrë nuk frikësohet,<br>
Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br>
https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Байрак гимны'''<br>
Байрак астында без берләштек<br>
Уртак теләкләр-максатларда,<br>
Ант иттек без, көрәшергә дип<br>
Азатлыгыбызны якларга.<br>
Кушымта (2):<br>
Читләшер бу изге көрәштән<br>
Сатлык булып туган гына,<br>
Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br>
Шәһит булыр ил хакына.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Auferstanden aus Ruinen...'''<br>
Auferstanden aus Ruinen<br>
und der Zukunft zugewandt,<br>
laßt uns Dir zum Guten dienen,<br>
Deutschland, einig Vaterland.<br>
Alte Not gilt es zu zwingen,<br>
und wir zwingen sie vereint,<br>
denn es muß uns doch gelingen,<br>
daß die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
Glück und Friede sei beschieden<br>
Deutschland, unserm Vaterland,<br>
alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br>
reicht den Völkern eure Hand.<br>
Wenn wir brüderlich uns einen,<br>
schlagen wir des Volkes Feind,<br>
laßt das Licht des Friedens scheinen,<br>
daß nie eine Mutter mehr<br>
ihren Sohn beweint,<br>
ihren Sohn beweint.<br>
Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br>
lernt und schafft wie nie zuvor,<br>
und der eig’nen Kraft vertrauend<br>
steigt ein frei Geschlecht empor.<br>
Deutsche Jugend, bestes Streben<br>
unsres Volks in dir vereint,<br>
wirst du Deutschlands neues Leben.<br>
Und die Sonne schön wie nie<br>
über Deutschland scheint,<br>
über Deutschland scheint.<br>
https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br>
Хәрабәдән күтәрелеп,<br>
киләчәккә юл тоткан,<br>
без Сиңа итик игелек,<br>
Алмания, бердәм Ватан.<br>
Бердәм булгач, барча киртә<br>
юкка чыга бүген дә, –<br>
һәм безнең кулдан бу килә;<br>
кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
Ураз-бәхет насыйп булсын<br>
алманнар Ватанына,<br>
дуслык кулларын ул сузсын<br>
дөнья халыкларына.<br>
Туганнарча бердәмлектә<br>
җиңеп халык дошманын,<br>
яшик хөрлек-иминлектә, –<br>
ана, улын югалтып,<br>
һич еламасын,<br>
һич еламасын.<br>
Иҗат итеп, белем алып,<br>
йортлар салыйк, җир сөрик,<br>
үз көчебезгә таянып,<br>
яңа буын үстерик.<br>
Алман яшьләре, гавамның<br>
омтылышлары – сездә,<br>
сез – киләчәге Ватанның.<br>
Кояш мулдан нур сибә<br>
алман күгендә,<br>
алман күгендә.<br>
=== '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
'''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Für das deutsche Vaterland.<br>
Danach laßt uns alle streben<br>
Brüderlich mit Herz und Hand.<br>
Einigkeit und Recht und Freiheit<br>
Sind des Glückes Unterpfand.<br>
Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br>
Blühe, deutsches Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/
https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Алман җирендә хаким.<br>
Изге туганлык хисләрен<br>
Йөртсен күңeлендә һәркем.<br>
Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br>
Безнең бәхет солтаны.<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
Шул бәхеттә чәчәк ат син<br>
Мәңге, Алман Ватаны!<br>
=== '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Алтай тилиде'''''<br>
Кӧк теҥери јылдыстар,<br>
Улу, јайым Кан-Алтай.<br>
Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br>
Агару, јебрен Алтай.<br>
Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br>
Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br>
Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br>
Ӧчӱп калар учуры јок.<br>
Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br>
Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br>
Элен чактарга корула,<br>
Россияла бис јажына.<br>
Алтай!<br>
https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg
Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Күк йөзендә йолдызлар,<br>
Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br>
Өчтүбә, урманлы таулар –<br>
Борынгы, изге Алтай.<br>
Өч түбәле Хан-Алтай,<br>
Юк янтык булган чагы.<br>
Мәңгелек ут янган җирнең<br>
Юк сүрелер учагы.<br>
Алтай – без үскән төбәк,<br>
Алтай – мәңгелек терәк.<br>
Гомерлек бу язмышыбыз,<br>
Русиядә тормышыбыз.<br>
Алтай!<br>
=== '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' ===
'''''English'''''<br>
'''The Star-Spangled Banner'''<br>
Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br>
What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br>
Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br>
O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br>
And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br>
Gave proof through the night that our flag was still there. <br>
Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave? <br>
On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br>
Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br>
What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br>
As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br>
Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br>
In fully glory reflected, now shines on the stream: <br>
‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave. <br>
And where is that band who so vauntingly swore <br>
That the havoc of war and the battle’s confusion <br>
A home and a country should leave us no more! <br>
Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br>
No refuge could save the hireling and slave <br>
From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br>
And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave!<br>
Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br>
Between their loved home and the war’s desolation: <br>
Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br>
Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br>
Then conquer we must, when our cause it is just. <br>
And this be our motto: “In God is our trust”. <br>
And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br>
O’er the land of the free and the home of the brave.<br>
https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br>
Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br>
Без аны данладык кич кояш батканда?<br>
Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br>
Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br>
Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br>
Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br>
Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br>
Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br>
Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br>
Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br>
Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br>
Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br>
Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br>
Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br>
Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br>
Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br>
Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br>
Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br>
Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br>
Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br>
Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br>
Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br>
Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br>
Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br>
Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br>
Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br>
Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br>
Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br>
=== '''АНГОЛА''' ===
=== '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' ===
'''''En català'''''<br>
'''El Gran Carlemany'''<br>
El gran Carlemany, mon pare,<br>
dels alarbs em deslliurà,<br>
I del cel vida em donà,<br>
de Meritxell, la gran Mare.<br>
Princesa nasquí i Pubilla<br>
entre dues nacions, neutral;<br>
sols resto l'única filla,<br>
de l'imperi Carlemany.<br>
Creient i lliure onze segles,<br>
creient i lliure vull ser.<br>
Siguin els furs mos tutors<br>
i mos Prínceps defensors!<br>
I mos Prínceps defensors!<br>
https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/
https://wikiway.com/andorra/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Бөек Карл'''<br>
Гарәпләрдән азат иткән<br>
Бөек Карл, газиз атам,<br>
Һәм күктән бүләк иңдергән<br>
Меричель, изге анам.<br>
Кыйрал кызы булып тудым –<br>
Ике халыкка бердән;<br>
Ялгыз варис булып калдым<br>
Бөек Карл дәүләтеннән.<br>
Азат, диндар унбер гасыр,<br>
Шул халәттә калсамчы.<br>
Кануннар булсын яклаучым,<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br>
=== '''АНТИГУА-БАРБУДА''' ===
'''Fair Antigua and Barbuda!'''<br>
We thy sons and daughters stand<br>
Strong and firm in<br>
Peace or danger<br>
To safe-guard our Native Land<br>
We commit ourselves to building<br>
A true nation brave and free;<br>
Ever striving, ever seeking,<br>
Dwell in love and unity<br>
Raise the standard! Raise it boldly!<br>
Answer now to duty’s call<br>
To the service of thy country,<br>
Sparing nothing, giving all;<br>
Gird your loins and join the battle<br>
‘Gainst fear, hate and poverty,<br>
Each endeavouring, all achieving,<br>
Live in peace where man is free.<br>
God of nations, let Thy blessings<br>
Fall upon this land of ours;<br>
Rain and sunshine ever sending,<br>
Fill her fields with crops and flowers;<br>
We her children do implore Thee,<br>
Give us strength, faith, loyalty,<br>
Never failing, all enduring<br>
To defend her liberty.<br>
https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/
=== '''АРГЕНТИНА''' ===
'''''En español'''''<br>
'''¡Oid mortales!'''<br>
¡Oid mortales! el grito sagrado:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Oid el ruido de rotas cadenas:<br>
Ved en trono a la noble Igualdad.<br>
¡Ya su trono dignísimo abrieron<br>
Las provincias unidas del Sud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
Y los libres del mundo responden:<br>
¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br>
'''''Refren''''':<br>
Sean eternos los laureles<br>
Que supimos conseguir,<br>
Que supimos conseguir.<br>
Coronados de gloria vivamos<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir,<br>
O juremos con gloria morir!<br>
https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg
'''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br>
'''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br>
Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br>
“Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br>
Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br>
Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br>
Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br>
Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br>
“Аргентина халкына сәлам!”<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
Уңышларга ирешәбез,<br>
Булсын ил мәңгелектә,<br>
Булсын ил мәңгелектә.<br>
Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br>
Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br>
=== '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' ===
'''QASAMAN'''<br>
(гарәп тексты транскрипциясе)<br>
I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br>
Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br>
Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br>
Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br>
Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br>
Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br>
Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br>
Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br>
Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br>
Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br>
Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br>
Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br>
ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br>
Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br>
Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br>
Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br>
Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br>
Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br>
Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br>
Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br>
Qad madadnā laka yā majdu yadā<br>
Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br>
Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br>
https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg
https://wikiway.com/algeria/gimn/
'''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br>
Барысын да юк итүче яшен белән,<br>
Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br>
Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br>
Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br>
Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br>
Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br>
Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br>
Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br>
Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br>
Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br>
Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br>
Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br>
Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br>
Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Батырларыбыз төзер батальоннар,<br>
Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br>
Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br>
Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br>
“Азатлык фронты”на турылыклы<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br>
Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br>
Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br>
Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br>
Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br>
Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br>
Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br>
'''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br>
=== '''ӘРДЕЙ''' ===
'''ERDELY HIMNUSZ'''<br>
1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br>
Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br>
Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br>
Csaba királyfi, csillagösvényen!<br>
'''''Refrén (2):'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br>
Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br>
Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br>
Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br>
'''''Refrén:'''''<br>
Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br>
Népek harcának zajló tengerén.<br>
Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br>
Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br>
https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg
'''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br>
Язмышлар безне йөртми кайда гына<br>
Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br>
Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br>
Алып чык аны йолдызлы юлга.<br>
'''''Кушымтасы (2):'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
Маҗар телле кавемнәр арасында<br>
Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br>
Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br>
Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br>
Халыклар явы барган диңгездә,<br>
Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br>
Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br>
'''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br>
=== '''ӘРМӘНСТАН''' ===
'''''Հայերենով'''''<br>
'''Մեր Հայրենիք'''<br>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br>
Որ ապրել է դարեդար<br>
Յուր որդիքը արդ կանչում են<br>
Ազատ, անկախ Հայաստան։<br>
Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br>
Որ իմ ձեռքով գործեցի<br>
Գիշերները ես քուն չեղայ,<br>
Արտասուքով լվացի։<br>
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br>
Նուիրական մեր նշան<br>
Թող փողփողի թշնամու դեմ<br>
Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br>
Ամենայն տեղ մահը մի է<br>
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br>
Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br>
Ազատության կը զոհվի։<br>
https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Безнең Ватаныбыз'''<br>
Безнең азат Ватаныбыз –<br>
Яшьтәш ул гасырларга,<br>
Балаларын чакыра бүген<br>
Ирекле Әрмәнстанга.<br>
Менә сиңа байрак, абый,<br>
Үз кулым белән тектем,<br>
Төннәр буена йокламый,<br>
Күз яшьләремне түктем.<br>
Кара әле өч төс туга –<br>
Безнең изге тамгабыз,<br>
Балкып торсын бар дошманга<br>
Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br>
Юктыр узмыш язмышлардан,<br>
Кеше үлә бер генә,<br>
Халкына җан фида булган –<br>
Изгелектә мәңгегә.<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' ===
'''ملی سرود'''<br>
دا وطن افغانستان دى<br>
دا عزت د هر افغان دى<br>
كور د سولې، كور د تورې<br>
هر بچى يې قهرمان دى<br>
دا وطن د ټولو كور دى<br>
د بلوڅو، د ازبكو<br>
د پښتون او هزارهوو<br>
د تركمنو، د تاجكو<br>
ور سره عرب، ګوجر دي<br>
پاميريان، نورستانيان<br>
براهوي دي، قزلباش دي<br>
هم ايماق، هم پشايان<br>
دا هيواد به تل ځلېږي<br>
لكه لمر پر شنه آسمان<br>
په سينې كې د آسيا به<br>
لكه زړه وي جاويدان<br>
نوم د حق مو دى رهبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
وايو الله اكبر<br>
Укылышы:<br>
'''Milli surud'''<br>
Dā watan Afgānistān dai,<br>
dā izat də har Afgān dai<br>
Kor də sor, kor də ture,<br>
har bačai ye qahramān dai<br>
Dā watan də ttolo kor dai,<br>
də Baločo, də Uzbəko<br>
də Pax̌tun aw Hazārawo,<br>
də Turkməno, də Tāǰəko<br>
Wər sara Arəb, Guǰər di,<br>
Pāmiryān, Nuristānyān<br>
Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br>
ham Aymāq, ham Pašāyān<br>
Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br>
ləka lmar pər šnə āsmān<br>
Pə sine ke də Āsyā ba,<br>
ləka zrrə wi ǰāwidān<br>
Num də haq mo dai rahbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar,<br>
Wāyu Allāhu Akbar<br>
https://wikiway.com/afganistan/gimn/
https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/
'''Милли суруд'''<br>
Бу ил — безнең Әфганстан,<br>
Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br>
Солых җире, кылыч җире,<br>
Һәр улы аның каһарман.<br>
Күп кавем илгә ватандар:<br>
Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br>
Һәм пуштуннар, һазаралар,<br>
Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br>
Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br>
Памирлылар, нурстанлылар,<br>
Кызылбашлар, браһүиләр,<br>
Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br>
Балкыр ил дөнья күгендә<br>
Галәмдәге Кояш кебек,<br>
Азиянең иң түрендә<br>
Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br>
Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br>
Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br>
=== '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' ===
'''دا د باتورانو کور'''<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس:<br>
ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br>
𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
۱<br>
ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br>
𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br>
وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br>
𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br>
𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۲<br>
تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br>
𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br>
𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۳<br>
ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br>
𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br>
𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
کورس<br>
۴<br>
ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br>
𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br>
شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br>
𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br>
𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br>
دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br>
𝄇 کورس 𝄆<br>
𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br>
https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169
'''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
I<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br>
Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
II<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br>
Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
III<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br>
Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы.<br>
IV<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br>
Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br>
Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br>
Кушымтасы:<br>
Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br>
Бу — кыюлар Ватаны...<br>
=== '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' ===
'''''Deutsch'''''<br>
1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br>
deutsche Erde, Vaterland!<br>
Über deinen weiten Gauen<br>
ruhe Seine Segenshand!<br>
||:Er behüte deine Fluren,<br>
schirme deiner Städte Bau<br>
Und erhalte dir die Farben<br>
Seines Himmels, weiß und blau!:||<br>
2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br>
dass wir, uns’rer Väter wert,<br>
fest in Eintracht und in Frieden<br>
bauen uns’res Glückes Herd!<br>
||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br>
einig uns ein jeder schau<br>
und den alten Ruhm bewähre<br>
unser Banner, weiß und blau!:||<br>
https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg
'''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br>
Ходай Байар илен яклый,<br>
Алман нәселе Ватанын,<br>
Киң җирләребез сагында –<br>
Аның кодрәт калканы!<br>
||:Иминлектә ил-көнебез,<br>
Шәһәрләр төзелеше,<br>
Безнең ак-зәңгәр байракта –<br>
Изге күкләрнең төсе.:||<br>
Ходай Байар халкын саклый,<br>
Без – бабалар мирасын,<br>
Бердәмлектә, татулыкта<br>
Корып бәхет оясын.<br>
||:Байар халкы, алман нәселе!<br>
Ходай биргән байлыгың:<br>
Борынгы даның сурәте – <br>
Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br>
=== '''БАНГЛАДЕШ''' ===
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br>
Gora ta Gora Euzkadi,<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari.<br>
Areitz bat Bizkaian da<br>
Zar sendo sindo<br>
bera ta bere lagia lakua.<br>
Areitz gainean dogu<br>
gurutza deuna<br>
beti geure goi buru.<br>
Abestu gora Euzkadi<br>
aintza ta aintza<br>
bere goiko Jaun Onari!<br>
https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br>
(икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Баск халкы гимны'''<br>
Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br>
мактау-дан бөек<br>
Кодрәт иясе Аллага!<br>
Бискайяда, яр буенда,<br>
изге Синдо күле янында<br>
имән — борынгы, нык.<br>
Бу имәндә нурлар сибеп<br>
изге хач балкый —<br>
өметебез символы.<br>
Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br>
мактау һәм дан<br>
кодрәт иясе Аллага!”<br>
=== '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' ===
'''''Euskeraz'''''<br>
'''Gernikako Arbola'''<br>
1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br>
Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br>
Eman ta zabal zazu munduan frutua<br>
adoratzen zaitugu arbola santua.<br>
Mila urte inguru da esaten dutela<br>
Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br>
Zaude bada zutikan orain da denbora<br>
eroritzen bazera arras galdu gera.<br>
2. Ez zera eroriko arbola maitea<br>
baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br>
Laurok hartuko degu zurekin partea<br>
pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br>
Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br>
jarri gaitezen danok laister belauniko.<br>
Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br>
arbola biziko da orain eta gero.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br>
Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br>
'''''Баск телендә'''''<br>
'''Герника Агачы'''<br>
''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br>
1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br>
Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br>
Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br>
халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br>
Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br>
Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br>
Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br>
син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br>
2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br>
Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br>
Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br>
басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br>
Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br>
Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br>
Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br>
итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br>
=== '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' ===
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br>
March on to glory, your bright banners waving high.<br>
See how the world marks the manner of your bearing!<br>
Pledge to excel through love and unity.<br>
Pressing onward, march together<br>
to a common loftier goal;<br>
Steady sunward, tho’ the weather<br>
hide the wide and treachrous shoal.<br>
Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br>
‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br>
March on, Bahamaland.<br>
https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga
=== '''БАШКОРТСТАН''' ===
'''''башкорт телендә'''<br>
Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br>
Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br>
Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br>
Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br>
Еңеү яулап алға бараhың.<br>
Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br>
Һинең ғорур рухлы байрағың.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br>
Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br>
Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br>
Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br>
Дан hиңә, Башҡортостан!<br>
Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br>
Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br>
Сәскә ат, Башҡортостан!<br>
https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg
'''''татар телендә'''''<br>
Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br>
Халкыбызның изге Ватаны,<br>
Чал Уралдан калка бар тарафка<br>
Туган илнең тыныч ал таңы.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>!
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br>
Җиңү яулап алга барасың. <br>
Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br>
Синең горур рухлы байрагың.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
Республикам, йолдыз булып балкы син,<br>
Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br>
Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br>
Туган телдә тынмас җырыбыз.<br>
Дан сиңа, Башкортстан!<br>
Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br>
Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br>
Чәчәк ат, Башкортстан!<br>
=== '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' ===
'''''Татар телендә'''''<br>
<u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br>
Илләтсу башланган урманнар,<br>
Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br>
Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br>
Зур бүләк якташлар, туганнар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br>
Халыклар дуслыгы терәге,<br>
Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br>
Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br>
Иделгә ашкына суларың.<br>
Дөньяга танылган улларың.<br>
Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br>
Иң тәмле икмәкле районым.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Таң ата, уяна туган як.<br>
Яңгырый иртәнге моң-азан.<br>
Бу җирне яраткан изге зат.<br>
Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''''Олыкмарий йылмеште'''''<br>
<u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br>
Чодыра дене ялым эртен,<br>
Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br>
Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br>
Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Ик еш семын келшен илена.<br>
Ойго ден куаннам пайлена.<br>
Куш, чаплане, шумбел мландына,<br>
Чон шепка — Параньга кундымна!<br>
Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br>
Рвезе тукым шарналын ила.<br>
Перкем налше киндетым акла,<br>
Родо-влакшем эн порын сийла.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Эр кынелын, пашаш каена,<br>
Торшымаш ден лумет нолтена.<br>
Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br>
Шочмо мланде тудлан таушта.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''''На русском языке'''''<br>
<u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br>
Обнимая деревни, поля<br>
Протекает Илеть и Ноля.<br>
Край родной, в этих дивных местах<br>
Развернул Сабантуй торжества.<br>
'''''Припев:'''''<br>
Братской дружбой единой сильна<br>
Ты для славы великой дана.<br>
Будь всех краше, богаче, мила,<br>
Параньгинская наша земля!<br>
Сыновей, дочерей имена<br>
Помнит с гордостью, знает страна<br>
С чудным вкусом ржаные хлеба -<br>
Угощаешь соседей любя.<br>
'''''Припев.'''''<br>
Над землей встала зорька светла,<br>
Ждут нас свершенья, дела.<br>
Всем, кому мать-земля так мила,<br>
Благодарность, почет и хвала.<br>
'''''Припев.'''''<br>
=== '''БӘХРӘЙН''' ===
https://wikiway.com/bahrain/gimn/
=== '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Мы, беларусы'''<br>
Мы, беларусы – мірныя людзі,<br>
Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br>
Шчыра сябруем, сілы гартуем<br>
Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br>
Прыпеў:<br>
Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br>
Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Наша любімая маці-Радзіма,<br>
Вечна жыві і квітней, Беларус!<br>
Разам з братамі мужна вякамі<br>
Мы баранілі родны парог,<br>
У бітвах за волю, бітвах за долю<br>
Свой здабывалі сцяг перамог!<br>
Прыпеў.<br>
Дружба народаў — сіла народаў,<br>
Наш запаветны, сонечны шлях.<br>
Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br>
Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br>
Прыпеў.<br>
https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br>
(оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без, белоруслар'''<br>
Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br>
Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br>
Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br>
Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br>
Кушымтасы:<br>
Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br>
Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br>
Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br>
Туганнар белән гасырлар буе<br>
Ватаныбызны бергә сакладык,<br>
Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br>
Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br>
Кушымтасы.<br>
Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br>
Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br>
Горур җилфердә илебез күгендә,<br>
Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br>
Кушымтасы.<br>
=== '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' ===
'''''На беларускай мове'''''<br>
'''Магутны Божа'''<br>
Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br>
Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br>
Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br>
Рассып праменьнi свае хвалы.<br>
Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br>
На хлеб штодзённы, на родны край.<br>
Павагу, сiлу i велiч веры<br>
Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br>
Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br>
Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br>
Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br>
Краiну нашу i наш народ!<br>
https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/
https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кодрәтле Алла'''<br>
Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br>
Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br>
Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br>
Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br>
Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br>
Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br>
Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br>
Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br>
Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br>
Булсын балалар игелекле.<br>
Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br>
Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br>
=== '''БЕЛЬГИЯ''' ===
https://wikiway.com/belgium/gimn/
=== '''БЕЛИЗ''' ===
=== '''БЕНИН''' ===
=== '''БОЛГАРИЯ''' ===
'''''на български'''''<br>
'''Мила Родино'''<br>
Горда Стара Планина,<br>
до ней Дунава синей,<br>
сълнце Тракия огрява,<br>
над Пирина пламеней.<br>
Припев (2):<br>
О мило!<br>
Мила Родино,<br>
ти си земен рай,<br>
твойта хубост, твойта прелест,<br>
ах, те нямат край.<br>
https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br>
(биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br>
'''''татар телендә'''''<br>
'''Сөекле Ватаным'''<br>
Горур Иске Планина,<br>
Ага зәңгәрсу Дунай,<br>
Кояш Фракияне нурлый,<br>
Пирин өстендә балкый.<br>
Кушымтасы (2):<br>
Сөеклем!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Син – җир җәннәте,<br>
Күркәмлегең, гүзәллегең –<br>
Бакый халәтең.<br>
=== '''БОЛИВИЯ''' ===
'''''Espaňol'''''<br>
'''Himno Nacional de Bolivia'''<br>
1. Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelos.<br>
Es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso,<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
De la Patria, el alto nombre,<br>
en glorioso esplendor conservemos.<br>
Y en sus aras de nuevo juremos:<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
¡Morir antes que esclavos vivir!<br>
2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br>
cuyo heroico valor y firmeza,<br>
conquistaron las glorias que empieza<br>
hoy Bolivia feliz a gozar.<br>
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br>
a remotas edades transmitan,<br>
y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
Y en sonoros cantares repitan:<br>
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
3. Aquí alzó la justicia su trono<br>
que la vil opresión desconoce,<br>
y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, Libertad, Libertad.<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
que ha debido a Bolívar su nombre<br>
es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
goza el bien de la dicha y la paz.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
4. Si extranjero poder alqún día<br>
sojuzgar a Bolivia intentare,<br>
al destino fatal se prepare<br>
que amenaza a soberbio invasor.<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
hayan mil y mil veces jurado:<br>
morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
Morir antes que ver humillado<br>
de la Patria el augusto pendón.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/
https://wikiway.com/bolivia/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Боливия милли гимны'''<br>
Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br>
Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br>
Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br>
Көрәшеп коллыктан котылды.<br>
Үткән көннәр быргы тавышын,<br>
Сугышның коточкыч даулашын<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br>
Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br>
Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Без исемен бөек тотканда,<br>
Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br>
Ант итәбез Аллаһ каршында:<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Үлем хәерлерәк коллыктан!<br>
Мәңгелек дан батырларыбызга,<br>
Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br>
Ирек яулады Ватаныбызга,<br>
Боливиягә — бәхет ләззәте.<br>
Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br>
Уеп гасырларга озатыйк,<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br>
Явыз җәберләүне санга сукмады,<br>
Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br>
“Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br>
Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br>
Боливарның исеме куелган.<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан,<br>
Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br>
Лаеклы язмышта хозурлан.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br>
Боливияне буйсындырырга,<br>
Туры килер тәкәббер баскынга<br>
Хурлыклы язмышын татырга:<br>
Бөек Боливарның торыннары<br>
Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас,<br>
Ләкин Ватанының затлы байрагы<br>
Кимсетелүенә юл куймас.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' ===
https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/
https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg
'''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br>
=== '''БОТСВАНА''' ===
Сетсвана телендә<br>
'''Fatshe leno la rona'''<br>
'''I.''' Fatshe leno la rona<br>
Ke mpho ya Modimo,<br>
Ke boswa jwa borraetsho;<br>
a le nne ka kagiso.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br>
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br>
Re kopanele go direla<br>
Lefatshe la rona.<br>
'''II.''' 'Ina lentle la tumo<br>
la tšhaba ya Botswana,<br>
Ka kutlwano le kagisano,<br>
e bopagantswe mmogo.<br>
𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br>
Инглиз телендә<br>
'''This Land of Ours'''<br>
'''I.''' Blessed be this noble land,<br>
Gift to us from God's strong hand,<br>
Heritage our fathers left to us.<br>
May it always be at peace.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Awake, awake, O men, awake!<br>
And women close beside them stand,<br>
Together we'll work and serve<br>
This land, this happy land!<br>
'''II.''' Word of beauty and of fame,<br>
The name Botswana to us came.<br>
Through our unity and harmony,<br>
We'll remain at peace as one.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/
https://wikiway.com/botsvana/gimn/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg
'''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br>
...........................
=== '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' ===
'''''English'''''<br>
'''God save the King''' *<br>
God save our gracious King!<br>
Long live our noble King!<br>
God save the King!<br>
Send him victorious,<br>
Happy and glorious,<br>
Long to reign over us:<br>
God save the King!<br>
https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алла, сакла патшаны'''<br>
Алла, сакла аны,<br>
Күрекле патшаны,<br>
Алла, сакла!<br>
Җиңүләр бүләк ит,<br>
Данлы, бәхетле ит,<br>
Хакимебез дип хакла,<br>
Алла, сакла!<br>
* Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br>
=== '''БРАЗИЛИЯ''' ===
'''''Em português'''''<br>
Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br>
de um povo heroico o brado retumbante.<br>
E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br>
brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br>
Se o penhor dessa igualdade,<br>
conseguimos conquistar com braço forte!<br>
Em teu seio, ó Liberdade,<br>
desafia o nosso peito a própria morte!<br>
Ó Pátria amada,<br>
idolatrada,<br>
salve, salve!<br>
Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br>
de amor e de esperança à terra desce.<br>
Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br>
a imagem do Cruzeiro resplandece.<br>
Gigante pela própria natureza<br>
És belo, és forte, impávido colosso<br>
E o teu futuro espelha essa grandeza<br>
Coro:<br>
Terra adorada<br>
Entre outras mil<br>
és tu, Brasil,<br>
ó Pátria amada<br>
Dos filhos deste solo és mãe gentil<br>
Pátria amada,<br>
Brasil! Brasil! Brasil!<br>
https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/
Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br>
'''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.'''''
'''''Татар телендә'''''<br>
Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br>
Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br>
Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br>
Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br>
Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br>
Бу куәтле куллар белән казандык,<br>
Каршы алырбыз үлем сәгатен<br>
Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br>
Сөекле Ватан,<br>
Кодрәт ал Хактан,<br>
Имин бул син!<br>
Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br>
Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br>
Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br>
Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br>
Табигать үзе тудырган гигантсың;<br>
Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br>
Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br>
Кушымтасы:<br>
Меңнәр арасыннан<br>
Өзелеп яраткан ил,<br>
Әй сөекле Ватан,<br>
Син ул, Бразил!<br>
Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br>
Әй сөекле Бразил!<br>
Бразил! Бразил!<br>
=== '''БРУНЕЙ''' ===
=== '''БУРКИНА ФАСО''' ===
=== '''БУРУНДИ''' ===
=== '''БУРЯТИЯ''' ===
Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br>
Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br>
Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br>
Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br>
Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br>
Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br>
Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br>
Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br>
Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br>
Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br>
Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br>
Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br>
Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br>
Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br>
Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br>
Эхэ нютаг!<br>
https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg
Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br>
Изге кояш нуры белән син тулы.<br>
Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br>
Бәхетле бул, туган ягым!<br>
...............................
=== '''БУТАН''' ===
=== '''ВЬЕТНАМ''' ===
'''''Bằng tiếng Việt'''''<br>
'''Tiến quân ca'''<br>
Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br>
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br>
Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br>
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br>
Đường vinh quang xây xác quân thù,<br>
Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br>
Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br>
Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br>
Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br>
Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br>
Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br>
Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br>
Tiến mau ra sa trường,<br>
Tiến lên, cùng tiến lên.<br>
Nước non Việt Nam ta vững bền.<br>
https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Алга баручы гаскәр җыры'''<br>
Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br>
Бара озын, тар сукмакларда.<br>
Ил рухы – канлы байракта,<br>
Туп гөрселдәве – җырларда.<br>
Юл буйлап – дошман сөяге,<br>
Күңелдә – җиңү теләге.<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br>
Карап ил чыга олы юлга,<br>
Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br>
Богауларны өзеп – уңышка.<br>
Озак булдык михнәт-кайгыда,<br>
Ватан өчен җаннар фида,<br>
Халкыбыз дип сафка бастык.<br>
Алга, яуларга,<br>
Бергә – гел алга!<br>
Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br>
=== '''ГАГАУЗИЯ''' ===
'''Tarafım'''<br>
Tarafım, san tarafım,<br>
Ne gözelsin, korafım:<br>
Çok comerţin sän, topraam,<br>
Gagauz Yerim, Bucaam!<br>
Refren:<br>
Gagauziya – hoşluum,<br>
Çok sevin, koru dostluu,<br>
Bayraanı üüsek kaldır,<br>
Sän benim paalı halkım!<br>
İIk adım sendi yaptık,<br>
Hem ana da biz dedik,<br>
Kaușu sevdik dinmäz,<br>
«Oglanı» çaldık bitmäz.<br>
Refren.<br>
Gagauziya, mutlu yerim,<br>
Vatanımsın sän benim,<br>
Pek işçidir insanın,<br>
Yelleri keser altın.<br>
Refren.<br>
Ne zorluk seni kırdı,<br>
Ne zaman dolaştırdı.<br>
Allahım, koru topraa:<br>
Gagauz Yeri, Bucaa!<br>
Refren.<br>
https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg
'''Тарафым'''<br>
=== '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' ===
'''''Латинча'''''<br>
'''Gaudeamus igitur!'''<br>
I. Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus,<br>
Gaudeamus igitur<br>
Juvenes dum sumus!<br>
Post jucundam juventutem<br>
Post molestam senectutem<br>
Nos habebit humus,<br>
Nos habebit humus.<br>
II. Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ubi sunt qui ante nos<br>
In mundo fuere?<br>
Ade as a inferos<br>
Transe as a superos<br>
Hos si vis videre,<br>
Hos si vis videre.<br>
III. Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur,<br>
Vita nostra brevis est<br>
Brevi finietur.<br>
Venit mors velociter<br>
Rapit nos atrociter<br>
Nemini parcetur,<br>
Nemini parcetur.<br>
IV. Vivat academia,<br>
Vivant professores,<br>
Vivat academia,<br>
Vivant professores!<br>
Vivat membrum quodlibet,<br>
Vivat membra quaelibet,<br>
Semper sint in flore,<br>
Semper sint in flore.<br>
V. Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae,<br>
Vivant omnes virgines,<br>
Faciles, formosae.<br>
Vivant et mulieres,<br>
Tenerae amabiles,<br>
Bonae laboriosae,<br>
Bonae laboriosae.<br>
VI. Vivant et republica<br>
et qui illam regit,<br>
Vivant et republica<br>
et qui illam regit.<br>
Vivat nostra civitas,<br>
Maecenatum caritas,<br>
Quae nos hic protegit,<br>
Quae nos hic protegit.<br>
VII. Pereat tristitia,<br>
Pereant osores,<br>
Pereat tristitia,<br>
Pereant osores.<br>
Pereat diabolus,<br>
Qui vis antiburschius,<br>
Atque irrisores,<br>
Atque irrisores.<br>
https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3
https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/
'''Әйдәгез, күңелләник!'''<br>
I. Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат,<br>
Әйдәгез, күңелләник –<br>
Яшьлек шуңа форсат!<br>
Яшь гомерләр үтеп китәр,<br>
Тынгысыз картлык та җитәр –<br>
Алыр безне туфрак,<br>
Алыр безне туфрак.<br>
II. Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә,<br>
Безнең гомер бик кыска<br>
Фанилык иңендә.<br>
Әҗәл тиз килеп җитә,<br>
Дөньядан алып китә,<br>
Аяу юк һичкемгә,<br>
Аяу юк һичкемгә.<br>
III. Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Моңарчы яшәгәннәр –<br>
Кайда алар бүген?<br>
Күкләргә менеп эзлә,<br>
Ахирәттә дә күзлә –<br>
Очратырлык түгел,<br>
Очратырлык түгел.<br>
IV. Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар,<br>
Яшә, академия,<br>
Яшәсен остазлар!<br>
Яшәсен һәркайсысы,<br>
Яшәсен һәрбарчасы<br>
Һәм чәчәк атсыннар,<br>
Һәм чәчәк атсыннар!<br>
V. Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр,<br>
Яшәсен безнең кызлар –<br>
Сөйкемле, гүзәлләр!<br>
Яшәсеннәр ханымнар –<br>
Ягымлылар, назлылар,<br>
Хезмәт сөючәннәр,<br>
Хезмәт сөючәннәр!<br>
VI. Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр,<br>
Яшәсен дәүләтебез,<br>
Яшәсен хакимнәр!<br>
Яшәсен шәһәребез,<br>
Иганәчеләребез –<br>
Химая иткәннәр,<br>
Химая иткәннәр.<br>
VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр,<br>
Булмасын кайгы-хәсрәт,<br>
Бетсен көнләшкәннәр!<br>
Олаксын шайтаны да,<br>
Шәкертләр дошманы да –<br>
Гыйлемнән көлгәннәр,<br>
Гыйлемнән көлгәннәр!<br>
=== '''ГВАТЕМАЛА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''¡Guatemala feliz...!'''<br>
¡Guatemala feliz...! que tus aras<br>
no profane jamás el verdugo;<br>
ni haya esclavos que laman el yugo<br>
ni tiranos que escupan tu faz.<br>
Si mañana tu suelo sagrado<br>
lo amenaza invasión extranjera,<br>
libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará.<br>
'''''Coro I'''''<br>
Libre al viento tu hermosa bandera<br>
a vencer o a morir llamará;<br>
que tu pueblo con ánima fiera<br>
antes muerto que esclavo será.<br>
De tus viejas y duras cadenas<br>
tú forjaste con mano iracunda,<br>
el arado que el suelo fecunda<br>
y la espada que salva el honor.<br>
Nuestros padres lucharon un día<br>
encendidos en patrio ardimiento,<br>
y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor.<br>
'''''Coro II'''''<br>
Y lograron sin choque sangriento<br>
colocarte en un trono de amor,<br>
que de patria en enérgico acento<br>
dieron vida al ideal redentor. <br>
https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga
'''''Испан телендә'''''<br>
'''Гватемала – бәхетле!..'''*<br>
Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br>
Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br>
Юк коллар, ялаучы богавын,<br>
Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br>
Һәм әгәр бу изге туфрагың<br>
Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br>
Чакырыр азатлык байрагың –<br>
Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Чакырыр азатлык байрагың<br>
Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br>
Кол булмас һич горур улларың,<br>
Ителсә дә дучар үләргә.<br>
Күптәнге һәм авыр богауны<br>
Онытып, алырсың кулларга<br>
Бәрәкәт бирүче суканы<br>
Һәм кылыч – намусың сакларга.<br>
Милли хис ялкынында янган<br>
Бабалар тапкан үз бәхетен:<br>
Кан коймый, азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Кан коймый азатлык яулаган<br>
Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br>
Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br>
Тергезгән идеал-өметен.<br>
* Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br>
=== '''ГОМАН''' ===
'''''Гарәп телендә'''''<br>
يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br>
والشعب بالأوطان<br>
بالعز والإيمان<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
وليدم مؤيدا<br>
عاهلا ممجدا<br>
بالنفوس يفتدى<br>
يا عمان نحن من عهد النبي<br>
أوفياء من كرام العرب<br>
أبشري قابوس جاء<br>
فلتباركه السماء<br>
واسعدي والتقيه بالدعاء<br>
https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg
Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br>
халкын, Ватанын сакла,<br>
гыйззәт-иманын хакла!<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Яшә, солтаныбыз,<br>
данлы юлбашчыбыз,<br>
синең өчен җан фида.<br>
Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br>
без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br>
Кабуска догаң хаслап,<br>
хатиб рухына баглап,<br>
шатландыр аны, мөбарәкләп.<br>
=== '''ГӨРҖИСТАН''' ===
ქართულად<br>
'''თავისუფლება'''<br>
ჩემი ხატია სამშობლო,<br>
სახატე მთელი ქვეყანა,<br>
განათებული მთა-ბარი,<br>
წილნაყარია ღმერთთანა.<br>
თავისუფლება დღეს ჩვენი<br>
მომავალს უმღერს დიდებას,<br>
ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br>
და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br>
და დიდება თავისუფლებას,<br>
თავისუფლებას დიდება.<br>
https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg
'''''Гөрҗи телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Ватаным – изге иконам,<br>
Дөнья җирләре түрендә,<br>
Тау-үзәннәре Алладан<br>
Без туганнарга бирелгән.<br>
Киләчәгебезне данлап<br>
Азатлык-ирек яулыйбыз,<br>
Ике диңгез арасында<br>
Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br>
Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br>
Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br>
=== '''ГРЕНЛАНДИЯ''' ===
'''''Kalaallisut'''''<br>
1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br>
niaqqut ulissimavoq qiinik.<br>
Qitornatit kissumiaannarpatit<br>
tunillugit sineriavit piinik.<br>
5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br>
kalaallit siumut makigitsi.<br>
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br>
saperasi isumaqaleritsi.<br>
https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg
'''''Гренланд телендә'''''<br>
1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br>
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br>
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br>
Байлык-муллыкта океан ярларың.<br>
5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br>
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br>
Уалучан булса да безнең тормыш,<br>
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br>
'''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br>
=== '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br>
=== '''ГЫЙРАК''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
'''مَوْطِنِيْ'''<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br>
فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br>
وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br>
فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br>
هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br>
هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br>
مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br>
أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br>
نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br>
كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br>
لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br>
ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br>
لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br>
مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br>
اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br>
رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br>
مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br>
يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br>
عِزُّنَا عِزُّنَا<br>
غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br>
يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br>
قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br>
مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br>
https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg
'''''татарча'''''<br>
'''Ватаным'''<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br>
Тауларда, тауларда,<br>
Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br>
Һаваңда, һаваңда —<br>
Насыйпмы бу миңа?<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br>
Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br>
Насыйпмы? Бу намың<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Тәблигъ булсын күктә,<br>
Ватаным, Ватаным!<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br>
Йә шәһит булмакка,<br>
Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br>
Түнмәсләр коллыкка —<br>
Мәңгелек хурлыкка.<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br>
Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br>
Иҗтиһад кылганым —<br>
Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
Ватаным, Ватаным,<br>
Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br>
Байрагым һәм туграм.<br>
Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br>
Гомерлек вазифам.<br>
Безнең дан, безнең дан —<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br>
Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br>
Куәтле рух-җаның,<br>
Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br>
Ватаным, Ватаным.<br>
'''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.'''
=== '''ДАНИЯ''' ===
'''''På dansk'''''<br>
'''''Дания телендә'''''<br>
Der er et yndigt land<br>
Der er et yndigt land,<br>
det står med brede bøge<br>
nær salten østerstrand,<br>
nær salten østerstrand.<br>
Det bugter sig i bakke dal,<br>
det hedder gamle Danmark,<br>
og det er Frejas sal,<br>
og det er Frejas sal!<br>
Vort gamle Danmark skal bestå<br>
så længe bøgen spejler,<br>
sin top i bølgen blå,<br>
sin top i bølgen blå.<br>
https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg
'''Әй, сөекле Ватан!'''<br>
Әй, сөекле Ватан!<br>
Тозлы диңгез ярында<br>
бүкләрең тезелеп баскан,<br>
тезелеп баскан.<br>
Борынгы Данмарк илен,<br>
диңгездән искән җилен<br>
Фрайя яраткан,<br>
Фрайя яраткан!<br>
Мәңге яшә, урманнар күк,<br>
кодрәт алып, даннар иле,<br>
зәңгәр дулкыннардан,<br>
зәңгәр дулкыннардан.<br>
'''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br>
=== '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Quisqueyanos valientes'''<br>
I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br>
Nuestro canto con viva emoción,<br>
Y del mundo a la faz ostentemos<br>
Nuestro invicto glorioso pendón. <br>
¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br>
A la guerra a morir se lanzó <br>
Cuando en bélico reto de muerte<br>
Sus cadenas de esclavo rompió. <br>
'''''(+acompañamiento)'''''<br>
Ningun pueblo ser libre merece <br>
Si es esclavo indolente y servil; <br>
Si en su pecho la llama no crece<br>
Que templó el heroismo viril.<br>
Mas Quisqueya la indómita y brava <br>
Siempre altiva la frente alzará: <br>
Que si fuere mil veces esclava<br>
Otras tantas ser libre sabrá.<br>
https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br>
(башта ике юллык кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кискейя кыюлары'''<br>
1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br>
Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br>
Соклансын күреп бар Җир шары<br>
Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br>
Дан батыр йөрәкле халыкка —<br>
Аяусыз көрәшкә атлады,<br>
Җан фида кылып һәр сугышта,<br>
Богауларны ватып ташлады!<br>
'''''(+аккомпанемент)'''''<br>
Һичкайчан булалмас хөр-азат<br>
Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br>
Күкрәгендә ялкынланмаса<br>
Гайрәте кабызган бер учак.<br>
Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br>
Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br>
Горур тотар үзен, килешмәс,<br>
Булыр ул яңадан хөр-азат.<br>
=== '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' ===
'''ODE AN DIE FREUDE'''<br>
Freude, schöner Götterfunken,<br>
Tochter aus Elysium,<br>
Wir betreten feuertrunken,<br>
Himmlische, dein Heiligtum!<br>
Deine Zauber binden wieder<br>
Was die Mode streng geteilt;<br>
Alle Menschen werden Brüder,<br>
Wo dein sanfter Flügel weilt.<br>
Seid umschlungen, Millionen!<br>
Diesen Kuß der ganzen Welt!<br>
Brüder, über‘m Sternenzelt<br>
Muß ein lieber Vater wohnen.<br>
Wem der große Wurf gelungen,<br>
eines Freundes Freund zu sein;<br>
wer ein holdes Weib errungen,<br>
mische seinen Jubel ein!<br>
Ja, wer auch nur eine Seele<br>
Sein nennt auf dem Erdenrund!<br>
Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br>
Weinend sich aus diesem Bund!<br>
https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg
'''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br>
Күңелләргә иңә шатлык<br>
Илаһият нурында,<br>
Низагтан туеп сыендык<br>
Тәңребез хозурына!<br>
Берләшә рухи нигездә<br>
Элек аерылганнар,<br>
Ходай канат җәйгән җирдә<br>
Без бәндәләр – туганнар.<br>
Миллионнар, иң куеп иңгә,<br>
Шатлыкка җирне күмсен!<br>
Туганнар Галәм түрендә<br>
Әл-Вәдүд барын белсен!<br>
Тормышта туры юл тоткан,<br>
Иңдәшен дус дип тойган,<br>
Гомер юлдашын яраткан –<br>
Булсын ул безнең туган!<br>
Тәкәбберлеккә бирелгән,<br>
Башканы күреп түбән,<br>
Дуслык кадерен белмәгән –<br>
Китсен безнең берлектән!<br>
'''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br>
'''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br>
=== '''ҖИБУТИ''' ===
'''''Сомали телендә'''''<br>
Hinjinne u sara kaca,<br>
Calankaan harraad iyo<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Haydaar u mudateen!<br>
Hir cagaarku qariyayiyo.<br>
Habkay samadu tahayoo;<br>
Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br>
Caddaan lagu hadheeyaay.<br>
||: Maxaa haybad kugu yaal!<br>
Maxaa haybad kugu yaal! :||<br>
https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg
'''''Афар телендә'''''<br>
Doogehiik inkih solaa,<br>
Simbiliiy kah ningicle<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bakaarat kah sugunne!<br>
Bulci kaak qaran sido,<br>
Gubi kak way anxar lusa;<br>
Cutukti caxte caydu,<br>
Qidi wagri silaalo.<br>
||: Maysooy heebati kumuu!<br>
Maysooy heebati kumuu! :||<br>
https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/
https://wikiway.com/djibouti/gimn/
Күтәрел, байрагыбыз,<br>
Дәррәү торып басыгыз!<br>
Алдык аны яу итеп,<br>
Әрнүләр, сусау үтеп.<br>
Безнең мәңгелек төсләр:<br>
Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br>
Ак төс — иминлек хасы,<br>
Канлы йолдыз — уртасы.<br>
||: Байрак — безнең горурлык!<br>
Байрак — безнең хозурлык! :||<br>
=== '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''به فارسی'''<br>
سر زد از افق مهر خاوران<br>
فروغ دیدهی حقباوران<br>
بهمن فر ایمان ماست<br>
پیامت ای امام، استقلال<br>
آزادی، نقش جان ماست<br>
شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br>
پاینده مانی و جاودان<br>
جمهوری اسلامی ایران<br>
https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br>
(башта кыска гына кереш уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br>
Хак мөселман күңелен ул назлый,<br>
Баһман – иман йөзек кашы.<br>
Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br>
Азатлык, ирек тоткасы.<br>
Шәһитләр!<br>
Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br>
“Ул яши һәм мәңге булачак –<br>
Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br>
=== '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''''I nGaeilge'''''<br>
'''Amhrán na bhFiann'''<br>
Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br>
Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br>
Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br>
‘S an spéir go min réaltogach<br>
Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br>
‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br>
Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Sinne Fianna Fáil<br>
Atá faoi gheall ag Éirinn,<br>
Buíon dár slua<br>
Thar toinn do ráinig chugainn,<br>
Faoi mhóid bheith saor.<br>
Seantír ár sinsir feasta<br>
Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br>
Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br>
Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br>
Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br>
Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br>
'''''English'''''<br>
'''The soldier’s song'''<br>
We’ll sing a song, a soldier’s song,<br>
With cheering rousing chorus,<br>
As round our blazing fires we throng,<br>
The starry heavens o’er us;<br>
Impatient for the coming fight,<br>
And as we wait the morning’s light,<br>
Here in the silence of the night,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
Chorus:<br>
Soldiers are we<br>
whose lives are pledged to Ireland;<br>
Some have come from a land beyond the wave.<br>
Sworn to be free,<br>
No more our ancient sire land<br>
Shall shelter the despot or the slave.<br>
Tonight we man the gap of danger<br>
In Erin’s cause, come woe or weal<br>
‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br>
We’ll chant a soldier’s song.<br>
https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br>
(бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br>
https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br>
(вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Яугирләр җыры'''<br>
Җырлыйк әле яугир җырын,<br>
Басып байраклар астына.<br>
Йолдызлар һәм учак уты<br>
Төнлә күздә чагыла;<br>
Безнең күңел ярсыр яуга,<br>
Иртән кояш сипсә нурын,<br>
Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br>
Җырлыйк яугир җырын.<br>
Кушымтасы:<br>
Без яугирләр,<br>
Ирландия рухы йөрәктә,<br>
Без ант иттек,<br>
кайда туып үссәк тә:<br>
Булмас һич безнең изге утарлар<br>
Залим белән кол сыеныр урын.<br>
Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br>
Сибәр кояш илгә нурын,<br>
Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br>
Җырларбыз яугир җырын.<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br>
=== '''ИСЛАНДИЯ''' ===
'''''Á íslensku'''''<br>
Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br>
vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br>
úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br>
þínir herskarar, tímanna safn.<br>
Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br>
og þúsund ár dagur, ei meir:<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
Íslands þúsund ár,<br>
Íslands þúsund ár,<br>
eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br>
sem tilbiður guð sinn og deyr.<br>
https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ил Алласы! Аллалы ил!<br>
Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br>
Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br>
Бакый гаскәрең тарафына.<br>
Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br>
Мең еллар бер көндәй уза:<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Исландиягә мең ел,<br>
Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br>
Гыйбадәт кыла һәм сула.<br>
=== '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' ===
'''בעברית'''<br>
'''הַתִּקְוָה'''<br>
כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br>
נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br>
וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br>
עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br>
עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br>
הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br>
לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br>
𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br>
'''''Укылышы''''':<br>
Kol ‘od balevav p’nimah –<br>
Nefesh Yehudi homiyah<br>
Ulfa’ati mizrakh kadimah<br>
‘ayin LeTsion tsofiyah –<br>
‘od lo avdah tikvatenu<br>
Hatikvah bat sh’not alpayim:<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br>
Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br>
https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br>
Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br>
Төбәп күзләрне гел Сионга,<br>
Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br>
Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br>
Ике мең ел аны сакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык,<br>
Сион, Иерусалим илендә<br>
Азатлыгыбызны хакладык.<br>
=== '''ИТАЛИЯ''' ===
'''''In italiano'''''<br>
'''Fratelli d’Italia'''<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
Fratelli d’Italia,<br>
L’Italia s’è desta,<br>
Dell’elmo di Scipio<br>
S’è cinta la testa.<br>
Dove’è la Vittoria?<br>
Le porga la chioma;<br>
Chè schiava di Roma<br>
Iddio la creò.<br>
'''''Coro''''':<br>
Stringiamoci a coorte,<br>
Siam pronti alla morte<br>
Siam pronti alla morte:<br>
Italia chiamò! Italia chiamò!<br>
Si!!!<br>
https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/
https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Италия туганнары'''<br>
Әй, туганнар, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипионың данлы очламын<br>
Таҗ итеп ул киеп алды.<br>
Олы җиңү – кайда соң ул?<br>
Ул бит безгә баш иде:<br>
Рум коллары торыннары<br>
Ил хуҗасы булсын, диде.<br>
Әй, итальяннар,<br>
Италия уянды,<br>
Шипио очламын<br>
Таҗ итеп ул алды.<br>
Олы җиңү – кайда?<br>
Ул безгә баш иде:<br>
Рум оныклары<br>
Хуҗа булсын, дип.<br>
'''''Кушымтасы''''':<br>
“Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br>
Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br>
Италия дәшә! Италия дәшә!<br>
Һәй!!!<br>
'''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br>
=== '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Нохчийн маттахь'''''<br>
'''Ӏожалла я маршо'''<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br>
‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br>
Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br>
Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br>
Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br>
Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br>
Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br>
‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br>
Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br>
Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br>
Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br>
Лаилаха иллАллах.<br>
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br>
(берничә куплеты яңадан кабатлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Йә үлем, йә азатлык'''<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br>
Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br>
Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br>
Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br>
Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br>
Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br>
Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br>
Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br>
Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br>
Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br>
Лә илаһы иллә Аллаһ.<br>
=== '''ЙӘМӘН''' ===
'''باللغة العربية'''<br>
رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br>
رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br>
وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br>
وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br>
|: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br>
وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br>
يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br>
أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br>
رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br>
يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br>
أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br>
أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br>
اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br>
وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br>
عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br>
وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br>
وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br>
لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br>
https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br>
Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br>
Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br>
Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br>
|: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br>
Берлегем, Берлегем,<br>
Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br>
Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br>
Байрагым, байрагым,<br>
Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br>
Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br>
Өммәтем, өммәтем,<br>
Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br>
Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br>
Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br>
Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br>
Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br>
Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br>
=== '''КАБО ВЕРДЕ''' ===
https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg
=== '''КАЗАКЪСТАН''' ===
'''''Қазақ тілінде'''''<br>
'''Менің Қазақстаным'''<br>
Алтын күн аспаны,<br>
Алтын дән даласы,<br>
Ерліктің дастаны —<br>
Еліме қарашы!<br>
Ежелден ер деген,<br>
Даңқымыз шықты ғой,<br>
Намысын бермеген,<br>
Қазағым мықты ғой!<br>
'''''Қайырмасы:'''''<br>
Менің елім, менің елім,<br>
Гүлің болып егілемін,<br>
Жырың болып төгілемін, елім!<br>
Туған жерім менің —<br>
Қазақстаным!<br>
Ұрпаққа жол ашқан,<br>
Кең байтақ жерім бар.<br>
Бірлігі жарасқан,<br>
Тәуелсіз елім бар.<br>
Қарсы алған уақытты,<br>
Мәңгілік досындай.<br>
Біздің ел бақытты,<br>
Біздің ел осындай!<br>
'''''Қайырмасы.'''''<br>
https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Минем Казакъстаным'''<br>
Алтын көн асманы,<br>
Мул ашлык даласы,<br>
Батырлык дастаны —<br>
Илемә карачы!<br>
Күптәннән ир дигән<br>
Даныбыз кодрәте,<br>
Намусын бирмәгән<br>
Казагым куәте!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Минем илем, минем илем,<br>
Гөлең булып сибеләмен,<br>
Җырың булып түгеләмен, илем!<br>
Туган җирем минем —<br>
Казакъстаным!<br>
Килергә юл ачкан<br>
Чиксез киң җирем бар,<br>
Берлеге ярашкан<br>
Ирекле илем бар.<br>
Каршылый вакытны<br>
Мәңгелек дустыдай,<br>
Безнең ил — бәхетле,<br>
Безнең ил — шушындый!<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''КАЛМЫКСТАН''' ===
'''''Хальмг келн'''''<br>
'''Хальмг Таңһчин Частр'''<br>
Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br>
Сансн тоотан күцәнә,<br>
Авта җирһлин бат җолаг<br>
Алдр һартан атхна.<br>
'''''Давтвр:'''''<br>
Улан залата хальмг улс,<br>
Улата теегән кеерүлий!<br>
Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br>
Толһа менд җирһий!<br>
Олн келн-әмтнлә хамдан<br>
Уралан Таңһчин зүткнә<br>
Иньгллтин залин өндр герлд<br>
Иргч мана батрна.<br>
'''''Давтвр.'''''<br>
Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br>
Буурл теемг өснә.<br>
Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br>
Сул нерән дуудулна.<br>
'''''Давтвр.'''''
https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br>
Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Калмыкстан җыры'''<br>
Гүзәл туган Калмык Иле<br>
Бар даланы яктырта,<br>
Төзек тормыш дилбегәсен<br>
Көчле кулында тота.<br>
'''''Кушымта''''':<br>
Калмык халкы, алсу төскә<br>
Иркен даланы бизә!<br>
Туган йортка куәт өстәп,<br>
Имин бул син мәңгегә!<br>
Төрле телле кешеләре<br>
Алга әйди Ватанны.<br>
Дуслык нурында киләчәк<br>
Ышанычлы һәм данлы.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
Батыр-чыдам балаларың<br>
Чал даланы үстерә,<br>
Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br>
Азат исемен күтәрә.<br>
'''''Кушымта'''''.<br>
=== '''КАМБОДЖА''' ===
'''ជាភាសាខ្មែរ'''<br>
'''បទនគររាជ'''<br>
សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br>
អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br>
យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br>
នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br>
គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br>
ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br>
គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br>
ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br>
យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br>
មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br>
គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br>
សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br>
ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br>
គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br>
ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br>
'''''Françaıse'''''<br>
'''Le Chant Royal'''<br>
1. Que le ciel protège notre Roi<br>
Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br>
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br>
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br>
Gouverne le fier et vieux Royaume.<br>
2. Les temples dorment dans la forêt,<br>
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br>
Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br>
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br>
L'Empire qui défie les années.<br>
3. Les chants montent dans les pagodes<br>
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br>
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br>
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br>
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br>
https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Мәһабәт Кыйраллык'''<br>
1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br>
Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br>
Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br>
Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br>
Шәрәфле нәсел варисы.<br>
2. Пагодалар сыенган урманга,<br>
Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br>
Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br>
Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br>
Тиңдәш булсын ил заманга.<br>
3. Багышлаек догалар-җыруны,<br>
Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br>
Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br>
Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br>
Кһмер иле Моһа Ноконы.<br>
=== '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''''Shikomori'''''<br>
1. Beramu isi pepeza,<br>
I nadi ukombozi piya;<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Tasibabu yahe dini voya<br>
tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya<br>
huvendza ya masiwa.<br>
Yatru...<br>
2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br>
Wasiwa Komori dini ndzima.<br>
Ya masiwa razaliwa,<br>
Ya masiwa yarileya,<br>
Mola nde yari sayidiya;<br>
Narike niya ndzima,<br>
Rivendze uwatwaniya,<br>
Mahaba ya dini na duniya.<br>
3. Beramu isi pepeza,<br>
Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br>
Ye daula ivenuha,<br>
Zisiwa zatru zi katruha:<br>
Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br>
4. Tasibabu yahe dini voya<br>
Tsangaya hunu Komoriya.<br>
Narikeni yamahaba ya,<br>
Ya huvendza, ya masiwa.<br>
https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br>
(дүртенче куплеты уйналмаган)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җилферди ил байрагыбыз,<br>
Тулы бәйсезлек белгертеп;<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br>
Яшик шушы ямьле урында<br>
Туганлык, сөю хозурында.<br>
Яшик...<br>
2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br>
Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br>
Бу утрауларда туганбыз,<br>
Монда тәрбия алганбыз,<br>
Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br>
Кыю, тәвәккәл булыйк,<br>
Ватан диеп җан атыйк,<br>
Динне, дөньяны без яратыйк!<br>
3. Җилферди ил байрагыбыз<br>
Алтынчы Июльдән башлап,<br>
Күтәрелә Ватаныбыз,<br>
Утраулары баскан тигез сафка:<br>
Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br>
4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br>
Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br>
Яшик шушы ямьле урында,<br>
Сөю, туганлык хозурында.<br>
'''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''
=== '''КАМЕРУН''' ===
'''CHANT DE RALLIEMENT'''<br>
I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br>
Va debout et jaloux de ta liberté.<br>
Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br>
Un symbole ardent de foi et d'unité.<br>
Que tous tes enfants du nord au sud,<br>
de l'est à l'ouest soient tout amour,<br>
Te servir que ce soit leur seul but,<br>
Pour remplir leur devoir toujours.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Chère patrie, terre chérie,<br>
Tu es notre seul et vrai bonheur,<br>
notre joie et notre vie,<br>
À toi l'amour et le grand honneur<br>
II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br>
Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br>
Nous travaillons pour te rendre prospère,<br>
Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br>
De l'Afrique sois fidèle enfant<br>
Et progresse toujours en paix,<br>
Espérant que tes jeunes enfants<br>
T'aimeront sans bornes à jamais.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
'''RALLYING SONG'''<br>
I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br>
Holy Shrine where in our midst they now repose,<br>
Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br>
On thy hills and valleys once their tillage rose.<br>
Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br>
How can we ever pay thy due?<br>
Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br>
Will be to thy name ever true!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Land of Promise, land of Glory!<br>
Thou, of life and joy, our only store!<br>
Thine be honour, thine devotion,<br>
And deep endearment, for evermore.<br>
II. From Shari, from where the Mungo meanders<br>
From along the banks of lowly Boumba Stream,<br>
Muster thy sons in union close around thee,<br>
Mighty as the Buea Mountain be their team;<br>
Instil in them the love of gentle ways,<br>
Regret for errors of the past;<br>
Foster, for Mother Africa, a loyalty<br>
That true shall remain to the last.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/
https://wikiway.com/cameroon/gimn/
'''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br>
=== '''КАНАДА''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Ô Canada!'''<br>
Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br>
Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br>
Car ton bras sait porter l’epée,<br>
Il sait porter la croix!<br>
Ton histoire est une epopée<br>
Des plus brillants exploits,<br>
Et ta valeur, de foi trempée,<br>
Protégera nos foyers et nos droits,<br>
Protégera nos foyers et nos droits.<br>
https://wikiway.com/canada/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633
'''Татар телендә'''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Ата-баба җире,<br>
Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br>
Кулларың кылыч тотарга оста,<br>
Тота белер хачны!<br>
Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br>
Җиңүләреңне колачлый.<br>
Кыю холкың, ныклы рухың, –<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны,<br>
Саклар йортыбызны, хокукларны.<br>
'''''English'''''<br>
'''O Canada!'''<br>
O Canada! Our home and native land!<br>
True patriot-love in all thy sons command.<br>
With glowing hearts we see thee rise,<br>
The True North, strong and free,<br>
And stand on guard, O Canada,<br>
We stand on guard for thee.<br>
O Canada, glorious and free!<br>
We stand on guard, we stand on guard for thee.<br>
O Canada, we stand on guard for thee!<br>
https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, Канада!'''<br>
Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br>
Сине сөя бар ватандашыбыз.<br>
Безнең бәхет – уңышларыңда,<br>
Тугры Төньяк – нык, азат!<br>
Без синең сагыңда, Канада,<br>
Торырбыз сине хаклап.<br>
Әй Канада, азат бул һәм данла!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
Әй Канада! Без синең сагыңда!<br>
'''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''КАРАКАЛПАКСТАН''' ===
'''''Қарақалпақ тилинде'''''<br>
Жайхун жағасында өскен байтерек,<br>
Түби бир шақасы мың болар демек,<br>
Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br>
Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
Айдын келешекке шақырар заман,<br>
Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br>
Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br>
Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br>
'''''Нақораты:'''''<br>
Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br>
Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br>
Қарақалпақстан,<br>
“Қарақалпақстан” деген атыңды,<br>
Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br>
https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br>
Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br>
Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br>
Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br>
Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br>
Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br>
Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br>
Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br>
Каракалпакстан,<br>
“Каракалпакстан” дигән атыңны<br>
Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br>
=== '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''На црногорском (вуковица)'''''<br>
'''Ој свијетла мајска зоро'''<br>
1. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
Синови смо твог стијења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
И чувари твог поштења,<br>
Волимо вас, брда тврда,<br>
И стравичне ваше кланце<br>
Који никад не познаше<br>
Срамотнога ропства ланце.<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо.<br>
2. Ој свијетла мајска зоро,<br>
Ој свијетла мајска зоро,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Мајко наша Црна Горо,<br>
Док ловћенској нашој мисли<br>
Наша слога даје крила,<br>
Биће горда, биће славна<br>
Домовина наша мила.<br>
Ријека ће наших вала<br>
Ускачући у два мора,<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
Глас носити океану:<br>
Да је вјечна Црна Гора,<br>
Да је вјечна Црна Гора.<br>
https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, якты май ае таңы'''<br>
1. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Без тау-кыялар уллары,<br>
Синең намусыңның сагы,<br>
Синең намусыңның сагы.<br>
Дәһшәтле тау-кыяларың<br>
Халкым сөйгән, кадерләгән,<br>
Хурлыклы коллык богавын<br>
Илем һичкайчан кимәгән.<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
2. Әй, якты май ае таңы,<br>
Әй, якты май ае таңы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы,<br>
Ил-Анам Каратау ягы!<br>
Ловчен фикерләрен, эшен,<br>
Дәвамлап канатланырбыз,<br>
Горур, данлы булсын өчен,<br>
Син сөекле Ватаныбыз.<br>
Илнең дулкынлы елгасы —<br>
Ике диңгезгә ул коя,<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
Шавын океан тыңласын:<br>
“Каратау — мәңгелек кыя!<br>
Каратау — мәңгелек кыя!”<br>
'''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br>
'''Oj svijetla majska zoro'''<br>
1. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
Sinovi smo tvog stijenja,<br>
I čuvari tvog poštenja,<br>
I čuvari tvog poštenja.<br>
Volimo vas, brda tvrda,<br>
I stravične vaše klance<br>
Koji nikad ne poznaše<br>
Sramotnoga ropstva lance.<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro.<br>
2. Oj svijetla majska zoro,<br>
Oj svijetla majska zoro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Majko naša Crna Goro,<br>
Dok lovćenskoj našoj misli<br>
Naša sloga daje krila,<br>
Bit će gorda, bit će slavna<br>
Domovina naša mila.<br>
Rijeka će naših vala<br>
Uskačući u dva mora<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
Glas nositi okeanu:<br>
Da je vječna Crna Gora,<br>
Da je vječna Crna Gora.<br>
=== '''КАРЕЛИЯ''' ===
'''''Karjalaksi'''''<br>
'''Kodirandu – Karjalu!'''<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Igäine kaunis meijän mua.<br>
Heimokanzat yhteh suat,<br>
Karjalu!<br>
Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br>
Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br>
Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br>
Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Ozan kel elä igä kai.<br>
||: Ryndähis meijän yksi vai –<br>
Karjalu! :||<br>
Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br>
Kai eletäh salolois, järvien ies.<br>
Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br>
Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br>
Kodirandu – Karjalu!<br>
Runot dai pajot elos piet.<br>
Nägyy tiä päivännouzu vies,<br>
Karjalu!<br>
Päiväzen nouzu nägyy vies,<br>
Karjalu!<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha kaunis maa.<br>
Veljeskansat yhteen saa<br>
Karjala!<br>
'''''Suomeksi'''''<br>
'''Kotimaamme Karjala!'''<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala!<br>
Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br>
ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br>
Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br>
ja suljin syliini mitä näin.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Ikivanha laulumaa.<br>
||: Työllään etsii kunniaa<br>
Karjala! :||<br>
Ne urhot ja sankarit laulujen –<br>
ne asuvat täällä entiselleen.<br>
Soita, soma kantele, jatku, työ!<br>
Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br>
Kotimaamme Karjala!<br>
Rahvas rehti, ahkera<br>
töin ja lauluin ikuistaa<br>
Karjala!<br>
Töin ja lauluin ylistää<br>
Karjala!<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg
https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/
'''''Tatar telendä'''''<br>
'''Tuğan yağım – Karyala!'''<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala!<br>
Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br>
Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br>
Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br>
Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br>
Tuğan yağım – Karyala!<br>
Ğömerlek yazmış miña.<br>
||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br>
Karyala! :||<br>
Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br>
Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br>
Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br>
Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br>
Karyala – tuğan yağım!<br>
Run-riwayät moñnarım.<br>
Cır häm xezmät uçağım,<br>
Karyala!<br>
Küräm nurlı tañnarıñ,<br>
Karyala!<br>
=== '''КАТАЛОНИЯ''' ===
'''''Català'''''<br>
'''Catalunya triomfant'''<br>
1. Catalunya triomfant,<br>
tornarà a ser rica i plena.<br>
Endarrera aquesta gent<br>
tan ufana i tan superba.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
2. Ara és hora, segadors.<br>
Ara és hora d'estar alerta.<br>
Per quan vingui un altre juny<br>
esmolem ben bé les eines.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra,<br>
Bon colp de falç!<br>
3. Que tremoli l'enemic<br>
en veient la nostra ensenya.<br>
Com fem caure espigues d'or,<br>
quan convé seguem cadenes.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Bon colp de falç,<br>
Bon colp de falç,<br>
Defensors de la terra!<br>
Bon colp de falç!<br>
https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Җиңүчән Каталония'''<br>
1. Каталония, җиңүчән,<br>
Кайтырсың мул тормышыңа.<br>
Таян батыр улларыңа,<br>
Алар горур, тәвәккәл.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
2. Сәгать сукты, уракчы,<br>
Килде урыр, орыр көннәр,<br>
Киләсе июньгә кадәр<br>
Янә кайрап куйсаңчы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
3. Калтырансын дошманнар —<br>
Горур җилфердәсен байрак.<br>
Урылган күк алтын башак,<br>
Коелып төшәр богаулар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ипләп кенә<br>
Урак белән ипләп,<br>
Җир сакчылары!<br>
Ипләп кенә!<br>
=== '''КВЕБЕК''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''Gens du pays'''<br>
Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br>
C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br>
Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br>
Chacun les récolte en soi-même<br>
Aux beaux jardin du temps qui court.<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour,<br>
Gens du pays, c’est votre tour<br>
De vous laisser parler d’amour.<br>
Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br>
Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br>
Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br>
Ces yeux où nos regards se mirent,<br>
C’est demain que j’avais vingt ans.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br>
Et forme un étang ou chacun peut voir<br>
Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br>
Pour ces coeurs à qui je souhaite<br>
Le temps de vivre nos espoirs.<br>
'''''Chorus (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/
Жиль Виньо башкаруында
https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Әй, ватандаш!'''<br>
“Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br>
Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br>
Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br>
Китерер лаеклы уңыш —<br>
Гадел хөкемдар бу язмыш.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Әй, ватандаш, күңел назлап,<br>
“Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br>
Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br>
Язгы кар сыман, югала эреп;<br>
Тәүге сагышның, назлы карашның<br>
Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br>
Унсигез яшьтәге кебек.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br>
Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br>
Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br>
Саф мәхәббәтең чагылыр —<br>
Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br>
'''''Кушымта (2)'''''.<br>
=== '''КИПР (грек өлеше)''' ===
'''''Στα ελληνικά'''''<br>
'''Ἐλευθεριά'''<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br>
Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br>
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br>
Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br>
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br>
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br>
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br>
https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga
'''''Грек (юнан) телендә'''''<br>
'''Азатлык'''<br>
Таныш миңа, газиз илем,<br>
Иң үткен кылычларың,<br>
Таныш үткен күз карашың —<br>
Колачлый ул Җир шарын.<br>
Затлы Юнан тамырыннан<br>
Үсеп чыккан бер аклык, —<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык,<br>
Борынгыдай көчле рухлы,<br>
Котлы булсын Азатлык!<br>
'''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br>
=== '''КИРИБАТИ''' ===
'''''In Kiribati language'''''<br>
'''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br>
Teirake kaaini Kiribati,<br>
Anene ma te kakatonga,<br>
Tauraoi nakon te mwioko,<br>
Ma ni buokia aomata.<br>
||: Tauaninne nte raoiroi,<br>
Tangiria aomata nako. :||<br>
Reken te kabaia ma te rau,<br>
Ibuakoia kaain abara,<br>
Bon reken te nano ae banin,<br>
Ma te i-tangitangiri naba.<br>
||: Ma ni wakina te kabaia,<br>
Ma n neboa i eta abara. :||<br>
Ti butiko ngkoe Atuara,<br>
Kawakinira ao kairira,<br>
Nakon taai aika i maira,<br>
Buokira ni baim ae akoi.<br>
||: Kakabaia ara Tautaeka,<br>
Ma ake a makuri iai. :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga
https://wikiway.com/kiribati/gimn/
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br>
Бас, Кирибати, аягүрә!<br>
Кушыл рухланып безнең җырга,<br>
Җаваплы бул, бурычың үтә<br>
Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br>
||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br>
Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br>
Яшәү өчен канәгатьлектә,<br>
Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br>
Чынга ашыр барча теләк тә,<br>
Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br>
||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br>
Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br>
Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br>
Туры юлга юнәлт халкыңны,<br>
Имин булсын киләчәгебез,<br>
Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br>
||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br>
Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br>
'''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Комиӧн'''''<br>
'''Варыш поз'''<br>
Ылын-ылын Войвылын<br>
Джуджыд парма сулалö.<br>
Парма шöрын варыш поз<br>
Кыпыд горöн шыалö.<br>
Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br>
Вына бордъяс шеныштлöй,<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
Веськыд туйöд нуöдöй,<br>
Коми мусö югдöдöй!<br>
https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Лачын оясы'''<br>
Бик еракта Төньякта,<br>
Тауда чыршылык тора,<br>
Кыю лачын ояда<br>
Яңгыратып кычкыра.<br>
Как канатың, гаярем,<br>
Көчле урман лачыны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны,<br>
Нурландыр Коми җирен,<br>
Сайла син туры юлны!<br>
'''''Удмурт кылын'''''<br>
'''Тылобурдо кар'''<br>
Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br>
Жужыд парма сылэ.<br>
Парма шорын тылобурдо кар,<br>
Шулдыр гур силё.<br>
Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br>
Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
Выль сюресъёсти нуэ,<br>
Коми муэз югдытэ!<br>
=== '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''한국어로''' (Hangug-eolo)<br>
'''애국가''' (Aegukga)<br>
1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br>
하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br>
바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br>
밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br>
괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br>
무궁화 삼천리 화려 강산 –<br>
대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br>
https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br>
Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br>
Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br>
Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br>
Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br>
Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br>
=== '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''애국가''' (Aegukka)<br>
1. 아침은 빛나라 이 강산<br>
은금에 자원도 가득한<br>
이 세상 아름다운 내 조국<br>
반만년 오랜 력사에<br>
||: 찬란한 문화로 자라난<br>
슬기론 인민의 이 영광<br>
몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br>
길이 받드세 :||<br>
2. 백두산 기상을 다 안고<br>
근로의 정신은 깃들어<br>
진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br>
온 세계 앞서 나가리<br>
||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br>
인민의 뜻으로 선 나라<br>
한없이 부강하는 이 조선<br>
길이 빛내세 :||<br>
https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav
'''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br>
1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br>
Алтын-көмеш таң нурларында,<br>
Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br>
Биш мең ел данлы тарихында<br>
||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br>
Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br>
Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br>
Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br>
2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br>
Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br>
Пәкту тавы рухын колачлап,<br>
Дөньялыкта алгарган чагы –<br>
||: Халык үзе тудырган илдә,<br>
Шашкын давылларны йөгәнләп.<br>
Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br>
Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br>
=== '''КОСТА-РИКА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''Noble Patria'''<br>
Noble Patria, tu hermosa bandera, <br>
Expresión de tu vida nos da: <br>
Bajo el límpido azul de tu cielo <br>
Blanca y pura descansa la paz.<br>
En la lucha tenaz de fecunda labor<br>
Que enrojece del hombre la faz,<br>
Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br>
Eterno prestigio, estima y honor, <br>
Eterno prestigio, estima y honor. <br>
¡Salve oh tierra gentil! <br>
¡Salve oh madre de amor!<br>
Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br>
Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br>
La tosca herramienta en arma trocar.<br>
¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br>
Dulce abrigo y sustento nos da.<br>
Bajo el límpido azul de tu cielo<br>
¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br>
https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/
https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br>
(башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Затлы Ватан'''<br>
Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br>
Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында —<br>
Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br>
Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br>
Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br>
Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br>
Илебез абруе һәм даны,<br>
Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br>
Имин бул, затлы җир,<br>
Мәхәббәт мәкяны!<br>
Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br>
Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br>
Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br>
Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br>
Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br>
Аяз, зәңгәр асманың астында<br>
Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br>
=== '''КОТ Д’ИВУАР''' ===
'''''Françaıse'''''<br>
'''L'Abidjanaise'''<br>
'''''Premier couplet:'''''<br>
1. Salut ô terre d’espérance,<br>
Pays de l’hospitalité!<br>
Tes légions remplies de vaillance,<br>
Ont relevé ta dignité.<br>
Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br>
Fiers artisans de ta grandeur,<br>
Tous rassemblés et pour ta gloire,<br>
Te bâtiront dans le bonheur.<br>
'''''Premier refrain:'''''<br>
Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br>
Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br>
Notre devoir sera d’être un modèle<br>
De l’espérance promise à l’humanité<br>
En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br>
La patrie de la vraie fraternité.<br>
'''''Deuxième couplet:'''''<br>
2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br>
Ô grand pays des bonnes gens !<br>
Nous apportons dans la victoire,<br>
L’hommage de nos cœurs ardents.<br>
Dans l’amitié des peuples frères,<br>
Dieu guide nous vers l’idéal,<br>
Soumise à la devise chère :<br>
Union, discipline, travail.<br>
'''''Deuxième Refrain:'''''<br>
Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br>
Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br>
De cœurs unis, au cours de notre vie,<br>
Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br>
De cœurs unis au cours de notre vie,<br>
À tes appels nous serons tous présents.<br>
https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Абидҗан җыры'''<br>
'''''Беренче куплет:'''''<br>
Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br>
Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br>
Синең гайрәтле легионнарың<br>
Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br>
Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br>
Горур бөеклегең сагында,<br>
Үстерә үз Ватаны данын<br>
Җиң сызганып алар тагын да.<br>
'''''Беренче кушымта:'''''<br>
Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br>
Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br>
Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br>
Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br>
Без берләштек яңа инануда<br>
Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br>
'''''Икенче куплет:'''''<br>
Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br>
Игелекле кешеләр иле!<br>
Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br>
Кайнар йөрәк кадерли сине.<br>
Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br>
Идеалга Алла бара әйдәп,<br>
Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br>
Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br>
'''''Икенче кушымта:'''''<br>
Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br>
Ярат һәм инан, атла гел алга.<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Таян намуска һәм кануннарга,<br>
Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br>
Без әзер иңне иңгә куярга.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' ===
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br>
Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br>
Vencemos o colonialismo, gritamos:<br>
abaixo o imperialismo.<br>
Terra livre, povo livre,<br>
não, não, não à exploração.<br>
Avante unidos firmes e decididos.<br>
Na luta contra o imperialismo<br>
o inimigo dos povos, até à vitória final.<br>
Pelo caminho da revolução.<br>
=== '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' ===
Қуртулуш йолида судәк<br>
ақти бизниң қанимиз,<br>
Сән үчүн, әй юртимиз,<br>
болсун пида бу җанимиз.<br>
Қан кичип, һәм җан бирип,<br>
ахир қутулдурдуқ сини,<br>
Қәлбимиздә қутқулушқа<br>
бар иди иманимиз.<br>
Юртумиз биз йүз-көзүңни<br>
қан билән пакизлидуқ<br>
Өрлиген ялқун билән<br>
пакланди белки намимиз.<br>
Яр-и һәмдәм болди бизниң<br>
һиммәтимиз сән үчүн.<br>
Шавну шөһрәтлик иди<br>
һиммәт билән әҗдадимиз.<br>
Атиларниң җәңләри<br>
өчмәйду тарих бетидин.<br>
Нәсли қалди җәңгивар<br>
биз униң әвлади биз.<br>
Ақти қан һәм чиқти җан<br>
дүшмәндин болсун әл аман.<br>
Яшисун, миң яшисун,<br>
парлансун истиқбалимиз!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Котылу юлында'''<br>
Азатлык юлында су күк<br>
акты безнең каныбыз,<br>
Синең өчен, ил-йортыбыз,<br>
булсын фида җаныбыз.<br>
Без кан түгеп һәм җан биреп,<br>
коткарып калдык сине,<br>
Кальбебездә котылуга<br>
иманыбыз бар иде.<br>
Кан белән йөзең-күзеңне<br>
сафландырдык, йортыбыз,<br>
Үрләгән ут-ялкын белән<br>
пакьләнгәндер намыбыз.<br>
Һиммәтебез — синең өчен<br>
сөю-кайгыртуыбыз.<br>
Шанлы һәм шөһрәтле булды<br>
һиммәт белән элгәрләр,<br>
Тарихтан һич җуелмады<br>
ирешелгән җинүләр.<br>
Җиңүчән бер нәсел калды,<br>
без – дәвам итүчеләр.<br>
Акты кан һәм чыкты җан,<br>
дошманнарга әл-әман.<br>
Яшә син, мең яшә син,<br>
Киләчәгебез, нурлан!<br>
=== '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''КАҖ телләрендә:'''''<br>
('''''коса һәм зулу''''')<br>
Nkosi sikelel’ iAfrika<br>
Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br>
Yizwa imithandazo yethu,<br>
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br>
('''''сото-суто''''')<br>
Morena Boloka setjhaba sa heso,<br>
O fedise dintwa la matshwenyeho,<br>
O se Boloke,<br>
O se Boloke setjhaba sa heso,<br>
Setjhaba sa South Afrika.<br>
South Afrika!<br>
('''''африкаанс''''')<br>
Uit die blou van onse hemel,<br>
Uit die diepte van ons see,<br>
Oor ons ewige gebergtes<br>
Waar die kranse antwoord gee,<br>
('''''инглиз''''')<br>
Sounds the call to come together,<br>
And united we shall stand,<br>
Let us live and strive for freedom,<br>
In South Africa our land!<br>
https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br>
Арттыр аның данын, арттыр данын,<br>
Кабул ит безнең догаларны,<br>
Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br>
Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br>
Юкка чыгар Син барча низагларны.<br>
Йа Илаһыбыз,<br>
Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br>
Ярлыка Көньяк Африканы.<br>
Көньяк Африка!<br>
Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br>
Диңгез тирәнлегеннән,<br>
Кыя-тау мәңгелегеннән<br>
Илгә бер өндәү иңә:<br>
“Бүген без иңгә-иң бастык,<br>
Уртак җырларыбыз да,<br>
Тату-тыныч тормыш корыйк<br>
Көньяк Африкабызда!”<br>
=== '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/
=== '''КӨНЬЯК СУДАН''' ===
https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/
https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/
=== '''КУБА''' ===
'''''Español'''''<br>
'''La Bayamesa'''<br>
Al combate corred bayameses<br>
que la Patria os contempla orgullosa,<br>
no temáis una muerte gloriosa<br>
que morir por la Patria es vivir.<br>
'''''Coro (2)''''':<br>
En cadenas vivir es morir,<br>
en afrenta y oprobio sumidos,<br>
del clarín escuchad el sonido<br>
a las armas valientes corred.<br>
https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br>
(ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br>
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Байамо җыры'''<br>
Байамолылар, алга, көрәшкә –<br>
Горур Ватаннан сезгә гозер.<br>
Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br>
Шәһит китү – тагын бер гомер.<br>
'''''Кушымтасы (2)''''':<br>
Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br>
Хурлыклы бер җан асрау бары.<br>
Быргы авазы сугышка әйдәр,<br>
Алга, Ватан каһарманнары!<br>
=== '''КҮВӘЙТ''' ===
'''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
جوقة:<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br>
وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br>
١<br>
يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br>
سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br>
اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br>
طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br>
جوقة<br>
۲<br>
بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br>
سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br>
يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br>
صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br>
جوقة<br>
٣<br>
نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br>
شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br>
وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br>
رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br>
جوقة<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br>
(оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br>
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e
(вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты)
'''Ватаным Күвәйт'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br>
Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br>
Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br>
Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br>
'''I'''<br>
Иңдерелгән ата-баба чорында,<br>
Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br>
Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br>
Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''II'''<br>
Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br>
Имин яшәтергә дип җан атасың,<br>
Булдыруга ихлас итеп сакладың<br>
Игелек кораллы тормыш бинасын.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III'''<br>
Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br>
Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br>
Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br>
Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''КЫРГЫЗСТАН''' ===
'''''Кыргыз тилинде'''''<br>
Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br>
Элибиздин жаны менен барабар.<br>
Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br>
Сактап келди биздин ата-бабалар.<br>
'''''Кайырма:'''''<br>
Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br>
Азаттыктын жолунда.<br>
Өркүндөй бер, өсө бер,<br>
Өз тагдырың колуңда.<br>
Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br>
Желбиреди эркиндиктин желеги.<br>
Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br>
Ыйык сактап урпактарга берели.<br>
'''''Кайырма.'''''<br>
https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br>
Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br>
Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br>
Саклап килгән сине ата-бабалар!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Алга атла, Кыргыз Иле,<br>
Азат тормыш юлында,<br>
Иркенәя, үсә бир син,<br>
Тәкъдирең үз кулыңда!<br>
Илебезнең изге өмет, теләге —<br>
Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br>
Ата-бабалардан җиткән мирасны<br>
Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br>
=== '''КЫРЫМ (татар)''' ===
'''''Кырымтатар телендә'''''<br>
'''Ant etkenmen'''<br>
Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br>
Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br>
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br>
Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br>
Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br>
Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br>
Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br>
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br>
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br>
Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br>
Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br>
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br>
https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/
https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Ант иттем мин'''<br>
Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br>
Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br>
Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br>
Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br>
Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br>
Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br>
Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br>
Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br>
Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br>
Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br>
Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br>
Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br>
'''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.'''
=== '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа язылышы'''''<br>
三民主義,吾黨所宗,<br>
以建民國,以進大同。<br>
咨爾多士,為民前鋒;<br>
夙夜匪懈,主義是從。<br>
矢勤矢勇,必信必忠;<br>
一心一德,貫徹始終。<br>
'''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br>
Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br>
Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br>
Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br>
Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br>
Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br>
Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br>
https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
“Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br>
Ирекле илдә – хөррият;<br>
Һәрбарчабыз – якын туган,<br>
Каһарманнар иңен куйган;<br>
Бер фикердә, бер терәктә,<br>
Уртак максат – һәр йөрәктә.<br>
* '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br>
=== '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Путуңһуа тексты'''''<br>
起来!不愿作奴隶的人们,<br>
把我们血肉筑成我们的新的长城<br>
中华民族到了危险的时候,<br>
每个人被迫着发出最后的吼声<br>
起来!起来!起来!<br>
我们万众一心冒着敌人的炮火<br>
前进!前进!前进!进!<br>
'''''Пинйин транскрипциясе'''''<br>
Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br>
Bǎ wǒmen de xuèròu,<br>
zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br>
Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br>
Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br>
Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br>
Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br>
https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br>
Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br>
Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br>
Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br>
“Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br>
Без бит миллионнар,<br>
Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br>
Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br>
'''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br>
=== '''ЛАТВИЯ''' ===
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg
https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/
=== '''ЛИТВА''' ===
'''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br>
Lietuva, Tėvyne mūsų<br>
Tu didvyrių žeme,<br>
Iš praeities Tavo sūnūs<br>
Te stiprybę semia.<br>
Tegul Tavo vaikai eina<br>
Vien takais dorybės,<br>
Tegul dirba Tavo naudai<br>
Ir žmonių gėrybei.<br>
Tegul saulė Lietuvoj<br>
Tamsumas prašalina,<br>
Ir šviesa, ir tiesa<br>
Mūs žingsnius telydi.<br>
Tegul meilė Lietuvos<br>
Dega mūsų širdyse,<br>
Vardan tos Lietuvos<br>
Vienybė težydi!<br>
https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg
'''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br>
Литва, безнең Ватаныбыз,<br>
Бөек угланнар җире,<br>
Без илһам, кодрәт алабыз<br>
Үткәннәреңнән синең.<br>
Синең балаларың бассын<br>
Гел әхлак юлларына,<br>
Игелек кылсыннар сиңа,<br>
Кешеләр файдасына.<br>
Литва күгендәге кояш<br>
Юк итсен бар золымны,<br>
Гаделлеккә, нурга күмеп,<br>
Яктыртсын безнең юлны.<br>
Литваны сөю дөрләсен<br>
Ялкын булып йөрәктә,<br>
Литваның олы бәхете –<br>
Ул безнең бердәмлектә!<br>
=== '''ЛИХТЕНШТАЙН''' ===
1. Oben am jungen Rhein<br>
Lehnet sich Liechtenstein<br>
An Alpenhöh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
Dies liebe Heimatland,<br>
Das teure Vaterland,<br>
Hat Gottes weise Hand<br>
Für uns erseh’n.<br>
5. Hoch lebe Liechtenstein,<br>
Blühend am jungen Rhein,<br>
Glücklich und treu.<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei,<br>
Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br>
Hoch unser Vaterland,<br>
Durch Bruderliebe Band<br>
Vereint und frei.<br>
https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/
1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br>
Рейн башланган җирдән,<br>
Альп түреннән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Кадерле Ватанын<br>
Әл-Хәким безләргә<br>
Насыйп иткән.<br>
Ата-бабаларның<br>
Сөекле Ватанын<br>
Хак Тәгалә безгә<br>
Насыйп иткән.<br>
5. Лихтенштейн, мең яшә,<br>
Рейннан бәхет өстә,<br>
Гел чәчәк ат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
Яшә ил Кенәзе,<br>
Син дәүләт терәге —<br>
Булсын туганлыкта<br>
Бердәм, азат.<br>
=== '''ЛӨБНАН''' ===
'''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br>
سهلنا والجبل منبت للرجال<br>
قولنا والعمل في سبيل الكمال<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br>
أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br>
شرقنا قلبه أبداً لبنان<br>
صانه ربه لمدى الأزمان<br>
كلنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلنا للوطن<br>
بحره برّه درّة الشرقين<br>
رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br>
إسمه عزّه منذ كان الجدود<br>
مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br>
كلّنا للوطن للعلى للعلم<br>
كلّنا للوطن<br>
https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg
'''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br>
Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br>
Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br>
Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br>
Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br>
Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br>
Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br>
Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br>
Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br>
Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br>
Тугрыбыз Ватанга.<br>
=== '''ЛЮКСЕМБУРГ''' ===
'''ONS HEMECHT'''<br>
'''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br>
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br>
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br>
Den Himmel Wäin ons mécht:<br>
Dat as onst Land, fir dat mer géif<br>
Heinidden alles won,<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
Ons Hemechtsland dat mir so déif<br>
An onsen Hierzer dron.<br>
'''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br>
Vum Fridde stëll bewaacht,<br>
Sou ouni Pronk an deire Glanz<br>
Gemittlech léif et laacht;<br>
Säi Vollek frou sech soë kann,<br>
An 't si keng eidel Dreem:<br>
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br>
Wéi as 't sou gutt doheem!<br>
'''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br>
Der Äärd, déi äis gedron;<br>
D’Léift huet en treie Widderhall<br>
A jidder Broscht gedon;<br>
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br>
All Wuert, dat vun er klénkt,<br>
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br>
An d’A wéi Feier blénkt<br>
'''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br>
Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br>
Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br>
Vum frieme Joch a Leed;<br>
Du hues ons all als Kanner schon<br>
De fräie Geescht jo ginn,<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br>
Déi mir so laang gesinn!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg
https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919
https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
'''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br>
'''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br>
Зауэр – таулар иңләп,<br>
Мозель йөземнәрен нурлап,<br>
Күк иңдерә ширбәт.<br>
Илемнең иминлегенә<br>
Жәл түгел һич корбан,<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
Йөрәк түрендә хәзинә –<br>
Син, тиңдәшсез Ватан.<br>
'''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br>
Яшеллектә урыны,<br>
Купшылыктан йөз чөерә –<br>
Илем шуңа нурлы.<br>
Буш сүзле булмастыр халкы,<br>
Без бәхетле, диеп.<br>
Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br>
Яшибез сөенеп.<br>
'''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br>
Тауга, үзәнлеккә,<br>
Сөю, тугрылык шаңдавы,<br>
Иңә һәр күкрәккә.<br>
Артык булмас һич Ватанга<br>
Мәдхия көй-сүзләр;<br>
Күк авазы сеңә җанга,<br>
Балкып тора күзләр.<br>
'''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br>
Кулың туры юлдан,<br>
Саклагыл Люксембург җирен<br>
Золым-газаплардан!<br>
Азатлык бүләгең, Тәңре,<br>
Улларың күңелендә,<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
Ирек кояшын Син мәңге<br>
Балкыт ил күгендә!<br>
'''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''МАҖАРСТАН''' ===
'''HIMNUSZ'''<br>
1. Isten, áldd meg a magyart<br>
Jó kedvvel, bőséggel,<br>
Nyújts feléje védő kart,<br>
Ha küzd ellenséggel;<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
2. Őseinket felhozád<br>
Kárpát szent bércére,<br>
Általad nyert szép hazát<br>
Bendegúznak vére.<br>
S merre zúgnak habjai<br>
Tiszának, Dunának,<br>
Árpád hős magzatjai<br>
Felvirágozának.<br>
3. Értünk Kunság mezein<br>
Ért kalászt lengettél,<br>
Tokaj szőlővesszein<br>
Nektárt csepegtettél.<br>
Zászlónk gyakran plántálád<br>
Vad török sáncára,<br>
S nyögte Mátyás bús hadát<br>
Bécsnek büszke vára.<br>
4. Hajh, de bűneink miatt<br>
Gyúlt harag kebledben,<br>
S elsújtád villámidat<br>
Dörgő fellegedben,<br>
Most rabló mongol nyilát<br>
Zúgattad felettünk,<br>
Majd töröktől rabigát<br>
Vállainkra vettünk.<br>
5. Hányszor zengett ajkain<br>
Ozman vad népének<br>
Vert hadunk csonthalmain<br>
Győzedelmi ének!<br>
Hányszor támadt tenfiad<br>
Szép hazám, kebledre,<br>
S lettél magzatod miatt<br>
Magzatod hamvvedre!<br>
6. Bújt az üldözött, s felé<br>
Kard nyúlt barlangjában,<br>
Szerte nézett s nem lelé<br>
Honját e hazában,<br>
Bércre hág és völgybe száll,<br>
Bú s kétség mellette,<br>
Vérözön lábainál,<br>
S lángtenger fölette.<br>
7. Vár állott, most kőhalom,<br>
Kedv s öröm röpkedtek,<br>
Halálhörgés, siralom<br>
Zajlik már helyettek.<br>
S ah, szabadság nem virul<br>
A holtnak véréből,<br>
Kínzó rabság könnye hull<br>
Árvák hő szeméből!<br>
8. Szánd meg Isten a magyart<br>
Kit vészek hányának,<br>
Nyújts feléje védő kart<br>
Tengerén kínjának.<br>
Bal sors akit régen tép,<br>
Hozz rá víg esztendőt,<br>
Megbűnhődte már e nép<br>
A múltat s jövendőt!<br>
https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/
https://wikiway.com/hungary/gimn/
(кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br>
'''ГИМН'''<br>
1. Йа Ходаем, маҗарны<br>
Саклагыл, ярлыкагыл,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны,<br>
Дошманнарын гаҗиз кыл.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
2. Юл сыздың Карпат аша<br>
Маҗар бабаларына,<br>
Бирдең Ватан-гөлбакча<br>
Бәндәгуз улларына.<br>
Тиса, Дунай сулары<br>
Үтә тауларны урап, –<br>
Батыр Арпад уллары<br>
Анда мул тормыш кора.<br>
3. Кун иле җирләрендә<br>
Чайкала тук башаклар,<br>
Токай тәлгәшләреннән<br>
Тама татлы шәраблар.<br>
Безнең ту еш балкыган<br>
Төрек кирмәннәрендә,<br>
Матьяш явы сыкраткан<br>
Вена түрәләрен дә.<br>
4. Гөнаһларыбыз үче<br>
Кысты Синең күкрәкне:<br>
Аттың болыттан яшен,<br>
Күкрәттең безнең күкне.<br>
Баскын монголлар угы<br>
Очты баш өстебездә,<br>
Аннан төрек коллыгы<br>
Йөк булды җилкәбездә.<br>
5. Күпме торды яңгырап<br>
Кыргый госман гаугасы,<br>
Яугир җәсәден таптап<br>
Җиңүләр тантанасы!<br>
Күпме сине улларың,<br>
Гүзәл ил, күкрәгеңә<br>
Басып изде, кыйнады,<br>
Әйләндереп кабергә!<br>
6. Эзәрләүдән капланып<br>
Утырмасын кай өндә,<br>
Сыеныр җир тапмады<br>
Үз Ватанында бәндә.<br>
Менсә тау түбәсенә –<br>
Ут диңгезе өстендә,<br>
Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br>
Кан үзәне бар җирдә.<br>
7. Кирмән иде – таш өеме,<br>
Хозур, бәхет югалган, <br>
Афәт, үлем сөреме<br>
Ватанны чолгап алган.<br>
Аһ, мәетләр каныннан<br>
Азатлык чәчәк атмый,<br>
Илсезләр елавыннан<br>
Шатлык күз яше акмый.<br>
8. Кызган, Ходай, маҗарны<br>
Дөнья михнәтләрендә,<br>
Суз ярдәмчел кулыңны<br>
Газаплар диңгезендә.<br>
Язмыш, өз золым көчен,<br>
Бәхетле ит барчасын,<br>
Үткән һәм алдагы өчен<br>
Күрде халык казасын.<br>
=== '''МАЛАВИ''' ===
=== '''МАЛАЙЗИЯ''' ===
'''NEGARAKU'''<br>
Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br>
Rakiat hidup bersatu dan maju,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br>
Raja kita selamat bertahta,<br>
Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br>
Raja kita selamat bertahta.<br>
https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg
'''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br>
Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br>
Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br>
Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br>
Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br>
Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br>
'''МОЯ СТРАНА'''<br>
Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br>
Единство и прогресс наградой дан;<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан,<br>
Да одарит нас Бог благословением,<br>
Во здравии пусть правит наш султан.<br>
=== '''МАЛЬТА''' ===
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br>
Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br>
Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br>
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br>
Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br>
Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br>
https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg
Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br>
Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br>
Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br>
Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br>
Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br>
Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br>
=== '''МАРИЙ ЭЛ''' ===
'''''Болын мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл тый улат<br>
Авай гай кажнылан.<br>
Шке сурт гай тый кÿлат<br>
Чыла мÿндыр марийлан.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''2.''' Сакла чот кугешнен<br>
Шке сынжым калыкна.<br>
Йомартле улмыж ден<br>
Эре тудо чаплана.<br>
Ме таче, чон пуэн,<br>
Марий мландым моктена.<br>
Вийнам иктыш чумырен,<br>
Пиалан илышым чоҥена.<br>
'''''Тау мари телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br>
Ылат каждойланок.<br>
Келӓт шачмы пӧрт гань<br>
Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br>
Мары халык соок.<br>
Веселӓжӹ, сӹржӓт<br>
Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br>
Кымылын, ӹвӹртӓл,<br>
Мары млӓндӹм мактенӓ.<br>
Силам иктӹш цымырал,<br>
Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br>
'''''Урыс телендә'''''<br>
'''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br>
Для каждого в судьбе.<br>
Где бы ни был – вспоминать<br>
Твой сын будет о тебе.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
'''2.''' Свою честь сохранит <br>
Народ наш на века, <br>
И дружба, как гранит, –<br>
Всегда с братьями крепка.<br>
Славься, наш край родной,<br>
Цвети в счастье и в труде.<br>
Гордимся всегда тобой <br>
И поём, Марий Эл, о тебе!<br>
https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/
https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161
'''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br>
'''1.''' Мари Ил – ана күк,<br>
Һәркем тәкъдирендә.<br>
Кайларда йөрсәм дә,<br>
Ул минем күңелемдә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
'''2.''' Намусын саклар ул –<br>
Халкым үз җирендә.<br>
Тугандаш халыклар<br>
Дуслыгы мәңгегә.<br>
Мари Ил җырларда,<br>
Мөкатдәс илебез,<br>
Бәхетле тормышны<br>
Бергәләп төзибез.<br>
=== '''МАУРИТАНИЯ''' ===
'''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br>
بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br>
وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br>
أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br>
وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br>
'''كورال:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br>
بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br>
وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br>
نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br>
لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br>
'''كورال'''<br>
رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br>
سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br>
وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br>
سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br>
'''كورال'''<br>
سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br>
فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br>
نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br>
نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br>
'''كورال'''<br>
قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br>
إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br>
حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br>
رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br>
'''كورال'''<br>
أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br>
ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br>
'''كورال النهائي:'''<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br>
سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br>
وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br>
https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg
'''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br>
'''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br>
Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br>
Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br>
Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
'''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br>
Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br>
Гарәп бабаларың сине үстергән,<br>
Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br>
Ул биргән табигать уңыш китерде.<br>
Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br>
Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br>
Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br>
Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br>
Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br>
Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br>
Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br>
Галәмнең мәңгелек агачы безне<br>
Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br>
'''Кушымта.'''<br>
'''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br>
Киләчәк буынга сине бирәбез.<br>
'''''Соңгы кушымта:'''''<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br>
Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br>
Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br>
=== '''МЕКСИКА''' ===
'''Himno Nacional Mexicano'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br>
De la Paz el arcangel divino,<br>
Que en el cielo tu eterno destino<br>
Por el dedo de Dios se escríbio. <br>
Mas si osare un extrano enemigo <br>
Profanar con su planta tu suelo, <br>
Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br>
Un soldado en cada hijo te dio,<br>
Un soldado en cada hijo te dio.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Mexicanos, al grito de guerra<br>
El acero aprestad y el bridón; <br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón,<br>
Y retiemble en sus centros la tierra<br>
Al sonoro rugir del canón.<br>
https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg
https://wikiway.com/mexico/gimn/
'''Мексика дәүләт гимны'''<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br>
Җәбраил әмере бу, Ватан,<br>
Синең тәкъдир Ходай хозурында<br>
“Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br>
Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br>
Дошман аяк басса, яу җитеп,<br>
Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп,<br>
Һәр улыңны сугышчы итеп.<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Мексикалы, сугыш аваз салса,<br>
Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр,<br>
Туплар атуыннан калтырансын<br>
Җир шары – үзәгенә кадәр.<br>
'''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br>
=== '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' ===
'''Patriots of Micronesia'''<br>
Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land,<br>
Full measure of devotion to thee, our native land.<br>
Now all join the chorus, let union abide.<br>
Across all Micronesia join hands on every side,<br>
Across all Micronesia join hands on every side.<br>
We all work together, with hearts, voice and hand,<br>
Till we have made these islands another promised land,<br>
Till we have made these islands another promised land.<br>
https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/
https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/
'''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br>
=== '''МИСЫР''' ===
'''بلادي بلادي بلادي'''<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لك حبي و فؤادي<br>
مصر يا أم البلاد<br>
انت غايتي والمراد<br>
وعلى كل العباد<br>
كم لنيلك من اياد<br>
بلادي بلادي بلادي<br>
لكِ حبي و فؤادي<br>
https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg
https://wikiway.com/egypt/gimn/
'''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br>
Багышлап иң изге догамны, догамны.<br>
Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br>
Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br>
Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br>
Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br>
Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br>
Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br>
Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br>
Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br>
=== '''МОЗАМБИК''' ===
'''Pátria Amada'''<br>
Na memória de África e do Mundo<br>
Pátria bela dos que ousaram lutar.<br>
Moçambique, o teu nome é liberdade,<br>
O Sol de Junho para sempre brilhará.<br>
'''''Coro:'''''<br>
||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br>
Pedra a pedra construindo um novo dia.<br>
Milhões de braços, uma só força,<br>
Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br>
Povo unido do Rovuma ao Maputo<br>
Colhe os frutos do combate pela paz,<br>
Cresce o sonho ondulando na bandeira<br>
E vai lavrando na certeza do amanhã.<br>
'''''Coro (2)'''''.<br>
Flores brotando do chão do teu suor,<br>
Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br>
Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br>
Nenhum tirano nos irá escravizar!<br>
'''''Coro (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
https://wikiway.com/mozambique/gimn/
'''Сөекле Ватан'''<br>
Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br>
Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br>
Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br>
Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br>
Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br>
Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br>
Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br>
Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br>
Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br>
Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br>
Тергезә инабәтле киләчәген.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br>
Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br>
Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br>
Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''МОЛДОВА''' ===
'''Limba noastră'''<br>
Limba noastră-i o comoară<br>
În adîncuri înfundată<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
Limba noastră-i foc ce arde<br>
Într-un neam, ce fără veste<br>
S-a trezit din somn de moarte<br>
Ca viteazul din poveste.<br>
Limba noastră-i numai cîntec,<br>
Doina dorurilor noastre,<br>
Roi de fulgere, ce spintec<br>
Nouri negri, zări albastre.<br>
Limba noastră-i graiul pîinii,<br>
Cînd de vînt se mişcă vara;<br>
In rostirea ei bătrînii<br>
Cu sudori sfinţit-au ţara.<br>
Limba noastră-i frunză verde,<br>
Zbuciumul din codrii veşnici,<br>
Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br>
Ai luceferilor sfeşnici.<br>
Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br>
Că vi-i limba prea săracă,<br>
Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br>
Graiul ţării noastre dragă.<br>
Limba noastră-i vechi izvoade.<br>
Povestiri din alte vremuri;<br>
Şi citindu-le 'nşirate, –<br>
Te-nfiori adînc şi tremuri.<br>
Limba noastră îi aleasă<br>
Să ridice slava-n ceruri,<br>
Să ne spiue-n hram şi-acasă<br>
Veşnicele adevăruri.<br>
Limba noastra-i limbă sfîntă,<br>
Limba vechilor cazanii,<br>
Care o plîng şi care o cîntă<br>
Pe la vatra lor ţăranii.<br>
Înviaţi-vă dar graiul,<br>
Ruginit de multă vreme,<br>
Stergeţi slinul, mucegaiul<br>
Al uitării 'n care geme.<br>
Strîngeţi piatra lucitoare<br>
Ce din soare se aprinde –<br>
Şi-ţi avea în revărsare<br>
Un potop nou de cuvinte.<br>
Răsări-va o comoară<br>
În adîncuri înfundată,<br>
Un şirag de piatră rară<br>
Pe moşie revărsată.<br>
https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg
https://wikiway.com/moldova/gimn/
'''Безнең телебез'''<br>
Безнең тел – бакый хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
Безнең тел – дөрләгән учак:<br>
Халкым үлем йокысыннан<br>
Уянсын тормышка сусап –<br>
Әкияттәге батыр сыман.<br>
Безнең телебез җырлары,<br>
Дойналардагы сагышлар<br>
Ача якты офыкларны,<br>
Тарала кара болытлар.<br>
Безнең тел – ул икмәк теле,<br>
Җәен җилләр сызгырганы,<br>
Бабалар, җиргә тир түгеп,<br>
Мөбарәк иткәннәр аны.<br>
Безнең тел – ул яшел яфрак,<br>
Кодру урманнары шавы.<br>
Нистру бормалары качыра<br>
Йолдызлар яктысы явын.<br>
Һич ачынып зарланмагыз,<br>
Ярлы дип телегез бигрәк,<br>
Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br>
Тора илебезне бизәп.<br>
Безнең тел – ул тарихи тел,<br>
Борынгы хәлләр дастаны.<br>
Өйрән аны һәм танып бел<br>
Хакыйкатьнең ни булганын.<br>
Безнең тел ул билгеләнгән<br>
Күкләрне мактау йөзеннән –<br>
Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br>
Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br>
Безнең тел – изгелек нуры,<br>
Аңарда ата-бабалар<br>
Елый-елый, җырлый-җырлый<br>
Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br>
Чыгарыйк телне хәяткә,<br>
Коткарып заман явыннан,<br>
Пакьлик пычрак-күгәректән,<br>
Онытылу аһ-зарыннан.<br>
Җыйыйк кояш нурларыннан<br>
Очкын алган чакматашын, –<br>
Ургылыр тел байлыгыннан<br>
Яңа сүзләр булып ташкын.<br>
Яшәячәк бу хәзинә,<br>
Бик тирәндә тамырлары,<br>
Җиребез буйлап сибелгән<br>
Энҗеләр, асылташлары.<br>
'''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br>
=== '''МОНГОЛИЯ''' ===
'''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br>
'''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br>
Даяар монголын ариун голомт<br>
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br>
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br>
Хамаг дэлхийн шударга улстай<br>
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br>
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br>
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br>
'''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br>
Өргөн түмний минь заяа түшиж<br>
Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br>
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br>
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br>
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br>
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br>
Жавхлант манай орон мандтугай.<br>
https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/
https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/
https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389
'''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br>
'''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br>
Монголның саф учагы,<br>
Һичкем аны җиңә алмас,<br>
Мәңгегә үскән чагы.<br>
Дөньяның гадел илләре<br>
Белән бердәмлек өчен,<br>
Үстерик Ватанны биреп<br>
Йөрәк дәртен, кул көчен.<br>
'''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br>
Мирас итеп тапшырыйк,<br>
Эшчән, кыю Монгол илен<br>
Бәхет-уңышка юллыйк.<br>
Хөрмәт итеп ил туграсын,<br>
Ил язмышына таян.<br>
Алгарышта чәчәк атсын,<br>
Яшәсен бөек Ватан!<br>
=== '''МОРДОВИЯ''' ===
'''Ши валда, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br>
Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br>
Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br>
Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br>
'''''Морзюлма-мороютко:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
'''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br>
Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br>
верьга кандыть прят.<br>
Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br>
Секс течис тон седейс ды оймес –<br>
прок ванькс лисьмапрят.<br>
'''''Мороютко-морзюлма:'''''<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br>
Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br>
Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br>
Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br>
Морак! Морак, Мордовия!<br>
Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br>
Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br>
Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br>
https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/
https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187
'''Имин бул, Мордовия!'''<br>
'''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br>
Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br>
Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br>
Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Исәнме, Мордовия!<br>
Куанып яшә, Мордовия!<br>
Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br>
Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br>
Имин бул син, Мордовия!<br>
Җырла, җырла, Мордовия!<br>
Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br>
Мәңге яшә, мәңге яшә,<br>
Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br>
'''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br>
Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br>
Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br>
Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br>
России держалась и голову гордо несла.<br>
Давали силы вольные Мокша, Сура,<br>
Ты духом была и осталась сильна и добра.<br>
'''''Припев.'''''<br>
'''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br>
=== '''НЕПАЛ''' ===
'''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br>
'''सयौं थुँगा फूलका'''<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br>
सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br>
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br>
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br>
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br>
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br>
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br>
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br>
'''''Укылышы'''''<br>
'''Sayaű thűgā phūlkā'''<br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br>
Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br>
Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br>
Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br>
Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br>
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br>
Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br>
Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br>
https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br>
Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br>
Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br>
Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br>
Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br>
Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br>
Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br>
Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br>
=== '''НИГЕР''' ===
'''L’honneur de la patrie'''<br>
Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br>
Frères et sœurs nous sommes<br>
Enfants d’une même Patrie le Niger<br>
Nourris de la sève des mêmes idéaux<br>
Pour un Niger de paix libre fort et uni<br>
Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br>
Pour l’honneur de la Patrie<br>
Incarnons la vaillance et la persévérance<br>
Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br>
Guerriers intrépides déterminés et fiers<br>
Défendons la patrie au prix de notre sang<br>
Faisons du Niger symbole de dignité<br>
Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br>
Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br>
En avant pour le travail en avant pour le combat<br>
Nous demeurons debout<br>
Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br>
Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br>
Pour construire ensemble<br>
Un monde de justice de paix et de progrès<br>
Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br>
'''Don darajar Uban'''<br>
Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br>
Yan’uwa mune<br>
‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br>
Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br>
Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br>
Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br>
Don darajar Uban<br>
Haɗa ƙarfin hali da juriya<br>
Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br>
Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br>
Kare kasar nan akan kudin jininmu<br>
Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br>
Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br>
Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br>
Gaba don aikin gaba don yaƙin<br>
Mun tsaya a tsaye<br>
Dauke tutar kasarmu mai daraja<br>
A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br>
Don gina tare<br>
Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br>
Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br>
https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/
https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/
'''Ватан горурлыгы'''<br>
Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br>
Без туганнар, кардәшләр,<br>
Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br>
Уртак барчабыз идеаллары.<br>
Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br>
Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br>
Ватан даны иңендә<br>
Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br>
Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br>
Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br>
Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br>
Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br>
Африка омтылышларының терәге.<br>
Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br>
Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br>
Бердәм күтәреләбез.<br>
Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br>
Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br>
Бергә үсә бездә<br>
Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br>
Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br>
'''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br>
=== '''НИДЕРЛАНД''' ===
'''Het Wilhelmus'''<br>
'''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br>
ben ik, van Duitsen bloed,<br>
den vaderland getrouwe<br>
blijf ik tot in den dood.<br>
Een Prinse van Oranje<br>
ben ik, vrij onverveerd,<br>
den Koning van Hispanje<br>
heb ik altijd geёerd.<br>
'''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br>
zijt Gij, o God mijn Heer,<br>
op U zo wil ik bouwen,<br>
verlaat mij nimmermeer.<br>
Dat ik doch vroom mag blijven,<br>
uw dienaar t’aller stond,<br>
de tirannie verdrijven<br>
die mij mijn hart doorwondt.<br>
https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg
Ясалма Интеллект "җырлый"<br>
https://wikiway.com/netherlands/gimn/
'''Вилһелм җыры'''<br>
'''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br>
Халкым каны калебемдә,<br>
Ватаныма биргән анттан<br>
Ваз кичмәм гомеремдә.<br>
Асыл зат Оран угланы,<br>
Тугрымын намусыма,<br>
Испан кыйралына бары<br>
Хөрмәт кылам гына.<br>
'''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br>
Кодрәтле, газиз Аллам.<br>
Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br>
Сиңа гына таянам.<br>
Хак тарафыңда булырмын<br>
Мәңге Синең колың:<br>
Бетсен йөрәгемне, халкымны<br>
Телгәләгән золым.<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br>
=== '''НОРВЕГИЯ''' ===
'''Ja, vi elsker dette landet'''<br>
'''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Elsker, elsker det og tenker<br>
på vår far og mor<br>
og den saganatt som senker<br>
drømme på vår jord,<br>
og den saganatt som senker,<br>
senker drømme på vår jord.<br>
'''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br>
takk din store Gud!<br>
Landet ville han beskytte,<br>
skjønt det mørkt så ud.<br>
Alt hvad fedrene har kjempet,<br>
mødrene har grett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant vår rett,<br>
har den Herre stille lempet,<br>
så vi vant, vi vant vår rett.<br>
'''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br>
som det stiger frem,<br>
furet, værbitt over vannet,<br>
med de tusen hjem.<br>
Og som fedres kamp har hevet<br>
det av nød til seir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred slår leir,<br>
også vi, når det blir krevet,<br>
for dets fred, dets fred slår leir!<br>
https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg
https://wikiway.com/norway/gimn/
'''Туган илне яратабыз'''<br>
'''1.''' Туган илне яратабыз,<br>
Урман-тауларын,<br>
Чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
Мең-мең йортларын.<br>
Туган учак – ул сөекле<br>
Ата-анабыз:<br>
Суыгында, кояшында<br>
Хозурланабыз,<br>
Суыгында, кояшында<br>
Аның хозурланабыз.<br>
'''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br>
Шомлы көнеңдә<br>
Тәңре сине ярлыкады<br>
Җир итәгендә.<br>
Канлы корбан биреп кенә,<br>
Керми сугышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч тормышка,<br>
Ирештең үз ирегеңә,<br>
Тыныч һәм мул тормышка.<br>
'''8.''' Туган илне яратабыз,<br>
урман-тауларын,<br>
чал диңгезен, туң җилләрен,<br>
ак болытларын.<br>
Ата-баба көрәшкән күк,<br>
без дә дауларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
җиңү яуларбыз,<br>
мәңге иминлек хакына<br>
яңа җиңү яуларбыз!<br>
'''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br>
=== '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''پاک سرزمین شاد باد'''<br>
پاک سرزمین شاد باد<br>
كشور حسين شاد باد <br>
تو نشان عزم علیشان <br>
! ارض پاکستان <br>
مرکز یقین شاد باد <br>
پاک سرزمین کا نظام <br>
قوت اخوت عوام <br>
قوم ، ملک ، سلطنت <br>
پائندہ تابندہ باد <br>
شاد باد منزل مراد <br>
پرچم ستارہ و ہلال <br>
رہبر ترقی و کمال <br>
ترجمان ماضی شان حال <br>
! جان استقبال <br>
سایۂ خدائے ذوالجلال<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG
https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/
https://wikiway.com/pakistan/gimn/
'''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br>
Саф-пакь җирем, шатлан,<br>
Гүзәллек илем, шатлан,<br>
Син бөек ихтыярга нишан,<br>
Әйа, Пакистан!<br>
Тугры мәркәзе, шатлан!<br>
Саф-пакь җиреңдә низам,<br>
Куәтле вә егәрле гавам,<br>
Ил, милләт, дәүләт, –<br>
Мәңге балкып чәчәк ат!<br>
Шатлан изге морадыңа,<br>
Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br>
Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br>
Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br>
Җаның – истикъбаль!<br>
Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br>
'''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' ===
'''O Arise, All You Sons'''<br>
O arise all you sons of this land,<br>
Let us sing of our joy to be free,<br>
Praising God and rejoicing to be<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout our name from the mountains to seas<br>
Papua New Guinea;<br>
Let us raise our voices and proclaim<br>
Papua New Guinea.<br>
Now give thanks to the good Lord above<br>
For His kindness, His wisdom and love,<br>
For this land of our fathers so free,<br>
Papua New Guinea.<br>
Shout again for the whole world to hear<br>
Papua New Guinea;<br>
We're independent and we're free<br>
Papua New Guinea.<br>
https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg
https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/
'''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br>
Күтәрелегез, ил уллары,<br>
Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br>
Рәхмәтле Алланы мактарга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Исемең диңгездә-тауларда —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Рухланыйк без сине хакларга —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br>
Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br>
Бабалар Ватаны, син азат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея;<br>
Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br>
Папуа-Яңа Гвинея.<br>
'''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br>
=== '''ПАРАГВАЙ''' ===
'''Paraguayos, República o Muerte'''<br>
I. A los pueblos de América, infausto<br>
tres centurias un cetro oprimió,<br>
mas un día soberbia surgiendo,<br>
"¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br>
Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br>
ilustraron su gloria marcial;<br>
𝄆 y trozada la augusta diadema,<br>
enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br>
'''''Coro:'''''<br>
¡Paraguayos, República o muerte!<br>
Nuestro brío nos dío libertad:<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión, e igualdad.<br>
Ni opresores, ni siervos, alientan,<br>
Donde reinan unión e igualdad,<br>
unión e igualdad, unión e igualdad.<br>
https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga
'''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br>
...............................<br>
Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br>
=== '''ПЕРУ''' ===
'''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br>
'''''Coro:'''''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''6.''' En su cima los Andes sostengan<br>
la bandera o pendón bicolor,<br>
Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br>
que ser libre, que ser libre,<br>
que ser libre, por siempre nos dió.<br>
A su sombra vivamos tranquilos,<br>
y al nacer por sus cumbres el sol,<br>
Renovemos el gran juramento<br>
que rendimos, que rendimos,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
que rendimos al Dios de Jacob,<br>
Al Dios de Jacob!<br>
'''Coro:'''<br>
Somos libres, seámoslo<br>
siempre, seámoslo siempre.<br>
Y antes niegue sus luces,<br>
sus luces, sus luces el sol,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó,<br>
Que faltemos al voto solemne<br>
Que la Patria al Eterno elevó.<br>
'''Viva El Peru!'''<br>
https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg
'''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез:<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br>
ике төс байрак беркетелгән,<br>
Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br>
Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br>
Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br>
Байрак белән имин тормышта без, —<br>
Кояш менгәч күк капусына,<br>
Яңартылсын илаһи догабыз,<br>
һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br>
Ягъкуб Раббысына!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Без азатбыз, азатбыз,<br>
мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br>
Изге анттан дүнмәбез,<br>
антыбыздан дүнмәбез,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп,<br>
Кояш нурлары сүрелгәнче,<br>
үстерербез Ватанны сөеп.<br>
'''Яшәсен Перу!'''
'''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>'''
=== '''ПОЛЬША''' ===
'''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br>
'''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br>
Kiedy my żyjemy,<br>
Co nam obca przemoc wzięła,<br>
Szablą odbierzemy.<br>
'''''Refren (2):'''''<br>
Marsz, marsz Dąbrowski,<br>
Z ziemi włoskiej do Polski,<br>
Za Twoim przewodem<br>
Złączym się z narodem.<br>
'''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br>
Będziem Polakami,<br>
Dał nam przykład Bonaparte,<br>
Jak zwyciężać mamy.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br>
Po szwedzkim zaborze,<br>
Dla Ojczyzny ratowania<br>
Wrócim się przez morze.<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
'''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br>
Cały zapłakany:<br>
“Słuchaj jeno, pono nasi<br>
Biją w tarabany!”<br>
'''''Refren (2).'''''<br>
https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg
'''Польша әле җуелмас'''<br>
'''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br>
Без исән булганда,<br>
Таланганны кайтарырбыз –<br>
Кылычлар кулларда.<br>
'''''Кушымта (2):'''''<br>
Кайтчы, Домбровский,<br>
Румнан – үз җиреңә:<br>
Бердәмлек – халкыңа,<br>
Азатлык – илеңә.<br>
'''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br>
Поляк булып калыйк,<br>
Һәм җиңүчән Бонапарттан<br>
Без дә үрнәк алыйк.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br>
Швед богавын ташлап,<br>
Ватаныбыз исән булыр,<br>
Без әйләнеп кайтсак.<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
'''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br>
Әйтер ватандашлар:<br>
“Безнекеләр өйгә кайта,<br>
Кага барабаннар!”<br>
'''''Кушымта (2).'''''<br>
=== '''ПОРТУГАЛИЯ''' ===
'''Heróis do mar'''<br>
'''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br>
Nação valente e imortal,<br>
Levantai hoje de novo<br>
O esplendor de Portugal!<br>
Entre as brumas da memória,<br>
Ó Pátria, sente-se a voz<br>
Dos teus egrégios avós,<br>
Que há-de guiar-te à vitória!<br>
'''''Corus:'''''<br>
Às armas, às armas!<br>
Sobre a terra, sobre o mar,<br>
Às armas, às armas!<br>
Pela Pátria lutar!<br>
Contra os canhões marchar, marchar!<br>
'''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br>
À luz viva do teu céu!<br>
Brade a Europa à terra inteira:<br>
Portugal não pereceu!<br>
Beija o solo teu jucundo<br>
O Oceano, a rugir d’amor;<br>
E teu braço vencedor<br>
Deu mundos novos ao Mundo!<br>
'''''Corus.'''''<br>
'''3.''' Saudai o Sol que desponta<br>
Sobre um ridente porvir;<br>
Seja o eco de uma afronta<br>
O sinal do ressurgir.<br>
Raios dessa aurora forte<br>
São como beijos de mãe,<br>
Que nos guardam, nos sustêm,<br>
Contra as injúrias da sorte.<br>
'''''Corus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg
'''Диңгезләрдә гаярь'''<br>
'''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br>
Затлы һәм үлемсез милләтем,<br>
Кайтар үзең яулаганны,<br>
Португалиянең зиннәтен!<br>
Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br>
Аерып хәтер томаннарын,<br>
Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br>
Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Суда, җирдә сынатма,<br>
Ал кулыңа коралыңны!<br>
Көрәш, Ватанны хакла!<br>
Һәм тупларга каршы атла!<br>
'''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br>
Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br>
Җиткер дөньяга: бирешмәс<br>
Португалиябез үлемгә!<br>
Ярсып давылланган океан<br>
Изге туфрагыңны үбә;<br>
Һәм кулларың итте бүләк<br>
Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br>
Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br>
Һәм өндәсен яңарышка<br>
Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br>
Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br>
Ватан-Ана гүя назлый,<br>
Ул көч бирә безгә, саклый<br>
Язмыш кагу-сугуларыннан.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
=== '''ПУЭРТО-РИКО''' ===
=== '''РУАНДА''' ===
'''''Kinyarwanda'''''<br>
'''Rwanda nziza'''<br>
Rwanda nziza Gihugu cyacu<br>
Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br>
Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br>
Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br>
Wowe utubumbiye hamwe twese<br>
Abanyarwanda uko watubyaye<br>
Berwa, sugira, singizwa iteka.<br>
https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg
'''''Татарча'''''<br>
'''Гүзәл Руанда'''<br>
Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br>
Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br>
Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br>
Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br>
Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br>
Сыенып бергә синең итәгеңә;<br>
Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br>
'''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br>
=== '''РУМЫЙНИЯ''' ===
'''Deșteaptă-te, române!'''<br>
Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br>
În care te-adînciră barbarii de tirani,<br>
barbarii de tirani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br>
La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br>
şi cruzii tăi duşmani!<br>
https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg
'''Уян, румын!'''<br>
1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br>
Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br>
богау салган тиран!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br>
Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br>
калтырансын дошман!<br>
'''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br>
=== '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' ===
Россия — священная наша держава,<br>
Россия — любимая наша страна.<br>
Могучая воля, великая слава —<br>
Твоё достоянье на все времена!<br>
'''''Припев''''':<br>
Славься, Отечество наше свободное,<br>
Братских народов союз вековой,<br>
Предками данная мудрость народная!<br>
Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg
https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/
(Ясалма Интеллект "башкаруы")<br>
Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br>
Русия – безнең сөекле илебез,<br>
Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br>
Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br>
Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br>
Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br>
Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br>
=== '''САЛЬВАДОР''' ===
=== '''САМОА''' ===
=== '''САХА-ЯКУТИЯ''' ===
'''''Сахалыы'''''<br>
Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br>
Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br>
Илинтэн арҕаа ол кустуга<br>
Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br>
'''''Хос ырыата:'''''<br>
Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br>
Модун Россия киэн туттуута,<br>
Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br>
Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br>
Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br>
Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br>
Элбэх омукка эрчим эбэр,<br>
Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br>
Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br>
Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br>
Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br>
'''''Хос ырыата.'''''<br>
https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg
'''''Татарча'''''<br>
1. Сахам җире, шәрык нурларында<br>
иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br>
җиңүләргә әйдәп баруыңда<br>
мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br>
Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br>
Илебезнең күрке-горурлыгы,<br>
Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла!
2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br>
Терек суы, бәрәкәт тулы:<br>
Гүя дуслык-куәт алкынында<br>
Халыкларга тынычлык юлы.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br>
Гасырлардан безгә юл сала.<br>
Дәвам иттек ата-баба юлын,<br>
Тугры булып калыйк без аңа.<br>
'''''Кушымтасы.'''''<br>
=== '''СЕНЕГАЛ''' ===
'''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br>
Pincez tous vos koras,<br>
Frappez les balafons !<br>
Le lion rouge a rugi.<br>
Le dompteur de la brousse<br>
D'un bond s'est élancé,<br>
Dissipant les ténèbres.<br>
Soleil sur nos terreurs,<br>
Soleil sur notre espoir.<br>
Debout, frères,<br>
Voici l'Afrique rassemblée.<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Fibres de mon cœur vert.<br>
Épaule contre épaule,<br>
Mes plus que frères,<br>
O Sénégalais, debout !<br>
Unissons la mer et les sources,<br>
Unissons la steppe et la forêt !<br>
Salut Afrique mère !<br>
https://wikiway.com/senegal/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg
'''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br>
Чиерт, дус, корага,<br>
Сук балафонга!<br>
Арыслан ырлады,<br>
Тик килеп ул капты<br>
Сунарчы кулына,<br>
Һәм аучы чик куйды<br>
Гасырлар золымына.<br>
Язмышын ил кора.<br>
Күтәрел, туганым, –<br>
Африка чакыра!<br>
'''''Кушымтасы:'''''<br>
Саф-пакь минем җаным.<br>
Күтәрел, туганым,<br>
Куеп иңгә иңне,<br>
Үстерик без илне,<br>
Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br>
Урманнар-кырларны колачлап!<br>
Сәлам, Африка-ана!<br>
'''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br>
Ущипни, друг, кора<br>
И бей в балафон!<br>
Красный лев зарычал,<br>
Охотник из кустов <br>
Прыжком его достал,<br>
Рассеяв мрак веков.<br>
Просторам нашим — свет,<br>
Надеждам нашим — взлёт,<br>
Вставайте, братья, все —<br>
Нас Африка зовёт!<br>
'''''Припев:'''''<br>
Душа моя чиста.<br>
Плечом ко плечу<br>
Вставай, сердечный друг,<br>
Ты больше мне, чем брат!<br>
Объединим недра и моря,<br>
Объединим леса и поля!<br>
Привет, Африка-мать!<br>
'''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br>
'''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br>
=== '''СЕНТ-МАРТИН''' ===
Where over the world, say where,<br>
You find an island there,<br>
So lovely small with nations free<br>
With people French and Dutch,<br>
Though talking English much,<br>
As the Saint Martin in the sea.<br>
Chorus:<br>
O sweet my Fatherland,<br>
So bright by beach and strand,<br>
With sailors on the sea and harbors free,<br>
Where the chains of mountains green,<br>
Variously in sunlight sheen.<br>
||: Oh, I love thy Paradise,<br>
Nature beauty fairly nice. :||<br>
How pretty between all green<br>
Flamboyants beaming gleam<br>
Of flowers red by sunlight set.<br>
Thy cows and sheep and goats<br>
In meadows or on the roads<br>
Thy donkeys keen I can't forget<br>
Chorus.<br>
Saint Martin, I like thy name,<br>
In which Columbus fame<br>
And memories of old are closed.<br>
For me a great delight<br>
Thy Southern Cross the night<br>
May God the Lord protect thy coast!<br>
Chorus.<br>
https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg
Дөнья түренә син бак,<br>
Бер утрауны шунда тап,<br>
Тыңла азат французлар сүзен,<br>
Нидерландча кыл син гәп,<br>
Сөйләш инглизчә күбрәк –<br>
Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br>
'''Кушымта:'''<br>
Минем гүзәл Ватаным,<br>
Иркен комлы ярларың,<br>
Яңгырый азат диңгезче җыры,<br>
Яшел таулар чылбырын<br>
Яктырта кояш нуры.<br>
||: Сөям бу җир җәннәтен<br>
һәм ямьле табигатен. :||<br>
Күңелле яшеллегең,<br>
Балкышлы якты күгең,<br>
Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br>
Куй-кәҗә, сыерларың,<br>
Болыннарың, юлларың,<br>
Ишәкләрең күңелемә уңган.<br>
Кушымта.<br>
Сөям Сент-Мартин исемең –<br>
Саклый ул Колумб җисемен,<br>
Үткән заманнар фатихасын.<br>
Күңелем шатлыкка тулгач,<br>
Төнлә балкый Көньяк Хач;<br>
Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br>
Кушымта.<br>
'''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br>
=== '''СЕРБИЯ''' ===
'''Боже правде (Bože pravde)'''<br>
Боже правде, ти што спасе<br>
од пропасти досад нас,<br>
чуј и одсад наше гласе<br>
и од сад нам буди спас.<br>
Моћном руком води, брани<br>
будућности српске брод!<br>
||: Боже спаси Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Сложи српску браћу драгу<br>
на свак’ дичан славан рад,<br>
слога биће пораз врагу<br>
а најјачи српству град.<br>
Нек’ на српској блиста грани<br>
братске слоге златан плод,<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Нек’ на српско ведро чело<br>
твог не падне гнева гром!<br>
Благослови Србу село<br>
поље, њиву, град и дом!<br>
Кад наступе борбе дани<br>
к’ победи ти води ход.<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
српске земље, српски род! :||<br>
Из мрачнога сину гроба<br>
српске слоге нови сјај,<br>
настало је ново доба,<br>
нову срећу, Боже дај!<br>
Отаџбину српску брани,<br>
петвековне борбе плод!<br>
||: Боже спаси, Боже храни,<br>
моли ти се српски род! :||<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg
https://wikiway.com/serbia/gimn/
'''Хак Тәгалә'''<br>
Хак Тәгалә, Коткаручы<br>
Афәтләрдән, үлемнән,<br>
Догабызны кабул кылчы,<br>
Йолып ал бәлаләрдән.<br>
Кодрәтең белән тәкъдир ит<br>
Киләчәген сербларның!<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Туплачы серб оланнарын,<br>
Данлы эштә һади бул,<br>
Арала бар дошманнарын,<br>
Күрсәт сербка туры юл.<br>
Серб туганлыгын камил ит,<br>
Бердәмлегебез алтын,<br>
Сакла, Алла, һәм имин ит<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серб башына яшен булып<br>
Төшмәсен һич каһәрең.<br>
Хакла серб шәһәр-авылын,<br>
Кыр-басуын, өйләрен!<br>
Чирү килсә сугыш җитеп,<br>
Серблар җиңү яуласын.<br>
Сакла, Алла, имин итеп<br>
Серб җирләрен, серб халкын!<br>
Серблар даны каберләрдән<br>
Калкып янә балкыр ул,<br>
Ходай, яңа дәверләрдә<br>
яңа бәхет насыйп кыл!<br>
Без, серблар, Ватанны яклап<br>
көрәштек биш гасырлар.<br>
Имин итче, Алла, сакла,<br>
Дип дога кыла серблар!<br>
=== '''СИНГАПУР''' ===
'''Majulah Singapura!'''<br>
Mari kita rakyat Singapura,<br>
Sama-sama menuju bahagia,<br>
Cita-cita kita yang mulia.<br>
Berjaya Singapura!<br>
||: Marilah kita bersatu,<br>
Dengan semangat yang baru,<br>
Semua kita berseru:<br>
Majulah Singapura,<br>
Majulah Singapura! :||<br>
https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg
'''Сингапур, алга атла!'''<br>
Сингапурның ватандашлары без<br>
Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br>
Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br>
Сингапур, уңышларга!<br>
||: Бердәмлектә без булыйк,<br>
Бу халәттә рухланыйк.<br>
Өндәмәбез шул хакта:<br>
“Сингапур, алга атла,<br>
Сингапур, алга атла!” :||<br>
=== '''СЛОВАКИЯ''' ===
'''Nad Tatrou sa blýska'''<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú,<br>
Nad Tatrou sa blýska,<br>
Hromy divo bijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
Zastavme ich, bratia,<br>
Ved’ sa ony stratia,<br>
Slováci ožijú.<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo,<br>
To Slovensko naše<br>
Posial' tvrdo spalo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
Ale blesky hromu<br>
Vzbudzujú ho k tomu,<br>
Aby sa prebralo.<br>
https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg
'''Татра өстендә яшен яшьни'''<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Күк күкри Татрада,<br>
Яшен каты суга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Аларны туктатыйк,<br>
Эзләрен югалтыйк —<br>
Словаклар уянсынга.<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде,<br>
Безнең Словак иле<br>
Нык йоклаган иде.<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп,<br>
Күкрәүләр, яшеннәр<br>
Безне тетрәттеләр,<br>
Аңга килсеннәр диеп.<br>
'''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br>
=== '''СЛОВЕНИЯ''' ===
'''Zdravljica'''<br>
Žive vsi narodi,<br>
ki hrepéne dočakat’ dan:<br>
Da, koder sonce hodi,<br>
prepir iz sveta bo pregnan,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak,<br>
Da rojak prost bo vs’ak,<br>
Ne vrag, le sosed bo,<br>
Ne vrag, le sosed bo mejak.<br>
https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Исәнлек тосты'''<br>
Имин булсын, дөнья көтеп<br>
яши торган барча халык.<br>
“Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br>
куйган милләт кенә — алып!<br>
Бетсен җирдә сугыш,<br>
һәрбарчага булсын ирек,<br>
яшик, күршеләрне,<br>
дошман түгел, дус-иш күреп,<br>
күршеләрне якын күреп!<br>
'''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.'''
=== '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' ===
'''عاش الملك'''<br>
سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br>
مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br>
وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br>
يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br>
رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br>
مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br>
عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br>
https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''Яшәсен Мәлик!'''<br>
Табигың юнәлт бөек Күккә,<br>
Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br>
Яшел байрак җилфердәсен,<br>
Шәһадәткә юл әйләсен.<br>
“Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br>
Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br>
Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br>
=== '''СОМАЛИ''' ===
'''''Госмания язуында'''''<br>
'''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br>
𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br>
𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br>
𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br>
𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br>
I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br>
𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br>
𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br>
𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br>
𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br>
𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br>
𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br>
𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br>
𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br>
𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br>
𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br>
𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br>
𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br>
𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br>
𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br>
'''''Chorus.'''''<br>
'''''Латин язуында (укылышы)'''''<br>
'''QOLOBAA CALANKEED'''<br>
'''''Chorus:'''''<br>
||: Qolobaa calankeedu,<br>
waa ceynoo, :||<br>
Innaga keenu waa,<br>
Cirkoo kala ee,<br>
aan caadna lahayn,<br>
Ee caashaqaye.<br>
I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br>
Naa ciidamisee, :||<br>
Carradaa keligaa<br>
adow curadee,<br>
cadceedda sideeda,<br>
caan noqo ee!<br>
'''''Chorus.'''''<br>
II. ||: Cashadaad dhalataa<br>
caloosheennee, :||<br>
Sidii culaygii<br>
cidaad marisee,<br>
Allow ha ku celin,<br>
"Cawooy!" dhahe ee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
III. ||: Shanteena cududood<br>
Cadkii ka maqnaa :||<br>
Adow celiyow<br>
Nacaawimayee<br>
Waa calaf cimrigu<br>
Isku keen simayee<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
'''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br>
Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br>
Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br>
||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br>
Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br>
Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br>
Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br>
Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br>
Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br>
“Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br>
=== '''СОМАЛИЛЕНД''' ===
'''SAMO KU WAAR'''<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br>
Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br>
Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br>
||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br>
qarannimada Soomaaliland :||<br>
||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br>
||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br>
Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br>
Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br>
||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br>
||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br>
||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br>
Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br>
https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836
https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html
'''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br>
||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br>
Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br>
Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br>
||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br>
||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br>
тоталар сине туганлыкта. :||<br>
||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br>
||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br>
Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br>
Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br>
||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br>
||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br>
||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br>
Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br>
'''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br>
=== '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' ===
=== '''СУДАН''' ===
=== '''СУРИНАМ''' ===
'''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br>
1. '''OPO KONDREMAN'''<br>
Opo kondreman oen opo <br>
Sranan gron e kari oen <br>
Wans ope tata komopo <br>
Wi moes seti kondre boen <br>
Stre de f'stre wi no sa freed <br>
Gado de wi fesi man <br>
Heri libi te na dede <br>
Wi sa feti gi Sranan.<br>
'''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br>
2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br>
God zij met ons Suriname <br>
Hij verheff’ons heerlijk land <br>
Hoe wij hier ook samen kwamen <br>
Aan zijn grond zijn wij verpand <br>
Werkend houden w’in gedachten <br>
Recht en waarheid maken vrij<br>
Al wat goed is te betrachten <br>
Dat geeft aan ons land waardij.<br>
https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/
Ясалма Интеллект "башкаруы"
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg
'''''Тәрҗемәләре:'''''<br>
1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br>
Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br>
Сранан чакыруына,<br>
Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br>
Гамең-кайгыртуыңа.<br>
Без көрәштән курыкмыйбыз,<br>
Рәһбәребез – бер Алла,<br>
Гомеребезне багышлыйбыз<br>
Ватаныбыз Срананга!<br>
2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br>
Раббыбыз Суринам белән,<br>
Күтәрә Ул дәүләтне.<br>
Бу гүзәл илдә яшәгән –<br>
Аллаһыга әҗәтле.<br>
Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br>
Ирекле була һәркем,<br>
Һәр игелек гел үстерә<br>
Безнең илнең кыйммәтен<br>
'''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br>
=== '''СҮРИЯ''' ===
'''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br>
حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br>
ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br>
عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br>
وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br>
تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br>
فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br>
سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br>
رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br>
عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br>
أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br>
ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br>
نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br>
وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br>
فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br>
فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br>
https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg
'''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br>
Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br>
Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br>
Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br>
Кояш тәхете — гел азат буласы.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Биек манаралар — Шам түбәләре,<br>
Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br>
Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br>
Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br>
Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br>
Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br>
Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br>
Түгелме шәһит канының мидәде?<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br>
Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br>
Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br>
Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br>
=== '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' ===
'''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br>
High we exalt thee, realm of the free;<br>
Great is the love we have for thee;<br>
Firmly united ever we stand,<br>
Singing thy praise, O native land.<br>
We raise up our hearts and our voices on high,<br>
The hills and the valleys re-echo our cry;<br>
Blessing and peace be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
One with a faith that wisdom inspires,<br>
One with a zeal that never tires;<br>
Ever we seek to honour thy name,<br>
Ours is the labour, thine the fame.<br>
We pray that no harm on thy children may fall,<br>
That blessing and peace may descend on us all;<br>
So may we serve thee ever alone,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
Knowledge and truth our forefathers spread,<br>
Mighty the nations whom they led;<br>
Mighty they made thee, so too may we<br>
Show forth the good that is ever in thee.<br>
We pledge our devotion, our strength and our might,<br>
Thy cause to defend and to stand for thy right;<br>
All that we have be ever thine own,<br>
Land that we love, our Sierra Leone.<br>
https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg
'''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br>
Бөеклектә ирек чишмәбез,<br>
Бердәмлектә гомер итәбез;<br>
Сөюебез бөек һәм камил,<br>
Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br>
Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br>
Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br>
Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br>
“Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br>
Иман рухландырган зирәклек<br>
Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br>
Күңел түребездә синең нам,<br>
Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br>
Имин балалар, дип дога кылабыз,<br>
Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br>
Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br>
Көчле аның өндәү-нидасы;<br>
Без булганда син дә куәтле,<br>
Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br>
Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br>
Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br>
Бар булганны сиңа тиңлибез,<br>
Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br>
=== '''ТАҖИКСТАН''' ===
'''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br>
Диёри арҷманди мо,<br>
Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br>
Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br>
Зи дурии замонаҳо расидаем,<br>
Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br>
Кашидаем.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Барои ному нанги мо<br>
Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br>
Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br>
Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br>
Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br>
Канори ту.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
Ту модари ягонаӣ,<br>
Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br>
Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br>
Зи ту саодати абад насиби мост,<br>
Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br>
Ҳабиби мост.<br>
Зинда бош, эй Ватан,<br>
Тоҷикистони озоди ман!<br>
https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg
'''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br>
Әй, кадерле туган җирем,<br>
Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br>
Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br>
Яңа офык ачар заманга ирештек,<br>
Синең байрагың астында тезелештек,<br>
Тезелештек.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Безнең борынгы намыбыз –<br>
Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br>
Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br>
Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br>
Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br>
Тугрылыгы.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
Син – бердәнбер ил-анабыз,<br>
Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br>
Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br>
Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br>
Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br>
Күркәм-хәбиб.<br>
Имин бул, Ватаным,<br>
Минем азат Таҗикстаным!<br>
=== '''ТАИЛАНД''' ===
=== '''ТАИТИ''' ===
'''TAHEITI NUI'''<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br>
Hono no’ano’a o te motu rau,<br>
Heihei i te pua ri’i au é,<br>
E firi nape morohi ‘ore.<br>
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
Te Tuoro nei te reo here,<br>
O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br>
’Ia ora o Taheiti Nui é.<br>
'''TAHEITI NUI'''<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Mon pays est né de Dieu,<br>
Collier d’îles multiples<br>
Aux délicates senteurs<br>
Reliées d’une tresse immortelle.<br>
Aujourd’hui je te loue.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br>
“Répands ton amour<br>
Pour que vive Taheiti Nui”.<br>
https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599
'''БӨЕК ТАИТИ'''<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br>
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br>
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br>
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br>
Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br>
“Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br>
Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br>
=== '''ТАНЗАНИЯ''' ===
=== '''ТАТАРСТАН''' ===
https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/
https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/
=== '''ТОГО''' ===
=== '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' ===
'''A LONDONDERRY AIR'''<br>
Would God, I were the tender apple blossom,<br>
That floats and falls from off the twisted bough,<br>
To lie and faint within your silken bosom,<br>
Within your silken bosom as that does now.<br>
Or would I were a little burnish'd apple<br>
For you to pluck me, gliding by so cold,<br>
While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br>
Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br>
Yea, would to God, I were among the roses,<br>
That lean to kiss you as you float between<br>
While on the lowest branch a bud uncloses<br>
A bud uncloses, to touch you, my queen.<br>
Nay, since you will not love, would I were growing<br>
A happy daisy, in the garden path<br>
That so your silver foot might press me going,<br>
Might press me going even unto death,<br>
Might press me going even unto death.<br>
https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/
https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air
'''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br>
Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br>
Үсәр идем агач итәгендә,<br>
Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br>
Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br>
Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br>
Төшәр идем аяк табаныңа,<br>
Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br>
Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br>
Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br>
Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br>
Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br>
Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br>
Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br>
Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br>
Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br>
Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br>
Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br>
'''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br>
Будь воля Бога, яблоневым цветом<br>
Я распустился б нежно на ветви,<br>
К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br>
Чтоб увядать на шёлковой груди.<br>
Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br>
К ногам твоим упал бы на заре,<br>
Когда теплом лучей твой стан обласкан<br>
И прядь волос твоих златая на траве.<br>
Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br>
Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br>
И жажду безответных сладких грёз<br>
Я утолю последний в жизни раз.<br>
Счастливой маргариткой у дорожки<br>
Взрасту и лягу на земную твердь,<br>
И под её серебряною ножкой<br>
Покорно обрету желанную мной смерть,<br>
Покорно обрету желанную мной смерть...<br>
'''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br>
=== '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' ===
https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/
=== '''ТӨРКИЯ''' ===
'''İSTİKLÂL MARŞI'''<br>
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br>
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br>
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br>
O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br>
Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br>
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br>
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br>
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br>
https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg
'''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br>
Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br>
Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br>
Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br>
Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br>
Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br>
Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br>
Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br>
Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br>
'''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br>
=== '''ТӨРКМӘНСТАН''' ===
'''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br>
Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br>
Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br>
Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br>
Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br>
Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br>
Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br>
Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br>
Gaýtalama:<br>
Halkyň guran Baky beýik binasy,<br>
Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br>
Başlaryň täji sen, diller senasy,<br>
Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br>
https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg
'''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br>
Бабалар рухы яши күңелемдә.<br>
Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br>
Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br>
Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br>
Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br>
Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br>
Кушымта:<br>
Халык корган бөек һәм бакый бина –<br>
Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br>
Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br>
Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br>
'''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br>
Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br>
Духом предков отважных славны сыны,<br>
Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br>
Символ великой нейтральной страны!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Един мой народ, и по жилам племён<br>
Течёт предков кровь – нетленная весть,<br>
Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br>
Сохраним и умножим славу и честь!<br>
Припев:<br>
Великая, навеки созданная народом<br>
Держава родная, суверенный край,<br>
Туркменистан – светоч и песня души,<br>
Во веки веков ты живи, процветай!<br>
Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br>
=== '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' ===
=== '''ТУВАЛУ''' ===
=== '''ТЫВА''' ===
'''Мен – тыва мен'''<br>
Арт-арттың оваазынга<br>
дажын салып чалбарган,<br>
Таңды, Саян ыдыынга<br>
Агын өргээн тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Өгбелерим чуртунда<br>
Өлчей тарып иженген,<br>
Өткүт хөөмей ырынга<br>
Өөрүп талаан тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Аймак чоннар бүлези<br>
Акы-дуңма найыралдыг,<br>
Депшилгеже чүткүлдүг<br>
Демниг чурттуг тыва мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br>
Мен – тыва мен,<br>
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br>
Мен – тыва мен!<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg
https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/
'''Мин – тывалы'''<br>
Изге үткел оваасына<br>
Таш салганда догалы –<br>
Таңды, Саян тауларына<br>
Аклык өргән тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Ата-баба Ватанында<br>
Үз бәхетенә юл салып,<br>
Дәртле хөмәй җырларына<br>
Сокланам мин – тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Хөр гаиләдә халыклар<br>
Бер-берсенең туганы;<br>
Алгарышка юл тоткан<br>
Бердәм илле тывалы.<br>
Мин – тывалы,<br>
Мәңгелек кар яткан тау улы,<br>
Мин – тывалы,<br>
Көмеш сулар аккан ил кызы.<br>
Мин – тывалы!<br>
Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br>
Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br>
''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br>
=== '''УГАНДА''' ===
=== '''УДМУРТИЯ''' ===
Удмурт телендә (рәсми)<br>
'''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br>
1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br>
Юг ӟардон вуэ музъемам.<br>
Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br>
Кужымед пыӵа ёзвиям.<br>
Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br>
Дан тыныд, Доре мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br>
Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br>
Россиен ӵош кайгуын но данын<br>
Тон, Удмуртие мынам!<br>
Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br>
Кыдёкысь инвисъёсмес,<br>
Кыдаты выль шудбурмес,<br>
Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br>
Рус телендә (рәсми)<br>
'''Гимн Удмуртской Республики'''<br>
1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br>
Новый день встречает земля,<br>
Реет твой Флаг над простором равнин,<br>
О Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
2. Краше тебя нет на свете земли,<br>
Широки леса и поля,<br>
Весть о тебе вдаль несут журавли,<br>
Славься, Родина моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
3. Каму и Волгу питала века<br>
Родников живая вода,<br>
В горе и славе с Россией всегда<br>
Ты, Удмуртия моя!<br>
Воссияй, Отчизна моя,<br>
Счастьем путь нам озаряй!<br>
Да хранит Господь тебя,<br>
Расцветай, любимый край!<br>
https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg
Удмурт тексты тәрҗемәсе<br>
'''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br>
1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br>
Җир-суны назлый ил таңы,<br>
Рух терәге — җилферди Байрагың,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br>
Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br>
Сине мактап каңгылдый торналар,<br>
Дан сиңа, дан, Ватаным!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br>
Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br>
Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br>
Ил белән, Удмуртиям!<br>
Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br>
Нурга күм офыкларны!<br>
Насыйп ит бәхет, азатлык,<br>
Куәтлә канатларны!<br>
=== '''УКРАИНА''' ===
'''''Українська мова'''''<br>
Ще не вмерли України і слава, і воля,<br>
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br>
Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br>
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br>
І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br>
https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga
https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/
'''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br>
Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br>
Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br>
Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br>
Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br>
Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br>
'''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br>
И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br>
Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br>
Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br>
Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br>
Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br>
=== '''УРУГВАЙ''' ===
'''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br>
'''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Sabremos cumplir!<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
Libertad, libertad, Orientales!<br>
Ese grito a la Patria salvó<br>
Que a sus bravos en fieras batallas<br>
De entusiasmo sublime inflamó.<br>
De este don sacrosanto la gloria<br>
Merecimos tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Tiranos temblad!<br>
Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Libertad en la lid clamaremos,<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
Y muriendo, también libertad!<br>
También libertad!<br>
También libertad!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Orientales, la Patria o la Tumba!<br>
Libertad o con gloria morir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Es el voto que el alma pronuncia,<br>
Y que heroicos sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
Que sabremos cumplir!<br>
https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
https://wikiway.com/uruguay/gimn/
'''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Яулыйк бергәләп!<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br>
Бу аваз Ватанны коткарды,<br>
Аяусыз сугышларда батырлар<br>
Аңардан көч-куәт, рух алды.<br>
Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br>
Без лаеклы, залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Залим, калтыран!<br>
Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Гомерлеккә азат булыйк без!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Мәңгегә азат!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт!<br>
Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br>
Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br>
Азатлык яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
Яуларбыз бергәләп!<br>
'''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br>
=== '''УЭЛЬС''' ===
Вализ телендә<br>
'''HEN WLAD FY NHADAU'''<br>
1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br>
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br>
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br>
Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br>
Cytgan:<br>
Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br>
Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br>
O bydded i'r hen iaith barhau.<br>
2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br>
Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br>
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br>
Ei nentydd, afonydd, i mi.<br>
Cytgan.<br>
3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br>
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br>
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br>
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br>
Cytgan.<br>
https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/
https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078
https://vk.com/video-38514064_456250360
'''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br>
1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br>
Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br>
Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br>
Ирек өчен кан койганнар.<br>
Кушымта:<br>
Илем, турылыклы мин аңа;<br>
Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br>
Борынгы тел яшәр тагын да.<br>
2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br>
Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br>
Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br>
Һәр җырда алар шаңдавы.<br>
Кушымта.<br>
3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br>
Ә борынгы Кымру телебез исән;<br>
Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br>
Илемнең арфасы тынмас.<br>
Кушымта.<br>
Инглиз телендә<br>
'''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br>
1. The land of my fathers is dear unto me,<br>
Old land where the minstrels are honored and free;<br>
Its warring defenders so gallant and brave,<br>
For freedom their life’s blood they gave.<br>
Refrain:<br>
Home, home, true am I to home,<br>
While seas secure the land so pure,<br>
O may the old language endure.<br>
* '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br>
=== '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
Француз телендә<br>
'''LA RENAISSANCE'''<br>
O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br>
Reprends ton droit au respect, à la vie!<br>
Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br>
Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br>
Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br>
Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br>
Et pour franchir cette étape nouvelle,<br>
De nos ancêtres la voix nous appelle.<br>
Chorus:<br>
Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br>
Dans le respect du droit dans l'unité,<br>
Brisant la misère et la tyrannie,<br>
Brandissant l’étendard de la Patrie.<br>
Санго телендә<br>
'''E ZINGO'''<br>
Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br>
Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br>
Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br>
Me fadësô, mo ke na kürü gô<br>
Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br>
Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br>
Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br>
E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br>
Chorus:<br>
E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br>
E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br>
E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br>
E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br>
https://wikiway.com/car/gimn/
https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386
'''ЯҢАРЫШ'''<br>
Үзәк Африка, банту бишеге!<br>
Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br>
Күптән көлкегә калган, изелеп,<br>
Золым богавын ватып ташладың.<br>
Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br>
Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br>
Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br>
Ата-бабаның гозер-нидасы.<br>
Кушымта:<br>
Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br>
Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br>
Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br>
Ватан байрагы, горур җилфердә!<br>
=== '''ҮЗБӘКСТАН''' ===
'''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br>
1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br>
Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br>
Меҳрибон!<br>
Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br>
Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br>
Хор:<br>
Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br>
Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br>
Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br>
Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br>
2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br>
Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br>
Зўр қанот!<br>
Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br>
Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br>
Хор.<br>
https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg
'''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br>
1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br>
Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br>
Миһербан!<br>
Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br>
Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br>
Кушымта:<br>
Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br>
Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br>
Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br>
Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br>
2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br>
Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br>
Зур канат!<br>
Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br>
Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br>
Кушымта.
* '''Мәшгаль''' — факел.<br>
'''Гимнның тарихы'''<br>
Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br>
Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br>
=== '''ҮРДҮН''' ===
=== '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' ===
'''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br>
I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br>
á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br>
tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br>
Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br>
sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br>
Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br>
II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br>
hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br>
og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br>
og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br>
alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br>
at eg verji Føroyar, mítt land.<br>
III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br>
Hin heilagi friður mær falli í lut!<br>
Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br>
So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br>
at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br>
ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br>
https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg
=== '''ФИДЖИ''' ===
Инглиз телендә<br>
'''God bless Fiji!'''<br>
'''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
As we stand united under noble banner blue.<br>
And we honour and defend the cause of freedom ever,<br>
Onward march together,<br>
God bless Fiji!<br>
'''''Chorus:'''''<br>
For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br>
For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br>
A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br>
May God bless Fiji, forevermore!<br>
'''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br>
Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br>
Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br>
Onward march together, God bless Fiji.<br>
'''''Chorus.'''''<br>
Фиджи телендә<br>
'''Meda Dau Doka'''<br>
'''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br>
E ra sa dau tiko kina na savasava<br>
Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br>
Biu na i tovo tawa savasava<br>
'''''Chorus:'''''<br>
Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br>
Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br>
Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br>
Me oti kina na i tovo ca<br>
'''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br>
Ni yavala me savasava na vanua<br>
Ni kakua ni vosota na dukadukali<br>
Ka me da sa qai biuta vakadua<br>
'''''Chorus.'''''<br>
https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg
=== '''ФИЛИППИН''' ===
Пилипино телендә
'''LUPANG HINIRANG'''<br>
Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br>
Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br>
Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br>
Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br>
Sa dagat at bundok,<br>
Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br>
May dilag ang tula<br>
At awit sa paglayang minamahal.<br>
Ang kislap ng watawat moy<br>
Tagumpay na nagniningning.<br>
Ang bituin at araw niya<br>
Kailan pa may di magdidilim<br>
Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br>
Buhay ay langit sa piling mo.<br>
Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br>
Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br>
https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg
'''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br>
Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br>
Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br>
Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br>
Илбасарларга бирелмәслек алып.<br>
Диңгез дә, таулар да<br>
Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br>
Дан җырлыйлар сиңа,<br>
Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br>
Синең байрагыңның очкыннары —<br>
Бөек җиңүләрдән,<br>
Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br>
Мәңгелек сүнмәс ямь.<br>
Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br>
Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br>
Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br>
Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br>
=== '''ФИНЛЯНДИЯ''' ===
'''MAAMME'''<br>
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br>
soi, sana kultainen!<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br>
ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br>
kuin kotimaa tää pohjoinen,<br>
maa kallis isien.<br>
'''VÅRT LAND'''<br>
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br>
ljud högt, o dyra ord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br>
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br>
mer älskad än vår bygd i nord,<br>
än våra fäders jord!<br>
https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg
'''ТУГАН ЯГЫМ'''<br>
Әй, Суоми, туган ягым,<br>
Горур яңгырый атың!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
Түбәләре күккә ашкан таулар,<br>
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br>
Кайларда гына бар тагын,<br>
Синдәгедәй якын!<br>
'''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br>
(''перевод Александра Блока'')<br>
Наш край, наш край, наш край родной, —<br>
О, звук, всех громче слов!<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Чей кряж, растущий над землёй,<br>
Чей брег, встающий над водой,<br>
Любимей гор и берегов<br>
Родной земли отцов?<br>
Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br>
=== '''ФРАНЦИЯ''' ===
'''LA MARSEILLAISE'''<br>
Allons, enfants de la Patrie,<br>
Le jour de gloire est arrivé,<br>
Contre nous de la tyrannie<br>
L’étendard sanglant est levé,<br>
L’étendard sanglant est levé!<br>
Entendez vous dans nos campagnes<br>
Mugir ces féroces soldats?<br>
Ils viennent jusque dans vos bras,<br>
Égorger nos fils, nos compagnes!<br>
Refrain:<br>
||: Aux armes citoyens!<br>
Formez vos bataillons!<br>
Marchons, marchons,<br>
Qu’ un sang impur<br>
Abreuve nos sillons. :||<br>
https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg
'''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br>
Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br>
Данлы көннәр якынлашты,<br>
Безгә каршы явыз тирания<br>
Канлы байракларын асты,<br>
Канлы байракларын асты!<br>
Күрәсезме, безнең авылларда<br>
Тупас солдатлар ни кыра? —<br>
Безнең кул җиткәнне көтеп,<br>
Йорт-җирләребездә узына!<br>
Кушымта:<br>
||: Корал тотып кулга,<br>
Басыгыз сафларга!<br>
Алга, яуга —<br>
Дошман каны<br>
Аксын басуларга! :||<br>
Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br>
=== '''ХӘБӘШСТАН''' ===
Амһара теле язуындагы текст<br>
'''የዜግነት ክብር'''<br>
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br>
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br>
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br>
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br>
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br>
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br>
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br>
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br>
እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br>
ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br>
Латин транскрипциясе<br>
'''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br>
Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br>
Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br>
Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br>
Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br>
Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br>
Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br>
Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br>
Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br>
Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br>
Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br>
https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg
Тәрҗемәсе<br>
'''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br>
Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br>
Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br>
Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br>
Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br>
Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br>
Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br>
Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br>
Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br>
Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br>
Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br>
'''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br>
Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br>
=== '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' ===
=== '''ҺИНДСТАН''' ===
'''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br>
जनगणमन-अधिनायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br>
द्राविड़ उत्कल बंग<br>
विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br>
उच्छलजलधितरंग<br>
तव शुभ नामे जागे,<br>
तव शुभ आशिष मागे<br>
गाहे तव जयगाथा।<br>
जनगणमंगलदायक जय हे<br>
भारतभाग्यविधाता!<br>
जय हे, जय हे, जय हे,<br>
जय जय जय जय हे।।<br>
'''''Укылышы:'''''<br>
Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br>
Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br>
Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br>
Drāviṛa-Utkala Baṅga<br>
Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br>
Ucchala jaladhi taraṅga<br>
Tava śubha nāmē jāgē,<br>
tava śubhāśīṣa māṅgē<br>
gāhē tava jaya gāthā.<br>
Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br>
Bhārata bhāgya vidhātā.<br>
Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br>
jaya jaya jaya jaya hē.<br>
https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg
Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче,<br>
Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br>
Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br>
Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br>
Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br>
Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br>
Дулкын кагып, Һинд океаны.<br>
Син иминлек, өмет бирүче,<br>
Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br>
Бһарат язмышын хәл итүче.<br>
Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br>
Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br>
'''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ҺОРВАТИЯ''' ===
'''Lijepa naša domovino'''<br>
Lijepa naša domovino,<br>
Oj, junačka zemljo mila,<br>
Stare slave djedovino,<br>
Da bi vazda sretna bila!<br>
Mila kano si nam slavna,<br>
Mila si nam ti jedina,<br>
Mila kuda si nam ravna,<br>
Mila kuda si planina!<br>
Teci, Dravo, Savo, teci,<br>
Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br>
Sinje more, svijetu reci<br>
Da svoj narod Hrvat ljubi<br>
Dok mu njive sunce grije,<br>
Dok mu hrašće bura vije,<br>
Dok mu mrtve grobak krije,<br>
Dok mu živo srce bije!<br>
https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg
'''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br>
Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br>
Әй, каһарман, сөекле ил,<br>
Ата-бабадан даныбыз,<br>
Мәңгелеккә бул син имин.<br>
Газиз синең данлы чагың,<br>
Газиз синең бердәмлегең,<br>
Газиз мәһабәт тауларың,<br>
Газиз ямьле үзәнлегең.<br>
Драва ага, Сава ага,<br>
Дунай-елга көче арта,<br>
Күк диңгез сөйли дөньяга:<br>
Һорват Ватанын ярата —<br>
Кояш җирне җылытканда,<br>
Имәннәрне җил бөккәндә,<br>
Адәм зат гүргә ашканда,<br>
Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br>
=== '''ЧАД''' ===
'''''Француз телендә'''''<br>
'''La Tchadienne'''<br>
'''''Refrain:'''''<br>
Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br>
Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br>
Ta liberté naîtra de ton courage.<br>
Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br>
Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br>
Que tes voisins admirent tes enfants.<br>
Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br>
Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br>
'''''Refrain.'''''<br>
https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Чадлылар җыры'''<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br>
Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br>
Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br>
Ач күзләрең киләчәгеңә.<br>
Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br>
Таң калдырсын Җирне балаларың.<br>
Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br>
Сиңа карап, сөенсен картларың.<br>
'''''Кушымта.'''''<br>
'''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br>
=== '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' ===
'''''Čeština'''''<br>
'''Kde domov můj?'''<br>
Kde domov můj? Kde domov můj? <br>
Voda hučí po lučinách, <br>
bory šumí po skalinách, <br>
v sadě skví se jara květ, <br>
zemský ráj to na pohled! <br>
A to jest ta krásná země, <br>
země česká, domov můj,<br>
země česká, domov můj!<br>
https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg
'''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br>
Кайда минем туган йортым?<br>
Qayda minem tuğan yortım?<br>
Sular ağa bolınnarda,<br>
Urman şawlıy taw-qıyada,<br>
Şaw çäçäktä ul yazın –<br>
Ocmaxlar qayda tağın!<br>
Güzällektä tuğan yortım,<br>
Çex cirendä uçağım,<br>
Çex cirendä uçağım. <br>
'''''Deutsch'''''<br>
'''Wo ist mein Heim?'''<br>
Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br>
Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br>
Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br>
Wo ein Eden uns entzückt, <br>
Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br>
Dieses Land, so schön vor allen, <br>
Böhmen ist mein Heimatland, <br>
Böhmen ist mein Heimatland!<br>
'''''Русский перевод'''''<br>
'''Где он, мой дом?'''<br>
Где он, мой дом, где он, дом мой?<br>
Вода журчит там на лугах, <br>
Боры шумят там на скалах<br>
И сады цветут весной –<br>
На поверку, рай земной! <br>
Вот прекрасная Отчизна –<br>
Земля чешская, дом мой,<br>
Земля чешская, дом мой.<br>
=== '''ЧИЛИ''' ===
'''Himno nacional de Chile'''<br>
Puro, Chile, es tu cielo azulado<br>
Puras brisas te cruzan también.<br>
Y tu campo de flores bordado<br>
Es la copia feliz del Edén.<br>
Majestuosa es la blanca montaña<br>
Que te dio por baluarte el Señor<br>
Que te dio por baluarte el Señor,<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor<br>
Y ese mar que tranquilo te baña<br>
Te promete un futuro esplendor.<br>
'''''Coro:'''''<br>
Dulce Patria, recibe los votos<br>
Con que Chile en tus aras juró:<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
Que o la tumba serás de los libres<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión<br>
O el asilo contra la opresión.<br>
https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg
'''Чили милли гимны'''<br>
Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br>
Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br>
Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br>
Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br>
Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br>
Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br>
Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br>
Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br>
Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br>
'''''Кушымта:'''''<br>
Изге Ватан, Чили дога-антын<br>
Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br>
“Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә булырсың азатлар зираты,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын,<br>
Йә золымнан сыеныр урын”.<br>
'''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br>
=== '''ЧУАШСТАН''' ===
'''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br>
Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br>
Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br>
Хушса юрламалли:<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br>
Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br>
Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br>
Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br>
Атте–анне ӑс панӑ чух,<br>
Чун савӑнать, чӗре сикет,<br>
Татах та нумай пурнас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br>
Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br>
Чун савӑнать: чӗре сикет,<br>
Татах та хастар пулас килет.<br>
Хушса юрламалли<br>
https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg
'''ТУГАН ҖИР'''<br>
1. Язгы дөнья уянган чак,<br>
Һәвәс көннәр җылынган чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Ил турында җырлыйсы килә.<br>
Кушымта:<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Сөйгән илем, изге Анам.<br>
Туган җирем, туган ягым,<br>
Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br>
2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br>
Ата-ана үгет бирә,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Әле озак яшисе килә.<br>
Кушымта.<br>
3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br>
Чуашлар күмәкләшкән чак,<br>
Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br>
Эшчән-уңган буласы килә.<br>
Кушымта.<br>
=== '''ШВЕЙЦАРИЯ''' ===
'''Schweizerpsalm'''<br>
Trittst im Morgenrot daher,<br>
Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br>
Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br>
Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br>
Betet, freie Schweizer betet.<br>
Eure fromme Seele ahnt,<br>
Eure fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Kommst im Abendglühn daher,<br>
Find’ ich Dich im Sternenheer,<br>
Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br>
In des Himmels lichten Räumen<br>
Kann ich froh und selig träumen;<br>
Denn die fromme Seele ahnt,<br>
Denn die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Ziehst im Nebelflor daher,<br>
Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br>
Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br>
Aus dem grauen Luftgebilde<br>
Bricht die Sonne klar und milde,<br>
Und die fromme Seele ahnt,<br>
Und die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br>
Fährst im wilden Sturm daher,<br>
Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br>
Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br>
In Gewitternacht und Grauen<br>
Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br>
Ja, die fromme Seele ahnt,<br>
Ja, die fromme Seele ahnt –<br>
Gott im hehren Vaterland!<br>
Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br>
https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/
https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/
Алман тексты тәрҗемәсе<br>
'''Швейцария догасы'''<br>
Килсәң таң шәфәгындә,<br>
Күрәм нур диңгезендә,<br>
Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br>
Альп карлары алсулана,<br>
Азат бәндәләр догада,<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Кичке эңгер-меңгердә<br>
Табам күкләр түрендә<br>
Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br>
Хыялларда күккә ашып,<br>
Шат күңелле уйга батып,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Күк өртелсә томанга,<br>
Эзлим Сине болытта,<br>
Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br>
Соры пәрдәләрне ертып,<br>
Ягымлы нур сипсә кояш,<br>
Тәкъва җаннар инана,<br>
Тәкъва җаннар инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br>
Бураннар кар ураса,<br>
Безгә терәк-ышаныч,<br>
И Яралтучы, Коткаручы!<br>
Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br>
Сиңа гына сыгынабыз!<br>
Һәм тәкъва җан инана,<br>
Һәм тәкъва җан инана:<br>
Ходай – изге Ватанда!<br>
Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br>
'''Cantique suisse'''<br>
Sur nos monts, quand le soleil<br>
Annonce un brillant réveil,<br>
Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br>
Les beautés de la Patrie<br>
Parlent à l’âme attendrie:<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux.<br>
Lorsqu’un doux rayon du soir<br>
Joue encore dans le bois noir,<br>
Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br>
Loin des vains bruits de la plaine<br>
L’âme en paix est plus sereine;<br>
Au ciel montent plus joyeux,<br>
Au ciel montent plus joyeux<br>
Les accents d’un cœur pieux,<br>
Les accents émus d’un cœur pieux. <br>
Lorsque dans la sombre nuit<br>
La foudre éclate avec bruit,<br>
Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br>
Dans l’orage et la détresse, <br>
Il est notre forteresse.<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Offrons-Lui de cœurs pieux,<br>
Dieu nous bénira des cieux,<br>
Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
Des grands monts vient le secours,<br>
Suisse! espère en Dieu toujours!<br>
Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br>
Sur l’autel de la partrie<br>
Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br>
C’est le trésor précieux, <br>
C’est le trésor précieux<br>
Que Dieu nous bénira des cieux,<br>
Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br>
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br>
https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943
Француз тексты тәрҗемәсе<br>
'''Кояш таулар өстендә'''<br>
Уяныгыз! дигәндә,<br>
Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br>
Ватаныбыз күркәмлеге<br>
Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догабыз,<br>
Ихлас күңел түре догабыз.<br>
Кичен шәфәкъ нурлары<br>
Урманнарны яктыртса,<br>
Тәңре хозурында без бәхетле.<br>
Ыгы-зыгысыз үзәндә<br>
Тыныч җаннар да борчусыз;<br>
Һәм кабат күккә аша,<br>
Һәм кабат күккә аша<br>
Ихлас күңел догасы,<br>
Ихлас күңел түре догасы.<br>
Яшен яшьнәсә төнлә,<br>
Күк күкрәсә, җил купса,<br>
Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br>
Ул, авырлыклар килгәндә,<br>
Ышанычлы терәгебез.<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br>
Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br>
Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br>
Безнең иминлек – Күктән,<br>
Илһам алыйк Тәңредән!<br>
Ата-баба күк сакла динне!<br>
Ватанга багышла җаның,<br>
Тапкан малың, хезмәтеңне!<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br>
Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br>
Бәхет Алладан иңә,<br>
Безнең бәхет Алладан иңә.<br>
Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br>
Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' ===
'''Du Gamla Du Fria'''<br>
Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br>
Du tysta, du glädjerika sköna!<br>
Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br>
Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br>
Du tronar på minnen från fornstora dar,<br>
då ärat ditt namn flög över jorden.<br>
Jag vet att du är och du blir vad du var.<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br>
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br>
https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/
https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg
'''Борынгы азат илем'''<br>
Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br>
Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br>
Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br>
Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br>
Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br>
Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br>
Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br>
Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br>
=== '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' ===
'''Kungssången'''<br>
1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br>
en samfälld och en enkel sång,<br>
som går till konungen fram!<br>
Var honom trofast och hans ätt,<br>
gör kronan på hans hjässa lätt,<br>
och all din tro till honom sätt,<br>
du folk av frejdad stam!<br>
5. Du himlens Herre, med oss var,<br>
som förr du med oss varit har,<br>
och liva på vår strand<br>
det gamla lynnets art igen<br>
hos sveakungen och hans män.<br>
Och låt din ande vila än<br>
utöver nordanland!<br>
https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945
'''Кыйрал җыры'''<br>
1. Шведлар йөрәге түреннән<br>
гади генә бер җыр иңгән,<br>
яд итеп кыйралын!<br>
Бул син кыйралыңа тугры,<br>
булсын аның таҗы нурлы,<br>
аның нәселе данлыклы,<br>
әй, ирекле кавем!<br>
5. Ашкач та күкләргә җаның,<br>
газиз булсын сиңа халкың, —<br>
һәм Свея җирендә<br>
тормыш янә кабатлансын,<br>
борынгы рух гел саклансын.<br>
Синең җаның хозурлансын<br>
Төньяк иле өстендә.<br>
'''Королевская песня'''<br>
('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br>
1. В сердцах у шведов как-то раз<br>
Родился гимн без пышных фраз,<br>
Пусть к королю придёт.<br>
Ему ты верностью плати,<br>
Короны тяжесть сократи,<br>
И с верою в него цвети,<br>
Прославленный народ!<br>
5. И после смерти с нами будь,<br>
Как прежде, укажи нам путь,<br>
Едины мы с тобой.<br>
Дух древний в нас с тобой сидит,<br>
О свеях память он хранит…<br>
Пускай душа твоя парит<br>
Над северной землёй.<br>
=== '''ШОТЛАНДИЯ''' ===
Шотланд (гэль) телендә<br>
'''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br>
O Fhlùr na h-Albann,<br>
cuin a chì sinn<br>
an seòrsa laoich<br>
a sheas gu bàs 'son<br>
am bileag feòir is fraoich,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin?<br>
Na cnuic tha lomnochd<br>
‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br>
am fearann caillte<br>
dan tug na seòid ud gràdh,<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaigh<br>
air chaochladh smaoin.<br>
Tha 'n eachdraidh dùinte<br>
ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br>
is faodaidh sinn èirigh<br>
gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br>
a sheas an aghaidh<br>
feachd uailleil Iomhair<br>
's a ruaig e dhachaidh<br>
air chaochladh smaoin<br>
Инглиз телендә<br>
'''FLOWER OF SCOTLAND'''<br>
O flower of Scotland<br>
When will we see<br>
Your like again<br>
That fought and died for<br>
Your wee bit hill and glen<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
The hills are bare now<br>
And autumn leaves lie thick and still<br>
O'er land that is lost now<br>
Which those so dearly held<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
Those days are passed now<br>
And in the past they must remain<br>
But we can still rise now<br>
And be the nation again<br>
And stood against him<br>
Proud Edward's army<br>
And sent him homeward<br>
Tae think again<br>
https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/
https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467
'''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br>
Шотланд Чәчәге,<br>
кайчан кабат<br>
күрербез илнең,<br>
җан фида кылып,<br>
Эдвардны җиңгән<br>
Һилл-Гленн кебек булганын?<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Бу калкулыклар<br>
шыр ялангач,<br>
яфрак коела,<br>
кайчандыр көзен<br>
Эдвардны җиңеп,<br>
югалган ил өстенә.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип.<br>
Ул көннәр – күптән<br>
үткән заман,<br>
без әле кабат<br>
күтәрелә алабыз –<br>
Эдвардны җиңгән<br>
шул кыю милләт булып.<br>
Баскынны ул куып<br>
кире кайтарган, –<br>
уйлансын дип<br>
'''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br>
'''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br>
=== '''ШРИ ЛАНКА''' ===
Синһал телендә<br>
ශ්රී ලංකා මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
සුන්දර සිරිබරිනී<br>
සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br>
ධාන්ය ධනය නෙක<br>
මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්යා<br>
අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br>
ජීවනයේ මාතා<br>
පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
ඔබ වේ අප විද්යා<br>
ඔබ මය අප සත්යා<br>
ඔබ වේ අප ශක්ති<br>
අප හද තුළ භක්තී<br>
ඔබ අප ආලෝකේ<br>
අපගේ අනුප්රාණේ<br>
ඔබ අප ජීවන වේ<br>
අප මුක්තිය ඔබ වේ<br>
නව ජීවන දෙමිනේ<br>
නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br>
ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br>
යනු මැන ජය භූමී කරා<br>
එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br>
යමු යමු වී නොපමා<br>
ප්රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br>
නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්රී ලංකා<br>
නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br>
Укылышы:<br>
Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Sundara siribarinī<br>
Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br>
Dhānya dhanaya neka<br>
Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br>
Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br>
Jīvanayē mātā<br>
Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br>
Namō namō mātā,<br>
apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
Oba vē apa vidyā<br>
Oba maya apa satyā<br>
Oba vē apa shakti<br>
Apa hada tuḷa bhaktī<br>
Oba apa ālōkē<br>
Apagē anuprāṇē<br>
Oba apa jīvana vē<br>
Apa muktiya oba vē<br>
Nava jīvana demine<br>
Nitina apa pubudu karan mātā<br>
Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br>
Yanu mæna jaya bhūmī karā<br>
Eka mavakage daru kæla bævinā<br>
Yamu yamu vī nopamā<br>
Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br>
Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br>
Namō namō namō namō mātā<br>
https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/
https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/
https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga
Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br>
Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br>
................................
=== '''ЭКВАДОР''' ===
'''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
2. Los primeros los hijos del suelo<br>
Que soberbio, el Pichincha decora<br>
Te aclamaron por siempre señora<br>
Y vertieron su sangre por ti.<br>
Dios miró y a septó el holocausto<br>
Y esa sangre fue germen fecundo<br>
De otros héroes que atónito el mundo<br>
Vió en tu torno a millares surgir,<br>
a millares surgir, a millares surgir.<br>
Coro:<br>
¡Salve, oh Patria, mil veces!<br>
¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br>
Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br>
Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir,<br>
Y tu frente, tu frente radiosa<br>
Más que el sol contemplamos lucir.<br>
https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg
https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3
'''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br>
'''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br>
Кушымта:<br>
Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br>
Дан сиңа, сиңа дан!<br>
Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br>
Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә,<br>
Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br>
Кояштан күбрәк нур сибелә.<br>
2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br>
Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br>
Синең өчен алар кан койган,<br>
Сине хаким итеп таныткан.<br>
Алла кабул иткән бу корбанны,<br>
Кальбеңә яралгы булганны,<br>
Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br>
Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br>
Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br>
Кушымта.<br>
* '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br>
=== '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' ===
https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/
=== '''ЭРИТРЕЯ''' ===
'''''Тигринья телендә'''''<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br>
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br>
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br>
ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br>
ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br>
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br>
ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br>
ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br>
ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br>
ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br>
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br>
||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br>
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br>
'''''Гарәп телендә'''''<br>
||: إرتريا إرتريا إرتريا<br>
قد دحرت بغيظهم أعداءها<br>
وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br>
مع الأعداء قد مرت من عهود<br>
غدا اسمها معجزة الصمود<br>
فخر المكافحين في إرتريا<br>
قد برهنت أن العلا لها<br>
إرتريا إرتريا<br>
تبوأت مكانها بين الأمم<br>
بإصرارنا الذي جنى التحرير<br>
سننجز البناء والتعمير<br>
لتزدهر وتلبس الوقار<br>
تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br>
||: إرتريا إرتريا<br>
تبوات مكانها بين الأمم :||<br>
https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg
||: Эритра, Эритра, Эритра,<br>
Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br>
Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br>
Һәрдаим тугры теләгенә,<br>
Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br>
Горурлык терәге, Эритра<br>
Хаклык өстенлеген раслап тора.<br>
Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br>
Фидакарьлек илгә юл салды,<br>
Ватан яңарышка юл алды,<br>
Бурычы итеп алгарышын,<br>
Уңган халык барысын булдыра.<br>
||: Эритра, Эритра,<br>
Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br>
=== '''ЭСТОНИЯ''' ===
'''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br>
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br>
kui kaunis oled sa!<br>
Ei leia mina iial teal<br>
see suure, laia ilma peal,<br>
mis mul nii armas oleks ka,<br>
kui sa, mu isamaa!<br>
Sa oled mind ju sünnitand<br>
ja üles kasvatand;<br>
sind tänan mina alati<br>
ja jään sull’ truuiks surmani,<br>
mul kõige armsam oled sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
Su üle Jumal valvaku,<br>
mu armas isamaa!<br>
Ta olgu sinu kaitseja<br>
ja võtku rohkest õnnista,<br>
mis iial ette võtad sa,<br>
mu kallis isamaa!<br>
https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/
https://wikiway.com/estonia/gimn/
'''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br>
Илем, бәхет-куанычым,<br>
кадерлем, багалмам!<br>
Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br>
Кая барып тезләнсәм дә,<br>
синдәй гүзәлне табалмам,<br>
әй сөекле Ватан!<br>
Син тудырдың, син үстердең<br>
анам кебек мине;<br>
сиңа мәңге мин бурычлы,<br>
гүргә кадәр турылыклы,<br>
рәхмәт укып сөям сине,<br>
газиз туган илем!<br>
Нигъмәтеннән аермасын<br>
Ходай сине, илем!<br>
Хак Тәгалә ярлыкасын,<br>
бөтен дөньяда хуплансын<br>
һәр ниятең, изге эшең,<br>
газиз туган илем!<br>
=== '''ЯМАЙКА''' ===
JAMAICA, LAND WE LOVE<br>
'''I.''' Eternal Father, bless our land<br>
Guard us with Thy mighty hand<br>
Keep us free from evil powers<br>
Be our light through countless hours<br>
To our leaders, Great Defender,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
'''II.''' Teach us true respect for all<br>
Stir response to duty's call<br>
Strengthen us the weak to cherish<br>
Give us vision lest we perish<br>
Knowledge send us, Heavenly Father,<br>
Grant true wisdom from above<br>
Justice, truth be ours forever<br>
Jamaica, land we love<br>
Jamaica, Jamaica,<br>
Jamaica, land we love.<br>
https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/
https://wikiway.com/jamaica/gimn/
https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga
=== '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' ===
'''''Маори телендә '''''<br>
'''AOTEAROA'''<br>
1. E Ihoā Atua,<br>
O ngā iwi mātou rā,<br>
Āta whakarangona;<br>
Me aroha noa.<br>
Kia hua ko te pai;<br>
Kia tau tō atawhai;<br>
Manaakitia mai<br>
Aotearoa.<br>
'''''Инглиз телендә'''''<br>
'''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br>
1. God of nations! at Thy feet<br>
In the bonds of love we meet,<br>
Hear our voices, we entreat,<br>
God defend our Free Land.<br>
Guard Pacific's triple star,<br>
From the shafts of strife and war,<br>
Make her praises heard afar,<br>
God defend New Zealand!<br>
https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav
'''АОТЕАРОА'''<br>
Әй Тәңребез, Аллабыз,<br>
Тик Сиңа табынабыз,<br>
Таң иле милләте без —<br>
Сиңа мәхәббәтебез.<br>
Илне муллыкта яшәт,<br>
Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br>
Сакла гел иминлектә<br>
Аотеароаны.<br>
'''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br>
=== '''ЯПОНИЯ''' ===
'''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br>
'''君が代 (Kimi gayo)'''<br>
きみがよは (Kimi gayo wa)<br>
ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br>
さざれいしの (Sazare iśi-no)<br>
いわおとなりて (Iwao to narite)<br>
こけのむすまで (Koke-no musu made)<br>
https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/
https://my.mail.ru/music/search/君が代
https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg
'''''Татар телендә'''''<br>
'''Галиҗәнап хакимлеге'''<br>
Мең еллар без бәхетле;<br>
Нәселең булсын тәхетле<br>
Вак ташлар<br>
Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br>
Итәкләрендә мүк үскәнче.<br>
me9aqqmlkcb26moriszzeheh3ikkbvf
Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV/Таблица
4
1489188
5958270
5957998
2026-06-10T15:26:12Z
Il Nur
6874
5958270
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Проект:IV "Минем Татарстан" вики-марафоны]]
== Катнашучылар һәм өлеше таблицасы ==
[https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Проект:IV_%22Минем_Татарстан%22_мәкаләләре Караулар статистикасы] һәм призлар тапшыру максаты өчен [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2026#Таләпләр|квалификацион өлешне]] сыйфат баллары нигезендә [[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV#Бәяләү|техник бәяләү процессы]] бәхәс битендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|мәкалә калыбы]] ярдәмендә башкарыла:
<pre>{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= ... районы |кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз}}</pre>
Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен <u>'''[[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV/Таблица|шушы таблицага теркәп тора аласыз]]'''</u>:
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|~2026-20951-15 }}
|[[Радик Сабиров]]{{*}}[[]] {{*}}
|1
|
|
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Азат Вәлиев (1937)]]{{*}}[[Айзат Шәйхелмәрданов]] {{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|2
|
|
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Түбән Чулман (милли парк)]] {{*}}[[Рәшит Рәхмәти Арат]] {{*}}[[Аркадия (бакча, Казан)]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Марьям Султанбаева }}
|[[Шертвитис Томас Альгисович]] {{*}}[[Балык мәйданы (Алабуга)]] {{*}}[[Людмила Никандрова]]{{*}}[[Чуаш яссылыгы]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Фәрһад}}
|[[Прикосновение (иҗади проект)]] {{*}}[[]] {{*}}
|1
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Җанка]] {{*}}[[]] {{*}}
|1
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|{{u|}}
|[[]] {{*}}[[]] {{*}}
|#
|
|
|-
|}
eyvu1lorgi15h6l5t3a6fkldjqua5pw
5958271
5958270
2026-06-10T15:26:37Z
Il Nur
6874
Аноним
5958271
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Проект:IV "Минем Татарстан" вики-марафоны]]
== Катнашучылар һәм өлеше таблицасы ==
[https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Проект:IV_%22Минем_Татарстан%22_мәкаләләре Караулар статистикасы] һәм призлар тапшыру максаты өчен [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2026#Таләпләр|квалификацион өлешне]] сыйфат баллары нигезендә [[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV#Бәяләү|техник бәяләү процессы]] бәхәс битендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|мәкалә калыбы]] ярдәмендә башкарыла:
<pre>{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= ... районы |кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз}}</pre>
Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен <u>'''[[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV/Таблица|шушы таблицага теркәп тора аласыз]]'''</u>:
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|~2026-20951-15 }}
|[[Радик Сабиров]]{{*}}[[]] {{*}}
|1
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Азат Вәлиев (1937)]]{{*}}[[Айзат Шәйхелмәрданов]] {{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|2
|
|
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Түбән Чулман (милли парк)]] {{*}}[[Рәшит Рәхмәти Арат]] {{*}}[[Аркадия (бакча, Казан)]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|3
|
|
|-
|{{u|Марьям Султанбаева }}
|[[Шертвитис Томас Альгисович]] {{*}}[[Балык мәйданы (Алабуга)]] {{*}}[[Людмила Никандрова]]{{*}}[[Чуаш яссылыгы]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Фәрһад}}
|[[Прикосновение (иҗади проект)]] {{*}}[[]] {{*}}
|1
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Җанка]] {{*}}[[]] {{*}}
|1
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|{{u|}}
|[[]] {{*}}[[]] {{*}}
|#
|
|
|-
|}
8fjvlybguhgugdkrz4de1wrme1hpgxc
5958581
5958271
2026-06-11T10:59:16Z
Баныу
35185
/* Катнашучылар һәм өлеше таблицасы */
5958581
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Проект:IV "Минем Татарстан" вики-марафоны]]
== Катнашучылар һәм өлеше таблицасы ==
[https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Проект:IV_%22Минем_Татарстан%22_мәкаләләре Караулар статистикасы] һәм призлар тапшыру максаты өчен [[Википедия:Марафоннар/ФәнТехВики/2026#Таләпләр|квалификацион өлешне]] сыйфат баллары нигезендә [[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV#Бәяләү|техник бәяләү процессы]] бәхәс битендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|мәкалә калыбы]] ярдәмендә башкарыла:
<pre>{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= ... районы |кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз}}</pre>
Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен <u>'''[[Википедия:Марафоннар/Минем Татарстан/IV/Таблица|шушы таблицага теркәп тора аласыз]]'''</u>:
{| class="wikitable sortable"
|- align="left"
! Катнашучы
! Мәкаләләр
! Исәп
! Баллар
! Урын
|-
|{{u|~2026-20951-15 }}
|[[Радик Сабиров]]{{*}}[[]] {{*}}
|1
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|{{u|Әмир}}
|[[Азат Вәлиев (1937)]]{{*}}[[Айзат Шәйхелмәрданов]] {{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|2
|
|
|-
|{{u|Баныу}}
|[[Түбән Чулман (милли парк)]] {{*}}[[Рәшит Рәхмәти Арат]] {{*}}[[Аркадия (бакча, Казан)]]{{*}}[[Николай Андреевский]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Марьям Султанбаева }}
|[[Шертвитис Томас Альгисович]] {{*}}[[Балык мәйданы (Алабуга)]] {{*}}[[Людмила Никандрова]]{{*}}[[Чуаш яссылыгы]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]{{*}}[[]]
|4
|
|
|-
|{{u|Фәрһад}}
|[[Прикосновение (иҗади проект)]] {{*}}[[]] {{*}}
|1
|
|
|-
|{{u|Il Nur}}
|[[Җанка]] {{*}}[[]] {{*}}
|1
|<small>бәйгедән тыш</small>
|<small>бәйгедән тыш</small>
|-
|{{u|}}
|[[]] {{*}}[[]] {{*}}
|#
|
|
|-
|}
1l4m4snmv5hkai1lsiw9xx9s9tdem5g
Алкозаука де Герреро муниципалитеты (Герреро)
0
1489286
5958160
5939240
2026-06-10T12:28:46Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958160
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алкозаука де Герреро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алкозаука де Герреро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алкозаука де Гереро (Гереро)]]
2yoj441fo6okwupte5zggv7nxmu1ctt
Алмолоя муниципалитеты (Идальго)
0
1489287
5958164
5939241
2026-06-10T12:35:52Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958164
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алмолоя''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алмолоя мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алмолоја (Идалго)]]
7u4g0h9evsap7g88mplnb81s6f0eufd
Алмолоя де Алкисирас муниципалитеты (Мехико)
0
1489288
5958161
5939242
2026-06-10T12:35:47Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958161
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алмолоя де Алкисирас''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алмолоя де Алкисирас мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алмолоја де Алкисирас (Мексико)]]
8itexo2pnemh8193nhopk42x0k1gbes
Алмолоя де Хуарез муниципалитеты (Мехико)
0
1489289
5958162
5939243
2026-06-10T12:35:49Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958162
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алмолоя де Хуарез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алмолоя де Хуарез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алмолоја де Хуарез (Мексико)]]
r7ocqlsonlyunv94sfpy70jjbx5zobf
Алмолоя дел Рио муниципалитеты (Мехико)
0
1489290
5958163
5939244
2026-06-10T12:35:51Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958163
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алмолоя дел Рио''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алмолоя дел Рио мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алмолоја дел Рио (Мексико)]]
32d0myqhovee73omupewbpl3pitjg9c
Алпатлавак муниципалитеты (Веракрус)
0
1489291
5958165
5939245
2026-06-10T12:43:35Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958165
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алпатлавак''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алпатлавак мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алпатлавак (Веракруз)]]
o6hw64hmuk9tzfdkd4xb1jcji3bxdot
Алпоеека муниципалитеты (Герреро)
0
1489292
5958166
5939246
2026-06-10T12:43:47Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958166
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алпоеека''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алпоеека мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алпојека (Гереро)]]
q6z1m5xyfljll5o9k35rebd0khsnzn2
Алтамира муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489293
5958167
5939247
2026-06-10T12:51:35Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958167
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алтамира''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алтамира мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алтамира (Тамаулипас)]]
64sjblbz35fnhgyzf3nwqc5dewonnxs
Алтамирано муниципалитеты (Чияпас)
0
1489294
5958168
5939248
2026-06-10T12:51:40Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958168
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алтамирано''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алтамирано мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алтамирано (Чијапас)]]
6ci2nace2prfgg5x8vdgwjj0xu06bve
Алтар муниципалитеты (Сонора)
0
1489295
5958169
5939249
2026-06-10T12:51:43Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958169
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алтар''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алтар мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алтар (Сонора)]]
qznumnt5k2lsdel6fvt651j5a3s66rk
Алтепекси муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489296
5958170
5939250
2026-06-10T12:53:17Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958170
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алтепекси''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алтепекси мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алтепекси (Пуебла)]]
ei3lmr8te2h44d7aazunu34d3wbd68u
Алто Лусеро де Гутьерез Бариос муниципалитеты (Веракрус)
0
1489297
5958171
5939251
2026-06-10T12:53:38Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958171
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алто Лусеро де Гутьерез Бариос''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алто Лусеро де Гутьерез Бариос мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алто Лусеро де Гутијерез Бариос (Веракруз)]]
6h00chvrp0czx9iws990k9swc77u2rn
Алтотонга муниципалитеты (Веракрус)
0
1489298
5958172
5939252
2026-06-10T12:54:26Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958172
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алтотонга''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алтотонга мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алтотонга (Веракруз)]]
i9wj4hy789xssi81v36c4wvsz7dztlu
Алфахаюкан муниципалитеты (Идальго)
0
1489299
5958174
5939253
2026-06-10T12:58:49Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958174
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алфахаюкан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алфахаюкан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алфахајукан (Идалго)]]
3uidti45vl4i7p750kzgoeqku9qiqn1
Алхохука муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489300
5958175
5939254
2026-06-10T13:00:06Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958175
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Алхохука''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Алхохука мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Алхохука (Пуебла)]]
3eolz9rc25e42pn775vco86g4qtxnsd
Альенде муниципалитеты (Коауила)
0
1489301
5958178
5939255
2026-06-10T13:30:54Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958178
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Альенде''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Коауила (штат)|Коауила штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Альенде мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Коауила штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аљенде (Коавила)]]
obsgilvff71owpo4ssszfe6oq3s0r1s
Альенде муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489302
5958179
5939256
2026-06-10T13:30:55Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958179
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Альенде''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Альенде мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аљенде (Нови Леон)]]
2r5hh3mdbi5nkd02yg76sygrb0pmgnm
Альенде муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489303
5958180
5939257
2026-06-10T13:30:56Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958180
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Альенде''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Альенде мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аљенде (Чивава)]]
mtoyc69i11end9w5d2b8s5n0q4ak7y5
Амаксак де Герреро муниципалитеты (Тласкала)
0
1489304
5958181
5939258
2026-06-10T13:38:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958181
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Амаксак де Герреро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тласкала (штат)|Тласкала штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Амаксак де Герреро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тласкала штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Амаксак де Гереро (Тласкала)]]
2lngrack1o95ge65z1eild6t71tdxj6
Амакуека муниципалитеты (Халиско)
0
1489305
5958182
5939259
2026-06-10T13:38:05Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958182
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Амакуека''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Амакуека мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Амакуека (Халиско)]]
hez3kbs7exhjqvwnc8vvco5uaal8jek
Амакузак муниципалитеты (Морелос)
0
1489306
5958183
5939260
2026-06-10T13:38:06Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958183
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Амакузак''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Морелос (штат)|Морелос штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Амакузак мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Морелос штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Амакузак (Морелос)]]
n19gnl01ih143v1ccmmjte74o6xa51y
Аманалко муниципалитеты (Мехико)
0
1489307
5958184
5939261
2026-06-10T13:38:28Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958184
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аманалко''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аманалко мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аманалко (Мексико)]]
isut1pswioosue1hu7yvts2ast8017k
Аматан муниципалитеты (Чияпас)
0
1489308
5958185
5939262
2026-06-10T13:39:22Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958185
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аматан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аматан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аматан (Чијапас)]]
sz36b94xuard2j2xdnzm47oax3dnysj
Аматенанго де ла Фронтера муниципалитеты (Чияпас)
0
1489309
5958186
5939263
2026-06-10T13:39:28Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958186
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аматенанго де ла Фронтера''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аматенанго де ла Фронтера мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аматенанго де ла Фронтера (Чијапас)]]
g0d91celp2th43qm2t0izpwbn2ligys
Аматенанго дел Валье муниципалитеты (Чияпас)
0
1489310
5958187
5939264
2026-06-10T13:39:30Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958187
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аматенанго дел Валье''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аматенанго дел Валье мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аматенанго дел Ваље (Чијапас)]]
pw3xcxg830cbgv76uhh2re3w9gzykc7
Аматепек муниципалитеты (Мехико)
0
1489311
5958188
5939265
2026-06-10T13:39:34Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958188
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аматепек''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аматепек мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аматепек (Мексико)]]
8sq9zs37xx3ylmsrkmggd5g69mwf7xc
Аматитан муниципалитеты (Халиско)
0
1489312
5958189
5939266
2026-06-10T13:39:42Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958189
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аматитан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аматитан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аматитан (Халиско)]]
rtovjo9gdiv4h8cu4qago6gp8hl53sg
Аматитлан муниципалитеты (Веракрус)
0
1489313
5958190
5939267
2026-06-10T13:39:53Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958190
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аматитлан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аматитлан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аматитлан (Веракруз)]]
qq1vi75ohik65i267us7gyylzjx7k9v
Аматлан де Каньяс муниципалитеты (Наярит)
0
1489314
5958191
5939268
2026-06-10T13:39:58Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958191
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аматлан де Каньяс''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Наярит (штат)|Наярит штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аматлан де Каньяс мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Наярит штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аматлан де Кањас (Најарит)]]
h5ofytxtionlg6x14e1dsdsb2375ivo
Аматлан де лос Реес муниципалитеты (Веракрус)
0
1489315
5958192
5939269
2026-06-10T13:40:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958192
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аматлан де лос Реес''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аматлан де лос Реес мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аматлан де лос Рејес (Веракруз)]]
1ebu4kv461y0cjj33okb2hjn2ndzik4
Амеалко де Бонфил муниципалитеты (Керетаро)
0
1489316
5958193
5939270
2026-06-10T13:41:46Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958193
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Амеалко де Бонфил''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Керетаро (штат)|Керетаро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Амеалко де Бонфил мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Керетаро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Амеалко де Бонфил (Керетаро)]]
oc2mguu6jjv5syg6k0ip5f9f2jkieuj
Амека муниципалитеты (Халиско)
0
1489317
5958194
5939271
2026-06-10T13:41:53Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958194
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Амека''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Амека мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Амека (Халиско)]]
8ssibih3rmffixe393nhe5juxb6axe4
Амекамека муниципалитеты (Мехико)
0
1489318
5958195
5939272
2026-06-10T13:41:55Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958195
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Амекамека''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Амекамека мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Амекамека (Мексико)]]
tjmyq4zpz2utia6ones0gw5gp349q68
Амистлан муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489319
5958196
5939273
2026-06-10T13:45:12Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958196
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Амистлан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Амистлан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Амистлан (Пуебла)]]
mofm35xi4hek9ckcjbysufu5t0u2xjp
Амозок муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489320
5958197
5939274
2026-06-10T13:45:29Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958197
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Амозок''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Амозок мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Амозок (Пуебла)]]
1ity1055mbpcs127cgkg9k6cqvg2nuc
Анавак муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489321
5958198
5939275
2026-06-10T13:52:09Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958198
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Анавак''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Анавак мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Анавак (Нови Леон)]]
pkl31f4oin3ry8ptp5jftqzh1kbthz7
Ангамакутиро муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489322
5958200
5939276
2026-06-10T14:14:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958200
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ангамакутиро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ангамакутиро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ангамакутиро (Мичоакан)]]
7vadovlbys81qqy069pmivb4xnqd0kp
Ангангео муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489323
5958201
5939277
2026-06-10T14:14:03Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958201
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ангангео''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ангангео мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ангангео (Мичоакан)]]
b44pme3deu7y9g9kvwzyj1ll95wnjwy
Ангостура муниципалитеты (Синалоа)
0
1489324
5958203
5939278
2026-06-10T14:15:46Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958203
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ангостура''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Синалоа (штат)|Синалоа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ангостура мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Синалоа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ангостура (Синалоа)]]
7y8f4x7nr2togwdry99gy8dg3xpiz5l
Анимас Трухано муниципалитеты (Оахака)
0
1489325
5958210
5939279
2026-06-10T14:33:35Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958210
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Анимас Трухано''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Анимас Трухано мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Анимас Трухано (Оахака)]]
2omi84wuknjhtjln34yc5qdzko5tote
Антигво Морелос муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489326
5958223
5939280
2026-06-10T14:53:28Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958223
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Антигво Морелос''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Антигво Морелос мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Антигво Морелос (Тамаулипас)]]
6f5mbmgxsxkbv6n0mgvsnhbo4sbgbml
Анхел Албино Корзо муниципалитеты (Чияпас)
0
1489327
5958233
5939281
2026-06-10T15:03:16Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958233
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Анхел Албино Корзо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Анхел Албино Корзо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Анхел Албино Корзо (Чијапас)]]
bn200o4hfc8n1f9nqvc0i74hmuavac4
Анхел Р. Кабада муниципалитеты (Веракрус)
0
1489328
5958234
5939282
2026-06-10T15:03:26Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958234
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Анхел Р. Кабада''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Анхел Р. Кабада мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Анхел Р. Кабада (Веракруз)]]
t67bjz0gk80t66eurd14lht26uxbmhu
Аоме муниципалитеты (Синалоа)
0
1489329
5958235
5939283
2026-06-10T15:05:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958235
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аоме''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Синалоа (штат)|Синалоа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аоме мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Синалоа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аоме (Синалоа)]]
o9z2qhh1wjt29je3xz1vlmvh0wren16
Апазапан муниципалитеты (Веракрус)
0
1489330
5958236
5939284
2026-06-10T15:05:08Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958236
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апазапан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апазапан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апазапан (Веракруз)]]
lfwp78cg7t31dwuxg0foctvfo8dnjsd
Апазинган муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489331
5958237
5939285
2026-06-10T15:05:14Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958237
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апазинган''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апазинган мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апазинган (Мичоакан)]]
hh2qfg076k7j2yi4eg4tvjxnun2d1yk
Апан муниципалитеты (Идальго)
0
1489332
5958238
5939286
2026-06-10T15:05:29Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958238
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апан (Идалго)]]
nlwgvfb9lwbre61kgjd7tmtsdumikv8
Апасео эль Алто муниципалитеты (Гуанахуато )
0
1489333
5958239
5939287
2026-06-10T15:06:21Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958239
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апасео эль Алто''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Гванхвато (штат)|Гванхвато штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апасео эль Алто мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Гванхвато штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апасео ел Алто (Гванахуато)]]
e6w3oopm65mbujm6mrurq6rvfhlarc7
Апасео эль Гранде муниципалитеты (Гуанахуато )
0
1489334
5958240
5939288
2026-06-10T15:06:22Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958240
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апасео эль Гранде''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Гванхвато (штат)|Гванхвато штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апасео эль Гранде мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Гванхвато штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апасео ел Гранде (Гванахуато)]]
owcebn9251e67w5nevzkykteoycqjhm
Апаско муниципалитеты (Мехико)
0
1489335
5958241
5939289
2026-06-10T15:06:24Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958241
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апаско''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апаско мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апаско (Мексико)]]
0rga6jvxx1nsopycdrzlruackn4gwgk
Апастла муниципалитеты (Герреро)
0
1489336
5958242
5939290
2026-06-10T15:06:32Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958242
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апастла''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апастла мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апастла (Гереро)]]
plc9tcaua556au8bkqbovt5v2ul7o2l
Апетатитлан де Антонио Карвахал муниципалитеты (Тласкала)
0
1489337
5958243
5939291
2026-06-10T15:06:55Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958243
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апетатитлан де Антонио Карвахал''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тласкала (штат)|Тласкала штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апетатитлан де Антонио Карвахал мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тласкала штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апетатитлан де Антонио Карвахал (Тласкала)]]
0wwr7ug330skvyj24mmg8cqrp8oqk59
Апизако муниципалитеты (Тласкала)
0
1489338
5958244
5939292
2026-06-10T15:07:02Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958244
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апизако''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тласкала (штат)|Тласкала штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апизако мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тласкала штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апизако (Тласкала)]]
8m0y48ljbw52cccd6p04acixrybv87c
Аподака муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489339
5958246
5939293
2026-06-10T15:07:24Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958246
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аподака''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аподака мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аподака (Нови Леон)]]
6p512z0zba3lf0r3la3em9ix5797x19
Апозол муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489340
5958247
5939294
2026-06-10T15:07:27Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958247
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апозол''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апозол мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апозол (Закатекас)]]
f4t7m4yy60p5yql8cjjgjesjod40tb6
Апоро муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489341
5958251
5939295
2026-06-10T15:09:18Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958251
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апоро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апоро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апоро (Мичоакан)]]
f99a0xc8rr5o2t7yo1ovfdvx465b68e
Апулко муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489342
5958255
5939296
2026-06-10T15:10:13Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958255
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Апулко''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Апулко мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Апулко (Закатекас)]]
ayzlo07n8ncn0vwphecnbqdxiep9za1
Арамбери муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489343
5958257
5939297
2026-06-10T15:12:33Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958257
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Арамбери''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Арамбери мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Арамбери (Нови Леон)]]
sna83qbu0g9dv3slnql07xsmfwxjwo6
Арандас муниципалитеты (Халиско)
0
1489344
5958258
5939298
2026-06-10T15:12:44Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958258
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Арандас''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Арандас мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Арандас (Халиско)]]
qy095l1nrh1ih8zpehd1uvd8vph9y05
Аривечи муниципалитеты (Сонора)
0
1489345
5958265
5939299
2026-06-10T15:23:47Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958265
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аривечи''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аривечи мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аривечи (Сонора)]]
op4xq48j2t4z28h51dc6usirox6lmdn
Арио муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489346
5958266
5939300
2026-06-10T15:24:02Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958266
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Арио''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Арио мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Арио (Мичоакан)]]
a8nyqu2tujllz3u1ri47cmbi0b8xp9s
Ариспе муниципалитеты (Сонора)
0
1489347
5958268
5939301
2026-06-10T15:24:09Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958268
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ариспе''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ариспе мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ариспе (Сонора)]]
rj5kz42r78nqy00exvo46glw4mu6ryj
Арияга муниципалитеты (Чияпас)
0
1489348
5958269
5939302
2026-06-10T15:24:31Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958269
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Арияга''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Арияга мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аријага (Чијапас)]]
0u1bajq62zbfdxc6gkk3zv6sv0db3wk
Армадильо де лос Инфанте муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489349
5958277
5939303
2026-06-10T15:31:20Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958277
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Армадильо де лос Инфанте''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Армадильо де лос Инфанте мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Армадиљо де лос Инфанте (Сан Луис Потоси)]]
f4lxn5hlbuo5j8phu1u7ehb0257jadq
Армерия муниципалитеты (Колима)
0
1489350
5958279
5939304
2026-06-10T15:33:39Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958279
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Армерия''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Колима (штат)|Колима штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Армерия мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Колима штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Армерија (Колима)]]
pqtf763jl1sb6oxqwqttjd6cx0zedwi
Аройо Секо муниципалитеты (Керетаро)
0
1489351
5958282
5939305
2026-06-10T15:39:42Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958282
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аройо Секо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Керетаро (штат)|Керетаро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аройо Секо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Керетаро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аројо Секо (Керетаро)]]
cwnfda2yc4swf96y1i4ef5vcsdhdi20
Арселия муниципалитеты (Герреро)
0
1489352
5958285
5939307
2026-06-10T15:45:41Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958285
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Арселия''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Арселия мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Арселија (Гереро)]]
epzhkb56sh8n9n5dcujpfmukdh57k50
Артеага муниципалитеты (Коауила)
0
1489353
5958287
5939308
2026-06-10T15:48:37Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958287
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Артеага''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Коауила (штат)|Коауила штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Артеага мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Коауила штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Артеага (Коавила)]]
n1x0m7nn0kvye3puzoj1sxy8m2dk880
Артеага муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489354
5958288
5939309
2026-06-10T15:48:38Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958288
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Артеага''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Артеага мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Артеага (Мичоакан)]]
7ovszb5b1de7r9nii8ts1k84fv66zzc
Асенсион муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489355
5958295
5939310
2026-06-10T16:05:50Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958295
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Асенсион''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Асенсион мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Асенсион (Чивава)]]
eknrj8mjqc7p3u7ety2ahmcjo2s2sbn
Астасинга муниципалитеты (Веракрус)
0
1489356
5958304
5939311
2026-06-10T16:17:02Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958304
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Астасинга''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Астасинга мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Астасинга (Веракруз)]]
gs4n3pcgyaazrqxlglrftok3ayvtzp7
Астла де Теразас муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489357
5958305
5939312
2026-06-10T16:17:28Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958305
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Астла де Теразас''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Астла де Теразас мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Астла де Теразас (Сан Луис Потоси)]]
koc7jhkwmknigde6spy51xpbzeeu05j
Асунсион Исталтепек муниципалитеты (Оахака)
0
1489358
5958307
5939313
2026-06-10T16:19:32Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958307
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Асунсион Исталтепек''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Асунсион Исталтепек мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Асунсион Исталтепек (Оахака)]]
7i5vxb7h5dy465s00tsyceo9q81jrcs
Асунсион Какалотепек муниципалитеты (Оахака)
0
1489359
5958308
5939314
2026-06-10T16:19:34Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958308
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Асунсион Какалотепек''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Асунсион Какалотепек мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Асунсион Какалотепек (Оахака)]]
9rieg00wxlilcp0if5thoqoawjeen1z
Асунсион Куйотепехи муниципалитеты (Оахака)
0
1489360
5958309
5939315
2026-06-10T16:19:35Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958309
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Асунсион Куйотепехи''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Асунсион Куйотепехи мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Асунсион Кујотепехи (Оахака)]]
tlzlsc4nbuiod0meqoc0t0py99vnmos
Асунсион Ночистлан муниципалитеты (Оахака)
0
1489361
5958311
5939316
2026-06-10T16:19:39Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958311
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Асунсион Ночистлан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Асунсион Ночистлан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Асунсион Ночистлан (Оахака)]]
24zknmiz9gl7av4mcatesrcengyteyl
Асунсион Окотлан муниципалитеты (Оахака)
0
1489362
5958312
5939317
2026-06-10T16:19:40Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958312
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Асунсион Окотлан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Асунсион Окотлан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Асунсион Окотлан (Оахака)]]
ik6zq6agfyti0edn38ne5rw1hd8yi6d
Асунсион Тлаколулита муниципалитеты (Оахака)
0
1489363
5958313
5939318
2026-06-10T16:19:43Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958313
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Асунсион Тлаколулита''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Асунсион Тлаколулита мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Асунсион Тлаколулита (Оахака)]]
k7dlcpjiponp0ksrm2p6cctsvy2p8pt
Атархеа муниципалитеты (Гуанахуато )
0
1489364
5958315
5939319
2026-06-10T16:25:16Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958315
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атархеа''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Гванхвато (штат)|Гванхвато штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атархеа мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Гванхвато штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атархеа (Гванахуато)]]
ob4ey0odclqmv7nfc2em20rm81ume96
Атемахак де Бризуела муниципалитеты (Халиско)
0
1489365
5958318
5939320
2026-06-10T16:29:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958318
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атемахак де Бризуела''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атемахак де Бризуела мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атемахак де Бризуела (Халиско)]]
k2wjfeapkf6u9qa5o1yj4ricerj7zpj
Атемпан муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489366
5958319
5939321
2026-06-10T16:29:11Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958319
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атемпан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атемпан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атемпан (Пуебла)]]
n53ef82gtk7ssb55hl0jsbi3ip34woo
Атенанго дел Рио муниципалитеты (Герреро)
0
1489367
5958320
5939322
2026-06-10T16:29:14Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958320
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атенанго дел Рио''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атенанго дел Рио мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атенанго дел Рио (Гереро)]]
t3uu8s2ltif6bj7l8ln1bvqmlavowhj
Атенгильо муниципалитеты (Халиско)
0
1489368
5958321
5939323
2026-06-10T16:29:17Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958321
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атенгильо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атенгильо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атенгиљо (Халиско)]]
ck5fsj6m6vh3wbr6f3gx0dquzyzjwua
Атенго муниципалитеты (Халиско)
0
1489369
5958322
5939324
2026-06-10T16:29:19Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958322
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атенго''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атенго мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атенго (Халиско)]]
hs811g4xxj4i74jnv6xifq9c98kycdp
Атенко муниципалитеты (Мехико)
0
1489370
5958323
5939325
2026-06-10T16:29:30Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958323
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атенко''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атенко мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атенко (Мексико)]]
g08e9t16l0gdhmw4xdz1ii88r5un9ju
Атескал муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489371
5958324
5939326
2026-06-10T16:29:40Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958324
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атескал''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атескал мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атескал (Пуебла)]]
j0zd2xoy3mee8qundicgzoa5nmw772w
Атизапан муниципалитеты (Мехико)
0
1489372
5958326
5939327
2026-06-10T16:30:02Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958326
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атизапан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атизапан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атизапан (Мексико)]]
3hat9uplh1frgtkxn9eyvlidvgq7gwl
Атизапан де Зарагоза муниципалитеты (Мехико)
0
1489373
5958325
5939328
2026-06-10T16:30:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958325
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атизапан де Зарагоза''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атизапан де Зарагоза мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атизапан де Зарагоза (Мексико)]]
lz9oqg2bvtjqg77x6z6p35qgebd6l44
Атил муниципалитеты (Сонора)
0
1489374
5958327
5939329
2026-06-10T16:30:08Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958327
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атил''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атил мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атил (Сонора)]]
58m7vcvvje0djnovjelrhfz9097qte6
Атиталакия муниципалитеты (Идальго)
0
1489375
5958328
5939330
2026-06-10T16:30:29Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958328
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атиталакия''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атиталакия мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атиталакија (Идалго)]]
0kqlaw9vuvbfjevd4kkcgzgv1k8ushc
Атлавилко муниципалитеты (Веракрус)
0
1489376
5958329
5939331
2026-06-10T16:32:15Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958329
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атлавилко''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атлавилко мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атлавилко (Веракруз)]]
46kfwc5t7muaip7o95eobpzjbbk7lkh
Атлакомулко муниципалитеты (Мехико)
0
1489377
5958330
5939332
2026-06-10T16:32:22Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958330
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атлакомулко''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атлакомулко мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атлакомулко (Мексико)]]
g0nhl6x7s5fduq2gajjvv1pvw9biplo
Атламахалсинго дел Монте муниципалитеты (Герреро)
0
1489378
5958332
5939333
2026-06-10T16:32:34Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958332
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атламахалсинго дел Монте''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атламахалсинго дел Монте мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атламахалсинго дел Монте (Гереро)]]
l1ijy2jot97qn6pj5goy2nibbrf3i9m
Атлангатепек муниципалитеты (Тласкала)
0
1489379
5958333
5939334
2026-06-10T16:32:37Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958333
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атлангатепек''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тласкала (штат)|Тласкала штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атлангатепек мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тласкала штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атлангатепек (Тласкала)]]
jwizzzfju3fc8ig71b26pe1gl0pa9pt
Атлапеско муниципалитеты (Идальго)
0
1489380
5958334
5939335
2026-06-10T16:32:47Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958334
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атлапеско''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атлапеско мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атлапеско (Идалго)]]
rt9jct7qo26093it1y9y09w4mk90a29
Атлатлахукан муниципалитеты (Морелос)
0
1489381
5958335
5939336
2026-06-10T16:32:54Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958335
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атлатлахукан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Морелос (штат)|Морелос штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атлатлахукан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Морелос штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атлатлахукан (Морелос)]]
b6ijmk6mvpz0lcrcf209zx3ma1uatav
Атлаутла муниципалитеты (Мехико)
0
1489382
5958336
5939337
2026-06-10T16:32:55Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958336
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атлаутла''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атлаутла мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атлаутла (Мексико)]]
96mcl5ltc3w8ycqh81wpmsqtlr9i60d
Атлекизаян муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489383
5958337
5939338
2026-06-10T16:33:02Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958337
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атлекизаян''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атлекизаян мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атлекизајан (Пуебла)]]
1ag4myod3f00cos036lc8fstd3nwbg9
Атлзаянка муниципалитеты (Тласкала)
0
1489384
5958338
5939339
2026-06-10T16:33:04Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958338
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атлзаянка''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тласкала (штат)|Тласкала штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атлзаянка мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тласкала штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атлзајанка (Тласкала)]]
7iq7e6t0j98wnqp8upm7bskg70i4kwn
Атлиско муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489385
5958339
5939340
2026-06-10T16:33:18Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958339
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атлиско''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атлиско мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атлиско (Пуебла)]]
5svwzv7j6xf1gida8wj9hfmrafmdhmg
Атлистак муниципалитеты (Герреро)
0
1489386
5958340
5939341
2026-06-10T16:33:21Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958340
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атлистак''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атлистак мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атлистак (Гереро)]]
6s2j97t2yozu3v7voqi5e2bfbw42z0l
Атолинга муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489387
5958341
5939342
2026-06-10T16:34:18Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958341
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атолинга''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атолинга мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атолинга (Закатекас)]]
71fgwgti7w7o8lcnhe3mybpxvuni17i
Атотонилко де Тула муниципалитеты (Идальго)
0
1489388
5958342
5939343
2026-06-10T16:34:57Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958342
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атотонилко де Тула''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атотонилко де Тула мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атотонилко де Тула (Идалго)]]
mtxmcqasfoiyeeiq1sigej4k6k5c8mz
Атотонилко эль Алто муниципалитеты (Халиско)
0
1489389
5958343
5939344
2026-06-10T16:34:59Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958343
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атотонилко эль Алто''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атотонилко эль Алто мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атотонилко ел Алто (Халиско)]]
nhsc8dybx3nwgpocwg85f57j3g502ls
Атотонилко эль Гранде муниципалитеты (Идальго)
0
1489390
5958344
5939345
2026-06-10T16:35:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958344
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атотонилко эль Гранде''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атотонилко эль Гранде мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атотонилко ел Гранде (Идалго)]]
1f8w69pc33me96z5k5q4uwdchep6l1h
Атояк муниципалитеты (Веракрус)
0
1489391
5958346
5939346
2026-06-10T16:35:05Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958346
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атояк''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атояк мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атојак (Веракруз)]]
jusqpy06x4vsnexhny541aumgrjw5jx
Атояк муниципалитеты (Халиско)
0
1489392
5958347
5939347
2026-06-10T16:35:07Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958347
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атояк''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атояк мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атојак (Халиско)]]
nzdlobz5n7846i1se2i4byaz7tpe00j
Атояк де Алварез муниципалитеты (Герреро)
0
1489393
5958345
5939350
2026-06-10T16:35:04Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958345
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атояк де Алварез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атояк де Алварез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атојак де Алварез (Гереро)]]
rxa72djva04tashe9ac0szql50seou2
Атоятемпан муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489394
5958348
5939351
2026-06-10T16:35:10Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958348
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Атоятемпан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Атоятемпан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Атојатемпан (Пуебла)]]
he3e6zdo7cyhhs3awmet3y9yjt1fk7n
Аутлан де Наваро муниципалитеты (Халиско)
0
1489395
5958349
5939352
2026-06-10T16:39:50Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958349
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аутлан де Наваро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аутлан де Наваро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Аутлан де Наваро (Халиско)]]
kdvqbr42dba3gkkny8o88y7h95yc5we
Ахакуба муниципалитеты (Идальго)
0
1489396
5958350
5939353
2026-06-10T16:43:44Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958350
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ахакуба''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ахакуба мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ахакуба (Идалго)]]
gntivlnkov2ynt3sjtwy9dzvb321064
Ахалпан муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489397
5958351
5939354
2026-06-10T16:43:54Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958351
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ахалпан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ахалпан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ахалпан (Пуебла)]]
ly1ga064ealfc7iyy931plqopggh661
Ахумада муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489398
5958352
5939355
2026-06-10T16:45:08Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958352
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ахумада''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ахумада мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ахумада (Чивава)]]
d0wpt649eo1c0qbbv08wcwufrmpapyf
Ахучитлан дел Прогресо муниципалитеты (Герреро)
0
1489399
5958353
5939356
2026-06-10T16:45:24Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958353
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ахучитлан дел Прогресо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ахучитлан дел Прогресо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ахучитлан дел Прогресо (Гереро)]]
hmmvmvczlahsh41w81tmaubbuwbyhjz
Аютла муниципалитеты (Халиско)
0
1489400
5958355
5939357
2026-06-10T16:56:15Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958355
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аютла''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аютла мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ајутла (Халиско)]]
dsn1w5rs405yqv8axst1qwdlxnc9g8v
Аютла де лос Либрес муниципалитеты (Герреро)
0
1489401
5958354
5939358
2026-06-10T16:56:15Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958354
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аютла де лос Либрес''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аютла де лос Либрес мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ајутла де лос Либрес (Гереро)]]
ncfzwnrvugcgasmfc6tzkhvr7b1akuv
Аявалулко муниципалитеты (Веракрус)
0
1489402
5958356
5939359
2026-06-10T16:56:24Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958356
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аявалулко''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аявалулко мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ајавалулко (Веракруз)]]
4ewlr7tqvdbmcsb080t6psf5jkndj1e
Аяла муниципалитеты (Морелос)
0
1489403
5958357
5939360
2026-06-10T16:57:05Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958357
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аяла''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Морелос (штат)|Морелос штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аяла мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Морелос штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ајала (Морелос)]]
ltdzxdhi6iw3kccyhnv7bp4mu5b6l4e
Аяпанго муниципалитеты (Мехико)
0
1489404
5958358
5939361
2026-06-10T16:57:15Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958358
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Аяпанго''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Аяпанго мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ајапанго (Мексико)]]
ioa6xjucruy3s0s22zgc8aj8icqreim
Бависпе муниципалитеты (Сонора)
0
1489405
5958362
5939362
2026-06-10T17:06:40Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958362
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бависпе''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бависпе мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бависпе (Сонора)]]
ejm4fch33syv7hcy2jlwenwulzi6zq9
Бавиякора муниципалитеты (Сонора)
0
1489406
5958363
5939363
2026-06-10T17:06:50Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958363
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бавиякора''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бавиякора мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бавијакора (Сонора)]]
caivn016n7pd4b2subjrxo19em2phgd
Бадирагвато муниципалитеты (Синалоа)
0
1489407
5958366
5939364
2026-06-10T17:12:47Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958366
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бадирагвато''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Синалоа (штат)|Синалоа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бадирагвато мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Синалоа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бадирагвато (Синалоа)]]
8ir8uh61kblnsjtyrgq62syhb5a8mx8
Баиа де Бандерас муниципалитеты (Наярит)
0
1489408
5958368
5939365
2026-06-10T17:20:29Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958368
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Баиа де Бандерас''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Наярит (штат)|Наярит штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Баиа де Бандерас мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Наярит штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Баиа де Бандерас (Најарит)]]
ezuvi0o6l4oqebbo06jxx5ph0avjdr6
Бака муниципалитеты (Юкатан)
0
1489409
5958371
5939366
2026-06-10T17:28:52Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958371
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бака''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Юкатан (штат)|Юкатан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бака мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Юкатан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бака (Јукатан)]]
qr5r623laiv09fy85xd3b2ofygpsxv6
Бакадевачи муниципалитеты (Сонора)
0
1489410
5958372
5939367
2026-06-10T17:29:10Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958372
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бакадевачи''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бакадевачи мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бакадевачи (Сонора)]]
flpzda5f09j2bouju0hnbs2e1vupm7y
Баканора муниципалитеты (Сонора)
0
1489411
5958373
5939369
2026-06-10T17:30:05Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958373
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Баканора''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Баканора мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Баканора (Сонора)]]
dzucn7r2pmpneh04bmut1dorrv1uzdp
Бакоачи муниципалитеты (Сонора)
0
1489412
5958374
5939370
2026-06-10T17:30:58Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958374
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бакоачи''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бакоачи мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бакоачи (Сонора)]]
bt6udz5ylobohb4fcbj3ienpcaxib93
Бакум муниципалитеты (Сонора)
0
1489413
5958375
5939371
2026-06-10T17:31:33Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958375
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бакум''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бакум мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бакум (Сонора)]]
o6t48i1yja8v44bekpdhvmc36sld2mg
Баланкан муниципалитеты (Табаско)
0
1489414
5958379
5939372
2026-06-10T17:44:11Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958379
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Баланкан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Табаско (штат)|Табаско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Баланкан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Табаско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Баланкан (Табаско)]]
iz6ufsw1eje95wua8ne28bva8huuzns
Бальеза муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489415
5958382
5939373
2026-06-10T17:58:21Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958382
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бальеза''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бальеза мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Баљеза (Чивава)]]
nqevy096xh158gv5wraawbbbcf9mhps
Банамичи муниципалитеты (Сонора)
0
1489416
5958383
5939374
2026-06-10T17:59:17Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958383
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Банамичи''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Банамичи мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Банамичи (Сонора)]]
e6ygx2eqzxwyxtzdubm9ivshnvjp81t
Бандерилья муниципалитеты (Веракрус)
0
1489417
5958384
5939375
2026-06-10T18:00:06Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958384
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бандерилья''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бандерилья мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бандериља (Веракруз)]]
bjtvmma0cch6wxwcigwpetoay6ncq84
Басерак муниципалитеты (Сонора)
0
1489418
5958386
5939376
2026-06-10T18:28:41Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958386
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Басерак''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Басерак мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Басерак (Сонора)]]
blfcdcxrvncc3j8beraen7xdgb5nydh
Батопилас муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489419
5958387
5939377
2026-06-10T18:31:42Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958387
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Батопилас''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Батопилас мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Батопилас (Чивава)]]
mxx9q9a7xn7uijothny2ruhlt8doddf
Бачинива муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489420
5958389
5939378
2026-06-10T18:42:12Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958389
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бачинива''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бачинива мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бачинива (Чивава)]]
ll7lwqscpxjadu77akvo7ia9dj4n8kr
Белья Виста муниципалитеты (Чияпас)
0
1489421
5958391
5939379
2026-06-10T19:55:02Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958391
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Белья Виста''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Белья Виста мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Беља Виста (Чијапас)]]
57ohxekcquwiq0zsv66hq6nrzr0xb1r
Бенемерито де лас Америкас муниципалитеты (Чияпас)
0
1489422
5958392
5939380
2026-06-10T19:58:00Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958392
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бенемерито де лас Америкас''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бенемерито де лас Америкас мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бенемерито де лас Америкас (Чијапас)]]
0gukiqmdnxtb5gvwmkfztzb11k0335m
Бенито Хуарез муниципалитеты (Веракрус)
0
1489423
5958393
5939381
2026-06-10T20:00:36Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958393
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бенито Хуарез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бенито Хуарез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бенито Хуарез (Веракруз)]]
mdnh1f5ai7brkww0ddd08lxu0ol2lzs
Бенито Хуарез муниципалитеты (Герреро)
0
1489425
5958394
5939383
2026-06-10T20:00:37Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958394
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бенито Хуарез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бенито Хуарез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бенито Хуарез (Гереро)]]
k5j2xig698626zi8q6ymklnujyep6hg
Бенито Хуарез муниципалитеты (Кинтана-Роо)
0
1489426
5958395
5939384
2026-06-10T20:00:39Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958395
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бенито Хуарез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Кинтана-Роо (штат)|Кинтана-Роо штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бенито Хуарез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Кинтана-Роо штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бенито Хуарез (Кинтана Ро)]]
e1xkz6hzal66o44cnvztuixs89q8pva
Бенито Хуарез муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489427
5958396
5939385
2026-06-10T20:00:40Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958396
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бенито Хуарез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бенито Хуарез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бенито Хуарез (Закатекас)]]
3niwdqt7y0ysllbyc1t69u86nc8onv3
Бенито Хуарез муниципалитеты (Сонора)
0
1489428
5958397
5939386
2026-06-10T20:00:41Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958397
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бенито Хуарез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бенито Хуарез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бенито Хуарез (Сонора)]]
bl3125cjwy8wbjt8cwu59wget182a2v
Бенито Хуарез муниципалитеты (Тласкала)
0
1489429
5958398
5939387
2026-06-10T20:00:41Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958398
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бенито Хуарез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тласкала (штат)|Тласкала штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бенито Хуарез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тласкала штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бенито Хуарез (Тласкала)]]
ii0gvy8puvy77s12sbar714f2pa6oy9
Бенхамин Иль муниципалитеты (Сонора)
0
1489430
5958399
5939388
2026-06-10T20:01:31Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958399
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бенхамин Иль''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бенхамин Иль мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бенхамин Иљ (Сонора)]]
9kxp2r751l3l5c4fnp3x9etpc8wwkx1
Бериозабал муниципалитеты (Чияпас)
0
1489431
5958400
5939389
2026-06-10T20:14:23Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958400
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бериозабал''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бериозабал мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бериозабал (Чијапас)]]
2qi9p2z2uypdvm10c8vf6jmgz3ixehq
Бехукал де Окампо муниципалитеты (Чияпас)
0
1489432
5958401
5939390
2026-06-10T20:27:33Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958401
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бехукал де Окампо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бехукал де Окампо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бехукал де Окампо (Чијапас)]]
l6tvzcy2sx0gqoc9xde18d6mx1avew9
Бока дел Рио муниципалитеты (Веракрус)
0
1489433
5958402
5939391
2026-06-10T21:23:32Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958402
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бока дел Рио''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бока дел Рио мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бока дел Рио (Веракруз)]]
76m4ukyda1qfdums97exlzivwdrurgc
Бокоба муниципалитеты (Юкатан)
0
1489434
5958403
5939392
2026-06-10T21:24:31Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958403
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бокоба''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Юкатан (штат)|Юкатан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бокоба мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Юкатан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бокоба (Јукатан)]]
9xc8pu38fb0ooebhm3vfasvwfhsv79x
Бокойна муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489435
5958404
5939393
2026-06-10T21:24:36Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958404
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бокойна''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бокойна мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бокојна (Чивава)]]
ahttpoft9khj9kyb1hqoum0la6ex5fr
Боланьос муниципалитеты (Халиско)
0
1489436
5958405
5939394
2026-06-10T21:25:41Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958405
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Боланьос''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Боланьос мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Болањос (Халиско)]]
1wyoimpozmmrq6mxqu3827fcxt8eau2
Бочил муниципалитеты (Чияпас)
0
1489437
5958409
5939395
2026-06-10T22:09:25Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958409
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бочил''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бочил мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бочил (Чијапас)]]
59fh52hn745e8lujzehpwleoda320v8
Брисеньяс муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489438
5958410
5939396
2026-06-10T22:26:42Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958410
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Брисеньяс''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Брисеньяс мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Брисењас (Мичоакан)]]
nrl4mkydv76ujlnde66xbrxb9iqs3y3
Буенавентура муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489439
5958418
5939397
2026-06-10T22:42:56Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958418
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Буенавентура''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Буенавентура мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Буенавентура (Чивава)]]
pn01ddbz91nlp96dfc04gcb3z4a8r74
Буенависта муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489440
5958421
5939398
2026-06-10T22:46:44Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958421
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Буенависта''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Буенависта мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Буенависта (Мичоакан)]]
8fm3j7akpzz5sjay7t7nu4w1gnakokn
Буенависта де Куельяр муниципалитеты (Герреро)
0
1489441
5958420
5939399
2026-06-10T22:46:28Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958420
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Буенависта де Куельяр''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Герреро (штат)|Герреро штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Буенависта де Куельяр мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Герреро штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Буенависта де Куељар (Гереро)]]
rvv3ked2y2rrskn5yidjoco6na7rs80
Букзоц муниципалитеты (Юкатан)
0
1489442
5958423
5939400
2026-06-10T22:49:51Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958423
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Букзоц''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Юкатан (штат)|Юкатан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Букзоц мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Юкатан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Букзоц (Јукатан)]]
b5sffjrre3mu0g94x7j8pk0inmjcnpl
Бургос муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489443
5958424
5939401
2026-06-10T22:57:47Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958424
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бургос''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бургос мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бургос (Тамаулипас)]]
02q8gonklz6favf6ykayr5nlvs55cdg
Бустаманте муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489444
5958425
5939402
2026-06-10T23:01:21Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958425
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бустаманте''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бустаманте мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бустаманте (Нови Леон)]]
2by5gb4dainj8f3crgzlabjk0mi4eck
Бустаманте муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489445
5958426
5939403
2026-06-10T23:01:23Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958426
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Бустаманте''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Бустаманте мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Бустаманте (Тамаулипас)]]
fkx7apt3hkrgqag34xndanp25gx0mb3
Валерио Трухано муниципалитеты (Оахака)
0
1489446
5958428
5939404
2026-06-11T00:27:20Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958428
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Валерио Трухано''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Валерио Трухано мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Валерио Трухано (Оахака)]]
043rtfw9s69bwnc6yocdjjt4embfw0z
Валпараисо муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489447
5958430
5939405
2026-06-11T00:36:51Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958430
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Валпараисо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Валпараисо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Валпараисо (Закатекас)]]
hsqhc1t53a3lu2plqd18d5u5wk7077j
Валье де Браво муниципалитеты (Мехико)
0
1489448
5958432
5939406
2026-06-11T00:39:52Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958432
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Валье де Браво''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Валье де Браво мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваље де Браво (Мексико)]]
54sgphr19wvzaqq896dgdwb9q6ela8m
Валье де Гвадалупе муниципалитеты (Халиско)
0
1489449
5958433
5939407
2026-06-11T00:39:57Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958433
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Валье де Гвадалупе''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Валье де Гвадалупе мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваље де Гвадалупе (Халиско)]]
ql8q5eoba3fiq1ihggyz9g0w1eckkx1
Валье де Зарагоза муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489451
5958434
5939409
2026-06-11T00:40:00Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958434
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Валье де Зарагоза''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Валье де Зарагоза мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваље де Зарагоза (Чивава)]]
a4xgem1x279i14xmljecf9alsoqcd44
Валье де Сантияго муниципалитеты (Гуанахуато )
0
1489452
5958435
5939410
2026-06-11T00:40:17Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958435
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Валье де Сантияго''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Гванхвато (штат)|Гванхвато штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Валье де Сантияго мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Гванхвато штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваље де Сантијаго (Гванахуато)]]
gkf2nt59p027g3pxodxcmpcrhva8p4w
Валье де Хуарез муниципалитеты (Халиско)
0
1489453
5958436
5939411
2026-06-11T00:40:24Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958436
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Валье де Хуарез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Валье де Хуарез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваље де Хуарез (Халиско)]]
m75jnptjbkq9f9us7m83zdcla6zzny4
Валье де Чалко Солидаридад муниципалитеты (Мехико)
0
1489454
5958437
5939412
2026-06-11T00:40:25Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958437
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Валье де Чалко Солидаридад''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Валье де Чалко Солидаридад мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваље де Чалко Солидаридад (Мексико)]]
1mwjy8deo5gmo8hza9m0jzxjdlqkvbv
Валье Эрмосо муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489455
5958431
5939413
2026-06-11T00:39:46Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958431
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Валье Эрмосо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Валье Эрмосо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваље Ермосо (Тамаулипас)]]
gzia42jxyj2q7gf9ixq38j5g16p729s
Вальесильо муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489456
5958438
5939414
2026-06-11T00:40:53Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958438
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вальесильо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вальесильо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваљесиљо (Нови Леон)]]
hvm2g8jrg4lqn9ud1bp7b3ya2ifnyzj
Вальядолид муниципалитеты (Юкатан)
0
1489457
5958439
5939415
2026-06-11T00:42:24Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958439
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вальядолид''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Юкатан (штат)|Юкатан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вальядолид мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Юкатан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваљадолид (Јукатан)]]
djm0gg78gz2bskrs1s95s49nfh63cxu
Ванегас муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489458
5958440
5939416
2026-06-11T00:44:49Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958440
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ванегас''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ванегас мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ванегас (Сан Луис Потоси)]]
mtqqrhjp5c91ggazkg4wcjv4y77g12e
Ваутепек муниципалитеты (Оахака)
0
1489459
5958442
5939417
2026-06-11T01:14:06Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958442
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ваутепек''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ваутепек мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваутепек (Оахака)]]
bxsi0ec139klfzsk015ugcfhe2zhyp9
Ваутла муниципалитеты (Идальго)
0
1489460
5958444
5939418
2026-06-11T01:14:12Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958444
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ваутла''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ваутла мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваутла (Идалго)]]
6cmp388wyumxupqrk2hp8nvseu2o86h
Ваутла де Хименез муниципалитеты (Оахака)
0
1489461
5958443
5939419
2026-06-11T01:14:11Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958443
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ваутла де Хименез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ваутла де Хименез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваутла де Хименез (Оахака)]]
spir191k5cf2sse2uunw9asib1kc7yu
Ваучинанго муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489462
5958445
5939420
2026-06-11T01:14:15Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958445
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ваучинанго''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ваучинанго мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ваучинанго (Пуебла)]]
qc8pfbjxebcl66ke1446enx4kvw9qe6
Веветан муниципалитеты (Чияпас)
0
1489463
5958446
5939421
2026-06-11T01:18:41Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958446
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Веветан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Веветан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Веветан (Чијапас)]]
iys7zo6dhmn8yhcjcge9vwzcvxjurk5
Веветла муниципалитеты (Идальго)
0
1489464
5958447
5939422
2026-06-11T01:18:46Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958447
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Веветла''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Веветла мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Веветла (Идалго)]]
t4zgkj1qkeld1ectejr74556ap2v3wo
Веветла муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489465
5958448
5939423
2026-06-11T01:18:48Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958448
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Веветла''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Веветла мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Веветла (Пуебла)]]
sqh5xspdrhndic6c7o3m8157xmmfdvz
Веветлан муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489466
5958449
5939424
2026-06-11T01:18:50Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958449
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Веветлан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Веветлан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Веветлан (Сан Луис Потоси)]]
lbcalzm23tk6zaseottsb34hh1zu38d
Веветлан эль Гранде муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489467
5958450
5939425
2026-06-11T01:18:51Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958450
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Веветлан эль Гранде''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Веветлан эль Гранде мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Веветлан ел Гранде (Пуебла)]]
mhhxsdr7twasfih1qedh29vb6spyjkr
Веветлан эль Чико муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489468
5958451
5939426
2026-06-11T01:18:54Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958451
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Веветлан эль Чико''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Веветлан эль Чико мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Веветлан ел Чико (Пуебла)]]
q5dy5o5in3tccgxi5w0v1pdsby5chd3
Веветока муниципалитеты (Мехико)
0
1489469
5958452
5939427
2026-06-11T01:18:56Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958452
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Веветока''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Веветока мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Веветока (Мексико)]]
21ukmdkubm0kj8x8f2177fmcajpcq12
Вега де Алаторе муниципалитеты (Веракрус)
0
1489470
5958453
5939428
2026-06-11T01:19:15Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958453
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вега де Алаторе''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вега де Алаторе мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Вега де Алаторе (Веракруз)]]
sln0dauszex84bce1z9adkt7dpc8a6l
Венадо муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489471
5958454
5939429
2026-06-11T01:31:55Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958454
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Венадо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Венадо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Венадо (Сан Луис Потоси)]]
tsz8hik56q0z5gisg8j7nmo6o6j4p9t
Венустияно Каранза муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489472
5958455
5939430
2026-06-11T01:38:59Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958455
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Венустияно Каранза''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Венустияно Каранза мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Венустијано Каранза (Мичоакан)]]
7tihjzmx6xnrbvo2c8lt5mowijj5f7v
Венустияно Каранза муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489473
5958456
5939431
2026-06-11T01:39:01Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958456
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Венустияно Каранза''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Венустияно Каранза мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Венустијано Каранза (Пуебла)]]
lsnh9sb5hf3jovvlnwqrwun1uojb5aq
Венустияно Каранза муниципалитеты (Чияпас)
0
1489474
5958457
5939432
2026-06-11T01:39:03Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958457
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Венустияно Каранза''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Венустияно Каранза мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Венустијано Каранза (Чијапас)]]
5oehxussecipm6x2hnznqz4yfuyz0px
Веракрус муниципалитеты (Веракрус)
0
1489475
5958458
5939433
2026-06-11T01:45:50Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958458
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Веракрус''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Веракрус мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Веракруз (Веракруз)]]
fdm9djpili8qs56fo3ezfo44kpxwjwq
Ветагранде муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489476
5958459
5939434
2026-06-11T01:56:18Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958459
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Ветагранде''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Ветагранде мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Ветагранде (Закатекас)]]
eaueus8d5awdjftbr6154nbp4pd6qqz
Виктория муниципалитеты (Гуанахуато )
0
1489477
5958461
5939435
2026-06-11T02:30:10Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958461
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Виктория''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Гванхвато (штат)|Гванхвато штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Виктория мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Гванхвато штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Викторија (Гванахуато)]]
hy73wh87ej352aaetiakd0qpdkavtmx
Виктория муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489478
5958462
5939436
2026-06-11T02:30:11Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958462
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Виктория''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Виктория мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Викторија (Тамаулипас)]]
r6764fr90zm0sj5g8fv479bsbfhawyu
Вилья Алдама муниципалитеты (Веракрус)
0
1489480
5958463
5939438
2026-06-11T02:44:56Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958463
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Алдама''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Алдама мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Алдама (Веракруз)]]
q1sirxh5uno8uoe1twru4z7vopw7ezd
Вилья Виктория муниципалитеты (Мехико)
0
1489481
5958464
5939439
2026-06-11T02:45:10Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958464
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Виктория''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Виктория мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Викторија (Мексико)]]
kmijwnytuap1e6c864z85xbhemyp8to
Вилья Гарсия муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489482
5958465
5939440
2026-06-11T02:45:14Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958465
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Гарсия''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Гарсия мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Гарсија (Закатекас)]]
pp9ciyxccz7e5ln70yri7o5djccv097
Вилья Герреро муниципалитеты (Мехико)
0
1489483
5958466
5939441
2026-06-11T02:45:21Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958466
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Герреро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Герреро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Гереро (Мексико)]]
9rjbkbmxdwimq3s4v9zevfzxb3hmn3m
Вилья Герреро муниципалитеты (Халиско)
0
1489484
5958467
5939442
2026-06-11T02:45:22Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958467
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Герреро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Герреро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Гереро (Халиско)]]
7w51c4m05dd7359af8rndha3svyjdgj
Вилья Гонзалез Ортега муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489485
5958468
5939443
2026-06-11T02:45:24Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958468
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Гонзалез Ортега''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Гонзалез Ортега мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Гонзалез Ортега (Закатекас)]]
3xooa78wgy7i94384zduhamiu80469n
Вилья де Алварез муниципалитеты (Колима)
0
1489486
5958485
5939444
2026-06-11T02:47:39Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958485
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Алварез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Колима (штат)|Колима штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Алварез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Колима штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Алварез (Колима)]]
c2g9wfh2v6wkrbby0bew6dx5laivfrm
Вилья де Альенде муниципалитеты (Мехико)
0
1489487
5958486
5939445
2026-06-11T02:47:40Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958486
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Альенде''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Альенде мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Аљенде (Мексико)]]
81zuran8z367n1oowwoidpqkd1ecj5g
Вилья де Ариста муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489488
5958487
5939446
2026-06-11T02:47:42Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958487
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Ариста''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Ариста мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Ариста (Сан Луис Потоси)]]
8u1a63g5nasurldcjhdwg8uugrc6kcm
Вилья де Арияга муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489489
5958488
5939447
2026-06-11T02:47:44Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958488
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Арияга''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Арияга мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Аријага (Сан Луис Потоси)]]
mzdrowtf2o14t20f8lwzg8ls26isl0v
Вилья де Гвадалупе муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489490
5958489
5939448
2026-06-11T02:47:58Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958489
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Гвадалупе''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Гвадалупе мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Гвадалупе (Сан Луис Потоси)]]
tqcw8ou68jh26tm97sizolpfhogtcng
Вилья де Зачила муниципалитеты (Оахака)
0
1489491
5958490
5939449
2026-06-11T02:48:00Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958490
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Зачила''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Зачила мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Зачила (Оахака)]]
cyii7qr7sca4shzns41dls6l0vv39ab
Вилья де Кос муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489492
5958491
5939450
2026-06-11T02:48:03Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958491
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Кос''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Кос мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Кос (Закатекас)]]
e15bbn1q8bjoezy7zvgxihyglcaahol
Вилья де ла Паз муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489493
5958499
5939451
2026-06-11T02:48:21Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958499
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де ла Паз''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де ла Паз мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де ла Паз (Сан Луис Потоси)]]
den0iyyt0hohgt2ioklrs9jfvw0518c
Вилья де Рамос муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489494
5958492
5939452
2026-06-11T02:48:06Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958492
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Рамос''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Рамос мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Рамос (Сан Луис Потоси)]]
kvvc425v446orkmcr5a0ieymszvnz8n
Вилья де Реес муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489495
5958493
5939453
2026-06-11T02:48:07Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958493
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Реес''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Реес мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Рејес (Сан Луис Потоси)]]
irxo2a5i1o80zt5muv3upgw8fuxs7z4
Вилья де Тамазулапам дел Прогресо муниципалитеты (Оахака)
0
1489496
5958494
5939454
2026-06-11T02:48:10Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958494
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Тамазулапам дел Прогресо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Тамазулапам дел Прогресо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Тамазулапам дел Прогресо (Оахака)]]
qt8r1u87u7bjj0xmkcwk73y8lrjifsd
Вилья де Тезонтепек муниципалитеты (Идальго)
0
1489498
5958495
5939456
2026-06-11T02:48:12Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958495
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Тезонтепек''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Идальго (штат)|Идальго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Тезонтепек мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Идальго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Тезонтепек (Идалго)]]
fi1vigh5ucudrzxgh66y3wdoc7wfcb5
Вилья де Тутутепек де Мелчор Окампо муниципалитеты (Оахака)
0
1489499
5958496
5939457
2026-06-11T02:48:14Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958496
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Тутутепек де Мелчор Окампо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Тутутепек де Мелчор Окампо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Тутутепек де Мелчор Окампо (Оахака)]]
3emtza4xi1f4pm550ekd12143f2uh0a
Вилья де Чилапа де Дияз муниципалитеты (Оахака)
0
1489500
5958497
5939458
2026-06-11T02:48:16Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958497
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Чилапа де Дияз''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Чилапа де Дияз мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Чилапа де Дијаз (Оахака)]]
hxc85dkqxhmnflof31wr3pgal9i90os
Вилья де Этла муниципалитеты (Оахака)
0
1489501
5958498
5939459
2026-06-11T02:48:19Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958498
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья де Этла''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья де Этла мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља де Етла (Оахака)]]
76mmglac59bl47tzopzqtasr8cs4itn
Вилья дел Карбон муниципалитеты (Мехико)
0
1489502
5958500
5939460
2026-06-11T02:48:28Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958500
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья дел Карбон''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мехико (штат)|Мехико штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья дел Карбон мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мехико штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља дел Карбон (Мексико)]]
320zf8y9zosny8id54dhm2lyj94c6kp
Вилья Дияз Ордаз муниципалитеты (Оахака)
0
1489503
5958469
5939461
2026-06-11T02:45:27Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958469
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Дияз Ордаз''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Дияз Ордаз мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Дијаз Ордаз (Оахака)]]
g2zvwfct6vuunodtqhaa5jdcxyppuz7
Вилья Идальго муниципалитеты (Оахака)
0
1489504
5958470
5939462
2026-06-11T02:45:38Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958470
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Идальго''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Идальго мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Идалго (Оахака)]]
kp3sr1myfcxvvehg2dns8lr3glahp5d
Вилья Идальго муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489505
5958471
5939463
2026-06-11T02:45:39Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958471
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Идальго''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Идальго мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Идалго (Закатекас)]]
egvoq4331wdefuzst65jt8l22sqknup
Вилья Идальго муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489506
5958472
5939464
2026-06-11T02:45:41Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958472
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Идальго''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Идальго мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Идалго (Сан Луис Потоси)]]
63weswx8fjd046ei33iq9y1vu6tt42m
Вилья Идальго муниципалитеты (Сонора)
0
1489507
5958473
5939465
2026-06-11T02:45:42Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958473
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Идальго''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Идальго мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Идалго (Сонора)]]
3rrmvdrzjq2sj7l5rwz10vb9mr8augz
Вилья Идальго муниципалитеты (Халиско)
0
1489508
5958474
5939466
2026-06-11T02:45:44Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958474
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Идальго''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Идальго мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Идалго (Халиско)]]
mtjtf8in0q2ylpd014nxz77wj8269br
Вилья Комалтитлан муниципалитеты (Чияпас)
0
1489510
5958475
5939468
2026-06-11T02:45:53Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958475
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Комалтитлан''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Комалтитлан мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Комалтитлан (Чијапас)]]
767tfxjtemz6p0q05y0nbacgdzk9fhh
Вилья Корзо муниципалитеты (Чияпас)
0
1489511
5958476
5939469
2026-06-11T02:45:56Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958476
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Корзо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Корзо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Корзо (Чијапас)]]
kyhsdjjjxnci7drviemh6ertcj1mzjq
Вилья Корона муниципалитеты (Халиско)
0
1489512
5958477
5939470
2026-06-11T02:46:00Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958477
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Корона''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Корона мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Корона (Халиско)]]
hmhp1lyj4g43haqbktn5b04w841db9h
Вилья Пескеира муниципалитеты (Сонора)
0
1489513
5958478
5939471
2026-06-11T02:46:39Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958478
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Пескеира''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Пескеира мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Пескеира (Сонора)]]
43l6301i2skd6dui55kscn85bmkghnh
Вилья Пурификасион муниципалитеты (Халиско)
0
1489514
5958479
5939472
2026-06-11T02:46:42Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958479
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Пурификасион''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Пурификасион мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Пурификасион (Халиско)]]
difmrd2vx2tye9zrqisizhwyekgz1oj
Вилья Сола де Вега муниципалитеты (Оахака)
0
1489515
5958480
5939473
2026-06-11T02:47:02Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958480
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Сола де Вега''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Сола де Вега мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Сола де Вега (Оахака)]]
51po4xogfdx2ell1j3lw50z7jua97tu
Вилья Талеа де Кастро муниципалитеты (Оахака)
0
1489516
5958481
5939474
2026-06-11T02:47:04Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958481
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Талеа де Кастро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Талеа де Кастро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Талеа де Кастро (Оахака)]]
g3vogfjaqtqep3dsapwguu5fansfs1w
Вилья Техупам де ла Унион муниципалитеты (Оахака)
0
1489517
5958482
5939475
2026-06-11T02:47:06Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958482
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Техупам де ла Унион''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Техупам де ла Унион мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Техупам де ла Унион (Оахака)]]
k9vhxl1m5dph2rf54zc1j4cpvoaxj2l
Вилья Унион муниципалитеты (Коауила)
0
1489518
5958483
5939476
2026-06-11T02:47:13Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958483
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Унион''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Коауила (штат)|Коауила штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Унион мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Коауила штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Унион (Коавила)]]
mobuc0cz2tvu2tx6j43l8x48yqrft97
Вилья Хуарез муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489519
5958484
5939477
2026-06-11T02:47:21Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958484
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вилья Хуарез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вилья Хуарез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виља Хуарез (Сан Луис Потоси)]]
tfezr3eu19vhs4cwwzpq8d2uokoy7wl
Вильягран муниципалитеты (Гуанахуато )
0
1489520
5958501
5939478
2026-06-11T02:48:51Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958501
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вильягран''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Гванхвато (штат)|Гванхвато штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вильягран мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Гванхвато штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виљагран (Гванахуато)]]
66pu0jbb23ejmj812u7fl8xt6565rcz
Вильягран муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489521
5958502
5939479
2026-06-11T02:48:52Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958502
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вильягран''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вильягран мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виљагран (Тамаулипас)]]
3z3etmmisyq43t3jbbz6006ywwj7ud7
Вильялдама муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489522
5958503
5939480
2026-06-11T02:49:08Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958503
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вильялдама''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вильялдама мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виљалдама (Нови Леон)]]
pgq8eo1nstj5wbejp4vs8usdiazxdsx
Вильямар муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489523
5958504
5939481
2026-06-11T02:49:18Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958504
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вильямар''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вильямар мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виљамар (Мичоакан)]]
5rdyijgjsiupymcpj03u77d4vllna6f
Вильянуева муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489524
5958505
5939482
2026-06-11T02:49:31Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958505
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вильянуева''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вильянуева мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виљануева (Закатекас)]]
618qa27g01t6tdxfcis8czjusieg4c1
Вильяфлорес муниципалитеты (Чияпас)
0
1489525
5958506
5939483
2026-06-11T02:50:26Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958506
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вильяфлорес''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чьяпас (штат)|Чьяпас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вильяфлорес мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чьяпас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виљафлорес (Чијапас)]]
pziiu47mcz9rykmmpd1tufmqjo57qws
Висенте Герреро муниципалитеты (Дуранго)
0
1489526
5958507
5939484
2026-06-11T03:00:27Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958507
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Висенте Герреро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Дуранго (штат)|Дуранго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Висенте Герреро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Дуранго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Висенте Гереро (Дуранго)]]
4i814xysr3uy0pmctkyz1072qnhdw40
Висенте Герреро муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489528
5958508
5939486
2026-06-11T03:00:28Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958508
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Висенте Герреро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Висенте Герреро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Висенте Гереро (Пуебла)]]
iowpdkn87i690bp1zlwsfx8fhdkmyua
Виста Эрмоса муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489529
5958509
5939487
2026-06-11T03:04:46Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958509
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Виста Эрмоса''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Виста Эрмоса мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Виста Ермоса (Мичоакан)]]
4xdkau4ozchcotrzqioifaax50y3ot3
Вьеска муниципалитеты (Коауила)
0
1489530
5958515
5939488
2026-06-11T05:11:56Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958515
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Вьеска''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Коауила (штат)|Коауила штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Вьеска мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Коауила штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Вијеска (Коавила)]]
byiinfssfpkzs62d0qfok4fn8ra9ll2
Габрьел Замора муниципалитеты (Мичоакан)
0
1489531
5958519
5939489
2026-06-11T05:52:05Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958519
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Габрьел Замора''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Мичоакан (штат)|Мичоакан штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Габрьел Замора мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Мичоакан штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Габријел Замора (Мичоакан)]]
rxbst5g95senkt7xm44rpukssfsqcub
Галеана муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489532
5958525
5939490
2026-06-11T06:16:42Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958525
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Галеана''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Галеана мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Галеана (Нови Леон)]]
1w9fliwofkw7iy6os748msh270vzkjx
Галеана муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489533
5958526
5939491
2026-06-11T06:16:43Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958526
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Галеана''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Галеана мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Галеана (Чивава)]]
erb92nwhuogvdhvvjc0xi4imz7c189u
Гарсия муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489534
5958530
5939492
2026-06-11T06:59:00Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958530
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гарсия''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гарсия мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гарсија (Нови Леон)]]
n2pt4stq8xt7bykd0836dnstv6mlx14
Гвадалахара муниципалитеты (Халиско)
0
1489535
5958532
5939493
2026-06-11T07:10:31Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958532
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалахара''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалахара мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалахара (Халиско)]]
f06cie9l61wve1xkhwxpqnvuv2cy0zh
Гвадалказар муниципалитеты (Сан-Луис-Потоси)
0
1489536
5958533
5939494
2026-06-11T07:10:36Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958533
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалказар''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сан-Луис-Потоси (штат)|Сан-Луис-Потоси штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалказар мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сан-Луис-Потоси штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалказар (Сан Луис Потоси)]]
n0z2f5t98l3cevhn2vsfbe75zi30x55
Гвадалупе муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489537
5958539
5939495
2026-06-11T07:15:36Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958539
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалупе''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалупе мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалупе (Нови Леон)]]
harj5bvdl7ypbix0n95q61axtovuckx
Гвадалупе муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489539
5958540
5939497
2026-06-11T07:15:38Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958540
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалупе''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалупе мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалупе (Пуебла)]]
14jkw6553jnpq2ew33hfx8ucmsgj4ll
Гвадалупе муниципалитеты (Сакатекас)
0
1489540
5958541
5939498
2026-06-11T07:15:39Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958541
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалупе''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сакатекас (штат)|Сакатекас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалупе мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сакатекас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалупе (Закатекас)]]
qpa1vg0eu1sbjld43bmqixokm67nnvx
Гвадалупе муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489541
5958542
5939499
2026-06-11T07:15:41Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958542
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалупе''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалупе мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалупе (Чивава)]]
o13iswwnkescksutrwv831x5amit1op
Гвадалупе Виктория муниципалитеты (Дуранго)
0
1489542
5958534
5939500
2026-06-11T07:13:25Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958534
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалупе Виктория''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Дуранго (штат)|Дуранго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалупе Виктория мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Дуранго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалупе Викторија (Дуранго)]]
1tp0ifk6t10r8s3003puj0fplxnhzvz
Гвадалупе Виктория муниципалитеты (Пуэбла)
0
1489543
5958535
5939501
2026-06-11T07:13:27Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958535
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалупе Виктория''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Пуэбла (штат)|Пуэбла штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалупе Виктория мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Пуэбла штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалупе Викторија (Пуебла)]]
i5le4mbimhmwn1u3gij55a9j188a6xs
Гвадалупе де Рамирез муниципалитеты (Оахака)
0
1489544
5958537
5939502
2026-06-11T07:15:07Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958537
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалупе де Рамирез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалупе де Рамирез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалупе де Рамирез (Оахака)]]
qsrktinrkh38dq3r2fxbty716ful6uz
Гвадалупе и Калво муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489545
5958538
5939503
2026-06-11T07:15:26Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958538
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалупе и Калво''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалупе и Калво мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалупе и Калво (Чивава)]]
2er9408l7sdx5yeumhl65wyqtho13e2
Гвадалупе Этла муниципалитеты (Оахака)
0
1489546
5958536
5939504
2026-06-11T07:14:58Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958536
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвадалупе Этла''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвадалупе Этла мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвадалупе Етла (Оахака)]]
cbwc5affi27xavagqok0exxm9l55cdn
Гвазапарес муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489547
5958543
5939505
2026-06-11T07:16:00Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958543
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвазапарес''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвазапарес мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвазапарес (Чивава)]]
7vmycl8913l7iowzs91l5yvrto1ysy8
Гваймас муниципалитеты (Сонора)
0
1489549
5958544
5939507
2026-06-11T07:16:06Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958544
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гваймас''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гваймас мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвајмас (Сонора)]]
2zez23uq2qif4h9crd1ivsmedln41sr
Гванасеви муниципалитеты (Дуранго)
0
1489550
5958545
5939508
2026-06-11T07:16:54Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958545
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гванасеви''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Дуранго (штат)|Дуранго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гванасеви мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Дуранго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гванасеви (Дуранго)]]
ry2540notku8zv7twu5q6qvqrxy9gcg
Гвасаве муниципалитеты (Синалоа)
0
1489551
5958546
5939509
2026-06-11T07:17:38Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958546
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвасаве''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Синалоа (штат)|Синалоа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвасаве мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Синалоа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвасаве (Синалоа)]]
q1slae5jp1oewc8dwx7v2t4ux609e66
Гвачинанго муниципалитеты (Халиско)
0
1489552
5958547
5939510
2026-06-11T07:18:14Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958547
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвачинанго''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвачинанго мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвачинанго (Халиско)]]
hxc1t8noegzsj9a7yempkb1crldit2q
Гвачочи муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489553
5958548
5939511
2026-06-11T07:18:18Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958548
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвачочи''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвачочи мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвачочи (Чивава)]]
tee8sfchljoksxbcwouzwrixamdwxh8
Гвемез муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489554
5958549
5939512
2026-06-11T07:19:06Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958549
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гвемез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гвемез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гвемез (Тамаулипас)]]
kr7thl7baa9sdbykdrw8frsk38hdyde
Гевеа де Умболдт муниципалитеты (Оахака)
0
1489555
5958550
5939513
2026-06-11T07:20:30Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958550
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гевеа де Умболдт''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гевеа де Умболдт мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гевеа де Умболдт (Оахака)]]
ck9uy7w5j85g3ge8zxausx3xiyyc2ci
Гелатао де Хуарез муниципалитеты (Оахака)
0
1489556
5958551
5939514
2026-06-11T07:22:11Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958551
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гелатао де Хуарез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Оахака (штат)|Оахака штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гелатао де Хуарез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Оахака штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гелатао де Хуарез (Оахака)]]
3tlnhxb1a0tt3zuj68u4605bfz2pe3o
Герреро муниципалитеты (Коауила)
0
1489557
5958553
5939515
2026-06-11T07:46:56Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958553
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Герреро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Коауила (штат)|Коауила штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Герреро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Коауила штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гереро (Коавила)]]
442ts56fznv0fq0ih4hl4yqqfr0v0wa
Герреро муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489558
5958554
5939516
2026-06-11T07:46:58Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958554
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Герреро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Герреро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гереро (Тамаулипас)]]
pzha74okcr1r6zgnhwrxyexszt1z5nr
Герреро муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489559
5958555
5939517
2026-06-11T07:46:59Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958555
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Герреро''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Герреро мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гереро (Чивава)]]
owabn9fm0zy3tczn9ymh95w84vir0qh
Гомез Паласио муниципалитеты (Дуранго)
0
1489560
5958559
5939518
2026-06-11T08:26:58Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958559
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гомез Паласио''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Дуранго (штат)|Дуранго штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гомез Паласио мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Дуранго штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гомез Паласио (Дуранго)]]
crbfjmvnwmvbzah6dc4y4ogvkrj39md
Гомез Фарияс муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489561
5958560
5939519
2026-06-11T08:27:04Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958560
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гомез Фарияс''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гомез Фарияс мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гомез Фаријас (Тамаулипас)]]
9ko6g0fwglvuhcgx5dk3pbjhr1qlru5
Гомез Фарияс муниципалитеты (Халиско)
0
1489562
5958561
5939520
2026-06-11T08:27:06Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958561
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гомез Фарияс''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гомез Фарияс мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гомез Фаријас (Халиско)]]
bzu7iyomogdcquiyz03b7h4fp42rgr5
Гомез Фарияс муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489563
5958562
5939521
2026-06-11T08:27:08Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958562
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гомез Фарияс''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гомез Фарияс мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гомез Фаријас (Чивава)]]
tlgrcfao4krv2qpfwq3kyffqvm6s9l1
Гонзалез муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489565
5958564
5939523
2026-06-11T08:31:30Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958564
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гонзалез''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гонзалез мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гонзалез (Тамаулипас)]]
0u49egrudwtm1jckd3m66gitmyj52h2
Грал. Браво муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489566
5958565
5939524
2026-06-11T08:56:19Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958565
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Грал. Браво''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Грал. Браво мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Грал. Браво (Нови Леон)]]
k4bhvp698672fd3b2wiv0ictwnncel3
Грал. Зарагоза муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489567
5958566
5939525
2026-06-11T08:56:20Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958566
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Грал. Зарагоза''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Грал. Зарагоза мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Грал. Зарагоза (Нови Леон)]]
dqj3hq81bot9xu36bzlbzyhhcayidoa
Грал. Зуазуа муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489568
5958567
5939526
2026-06-11T08:56:22Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958567
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Грал. Зуазуа''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Грал. Зуазуа мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Грал. Зуазуа (Нови Леон)]]
99h5zih4l51irfnjcwmkslb6xe1vibh
Грал. Теран муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489569
5958568
5939527
2026-06-11T08:56:24Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958568
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Грал. Теран''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Грал. Теран мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Грал. Теран (Нови Леон)]]
0tm7r2fvh86a1cfp3oq0ohnonsjqnk4
Грал. Тревиньо муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489570
5958569
5939528
2026-06-11T08:56:25Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958569
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Грал. Тревиньо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Грал. Тревиньо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Грал. Тревињо (Нови Леон)]]
f0gyewtdwkw3iwtrli8cq9cxywhmhz8
Грал. Эскобедо муниципалитеты (Нуэво-Леон)
0
1489571
5958570
5939529
2026-06-11T08:56:26Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958570
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Грал. Эскобедо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Нуэво-Леон (штат)|Нуэво-Леон штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Грал. Эскобедо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Нуэво-Леон штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Грал. Ескобедо (Нови Леон)]]
hd5p18q7x0lk19fqlc8jr2zhgihgh1i
Гран Морелос муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489572
5958571
5939530
2026-06-11T08:57:06Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958571
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гран Морелос''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гран Морелос мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гран Морелос (Чивава)]]
99guhw6aywi22khmrxjuflxn0t111i8
Гранадос муниципалитеты (Сонора)
0
1489573
5958572
5939531
2026-06-11T08:57:17Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958572
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гранадос''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Сонора (штат)|Сонора штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гранадос мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Сонора штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гранадос (Сонора)]]
7k3c0xf0519jjg1dveqgpsksi0602i9
Гуанахуато муниципалитеты (Гуанахуато )
0
1489574
5958575
5939532
2026-06-11T09:37:24Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958575
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гуанахуато ''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Гванхвато (штат)|Гванхвато штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гуанахуато мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Гванхвато штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гванахуато (Гванахуато)]]
1318cecolz5ci4t0pqretc984m7745v
Густаво Дияз Ордаз муниципалитеты (Тамаулипас)
0
1489575
5958577
5939533
2026-06-11T09:52:13Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958577
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Густаво Дияз Ордаз''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Тамаулипас (штат)|Тамаулипас штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Густаво Дияз Ордаз мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Тамаулипас штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Густаво Дијаз Ордаз (Тамаулипас)]]
38v1bn7tq37hl9zp7putte1uvyoohcp
Гутьерез Замора муниципалитеты (Веракрус)
0
1489576
5958578
5939534
2026-06-11T09:53:53Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958578
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Гутьерез Замора''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Веракрус (штат)|Веракрус штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Гутьерез Замора мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Веракрус штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Гутијерез Замора (Веракруз)]]
t55pdu8op6cyso13ttmqujvwwl9i6zb
Дегольядо муниципалитеты (Халиско)
0
1489577
5958600
5939535
2026-06-11T11:32:43Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958600
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Дегольядо''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Халиско (штат)|Халиско штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Дегольядо мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Халиско штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Дегољадо (Халиско)]]
8oh00c7xlw1bzmwsrucmu6at10kvg1i
Дел Наяр муниципалитеты (Наярит)
0
1489578
5958604
5939536
2026-06-11T11:36:30Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958604
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Дел Наяр''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Наярит (штат)|Наярит штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Дел Наяр мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Наярит штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Дел Најар (Најарит)]]
fc50ju6zbku4x8z03yirmsvynegvu3t
Делисияс муниципалитеты (Чиуауа)
0
1489579
5958605
5939537
2026-06-11T11:37:13Z
InternetArchiveBot
35870
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
5958605
wikitext
text/x-wiki
{{ТП-Мексика}}
'''Делисияс''' ({{үз исеме}}) — [[Мексика]]ның [[Чиуауа (штат)|Чиуауа штатында]] урнашкан муниципалитет.<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>
== Географиясе ==
Делисияс мәйданы — {{МВМ}}. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән {{ДДВМ}} биеклектә урнашкан.<ref name=resumen>{{cite web |url=http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |title=Resumen |publisher=INEGI |language=es |trans-title=Summary |access-date=9 September 2011 |archive-date=13 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 |url-status=live |accessdate=2026-06-06 |archivedate=2011-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111013120258/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/jal/default.aspx?tema=me&e=14 }}</ref>
== Халкы ==
{{ХСВМ||Таблица}}
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://en.mexico.pueblosamerica.com/ Мексика халкы.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180310181144/https://en.mexico.pueblosamerica.com/ |date=2018-03-10 }}
[[Төркем:Мексика муниципалитетлары]]
[[Төркем:Чиуауа штаты муниципалитетлары]]
{{Mexico-geo-stub}}
[[sr:Општина Делисијас (Чивава)]]
6au86wa3lqwqrt9qdbbmps3udlp58sp
Томас Шертвитис
0
1491647
5958217
5945494
2026-06-10T14:46:30Z
Марьям Султанбаева
51425
Марьям Султанбаева [[Шертвитис Томас Альгисович]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Томас Шертвитис]]
5945494
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Томас Альгис улы Шертвитис'''<ref name="Ткач">{{Cite web|url=http://www.sport-rewu.ru/news/ne_nado_spasat_nado_rabotat/2012-12-04-1086|title=Не надо спасать, надо работать|author=Марина Ткач|date=2012-12-04|publisher=Спортревю Поволжья|accessdate=2025-05-03}}</ref> ({{Lang-de|Thomas Schertwitis}}; [[1972 ел|1972 елның]] [[2 сентябрь|2 сентябрендә]] [[Алматы|Алма-Атада]] туган) — казах, соңрак алман һәм рус су полосы уенчысы, Казан «[[Синтез (ватерполо клубы)|Синтез]]» су полосы клубы өчен чыгышлары белән билгеле. 2006/2007 елгы LEN Кубогы иясе. Халыкара класслы спорт мастеры<ref name="waterpol">{{Cite web|url=http://www.waterpolonline.ru/opinions/?id=1445|title=Томас неверующий|author=Роман Усачёв|date=2011-01-25|work=Ассамблея народов Татарстана|publisher=WaterPolOnline.ru|accessdate=2025-05-03}}</ref>.
== Биографиясе ==
Аның әтисе, литвалы, 1945 елда советларга каршы төркем әгъзасы буларак кулга алына һәм үлем урынына 25 елга төрмәгә хөкем ителә. Ул 15 ел төрмәдә утыра һәм аннары Казакъстанга сөрелә. Аның әнисе, алман, 1930 елларда репрессияләнгән гаилә вәкиле була. Аның әти-әнисе Алма-Атада таныша һәм университетларда укыталар. 1993 елның көзендә Шертвитис гаиләсе Германиягә күченә, ул вакыттагы Көнбатыш Берлинда урнаш. Ул Германиядә юридик белем ала<ref name="waterpol">{{Cite web|url=http://www.waterpolonline.ru/opinions/?id=1445|title=Томас неверующий|author=Роман Усачёв|date=2011-01-25|work=Ассамблея народов Татарстана|publisher=WaterPolOnline.ru|accessdate=2025-05-03}}</ref>, ләкин белемен тәмамламый<ref name="Ткач">{{Cite web|url=http://www.sport-rewu.ru/news/ne_nado_spasat_nado_rabotat/2012-12-04-1086|title=Не надо спасать, надо работать|author=Марина Ткач|date=2012-12-04|publisher=Спортревю Поволжья|accessdate=2025-05-03}}</ref>.
2012 елга ул Берлинда яшәгән һәм су полосы буенча тренерлык эше белән шөгыльләнгән, яшь спортчыларга дәресләр биргән<ref name="Ткач">{{Cite web|url=http://www.sport-rewu.ru/news/ne_nado_spasat_nado_rabotat/2012-12-04-1086|title=Не надо спасать, надо работать|author=Марина Ткач|date=2012-12-04|publisher=Спортревю Поволжья|accessdate=2025-05-03}}</ref>.
=== Спорт карьерасы ===
Шертвитис 1998 елда Казакъстан дәүләт физик культура институтын тәмамлаган. 1997 елдан 2004 елга кадәр ул Германия чемпионатында «Шпандау-04» клубы өчен уйнаган, сигез тапкыр ил чемпионы, җиде тапкыр Кубок иясе һәм җиде тапкыр Суперкубок иясе булган. Ул шулай ук 2005 елда Греция чемпионы булган<ref name="waterpol">{{Cite web|url=http://www.waterpolonline.ru/opinions/?id=1445|title=Томас неверующий|author=Роман Усачёв|date=2011-01-25|work=Ассамблея народов Татарстана|publisher=WaterPolOnline.ru|accessdate=2025-05-03}}</ref>.
2005 елда ул клуб менеджеры һәм администраторы [[Макаров, Кирилл Борисович|Кирилл Макаров]] тәкъдиме белән Казанның [[Синтез (ватерполо клубы)|«Синтез»]] командасына күчә. Бу күченүгә өлешчә Шертвитисның ул вакыттагы «Синтез» уенчысы һәм булачак клуб вице-президенты [[Ирек Зиннуров]] белән танышлыгы да йогынты ясаган. Казан клубы белән ул Россия чемпионатында көмеш медаль яулый, 2005 елда Россия Кубогын яулый, ә 2006 елда Россия Кубогында өченче урынны ала. 2005/2006 сезонында Казан командасы белән ЛЕН Кубогы финалына чыга. Киләсе сезонда ул Казан командасы белән Россия чемпионатында һәм LEN Кубогында җиңә<ref name="waterpol">{{Cite web|url=http://www.waterpolonline.ru/opinions/?id=1445|title=Томас неверующий|author=Роман Усачёв|date=2011-01-25|work=Ассамблея народов Татарстана|publisher=WaterPolOnline.ru|accessdate=2025-05-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sport.business-gazeta.ru/article/65516|title=«Серебро» с отблеском «золота»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250503123131/https://sport.business-gazeta.ru/article/65516|archivedate=2025-05-03|author=Джаудат Абдуллин|date=2013-05-21|language=ru|publisher=Бизнес Online|accessdate=2025-05-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sovsport.ru/archive/articles/259942-vodnoe-polo-do-vernogo-vpervye-za-poslednie-vosem-let-rossijskaja-komanda-vyigrala-evropejskij-trofej-kubok-len-u-sinteza|title=Водное поло. До верного! Впервые за последние восемь лет российская команда выиграла европейский трофей: Кубок ЛЕН – у «Синтеза»|date=2007-05-23|language=ru|publisher=[[Советский спорт]]|accessdate=2025-05-03}}</ref>.
2007/2008 сезонында Шертвитис Россия чемпионатында көмеш медаль яулый, Казан клубы капитаны була<ref name="waterpol">{{Cite web|url=http://www.waterpolonline.ru/opinions/?id=1445|title=Томас неверующий|author=Роман Усачёв|date=2011-01-25|work=Ассамблея народов Татарстана|publisher=WaterPolOnline.ru|accessdate=2025-05-03}}</ref>. 2010/2011 сезонында Казан командасы белән ул Россия чемпионатында 3нче һәм Кубокта 4нче урынны ала, 2011/2012 сезонында чемпионатта 2нче урынны ала (ярымфиналда «Штурм-2002»-гә каршы булып җиңүгә ирешә, ләкин финалда "Спартак-Волгоград"ка оттыра) һәм Россия Кубогы финалына чыга. 2012 елның җәендә Шертвитис карьерасын тәмамларга әзерләнә, ләкин [[Чумаков, Юрий Владимирович|Юрий Чумаков]] җитәкчелегендә Санкт-Петербургның VMF клубында тагын бер сезон үткәрергә була: ул уеннарга Берлиннан оча, анда тренерлык белән шөгыльләнә<ref name="Ткач">{{Cite web|url=http://www.sport-rewu.ru/news/ne_nado_spasat_nado_rabotat/2012-12-04-1086|title=Не надо спасать, надо работать|author=Марина Ткач|date=2012-12-04|publisher=Спортревю Поволжья|accessdate=2025-05-03}}</ref>.
=== Шәхси тормыш ===
Ул рус һәм немец телләрендә сөйләшә<ref name="waterpol">{{Cite web|url=http://www.waterpolonline.ru/opinions/?id=1445|title=Томас неверующий|author=Роман Усачёв|date=2011-01-25|work=Ассамблея народов Татарстана|publisher=WaterPolOnline.ru|accessdate=2025-05-03}}</ref>. 2012 елгы интервьюсында ул яхшы сыра, виски яки шәрабны өстен күрүен, ләкин наркотиклар куллануны кабул ителмәслек дип саный, чөнки ул спортчыга төзәтеп булмый торган зыян китерә дип саный<ref name="Ткач">{{Cite web|url=http://www.sport-rewu.ru/news/ne_nado_spasat_nado_rabotat/2012-12-04-1086|title=Не надо спасать, надо работать|author=Марина Ткач|date=2012-12-04|publisher=Спортревю Поволжья|accessdate=2025-05-03}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Россия ватерполчылары]]
[[Төркем:Алматыда туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1972 елда туганнар]]
[[Төркем:2 сентябрь көнне туганнар]]
imioy98x2guvvu4thox2nysono430rd
Людмила Никандрова
0
1491649
5958274
5956762
2026-06-10T15:29:09Z
Марьям Султанбаева
51425
/* Биографиясе */
5958274
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{Фш|Никандров}}{{Фш|Володин}}
'''Людмила Геннадий кызы Никандрова''' (кыз фамилиясе — '''Володина'''; 16.05.1960, [[Тәтеш]], ТАССР) — ату буенча [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|совет]] [[Ату (спорт)|спорт остасы]] һәм тренеры. 1981, 1983 һәм 1986 елларда дүрт тапкыр Европа чемпионы, 1981 елгы Европа чемпионатының көмеш призеры, 1983 елгы Европа чемпионатының бронза призеры.
== Биографиясе ==
Людмила Никандрова 1960 елның 16 маенда [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасының]] (хәзерге [[Татарстан|Татарстанның]]) [[Тәтеш]] шәһәрендә туган.
Ул Тәтештәге «Урожай» ату мәктәбендә җирле ату мәктәбенә нигез салучы Солтан Яруллин җитәкчелегендә күнекмәләр алган. Башта стендтан ату белән шөгыльләнгән, ләкин ике елдан соң күнегүләрен туктата, кире кайтканнан соң, траншеядан атуга күчкән һәм соңрак трапта катнашкан<ref name=":0">{{Cite web|url=https://tetyushy.ru/news/lyudi/lyudmila-nikandrova-vybrala-transheynyy-stend|title=Людмила Никандрова выбрала траншейный стенд|last=Лина Тихонова|date=2022-02-09|language=ru-RU|work=Тетюшские зори|accessdate=2026-05-10}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://tatarica.org/ru/razdely/sport/personalii/volodina-lyudmila-gennadevna|title=Володина Людмила Геннадьевна|language=ru|work=tatarica.org|accessdate=2026-05-10}}</ref>.
1978 елда ул СССР спорт мастеры квалификациясен ала. Шул ук елны ул Тәтеш яшүсмерләр спорт мәктәбендә тренер булып эшли башлый<ref name=":0">{{Cite web|url=https://tetyushy.ru/news/lyudi/lyudmila-nikandrova-vybrala-transheynyy-stend|title=Людмила Никандрова выбрала траншейный стенд|last=Лина Тихонова|date=2022-02-09|language=ru-RU|work=Тетюшские зори|accessdate=2026-05-10}}</ref>.
1980 елда ул РСФСР чемпионатында җиңә. 1983 елда ул СССР чемпионатында алтын медаль һәм тагын өч тапкыр бронза медаль (1981, 1984, 1986), ике тапкыр СССР Кубогын яулый (1983, 1985).
Европа чемпионатында алты медаль яулый. 1981 елда Мәскәүдә команда ярышында җиңә һәм шәхси ярышта көмеш медаль яулый. 1983 елда Бухарестта команда ярышында алтын һәм шәхси ярышта бронза медаль, 1986 елда Монтекатини-Термеда ул шәхси һәм команда ярышларында беренче урынны яулый<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tatarica.org/ru/razdely/sport/personalii/volodina-lyudmila-gennadevna|title=Володина Людмила Геннадьевна|language=ru|work=tatarica.org|accessdate=2026-05-10}}</ref>.
1984 елда ул команда зачетында дөнья, Европа һәм СССР рекордчысы була<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tatarica.org/ru/razdely/sport/personalii/volodina-lyudmila-gennadevna|title=Володина Людмила Геннадьевна|language=ru|work=tatarica.org|accessdate=2026-05-10}}</ref>.
1986 елда ул [[Одесса]]га күченә<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tatarica.org/ru/razdely/sport/personalii/volodina-lyudmila-gennadevna|title=Володина Людмила Геннадьевна|language=ru|work=tatarica.org|accessdate=2026-05-10}}</ref>.
1987 елда ул [[Ату буенча дөнья кубогы]] җиңүчесе була<ref name=":1">{{Cite web|url=https://tatarica.org/ru/razdely/sport/personalii/volodina-lyudmila-gennadevna|title=Володина Людмила Геннадьевна|language=ru|work=tatarica.org|accessdate=2026-05-10}}</ref>.
СССРның халыкара класслы спорт остасы<ref>{{Cite web|url=https://infosport.ru/person/strelba-stendovaya/nikandrova-volodina-lyudmila|title=НИКАНДРОВА Людмила Геннадьевна|language=ru|work=infosport.ru|accessdate=2026-05-10}}</ref>.
== Гаиләсе ==
Ире: [[Никандров Юрий Юрьевич (1956)|Юрий Юрьевич Никандров]] (1956 елда туган), Совет һәм [[Украина]] спорт атучысы, тренер. Дөнья чемпионатының көмеш призеры<ref>{{Cite web|url=https://infosport.ru/person/strelba-stendovaya/nikandrov-yurii-yurevich|title=НИКАНДРОВ Юрий Юрьевич|language=ru|work=infosport.ru|accessdate=2026-05-10}}</ref>.
Улы — [[Никандров Юрий Юрьевич (1988)|Юрий Юрьевич Никандров]] (1988 елда туган), украин спорт атучысы<ref name=":2">{{Cite web|url=https://infosport.ru/person/strelba-stendovaya/nikandrov-yurii-stepanovich|title=НИКАНДРОВ Юрий Степанович|language=ru|work=infosport.ru|accessdate=2026-05-10}}</ref>.
Каенатасы: [[Никандров Юрий Степанович|Юрий Степанович Никандров]] (1923—2018), совет спорт атучысы, совет һәм украин тренеры. 1952, 1956 һәм 1960 еллардагы җәйге Олимпия уеннарында катнашучы, ике тапкыр дөнья чемпионы<ref name=":2">{{Cite web|url=https://infosport.ru/person/strelba-stendovaya/nikandrov-yurii-stepanovich|title=НИКАНДРОВ Юрий Степанович|language=ru|work=infosport.ru|accessdate=2026-05-10}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:ССРБ атучылары]]
[[Төркем:ССРБ халыкара класслы спорт осталары]]
[[Төркем:Тәтештә туганнар]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1960 елда туганнар]]
[[Төркем:16 май көнне туганнар]]
ttfh4wk6ncl6c85jj7pm687psatk3yz
Бәхәс:Томас Шертвитис
1
1491652
5958219
5945520
2026-06-10T14:46:30Z
Марьям Султанбаева
51425
Марьям Султанбаева [[Бәхәс:Шертвитис Томас Альгисович]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Бәхәс:Томас Шертвитис]]
5945520
wikitext
text/x-wiki
{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Казан |кулланучы= Марьям Султанбаева}}
34uurf0fxm4v3l5gyhg5h35ctf58mji
Кризис (санак уены)
0
1491687
5958523
5957953
2026-06-11T06:12:11Z
Каюм Хордай
59574
Мин уенның тышлыгын өстәдем.
5958523
wikitext
text/x-wiki
{{Санак уены|Исеме=Кризис|Уйлап табучы=Crytek|Чыгаручы=[[Electronic Arts]]|Уен төре=[[Беренче зат шутеры]]|Рәсем=Кризис тышлыгы.jpg|Имза=Уенның тышлыгы}}
'''''Кризис'''''([[Инглиз теле|инглиз]]. ''Crysis'') — ул ''Crytek'' тарафыннан булдырылган һәм ''[[Electronic Arts]]'' тарафыннан ''[[Microsoft Windows]]'' өчен чыгарылган 2007 елгы [[беренче зат шутеры]]. Бу Кризис сериясенең беренче өлеше. ''Кризис Сугышчан баш'' исемле аерым кушымта 2008 елда чыкты, һәм аның хикәясе шул ук вакытта була, ләкин башка протагонист затыннан. ''Кризис Камилләштерелгән'' исемле басма ''Microsoft Windows'', ''PlayStation 4'', ''Xbox One'' һәм ''Nintendo Switch'' өчен 2020 елда чыкты, һәм ул шулай ук ''Кризис Камилләштерелгән Өчлегенең''(инглиз. ''Crysis Remastered Trilogy'') өлеше.
''Кризис'' киләчәктә урнашкан. Хикәя буенча, анда зур борынгы [[Җирдән читтәге тереклек|чит планета]] төзелеше [[Филиппин|Филиппинның]] көнчыгыш ярының якын-тирәдәге уйлап табылган Лингшан утрауларының тавында табыла.<ref name="Crysis Story Updated">{{Cite web|url=http://www.crysis-online.com/?id=344|title=Crysis Story Updated|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071214233149/http://www.crysis-online.com/?id=344|archivedate=December 14, 2007|date=July 20, 2007|accessdate=November 26, 2007}}</ref> Бер кулланучылы кампаниядә уенчы АКШ Дельта-Форс төркеменең Джейк Данн сугышчысы буларак уйный, ә уенда протагонистны үзенең яшерен исем буенча “Номад” дип атыйлар. Номад күптөрле футуристик коралны һәм җиһазны куллана, алар арасында бигрәк тә “Киләчәк сугышчысы”(''Future Force Warrior'') чын концептына нигезләнгән “нано костюмы” билгеле.<ref name="Inside Crysis: The Attack of The Lag">{{Cite web|url=http://www.atomicmpc.com.au/article.asp?SCID=27&CIID=60160|title=Inside Crysis: The Attack of The Lag|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011060247/http://www.atomicmpc.com.au/article.asp?SCID=27&CIID=60160|archivedate=October 11, 2007|author=Logan Booker|date=September 2007|publisher=Atomicpc|accessdate=September 24, 2007}}</ref> Уенчы Төньяк Корея гаскәрләренә һәм [[Җирдән читтәге тереклек|җирдән читтәге]] дошманнарга каршы утраудагы күптөрле мохиттә һәм якындагы территориядә көрәшә.
== Сылтамалар ==
[[Төркем:Xbox One өчен уеннар]]
[[Төркем:Windows өчен уеннар]]
[[Төркем:PlayStation 4 өчен уеннар]]
m56dxnzxstzze0huf385oc4iywud6qx
Тутык төсендәге схенус
0
1491693
5958204
2026-06-10T14:20:02Z
Марьям Султанбаева
51425
«[[:ru:Special:Redirect/revision/146924862|Схенус ржавый]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5958204
wikitext
text/x-wiki
'''Тутык схенус''' ( {{Lang-la|Schoenus ferrugineus}} ) - [[күрәнчәләр]] гаиләсенең схенус [[Ыруг (биология)|ыругына]] [[Төр (биология)|керүче]] [[Үсемлекләр|үсемлек]] [[Төр (биология)|төре]].
== Ареал ==
Таулы Үзәк Европа төре. Ул [[Үзәк Европа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европада]], [[Скандинавия|Скандинавиядә]] һәм [[Урта диңгез буйлары|Урта диңгездә]] үсә<ref name=":0">{{Cite web|url=https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-psobl.html|title=Схенус ржавый (Псковской области)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220314093639/https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-psobl.html|archivedate=2022-03-14|work=cicon.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref>. Үзәк Европада ул, нигездә, сазлыкларда һәм калкулыклы битләүләрдә, шулай ук калкулыклы сазлыкларның коры кырыйларында үсә<ref>{{Китап|автор=A. W. Smith|isbn=978-0-486-32005-2|archivedate=2022-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220518184336/https://books.google.com/books?id=7ULDAgAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=ISBN+3-930167-50-6,&hl=en}}</ref>. Көнчыгыш Европада ул таулы һәм калкулыклы районнарда үсә. Скандинавиядә ул Оланд һәм Готланд утрауларында еш очрый, кайвакыт [[Швеция|Швециянең]] көньягында һәм үзәк өлешендә, [[Норвегия|Норвегиянең]] көньягында очрый<ref>{{Cite web|url=https://runeberg.org/nordflor/428.html|title=428.html (Bilder ur Nordens Flora)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220518184336/http://runeberg.org/nordflor/428.html|archivedate=2022-05-18|author=C. A. M. Lindman|date=1917|language=sv|work=runeberg.org|accessdate=2022-05-18}}</ref>. [[Россия|Россиядә]] ул, нигездә, Европа өлешендә очрый, язгы һәм түбәнлек сазлыкларын, шулай ук сусаклагычларның сазлыклы яр буйларын өстен күрә<ref name=":0" />.
== Ботаник тасвирлама ==
Күпьеллык үсемлек, биеклеге 15-30 см, тыгыз үлән рәвешендә үсә<ref name=":1">{{Cite web|url=https://portal.kgilc.ru/redbook/?q=Schoenus_ferrugineus|title=Схенус ржавый {{!}} Красная книга Мурманской области|work=portal.kgilc.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref>. Сазлыкларда ул диаметры 40-80 см булган көчле түбән дөмберлекләр барлыкка китерә<ref name=":1" />. Үсемлекнең сабаклары күп, бер-берсенә тыгыз янәшә, 1 мм калынлыкта, яфраксыз һәм цилиндрик формада. Сабак төбендәге тышчалар куе көрән яки кызыл-көрән, ялтыравыклы<ref name=":1" />. Чәчәге очлы, озынлыгы 10-15 мм, кара-көрән, 1, кайвакыт 2 җыерчыклы. Җимерчыклар ланцетсыман, 3-10 мм озынлыкта, 1-3 тамырлы. 7-13 чәчәк яны җепселләре бар<ref name=":1" />.
Май ахырында чәчәк ата, июль ахырыннан сентябрьгә кадәр җимеш бирә.
== Саклану статусы ==
Ул Россия Федерациясенең түбәндәге субъектларының Кызыл китапларына кертелгән: Вологда өлкәсе<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.plantarium.ru/page/view/item/34254.html|title=Схенус ржавый - Schoenus ferrugineus - Описание таксона - Плантариум|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211021043326/https://www.plantarium.ru/page/view/item/34254.html|archivedate=2021-10-21|work=www.plantarium.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref>, Ленинград өлкәсе<ref name=":3">{{Cite web|url=https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-lenobl.html|title=Схенус ржавый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220518190300/https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-lenobl.html|archivedate=2022-05-18|work=cicon.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://portal.kgilc.ru/redbook/?q=Schoenus_ferrugineus|title=Схенус ржавый {{!}} Красная книга Мурманской области|work=portal.kgilc.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref> өлкәсе<ref name=":3" />, Псков өлкәсе<ref name=":0">{{Cite web|url=https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-psobl.html|title=Схенус ржавый (Псковской области)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220314093639/https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-psobl.html|archivedate=2022-03-14|work=cicon.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref><ref name=":2" />, Самара өлкәсе<ref name=":3" />, Татарстан Республикасы<ref name=":3" />, Ульяновск өлкәсе<ref name=":3" />, Чиләбе өлкәсе<ref name=":3" />. Бу төр шулай ук Украинаның Кызыл китабына кертелгән<ref>{{Cite web|url=https://redbook-ua.org/item/schoenus-ferrugineus-l/|title=Сашник іржавий Schoenus ferrugineus L. - Червона книга України|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220331222644/https://redbook-ua.org/item/schoenus-ferrugineus-l/|archivedate=2022-03-31|language=uk|work=redbook-ua.org|accessdate=2022-05-18}}</ref>.
== Синонимнары ==
* ''Стреблидия ферругиниясе'' ( {{Smallcaps|L.}} ) {{Smallcaps|Link}}, Горт. Берол. 1: 276 (1827).
* ''Chaetospora ferruginea'' ( {{Smallcaps|L.}} ) {{Smallcaps|Rchb.}}, Fl. Үрчем. Экскурсияләр: 74 (1830).
* ''Шенус нигриканнары'' {{Smallcaps|Hoppe}}, Бот. Ташенб. Anfänger Wiss. Apothekerkunst 11: 135 (1801), сенсу аукты.
* ''Schoenus karpatii'' {{Smallcaps|Pénzes}}, Acta Bot. Акад. Фән. Ач. 8: 333 (1962).
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Күрәннәр]]
[[Төркем:Куркыныч янамаган төрләр]]
kxtgw5a9stkzz4hucov6f44t9etqq21
5958205
5958204
2026-06-10T14:20:59Z
Марьям Султанбаева
51425
5958205
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Тутык схенус''' ({{Lang-la|Schoenus ferrugineus}}) — [[күрәнчәләр]] гаиләсенең [[схенус]] [[Ыруг (биология)|ыругына]] керүче [[Үсемлекләр|үсемлек]] [[Төр (биология)|төре]].
== Ареал ==
Таулы Үзәк Европа төре. Ул [[Үзәк Европа|Үзәк]] һәм [[Көнчыгыш Аурупа|Көнчыгыш Европада]], [[Скандинавия|Скандинавиядә]] һәм [[Урта диңгез буйлары|Урта диңгездә]] үсә<ref name=":0">{{Cite web|url=https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-psobl.html|title=Схенус ржавый (Псковской области)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220314093639/https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-psobl.html|archivedate=2022-03-14|work=cicon.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref>. Үзәк Европада ул, нигездә, сазлыкларда һәм калкулыклы битләүләрдә, шулай ук калкулыклы сазлыкларның коры кырыйларында үсә<ref>{{Китап|автор=A. W. Smith|isbn=978-0-486-32005-2|archivedate=2022-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220518184336/https://books.google.com/books?id=7ULDAgAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=ISBN+3-930167-50-6,&hl=en}}</ref>. Көнчыгыш Европада ул таулы һәм калкулыклы районнарда үсә. Скандинавиядә ул Оланд һәм Готланд утрауларында еш очрый, кайвакыт [[Швеция|Швециянең]] көньягында һәм үзәк өлешендә, [[Норвегия|Норвегиянең]] көньягында очрый<ref>{{Cite web|url=https://runeberg.org/nordflor/428.html|title=428.html (Bilder ur Nordens Flora)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220518184336/http://runeberg.org/nordflor/428.html|archivedate=2022-05-18|author=C. A. M. Lindman|date=1917|language=sv|work=runeberg.org|accessdate=2022-05-18}}</ref>. [[Россия|Россиядә]] ул, нигездә, Европа өлешендә очрый, язгы һәм түбәнлек сазлыкларын, шулай ук сусаклагычларның сазлыклы яр буйларын өстен күрә<ref name=":0" />.
== Ботаник тасвирлама ==
Күпьеллык үсемлек, биеклеге 15-30 см, тыгыз үлән рәвешендә үсә<ref name=":1">{{Cite web|url=https://portal.kgilc.ru/redbook/?q=Schoenus_ferrugineus|title=Схенус ржавый {{!}} Красная книга Мурманской области|work=portal.kgilc.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref>. Сазлыкларда ул диаметры 40-80 см булган көчле түбән дөмберлекләр барлыкка китерә<ref name=":1" />. Үсемлекнең сабаклары күп, бер-берсенә тыгыз янәшә, 1 мм калынлыкта, яфраксыз һәм цилиндрик формада. Сабак төбендәге тышчалар куе көрән яки кызыл-көрән, ялтыравыклы<ref name=":1" />. Чәчәге очлы, озынлыгы 10-15 мм, кара-көрән, 1, кайвакыт 2 җыерчыклы. Җимерчыклар ланцетсыман, 3-10 мм озынлыкта, 1-3 тамырлы. 7-13 чәчәк яны җепселләре бар<ref name=":1" />.
Май ахырында чәчәк ата, июль ахырыннан сентябрьгә кадәр җимеш бирә.
== Саклану статусы ==
Ул Россия Федерациясенең түбәндәге субъектларының Кызыл китапларына кертелгән: Вологда өлкәсе<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.plantarium.ru/page/view/item/34254.html|title=Схенус ржавый - Schoenus ferrugineus - Описание таксона - Плантариум|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211021043326/https://www.plantarium.ru/page/view/item/34254.html|archivedate=2021-10-21|work=www.plantarium.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref>, Ленинград өлкәсе<ref name=":3">{{Cite web|url=https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-lenobl.html|title=Схенус ржавый|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220518190300/https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-lenobl.html|archivedate=2022-05-18|work=cicon.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://portal.kgilc.ru/redbook/?q=Schoenus_ferrugineus|title=Схенус ржавый {{!}} Красная книга Мурманской области|work=portal.kgilc.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref> өлкәсе<ref name=":3" />, Псков өлкәсе<ref name=":0">{{Cite web|url=https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-psobl.html|title=Схенус ржавый (Псковской области)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220314093639/https://cicon.ru/sxenus-rzhavyj-psobl.html|archivedate=2022-03-14|work=cicon.ru|accessdate=2022-05-18}}</ref><ref name=":2" />, Самара өлкәсе<ref name=":3" />, Татарстан Республикасы<ref name=":3" />, Ульяновск өлкәсе<ref name=":3" />, Чиләбе өлкәсе<ref name=":3" />. Бу төр шулай ук Украинаның Кызыл китабына кертелгән<ref>{{Cite web|url=https://redbook-ua.org/item/schoenus-ferrugineus-l/|title=Сашник іржавий Schoenus ferrugineus L. - Червона книга України|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220331222644/https://redbook-ua.org/item/schoenus-ferrugineus-l/|archivedate=2022-03-31|language=uk|work=redbook-ua.org|accessdate=2022-05-18}}</ref>.
== Синонимнары ==
* ''Стреблидия ферругиниясе'' ({{Smallcaps|L.}}) {{Smallcaps|Link}}, Горт. Берол. 1: 276 (1827).
* ''Chaetospora ferruginea'' ({{Smallcaps|L.}}) {{Smallcaps|Rchb.}}, Fl. Үрчем. Экскурсияләр: 74 (1830).
* ''Шенус нигриканнары'' {{Smallcaps|Hoppe}}, Бот. Ташенб. Anfänger Wiss. Apothekerkunst 11: 135 (1801), сенсу аукты.
* ''Schoenus karpatii'' {{Smallcaps|Pénzes}}, Acta Bot. Акад. Фән. Ач. 8: 333 (1962).
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Күрәннәр]]
[[Төркем:Куркыныч янамаган төрләр]]
3m4mrwov6c7iuv7tk1o7fpzk2or1mfk
Бәхәс:Тутык төсендәге схенус
1
1491694
5958206
2026-06-10T14:23:11Z
Марьям Султанбаева
51425
Яңа бит: «{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Татарстан |кулланучы= Марьям Султанбаева}} {{ФәнТехВики мәкаләсе |ел = 2026 |кулланучы=Марьям Султанбаева|тармак=биология }}»
5958206
wikitext
text/x-wiki
{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Татарстан |кулланучы= Марьям Султанбаева}}
{{ФәнТехВики мәкаләсе |ел = 2026 |кулланучы=Марьям Султанбаева|тармак=биология }}
j8btsi3gvwkr0oqsxp4hbq34cyx8uvc
Рамил Ибәтуллин
0
1491695
5958212
2026-06-10T14:43:07Z
Марьям Султанбаева
51425
«[[:ru:Special:Redirect/revision/153342216|Ибатуллин, Рамиль Рахматуллович]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5958212
wikitext
text/x-wiki
'''Рамил Рәхмәтулла улы Ибәтуллин''' (1976 елның 22 октябрендә [[Апас районы]] [[Багыш]] авылында туган<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>) - Россия хәрби хезмәткәре, гвардия генерал-лейтенанты, Үзәк хәрби округның 2 нче гвардия берләштерелгән кораллы армиясе командующие, [[Россия Федерациясе Каһарманы|Россия Федерациясе Герое (2025)]]<ref name="hero">{{Cite web|url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=35809|title=Рамиль Рахматуллович Ибатуллин|publisher=Герои страны|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Биография ==
1994 елда [[Чирмешән (Апас районы)|Чирмешән]] мәктәбен тәмамлаган<ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
[[Казан танк университеты|Казан Югары Танк Командирлык Училищесын]] тәмамлаган<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
М.В. Фрунзе исемендәге Бердәм Кораллы Көчләр академиясен тәмамлаган<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Россия Федерациясе Кораллы Көчләре Генераль штабының Хәрби академиясен тәмамлаган<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Хәрби хезмәт вакытында взвод командирыннан тау мотоаткыч бригадасы командирына кадәр командалык вазифаларын үти<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Көньяк Федераль округында Резерв Командировкасы Идарәсе начальнигы вазифасын били<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2018 елның 16 гыйнварыннан 55 нче аерым мотоаткычлар бригадасы (тау) командиры.
2021 елның 22 июленнән 90-нчы гвардия танк дивизиясе командиры<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2022 елның июненнән ул 41-нче Берләшкән Кораллы Армия командующие урынбасары вазифасын били<ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2022 елның 24 декабрендә аңа генерал-майор дәрәҗәсе бирелә<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref><ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2024 елның ахырында аңа [[генерал-лейтенант]] дәрәҗәсе бирелә<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2024 елдан 2-нче гвардия берләштерелгән кораллы армиясе командующие<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Бүләкләре ==
Ул 2-нче дәрәҗә "Ватан алдындагы хезмәтләре өчен" ордены медале<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>, Суворов медале, Батырлык ордены<ref>{{Cite web|url=https://vod-str.ru/rais-tatarstana-vstretilsja-s-geroem-rossii-general-lejtenantom-ramilem-ibatullinym/|title=Раис Татарстана встретился с Героем России генерал-лейтенантом Рамилем Ибатуллиным|date=2025-06-07|publisher=ВОД "Союз Танкистов России"|accessdate=2025-11-12}}</ref>, шулай ук Оборона министрлыгы бүләкләре һәм [[«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены|"Татарстан Республикасы алдындагы хезмәтләре өчен" ордены]]<ref>{{Cite web|url=https://героипфо.рф/?id=16271|title=Рустам Минниханов встретился с Героем России Рамилем Ибатуллиным|date=2025-06-06|publisher=Герои Отечества|accessdate=2025-11-12}}</ref> белән бүләкләнгән.
2025 елның 21 февралендә Россия Президенты Указы белән аңа "хәрби бурычын үтәгәндә күрсәткән батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен" [[Россия Федерациясе Каһарманы|Россия Федерациясе Герое]] исеме бирелә һәм [[«Алтын Йолдыз» медале (РФ)|Алтын Йолдыз медале]] тапшырыла<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Россиянең Украинадагы махсус хәрби операциясендә катнашучылар]]
[[Төркем:Россия Федерациясе Кораллы көчләренең Гомумхәрби академиясен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Казан танк университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Суворов медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:II дәрәҗә «Ватан алдында казанышлар өчен» орденының медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:Хәрби казанышлар өчен ордены (РФ) кавалерлары]]
[[Төркем:Батырлык ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Россиянең Александр Невский ордены кавалерлары]]
[[Төркем:РФ Каһарманнары]]
[[Төркем:РФ генерал-лейтенантлары]]
[[Төркем:Апас районында туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1976 елда туганнар]]
[[Төркем:22 октябрь көнне туганнар]]
jd5t4gha7w3fh0kxc1lvo86yad3ohbd
5958213
5958212
2026-06-10T14:44:36Z
Марьям Султанбаева
51425
5958213
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Рамил Рәхмәтулла улы Ибәтуллин''' (1976 елның 22 октябрендә [[Татарстан]]дың [[Апас районы]] [[Багыш]] авылында туган<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>) — Россия хәрби хезмәткәре, гвардия генерал-лейтенанты, Үзәк хәрби округның 2 нче гвардия берләштерелгән кораллы армиясе командующие, [[Россия Федерациясе Каһарманы|Россия Федерациясе Герое (2025)]]<ref name="hero">{{Cite web|url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=35809|title=Рамиль Рахматуллович Ибатуллин|publisher=Герои страны|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Биография ==
1994 елда [[Чирмешән (Апас районы)|Чирмешән]] мәктәбен,<ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref> [[Казан танк университеты|Казан Югары Танк Командирлык Училищесын]]<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>, М. В. Фрунзе исемендәге Бердәм Кораллы Көчләр академиясен<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>, Россия Федерациясе Кораллы Көчләре Генераль штабының Хәрби академиясен тәмамлаган<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Хәрби хезмәт вакытында взвод командирыннан тау мотоаткыч бригадасы командирына кадәр командалык вазифаларын үти<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Көньяк Федераль округында Резерв Командировкасы Идарәсе начальнигы вазифасын били<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2018 елның 16 гыйнварыннан 55 нче аерым мотоаткычлар бригадасы (тау) командиры.
2021 елның 22 июленнән 90-нчы гвардия танк дивизиясе командиры<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2022 елның июненнән ул 41-нче Берләшкән Кораллы Армия командующие урынбасары вазифасын били<ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2022 елның 24 декабрендә аңа генерал-майор дәрәҗәсе бирелә<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref><ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2024 елның ахырында аңа [[генерал-лейтенант]] дәрәҗәсе бирелә<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2024 елдан 2-нче гвардия берләштерелгән кораллы армиясе командующие<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Бүләкләре ==
Ул 2-нче дәрәҗә «Ватан алдындагы хезмәтләре өчен» ордены медале<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>, Суворов медале, Батырлык ордены<ref>{{Cite web|url=https://vod-str.ru/rais-tatarstana-vstretilsja-s-geroem-rossii-general-lejtenantom-ramilem-ibatullinym/|title=Раис Татарстана встретился с Героем России генерал-лейтенантом Рамилем Ибатуллиным|date=2025-06-07|publisher=ВОД "Союз Танкистов России"|accessdate=2025-11-12}}</ref>, шулай ук Оборона министрлыгы бүләкләре һәм [[«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены|«Татарстан Республикасы алдындагы хезмәтләре өчен» ордены]]<ref>{{Cite web|url=https://героипфо.рф/?id=16271|title=Рустам Минниханов встретился с Героем России Рамилем Ибатуллиным|date=2025-06-06|publisher=Герои Отечества|accessdate=2025-11-12}}</ref> белән бүләкләнгән.
2025 елның 21 февралендә Россия Президенты Указы белән аңа «хәрби бурычын үтәгәндә күрсәткән батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен» [[Россия Федерациясе Каһарманы|Россия Федерациясе Герое]] исеме бирелә һәм [[«Алтын Йолдыз» медале (РФ)|Алтын Йолдыз медале]] тапшырыла<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Россиянең Украинадагы махсус хәрби операциясендә катнашучылар]]
[[Төркем:Россия Федерациясе Кораллы көчләренең Гомумхәрби академиясен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Казан танк университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Суворов медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:II дәрәҗә «Ватан алдында казанышлар өчен» орденының медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:Хәрби казанышлар өчен ордены (РФ) кавалерлары]]
[[Төркем:Батырлык ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Россиянең Александр Невский ордены кавалерлары]]
[[Төркем:РФ Каһарманнары]]
[[Төркем:РФ генерал-лейтенантлары]]
[[Төркем:Апас районында туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1976 елда туганнар]]
[[Төркем:22 октябрь көнне туганнар]]
t4h0ykune1p3lc6n9i6b9vg6jpar0lk
5958215
5958213
2026-06-10T14:45:53Z
Марьям Султанбаева
51425
Марьям Султанбаева [[Ибәтуллин Рамил Рәхмәтулла улы]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Рамил Ибәтуллин]]
5958213
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
'''Рамил Рәхмәтулла улы Ибәтуллин''' (1976 елның 22 октябрендә [[Татарстан]]дың [[Апас районы]] [[Багыш]] авылында туган<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>) — Россия хәрби хезмәткәре, гвардия генерал-лейтенанты, Үзәк хәрби округның 2 нче гвардия берләштерелгән кораллы армиясе командующие, [[Россия Федерациясе Каһарманы|Россия Федерациясе Герое (2025)]]<ref name="hero">{{Cite web|url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=35809|title=Рамиль Рахматуллович Ибатуллин|publisher=Герои страны|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Биография ==
1994 елда [[Чирмешән (Апас районы)|Чирмешән]] мәктәбен,<ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref> [[Казан танк университеты|Казан Югары Танк Командирлык Училищесын]]<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>, М. В. Фрунзе исемендәге Бердәм Кораллы Көчләр академиясен<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>, Россия Федерациясе Кораллы Көчләре Генераль штабының Хәрби академиясен тәмамлаган<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Хәрби хезмәт вакытында взвод командирыннан тау мотоаткыч бригадасы командирына кадәр командалык вазифаларын үти<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Көньяк Федераль округында Резерв Командировкасы Идарәсе начальнигы вазифасын били<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2018 елның 16 гыйнварыннан 55 нче аерым мотоаткычлар бригадасы (тау) командиры.
2021 елның 22 июленнән 90-нчы гвардия танк дивизиясе командиры<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2022 елның июненнән ул 41-нче Берләшкән Кораллы Армия командующие урынбасары вазифасын били<ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2022 елның 24 декабрендә аңа генерал-майор дәрәҗәсе бирелә<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref><ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2024 елның ахырында аңа [[генерал-лейтенант]] дәрәҗәсе бирелә<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2024 елдан 2-нче гвардия берләштерелгән кораллы армиясе командующие<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Бүләкләре ==
Ул 2-нче дәрәҗә «Ватан алдындагы хезмәтләре өчен» ордены медале<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>, Суворов медале, Батырлык ордены<ref>{{Cite web|url=https://vod-str.ru/rais-tatarstana-vstretilsja-s-geroem-rossii-general-lejtenantom-ramilem-ibatullinym/|title=Раис Татарстана встретился с Героем России генерал-лейтенантом Рамилем Ибатуллиным|date=2025-06-07|publisher=ВОД "Союз Танкистов России"|accessdate=2025-11-12}}</ref>, шулай ук Оборона министрлыгы бүләкләре һәм [[«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены|«Татарстан Республикасы алдындагы хезмәтләре өчен» ордены]]<ref>{{Cite web|url=https://героипфо.рф/?id=16271|title=Рустам Минниханов встретился с Героем России Рамилем Ибатуллиным|date=2025-06-06|publisher=Герои Отечества|accessdate=2025-11-12}}</ref> белән бүләкләнгән.
2025 елның 21 февралендә Россия Президенты Указы белән аңа «хәрби бурычын үтәгәндә күрсәткән батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен» [[Россия Федерациясе Каһарманы|Россия Федерациясе Герое]] исеме бирелә һәм [[«Алтын Йолдыз» медале (РФ)|Алтын Йолдыз медале]] тапшырыла<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Россиянең Украинадагы махсус хәрби операциясендә катнашучылар]]
[[Төркем:Россия Федерациясе Кораллы көчләренең Гомумхәрби академиясен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Казан танк университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Суворов медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:II дәрәҗә «Ватан алдында казанышлар өчен» орденының медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:Хәрби казанышлар өчен ордены (РФ) кавалерлары]]
[[Төркем:Батырлык ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Россиянең Александр Невский ордены кавалерлары]]
[[Төркем:РФ Каһарманнары]]
[[Төркем:РФ генерал-лейтенантлары]]
[[Төркем:Апас районында туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1976 елда туганнар]]
[[Төркем:22 октябрь көнне туганнар]]
t4h0ykune1p3lc6n9i6b9vg6jpar0lk
5958260
5958215
2026-06-10T15:21:02Z
Марьям Султанбаева
51425
5958260
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{Фш|Ибәтуллин}}
'''Рамил Рәхмәтулла улы Ибәтуллин''' (1976 елның 22 октябрендә [[Татарстан]]дың [[Апас районы]] [[Багыш]] авылында туган<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>) — Россия хәрби хезмәткәре, гвардия генерал-лейтенанты, Үзәк хәрби округның 2 нче гвардия берләштерелгән кораллы армиясе командующие, [[Россия Федерациясе Каһарманы|Россия Федерациясе Герое (2025)]]<ref name="hero">{{Cite web|url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=35809|title=Рамиль Рахматуллович Ибатуллин|publisher=Герои страны|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Биография ==
1994 елда [[Чирмешән (Апас районы)|Чирмешән]] мәктәбен,<ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref> [[Казан танк университеты|Казан Югары Танк Командирлык Училищесын]]<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>, М. В. Фрунзе исемендәге Бердәм Кораллы Көчләр академиясен<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>, Россия Федерациясе Кораллы Көчләре Генераль штабының Хәрби академиясен тәмамлаган<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Хәрби хезмәт вакытында взвод командирыннан тау мотоаткыч бригадасы командирына кадәр командалык вазифаларын үти<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Көньяк Федераль округында Резерв Командировкасы Идарәсе начальнигы вазифасын били<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2018 елның 16 гыйнварыннан 55 нче аерым мотоаткычлар бригадасы (тау) командиры.
2021 елның 22 июленнән 90-нчы гвардия танк дивизиясе командиры<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2022 елның июненнән ул 41-нче Берләшкән Кораллы Армия командующие урынбасары вазифасын били<ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2022 елның 24 декабрендә аңа генерал-майор дәрәҗәсе бирелә<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref><ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2024 елның ахырында аңа [[генерал-лейтенант]] дәрәҗәсе бирелә<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2024 елдан 2-нче гвардия берләштерелгән кораллы армиясе командующие<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Бүләкләре ==
Ул 2-нче дәрәҗә «Ватан алдындагы хезмәтләре өчен» ордены медале<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>, Суворов медале, Батырлык ордены<ref>{{Cite web|url=https://vod-str.ru/rais-tatarstana-vstretilsja-s-geroem-rossii-general-lejtenantom-ramilem-ibatullinym/|title=Раис Татарстана встретился с Героем России генерал-лейтенантом Рамилем Ибатуллиным|date=2025-06-07|publisher=ВОД "Союз Танкистов России"|accessdate=2025-11-12}}</ref>, шулай ук Оборона министрлыгы бүләкләре һәм [[«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены|«Татарстан Республикасы алдындагы хезмәтләре өчен» ордены]]<ref>{{Cite web|url=https://героипфо.рф/?id=16271|title=Рустам Минниханов встретился с Героем России Рамилем Ибатуллиным|date=2025-06-06|publisher=Герои Отечества|accessdate=2025-11-12}}</ref> белән бүләкләнгән.
2025 елның 21 февралендә Россия Президенты Указы белән аңа «хәрби бурычын үтәгәндә күрсәткән батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен» [[Россия Федерациясе Каһарманы|Россия Федерациясе Герое]] исеме бирелә һәм [[«Алтын Йолдыз» медале (РФ)|Алтын Йолдыз медале]] тапшырыла<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Россиянең Украинадагы махсус хәрби операциясендә катнашучылар]]
[[Төркем:Россия Федерациясе Кораллы көчләренең Гомумхәрби академиясен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Казан танк университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Суворов медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:II дәрәҗә «Ватан алдында казанышлар өчен» орденының медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:Хәрби казанышлар өчен ордены (РФ) кавалерлары]]
[[Төркем:Батырлык ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Россиянең Александр Невский ордены кавалерлары]]
[[Төркем:РФ Каһарманнары]]
[[Төркем:РФ генерал-лейтенантлары]]
[[Төркем:Апас районында туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1976 елда туганнар]]
[[Төркем:22 октябрь көнне туганнар]]
3rl6mpyruziuew5tm5d46p1z0mo7b59
5958272
5958260
2026-06-10T15:27:52Z
Марьям Султанбаева
51425
викилаштырыу
5958272
wikitext
text/x-wiki
{{Шәхес}}
{{Фш|Ибәтуллин}}
'''Рамил Рәхмәтулла улы Ибәтуллин''' ([[1976 ел]]ның [[22 октябрь|22 октябрендә]] [[Татарстан]]ның [[Апас районы]] [[Багыш]] авылында туган<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>) — Россия хәрби хезмәткәре, гвардия генерал-лейтенанты, Үзәк хәрби округның 2 нче гвардия берләштерелгән кораллы армиясе командующие, [[Россия Федерациясе Каһарманы|Россия Федерациясе Герое (2025)]]<ref name="hero">{{Cite web|url=https://warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=35809|title=Рамиль Рахматуллович Ибатуллин|publisher=Герои страны|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Биография ==
1994 елда [[Чирмешән (Апас районы)|Чирмешән]] мәктәбен,<ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref> [[Казан танк университеты|Казан Югары Танк Командирлык Училищесын]]<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>, М. В. Фрунзе исемендәге Бердәм Кораллы Көчләр академиясен<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>, Россия Федерациясе Кораллы Көчләре Генераль штабының Хәрби академиясен тәмамлаган<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Хәрби хезмәт вакытында взвод командирыннан тау мотоаткыч бригадасы командирына кадәр командалык вазифаларын үти<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
Көньяк Федераль округында Резерв Командировкасы Идарәсе начальнигы вазифасын били<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2018 елның 16 гыйнварыннан 55 нче аерым мотоаткычлар бригадасы (тау) командиры.
2021 елның 22 июленнән 90-нчы гвардия танк дивизиясе командиры<ref name="kp">{{Cite web|url=https://www.chel.kp.ru/online/news/4373184/|title=В чебаркульской танковой дивизии назначен новый командир|date=2022-07-22|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2022 елның июненнән ул 41-нче Берләшкән Кораллы Армия командующие урынбасары вазифасын били<ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2022 елның 24 декабрендә аңа генерал-майор дәрәҗәсе бирелә<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref><ref name="zemlyak2">{{Cite web|url=https://apastovo.ru/news/reklamnyiy-banner/ramil-ibatullin-udostoen-vysokogo-voinskogo-zvaniia|title=Рамиль Ибатуллин удостоен высокого воинского звания|date=2024-12-24|publisher=Апастово-Информ|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2024 елның ахырында аңа [[генерал-лейтенант]] дәрәҗәсе бирелә<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
2024 елдан 2-нче гвардия берләштерелгән кораллы армиясе командующие<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Бүләкләре ==
Ул 2-нче дәрәҗә «Ватан алдындагы хезмәтләре өчен» ордены медале<ref name="zemlyak">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/ego-boevoi-put-primer-dlya-mnogix-glava-apastovo-rasskazal-o-geroe-zemlyake-5961343|title=«Его боевой путь — пример для многих»: глава Апастово рассказал о герое-земляке|author=Эльза Кузнецова|date=2024-10-14|publisher=[[Татар-информ (информационное агентство)|Татар-информ]]|accessdate=2025-11-12}}</ref>, Суворов медале, Батырлык ордены<ref>{{Cite web|url=https://vod-str.ru/rais-tatarstana-vstretilsja-s-geroem-rossii-general-lejtenantom-ramilem-ibatullinym/|title=Раис Татарстана встретился с Героем России генерал-лейтенантом Рамилем Ибатуллиным|date=2025-06-07|publisher=ВОД "Союз Танкистов России"|accessdate=2025-11-12}}</ref>, шулай ук Оборона министрлыгы бүләкләре һәм [[«Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены|«Татарстан Республикасы алдындагы хезмәтләре өчен» ордены]]<ref>{{Cite web|url=https://героипфо.рф/?id=16271|title=Рустам Минниханов встретился с Героем России Рамилем Ибатуллиным|date=2025-06-06|publisher=Герои Отечества|accessdate=2025-11-12}}</ref> белән бүләкләнгән.
2025 елның 21 февралендә Россия Президенты Указы белән аңа «хәрби бурычын үтәгәндә күрсәткән батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен» [[Россия Федерациясе Каһарманы|Россия Федерациясе Герое]] исеме бирелә һәм [[«Алтын Йолдыз» медале (РФ)|Алтын Йолдыз медале]] тапшырыла<ref name="рт">{{Cite web|url=https://rt-online.ru/news/urozhenecz-apastovskogo-rajona-ramil-ibatullin-stal-geroem-rossii|title=Уроженец Апастовского района Рамиль Ибатуллин стал Героем России|date=2025-02-22|publisher=Республик Татарстан|accessdate=2025-11-12}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Россиянең Украинадагы махсус хәрби операциясендә катнашучылар]]
[[Төркем:Россия Федерациясе Кораллы көчләренең Гомумхәрби академиясен тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Казан танк университетын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Суворов медале белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:II дәрәҗә «Ватан алдында казанышлар өчен» орденының медале белән бүләкләнгәннәр]]
[[Төркем:Хәрби казанышлар өчен ордены (РФ) кавалерлары]]
[[Төркем:Батырлык ордены кавалерлары]]
[[Төркем:Россиянең Александр Невский ордены кавалерлары]]
[[Төркем:РФ Каһарманнары]]
[[Төркем:РФ генерал-лейтенантлары]]
[[Төркем:Апас районында туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]]
[[Төркем:1976 елда туганнар]]
[[Төркем:22 октябрь көнне туганнар]]
tgy9zccoro42hpq6nzuqc2tzjtq21yu
Ибәтуллин Рамил Рәхмәтулла улы
0
1491696
5958216
2026-06-10T14:45:53Z
Марьям Султанбаева
51425
Марьям Султанбаева [[Ибәтуллин Рамил Рәхмәтулла улы]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Рамил Ибәтуллин]]
5958216
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Рамил Ибәтуллин]]
o4v05n3hqf01bm11k4cl902hrcbboan
Шертвитис Томас Альгисович
0
1491697
5958218
2026-06-10T14:46:30Z
Марьям Султанбаева
51425
Марьям Султанбаева [[Шертвитис Томас Альгисович]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Томас Шертвитис]]
5958218
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Томас Шертвитис]]
ibjqg1v7qaxuwk6eceaw91jcoxmakjx
Бәхәс:Шертвитис Томас Альгисович
1
1491698
5958220
2026-06-10T14:46:30Z
Марьям Султанбаева
51425
Марьям Султанбаева [[Бәхәс:Шертвитис Томас Альгисович]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Бәхәс:Томас Шертвитис]]
5958220
wikitext
text/x-wiki
#ЮНӘЛТҮ [[Бәхәс:Томас Шертвитис]]
0bgo295rfxnf1q4ln3w2ruvae63sskz
Татар-информ (информационное агентство)
0
1491699
5958221
2026-06-10T14:47:18Z
Марьям Султанбаева
51425
[[Татар-информ]] битенә юнәлтү
5958221
wikitext
text/x-wiki
#юнәлтү [[Татар-информ]]
ez34o1yhhj2io7so41of3bj1juof3q4
Aurus Senat
0
1491700
5958224
2026-06-10T14:53:45Z
Марьям Султанбаева
51425
«[[:ru:Special:Redirect/revision/153399482|Aurus Senat]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5958224
wikitext
text/x-wiki
'''Aurus Senat''' ({{Lang-ru|А́урус Сена́т}}) - [[Россия]] югары класслы автомобиле, [[Татарстан|аны]] [[Мәскәү|Мәскәүдәге]] FSUE NAMI һәм [[Алабуга]] шәһәрендәге [[Соллерс-Алабуга|Sollers Alabug]] компанияләре җитештерә<ref>{{Cite web|url=https://www.autonews.ru/news/5af018769a7947105a76e746|title=Кортеж для президента: 5 фактов о новом лимузине Путина|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180523093122/https://www.autonews.ru/news/5af018769a7947105a76e746|archivedate=2018-05-23|accessdate=2018-05-09}}</ref>.
Ул ике кузов стилендә җитештерелә: "Aurus Senat" седаны һәм "Aurus Senat Limousine" лимузины<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/ekonomika/6074504|title=Дилеры Aurus начнут принимать заявки на автомобиль с 15 февраля|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190204080924/https://tass.ru/ekonomika/6074504|archivedate=2019-02-04|accessdate=2019-02-04}}</ref>. Бронялы Aurus Senat лимузины - Россия Президенты һәм Премьер-министрының төп рәсми машинасы. Модельнең исеме [[Мәскәү кремле|Мәскәү Кремленең]] Сенат манарасына нигезләнеп сайланган<ref>{{Cite web|url=http://tass.ru/ekonomika/5181264|title=Автомобили проекта «Кортеж» получили имена кремлёвских башен|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509012506/http://tass.ru/ekonomika/5181264|archivedate=2018-05-09|accessdate=2018-05-11}}</ref>.
== Тасвирлама ==
[[Файл:2018_inauguration_of_Vladimir_Putin_26.jpg|сулда|мини|Сенат лимузины - [[Россия Федерациясе Президенты|Россия Президенты]] рәсми машинасы (2018 елның 7 мае)]]
Aurus Senat 2012 елдан бирле FSUE NAMI тарафыннан генераль директор М. Нагайцев җитәкчелегендә, ә 2014 елдан проект директоры, соңрак генераль директор [[Гайсин, Сергей Владимирович|С.]] [[Гайсин, Сергей Владимирович|Гайсин]] җитәкчелегендә Россия Президенты өчен җитәкче машиналар булдыру буенча Cortege проекты кысаларында эшләнә. Aurus Senat лимузины һәм седаны беренче тапкыр 2018 елның 7 маенда Россия Президенты инаугурациясе тантанасында киң җәмәгатьчелеккә тәкъдим ителә<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/news/oficial-no-pokazan-aurus-on-zhe-limuzin-proekta-kortezh|title=Официально показан Aurus, он же лимузин проекта Кортеж|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911111418/https://autoreview.ru/news/oficial-no-pokazan-aurus-on-zhe-limuzin-proekta-kortezh|archivedate=2021-09-11|author=Игорь Владимирский|date=2018-05-07|publisher=[[Авторевю]]|accessdate=2021-09-11}}</ref><ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://news.drom.ru/60489.html|title=Царь-машина: Путин приехал на инаугурацию на лимузине проекта «Кортеж»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180507222436/https://news.drom.ru/60489.html|archivedate=2018-05-07|accessdate=2020-01-21}}</ref>.
2018 елның 16 июлендә Хельсинкида узган Россия-АКШ саммиты Россия президентының Aurus машиналары белән беренче чит ил сәфәре була. Лимузиннар, седаннар һәм микроавтобуслар Финляндия башкаласына алдан самолет белән китерелә<ref>{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5b4779209a7947254ee36ec9?from=newsfeed|title=Путинский лимузин «Кортеж» доставили в Хельсинки|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180712184341/https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5b4779209a7947254ee36ec9?from=newsfeed|archivedate=2018-07-12|accessdate=2018-07-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://iz.ru/767377/2018-07-16/putin-budet-ezdit-po-khelsinki-na-avtomobile-kortezh|title=Путин будет ездить по Хельсинки на автомобиле «Кортеж»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180717152513/https://iz.ru/767377/2018-07-16/putin-budet-ezdit-po-khelsinki-na-avtomobile-kortezh|archivedate=2018-07-17|accessdate=2018-07-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rt.com/news/433337-putin-limo-aurus-finland/|title=Putin’s new Aurus limo makes foreign debut in Finland|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180717175048/https://www.rt.com/news/433337-putin-limo-aurus-finland/|archivedate=2018-07-17|accessdate=2018-07-17}}</ref>.
Aurus Senat 2018 елгы Мәскәү халыкара автосалонында<ref>{{Cite web|url=https://www.zr.ru/content/articles/913630-moskovskij-avtosalon-2018/|title=Kia Ceed и другие премьеры Московского автосалона 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911111623/https://www.zr.ru/content/articles/913630-moskovskij-avtosalon-2018/|archivedate=2021-09-11|author=Кирилл Бревдо|date=2018-08|work=[[За рулём]]|accessdate=2021-09-11}}</ref> һәм 2019 елгы Женева халыкара автосалонында тәкъдим ителә. Aurus-412300 Senat седаны нигезендә Җиңү парады өчен алты парад кабриолеты, Aurus-412314, ясалган<ref>{{Cite web|url=https://www.mk.ru/politics/2019/04/30/tayny-razrabotki-putinskogo-limuzina-aurus-kakie-mashiny-pokazhut-na-parade.html|title=Тайны разработки «путинского» лимузина Aurus: какие машины покажут на параде|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190502140212/https://www.mk.ru/politics/2019/04/30/tayny-razrabotki-putinskogo-limuzina-aurus-kakie-mashiny-pokazhut-na-parade.html|archivedate=2019-05-02|accessdate=2019-05-02}}</ref>.
Aurus Senat гибрид көч агрегаты белән җиһазландырылган, шул исәптән Porsche Engineering тарафыннан эшләнгән 4,4 литрлы V8 турбокомпрессорлы бензин двигателе. Модель NAMI тарафыннан эшләнгән 6,6 литрлы V12 двигателе белән җиһазландырылырга тиеш, ул дүрт турбокомпрессор белән җиһазландырылган һәм якынча 830 ат көче белән исәпләнә.<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/articles/v-zerkale-zadnego-vida/gorshki_i_bogi|title=Как сделан мотор V12 для Кортежа и зачем его порежут на «горшки»?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200724104454/https://autoreview.ru/articles/v-zerkale-zadnego-vida/gorshki_i_bogi|archivedate=2020-07-24|author=Сергей Знаемский|date=2016-09|publisher=[[Авторевю]], № 18, 2016|accessdate=2020-01-21}}</ref><ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://news.drom.ru/60489.html|title=Царь-машина: Путин приехал на инаугурацию на лимузине проекта «Кортеж»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180507222436/https://news.drom.ru/60489.html|archivedate=2018-05-07|accessdate=2020-01-21}}</ref> 2021 елда водород ягулыгы белән эшләүче Aurus Senat FCEV электр машинасының прототибын күрсәтәләр (ул ягулык элементлары белән эшли торган электр приводын куллана, алар һавадан кислородны, бактан водородны ала һәм электр энергиясе бүленеп су синтезлый)<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/articles/pryamotok/stanciya-vodorodnaya|title=На голубом газу: зачем Россия берет курс на водородное будущее?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705191247/https://autoreview.ru/articles/pryamotok/stanciya-vodorodnaya|archivedate=2022-07-05|author=Сергей Знаемский|date=2021-12|publisher=[[Авторевю]], № 12, 2021|accessdate=2022-07-04}}</ref>.
2019 елның августында, Мәскәү күргәзмә залы ачылышында, Aurus Senat седанының төп бәясе игълан ителә: 18 миллион сум (ул вакыттагы курс буенча якынча 275 000 доллар). 2021 елның февраль ахырында ВКонтактедагы рәсми Aurus Russia төркеме администрациясе 22 миллион сум (хәзерге курс буенча якынча 296 000 доллар бәясендә алдан килешүләр төзелүен хәбәр итә <ref>{{Cite web|url=https://dr1ver.ru/6722-cena-aurus-senat-22-milliona-rublej.html|title=Седаны Aurus Senat стали дороже на четыре миллиона рублей|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411101901/https://dr1ver.ru/6722-cena-aurus-senat-22-milliona-rublej.html|archivedate=2021-04-11|date=2021-02-22|language=ru|work=dr1ver.ru|accessdate=2021-02-22}}</ref>. Алабугада җыелган серияле машиналарның беренче җибәрүләре 2021 елның маенда планлаштырыла<ref>{{Cite web|url=https://www.autostat.ru/news/45591/|title=Первые автомобили Aurus Senat будут готовы к отправке клиентам в мае 2021 года|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509212202/https://www.autostat.ru/news/45591/|archivedate=2021-05-09|author=Александр Чупров|date=2020-09-18|work=Автостат|accessdate=2020-09-18}}</ref>.
2020 елның сентябреннән бирле Aurus Senat Россия Федерациясе субъектлары җитәкчеләре тарафыннан рәсми чараларда кулланыла. Аерым алганда, кар кебек ап-ак седан Татарстан Республикасы Президенты инаугурациясе вакытында кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/481464|title=«Эти 10 лет были золотыми для Татарстана!»: как Минниханов начал новый срок|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029180153/https://www.business-gazeta.ru/article/481464|archivedate=2020-10-29|author=Елена Чернобровкина, Иван Скрябин, Ксения Соколова, Эльвира Самигуллина|date=2020-09-18|work=[[Бизнес Online]]|accessdate=2020-09-18}}</ref>.
Aurus Lafet катафалы шулай ук Aurus Senat нигезендә эшләнгән, ул беренче тапкыр 2021 елның 10 сентябрендә вафат булган [[Россия Федерациясе ватандашлар саклануы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм бәла-каза нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы|Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы]] җитәкчесе [[Евгений Зиничев|Евгений Зиничевның]] җеназасында кулланылган<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/news/katafalk-aurus-lafet-vpervye-poyavilsya-na-publike|title=Катафалк Аурус Лафет впервые появился на публике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911054304/https://autoreview.ru/news/katafalk-aurus-lafet-vpervye-poyavilsya-na-publike|archivedate=2021-09-11|author=Игорь Владимирский|date=2021-09-10|publisher=[[Авторевю]]|accessdate=2021-09-11}}</ref>.
2024 елның 7 маенда яңартылган Aurus Senat лимузины тәкъдим ителә<ref>{{Cite web|url=https://nami.ru/news/1633|title=Представлен новый официальный лимузин Президента России и электрические мотоциклы AURUS|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509203645/https://nami.ru/news/1633|archivedate=2024-05-09|accessdate=2024-05-09}}</ref>.
2024 елның июнендә, Төньяк Кореягә сәфәрендә, Владимир Путин Төньяк Корея лидеры Ким Чен Ынга Aurus Senat машинасын бүләк итә.<ref>{{Cite web|url=https://rg.ru/2024/06/19/putin-podaril-lideru-kndr-aurus-senat-chto-eto-za-avtomobil.html|title=Путин подарил лидеру КНДР Aurus Senat: что это за автомобиль|date=2024-06-19|language=ru|work=Российская газета|accessdate=2025-11-22}}</ref>
== Фотогалерея ==
<gallery>
Файл:Vladimir_Putin_arrives_in_Helsinki,_16_July_2018_(4).jpg|альт=На саммите Россия — США в Хельсинки, 2018| 2018 елда Хельсинкида узган Россия-АКШ саммитында
Файл:Aurus_Senat,_GIMS_2019,_Le_Grand-Saconnex_(GIMS1173).jpg|альт=Aurus Senat на Женевском автосалоне (2019)| Женева автосалонында Aurus Senat (2019)
Файл:2019_Moscow_Victory_Day_Parade_21.jpg|альт=Кабриолет Aurus Senat во время парада на Красной площади 9 мая 2019 года| 2019 елның 9 маенда Кызыл мәйдандагы парад вакытында Aurus Senat кабриолеты.
Файл:Aurus_Senat_Genf_2019_1Y7A5474.jpg|альт=Aurus Senat, вид сзади| Aurus Senat, арткы күренеш
Файл:Деревянный_макет_лимузина_Aurus_у_музея_Гаража_особого_назначения_(52308209201).jpg|альт=Деревянный макет лимузина Aurus Senat на ВДНХ| ВДНХда Aurus Senat лимузинының агач макеты
Файл:Aurus_Senat_Cabriolet_2021_stamp_of_Russia.jpg|альт=Почтовая марка 2021 год| 2021 елгы почта маркасы
Файл:P20250815DT-0942_President_Donald_Trump_meets_with_Russian_President_Vladimir_Putin_at_Joint_Base_Elmendorf_Richardson_in_Anchorage,_Alaska.jpg|альт=Рядом с Кадиллаком президента США на саммите Россия — США, Аляска, 2025| 2025 елда Аляскада Россия-АКШ саммитында [[АКШ президенты|АКШ президентының]] Cadillac машинасы янында.
Файл:Aurus_Senat_Limousine_L700_at_UMMC_museum_(2026-02-13)_-_0_4.jpg|альт=Aurus Senat Limousine L700 в музее автомобильной техники УГМК| UMMC Автомобиль музеенда Aurus Senat L700 лимузины
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* {{Official|https://senat.nami.ru}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=f5oJfbNTXWE На инаугурацию Владимир Путин приехал на автомобиле отечественного производства] Архивная копия от 17 мая 2019 на Wayback Machine — проезд по территории Кремля во время инаугурации на автомобиле Aurus Senat Limousine
* [https://autogoda.ru/news/podvedeny-itogi-premii-avtomobil-goda-v-rossii-2022/ Лучший автомобиль 2022 года в России]
* [https://autogoda.ru/news/obyavleny-pobediteli-ezhegodnoy-natsionalnoy-premii-avtomobil-goda-v-rossii-2023/ Лучший автомобиль 2023 года в России]
[[Төркем:Гибрид автомобильләр]]
[[Төркем:Седаннар]]
[[Төркем:Кабриолетлар]]
[[Төркем:Aurus автомобильләре]]
brdo0owcjuyffs0cqo32w1uygh1vqbx
5958225
5958224
2026-06-10T14:53:54Z
Марьям Султанбаева
51425
«[[:ru:Special:Redirect/revision/153399482|Aurus Senat]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5958225
wikitext
text/x-wiki
{{Автомобиль|платформа=«{{comment|ЕМП|единая модульная платформа}}»|компоновка={{П4-компоновка}}|дизайнер=}}'''Aurus Senat''' ({{Lang-ru|А́урус Сена́т}}) - [[Россия]] югары класслы автомобиле, [[Татарстан|аны]] [[Мәскәү|Мәскәүдәге]] FSUE NAMI һәм [[Алабуга]] шәһәрендәге [[Соллерс-Алабуга|Sollers Alabug]] компанияләре җитештерә<ref>{{Cite web|url=https://www.autonews.ru/news/5af018769a7947105a76e746|title=Кортеж для президента: 5 фактов о новом лимузине Путина|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180523093122/https://www.autonews.ru/news/5af018769a7947105a76e746|archivedate=2018-05-23|accessdate=2018-05-09}}</ref>.
Ул ике кузов стилендә җитештерелә: "Aurus Senat" седаны һәм "Aurus Senat Limousine" лимузины<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/ekonomika/6074504|title=Дилеры Aurus начнут принимать заявки на автомобиль с 15 февраля|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190204080924/https://tass.ru/ekonomika/6074504|archivedate=2019-02-04|accessdate=2019-02-04}}</ref>. Бронялы Aurus Senat лимузины - Россия Президенты һәм Премьер-министрының төп рәсми машинасы. Модельнең исеме [[Мәскәү кремле|Мәскәү Кремленең]] Сенат манарасына нигезләнеп сайланган<ref>{{Cite web|url=http://tass.ru/ekonomika/5181264|title=Автомобили проекта «Кортеж» получили имена кремлёвских башен|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509012506/http://tass.ru/ekonomika/5181264|archivedate=2018-05-09|accessdate=2018-05-11}}</ref>.
== Тасвирлама ==
[[Файл:2018_inauguration_of_Vladimir_Putin_26.jpg|сулда|мини|Сенат лимузины - [[Россия Федерациясе Президенты|Россия Президенты]] рәсми машинасы (2018 елның 7 мае)]]
Aurus Senat 2012 елдан бирле FSUE NAMI тарафыннан генераль директор М. Нагайцев җитәкчелегендә, ә 2014 елдан проект директоры, соңрак генераль директор [[Гайсин, Сергей Владимирович|С.]] [[Гайсин, Сергей Владимирович|Гайсин]] җитәкчелегендә Россия Президенты өчен җитәкче машиналар булдыру буенча Cortege проекты кысаларында эшләнә. Aurus Senat лимузины һәм седаны беренче тапкыр 2018 елның 7 маенда Россия Президенты инаугурациясе тантанасында киң җәмәгатьчелеккә тәкъдим ителә<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/news/oficial-no-pokazan-aurus-on-zhe-limuzin-proekta-kortezh|title=Официально показан Aurus, он же лимузин проекта Кортеж|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911111418/https://autoreview.ru/news/oficial-no-pokazan-aurus-on-zhe-limuzin-proekta-kortezh|archivedate=2021-09-11|author=Игорь Владимирский|date=2018-05-07|publisher=[[Авторевю]]|accessdate=2021-09-11}}</ref><ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://news.drom.ru/60489.html|title=Царь-машина: Путин приехал на инаугурацию на лимузине проекта «Кортеж»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180507222436/https://news.drom.ru/60489.html|archivedate=2018-05-07|accessdate=2020-01-21}}</ref>.
2018 елның 16 июлендә Хельсинкида узган Россия-АКШ саммиты Россия президентының Aurus машиналары белән беренче чит ил сәфәре була. Лимузиннар, седаннар һәм микроавтобуслар Финляндия башкаласына алдан самолет белән китерелә<ref>{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5b4779209a7947254ee36ec9?from=newsfeed|title=Путинский лимузин «Кортеж» доставили в Хельсинки|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180712184341/https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5b4779209a7947254ee36ec9?from=newsfeed|archivedate=2018-07-12|accessdate=2018-07-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://iz.ru/767377/2018-07-16/putin-budet-ezdit-po-khelsinki-na-avtomobile-kortezh|title=Путин будет ездить по Хельсинки на автомобиле «Кортеж»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180717152513/https://iz.ru/767377/2018-07-16/putin-budet-ezdit-po-khelsinki-na-avtomobile-kortezh|archivedate=2018-07-17|accessdate=2018-07-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rt.com/news/433337-putin-limo-aurus-finland/|title=Putin’s new Aurus limo makes foreign debut in Finland|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180717175048/https://www.rt.com/news/433337-putin-limo-aurus-finland/|archivedate=2018-07-17|accessdate=2018-07-17}}</ref>.
Aurus Senat 2018 елгы Мәскәү халыкара автосалонында<ref>{{Cite web|url=https://www.zr.ru/content/articles/913630-moskovskij-avtosalon-2018/|title=Kia Ceed и другие премьеры Московского автосалона 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911111623/https://www.zr.ru/content/articles/913630-moskovskij-avtosalon-2018/|archivedate=2021-09-11|author=Кирилл Бревдо|date=2018-08|work=[[За рулём]]|accessdate=2021-09-11}}</ref> һәм 2019 елгы Женева халыкара автосалонында тәкъдим ителә. Aurus-412300 Senat седаны нигезендә Җиңү парады өчен алты парад кабриолеты, Aurus-412314, ясалган<ref>{{Cite web|url=https://www.mk.ru/politics/2019/04/30/tayny-razrabotki-putinskogo-limuzina-aurus-kakie-mashiny-pokazhut-na-parade.html|title=Тайны разработки «путинского» лимузина Aurus: какие машины покажут на параде|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190502140212/https://www.mk.ru/politics/2019/04/30/tayny-razrabotki-putinskogo-limuzina-aurus-kakie-mashiny-pokazhut-na-parade.html|archivedate=2019-05-02|accessdate=2019-05-02}}</ref>.
Aurus Senat гибрид көч агрегаты белән җиһазландырылган, шул исәптән Porsche Engineering тарафыннан эшләнгән 4,4 литрлы V8 турбокомпрессорлы бензин двигателе. Модель NAMI тарафыннан эшләнгән 6,6 литрлы V12 двигателе белән җиһазландырылырга тиеш, ул дүрт турбокомпрессор белән җиһазландырылган һәм якынча 830 ат көче белән исәпләнә.<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/articles/v-zerkale-zadnego-vida/gorshki_i_bogi|title=Как сделан мотор V12 для Кортежа и зачем его порежут на «горшки»?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200724104454/https://autoreview.ru/articles/v-zerkale-zadnego-vida/gorshki_i_bogi|archivedate=2020-07-24|author=Сергей Знаемский|date=2016-09|publisher=[[Авторевю]], № 18, 2016|accessdate=2020-01-21}}</ref><ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://news.drom.ru/60489.html|title=Царь-машина: Путин приехал на инаугурацию на лимузине проекта «Кортеж»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180507222436/https://news.drom.ru/60489.html|archivedate=2018-05-07|accessdate=2020-01-21}}</ref> 2021 елда водород ягулыгы белән эшләүче Aurus Senat FCEV электр машинасының прототибын күрсәтәләр (ул ягулык элементлары белән эшли торган электр приводын куллана, алар һавадан кислородны, бактан водородны ала һәм электр энергиясе бүленеп су синтезлый)<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/articles/pryamotok/stanciya-vodorodnaya|title=На голубом газу: зачем Россия берет курс на водородное будущее?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705191247/https://autoreview.ru/articles/pryamotok/stanciya-vodorodnaya|archivedate=2022-07-05|author=Сергей Знаемский|date=2021-12|publisher=[[Авторевю]], № 12, 2021|accessdate=2022-07-04}}</ref>.
2019 елның августында, Мәскәү күргәзмә залы ачылышында, Aurus Senat седанының төп бәясе игълан ителә: 18 миллион сум (ул вакыттагы курс буенча якынча 275 000 доллар). 2021 елның февраль ахырында ВКонтактедагы рәсми Aurus Russia төркеме администрациясе 22 миллион сум (хәзерге курс буенча якынча 296 000 доллар бәясендә алдан килешүләр төзелүен хәбәр итә <ref>{{Cite web|url=https://dr1ver.ru/6722-cena-aurus-senat-22-milliona-rublej.html|title=Седаны Aurus Senat стали дороже на четыре миллиона рублей|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411101901/https://dr1ver.ru/6722-cena-aurus-senat-22-milliona-rublej.html|archivedate=2021-04-11|date=2021-02-22|language=ru|work=dr1ver.ru|accessdate=2021-02-22}}</ref>. Алабугада җыелган серияле машиналарның беренче җибәрүләре 2021 елның маенда планлаштырыла<ref>{{Cite web|url=https://www.autostat.ru/news/45591/|title=Первые автомобили Aurus Senat будут готовы к отправке клиентам в мае 2021 года|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509212202/https://www.autostat.ru/news/45591/|archivedate=2021-05-09|author=Александр Чупров|date=2020-09-18|work=Автостат|accessdate=2020-09-18}}</ref>.
2020 елның сентябреннән бирле Aurus Senat Россия Федерациясе субъектлары җитәкчеләре тарафыннан рәсми чараларда кулланыла. Аерым алганда, кар кебек ап-ак седан Татарстан Республикасы Президенты инаугурациясе вакытында кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/481464|title=«Эти 10 лет были золотыми для Татарстана!»: как Минниханов начал новый срок|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029180153/https://www.business-gazeta.ru/article/481464|archivedate=2020-10-29|author=Елена Чернобровкина, Иван Скрябин, Ксения Соколова, Эльвира Самигуллина|date=2020-09-18|work=[[Бизнес Online]]|accessdate=2020-09-18}}</ref>.
Aurus Lafet катафалы шулай ук Aurus Senat нигезендә эшләнгән, ул беренче тапкыр 2021 елның 10 сентябрендә вафат булган [[Россия Федерациясе ватандашлар саклануы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм бәла-каза нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы|Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы]] җитәкчесе [[Евгений Зиничев|Евгений Зиничевның]] җеназасында кулланылган<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/news/katafalk-aurus-lafet-vpervye-poyavilsya-na-publike|title=Катафалк Аурус Лафет впервые появился на публике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911054304/https://autoreview.ru/news/katafalk-aurus-lafet-vpervye-poyavilsya-na-publike|archivedate=2021-09-11|author=Игорь Владимирский|date=2021-09-10|publisher=[[Авторевю]]|accessdate=2021-09-11}}</ref>.
2024 елның 7 маенда яңартылган Aurus Senat лимузины тәкъдим ителә<ref>{{Cite web|url=https://nami.ru/news/1633|title=Представлен новый официальный лимузин Президента России и электрические мотоциклы AURUS|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509203645/https://nami.ru/news/1633|archivedate=2024-05-09|accessdate=2024-05-09}}</ref>.
2024 елның июнендә, Төньяк Кореягә сәфәрендә, Владимир Путин Төньяк Корея лидеры Ким Чен Ынга Aurus Senat машинасын бүләк итә.<ref>{{Cite web|url=https://rg.ru/2024/06/19/putin-podaril-lideru-kndr-aurus-senat-chto-eto-za-avtomobil.html|title=Путин подарил лидеру КНДР Aurus Senat: что это за автомобиль|date=2024-06-19|language=ru|work=Российская газета|accessdate=2025-11-22}}</ref>
== Фотогалерея ==
<gallery>
Файл:Vladimir_Putin_arrives_in_Helsinki,_16_July_2018_(4).jpg|альт=На саммите Россия — США в Хельсинки, 2018| 2018 елда Хельсинкида узган Россия-АКШ саммитында
Файл:Aurus_Senat,_GIMS_2019,_Le_Grand-Saconnex_(GIMS1173).jpg|альт=Aurus Senat на Женевском автосалоне (2019)| Женева автосалонында Aurus Senat (2019)
Файл:2019_Moscow_Victory_Day_Parade_21.jpg|альт=Кабриолет Aurus Senat во время парада на Красной площади 9 мая 2019 года| 2019 елның 9 маенда Кызыл мәйдандагы парад вакытында Aurus Senat кабриолеты.
Файл:Aurus_Senat_Genf_2019_1Y7A5474.jpg|альт=Aurus Senat, вид сзади| Aurus Senat, арткы күренеш
Файл:Деревянный_макет_лимузина_Aurus_у_музея_Гаража_особого_назначения_(52308209201).jpg|альт=Деревянный макет лимузина Aurus Senat на ВДНХ| ВДНХда Aurus Senat лимузинының агач макеты
Файл:Aurus_Senat_Cabriolet_2021_stamp_of_Russia.jpg|альт=Почтовая марка 2021 год| 2021 елгы почта маркасы
Файл:P20250815DT-0942_President_Donald_Trump_meets_with_Russian_President_Vladimir_Putin_at_Joint_Base_Elmendorf_Richardson_in_Anchorage,_Alaska.jpg|альт=Рядом с Кадиллаком президента США на саммите Россия — США, Аляска, 2025| 2025 елда Аляскада Россия-АКШ саммитында [[АКШ президенты|АКШ президентының]] Cadillac машинасы янында.
Файл:Aurus_Senat_Limousine_L700_at_UMMC_museum_(2026-02-13)_-_0_4.jpg|альт=Aurus Senat Limousine L700 в музее автомобильной техники УГМК| UMMC Автомобиль музеенда Aurus Senat L700 лимузины
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* {{Official|https://senat.nami.ru}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=f5oJfbNTXWE На инаугурацию Владимир Путин приехал на автомобиле отечественного производства] Архивная копия от 17 мая 2019 на Wayback Machine — проезд по территории Кремля во время инаугурации на автомобиле Aurus Senat Limousine
* [https://autogoda.ru/news/podvedeny-itogi-premii-avtomobil-goda-v-rossii-2022/ Лучший автомобиль 2022 года в России]
* [https://autogoda.ru/news/obyavleny-pobediteli-ezhegodnoy-natsionalnoy-premii-avtomobil-goda-v-rossii-2023/ Лучший автомобиль 2023 года в России]
[[Төркем:Гибрид автомобильләр]]
[[Төркем:Седаннар]]
[[Төркем:Кабриолетлар]]
[[Төркем:Aurus автомобильләре]]
gfwwrhvn0z079t1wr4rvnphuj6s79gm
5958226
5958225
2026-06-10T14:54:24Z
Марьям Султанбаева
51425
5958226
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Aurus Senat''' ({{Lang-ru|А́урус Сена́т}}) — [[Россия]] югары класслы автомобиле, [[Татарстан|аны]] [[Мәскәү|Мәскәүдәге]] FSUE NAMI һәм [[Алабуга]] шәһәрендәге [[Соллерс-Алабуга|Sollers Alabug]] компанияләре җитештерә<ref>{{Cite web|url=https://www.autonews.ru/news/5af018769a7947105a76e746|title=Кортеж для президента: 5 фактов о новом лимузине Путина|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180523093122/https://www.autonews.ru/news/5af018769a7947105a76e746|archivedate=2018-05-23|accessdate=2018-05-09}}</ref>.
Ул ике кузов стилендә җитештерелә: «Aurus Senat» седаны һәм «Aurus Senat Limousine» лимузины<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/ekonomika/6074504|title=Дилеры Aurus начнут принимать заявки на автомобиль с 15 февраля|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190204080924/https://tass.ru/ekonomika/6074504|archivedate=2019-02-04|accessdate=2019-02-04}}</ref>. Бронялы Aurus Senat лимузины — Россия Президенты һәм Премьер-министрының төп рәсми машинасы. Модельнең исеме [[Мәскәү кремле|Мәскәү Кремленең]] Сенат манарасына нигезләнеп сайланган<ref>{{Cite web|url=http://tass.ru/ekonomika/5181264|title=Автомобили проекта «Кортеж» получили имена кремлёвских башен|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509012506/http://tass.ru/ekonomika/5181264|archivedate=2018-05-09|accessdate=2018-05-11}}</ref>.
== Тасвирлама ==
[[Файл:2018_inauguration_of_Vladimir_Putin_26.jpg|сулда|мини|Сенат лимузины — [[Россия Федерациясе Президенты|Россия Президенты]] рәсми машинасы (2018 елның 7 мае)]]
Aurus Senat 2012 елдан бирле FSUE NAMI тарафыннан генераль директор М. Нагайцев җитәкчелегендә, ә 2014 елдан проект директоры, соңрак генераль директор [[Гайсин, Сергей Владимирович|С.]] [[Гайсин, Сергей Владимирович|Гайсин]] җитәкчелегендә Россия Президенты өчен җитәкче машиналар булдыру буенча Cortege проекты кысаларында эшләнә. Aurus Senat лимузины һәм седаны беренче тапкыр 2018 елның 7 маенда Россия Президенты инаугурациясе тантанасында киң җәмәгатьчелеккә тәкъдим ителә<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/news/oficial-no-pokazan-aurus-on-zhe-limuzin-proekta-kortezh|title=Официально показан Aurus, он же лимузин проекта Кортеж|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911111418/https://autoreview.ru/news/oficial-no-pokazan-aurus-on-zhe-limuzin-proekta-kortezh|archivedate=2021-09-11|author=Игорь Владимирский|date=2018-05-07|publisher=[[Авторевю]]|accessdate=2021-09-11}}</ref><ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://news.drom.ru/60489.html|title=Царь-машина: Путин приехал на инаугурацию на лимузине проекта «Кортеж»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180507222436/https://news.drom.ru/60489.html|archivedate=2018-05-07|accessdate=2020-01-21}}</ref>.
2018 елның 16 июлендә Хельсинкида узган Россия-АКШ саммиты Россия президентының Aurus машиналары белән беренче чит ил сәфәре була. Лимузиннар, седаннар һәм микроавтобуслар Финляндия башкаласына алдан самолет белән китерелә<ref>{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5b4779209a7947254ee36ec9?from=newsfeed|title=Путинский лимузин «Кортеж» доставили в Хельсинки|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180712184341/https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5b4779209a7947254ee36ec9?from=newsfeed|archivedate=2018-07-12|accessdate=2018-07-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://iz.ru/767377/2018-07-16/putin-budet-ezdit-po-khelsinki-na-avtomobile-kortezh|title=Путин будет ездить по Хельсинки на автомобиле «Кортеж»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180717152513/https://iz.ru/767377/2018-07-16/putin-budet-ezdit-po-khelsinki-na-avtomobile-kortezh|archivedate=2018-07-17|accessdate=2018-07-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rt.com/news/433337-putin-limo-aurus-finland/|title=Putin’s new Aurus limo makes foreign debut in Finland|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180717175048/https://www.rt.com/news/433337-putin-limo-aurus-finland/|archivedate=2018-07-17|accessdate=2018-07-17}}</ref>.
Aurus Senat 2018 елгы Мәскәү халыкара автосалонында<ref>{{Cite web|url=https://www.zr.ru/content/articles/913630-moskovskij-avtosalon-2018/|title=Kia Ceed и другие премьеры Московского автосалона 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911111623/https://www.zr.ru/content/articles/913630-moskovskij-avtosalon-2018/|archivedate=2021-09-11|author=Кирилл Бревдо|date=2018-08|work=[[За рулём]]|accessdate=2021-09-11}}</ref> һәм 2019 елгы Женева халыкара автосалонында тәкъдим ителә. Aurus-412300 Senat седаны нигезендә Җиңү парады өчен алты парад кабриолеты, Aurus-412314, ясалган<ref>{{Cite web|url=https://www.mk.ru/politics/2019/04/30/tayny-razrabotki-putinskogo-limuzina-aurus-kakie-mashiny-pokazhut-na-parade.html|title=Тайны разработки «путинского» лимузина Aurus: какие машины покажут на параде|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190502140212/https://www.mk.ru/politics/2019/04/30/tayny-razrabotki-putinskogo-limuzina-aurus-kakie-mashiny-pokazhut-na-parade.html|archivedate=2019-05-02|accessdate=2019-05-02}}</ref>.
Aurus Senat гибрид көч агрегаты белән җиһазландырылган, шул исәптән Porsche Engineering тарафыннан эшләнгән 4,4 литрлы V8 турбокомпрессорлы бензин двигателе. Модель NAMI тарафыннан эшләнгән 6,6 литрлы V12 двигателе белән җиһазландырылырга тиеш, ул дүрт турбокомпрессор белән җиһазландырылган һәм якынча 830 ат көче белән исәпләнә.<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/articles/v-zerkale-zadnego-vida/gorshki_i_bogi|title=Как сделан мотор V12 для Кортежа и зачем его порежут на «горшки»?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200724104454/https://autoreview.ru/articles/v-zerkale-zadnego-vida/gorshki_i_bogi|archivedate=2020-07-24|author=Сергей Знаемский|date=2016-09|publisher=[[Авторевю]], № 18, 2016|accessdate=2020-01-21}}</ref><ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://news.drom.ru/60489.html|title=Царь-машина: Путин приехал на инаугурацию на лимузине проекта «Кортеж»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180507222436/https://news.drom.ru/60489.html|archivedate=2018-05-07|accessdate=2020-01-21}}</ref> 2021 елда водород ягулыгы белән эшләүче Aurus Senat FCEV электр машинасының прототибын күрсәтәләр (ул ягулык элементлары белән эшли торган электр приводын куллана, алар һавадан кислородны, бактан водородны ала һәм электр энергиясе бүленеп су синтезлый)<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/articles/pryamotok/stanciya-vodorodnaya|title=На голубом газу: зачем Россия берет курс на водородное будущее?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705191247/https://autoreview.ru/articles/pryamotok/stanciya-vodorodnaya|archivedate=2022-07-05|author=Сергей Знаемский|date=2021-12|publisher=[[Авторевю]], № 12, 2021|accessdate=2022-07-04}}</ref>.
2019 елның августында, Мәскәү күргәзмә залы ачылышында, Aurus Senat седанының төп бәясе игълан ителә: 18 миллион сум (ул вакыттагы курс буенча якынча 275 000 доллар). 2021 елның февраль ахырында ВКонтактедагы рәсми Aurus Russia төркеме администрациясе 22 миллион сум (хәзерге курс буенча якынча 296 000 доллар бәясендә алдан килешүләр төзелүен хәбәр итә<ref>{{Cite web|url=https://dr1ver.ru/6722-cena-aurus-senat-22-milliona-rublej.html|title=Седаны Aurus Senat стали дороже на четыре миллиона рублей|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411101901/https://dr1ver.ru/6722-cena-aurus-senat-22-milliona-rublej.html|archivedate=2021-04-11|date=2021-02-22|language=ru|work=dr1ver.ru|accessdate=2021-02-22}}</ref>. Алабугада җыелган серияле машиналарның беренче җибәрүләре 2021 елның маенда планлаштырыла<ref>{{Cite web|url=https://www.autostat.ru/news/45591/|title=Первые автомобили Aurus Senat будут готовы к отправке клиентам в мае 2021 года|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509212202/https://www.autostat.ru/news/45591/|archivedate=2021-05-09|author=Александр Чупров|date=2020-09-18|work=Автостат|accessdate=2020-09-18}}</ref>.
2020 елның сентябреннән бирле Aurus Senat Россия Федерациясе субъектлары җитәкчеләре тарафыннан рәсми чараларда кулланыла. Аерым алганда, кар кебек ап-ак седан Татарстан Республикасы Президенты инаугурациясе вакытында кулланыла<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/481464|title=«Эти 10 лет были золотыми для Татарстана!»: как Минниханов начал новый срок|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029180153/https://www.business-gazeta.ru/article/481464|archivedate=2020-10-29|author=Елена Чернобровкина, Иван Скрябин, Ксения Соколова, Эльвира Самигуллина|date=2020-09-18|work=[[Бизнес Online]]|accessdate=2020-09-18}}</ref>.
Aurus Lafet катафалы шулай ук Aurus Senat нигезендә эшләнгән, ул беренче тапкыр 2021 елның 10 сентябрендә вафат булган [[Россия Федерациясе ватандашлар саклануы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм бәла-каза нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы|Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы]] җитәкчесе [[Евгений Зиничев|Евгений Зиничевның]] җеназасында кулланылган<ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/news/katafalk-aurus-lafet-vpervye-poyavilsya-na-publike|title=Катафалк Аурус Лафет впервые появился на публике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911054304/https://autoreview.ru/news/katafalk-aurus-lafet-vpervye-poyavilsya-na-publike|archivedate=2021-09-11|author=Игорь Владимирский|date=2021-09-10|publisher=[[Авторевю]]|accessdate=2021-09-11}}</ref>.
2024 елның 7 маенда яңартылган Aurus Senat лимузины тәкъдим ителә<ref>{{Cite web|url=https://nami.ru/news/1633|title=Представлен новый официальный лимузин Президента России и электрические мотоциклы AURUS|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509203645/https://nami.ru/news/1633|archivedate=2024-05-09|accessdate=2024-05-09}}</ref>.
2024 елның июнендә, Төньяк Кореягә сәфәрендә, Владимир Путин Төньяк Корея лидеры Ким Чен Ынга Aurus Senat машинасын бүләк итә.<ref>{{Cite web|url=https://rg.ru/2024/06/19/putin-podaril-lideru-kndr-aurus-senat-chto-eto-za-avtomobil.html|title=Путин подарил лидеру КНДР Aurus Senat: что это за автомобиль|date=2024-06-19|language=ru|work=Российская газета|accessdate=2025-11-22}}</ref>
== Фотогалерея ==
<gallery>
Файл:Vladimir_Putin_arrives_in_Helsinki,_16_July_2018_(4).jpg|альт=На саммите Россия — США в Хельсинки, 2018| 2018 елда Хельсинкида узган Россия-АКШ саммитында
Файл:Aurus_Senat,_GIMS_2019,_Le_Grand-Saconnex_(GIMS1173).jpg|альт=Aurus Senat на Женевском автосалоне (2019)| Женева автосалонында Aurus Senat (2019)
Файл:2019_Moscow_Victory_Day_Parade_21.jpg|альт=Кабриолет Aurus Senat во время парада на Красной площади 9 мая 2019 года| 2019 елның 9 маенда Кызыл мәйдандагы парад вакытында Aurus Senat кабриолеты.
Файл:Aurus_Senat_Genf_2019_1Y7A5474.jpg|альт=Aurus Senat, вид сзади| Aurus Senat, арткы күренеш
Файл:Деревянный_макет_лимузина_Aurus_у_музея_Гаража_особого_назначения_(52308209201).jpg|альт=Деревянный макет лимузина Aurus Senat на ВДНХ| ВДНХда Aurus Senat лимузинының агач макеты
Файл:Aurus_Senat_Cabriolet_2021_stamp_of_Russia.jpg|альт=Почтовая марка 2021 год| 2021 елгы почта маркасы
Файл:P20250815DT-0942_President_Donald_Trump_meets_with_Russian_President_Vladimir_Putin_at_Joint_Base_Elmendorf_Richardson_in_Anchorage,_Alaska.jpg|альт=Рядом с Кадиллаком президента США на саммите Россия — США, Аляска, 2025| 2025 елда Аляскада Россия-АКШ саммитында [[АКШ президенты|АКШ президентының]] Cadillac машинасы янында.
Файл:Aurus_Senat_Limousine_L700_at_UMMC_museum_(2026-02-13)_-_0_4.jpg|альт=Aurus Senat Limousine L700 в музее автомобильной техники УГМК| UMMC Автомобиль музеенда Aurus Senat L700 лимузины
</gallery>
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* {{Official|https://senat.nami.ru}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=f5oJfbNTXWE На инаугурацию Владимир Путин приехал на автомобиле отечественного производства] Архивная копия от 17 мая 2019 на Wayback Machine — проезд по территории Кремля во время инаугурации на автомобиле Aurus Senat Limousine
* [https://autogoda.ru/news/podvedeny-itogi-premii-avtomobil-goda-v-rossii-2022/ Лучший автомобиль 2022 года в России]
* [https://autogoda.ru/news/obyavleny-pobediteli-ezhegodnoy-natsionalnoy-premii-avtomobil-goda-v-rossii-2023/ Лучший автомобиль 2023 года в России]
[[Төркем:Гибрид автомобильләр]]
[[Төркем:Седаннар]]
[[Төркем:Кабриолетлар]]
[[Төркем:Aurus автомобильләре]]
psjeyi4ke3viht9vuem87qniuo458bi
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-парк
0
1491701
5958227
2026-06-10T15:00:00Z
Марьям Султанбаева
51425
«[[:ru:Special:Redirect/revision/149363896|ИТ-парк имени Башира Рамеева]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5958227
wikitext
text/x-wiki
'''[[Бәшир Рәмиев|Бәширә Рәмиев]] [[Бәшир Рәмиев|исемендәге]] Технопарк IT-паркы''' - [[Мәгълүмат|мәгълүмати]] - коммуникация [[Технология|технологияләре]] өлкәсендәге икенче технологик парк, ул "Сан" [[Мәгълүмат технологияләре|IT]] кварталын киңәйтү кысаларында [[Татарстан|Татарстан Республикасы]] территориясендә булдырылган.
Технопаркның төп максаты - стартапларны, IT-компанияләрне, иҗади, эшлекле яшьләрне һәм инвестиция фондлары вәкилләрен бу бизнес районында берләштерү, һәм республикага яңа технологик компанияләр булдырачак кешеләрне җәлеп итү<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://rameev.itpark.tech/|title=Технопарк им. Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://rameev.itpark.tech/|archivedate=2023-06-30|work=rameev.itpark.tech|accessdate=2023-06-30}}</ref> IT-паркның ачылышы 2022 елның 30 августында - Казан һәм Татарстан Республикасы шәһәр көнендә булган<ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/science/49235717-novomu-it-parku-v-tsentre-kazani-ofitsialno-prisvoili-imya-bashira-rameeva/|title=Новому IT-парку в центре Казани официально присвоили имя Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161135/https://news.rambler.ru/science/49235717-novomu-it-parku-v-tsentre-kazani-ofitsialno-prisvoili-imya-bashira-rameeva/|archivedate=2024-01-06|date=2022-08-26|language=ru|work=Рамблер/новости|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kazan.kp.ru/online/news/4897783/|title=В День республики в Казани открыли новый IT-парк имени Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161139/https://www.kazan.kp.ru/online/news/4897783/|archivedate=2024-01-06|last=Хакимуллина|first=Рузалия|language=ru|work=kazan.kp.ru|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/259523-mnogie-byli-by-kazneny-esli-by-it-park-ne-byl-gotov-ko-dnyu-respubliki|title=«Многие были бы казнены, если бы ИТ-парк не был готов ко Дню республики» — Реальное время|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181441/https://realnoevremya.ru/articles/259523-mnogie-byli-by-kazneny-esli-by-it-park-ne-byl-gotov-ko-dnyu-respubliki|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=realnoevremya.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite news|title=В Казани открыли самый большой IT-парк Татарстана|author=ВЕСТИ Татарстан|url=https://trt-tv.ru/news/v-kazani-otkryli-samyj-bolshoj-it-park-tatarstana/|work=ВЕСТИ|date=2022-08-30}}</ref>.
== Төп мәгълүмат ==
2021 елның сентябрендә Татарстан Президенты [[Рөстәм Миңнеханов]] элеккеге завод урынында IT компанияләре өчен технологик парк төзеләчәген игълан иткән. Ул "Сан" IT кварталының киңәйтелүе булачак, бу класстер рәсми булмый гына Петербург урамындагы IT паркын, [[Сбербанк|Сбербанкның]] "21 нче мәктәп", Сувар һәм Урбан бизнес үзәкләрен һәм Идея технопаркын үз эченә алган. Проект [[Минцифра РТ|Татарстан Республикасының Цифрлы үсеш министрлыгына]] һәм IT паркы командасына йөкләнгән. Бина тулысынча 49,300 квадрат метр мәйданны били, шуның 2000 квадрат метры ачык һавадагы чаралар өчен кулланыла торган түбә мәйданы. Калган 47,000 квадрат метр коворкинг мәйданы, офис мәйданы (16,000 квадрат метр) һәм инфраструктура арасында бүленгән. Алар арасында шулай ук балалар IT-паркы - Казанда балаларның өстәмә белем алуы өчен иң зур мәйданнарның берсе (2000 м²), Россиядә иң күп уен мәйданнары булган Киберпарк Аренасы (1350 м²), Цифрлы китапханә (уңайлылык дәрәҗәсе югарырак булган коворкинг мәйданы), иң зур 5х18 метр радиусы булган экранлы концерт залы һәм яшь компанияләрне инкубацияләү һәм акселерацияләүгә юнәлтелгән стартап-хаб бар<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/5537123|title=В Казани открыли новый IT-парк|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161135/https://www.kommersant.ru/doc/5537123|archivedate=2024-01-06|date=2022-08-31|language=ru|work=Коммерсантъ|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inde.io/article/63046-it-park-imeni-bashira-rameeva-novoe-gorodskoe-prostranstvo-ne-tolko-dlya-programmistov|title=ИТ-парк имени Башира Рамеева. Новое городское пространство не только для программистов|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181438/https://inde.io/article/63046-it-park-imeni-bashira-rameeva-novoe-gorodskoe-prostranstvo-ne-tolko-dlya-programmistov|archivedate=2023-06-30|work=Инде|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://entermedia.io/city/tsifrovizatsiya-gorodskoj-sredy-kak-ustroen-novyj-it-park-im-bashira-rameeva/|title=Цифровизация городской среды: Как устроен новый ИТ-парк им. Башира Рамеева {{!}} Enter|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630182943/https://entermedia.io/city/tsifrovizatsiya-gorodskoj-sredy-kak-ustroen-novyj-it-park-im-bashira-rameeva/|archivedate=2023-06-30|work=entermedia.io|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/562368|title=Все фишки IT-парка на Кабане: эксклюзивная экскурсия от Айрата Хайруллина|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://www.business-gazeta.ru/article/562368|archivedate=2023-06-30|date=2022-09-04|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
== Киңлекләр ==
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-паркта Татарстан Республикасының һәм гомумән Россиянең әйдәп баручы IT компанияләренең офислары, коворкинг, түләүле очрашу бүлмәләре, балалар технологияләре паркы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/578768|title=«У нас нет курсов, чтобы поиграть и забыть»: Детский ИТ-парк готовит специалистов будущего|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181438/https://www.business-gazeta.ru/article/578768|archivedate=2023-06-30|date=2023-01-04|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>, конференция заллары, Стартап- Хаб, Киберпарк Аренасы<ref>{{Cite news|title=В Казани запустили крупнейшую киберарену в России|author=ВЕСТИ Татарстан|url=https://trt-tv.ru/news/v-kazani-zapustili-krupnejshuyu-kiberarenu-v-rossii-2/|work=ВЕСТИ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kazanfirst.ru/articles/591378|title=Самая большая киберспортивная арена, детский ИТ-парк и инновационный бизнес-инкубатор: в Казани открылся технопарк им. Башира Рамеева KazanFirst|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181440/https://kazanfirst.ru/articles/591378|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=kazanfirst.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref> һәм башка җәмәгать урыннары<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://rameev.itpark.tech/|title=Технопарк им. Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://rameev.itpark.tech/|archivedate=2023-06-30|work=rameev.itpark.tech|accessdate=2023-06-30}}</ref> урнашкан.
== Җетәкчеләр ==
* Руслан Игорь улы Власов - Генераль директор
* Даниил Алмаз улы Мистәев - Балалар IT-паркы директоры
== Тәнкыйть ==
Яңа IT-парк халыкара делегатлар һәм Россия төбәкләре хөкүмәтләре вәкилләре өчен популяр туристик юнәлешкә әйләнә. Күпләр өчен яңа мәйдан Республиканың IT үсеше һәм трансформациясе символына әйләнә. IT-парк [[Татарстан|Татарстанда]] узган Цифрлаштыру елының (2022) символы буларак билгеле була<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/561855|title=«Между Купертино и Казанью можно ставить знак тождества»: как открывали новый IT-парк на месте «Спартака»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181441/https://www.business-gazeta.ru/article/561855|archivedate=2023-06-30|date=2022-08-30|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-парк Татарстан Республикасы халкы тарафыннан киң тәнкыйтькә дучар булган. Күпләр аның нәтиҗәлелегенең түбән булуына зарланалар. Кайбер резидентлар шулай ук яңа IT-паркка ихтыяҗ булмавын белдерәләр<ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/274807-isanmesez-rustam-nurgalievich-kritika-novogo-it-parka-deficit-shkol|title=«Исәнмесез, Рустам Нургалиевич»: критика нового ИТ-парка, дефицит школ — Реальное время|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://realnoevremya.ru/articles/274807-isanmesez-rustam-nurgalievich-kritika-novogo-it-parka-deficit-shkol|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=realnoevremya.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rameev.itpark.tech/ Бәшир Рәмиева исемендәге IT-парк сайты]
[[Төркем:Казан икътисады]]
aqg64g34bx88zz2adwsvyf0kves8ihm
5958228
5958227
2026-06-10T15:00:16Z
Марьям Султанбаева
51425
5958228
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''[[Бәшир Рәмиев|Бәширә Рәмиев]] [[Бәшир Рәмиев|исемендәге]] Технопарк IT-паркы''' — [[Мәгълүмат|мәгълүмати]] — коммуникация [[Технология|технологияләре]] өлкәсендәге икенче технологик парк, ул «Сан» [[Мәгълүмат технологияләре|IT]] кварталын киңәйтү кысаларында [[Татарстан|Татарстан Республикасы]] территориясендә булдырылган.
Технопаркның төп максаты — стартапларны, IT-компанияләрне, иҗади, эшлекле яшьләрне һәм инвестиция фондлары вәкилләрен бу бизнес районында берләштерү, һәм республикага яңа технологик компанияләр булдырачак кешеләрне җәлеп итү<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://rameev.itpark.tech/|title=Технопарк им. Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://rameev.itpark.tech/|archivedate=2023-06-30|work=rameev.itpark.tech|accessdate=2023-06-30}}</ref> IT-паркның ачылышы 2022 елның 30 августында — Казан һәм Татарстан Республикасы шәһәр көнендә булган<ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/science/49235717-novomu-it-parku-v-tsentre-kazani-ofitsialno-prisvoili-imya-bashira-rameeva/|title=Новому IT-парку в центре Казани официально присвоили имя Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161135/https://news.rambler.ru/science/49235717-novomu-it-parku-v-tsentre-kazani-ofitsialno-prisvoili-imya-bashira-rameeva/|archivedate=2024-01-06|date=2022-08-26|language=ru|work=Рамблер/новости|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kazan.kp.ru/online/news/4897783/|title=В День республики в Казани открыли новый IT-парк имени Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161139/https://www.kazan.kp.ru/online/news/4897783/|archivedate=2024-01-06|last=Хакимуллина|first=Рузалия|language=ru|work=kazan.kp.ru|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/259523-mnogie-byli-by-kazneny-esli-by-it-park-ne-byl-gotov-ko-dnyu-respubliki|title=«Многие были бы казнены, если бы ИТ-парк не был готов ко Дню республики» — Реальное время|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181441/https://realnoevremya.ru/articles/259523-mnogie-byli-by-kazneny-esli-by-it-park-ne-byl-gotov-ko-dnyu-respubliki|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=realnoevremya.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite news|title=В Казани открыли самый большой IT-парк Татарстана|author=ВЕСТИ Татарстан|url=https://trt-tv.ru/news/v-kazani-otkryli-samyj-bolshoj-it-park-tatarstana/|work=ВЕСТИ|date=2022-08-30}}</ref>.
== Төп мәгълүмат ==
2021 елның сентябрендә Татарстан Президенты [[Рөстәм Миңнеханов]] элеккеге завод урынында IT компанияләре өчен технологик парк төзеләчәген игълан иткән. Ул «Сан» IT кварталының киңәйтелүе булачак, бу класстер рәсми булмый гына Петербург урамындагы IT паркын, [[Сбербанк|Сбербанкның]] «21 нче мәктәп», Сувар һәм Урбан бизнес үзәкләрен һәм Идея технопаркын үз эченә алган. Проект [[Минцифра РТ|Татарстан Республикасының Цифрлы үсеш министрлыгына]] һәм IT паркы командасына йөкләнгән. Бина тулысынча 49,300 квадрат метр мәйданны били, шуның 2000 квадрат метры ачык һавадагы чаралар өчен кулланыла торган түбә мәйданы. Калган 47,000 квадрат метр коворкинг мәйданы, офис мәйданы (16,000 квадрат метр) һәм инфраструктура арасында бүленгән. Алар арасында шулай ук балалар IT-паркы — Казанда балаларның өстәмә белем алуы өчен иң зур мәйданнарның берсе (2000 м²), Россиядә иң күп уен мәйданнары булган Киберпарк Аренасы (1350 м²), Цифрлы китапханә (уңайлылык дәрәҗәсе югарырак булган коворкинг мәйданы), иң зур 5х18 метр радиусы булган экранлы концерт залы һәм яшь компанияләрне инкубацияләү һәм акселерацияләүгә юнәлтелгән стартап-хаб бар<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/5537123|title=В Казани открыли новый IT-парк|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161135/https://www.kommersant.ru/doc/5537123|archivedate=2024-01-06|date=2022-08-31|language=ru|work=Коммерсантъ|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inde.io/article/63046-it-park-imeni-bashira-rameeva-novoe-gorodskoe-prostranstvo-ne-tolko-dlya-programmistov|title=ИТ-парк имени Башира Рамеева. Новое городское пространство не только для программистов|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181438/https://inde.io/article/63046-it-park-imeni-bashira-rameeva-novoe-gorodskoe-prostranstvo-ne-tolko-dlya-programmistov|archivedate=2023-06-30|work=Инде|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://entermedia.io/city/tsifrovizatsiya-gorodskoj-sredy-kak-ustroen-novyj-it-park-im-bashira-rameeva/|title=Цифровизация городской среды: Как устроен новый ИТ-парк им. Башира Рамеева {{!}} Enter|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630182943/https://entermedia.io/city/tsifrovizatsiya-gorodskoj-sredy-kak-ustroen-novyj-it-park-im-bashira-rameeva/|archivedate=2023-06-30|work=entermedia.io|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/562368|title=Все фишки IT-парка на Кабане: эксклюзивная экскурсия от Айрата Хайруллина|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://www.business-gazeta.ru/article/562368|archivedate=2023-06-30|date=2022-09-04|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
== Киңлекләр ==
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-паркта Татарстан Республикасының һәм гомумән Россиянең әйдәп баручы IT компанияләренең офислары, коворкинг, түләүле очрашу бүлмәләре, балалар технологияләре паркы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/578768|title=«У нас нет курсов, чтобы поиграть и забыть»: Детский ИТ-парк готовит специалистов будущего|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181438/https://www.business-gazeta.ru/article/578768|archivedate=2023-06-30|date=2023-01-04|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>, конференция заллары, Стартап- Хаб, Киберпарк Аренасы<ref>{{Cite news|title=В Казани запустили крупнейшую киберарену в России|author=ВЕСТИ Татарстан|url=https://trt-tv.ru/news/v-kazani-zapustili-krupnejshuyu-kiberarenu-v-rossii-2/|work=ВЕСТИ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kazanfirst.ru/articles/591378|title=Самая большая киберспортивная арена, детский ИТ-парк и инновационный бизнес-инкубатор: в Казани открылся технопарк им. Башира Рамеева KazanFirst|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181440/https://kazanfirst.ru/articles/591378|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=kazanfirst.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref> һәм башка җәмәгать урыннары<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://rameev.itpark.tech/|title=Технопарк им. Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://rameev.itpark.tech/|archivedate=2023-06-30|work=rameev.itpark.tech|accessdate=2023-06-30}}</ref> урнашкан.
== Җетәкчеләр ==
* Руслан Игорь улы Власов — Генераль директор
* Даниил Алмаз улы Мистәев — Балалар IT-паркы директоры
== Тәнкыйть ==
Яңа IT-парк халыкара делегатлар һәм Россия төбәкләре хөкүмәтләре вәкилләре өчен популяр туристик юнәлешкә әйләнә. Күпләр өчен яңа мәйдан Республиканың IT үсеше һәм трансформациясе символына әйләнә. IT-парк [[Татарстан]]да узган Цифрлаштыру елының (2022) символы буларак билгеле була<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/561855|title=«Между Купертино и Казанью можно ставить знак тождества»: как открывали новый IT-парк на месте «Спартака»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181441/https://www.business-gazeta.ru/article/561855|archivedate=2023-06-30|date=2022-08-30|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-парк Татарстан Республикасы халкы тарафыннан киң тәнкыйтькә дучар булган. Күпләр аның нәтиҗәлелегенең түбән булуына зарланалар. Кайбер резидентлар шулай ук яңа IT-паркка ихтыяҗ булмавын белдерәләр<ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/274807-isanmesez-rustam-nurgalievich-kritika-novogo-it-parka-deficit-shkol|title=«Исәнмесез, Рустам Нургалиевич»: критика нового ИТ-парка, дефицит школ — Реальное время|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://realnoevremya.ru/articles/274807-isanmesez-rustam-nurgalievich-kritika-novogo-it-parka-deficit-shkol|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=realnoevremya.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rameev.itpark.tech/ Бәшир Рәмиева исемендәге IT-парк сайты]
[[Төркем:Казан икътисады]]
94ulm6famz3fjabyb57cp0ls04lrfor
5958229
5958228
2026-06-10T15:00:37Z
Марьям Султанбаева
51425
5958229
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''[[Бәшир Рәмиев]] исемендәге Технопарк IT-паркы''' — [[Мәгълүмат|мәгълүмати]] — коммуникация [[Технология|технологияләре]] өлкәсендәге икенче технологик парк, ул «Сан» [[Мәгълүмат технологияләре|IT]] кварталын киңәйтү кысаларында [[Татарстан|Татарстан Республикасы]] территориясендә булдырылган.
Технопаркның төп максаты — стартапларны, IT-компанияләрне, иҗади, эшлекле яшьләрне һәм инвестиция фондлары вәкилләрен бу бизнес районында берләштерү, һәм республикага яңа технологик компанияләр булдырачак кешеләрне җәлеп итү<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://rameev.itpark.tech/|title=Технопарк им. Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://rameev.itpark.tech/|archivedate=2023-06-30|work=rameev.itpark.tech|accessdate=2023-06-30}}</ref> IT-паркның ачылышы 2022 елның 30 августында — Казан һәм Татарстан Республикасы шәһәр көнендә булган<ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/science/49235717-novomu-it-parku-v-tsentre-kazani-ofitsialno-prisvoili-imya-bashira-rameeva/|title=Новому IT-парку в центре Казани официально присвоили имя Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161135/https://news.rambler.ru/science/49235717-novomu-it-parku-v-tsentre-kazani-ofitsialno-prisvoili-imya-bashira-rameeva/|archivedate=2024-01-06|date=2022-08-26|language=ru|work=Рамблер/новости|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kazan.kp.ru/online/news/4897783/|title=В День республики в Казани открыли новый IT-парк имени Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161139/https://www.kazan.kp.ru/online/news/4897783/|archivedate=2024-01-06|last=Хакимуллина|first=Рузалия|language=ru|work=kazan.kp.ru|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/259523-mnogie-byli-by-kazneny-esli-by-it-park-ne-byl-gotov-ko-dnyu-respubliki|title=«Многие были бы казнены, если бы ИТ-парк не был готов ко Дню республики» — Реальное время|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181441/https://realnoevremya.ru/articles/259523-mnogie-byli-by-kazneny-esli-by-it-park-ne-byl-gotov-ko-dnyu-respubliki|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=realnoevremya.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite news|title=В Казани открыли самый большой IT-парк Татарстана|author=ВЕСТИ Татарстан|url=https://trt-tv.ru/news/v-kazani-otkryli-samyj-bolshoj-it-park-tatarstana/|work=ВЕСТИ|date=2022-08-30}}</ref>.
== Төп мәгълүмат ==
2021 елның сентябрендә Татарстан Президенты [[Рөстәм Миңнеханов]] элеккеге завод урынында IT компанияләре өчен технологик парк төзеләчәген игълан иткән. Ул «Сан» IT кварталының киңәйтелүе булачак, бу класстер рәсми булмый гына Петербург урамындагы IT паркын, [[Сбербанк|Сбербанкның]] «21 нче мәктәп», Сувар һәм Урбан бизнес үзәкләрен һәм Идея технопаркын үз эченә алган. Проект [[Минцифра РТ|Татарстан Республикасының Цифрлы үсеш министрлыгына]] һәм IT паркы командасына йөкләнгән. Бина тулысынча 49,300 квадрат метр мәйданны били, шуның 2000 квадрат метры ачык һавадагы чаралар өчен кулланыла торган түбә мәйданы. Калган 47,000 квадрат метр коворкинг мәйданы, офис мәйданы (16,000 квадрат метр) һәм инфраструктура арасында бүленгән. Алар арасында шулай ук балалар IT-паркы — Казанда балаларның өстәмә белем алуы өчен иң зур мәйданнарның берсе (2000 м²), Россиядә иң күп уен мәйданнары булган Киберпарк Аренасы (1350 м²), Цифрлы китапханә (уңайлылык дәрәҗәсе югарырак булган коворкинг мәйданы), иң зур 5х18 метр радиусы булган экранлы концерт залы һәм яшь компанияләрне инкубацияләү һәм акселерацияләүгә юнәлтелгән стартап-хаб бар<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/5537123|title=В Казани открыли новый IT-парк|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161135/https://www.kommersant.ru/doc/5537123|archivedate=2024-01-06|date=2022-08-31|language=ru|work=Коммерсантъ|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inde.io/article/63046-it-park-imeni-bashira-rameeva-novoe-gorodskoe-prostranstvo-ne-tolko-dlya-programmistov|title=ИТ-парк имени Башира Рамеева. Новое городское пространство не только для программистов|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181438/https://inde.io/article/63046-it-park-imeni-bashira-rameeva-novoe-gorodskoe-prostranstvo-ne-tolko-dlya-programmistov|archivedate=2023-06-30|work=Инде|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://entermedia.io/city/tsifrovizatsiya-gorodskoj-sredy-kak-ustroen-novyj-it-park-im-bashira-rameeva/|title=Цифровизация городской среды: Как устроен новый ИТ-парк им. Башира Рамеева {{!}} Enter|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630182943/https://entermedia.io/city/tsifrovizatsiya-gorodskoj-sredy-kak-ustroen-novyj-it-park-im-bashira-rameeva/|archivedate=2023-06-30|work=entermedia.io|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/562368|title=Все фишки IT-парка на Кабане: эксклюзивная экскурсия от Айрата Хайруллина|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://www.business-gazeta.ru/article/562368|archivedate=2023-06-30|date=2022-09-04|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
== Киңлекләр ==
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-паркта Татарстан Республикасының һәм гомумән Россиянең әйдәп баручы IT компанияләренең офислары, коворкинг, түләүле очрашу бүлмәләре, балалар технологияләре паркы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/578768|title=«У нас нет курсов, чтобы поиграть и забыть»: Детский ИТ-парк готовит специалистов будущего|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181438/https://www.business-gazeta.ru/article/578768|archivedate=2023-06-30|date=2023-01-04|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>, конференция заллары, Стартап- Хаб, Киберпарк Аренасы<ref>{{Cite news|title=В Казани запустили крупнейшую киберарену в России|author=ВЕСТИ Татарстан|url=https://trt-tv.ru/news/v-kazani-zapustili-krupnejshuyu-kiberarenu-v-rossii-2/|work=ВЕСТИ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kazanfirst.ru/articles/591378|title=Самая большая киберспортивная арена, детский ИТ-парк и инновационный бизнес-инкубатор: в Казани открылся технопарк им. Башира Рамеева KazanFirst|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181440/https://kazanfirst.ru/articles/591378|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=kazanfirst.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref> һәм башка җәмәгать урыннары<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://rameev.itpark.tech/|title=Технопарк им. Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://rameev.itpark.tech/|archivedate=2023-06-30|work=rameev.itpark.tech|accessdate=2023-06-30}}</ref> урнашкан.
== Җетәкчеләр ==
* Руслан Игорь улы Власов — Генераль директор
* Даниил Алмаз улы Мистәев — Балалар IT-паркы директоры
== Тәнкыйть ==
Яңа IT-парк халыкара делегатлар һәм Россия төбәкләре хөкүмәтләре вәкилләре өчен популяр туристик юнәлешкә әйләнә. Күпләр өчен яңа мәйдан Республиканың IT үсеше һәм трансформациясе символына әйләнә. IT-парк [[Татарстан]]да узган Цифрлаштыру елының (2022) символы буларак билгеле була<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/561855|title=«Между Купертино и Казанью можно ставить знак тождества»: как открывали новый IT-парк на месте «Спартака»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181441/https://www.business-gazeta.ru/article/561855|archivedate=2023-06-30|date=2022-08-30|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-парк Татарстан Республикасы халкы тарафыннан киң тәнкыйтькә дучар булган. Күпләр аның нәтиҗәлелегенең түбән булуына зарланалар. Кайбер резидентлар шулай ук яңа IT-паркка ихтыяҗ булмавын белдерәләр<ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/274807-isanmesez-rustam-nurgalievich-kritika-novogo-it-parka-deficit-shkol|title=«Исәнмесез, Рустам Нургалиевич»: критика нового ИТ-парка, дефицит школ — Реальное время|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://realnoevremya.ru/articles/274807-isanmesez-rustam-nurgalievich-kritika-novogo-it-parka-deficit-shkol|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=realnoevremya.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rameev.itpark.tech/ Бәшир Рәмиева исемендәге IT-парк сайты]
[[Төркем:Казан икътисады]]
669yslc6bqu9te8eq5znuks2uga92ki
5958230
5958229
2026-06-10T15:00:47Z
Марьям Султанбаева
51425
5958230
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''[[Бәшир Рәмиев]] исемендәге Технопарк IT-паркы''' — [[Мәгълүмат|мәгълүмати]]-коммуникация [[Технология|технологияләре]] өлкәсендәге икенче технологик парк, ул «Сан» [[Мәгълүмат технологияләре|IT]] кварталын киңәйтү кысаларында [[Татарстан|Татарстан Республикасы]] территориясендә булдырылган.
Технопаркның төп максаты — стартапларны, IT-компанияләрне, иҗади, эшлекле яшьләрне һәм инвестиция фондлары вәкилләрен бу бизнес районында берләштерү, һәм республикага яңа технологик компанияләр булдырачак кешеләрне җәлеп итү<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://rameev.itpark.tech/|title=Технопарк им. Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://rameev.itpark.tech/|archivedate=2023-06-30|work=rameev.itpark.tech|accessdate=2023-06-30}}</ref> IT-паркның ачылышы 2022 елның 30 августында — Казан һәм Татарстан Республикасы шәһәр көнендә булган<ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/science/49235717-novomu-it-parku-v-tsentre-kazani-ofitsialno-prisvoili-imya-bashira-rameeva/|title=Новому IT-парку в центре Казани официально присвоили имя Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161135/https://news.rambler.ru/science/49235717-novomu-it-parku-v-tsentre-kazani-ofitsialno-prisvoili-imya-bashira-rameeva/|archivedate=2024-01-06|date=2022-08-26|language=ru|work=Рамблер/новости|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kazan.kp.ru/online/news/4897783/|title=В День республики в Казани открыли новый IT-парк имени Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161139/https://www.kazan.kp.ru/online/news/4897783/|archivedate=2024-01-06|last=Хакимуллина|first=Рузалия|language=ru|work=kazan.kp.ru|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/259523-mnogie-byli-by-kazneny-esli-by-it-park-ne-byl-gotov-ko-dnyu-respubliki|title=«Многие были бы казнены, если бы ИТ-парк не был готов ко Дню республики» — Реальное время|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181441/https://realnoevremya.ru/articles/259523-mnogie-byli-by-kazneny-esli-by-it-park-ne-byl-gotov-ko-dnyu-respubliki|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=realnoevremya.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite news|title=В Казани открыли самый большой IT-парк Татарстана|author=ВЕСТИ Татарстан|url=https://trt-tv.ru/news/v-kazani-otkryli-samyj-bolshoj-it-park-tatarstana/|work=ВЕСТИ|date=2022-08-30}}</ref>.
== Төп мәгълүмат ==
2021 елның сентябрендә Татарстан Президенты [[Рөстәм Миңнеханов]] элеккеге завод урынында IT компанияләре өчен технологик парк төзеләчәген игълан иткән. Ул «Сан» IT кварталының киңәйтелүе булачак, бу класстер рәсми булмый гына Петербург урамындагы IT паркын, [[Сбербанк|Сбербанкның]] «21 нче мәктәп», Сувар һәм Урбан бизнес үзәкләрен һәм Идея технопаркын үз эченә алган. Проект [[Минцифра РТ|Татарстан Республикасының Цифрлы үсеш министрлыгына]] һәм IT паркы командасына йөкләнгән. Бина тулысынча 49,300 квадрат метр мәйданны били, шуның 2000 квадрат метры ачык һавадагы чаралар өчен кулланыла торган түбә мәйданы. Калган 47,000 квадрат метр коворкинг мәйданы, офис мәйданы (16,000 квадрат метр) һәм инфраструктура арасында бүленгән. Алар арасында шулай ук балалар IT-паркы — Казанда балаларның өстәмә белем алуы өчен иң зур мәйданнарның берсе (2000 м²), Россиядә иң күп уен мәйданнары булган Киберпарк Аренасы (1350 м²), Цифрлы китапханә (уңайлылык дәрәҗәсе югарырак булган коворкинг мәйданы), иң зур 5х18 метр радиусы булган экранлы концерт залы һәм яшь компанияләрне инкубацияләү һәм акселерацияләүгә юнәлтелгән стартап-хаб бар<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/5537123|title=В Казани открыли новый IT-парк|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161135/https://www.kommersant.ru/doc/5537123|archivedate=2024-01-06|date=2022-08-31|language=ru|work=Коммерсантъ|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inde.io/article/63046-it-park-imeni-bashira-rameeva-novoe-gorodskoe-prostranstvo-ne-tolko-dlya-programmistov|title=ИТ-парк имени Башира Рамеева. Новое городское пространство не только для программистов|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181438/https://inde.io/article/63046-it-park-imeni-bashira-rameeva-novoe-gorodskoe-prostranstvo-ne-tolko-dlya-programmistov|archivedate=2023-06-30|work=Инде|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://entermedia.io/city/tsifrovizatsiya-gorodskoj-sredy-kak-ustroen-novyj-it-park-im-bashira-rameeva/|title=Цифровизация городской среды: Как устроен новый ИТ-парк им. Башира Рамеева {{!}} Enter|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630182943/https://entermedia.io/city/tsifrovizatsiya-gorodskoj-sredy-kak-ustroen-novyj-it-park-im-bashira-rameeva/|archivedate=2023-06-30|work=entermedia.io|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/562368|title=Все фишки IT-парка на Кабане: эксклюзивная экскурсия от Айрата Хайруллина|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://www.business-gazeta.ru/article/562368|archivedate=2023-06-30|date=2022-09-04|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
== Киңлекләр ==
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-паркта Татарстан Республикасының һәм гомумән Россиянең әйдәп баручы IT компанияләренең офислары, коворкинг, түләүле очрашу бүлмәләре, балалар технологияләре паркы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/578768|title=«У нас нет курсов, чтобы поиграть и забыть»: Детский ИТ-парк готовит специалистов будущего|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181438/https://www.business-gazeta.ru/article/578768|archivedate=2023-06-30|date=2023-01-04|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>, конференция заллары, Стартап- Хаб, Киберпарк Аренасы<ref>{{Cite news|title=В Казани запустили крупнейшую киберарену в России|author=ВЕСТИ Татарстан|url=https://trt-tv.ru/news/v-kazani-zapustili-krupnejshuyu-kiberarenu-v-rossii-2/|work=ВЕСТИ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kazanfirst.ru/articles/591378|title=Самая большая киберспортивная арена, детский ИТ-парк и инновационный бизнес-инкубатор: в Казани открылся технопарк им. Башира Рамеева KazanFirst|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181440/https://kazanfirst.ru/articles/591378|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=kazanfirst.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref> һәм башка җәмәгать урыннары<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://rameev.itpark.tech/|title=Технопарк им. Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://rameev.itpark.tech/|archivedate=2023-06-30|work=rameev.itpark.tech|accessdate=2023-06-30}}</ref> урнашкан.
== Җетәкчеләр ==
* Руслан Игорь улы Власов — Генераль директор
* Даниил Алмаз улы Мистәев — Балалар IT-паркы директоры
== Тәнкыйть ==
Яңа IT-парк халыкара делегатлар һәм Россия төбәкләре хөкүмәтләре вәкилләре өчен популяр туристик юнәлешкә әйләнә. Күпләр өчен яңа мәйдан Республиканың IT үсеше һәм трансформациясе символына әйләнә. IT-парк [[Татарстан]]да узган Цифрлаштыру елының (2022) символы буларак билгеле була<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/561855|title=«Между Купертино и Казанью можно ставить знак тождества»: как открывали новый IT-парк на месте «Спартака»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181441/https://www.business-gazeta.ru/article/561855|archivedate=2023-06-30|date=2022-08-30|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-парк Татарстан Республикасы халкы тарафыннан киң тәнкыйтькә дучар булган. Күпләр аның нәтиҗәлелегенең түбән булуына зарланалар. Кайбер резидентлар шулай ук яңа IT-паркка ихтыяҗ булмавын белдерәләр<ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/274807-isanmesez-rustam-nurgalievich-kritika-novogo-it-parka-deficit-shkol|title=«Исәнмесез, Рустам Нургалиевич»: критика нового ИТ-парка, дефицит школ — Реальное время|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://realnoevremya.ru/articles/274807-isanmesez-rustam-nurgalievich-kritika-novogo-it-parka-deficit-shkol|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=realnoevremya.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rameev.itpark.tech/ Бәшир Рәмиева исемендәге IT-парк сайты]
[[Төркем:Казан икътисады]]
k5cwvftb3993dhup0md69ay1tvlkixh
5958231
5958230
2026-06-10T15:01:39Z
Марьям Султанбаева
51425
5958231
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''[[Бәшир Рәмиев]] исемендәге Технопарк IT-паркы''' — [[Мәгълүмат|мәгълүмати]]-коммуникация [[Технология|технологияләре]] өлкәсендәге икенче технологик парк, ул «Сан» [[Мәгълүмат технологияләре|IT]] кварталын киңәйтү кысаларында [[Татарстан|Татарстан Республикасы]] территориясендә булдырылган.
Технопаркның төп максаты булып стартапларны, IT-компанияләрне, иҗади, эшлекле яшьләрне һәм инвестиция фондлары вәкилләрен бу бизнес районында берләштерү, һәм республикага яңа технологик компанияләр булдырачак кешеләрне җәлеп итү тора<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://rameev.itpark.tech/|title=Технопарк им. Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://rameev.itpark.tech/|archivedate=2023-06-30|work=rameev.itpark.tech|accessdate=2023-06-30}}</ref>. IT-паркның ачылышы 2022 елның 30 августында — Казан шәһәр көне һәм Татарстан Республикасы көнендә булган<ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/science/49235717-novomu-it-parku-v-tsentre-kazani-ofitsialno-prisvoili-imya-bashira-rameeva/|title=Новому IT-парку в центре Казани официально присвоили имя Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161135/https://news.rambler.ru/science/49235717-novomu-it-parku-v-tsentre-kazani-ofitsialno-prisvoili-imya-bashira-rameeva/|archivedate=2024-01-06|date=2022-08-26|language=ru|work=Рамблер/новости|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kazan.kp.ru/online/news/4897783/|title=В День республики в Казани открыли новый IT-парк имени Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161139/https://www.kazan.kp.ru/online/news/4897783/|archivedate=2024-01-06|last=Хакимуллина|first=Рузалия|language=ru|work=kazan.kp.ru|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/259523-mnogie-byli-by-kazneny-esli-by-it-park-ne-byl-gotov-ko-dnyu-respubliki|title=«Многие были бы казнены, если бы ИТ-парк не был готов ко Дню республики» — Реальное время|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181441/https://realnoevremya.ru/articles/259523-mnogie-byli-by-kazneny-esli-by-it-park-ne-byl-gotov-ko-dnyu-respubliki|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=realnoevremya.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite news|title=В Казани открыли самый большой IT-парк Татарстана|author=ВЕСТИ Татарстан|url=https://trt-tv.ru/news/v-kazani-otkryli-samyj-bolshoj-it-park-tatarstana/|work=ВЕСТИ|date=2022-08-30}}</ref>.
== Төп мәгълүмат ==
2021 елның сентябрендә Татарстан Президенты [[Рөстәм Миңнеханов]] элеккеге завод урынында IT компанияләре өчен технологик парк төзеләчәген игълан иткән. Ул «Сан» IT кварталының киңәйтелүе булачак, бу класстер рәсми булмый гына Петербург урамындагы IT паркын, [[Сбербанк|Сбербанкның]] «21 нче мәктәп», Сувар һәм Урбан бизнес үзәкләрен һәм Идея технопаркын үз эченә алган. Проект [[Минцифра РТ|Татарстан Республикасының Цифрлы үсеш министрлыгына]] һәм IT паркы командасына йөкләнгән. Бина тулысынча 49,300 квадрат метр мәйданны били, шуның 2000 квадрат метры ачык һавадагы чаралар өчен кулланыла торган түбә мәйданы. Калган 47,000 квадрат метр коворкинг мәйданы, офис мәйданы (16,000 квадрат метр) һәм инфраструктура арасында бүленгән. Алар арасында шулай ук балалар IT-паркы — Казанда балаларның өстәмә белем алуы өчен иң зур мәйданнарның берсе (2000 м²), Россиядә иң күп уен мәйданнары булган Киберпарк Аренасы (1350 м²), Цифрлы китапханә (уңайлылык дәрәҗәсе югарырак булган коворкинг мәйданы), иң зур 5х18 метр радиусы булган экранлы концерт залы һәм яшь компанияләрне инкубацияләү һәм акселерацияләүгә юнәлтелгән стартап-хаб бар<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/5537123|title=В Казани открыли новый IT-парк|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240106161135/https://www.kommersant.ru/doc/5537123|archivedate=2024-01-06|date=2022-08-31|language=ru|work=Коммерсантъ|accessdate=2024-01-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inde.io/article/63046-it-park-imeni-bashira-rameeva-novoe-gorodskoe-prostranstvo-ne-tolko-dlya-programmistov|title=ИТ-парк имени Башира Рамеева. Новое городское пространство не только для программистов|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181438/https://inde.io/article/63046-it-park-imeni-bashira-rameeva-novoe-gorodskoe-prostranstvo-ne-tolko-dlya-programmistov|archivedate=2023-06-30|work=Инде|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://entermedia.io/city/tsifrovizatsiya-gorodskoj-sredy-kak-ustroen-novyj-it-park-im-bashira-rameeva/|title=Цифровизация городской среды: Как устроен новый ИТ-парк им. Башира Рамеева {{!}} Enter|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630182943/https://entermedia.io/city/tsifrovizatsiya-gorodskoj-sredy-kak-ustroen-novyj-it-park-im-bashira-rameeva/|archivedate=2023-06-30|work=entermedia.io|accessdate=2023-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/562368|title=Все фишки IT-парка на Кабане: эксклюзивная экскурсия от Айрата Хайруллина|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://www.business-gazeta.ru/article/562368|archivedate=2023-06-30|date=2022-09-04|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
== Киңлекләр ==
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-паркта Татарстан Республикасының һәм гомумән Россиянең әйдәп баручы IT компанияләренең офислары, коворкинг, түләүле очрашу бүлмәләре, балалар технологияләре паркы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/578768|title=«У нас нет курсов, чтобы поиграть и забыть»: Детский ИТ-парк готовит специалистов будущего|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181438/https://www.business-gazeta.ru/article/578768|archivedate=2023-06-30|date=2023-01-04|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>, конференция заллары, Стартап- Хаб, Киберпарк Аренасы<ref>{{Cite news|title=В Казани запустили крупнейшую киберарену в России|author=ВЕСТИ Татарстан|url=https://trt-tv.ru/news/v-kazani-zapustili-krupnejshuyu-kiberarenu-v-rossii-2/|work=ВЕСТИ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kazanfirst.ru/articles/591378|title=Самая большая киберспортивная арена, детский ИТ-парк и инновационный бизнес-инкубатор: в Казани открылся технопарк им. Башира Рамеева KazanFirst|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181440/https://kazanfirst.ru/articles/591378|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=kazanfirst.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref> һәм башка җәмәгать урыннары<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://rameev.itpark.tech/|title=Технопарк им. Башира Рамеева|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://rameev.itpark.tech/|archivedate=2023-06-30|work=rameev.itpark.tech|accessdate=2023-06-30}}</ref> урнашкан.
== Җетәкчеләр ==
* Руслан Игорь улы Власов — Генераль директор
* Даниил Алмаз улы Мистәев — Балалар IT-паркы директоры
== Тәнкыйть ==
Яңа IT-парк халыкара делегатлар һәм Россия төбәкләре хөкүмәтләре вәкилләре өчен популяр туристик юнәлешкә әйләнә. Күпләр өчен яңа мәйдан Республиканың IT үсеше һәм трансформациясе символына әйләнә. IT-парк [[Татарстан]]да узган Цифрлаштыру елының (2022) символы буларак билгеле була<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/561855|title=«Между Купертино и Казанью можно ставить знак тождества»: как открывали новый IT-парк на месте «Спартака»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181441/https://www.business-gazeta.ru/article/561855|archivedate=2023-06-30|date=2022-08-30|language=ru|work=БИЗНЕС Online|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
Бәшир Рәмиев исемендәге IT-парк Татарстан Республикасы халкы тарафыннан киң тәнкыйтькә дучар булган. Күпләр аның нәтиҗәлелегенең түбән булуына зарланалар. Кайбер резидентлар шулай ук яңа IT-паркка ихтыяҗ булмавын белдерәләр<ref>{{Cite web|url=https://realnoevremya.ru/articles/274807-isanmesez-rustam-nurgalievich-kritika-novogo-it-parka-deficit-shkol|title=«Исәнмесез, Рустам Нургалиевич»: критика нового ИТ-парка, дефицит школ — Реальное время|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630181439/https://realnoevremya.ru/articles/274807-isanmesez-rustam-nurgalievich-kritika-novogo-it-parka-deficit-shkol|archivedate=2023-06-30|language=ru|work=realnoevremya.ru|accessdate=2023-06-30}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://rameev.itpark.tech/ Бәшир Рәмиева исемендәге IT-парк сайты]
[[Төркем:Казан икътисады]]
hkcg1vkd9ux87mr8jxua40nilpyvo8w
Шарсыман саркосома
0
1491702
5958245
2026-06-10T15:07:20Z
Марьям Султанбаева
51425
«[[:ru:Special:Redirect/revision/150248420|Саркосома шаровидная]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5958245
wikitext
text/x-wiki
'''Шарсыман саркосома''' ({{Lang-la|Sarcosoma globosum}}) - саркосомнар гаиләсенә караган [[Сумкалы гөмбәләр|сумкалы гөмбәләре]] төре. Гөмбә агулы түгел һәм ашарга яраксыз дип санала, ләкин кайвакыт аны пешереп ашыйлар<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Тасвирлама ==
Җимеш тәне (apothecium) башта шарсыман, аннары төерсыман, куе көрән төстә, диаметры 6 см, кайвакыт 8 см-га кадәр җитә. Тышкы өслеге җыерчыклы һәм бәрхет сыман. Аның ялтыравыклы гимениумы тиз арада апотеция үзәгендә формалаша һәм эчкә таба бераз бөгелгән. Консистенциясе ачык желатин сыман. Сыеклыкларын дә кертеп, гөмбәнең уртача авырлыгы якынча 70-100 г; аерым үрнәкләр зуррак зурлыкларга җитә ала.
Аскы цилиндрик формада, озынлыгы 340–370 микрометр һәм киңлеге 12,5–15 мкм. Эллипссыман, гиалинлы, шома споралар 24–30 × 9–11,5 мкм зурлыкта. Парафизлар җепсыман һәм өлешчә тармакланган.
'''Шарсыман саркосома''' - сапрофит, ул ылыслы урманнарда нарат һәм чыршы агачлары арасында үсәргә өстенлек бирә. Җимеш гәүдәләре, нигездә, язда, кар эрү вакытында барлыкка килә.
Бу төр арктик-альп таралышына ия һәм Үзәк Европада бик сирәк очрый, ләкин еш кына бер генә җирдә дә күп очрый. Ул Татарстан Республикасының һәм Архангельск, Мәскәү, Тюмень һәм Новосибирск өлкәләренең Кызыл китапларына кертелгән.
Европада гөмбәнең популяр исеме - "убырлы казаны", ул соңгы вакытта Россиядә кулланыла башлаган<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
Россиянең Кызыл китабына кертелгән.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=<ref name=red_book_AO>{{книга |ссылка= |заглавие=Красная книга Архангельской области |страницы=36 |год=2008 |место=Архангельск |isbn=978-5-90362-502-4 |ответственный=отв. ред. А.П. Новоселов |archive-date= |archive-url= }}</ref>}}
== Әдәбият ==
* E. Gerhardt: ''Pilze''. Verlag BLV, München 2006, S. 581, ISBN 978-3-8354-0053-5
[[Төркем:Куркыныч янамаган төрләр]]
[[Төркем:Гөмбәләр]]
koq7rc9zz4hjaiaxpw0kiw3qkjb5znl
5958248
5958245
2026-06-10T15:07:35Z
Марьям Султанбаева
51425
5958248
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Шарсыман саркосома''' ({{Lang-la|Sarcosoma globosum}}) — саркосомнар гаиләсенә караган [[Сумкалы гөмбәләр|сумкалы гөмбәләре]] төре. Гөмбә агулы түгел һәм ашарга яраксыз дип санала, ләкин кайвакыт аны пешереп ашыйлар<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Тасвирлама ==
Җимеш тәне (apothecium) башта шарсыман, аннары төерсыман, куе көрән төстә, диаметры 6 см, кайвакыт 8 см-га кадәр җитә. Тышкы өслеге җыерчыклы һәм бәрхет сыман. Аның ялтыравыклы гимениумы тиз арада апотеция үзәгендә формалаша һәм эчкә таба бераз бөгелгән. Консистенциясе ачык желатин сыман. Сыеклыкларын дә кертеп, гөмбәнең уртача авырлыгы якынча 70-100 г; аерым үрнәкләр зуррак зурлыкларга җитә ала.
Аскы цилиндрик формада, озынлыгы 340—370 микрометр һәм киңлеге 12,5-15 мкм. Эллипссыман, гиалинлы, шома споралар 24-30 × 9-11,5 мкм зурлыкта. Парафизлар җепсыман һәм өлешчә тармакланган.
'''Шарсыман саркосома''' — сапрофит, ул ылыслы урманнарда нарат һәм чыршы агачлары арасында үсәргә өстенлек бирә. Җимеш гәүдәләре, нигездә, язда, кар эрү вакытында барлыкка килә.
Бу төр арктик-альп таралышына ия һәм Үзәк Европада бик сирәк очрый, ләкин еш кына бер генә җирдә дә күп очрый. Ул Татарстан Республикасының һәм Архангельск, Мәскәү, Тюмень һәм Новосибирск өлкәләренең Кызыл китапларына кертелгән.
Европада гөмбәнең популяр исеме — «убырлы казаны», ул соңгы вакытта Россиядә кулланыла башлаган<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
Россиянең Кызыл китабына кертелгән.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=<ref name=red_book_AO>{{книга |ссылка= |заглавие=Красная книга Архангельской области |страницы=36 |год=2008 |место=Архангельск |isbn=978-5-90362-502-4 |ответственный=отв. ред. А.П. Новоселов |archive-date= |archive-url= }}</ref>}}
== Әдәбият ==
* E. Gerhardt: ''Pilze''. Verlag BLV, München 2006, S. 581, ISBN 978-3-8354-0053-5
[[Төркем:Куркыныч янамаган төрләр]]
[[Төркем:Гөмбәләр]]
gxijumeba3xg85tlrglnt49a52690kg
5958249
5958248
2026-06-10T15:08:40Z
Марьям Султанбаева
51425
5958249
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Шарсыман саркосома''' ({{Lang-la|Sarcosoma globosum}}) — саркосомнар гаиләсенә караган [[Сумкалы гөмбәләр|сумкалы гөмбәләре]] төре. Гөмбә агулы түгел һәм ашарга яраксыз дип санала, ләкин кайвакыт аны пешереп ашыйлар<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Тасвирлама ==
Җимеш тәне (apothecium) башта шарсыман, аннары төерсыман, куе көрән төстә, диаметры 6 см, кайвакыт 8 см-га кадәр җитә. Тышкы өслеге җыерчыклы һәм бәрхет сыман. Аның ялтыравыклы гимениумы тиз арада апотеция үзәгендә формалаша һәм эчкә таба бераз бөгелгән. Консистенциясе ачык желатин сыман. Сыеклыкларын дә кертеп, гөмбәнең уртача авырлыгы якынча 70-100 г; аерым үрнәкләр зуррак зурлыкларга җитә ала.
Аскы цилиндрик формада, озынлыгы 340—370 микрометр һәм киңлеге 12,5-15 мкм. Эллипссыман, гиалинлы, шома споралар 24-30 × 9-11,5 мкм зурлыкта. Парафизлар җепсыман һәм өлешчә тармакланган.
Шарсыман саркосома — сапрофит, ул ылыслы урманнарда нарат һәм чыршы агачлары арасында үсәргә өстенлек бирә. Җимеш гәүдәләре, нигездә, язда, кар эрү вакытында барлыкка килә.
Бу төр арктик-альп таралышына ия һәм Үзәк Европада бик сирәк очрый, ләкин еш кына бер генә җирдә дә күп очрый. Россиянең Кызыл китабына кертелгән. Шул исәптән ул Татарстан Республикасының һәм Архангельск, Мәскәү, Тюмень һәм Новосибирск өлкәләренең Кызыл китапларына кертелгән.<ref name=red_book_AO>{{книга |ссылка= |заглавие=Красная книга Архангельской области |страницы=36 |год=2008 |место=Архангельск |isbn=978-5-90362-502-4 |ответственный=отв. ред. А.П. Новоселов |archive-date= |archive-url= }}</ref>
Европада гөмбәнең популяр исеме — «убырлы казаны», ул соңгы вакытта Россиядә кулланыла башлаган<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=}}
== Әдәбият ==
* E. Gerhardt: ''Pilze''. Verlag BLV, München 2006, S. 581, ISBN 978-3-8354-0053-5
[[Төркем:Куркыныч янамаган төрләр]]
[[Төркем:Гөмбәләр]]
t9kcj5b0rv99bylhwovzn4wmgekoahe
5958250
5958249
2026-06-10T15:08:51Z
Марьям Султанбаева
51425
5958250
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Шарсыман саркосома''' ({{Lang-la|Sarcosoma globosum}}) — саркосомнар гаиләсенә караган [[Сумкалы гөмбәләр|сумкалы гөмбәләре]] төре. Гөмбә агулы түгел һәм ашарга яраксыз дип санала, ләкин кайвакыт аны пешереп ашыйлар<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Тасвирлама ==
Җимеш тәне (apothecium) башта шарсыман, аннары төерсыман, куе көрән төстә, диаметры 6 см, кайвакыт 8 см-га кадәр җитә. Тышкы өслеге җыерчыклы һәм бәрхет сыман. Аның ялтыравыклы гимениумы тиз арада апотеция үзәгендә формалаша һәм эчкә таба бераз бөгелгән. Консистенциясе ачык желатин сыман. Сыеклыкларын дә кертеп, гөмбәнең уртача авырлыгы якынча 70-100 г; аерым үрнәкләр зуррак зурлыкларга җитә ала.
Аскы цилиндрик формада, озынлыгы 340—370 микрометр һәм киңлеге 12,5-15 мкм. Эллипссыман, гиалинлы, шома споралар 24-30 × 9-11,5 мкм зурлыкта. Парафизлар җепсыман һәм өлешчә тармакланган.
Шарсыман саркосома — сапрофит, ул ылыслы урманнарда нарат һәм чыршы агачлары арасында үсәргә өстенлек бирә. Җимеш гәүдәләре, нигездә, язда, кар эрү вакытында барлыкка килә.
Бу төр арктик-альп таралышына ия һәм Үзәк Европада бик сирәк очрый, ләкин еш кына бер генә җирдә дә күп очрый. Россиянең Кызыл китабына кертелгән. Шул исәптән ул Татарстан Республикасының һәм Архангельск, Мәскәү, Тюмень һәм Новосибирск өлкәләренең Кызыл китапларына кертелгән.<ref name=red_book_AO>{{книга |ссылка= |заглавие=Красная книга Архангельской области |страницы=36 |год=2008 |место=Архангельск |isbn=978-5-90362-502-4 |ответственный=отв. ред. А.П. Новоселов |archive-date= |archive-url= }}</ref>
Европада гөмбәнең популяр исеме — «убырлы казаны», ул соңгы вакытта Россиядә кулланыла башлаган<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=}}
== Әдәбият ==
* E. Gerhardt: ''Pilze''. Verlag BLV, München 2006, S. 581, ISBN 978-3-8354-0053-5
[[Төркем:Куркыныч янамаган төрләр]]
[[Төркем:Гөмбәләр]]
49r4x0g2nluthe0a0injy4bdhj9zqy5
5958259
5958250
2026-06-10T15:20:01Z
Марьям Султанбаева
51425
5958259
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Шарсыман саркосома''' ({{Lang-la|Sarcosoma globosum}}) — [[саркосомнар]] гаиләсенә караган [[Сумкалы гөмбәләр|сумкалы гөмбәләре]] төре. Гөмбә агулы түгел һәм ашарга яраксыз дип санала, ләкин кайвакыт аны пешереп ашыйлар<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Тасвирлама ==
Җимеш тәне (apothecium) башта шарсыман, аннары төерсыман, куе көрән төстә, диаметры 6 см, кайвакыт 8 см-га кадәр җитә. Тышкы өслеге җыерчыклы һәм бәрхет сыман. Аның ялтыравыклы гимениумы тиз арада апотеция үзәгендә формалаша һәм эчкә таба бераз бөгелгән. Консистенциясе ачык желатин сыман. Сыеклыкларын дә кертеп, гөмбәнең уртача авырлыгы якынча 70-100 г; аерым үрнәкләр зуррак зурлыкларга җитә ала.
Аскы цилиндрик формада, озынлыгы 340—370 микрометр һәм киңлеге 12,5-15 мкм. Эллипссыман, гиалинлы, шома споралар 24-30 × 9-11,5 мкм зурлыкта. Парафизлар җепсыман һәм өлешчә тармакланган.
Шарсыман саркосома — сапрофит, ул ылыслы урманнарда нарат һәм чыршы агачлары арасында үсәргә өстенлек бирә. Җимеш гәүдәләре, нигездә, язда, кар эрү вакытында барлыкка килә.
Бу төр арктик-альп таралышына ия һәм Үзәк Европада бик сирәк очрый, ләкин еш кына бер генә җирдә дә күп очрый. Россиянең Кызыл китабына кертелгән. Шул исәптән ул Татарстан Республикасының һәм Архангельск, Мәскәү, Тюмень һәм Новосибирск өлкәләренең Кызыл китапларына кертелгән.<ref name=red_book_AO>{{книга |ссылка= |заглавие=Красная книга Архангельской области |страницы=36 |год=2008 |место=Архангельск |isbn=978-5-90362-502-4 |ответственный=отв. ред. А.П. Новоселов |archive-date= |archive-url= }}</ref>
Европада гөмбәнең популяр исеме — «убырлы казаны», ул соңгы вакытта Россиядә кулланыла башлаган<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=}}
== Әдәбият ==
* E. Gerhardt: ''Pilze''. Verlag BLV, München 2006, S. 581, ISBN 978-3-8354-0053-5
[[Төркем:Куркыныч янамаган төрләр]]
[[Төркем:Гөмбәләр]]
bfumhckftqb520rtycw9ezjf3heggj3
5958262
5958259
2026-06-10T15:22:09Z
Марьям Султанбаева
51425
/* Тасвирлама */
5958262
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Шарсыман саркосома''' ({{Lang-la|Sarcosoma globosum}}) — [[саркосомнар]] гаиләсенә караган [[Сумкалы гөмбәләр|сумкалы гөмбәләре]] төре. Гөмбә агулы түгел һәм ашарга яраксыз дип санала, ләкин кайвакыт аны пешереп ашыйлар<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Тасвирлама ==
Җимеш тәне (apothecium) башта шарсыман, аннары төерсыман, куе көрән төстә, диаметры 6 см, кайвакыт 8 см-га кадәр җитә. Тышкы өслеге җыерчыклы һәм бәрхет сыман. Аның ялтыравыклы гимениумы тиз арада апотеция үзәгендә формалаша һәм эчкә таба бераз бөгелгән. Консистенциясе ачык желатин сыман. Сыеклыкларын дә кертеп, гөмбәнең уртача авырлыгы якынча 70-100 г; аерым үрнәкләр зуррак зурлыкларга җитә ала.
Аскы цилиндрик формада, озынлыгы 340—370 микрометр һәм киңлеге 12,5-15 мкм. Эллипссыман, гиалинлы, шома споралар 24-30 × 9-11,5 мкм зурлыкта. Парафизлар җепсыман һәм өлешчә тармакланган.
Шарсыман саркосома — сапрофит, ул ылыслы урманнарда нарат һәм чыршы агачлары арасында үсәргә өстенлек бирә. Җимеш гәүдәләре, нигездә, язда, кар эрү вакытында барлыкка килә.
Бу төр арктик-альп таралышына ия һәм Үзәк Европада бик сирәк очрый, ләкин еш кына бер генә җирдә дә күп очрый. Россиянең Кызыл китабына кертелгән. Шул исәптән ул [[Татарстан|Татарстан Республикасы]]ның һәм Архангельск, Мәскәү, Тюмень һәм Новосибирск өлкәләренең Кызыл китапларына кертелгән.<ref name=red_book_AO>{{книга |ссылка= |заглавие=Красная книга Архангельской области |страницы=36 |год=2008 |место=Архангельск |isbn=978-5-90362-502-4 |ответственный=отв. ред. А.П. Новоселов |archive-date= |archive-url= }}</ref>
Европада гөмбәнең популяр исеме — «убырлы казаны», ул соңгы вакытта Россиядә кулланыла башлаган<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=}}
== Әдәбият ==
* E. Gerhardt: ''Pilze''. Verlag BLV, München 2006, S. 581, ISBN 978-3-8354-0053-5
[[Төркем:Куркыныч янамаган төрләр]]
[[Төркем:Гөмбәләр]]
ijgahymgr60bkfakwt0d59osez757mc
5958263
5958262
2026-06-10T15:22:35Z
Марьям Султанбаева
51425
/* Тасвирлама */
5958263
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Шарсыман саркосома''' ({{Lang-la|Sarcosoma globosum}}) — [[саркосомнар]] гаиләсенә караган [[Сумкалы гөмбәләр|сумкалы гөмбәләре]] төре. Гөмбә агулы түгел һәм ашарга яраксыз дип санала, ләкин кайвакыт аны пешереп ашыйлар<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Тасвирлама ==
Җимеш тәне (apothecium, апотеций) башта шарсыман, аннары төерсыман, куе көрән төстә, диаметры 6 см, кайвакыт 8 см-га кадәр җитә. Тышкы өслеге җыерчыклы һәм бәрхет сыман. Аның ялтыравыклы гимениумы тиз арада апотеция үзәгендә формалаша һәм эчкә таба бераз бөгелгән. Консистенциясе ачык желатин сыман. Сыеклыкларын дә кертеп, гөмбәнең уртача авырлыгы якынча 70-100 г; аерым үрнәкләр зуррак зурлыкларга җитә ала.
Аскы цилиндрик формада, озынлыгы 340—370 микрометр һәм киңлеге 12,5-15 мкм. Эллипссыман, гиалинлы, шома споралар 24-30 × 9-11,5 мкм зурлыкта. Парафизлар җепсыман һәм өлешчә тармакланган.
Шарсыман саркосома — сапрофит, ул ылыслы урманнарда нарат һәм чыршы агачлары арасында үсәргә өстенлек бирә. Җимеш гәүдәләре, нигездә, язда, кар эрү вакытында барлыкка килә.
Бу төр арктик-альп таралышына ия һәм Үзәк Европада бик сирәк очрый, ләкин еш кына бер генә җирдә дә күп очрый. Россиянең Кызыл китабына кертелгән. Шул исәптән ул [[Татарстан|Татарстан Республикасы]]ның һәм Архангельск, Мәскәү, Тюмень һәм Новосибирск өлкәләренең Кызыл китапларына кертелгән.<ref name=red_book_AO>{{книга |ссылка= |заглавие=Красная книга Архангельской области |страницы=36 |год=2008 |место=Архангельск |isbn=978-5-90362-502-4 |ответственный=отв. ред. А.П. Новоселов |archive-date= |archive-url= }}</ref>
Европада гөмбәнең популяр исеме — «убырлы казаны», ул соңгы вакытта Россиядә кулланыла башлаган<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=}}
== Әдәбият ==
* E. Gerhardt: ''Pilze''. Verlag BLV, München 2006, S. 581, ISBN 978-3-8354-0053-5
[[Төркем:Куркыныч янамаган төрләр]]
[[Төркем:Гөмбәләр]]
032zzr4pi692zi4fbp83pmje7wjzwt9
5958264
5958263
2026-06-10T15:22:46Z
Марьям Султанбаева
51425
/* Тасвирлама */
5958264
wikitext
text/x-wiki
{{УК}}
'''Шарсыман саркосома''' ({{Lang-la|Sarcosoma globosum}}) — [[саркосомнар]] гаиләсенә караган [[Сумкалы гөмбәләр|сумкалы гөмбәләре]] төре. Гөмбә агулы түгел һәм ашарга яраксыз дип санала, ләкин кайвакыт аны пешереп ашыйлар<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Тасвирлама ==
Җимеш тәне (apothecium, [[апотеций]]) башта шарсыман, аннары төерсыман, куе көрән төстә, диаметры 6 см, кайвакыт 8 см-га кадәр җитә. Тышкы өслеге җыерчыклы һәм бәрхет сыман. Аның ялтыравыклы гимениумы тиз арада апотеция үзәгендә формалаша һәм эчкә таба бераз бөгелгән. Консистенциясе ачык желатин сыман. Сыеклыкларын дә кертеп, гөмбәнең уртача авырлыгы якынча 70-100 г; аерым үрнәкләр зуррак зурлыкларга җитә ала.
Аскы цилиндрик формада, озынлыгы 340—370 микрометр һәм киңлеге 12,5-15 мкм. Эллипссыман, гиалинлы, шома споралар 24-30 × 9-11,5 мкм зурлыкта. Парафизлар җепсыман һәм өлешчә тармакланган.
Шарсыман саркосома — сапрофит, ул ылыслы урманнарда нарат һәм чыршы агачлары арасында үсәргә өстенлек бирә. Җимеш гәүдәләре, нигездә, язда, кар эрү вакытында барлыкка килә.
Бу төр арктик-альп таралышына ия һәм Үзәк Европада бик сирәк очрый, ләкин еш кына бер генә җирдә дә күп очрый. Россиянең Кызыл китабына кертелгән. Шул исәптән ул [[Татарстан|Татарстан Республикасы]]ның һәм Архангельск, Мәскәү, Тюмень һәм Новосибирск өлкәләренең Кызыл китапларына кертелгән.<ref name=red_book_AO>{{книга |ссылка= |заглавие=Красная книга Архангельской области |страницы=36 |год=2008 |место=Архангельск |isbn=978-5-90362-502-4 |ответственный=отв. ред. А.П. Новоселов |archive-date= |archive-url= }}</ref>
Европада гөмбәнең популяр исеме — «убырлы казаны», ул соңгы вакытта Россиядә кулланыла башлаган<ref name="В">{{Cite web|url=https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|title=Саркосома шаровидная|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220516125731/https://michailvishnevsky.com/sarkosoma-sharovidnaya/|archivedate=2022-05-16|date=2020-05-03|language=ru|work=Михаил Вишневский|accessdate=2022-04-16}}</ref>.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр|refs=}}
== Әдәбият ==
* E. Gerhardt: ''Pilze''. Verlag BLV, München 2006, S. 581, ISBN 978-3-8354-0053-5
[[Төркем:Куркыныч янамаган төрләр]]
[[Төркем:Гөмбәләр]]
j7uaxuou5i8y1b9urf32n2akm5oku9x
Бәхәс:Бәшир Рәмиев исемендәге IT-парк
1
1491703
5958252
2026-06-10T15:09:44Z
Марьям Султанбаева
51425
Яңа бит: «{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Казан |кулланучы= Марьям Султанбаева}}»
5958252
wikitext
text/x-wiki
{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Казан |кулланучы= Марьям Султанбаева}}
34uurf0fxm4v3l5gyhg5h35ctf58mji
Бәхәс:Aurus Senat
1
1491704
5958253
2026-06-10T15:09:57Z
Марьям Султанбаева
51425
Яңа бит: «{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Алабуга районы |кулланучы= Марьям Султанбаева}}»
5958253
wikitext
text/x-wiki
{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Алабуга районы |кулланучы= Марьям Султанбаева}}
8bout5tk6hfv64al7e57y54pzmyroev
Бәхәс:Рамил Ибәтуллин
1
1491705
5958254
2026-06-10T15:10:11Z
Марьям Султанбаева
51425
Яңа бит: «{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Апас районы |кулланучы= Марьям Султанбаева}} ~~~~»
5958254
wikitext
text/x-wiki
{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Апас районы |кулланучы= Марьям Султанбаева}} [[Кулланучы:Марьям Султанбаева|Марьям Султанбаева]] ([[Кулланучы бәхәсе:Марьям Султанбаева|бәхәс]]) 10 июн 2026, 15:10 (UTC)
jbfnnvvcewco5290qlell5t9vre3ffy
Бәхәс:Шарсыман саркосома
1
1491706
5958256
2026-06-10T15:10:23Z
Марьям Султанбаева
51425
Яңа бит: «{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Татарстан |кулланучы= Марьям Султанбаева}}»
5958256
wikitext
text/x-wiki
{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Татарстан |кулланучы= Марьям Султанбаева}}
g9ds2ycg82kn90jwc28duyfigtisb3b
Бәхәс:Җанка
1
1491707
5958267
2026-06-10T15:24:07Z
Il Nur
6874
Яңа бит: «{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Алабуга районы |кулланучы= Il Nur}}»
5958267
wikitext
text/x-wiki
{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район= Алабуга районы |кулланучы= Il Nur}}
f2ok6hef6k5nt7hg9ctgtjv0kxvnqb2
Файл:Жасур Кенгбоев.jpg
6
1491708
5958273
2026-06-10T15:28:54Z
Әмир
15082
{{Ирексез лицензияле сурәт
|тасвир = Жасур Кенгбоев фотосы
|чыганак = https://kh-davron.uz/kutubxona/uzbek/jasur-kengboyev-ovchining-songgi-ovi.html
|ясау вакыты = билгесез
|автор = билгесез
}}
{{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ
|мәкалә = Жасур Кенгбоев
|максат = сурәтләү өчен
|алмаштыру мөмкинлеге = бар
|өстәмә мәгълүмат = юк
}}
[[Төркем:Сурәтләр:Шәхесләр]]
5958273
wikitext
text/x-wiki
== Тасвирлама ==
{{Ирексез лицензияле сурәт
|тасвир = Жасур Кенгбоев фотосы
|чыганак = https://kh-davron.uz/kutubxona/uzbek/jasur-kengboyev-ovchining-songgi-ovi.html
|ясау вакыты = билгесез
|автор = билгесез
}}
{{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ
|мәкалә = Жасур Кенгбоев
|максат = сурәтләү өчен
|алмаштыру мөмкинлеге = бар
|өстәмә мәгълүмат = юк
}}
[[Төркем:Сурәтләр:Шәхесләр]]
re3qp0a6dkmbb5u8ao43y7jpa9iwl4n
Жасур Кенгбоев
0
1491709
5958275
2026-06-10T15:29:10Z
Әмир
15082
яңа бит ясау
5958275
wikitext
text/x-wiki
{{Язучы
|Исем = Жасур Кенгбоев
|Оригинал телендә =
|Фото = Жасур_Кенгбоев.jpg
|Киңлек =
|Рәсем язуы =
|Тугач бирелгән исеме = Jasur Kengboyev
|Псевдонимнар =
|Туу датасы = 19.11.1985
|Туу урыны = [[СССР]], [[Үзбәкстан ССР]], {{Туу җире|Кашкадәрья өлкәсе|Кашкадәрья өлкәсендә}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Чиракчы районы|Чиракчы районы|d| Q2639143}} {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Күкдала|Күкдала|d|Q12111503}}
|Үлем датасы =
|Үлем урыны =
|Ватандашлык = {{байрак|СССР}} [[СССР]]<br/> {{байрак|Үзбәкстан}} [[Үзбәкстан]]
|Эшчәнлек төре = журналист, язучы
|Иҗат итү еллары = 2007—{{х.в.}}
|Юнәлеш = проза
|Жанр = роман, хикәя
|Иҗат итү теле = [[үзбәк теле]]
|Дебют = «Ко’хна белбог» (2016)
|Премияләр =
|Бүләкләр =
|Имза =
|Сайт =
}}
'''Жасур Кенгбоев''' ({{lang-uz|Jasur Kengboyev}}, {{lang-ru|Жасур Жамирович Кенгбоев}}, ''[[1985 ел]]ның [[19 ноябрь|19 ноябре]], [[СССР]], [[Үзбәкстан ССР]], [[Кашкадәрья өлкәсе]], Чиракчы районы, Күкдала'') — язучы, журналист. [[Үзбәкстан язучылар оешмасы]] әгъзасы.
== Тәрҗемәи хәле ==
1985 елның 19 ноябрендә<ref name=":0">[https://asarlar.uz/muallif/jasur-kengboyev Jasur Kengboyev.] asarlar.uz{{ref-uz}}</ref> Үзбәкстан ССР [[Кашкадәрья өлкәсе]]нең Чиракчы (2022 елдан {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Күкдала районы|Күкдала|d|Q31934041}}<ref>{{Cite web |title=Prezident nega Ko‘kdala tumani tashkil etilgani haqida gapirdi |url=https://www.xabar.uz/uz/siyosat/prezident-nega-kokdala-tumani-tashkil-etilgani-haqida-gapirdi |accessdate=2022-07-05 |publisher=Xabar.uz}}</ref>) районы Күкдала кышлагында (2009 елдан [[штб]]) туган<ref>[https://uzhurriyat.uz/2022/01/12/dollar/ Муаллиф ҳақида: Жасур Кенгбоев.] uzhurriyat.uz{{ref-uz}}</ref>.
2003—2007 елларда Үзбәкстан дәүләт {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Үзбәкстан дәүләт дөнья телләре университеты|дөнья телләре университетының|d|Q4469711}} халыкара журналистика факультетында белем алган. 2009 елда әлеге факультетта магистр дәрәҗәсенә ия булган. Сәләтле студентлар өчен [[Алишер Нәваи]] исемендәге дәүләт стипендиясенә лаек булган<ref name=":0" />.
Үзбәкстан милли мәгълүмат агентлыгында (Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Үзбәкстан милли мәгълүмат агентлыгы|UzA|d|Q7904565}}) мөхәррир булып эшләгән, «Жамият» (Jamiyat, Җәмгыять) газетасында бүлек мөдире вазыйфаларын башкарган. Шулай ук «Оила даврасида» <ref>[https://www.ekogazeta.uz/gazeta Оила даврасида]{{ref-uz}}</ref> (Гаилә даирәсендә) газетасында баш мөхәррир урынбасары булып эшләгән.
== Иҗаты ==
Жасур Кенгбоевның хикәяләре төрле җыентыкларда һәм республика басмаларында басылып чыккан. Ул — уникаль язучы. Аның һәр хәрәкәте һәм фразасы үзбәкчә. Үзбәк булса да, ул дала үзбәге. Бераз гади, ләкин назлы, бераз уйчан һәм бераз саран. Әсәрләренең геройлары — төрле характерлы кешеләр<ref name=":0" />.
Яшь иҗатчылар өчен үткәрелгән «Истеъдод мактаби» (Талантлар мәктәбе) VII республика семинарында катнашкан.
2011 елда X Республика {{comment|әйләнә-тирә мохитне саклау|экология}} журналистлары конкурсында нәфис-публицистик мәкаләләре өчен «Басма гавәми мәгълүмат чаралары» (Печатные СМИ) номинациясендә җиңү яулаган<ref>[https://www.uzinform.com/ru/pr/10402.html В Узбекистане подвели итоги конкурса экологической журналистики.] uzinform.com, 10.12.2011{{ref-ru}}</ref>.
2021 елда хикәяләре яшь авторларның шигырьләрен һәм прозасын бастырып чыгару буенча махсуслашкан рус телле «Автограф» журналында ([[Донецк]]) басылып чыккан<ref>''Н. Усманова''. [https://uza.uz/ru/posts/tvorchestvo-molodyx-pisateley-v-zhurnale-avtograf_318878 Творчество молодых писателей – в журнале «Автограф».] uza.uz, 09.11.2021{{ref-ru}}</ref>. Әлеге журнал [[АКШ]], [[Германия]], [[Греция]], [[Франция]], [[Израиль]] һәм [[БДБ]] илләреннән яшь язучыларның иҗатын яктырта.
Яр Чаллыда татар телендә нәшер ителүче [[«Мәйдан» журналы|«Мәйдан»]] журналының 2026 елгы май ае санында (№ 5 (294), Б.119—124) «Кардәш халыклар иҗаты» рубрикасында Жасур Кенгбоевның «Юракнинг бир чети» (Yurakning bir cheti, [https://vk.com/@maydantatar-zhasur-kengboev-irkne-ber-chite Йөрәкнең бер чите хикәясе]) басылган ([[Лилия Гыйбадуллина]] тәрҗемәсе). Хикәя ике яшь кешенең мәхәббәте турында сөйли, бу мәхәббәт XX гасыр башында сурәтләнә башлаган: теләк, өмет, аерылышу, сагыну һәм омтылыш хисләре — яки, дөресрәге, кулдан ычкындырылган мөмкинлекләр аркасында туган сагыну. Китап герое Арзикулның соңрак куркаклык дип саналган гамәлләре чынлыкта яшьлек намусына карата икеләнү һәм яшь хатын-кызның (Умида) «көчен» аңлый алмау икәне ачыклана<ref>''Исломжон Ёқубов''. Изланишнинг машаққатли йўли / [https://zominakm.uz/storage/uploads/files/Jasur%20Kengboyev%20Yurakning%20bir%20cheti.pdf Jasur Kengboyev. Yurakning bir cheti.] Б.130—138{{ref-uz}}</ref>.
== Китаплары ==
* «Ко’хна белбог» (Иске билбау, 2016, «Минем беренче китабым» проекты); <ref>[https://kh-davron.uz/kutubxona/uzbek/jasur-kengboyev-ovchining-songgi-ovi.html Jasur Kengboyev. Ovchining so‘nggi ovi.] Xurshid Davron kutubxonasi {{ref-uz}}</ref>
* «Юракнинг бир чети» (Йөрәкнең бер чите, 2019). Китапта 20 хикәясе туплап бирелгән; <ref>[https://kitobxon.com/ru/kitob/yurakning-bir-cheti "Юракнинг бир чети" китоби, Жасур Кенгбоев.] kitobxon.com {{ref-uz}}</ref>
* «Узбекнинг карзи» (Үзбәкнең бурычы, 2021);
* Хадик, хикоялар / Hadik. Hikoyalar<ref>[https://market.yandex.uz/card/kniga-khadik-khikoyalar-zhasur-kengboyev/4943096786?do-waremd5=RAajgiu3XxSJT3MbEEoCfg&ogV=-12 Книга, Хадик, хикоялар. Жасур Кенгбоев] {{ref-uz}}</ref>
== Искәрмәләр ==
{{искәрмәләр}}
== Сылтамалар ==
* [https://uzhurriyat.uz/2022/01/12/dollar/ Муаллиф ҳақида: Жасур Кенгбоев.] uzhurriyat.uz{{ref-uz}}
* [https://asarlar.uz/muallif/jasur-kengboyev Jasur Kengboyev.] asarlar.uz{{ref-uz}}
{{Тышкы сылтамалар}}
{{DEFAULTSORT:Кенгбоев, Жасур}}
[[Төркем:Үзбәкстан язучылары]]
[[Төркем:Үзбәк телле язучылар]]
[[Төркем:Үзбәкстан журналистлары]]
[[Төркем:Үзбәкстан дәүләт дөнья телләре университетын тәмамлаучылар]]
9ij6272wofi66dpyhqmm2rvytpwvw1j
Төркем:Үзбәкстан журналистлары
14
1491710
5958276
2026-06-10T15:29:59Z
Әмир
15082
төркем ясау
5958276
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Илләр буенча журналистлар]]
[[Төркем:Шәхесләр:Үзбәкстан]]
bdm0qpzagpwhzl3gqgwyhj2r5re935o
Төркем:Үзбәкстан дәүләт дөнья телләре университетын тәмамлаучылар
14
1491711
5958278
2026-06-10T15:31:35Z
Әмир
15082
төркем ясау
5958278
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Ташкент югары уку йортларын тәмамлаучылар]]
bjyjiz5wgbrlg0inqky07m1ztewvgzo
Мишәр (Удмуртия)
0
1491712
5958281
2026-06-10T15:38:30Z
Il Nur
6874
«[[:ru:Special:Redirect/revision/147515961|Мещеряково (Удмуртия)]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5958281
wikitext
text/x-wiki
Мишәр ({{Lang-udm|Мешер}}''', Мещеряково''') - [[Удмуртия|Удмуртиянең]] Грахово районында, Юраш елгасы буендагы авыл. Ул Лолошур-Вожинский авыл җирлеге составына керә.
== Тарихы ==
== Дин ==
Мишәр авылы приходы [[Яңа керәшен конторасы|Казан яңа керәшен эшләре идарәсе]] боерыгы белән ачылган. Беренче чиркәү 1759 елда Мәсихнең Тууы хөрмәтенә төзелгән һәм изгеләштерелгән<ref>{{Cite web|url=http://www.gasur.ru/Databases/bd_on-line/af/info.php?&idkey=69264|title=ЦГА УР. Фонд 287. Христорождественская церковь села Мещеряково Елабужского уезда Вятской губернии|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100225073341/http://www.gasur.ru/Databases/bd_on-line/af/info.php|archivedate=2010-02-25|publisher=ЦГА УР|accessdate=2010-04-24}}</ref>. 1791 елда авыл [[Казан епархиясе|Казан епархиясеннән]] Вятка епархиясенә күчерелгән. 1844 елның 19 ноябрендә янгын нәтиҗәсендә чиркәү янган, һәм Алабуга сәүдәгәре [[Фёдор Чернов|Федор Григорьевич Чернов]] үз акчасына 1847 елда таш чиркәү төзи башлаган, ул 1851 елда тәмамланган. 1859 елгы унынчы җанисәп нәтиҗәләре буенча, Юрашка елгасы янындагы Мещеряково дәүләт авылының 23 хуҗалыгында 150 кеше яшәгән, һәм чиркәүдән тыш, ике базар мәйданчыгы да булган.
1921 елга кадәр авыл [[Алабуга өязе|Алабуга өязенең]] Иске Ятча волосте составында булган (1921 елдан [[Можга өязе|Можга районы]]). 1924 елдан авылда Грахово волостеның Мишәр авыл советының административ үзәге урнашкан. 1937 елның декабрендә Христос Рождество чиркәвенең соңгы рухание кулга алынган, аннан соң чиркәү ябылган. [[1964 ел|1964 елның]] [[5 май|5 маенда]] авыл советының административ үзәге Мещеряково авылыннан Лолошур-Вожжи авылына күчерелгән, һәм авыл советы да Лолошур-Вожжи дип үзгәртелгән .
Хәзерге вакытта авыл юкка чыга бара, яшәүчеләрнең күбесе пенсионерлар.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
[[Төркем:Грахово районы торак пунктлары]]
[[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]]
j5xphgi1idbrmg72fqm1gr2my67jjc9
5958294
5958281
2026-06-10T16:04:01Z
Il Nur
6874
5958294
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Мишәр''' ({{Lang-udm|Мешер}}, {{lang-ru|Мещеряково}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Грахово районы]]нда, Юраш елгасы буендагы [[керәшен татарлары]] авылы. Ул Лолошур-Вожинский авыл җирлеге составына керә.
== Географиясе ==
Юраш елгасының түбән агымында, [[Грахово]]дан көньяк-көнбатышка 15 км ераклыкта урнашкан.
== Сәгать поясы ==
Мишәр авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
Авылда электән удмуртлар һәм иске керәшен татарлары яшәгән. Авылның барлыкка килү вакытын халык хәтерләми, тик элек мөселман татарлары авылы булып, соңгылары моннан [[дала ]]ягына күченгән.<ref>Материалы по статистике Вятской губернии. Т. 6. Елабужский уезд. Ч. 2. Подворная опись. — Вятка, 1889.</ref>
1859 елгы унынчы җанисәп нәтиҗәләре буенча, Юрашка елгасы янындагы Мещеряково дәүләт авылының 23 хуҗалыгында 150 кеше яшәгән, һәм чиркәүдән тыш, ике базар мәйданчыгы да булган.
1887 елда авылда 41 хуҗалыкта 271 кеше яшәгән. 16 рус, 13 татар, 12 удмурт хуҗалыгы була. Авыл приходына караган 11 авылда 3944 кеше исәпләнгән, татарлар — 518.<ref>Вятская епархия. Историко-географическое и статистическое описание (с картой Вятской губернии). Вятка 1912.</ref> Моннан тыш 30 татар кешесе (15 ир, 15 хатын-кыз) [[Ислам|ислам диненә]] кайткан.<ref>Церкви и приходы в Вятской епархии (по клировым ведомостям 1872 г.). // Вятские Епархиальные ведомости, 1873 г., отдел духовно-литературный, № 1-24.</ref>
1921 елга кадәр авыл [[Алабуга өязе|Алабуга өязенең]] Иске Ятча волосте составында булган (1921 елдан [[Можга өязе|Можга районы]]). 1924 елдан авылда Грахово волостеның Мишәр авыл советының административ үзәге урнашкан. [[1964 ел|1964 елның]] [[5 май|5 маенда]] авыл советының административ үзәге Мишәр авылыннан Лолошур-Вожжи авылына күчерелгән, һәм авыл советы да Лолошур-Вожжи дип үзгәртелгән .
Хәзерге вакытта авыл юкка чыга бара, яшәүчеләрнең күбесе пенсионерлар.
== Халык саны ==
{{Население|Мещеряково (Удмуртия)}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[керәшен татарлары]] 43 кешенең 23 %-ын тәшкил иткән, моннан тыш [[удмуртлар]] (77 %) яшәгән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>. Җирле татарлар керәшен татарларының [[Түбән Кама керәшеннәре|Түбән Кама (алабуга) төркеменә]] карый<ref>[http://админ.татаровед.рф/uploads/libraries/original/0db6134303e593ebfd5c655928d874cf41904aeb.pdf?1557909259 История и культура татар-кряшен (XVI-ХХ вв.)]: коллективная моногра- фия. — Казань: Институт истории им. Ш.Марджани АН РТ, 2017. — 960 с. + 36 с. цв. вкл. ISBN 978-5-94981-213-6</ref>.
1920 елда 77 хуҗалыкта 369 кеше яшәгән, 33 рус хуҗалыгы, 25 татар, 19 удмурт хуҗалыгы була. 1924 елда 67 хуҗалыктан торган, 365 кеше яшәгән.<ref>Список населенных пунктов Вотской автономной области / Вот. обл. план. комис. — Ижевск : Изд. Вот. обисполкома, 1924.</ref>
1959 елда авылда 140 кеше яшәгән, төп халкы удмуртлар була.<ref>Всесоюзная перепись населения 1959 г. Предварительные итоги. Численность наличного и постоянного населения и лиц в возрасте 18 лет и старше по каждому сельскому населенному пункту с указанием численно преобладающей национальности (форма Б) по Удмуртской АССР. // РГАЭ. Ф. 1562. Оп. 336. Д. 3704.</ref> 1970 елда 115 кешенең 70 % удмуртлар, 30 % татарлар була.<ref>Всесоюзная перепись населения 1970 г. Численность наличного и постоянного населения по каждому сельскому населенному пункту по Удмуртской АССР (Таблица 2) // РГАЭ. Ф. 1562. Оп. 336. Д. 3931.9</ref> 1959—2002 елларда керәшеннәр үзләрен йә рус, йә удмурт дип күрсәтеп килгән.
== Дин ==
Мишәр авылы приходы [[Яңа керәшен конторасы|Казан яңа керәшен эшләре идарәсе]] боерыгы белән ачылган. Беренче чиркәү 1759 елда Мәсихнең Тууы хөрмәтенә төзелгән һәм изгеләштерелгән<ref>{{Cite web|url=http://www.gasur.ru/Databases/bd_on-line/af/info.php?&idkey=69264|title=ЦГА УР. Фонд 287. Христорождественская церковь села Мещеряково Елабужского уезда Вятской губернии|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100225073341/http://www.gasur.ru/Databases/bd_on-line/af/info.php|archivedate=2010-02-25|publisher=ЦГА УР|accessdate=2010-04-24}}</ref>. 1791 елда авыл [[Казан епархиясе|Казан епархиясеннән]] Вятка епархиясенә күчерелгән. 1844 елның 19 ноябрендә янгын нәтиҗәсендә чиркәү янган, һәм Алабуга сәүдәгәре [[Фёдор Чернов|Федор Григорьевич Чернов]] үз акчасына 1847 елда таш чиркәү төзи башлаган, ул 1851 елда тәмамланган.
1937 елның декабрендә Рождество Христово чиркәвенең соңгы рухание кулга алынган, аннан соң чиркәү ябылган.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
[[Төркем:Грахово районы торак пунктлары]]
gw9y2efybysb7nr3rj2175n9i4mq05p
5958299
5958294
2026-06-10T16:07:22Z
Il Nur
6874
/* Халык саны */
5958299
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Мишәр''' ({{Lang-udm|Мешер}}, {{lang-ru|Мещеряково}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Грахово районы]]нда, Юраш елгасы буендагы [[керәшен татарлары]] авылы. Ул Лолошур-Вожинский авыл җирлеге составына керә.
== Географиясе ==
Юраш елгасының түбән агымында, [[Грахово]]дан көньяк-көнбатышка 15 км ераклыкта урнашкан.
== Сәгать поясы ==
Мишәр авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
Авылда электән удмуртлар һәм иске керәшен татарлары яшәгән. Авылның барлыкка килү вакытын халык хәтерләми, тик элек мөселман татарлары авылы булып, соңгылары моннан [[дала ]]ягына күченгән.<ref>Материалы по статистике Вятской губернии. Т. 6. Елабужский уезд. Ч. 2. Подворная опись. — Вятка, 1889.</ref>
1859 елгы унынчы җанисәп нәтиҗәләре буенча, Юрашка елгасы янындагы Мещеряково дәүләт авылының 23 хуҗалыгында 150 кеше яшәгән, һәм чиркәүдән тыш, ике базар мәйданчыгы да булган.
1887 елда авылда 41 хуҗалыкта 271 кеше яшәгән. 16 рус, 13 татар, 12 удмурт хуҗалыгы була. Авыл приходына караган 11 авылда 3944 кеше исәпләнгән, татарлар — 518.<ref>Вятская епархия. Историко-географическое и статистическое описание (с картой Вятской губернии). Вятка 1912.</ref> Моннан тыш 30 татар кешесе (15 ир, 15 хатын-кыз) [[Ислам|ислам диненә]] кайткан.<ref>Церкви и приходы в Вятской епархии (по клировым ведомостям 1872 г.). // Вятские Епархиальные ведомости, 1873 г., отдел духовно-литературный, № 1-24.</ref>
1921 елга кадәр авыл [[Алабуга өязе|Алабуга өязенең]] Иске Ятча волосте составында булган (1921 елдан [[Можга өязе|Можга районы]]). 1924 елдан авылда Грахово волостеның Мишәр авыл советының административ үзәге урнашкан. [[1964 ел|1964 елның]] [[5 май|5 маенда]] авыл советының административ үзәге Мишәр авылыннан Лолошур-Вожжи авылына күчерелгән, һәм авыл советы да Лолошур-Вожжи дип үзгәртелгән .
Хәзерге вакытта авыл юкка чыга бара, яшәүчеләрнең күбесе пенсионерлар.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[керәшен татарлары]] 43 кешенең 23 %-ын тәшкил иткән, моннан тыш [[удмуртлар]] (77 %) яшәгән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>. Җирле татарлар керәшен татарларының [[Түбән Кама керәшеннәре|Түбән Кама (алабуга) төркеменә]] карый<ref>[http://админ.татаровед.рф/uploads/libraries/original/0db6134303e593ebfd5c655928d874cf41904aeb.pdf?1557909259 История и культура татар-кряшен (XVI-ХХ вв.)]: коллективная моногра- фия. — Казань: Институт истории им. Ш.Марджани АН РТ, 2017. — 960 с. + 36 с. цв. вкл. ISBN 978-5-94981-213-6</ref>.
1920 елда 77 хуҗалыкта 369 кеше яшәгән, 33 рус хуҗалыгы, 25 татар, 19 удмурт хуҗалыгы була. 1924 елда 67 хуҗалыктан торган, 365 кеше яшәгән.<ref>Список населенных пунктов Вотской автономной области / Вот. обл. план. комис. — Ижевск : Изд. Вот. обисполкома, 1924.</ref>
1959 елда авылда 140 кеше яшәгән, төп халкы удмуртлар була.<ref>Всесоюзная перепись населения 1959 г. Предварительные итоги. Численность наличного и постоянного населения и лиц в возрасте 18 лет и старше по каждому сельскому населенному пункту с указанием численно преобладающей национальности (форма Б) по Удмуртской АССР. // РГАЭ. Ф. 1562. Оп. 336. Д. 3704.</ref> 1970 елда 115 кешенең 70 % удмуртлар, 30 % татарлар була.<ref>Всесоюзная перепись населения 1970 г. Численность наличного и постоянного населения по каждому сельскому населенному пункту по Удмуртской АССР (Таблица 2) // РГАЭ. Ф. 1562. Оп. 336. Д. 3931.9</ref> 1959—2002 елларда керәшеннәр үзләрен йә рус, йә удмурт дип күрсәтеп килгән.
== Дин ==
Мишәр авылы приходы [[Яңа керәшен конторасы|Казан яңа керәшен эшләре идарәсе]] боерыгы белән ачылган. Беренче чиркәү 1759 елда Мәсихнең Тууы хөрмәтенә төзелгән һәм изгеләштерелгән<ref>{{Cite web|url=http://www.gasur.ru/Databases/bd_on-line/af/info.php?&idkey=69264|title=ЦГА УР. Фонд 287. Христорождественская церковь села Мещеряково Елабужского уезда Вятской губернии|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100225073341/http://www.gasur.ru/Databases/bd_on-line/af/info.php|archivedate=2010-02-25|publisher=ЦГА УР|accessdate=2010-04-24}}</ref>. 1791 елда авыл [[Казан епархиясе|Казан епархиясеннән]] Вятка епархиясенә күчерелгән. 1844 елның 19 ноябрендә янгын нәтиҗәсендә чиркәү янган, һәм Алабуга сәүдәгәре [[Фёдор Чернов|Федор Григорьевич Чернов]] үз акчасына 1847 елда таш чиркәү төзи башлаган, ул 1851 елда тәмамланган.
1937 елның декабрендә Рождество Христово чиркәвенең соңгы рухание кулга алынган, аннан соң чиркәү ябылган.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
[[Төркем:Грахово районы торак пунктлары]]
1xt29ssvkoe2ohq5x2gnkhjb99b8vfa
5958314
5958299
2026-06-10T16:24:15Z
Il Nur
6874
5958314
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Мишәр''' ({{Lang-udm|Мешер}}, {{lang-ru|Мещеряково}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Грахово районы]]нда, Юраш елгасы буендагы [[керәшен татарлары]] авылы. Ул Лолошур-Вожжи авыл җирлеге составына керә.
== Географиясе ==
Юраш елгасының түбән агымында, [[Грахово]]дан көньяк-көнбатышка 15 км ераклыкта урнашкан.
== Сәгать поясы ==
Мишәр авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
Авылда электән удмуртлар һәм иске керәшен татарлары яшәгән. Авылның барлыкка килү вакытын халык хәтерләми, тик элек мөселман татарлары авылы булып, соңгылары моннан [[дала ]]ягына күченгән.<ref>Материалы по статистике Вятской губернии. Т. 6. Елабужский уезд. Ч. 2. Подворная опись. — Вятка, 1889.</ref>
1859 елгы унынчы җанисәп нәтиҗәләре буенча, Юрашка елгасы янындагы Мещеряково дәүләт авылының 23 хуҗалыгында 150 кеше яшәгән, һәм чиркәүдән тыш, ике базар мәйданчыгы да булган.
1887 елда авылда 41 хуҗалыкта 271 кеше яшәгән. 16 рус, 13 татар, 12 удмурт хуҗалыгы була. Авыл приходына караган 11 авылда 3944 кеше исәпләнгән, татарлар — 518.<ref>Вятская епархия. Историко-географическое и статистическое описание (с картой Вятской губернии). Вятка 1912.</ref> Моннан тыш 30 татар кешесе (15 ир, 15 хатын-кыз) [[Ислам|ислам диненә]] кайткан.<ref>Церкви и приходы в Вятской епархии (по клировым ведомостям 1872 г.). // Вятские Епархиальные ведомости, 1873 г., отдел духовно-литературный, № 1-24.</ref>
1921 елга кадәр авыл [[Алабуга өязе|Алабуга өязенең]] Иске Ятча волосте составында булган (1921 елдан [[Можга өязе|Можга районы]]). 1924 елдан авылда Грахово волостеның Мишәр авыл советының административ үзәге урнашкан. [[1964 ел|1964 елның]] [[5 май|5 маенда]] авыл советының административ үзәге Мишәр авылыннан Лолошур-Вожжи авылына күчерелгән, һәм авыл советы да Лолошур-Вожжи дип үзгәртелгән.
Хәзерге вакытта авыл юкка чыга бара, яшәүчеләрнең күбесе пенсионерлар.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[керәшен татарлары]] 43 кешенең 23 %-ын тәшкил иткән, моннан тыш [[удмуртлар]] (77 %) яшәгән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>. Җирле татарлар керәшен татарларының [[Түбән Кама керәшеннәре|Түбән Кама (алабуга) төркеменә]] карый<ref>[http://админ.татаровед.рф/uploads/libraries/original/0db6134303e593ebfd5c655928d874cf41904aeb.pdf?1557909259 История и культура татар-кряшен (XVI-ХХ вв.)]: коллективная моногра- фия. — Казань: Институт истории им. Ш.Марджани АН РТ, 2017. — 960 с. + 36 с. цв. вкл. ISBN 978-5-94981-213-6</ref>.
1920 елда 77 хуҗалыкта 369 кеше яшәгән, 33 рус хуҗалыгы, 25 татар, 19 удмурт хуҗалыгы була. 1924 елда 67 хуҗалыктан торган, 365 кеше яшәгән.<ref>Список населенных пунктов Вотской автономной области / Вот. обл. план. комис. — Ижевск : Изд. Вот. обисполкома, 1924.</ref>
1959 елда авылда 140 кеше яшәгән, төп халкы удмуртлар була.<ref>Всесоюзная перепись населения 1959 г. Предварительные итоги. Численность наличного и постоянного населения и лиц в возрасте 18 лет и старше по каждому сельскому населенному пункту с указанием численно преобладающей национальности (форма Б) по Удмуртской АССР. // РГАЭ. Ф. 1562. Оп. 336. Д. 3704.</ref> 1970 елда 115 кешенең 70 % удмуртлар, 30 % татарлар була.<ref>Всесоюзная перепись населения 1970 г. Численность наличного и постоянного населения по каждому сельскому населенному пункту по Удмуртской АССР (Таблица 2) // РГАЭ. Ф. 1562. Оп. 336. Д. 3931.9</ref> 1959—2002 елларда керәшеннәр үзләрен йә рус, йә удмурт дип күрсәтеп килгән.
== Дин ==
Мишәр авылы приходы [[Яңа керәшен конторасы|Казан яңа керәшен эшләре идарәсе]] боерыгы белән ачылган. Беренче чиркәү 1759 елда Мәсихнең Тууы хөрмәтенә төзелгән һәм изгеләштерелгән<ref>{{Cite web|url=http://www.gasur.ru/Databases/bd_on-line/af/info.php?&idkey=69264|title=ЦГА УР. Фонд 287. Христорождественская церковь села Мещеряково Елабужского уезда Вятской губернии|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100225073341/http://www.gasur.ru/Databases/bd_on-line/af/info.php|archivedate=2010-02-25|publisher=ЦГА УР|accessdate=2010-04-24}}</ref>. 1791 елда авыл [[Казан епархиясе|Казан епархиясеннән]] Вятка епархиясенә күчерелгән. 1844 елның 19 ноябрендә янгын нәтиҗәсендә чиркәү янган, һәм Алабуга сәүдәгәре [[Фёдор Чернов|Федор Григорьевич Чернов]] үз акчасына 1847 елда таш чиркәү төзи башлаган, ул 1851 елда тәмамланган.
1937 елның декабрендә Рождество Христово чиркәвенең соңгы рухание кулга алынган, аннан соң чиркәү ябылган.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
[[Төркем:Грахово районы торак пунктлары]]
eio6ulk3cdxibyniw8e4g8yasjeo8t1
5958316
5958314
2026-06-10T16:25:55Z
Il Nur
6874
5958316
wikitext
text/x-wiki
{{ТП}}
'''Мишәр''' ({{Lang-udm|Мешер}}, {{lang-ru|Мещеряково}}) — [[Удмуртия|Удмуртиянең]] [[Грахово районы]]нда, Юраш елгасы буендагы [[керәшен татарлары]] авылы.<ref>[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/udmurtskaya-respublika/grahovskij-rajon Онлайн — энциклопедия Tatarica.]</ref> Ул Лолошур-Вожжи авыл җирлеге составына керә.
== Географиясе ==
Юраш елгасының түбән агымында, [[Грахово]]дан көньяк-көнбатышка 15 км ераклыкта урнашкан.
== Сәгать поясы ==
Мишәр авылы, бөтен Удмуртия кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланыла торган вакытның UTC-ка карата күчеше +4:0 тәшкил итә.<ref>Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 июня 2011).</ref>
== Тарихы ==
Авылда электән удмуртлар һәм иске керәшен татарлары яшәгән. Авылның барлыкка килү вакытын халык хәтерләми, тик элек мөселман татарлары авылы булып, соңгылары моннан [[дала ]]ягына күченгән.<ref>Материалы по статистике Вятской губернии. Т. 6. Елабужский уезд. Ч. 2. Подворная опись. — Вятка, 1889.</ref>
1859 елгы унынчы җанисәп нәтиҗәләре буенча, Юрашка елгасы янындагы Мещеряково дәүләт авылының 23 хуҗалыгында 150 кеше яшәгән, һәм чиркәүдән тыш, ике базар мәйданчыгы да булган.
1887 елда авылда 41 хуҗалыкта 271 кеше яшәгән. 16 рус, 13 татар, 12 удмурт хуҗалыгы була. Авыл приходына караган 11 авылда 3944 кеше исәпләнгән, татарлар — 518.<ref>Вятская епархия. Историко-географическое и статистическое описание (с картой Вятской губернии). Вятка 1912.</ref> Моннан тыш 30 татар кешесе (15 ир, 15 хатын-кыз) [[Ислам|ислам диненә]] кайткан.<ref>Церкви и приходы в Вятской епархии (по клировым ведомостям 1872 г.). // Вятские Епархиальные ведомости, 1873 г., отдел духовно-литературный, № 1-24.</ref>
1921 елга кадәр авыл [[Алабуга өязе|Алабуга өязенең]] Иске Ятча волосте составында булган (1921 елдан [[Можга өязе|Можга районы]]). 1924 елдан авылда Грахово волостеның Мишәр авыл советының административ үзәге урнашкан. [[1964 ел|1964 елның]] [[5 май|5 маенда]] авыл советының административ үзәге Мишәр авылыннан Лолошур-Вожжи авылына күчерелгән, һәм авыл советы да Лолошур-Вожжи дип үзгәртелгән.
Хәзерге вакытта авыл юкка чыга бара, яшәүчеләрнең күбесе пенсионерлар.
== Халык саны ==
{{ХСВМ||Таблица}}
; Милли составы
2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[керәшен татарлары]] 43 кешенең 23 %-ын тәшкил иткән, моннан тыш [[удмуртлар]] (77 %) яшәгән<ref>{{Cite web|url=http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004231936/http://lingvarium.org/russia/BD/02c__Udmurtia.xls|archivedate=2021-10-04|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-01-22}}</ref>. Җирле татарлар керәшен татарларының [[Түбән Кама керәшеннәре|Түбән Кама (алабуга) төркеменә]] карый<ref>[http://админ.татаровед.рф/uploads/libraries/original/0db6134303e593ebfd5c655928d874cf41904aeb.pdf?1557909259 История и культура татар-кряшен (XVI-ХХ вв.)]: коллективная моногра- фия. — Казань: Институт истории им. Ш.Марджани АН РТ, 2017. — 960 с. + 36 с. цв. вкл. ISBN 978-5-94981-213-6</ref>.
1920 елда 77 хуҗалыкта 369 кеше яшәгән, 33 рус хуҗалыгы, 25 татар, 19 удмурт хуҗалыгы була. 1924 елда 67 хуҗалыктан торган, 365 кеше яшәгән.<ref>Список населенных пунктов Вотской автономной области / Вот. обл. план. комис. — Ижевск : Изд. Вот. обисполкома, 1924.</ref>
1959 елда авылда 140 кеше яшәгән, төп халкы удмуртлар була.<ref>Всесоюзная перепись населения 1959 г. Предварительные итоги. Численность наличного и постоянного населения и лиц в возрасте 18 лет и старше по каждому сельскому населенному пункту с указанием численно преобладающей национальности (форма Б) по Удмуртской АССР. // РГАЭ. Ф. 1562. Оп. 336. Д. 3704.</ref> 1970 елда 115 кешенең 70 % удмуртлар, 30 % татарлар була.<ref>Всесоюзная перепись населения 1970 г. Численность наличного и постоянного населения по каждому сельскому населенному пункту по Удмуртской АССР (Таблица 2) // РГАЭ. Ф. 1562. Оп. 336. Д. 3931.9</ref> 1959—2002 елларда керәшеннәр үзләрен йә рус, йә удмурт дип күрсәтеп килгән.
== Дин ==
Мишәр авылы приходы [[Яңа керәшен конторасы|Казан яңа керәшен эшләре идарәсе]] боерыгы белән ачылган. Беренче чиркәү 1759 елда Мәсихнең Тууы хөрмәтенә төзелгән һәм изгеләштерелгән<ref>{{Cite web|url=http://www.gasur.ru/Databases/bd_on-line/af/info.php?&idkey=69264|title=ЦГА УР. Фонд 287. Христорождественская церковь села Мещеряково Елабужского уезда Вятской губернии|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100225073341/http://www.gasur.ru/Databases/bd_on-line/af/info.php|archivedate=2010-02-25|publisher=ЦГА УР|accessdate=2010-04-24}}</ref>. 1791 елда авыл [[Казан епархиясе|Казан епархиясеннән]] Вятка епархиясенә күчерелгән. 1844 елның 19 ноябрендә янгын нәтиҗәсендә чиркәү янган, һәм Алабуга сәүдәгәре [[Фёдор Чернов|Федор Григорьевич Чернов]] үз акчасына 1847 елда таш чиркәү төзи башлаган, ул 1851 елда тәмамланган.
1937 елның декабрендә Рождество Христово чиркәвенең соңгы рухание кулга алынган, аннан соң чиркәү ябылган.
== Искәрмәләр ==
{{Искәрмәләр}}
{{Удмуртия татар авыллары}}
[[Төркем:Удмуртия татар авыллары]]
[[Төркем:Грахово районы торак пунктлары]]
niijc7efwia503qhlldkzex9flaxcsq
Галиев Айвенго Һади улы
0
1491713
5958283
2026-06-10T15:44:33Z
Марьям Султанбаева
51425
«[[:ru:Special:Redirect/revision/149170774|Галеев, Айвенго Гадыевич]]» битен тәрҗемә итеп ясалган
5958283
wikitext
text/x-wiki
'''Айвенго Һади улы Галеев''' - авиация һәм ракета-космик технологияләр өлкәсендә совет һәм Россия галиме, техник фәннәр докторы (1990), профессор (1992), "Буран" ракета-космик аппаратын булдыручыларның берсе.
== Биографиясе ==
1937 елның 2 декабрендә [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Татар АССР]]<nowiki/>ның Апас районы Апас авылында укытучы гаиләсендә туган.
[[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты|Казан авиация институтын]] инженер-механик (двигательләр төзү) белгечлеге буенча (1961) һәм Мәскәү авиация институтында читтән торып аспирантура тәмамлаган (1974).
1961 елның апреленнән соңгы көннәренә кадәр ул Ракета һәм космик сәнәгатьнең фәнни сынау үзәгендә (Пересвет, Сергиев Посад районы, Мәскәү өлкәсе) эшләгән: инженер, өлкән инженер, стенд җитәкчесе, лаборатория мөдире, бүлек мөдире урынбасары, лаборатория мөдире һәм баш фәнни хезмәткәр була.
1982 елдан ул Мәскәү авиация институтында өлешчә доцент һәм профессор булып, 2000 елдан шулай ук Мәскәү дәүләт сәнәгать университетының Сергиев Посад филиалында өлешчә профессор булып эшли.
Россия Фәннәр академиясенең мөхбир-әгъзасы Ю.В. Полежаев фәнни мәктәбе вәкиле.
Техник фәннәр докторы (1990), профессор (1992).
Фәнни тикшеренүләрнең төп юнәлешләре:
* ракета двигательләрен җир өстендә сынау, аларның куркынычсызлыгын тәэмин итү (1967-1994);
* сыек ягулыклы ракета двигательләренең яну камераларының югары температуралы газларының тавыш тизлегеннән югары агымында югары тизлекле блокларның җылылык саклаучы материалларының җылылык алмашуы һәм җимерелүе (1978-1985);
* һава судноларының хәрәкәткә китерү җайланмаларын һәм көч җайланмаларын стендта сынау (1983-2012);
* ракета һәм космик системаларны сынау экологиясе (2000-2012);
* ракета һәм космик системаларның сынау һәм җибәрү комплексларын эксплуатацияләү (2004-2012 еллар).
Ракета-космик сәнәгатенең берничә предприятиесендә очыш шартларын симуляцияләү белән ракета двигательләренең стенд сынауларының куркынычсызлыгын тәэмин итү ысулларын һәм җайланмаларын эшләде һәм гамәлгә кертә (1967-2000).
Ул " Космос-1 ", "Космос-3", "N1-L3", "Энергия-Буран", "vSЬU", "Ангара" һәм башка программалар буенча ракета һәм космик системаларны эшләүдә катнашкан, шул исәптән S5.3, 11D49, 11D56, 11D57, RD0420, RD0120, KVD1 ракета двигательләре, "Космос" ракета-алып җибәрү җайланмасының 63S1 һәм 65S2 ракета блоклары, "N1-L3" ракета-алып җибәрү җайланмасының "R", "Энергия" ракета-алып җибәрү җайланмасының "Ts", "vSЬU" ракета-алып җибәрү җайланмасының 12KRB һәм "Энергия-Буран" ракета-алып җибәрү җайланмасы өчен кислород-водород ягулык элементлары булган электр станцияләре һ.б.
43 уйлап табуның автордашы.
СССР Министрлар Советы премиясе лауреаты (1983). "Фидакарь хезмәт өчен" медале белән бүләкләнгән (1978).
== Иншалар ==
* Проектирование стендов и оборудования для испытаний двигательных установок ЛА: Учебное пособие. М.: Издательство МАИ, 1987.
* Проектирование стендов и систем для испытаний двигательных установок ЛА: Учебное пособие. М.: Издательство МАИ, 1990.
* Экспериментальные установки и системы стендов для испытаний пневмогидросистем двигательных установок ЛА на криогенных компонентах топлива: Учебное пособие. Соавторы ''Барсуков В. С., Бершадский В.А.'' М.: Изд-во МАИ, 1992.
* Экологическая безопасность при испытаниях и отработке ракетных двигателей: Учебное пособие. М.: Издательство МАИ, 2006.
* Эксплуатация стендов для испытаний ракетных двигательных установок: Учебное пособие. М.: Издательство МАИ, 2008.
* Эксплуатация испытательных комплексов ракетно-космических систем. Монография в соавторстве с ''Золотовым А. А., Перминовым А. Н., Родченко В.В.'' М.: Изд-во МАИ, 2007.
* Эксплуатация стартовых комплексов ракетно-космических систем. Монография в соавторстве с ''Золотовым А. А., Перминовым А. Н., Родченко В.В.'' М.: Изд-во МАИ, 2007.
== Чыганаклар ==
* Галееву Айвенго Гадыевичу — 75 лет! // Альтернативная энергетика и экология. — 2012. — № 10 (114). — С. 132—133. : фот.
[[Төркем:Мәскәү авиация институтын тәмамлаучылар]]
[[Төркем:Техник фәннәр докторлары]]
[[Төркем:2021 елда вафатлар]]
[[Төркем:9 октябрь көнне вафатлар]]
[[Төркем:Апас районында туганнар]]
[[Төркем:Апаста туганнар]]
[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]
[[Төркем:1937 елда туганнар]]
[[Төркем:2 декабрь көнне туганнар]]
gl0dj9lpgdwm8e9btz7r7t6hn5kz596
5958284
5958283
2026-06-10T15:45:23Z
Марьям Султанбаева
51425
[[Айвенго Галиев]] битенә юнәлтү
5958284
wikitext
text/x-wiki
#юнәлтү[[Айвенго Галиев]]
l6ycje8d7ds9elsc9lt811uk4q8li98
Төркем:«Башкортстан Республикасында фидакарь хезмәте өчен» аерымлык билгесе белән бүләкләнүчеләр
14
1491714
5958291
2026-06-10T15:53:15Z
Әмир
15082
төркем ясау
5958291
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Башкортстан бүләкләре белән бүләкләнүчеләр]]
2a7jg0zf2isbwacxe326n7cd503m4sw
Төркем:Башкортстан бүләкләре белән бүләкләнүчеләр
14
1491715
5958292
2026-06-10T15:54:56Z
Әмир
15082
төркем ясау
5958292
wikitext
text/x-wiki
[[Төркем:Россия бүләкләре белән бүләкләнүчеләр]]
[[Төркем:Шәхесләр:Башкортстан]]
8ypnzqk7ft787ez7ojnrn5rp0keudmm
Бәхәс:Николай Андреевский
1
1491716
5958361
2026-06-10T17:05:11Z
Баныу
35185
Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Андреевский, Николай Ефимович}}»
5958361
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Андреевский, Николай Ефимович}}
loxfeeuvf328q72hsm3sk29edad4bo9
5958582
5958361
2026-06-11T11:02:53Z
Баныу
35185
5958582
wikitext
text/x-wiki
{{ТИМ|ru|Андреевский, Николай Ефимович}}
{{"Минем Татарстан" айлыгы мәкаләсе|чыгарылыш=IV|район=Казан|кулланучы= Баныу}}
s2f56w0bxrh763nuim0j2pho691gal1
Калып:Potd/2026-06-11
10
1491717
5958412
2026-06-10T22:29:22Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «Hong Kong Harbour Night 2019-06-11.jpg»
5958412
wikitext
text/x-wiki
Hong Kong Harbour Night 2019-06-11.jpg
o9el4gm7xieln3neqqcgeuwji2s0v4r
Калып:Motd/2026-06-11
10
1491718
5958413
2026-06-10T22:32:32Z
Frhdkazan
3171
Яңа бит: «Minecraft Trails and Tales Update.webm»
5958413
wikitext
text/x-wiki
Minecraft Trails and Tales Update.webm
edeiwpulli4qwzos99kp87su4im2shy
Файл:Кризис тышлыгы.jpg
6
1491719
5958521
2026-06-11T06:10:18Z
Каюм Хордай
59574
Тасвирлама: Бу [[Кризис (санак уены)]] тышлыгы. Тышлыкка авторлык хокукы [[Electronic Arts]] компаниясе кулында дип санала.<br/>
Чыганак: https://cdn.cloudflare.steamstatic.com/steam/apps/17300/library_600x900_2x.jpg
<br/>Мәкалә: [[Кризис (санак уены)]]<br/>
Кулланылган өлеш: Барлык тышлык, чөнки сурәт тышлык, продуктны төрү формасы. Тулы сурәт продуктны тану, уйланылган мәгънә һәм брендинг аңлату һәм бозылуга яки сурәтне дөрес күрсәтмәүгә китермәү өчен кирәк.<br/>
Түбән резолюцияме? Күчермә...
5958521
wikitext
text/x-wiki
== Тасвирлама ==
Тасвирлама: Бу [[Кризис (санак уены)]] тышлыгы. Тышлыкка авторлык хокукы [[Electronic Arts]] компаниясе кулында дип санала.<br/>
Чыганак: https://cdn.cloudflare.steamstatic.com/steam/apps/17300/library_600x900_2x.jpg
<br/>Мәкалә: [[Кризис (санак уены)]]<br/>
Кулланылган өлеш: Барлык тышлык, чөнки сурәт тышлык, продуктны төрү формасы. Тулы сурәт продуктны тану, уйланылган мәгънә һәм брендинг аңлату һәм бозылуга яки сурәтне дөрес күрсәтмәүгә китермәү өчен кирәк.<br/>
Түбән резолюцияме? Күчермә резолюциясе аңлатма һәм тану өчен җитә, ләкин төп нөсхәсенең резолюциясеннән түбәнрәк. Аның күчермәләре түбән сыйфатта булачак һәм төп нөсхәнең коммерцияле билгеләнеше белән конкуренцияләгән пират күчермәләренең куллануы өчен яраклы булмаячак.<br/>
Максат: Төп калып. Мәкаләдә уенны тану өчен.<br/>
Алмаштыру мөмкинлеге: Алыштыргысыз, чөнки берелгән тышлыкны күрсәтә торган тагын ниндидер сурәт шулай ук авторлык хокукы белән якланган. Төп нөсхәгә ярашмый торган сурәт тану һәм аңлату өчен яраклы булмаячак.<br/>
Өстәмә мәгълүмат: Википедия [[Википедия:Намуслы куллану шартлары|намуслы куллану шартлары]] буенча, тышлыкны мәкаләдә кулланырга мөмкин.
== Лицензияләү ==
{{subst:ET}}
rzm4p43o5pkhv5znh58jlacsl8iyrz7
5958522
5958521
2026-06-11T06:11:34Z
Каюм Хордай
59574
Мин "Лицензияләү" текстын өстәдем.
5958522
wikitext
text/x-wiki
== Тасвирлама ==
Тасвирлама: Бу [[Кризис (санак уены)]] тышлыгы. Тышлыкка авторлык хокукы [[Electronic Arts]] компаниясе кулында дип санала.<br/>
Чыганак: https://cdn.cloudflare.steamstatic.com/steam/apps/17300/library_600x900_2x.jpg
<br/>Мәкалә: [[Кризис (санак уены)]]<br/>
Кулланылган өлеш: Барлык тышлык, чөнки сурәт тышлык, продуктны төрү формасы. Тулы сурәт продуктны тану, уйланылган мәгънә һәм брендинг аңлату һәм бозылуга яки сурәтне дөрес күрсәтмәүгә китермәү өчен кирәк.<br/>
Түбән резолюцияме? Күчермә резолюциясе аңлатма һәм тану өчен җитә, ләкин төп нөсхәсенең резолюциясеннән түбәнрәк. Аның күчермәләре түбән сыйфатта булачак һәм төп нөсхәнең коммерцияле билгеләнеше белән конкуренцияләгән пират күчермәләренең куллануы өчен яраклы булмаячак.<br/>
Максат: Төп калып. Мәкаләдә уенны тану өчен.<br/>
Алмаштыру мөмкинлеге: Алыштыргысыз, чөнки берелгән тышлыкны күрсәтә торган тагын ниндидер сурәт шулай ук авторлык хокукы белән якланган. Төп нөсхәгә ярашмый торган сурәт тану һәм аңлату өчен яраклы булмаячак.<br/>
Өстәмә мәгълүмат: Википедия [[Википедия:Намуслы куллану шартлары|намуслы куллану шартлары]] буенча, тышлыкны мәкаләдә кулланырга мөмкин.
== Лицензияләү ==
Бу [[Санак уены|санак уенының]] тышлыгы һәм мөгаен, авторлык хокукы булдыручыга һәм чыгаручыга карыйдыр. [[Википедия:Намуслы куллану шартлары|Википедиянең намуслы куллану шартлары]] буенча, бу сурәтнең түбән резолюцияле күчермәсен [[Татар Википедиясе|Татар Википедиясендә]] уенны тану өчен кулланырга мөмкин. Сурәтнең куллануның башка ысуллары авторлык хокукларын бозу булырга мөмкин. Күбрәк мәгълүмат өчен, [[Википедия:Намуслы куллану шартлары]] мәкаләсен карагыз.
2z4gtaf7p7xgpu1vxolkx36nnvb758g