Wikipedia ttwiki https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B8%D1%82 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Медиа Махсус Бәхәс Кулланучы Кулланучы бәхәсе Википедия Википедия бәхәсе Файл Файл бәхәсе МедиаВики МедиаВики бәхәсе Калып Калып бәхәсе Ярдәм Ярдәм бәхәсе Төркем Төркем бәхәсе Портал Портал бәхәсе TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 12788 6062545 4416569 2026-10-10T15:00:49Z Blackisnewyellow 44652 Чыганакка сылтама өстәү [[m:Web2Cit| #Web2Cit]] 6062545 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''Азия''' — халык иң күп яши торган дөнья кисәге, башлыча көнчыгыш һәм төньяк ярымшарларда урнашкан. [[Европа]] белән [[Евразия]] [[Кыйтга (география)|кыйтга]]сын төзи. Азия- 44 579 000 чакрым (км²) мәйданны били, бу [[Җир]] планетасындагы барлык коры җирнең якынча 30%ын һәм гомуми планета өслегенең 8,7%ын тәшкил итә. Азия кешелекнең күпчелек өлеше өчен туган җир булган<ref>{{cite web |title=The World at Six Billion |url=https://www.un.org/esa/population/publications/sixbillion/sixbillion.htm |publisher=UN Population Division |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305042434/http://www.un.org/esa/population/publications/sixbillion/sixbillion.htm |archivedate=March 5, 2016 |deadurl=no}}, [https://web.archive.org/web/20160101220025/http://www.un.org/esa/population/publications/sixbillion/sixbilpart1.pdf Table 2]</ref>, монда [[беренче цивилизацияләр]] барлыкка килгән. Дөньяның бу кисәге тыгыз һәм зур шәһәрләре һәм халык бик күп булып яшәгән төбәкләре белән дә үзенчәлекле. Азиядә 4,7 миллиард кеше яши<ref>{{Cite web|url=https://www.populationpyramid.net/ru/%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F/2023/|title=Половозрастная пирамида: Азия, 2023|language=ru|work=PopulationPyramid.net|accessdate=2026-10-10|quote=Азия — численность населения в 2023 году: 4 778 004 485}}</ref> – бу дөнья халкының якынча 60% дигән сүз. Гомумән алганда, Азия көнчыгышта [[Тын океан]], көньякта [[Һинд океаны]], ә төньякта [[Төньяк Боз океаны]] белән чикләшә. Азия белән Европаның чиге исә тарихи һәм мәдәни бер конструкт булып тора<ref>{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/how-is-the-border-between-europe-and-asia-defined.html|title=How Is The Border Between Europe And Asia Defined? {{!}} WorldAtlas|author=Alice Chen|date=2020-10-14|language=en-US|accessdate=2026-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://asiageographic.com/asia-border-with-europe-complete-map-and-list|title=Asia Border with Europe: Complete Map and List {{!}} Asia Travel Guide: Top Destinations & Hidden Gems|date=2026-08-20|language=en-US|accessdate=2026-10-10}}</ref>, чөнки аларның икесе арасында ачык бер матди яки географик аерма-чик юк. Ике дөнья кисәгенең чиге бәхәсле мәсьәлә булып кала бирә; бүгенге чик классик антик чорда барлыкка килгән беренче концепциядән аерыла. Евразиянең ике кисәккә бүленүе Көнчыгыш һәм Көнбатышның (Шәрекъ белән Мәгърибнең) мәдәни, лингвистик һәм этник аермалыкларын чагылдыра. Күпчелек тарафыннан кабул ителгән чикләргә күрә, [[Сүәеш муентыгы]] көнчыгыш ягыннан Азияне Африкадан аера<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Suez-Canal|title=Suez Canal {{!}} History, Map, Importance, Length, Depth, Egypt, Blockages, & Facts {{!}} Britannica|date=2026-09-18|language=en|accessdate=2026-10-10|quote=The canal separates Africa from Asia...}}</ref>; [[Төрек бугазлары]], [[Урал таулары]] һәм [[Җаек (елга)|Җаек]] елгасының көнчыгыш яклары, [[Кавказ таулары]]ның көньягы, [[Каспий диңгезе|Хәзәр]] һәм [[Кара диңгез]]ләр Азияне Европадан аера<ref name="ReferenceA">{{cite book |title=National Geographic Atlas of the World |edition=7th |year=1999 |location=Washington, DC |publisher=[[National Geographic җәмгыяте|National Geographic]] |isbn=978-0-7922-7528-2}} "Europe" (pp. 68–69); "Asia" (pp. 90–91): «Азия белән Европа арасындагы гомуми кабул ителгән чикләрне Урал таулары, Җаек елгасы, Каспий диңгезе, Кавказ таулары һәм Кара диңгез, Босфор һәм Дарданелл бугазлары формалаштыра». {{ref-en}}</ref>. [[Кытай]] белән [[Һиндстан]] безнең чорның унсигез гасыры дәвамында дөньяның иң зур икътисадлары булып торган. Кытай, галәмәт зур икътисади көчкә ия дәүләт буларак, күпләрне Шәрекъкә юнәлергә ымсындырып торган, Һиндстан исә, үзенең риваятьләргә кергән байлыгы һәм борынгы чорлардагы чәчәк аткан цивилизациясе белән, бөтен Азияне гәүдәләндергән, Европа сәүдәсен һәм колониализмны кызыктырган<ref>{{cite web |url=http://www.bharat-rakshak.com/SRR/Volume14/nalapat.html |title=Professor M.D. Nalapat. Ensuring China's "Peaceful Rise". Accessed January 22, 2016. |publisher= |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100110045822/http://www.bharat-rakshak.com/SRR/Volume14/nalapat.html |archivedate=10 January 2010 |df=}} {{ref-en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.eric.ed.gov/ERICWebPortal/custom/portlets/recordDetails/detailmini.jsp?_nfpb=true&_&ERICExtSearch_SearchValue_0=ED460052&ERICExtSearch_SearchType_0=no&accno=ED460052|title=Dahlman, Carl J; Aubert, Jean-Eric. China and the Knowledge Economy: Seizing the 21st Century. WBI Development Studies. World Bank Publications. Accessed January 22, 2016|website=Eric.ed.gov|accessdate=9 November 2017|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080304235359/http://www.eric.ed.gov/ERICWebPortal/custom/portlets/recordDetails/detailmini.jsp?_nfpb=true&_&ERICExtSearch_SearchValue_0=ED460052&ERICExtSearch_SearchType_0=no&accno=ED460052|archivedate=4 March 2008|df=dmy-all}} {{ref-en}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.economist.com/surveys/displaystory.cfm?story_id=E1_PNTJQTR |title=The Real Great Leap Forward. The Economist. Sept 30, 2004 |work=The Economist |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161227234147/http://www.economist.com/surveys/displaystory.cfm?story_id=E1_PNTJQTR |archivedate=27 December 2016 |df=dmy-all }} {{ref-en}}</ref>. [[Христофор Колумб]]ның очраклы рәвештә Европадан Америкага Атлантик океан аша юлны ачуы Һиндстанның аурупалылар аңында тоткан урынын күрсәтә, чөнки данлыклы сәяхәт нәкъ Һиндстанга яңа юл эзләүгә багышланган була. [[Бөек ефәк юлы]] Азиядә Көнчыгыш белән Көнбатышны тоташтыра торган төп сәүдә юлына әйләнә<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Silk-Road-trade-route|title=Silk Road {{!}} Facts, History, & Map {{!}} Britannica|date=2026-10-01|language=en|accessdate=2026-10-10}}</ref>, Малакка бугазы исә төп диңгез сәүдә юлы була. [[XX гасыр]]да Азиядә ныклы икътисадый үсеш күзәтелә (аерым алганда, Көнчыгыш Азиядә), шул ук вакытта халык саны да нык арта<ref>{{cite journal |url=http://www.economist.com/diversions/millennium/displayStory.cfm?Story_ID=346605 |title=Like herrings in a barrel |journal=The Economist |date=23 December 1999 |issue=Millennium issue: Population |publisher=The ''Economist'' online, The Economist Group |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100104100155/http://www.economist.com/diversions/millennium/displayStory.cfm?Story_ID=346605 |archivedate=4 January 2010 |df=dmy-all }} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.economist.com/diversions/millennium/displayStory.cfm?Story_ID=346605 |access-date=2018-08-23 |archive-date=2010-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100104100155/http://www.economist.com/diversions/millennium/displayStory.cfm?Story_ID=346605 |dead-url=unfit }}. {{ref-en}}</ref>. Азия планета халкы табына торган күпчелек диннең Ватаны – [[христианлык]], [[ислам]], [[яһүд дине]], [[һинд дине]], [[буддачылык]], [[конфуцийчылык]], [[даочылык]], [[җәйничелек]], сикхчылык, [[зәрдөштлек]] һәм тагын башка күп кенә диннәр Азия җирләрендә барлыкка килгән. == Географик мәгълүмат== === Урнашуы һәм чикләр === [[Рәсем:Possible definitions of the boundary between Europe and Asia.png|thumb|250px|Халыкара География Җәмгыяте тарафыннан танылган [[Европа]] белән Азия арасындагы чик (''«А» хәрефе белән бирелгән, калган вариантлардан ваз кичелгән'')]] Нигездә көнчыгыш ярымшарда (''[[Чукотка ярымутравы]]н исәпләмичә'') [[экватор]]дан төньякта урнашкан. Европа белән чикне нигездә [[Урал таулары]]ның көнчыгыш итәге буенча, [[Мугалжар]], [[Эмба (елга)|Эмба]] елгасы<ref>{{Cite web|url=https://cyberleninka.ru/article/n/osobennosti-vodnogo-rezhima-reki-emba-vostochnoe-poberezhie-kaspiyskogo-morya|title=ОСОБЕННОСТИ ВОДНОГО РЕЖИМА РЕКИ ЭМБА (ВОСТОЧНОЕ ПОБЕРЕЖЬЕ КАСПИЙСКОГО МОРЯ) {{!}} Cyberleninka|language=ru|accessdate=2026-10-10|quote=Ее русло прямой формы (без меандров) на всем протяжении (712 км) принимается в качестве границы между Европой и Азией.}}</ref>, аннары [[Каспий диңгезе]], [[Аракс (елга)|Аракс]] елгасы<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Aras-River|title=Aras River {{!}} Armenia, Azerbaijan, Georgia {{!}} Britannica|language=en|accessdate=2026-10-10|quote=Aras River, ..., forming for approximately 275 miles (440 km) the international boundary between Armenia and Azerbaijan on the north and Turkey and Iran on the south.}}</ref>, [[Кара диңгез|Кара]] һәм [[Мәрмәр диңгезе]], [[Босфор бугазы]] һәм [[Дарданеллар]] буенча уза. [[Африка]] белән Азияне [[Сүәеш муентыгы]]<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Isthmus-of-Suez|title=Isthmus of Suez {{!}} isthmus, Egypt {{!}} Britannica|date=2026-06-17|language=en|accessdate=2026-10-10|quote=The Isthmus of Suez is a geographical feature in northeastern Egypt that connects Africa and Asia.}}</ref>, [[Төньяк Америка]] белән исә [[Беринг бугазы]]<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Bering-Strait|title=Bering Strait {{!}} Land Bridge, Map, Definition, & Distances {{!}} Britannica|date=2026-09-30|language=en|accessdate=2026-10-10|quote=Bering Strait, ...separating the continents of Asia and North America at their closest point.}}</ref> аера. Азиянең геополитик чикләре берникадәр дәрәҗәдә табигый чикләрдән аерыла. Аны [[Архангельск өлкәсе]]нең көнчыгыш чикләре, [[Коми республикасы]], [[Свердлау өлкәсе|Свердловск]] һәм [[Чиләбе өлкәсе|Чиләбе өлкәләренең]] көнбатыш чикләре, [[Казакъстан]], аннары төньяк [[Кавказ]]ның тау итәге буенча [[Азак диңгезе]]нә кадәр үткәрәләр. == Сәяси география == Азия территориясендә бүгенге көндә тулысынча яки өлешчә 54&nbsp;[[дәүләт]] урнашкан, шуларның дүртесе (''[[Абхазия]], [[Кытай Республикасы]], [[Төньяк Кипрның Төрек Җөмһүрияте]], [[Көньяк Осетия]]'') [[Танылмаган дәүләтләр|өлешчә танылганнар]]. {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="background-color:transparent; width:80%;" |- style="vertical-align:top;" | style="width:33%; text-align:left;" | * [[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|20px]] [[Азәрбайҗан]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Afghanistan.svg|20px]] [[Әфганстан]] * [[Файл:Flag of Armenia.svg|20px]] [[Әрмәнстан]] * [[Файл:Flag of Bangladesh.svg|20px]] [[Бангладеш]] * [[Файл:Flag of Bahrain.svg|20px]] [[Бәһрәйн]] * [[Файл:Flag of the United Arab Emirates.svg|20px]] [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]] * [[Файл:Flag of Brunei.svg|20px]] [[Бруней]] * [[Файл:Flag of Bhutan.svg|20px]] [[Бутан]] * [[Файл:Flag of Vietnam.svg|20px]] [[Вьетнам]] * [[Файл:Flag of Georgia.svg|20px]] [[Гөрҗистан]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Iraq.svg|20px]] [[Гыйрак]] * [[Файл:Flag of Egypt.svg|20px]] [[Мисыр]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Israel.svg|20px]] [[Исраил]] * [[Файл:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Индонезия]] * [[Файл:Flag of Jordan.svg|20px]] [[Үрдүн]] * [[Файл:Flag of Iran.svg|20px]] [[Иран]] * [[Файл:Flag of Yemen.svg|20px]] [[Йәмән]] | style="width:33%; text-align:left;" | * [[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|20px]] [[Казакъстан]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Cambodia.svg|20px]] [[Камбоҗа]] * [[Файл:Flag of Qatar.svg|20px]] [[Катар]] * [[Файл:Flag of Cyprus.svg|20px]] [[Кипр]] * [[Файл:Flag of South Korea.svg|20px]] [[Корея Җөмһүрияте]] * [[Файл:Flag of North Korea.svg|20px]] [[Корея Халык Демократия Җөмһүрияте]] * [[Файл:Flag of East Timor.svg|20px]] [[Көнчыгыш Тимор]] * [[Файл:Flag of Kuwait.svg|20px]] [[Күвәйт]] * [[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Кыргызстан]] * [[Файл:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Кытай]] * [[Файл:Flag of Laos.svg|20px]] [[Лаос]] * [[Файл:Flag of Lebanon.svg|20px]] [[Лөбнан]] * [[Файл:Flag of Malaysia.svg|20px]] [[Малайзия]] * [[Файл:Flag of Maldives.svg|20px]] [[Мальдивалар]] * [[Файл:Flag of Mongolia.svg|20px]] [[Монголия]] * [[Файл:Flag of Myanmar.svg|20px]] [[Мьянма]] | style="width:33%; text-align:left;" | * [[Файл:Flag of Nepal.svg|20px]] [[Непал]] * [[Файл:Flag of Oman.svg|20px]] [[Оман]] * [[Файл:Flag of Pakistan.svg|20px]] [[Пакистан]] * [[Файл:Flag of Russia.svg|20px]] [[Россия]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Согуд Гарәбстаны]] * [[Файл:Flag of Singapore.svg|20px]] [[Сингапур]] * [[Файл:Flag of the United Arab Republic.svg|20px]] [[Сурия]] * [[Файл:Flag of Tajikistan.svg|20px]] [[Таҗикстан]] * [[Файл:Flag of Thailand.svg|20px]] [[Таиланд]] * [[Файл:Flag of Turkmenistan.svg|20px]] [[Төрекмәнстан]] * [[Файл:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Төркия]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Uzbekistan.svg|20px]] [[Үзбәкстан]] * [[Файл:Flag of India.svg|20px]] [[Һиндстан]] * [[Файл:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Фәлистыйн]] * [[Файл:Flag of Philippines.svg|20px]] [[Филипин]] * [[Файл:Flag of Sri Lanka.svg|20px]] [[Шри-Ланка]] * [[Файл:Flag of Japan.svg|20px]] [[Япония]] |} == Халык == == Искәрмәләр == {{reflist}} == Чыганаклар == == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} {{Дөнья кисәкләре}} [[Төркем:Дөнья кисәкләре]] [[Төркем:Азия]] 993a1y6ll72lgh1r9nsc82rb6jclpcj 6062553 6062545 2026-10-10T15:33:32Z Blackisnewyellow 44652 /* Халык */ 6062553 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''Азия''' — халык иң күп яши торган дөнья кисәге, башлыча көнчыгыш һәм төньяк ярымшарларда урнашкан. [[Европа]] белән [[Евразия]] [[Кыйтга (география)|кыйтга]]сын төзи. Азия- 44 579 000 чакрым (км²) мәйданны били, бу [[Җир]] планетасындагы барлык коры җирнең якынча 30%ын һәм гомуми планета өслегенең 8,7%ын тәшкил итә. Азия кешелекнең күпчелек өлеше өчен туган җир булган<ref>{{cite web |title=The World at Six Billion |url=https://www.un.org/esa/population/publications/sixbillion/sixbillion.htm |publisher=UN Population Division |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305042434/http://www.un.org/esa/population/publications/sixbillion/sixbillion.htm |archivedate=March 5, 2016 |deadurl=no}}, [https://web.archive.org/web/20160101220025/http://www.un.org/esa/population/publications/sixbillion/sixbilpart1.pdf Table 2]</ref>, монда [[беренче цивилизацияләр]] барлыкка килгән. Дөньяның бу кисәге тыгыз һәм зур шәһәрләре һәм халык бик күп булып яшәгән төбәкләре белән дә үзенчәлекле. Азиядә 4,7 миллиард кеше яши<ref>{{Cite web|url=https://www.populationpyramid.net/ru/%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F/2023/|title=Половозрастная пирамида: Азия, 2023|language=ru|work=PopulationPyramid.net|accessdate=2026-10-10|quote=Азия — численность населения в 2023 году: 4 778 004 485}}</ref> – бу дөнья халкының якынча 60% дигән сүз. Гомумән алганда, Азия көнчыгышта [[Тын океан]], көньякта [[Һинд океаны]], ә төньякта [[Төньяк Боз океаны]] белән чикләшә. Азия белән Европаның чиге исә тарихи һәм мәдәни бер конструкт булып тора<ref>{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/how-is-the-border-between-europe-and-asia-defined.html|title=How Is The Border Between Europe And Asia Defined? {{!}} WorldAtlas|author=Alice Chen|date=2020-10-14|language=en-US|accessdate=2026-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://asiageographic.com/asia-border-with-europe-complete-map-and-list|title=Asia Border with Europe: Complete Map and List {{!}} Asia Travel Guide: Top Destinations & Hidden Gems|date=2026-08-20|language=en-US|accessdate=2026-10-10}}</ref>, чөнки аларның икесе арасында ачык бер матди яки географик аерма-чик юк. Ике дөнья кисәгенең чиге бәхәсле мәсьәлә булып кала бирә; бүгенге чик классик антик чорда барлыкка килгән беренче концепциядән аерыла. Евразиянең ике кисәккә бүленүе Көнчыгыш һәм Көнбатышның (Шәрекъ белән Мәгърибнең) мәдәни, лингвистик һәм этник аермалыкларын чагылдыра. Күпчелек тарафыннан кабул ителгән чикләргә күрә, [[Сүәеш муентыгы]] көнчыгыш ягыннан Азияне Африкадан аера<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Suez-Canal|title=Suez Canal {{!}} History, Map, Importance, Length, Depth, Egypt, Blockages, & Facts {{!}} Britannica|date=2026-09-18|language=en|accessdate=2026-10-10|quote=The canal separates Africa from Asia...}}</ref>; [[Төрек бугазлары]], [[Урал таулары]] һәм [[Җаек (елга)|Җаек]] елгасының көнчыгыш яклары, [[Кавказ таулары]]ның көньягы, [[Каспий диңгезе|Хәзәр]] һәм [[Кара диңгез]]ләр Азияне Европадан аера<ref name="ReferenceA">{{cite book |title=National Geographic Atlas of the World |edition=7th |year=1999 |location=Washington, DC |publisher=[[National Geographic җәмгыяте|National Geographic]] |isbn=978-0-7922-7528-2}} "Europe" (pp. 68–69); "Asia" (pp. 90–91): «Азия белән Европа арасындагы гомуми кабул ителгән чикләрне Урал таулары, Җаек елгасы, Каспий диңгезе, Кавказ таулары һәм Кара диңгез, Босфор һәм Дарданелл бугазлары формалаштыра». {{ref-en}}</ref>. [[Кытай]] белән [[Һиндстан]] безнең чорның унсигез гасыры дәвамында дөньяның иң зур икътисадлары булып торган. Кытай, галәмәт зур икътисади көчкә ия дәүләт буларак, күпләрне Шәрекъкә юнәлергә ымсындырып торган, Һиндстан исә, үзенең риваятьләргә кергән байлыгы һәм борынгы чорлардагы чәчәк аткан цивилизациясе белән, бөтен Азияне гәүдәләндергән, Европа сәүдәсен һәм колониализмны кызыктырган<ref>{{cite web |url=http://www.bharat-rakshak.com/SRR/Volume14/nalapat.html |title=Professor M.D. Nalapat. Ensuring China's "Peaceful Rise". Accessed January 22, 2016. |publisher= |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100110045822/http://www.bharat-rakshak.com/SRR/Volume14/nalapat.html |archivedate=10 January 2010 |df=}} {{ref-en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.eric.ed.gov/ERICWebPortal/custom/portlets/recordDetails/detailmini.jsp?_nfpb=true&_&ERICExtSearch_SearchValue_0=ED460052&ERICExtSearch_SearchType_0=no&accno=ED460052|title=Dahlman, Carl J; Aubert, Jean-Eric. China and the Knowledge Economy: Seizing the 21st Century. WBI Development Studies. World Bank Publications. Accessed January 22, 2016|website=Eric.ed.gov|accessdate=9 November 2017|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080304235359/http://www.eric.ed.gov/ERICWebPortal/custom/portlets/recordDetails/detailmini.jsp?_nfpb=true&_&ERICExtSearch_SearchValue_0=ED460052&ERICExtSearch_SearchType_0=no&accno=ED460052|archivedate=4 March 2008|df=dmy-all}} {{ref-en}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.economist.com/surveys/displaystory.cfm?story_id=E1_PNTJQTR |title=The Real Great Leap Forward. The Economist. Sept 30, 2004 |work=The Economist |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161227234147/http://www.economist.com/surveys/displaystory.cfm?story_id=E1_PNTJQTR |archivedate=27 December 2016 |df=dmy-all }} {{ref-en}}</ref>. [[Христофор Колумб]]ның очраклы рәвештә Европадан Америкага Атлантик океан аша юлны ачуы Һиндстанның аурупалылар аңында тоткан урынын күрсәтә, чөнки данлыклы сәяхәт нәкъ Һиндстанга яңа юл эзләүгә багышланган була. [[Бөек ефәк юлы]] Азиядә Көнчыгыш белән Көнбатышны тоташтыра торган төп сәүдә юлына әйләнә<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Silk-Road-trade-route|title=Silk Road {{!}} Facts, History, & Map {{!}} Britannica|date=2026-10-01|language=en|accessdate=2026-10-10}}</ref>, Малакка бугазы исә төп диңгез сәүдә юлы була. [[XX гасыр]]да Азиядә ныклы икътисадый үсеш күзәтелә (аерым алганда, Көнчыгыш Азиядә), шул ук вакытта халык саны да нык арта<ref>{{cite journal |url=http://www.economist.com/diversions/millennium/displayStory.cfm?Story_ID=346605 |title=Like herrings in a barrel |journal=The Economist |date=23 December 1999 |issue=Millennium issue: Population |publisher=The ''Economist'' online, The Economist Group |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100104100155/http://www.economist.com/diversions/millennium/displayStory.cfm?Story_ID=346605 |archivedate=4 January 2010 |df=dmy-all }} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.economist.com/diversions/millennium/displayStory.cfm?Story_ID=346605 |access-date=2018-08-23 |archive-date=2010-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100104100155/http://www.economist.com/diversions/millennium/displayStory.cfm?Story_ID=346605 |dead-url=unfit }}. {{ref-en}}</ref>. Азия планета халкы табына торган күпчелек диннең Ватаны – [[христианлык]], [[ислам]], [[яһүд дине]], [[һинд дине]], [[буддачылык]], [[конфуцийчылык]], [[даочылык]], [[җәйничелек]], сикхчылык, [[зәрдөштлек]] һәм тагын башка күп кенә диннәр Азия җирләрендә барлыкка килгән. == Географик мәгълүмат== === Урнашуы һәм чикләр === [[Рәсем:Possible definitions of the boundary between Europe and Asia.png|thumb|250px|Халыкара География Җәмгыяте тарафыннан танылган [[Европа]] белән Азия арасындагы чик (''«А» хәрефе белән бирелгән, калган вариантлардан ваз кичелгән'')]] Нигездә көнчыгыш ярымшарда (''[[Чукотка ярымутравы]]н исәпләмичә'') [[экватор]]дан төньякта урнашкан. Европа белән чикне нигездә [[Урал таулары]]ның көнчыгыш итәге буенча, [[Мугалжар]], [[Эмба (елга)|Эмба]] елгасы<ref>{{Cite web|url=https://cyberleninka.ru/article/n/osobennosti-vodnogo-rezhima-reki-emba-vostochnoe-poberezhie-kaspiyskogo-morya|title=ОСОБЕННОСТИ ВОДНОГО РЕЖИМА РЕКИ ЭМБА (ВОСТОЧНОЕ ПОБЕРЕЖЬЕ КАСПИЙСКОГО МОРЯ) {{!}} Cyberleninka|language=ru|accessdate=2026-10-10|quote=Ее русло прямой формы (без меандров) на всем протяжении (712 км) принимается в качестве границы между Европой и Азией.}}</ref>, аннары [[Каспий диңгезе]], [[Аракс (елга)|Аракс]] елгасы<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Aras-River|title=Aras River {{!}} Armenia, Azerbaijan, Georgia {{!}} Britannica|language=en|accessdate=2026-10-10|quote=Aras River, ..., forming for approximately 275 miles (440 km) the international boundary between Armenia and Azerbaijan on the north and Turkey and Iran on the south.}}</ref>, [[Кара диңгез|Кара]] һәм [[Мәрмәр диңгезе]], [[Босфор бугазы]] һәм [[Дарданеллар]] буенча уза. [[Африка]] белән Азияне [[Сүәеш муентыгы]]<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Isthmus-of-Suez|title=Isthmus of Suez {{!}} isthmus, Egypt {{!}} Britannica|date=2026-06-17|language=en|accessdate=2026-10-10|quote=The Isthmus of Suez is a geographical feature in northeastern Egypt that connects Africa and Asia.}}</ref>, [[Төньяк Америка]] белән исә [[Беринг бугазы]]<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Bering-Strait|title=Bering Strait {{!}} Land Bridge, Map, Definition, & Distances {{!}} Britannica|date=2026-09-30|language=en|accessdate=2026-10-10|quote=Bering Strait, ...separating the continents of Asia and North America at their closest point.}}</ref> аера. Азиянең геополитик чикләре берникадәр дәрәҗәдә табигый чикләрдән аерыла. Аны [[Архангельск өлкәсе]]нең көнчыгыш чикләре, [[Коми республикасы]], [[Свердлау өлкәсе|Свердловск]] һәм [[Чиләбе өлкәсе|Чиләбе өлкәләренең]] көнбатыш чикләре, [[Казакъстан]], аннары төньяк [[Кавказ]]ның тау итәге буенча [[Азак диңгезе]]нә кадәр үткәрәләр. == Сәяси география == Азия территориясендә бүгенге көндә тулысынча яки өлешчә 54&nbsp;[[дәүләт]] урнашкан, шуларның дүртесе (''[[Абхазия]], [[Кытай Республикасы]], [[Төньяк Кипрның Төрек Җөмһүрияте]], [[Көньяк Осетия]]'') [[Танылмаган дәүләтләр|өлешчә танылганнар]]. {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="background-color:transparent; width:80%;" |- style="vertical-align:top;" | style="width:33%; text-align:left;" | * [[Файл:Flag of Azerbaijan.svg|20px]] [[Азәрбайҗан]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Afghanistan.svg|20px]] [[Әфганстан]] * [[Файл:Flag of Armenia.svg|20px]] [[Әрмәнстан]] * [[Файл:Flag of Bangladesh.svg|20px]] [[Бангладеш]] * [[Файл:Flag of Bahrain.svg|20px]] [[Бәһрәйн]] * [[Файл:Flag of the United Arab Emirates.svg|20px]] [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]] * [[Файл:Flag of Brunei.svg|20px]] [[Бруней]] * [[Файл:Flag of Bhutan.svg|20px]] [[Бутан]] * [[Файл:Flag of Vietnam.svg|20px]] [[Вьетнам]] * [[Файл:Flag of Georgia.svg|20px]] [[Гөрҗистан]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Iraq.svg|20px]] [[Гыйрак]] * [[Файл:Flag of Egypt.svg|20px]] [[Мисыр]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Israel.svg|20px]] [[Исраил]] * [[Файл:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Индонезия]] * [[Файл:Flag of Jordan.svg|20px]] [[Үрдүн]] * [[Файл:Flag of Iran.svg|20px]] [[Иран]] * [[Файл:Flag of Yemen.svg|20px]] [[Йәмән]] | style="width:33%; text-align:left;" | * [[Файл:Flag of Kazakhstan.svg|20px]] [[Казакъстан]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Cambodia.svg|20px]] [[Камбоҗа]] * [[Файл:Flag of Qatar.svg|20px]] [[Катар]] * [[Файл:Flag of Cyprus.svg|20px]] [[Кипр]] * [[Файл:Flag of South Korea.svg|20px]] [[Корея Җөмһүрияте]] * [[Файл:Flag of North Korea.svg|20px]] [[Корея Халык Демократия Җөмһүрияте]] * [[Файл:Flag of East Timor.svg|20px]] [[Көнчыгыш Тимор]] * [[Файл:Flag of Kuwait.svg|20px]] [[Күвәйт]] * [[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Кыргызстан]] * [[Файл:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Кытай]] * [[Файл:Flag of Laos.svg|20px]] [[Лаос]] * [[Файл:Flag of Lebanon.svg|20px]] [[Лөбнан]] * [[Файл:Flag of Malaysia.svg|20px]] [[Малайзия]] * [[Файл:Flag of Maldives.svg|20px]] [[Мальдивалар]] * [[Файл:Flag of Mongolia.svg|20px]] [[Монголия]] * [[Файл:Flag of Myanmar.svg|20px]] [[Мьянма]] | style="width:33%; text-align:left;" | * [[Файл:Flag of Nepal.svg|20px]] [[Непал]] * [[Файл:Flag of Oman.svg|20px]] [[Оман]] * [[Файл:Flag of Pakistan.svg|20px]] [[Пакистан]] * [[Файл:Flag of Russia.svg|20px]] [[Россия]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Согуд Гарәбстаны]] * [[Файл:Flag of Singapore.svg|20px]] [[Сингапур]] * [[Файл:Flag of the United Arab Republic.svg|20px]] [[Сурия]] * [[Файл:Flag of Tajikistan.svg|20px]] [[Таҗикстан]] * [[Файл:Flag of Thailand.svg|20px]] [[Таиланд]] * [[Файл:Flag of Turkmenistan.svg|20px]] [[Төрекмәнстан]] * [[Файл:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Төркия]] <small>(''тулысынча түгел'')</small> * [[Файл:Flag of Uzbekistan.svg|20px]] [[Үзбәкстан]] * [[Файл:Flag of India.svg|20px]] [[Һиндстан]] * [[Файл:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Фәлистыйн]] * [[Файл:Flag of Philippines.svg|20px]] [[Филипин]] * [[Файл:Flag of Sri Lanka.svg|20px]] [[Шри-Ланка]] * [[Файл:Flag of Japan.svg|20px]] [[Япония]] |} == Халык == {{Бүлекне тулыландырырга}} == Искәрмәләр == {{reflist}} == Чыганаклар == {{Бүлекне тулыландырырга}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} {{Дөнья кисәкләре}} [[Төркем:Дөнья кисәкләре]] [[Төркем:Азия]] fd6wyjj8mfmnynv2sl24negg0oik6r3 0 13285 6062592 6038026 2026-10-11T05:08:32Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062592 wikitext text/x-wiki {{УК}} [[Рәсем:Musicians and dancers on fresco at Tomb of Nebamun.jpg|thumb|[[Борынгы Мисыр]] [[сәнгать|сәнгәте]], [[XV гасыр (б. э. к.)]].]] [[Рәсем:Gobustan ancient Azerbaycan full.jpg|thumb|[[Азәрбайҗан]]ның [[Гобустан дәүләт тыюлыгы]]ндагы сакланучы [[петроглиф]]лар - б.г.э. 10 000 [[ел]]ларда анда [[чәчәк]] аткан мәдәнияткә [[шаһит]]лек итәләр]] '''Мәдәният''' ({{lang-ar|مدنيات}} — [[ватандашлык]], [[цивилизация]]; مدني — ''[[шәһәр]]дә торучы ватандашлар'' сүзләреннән) яки '''''культура''''' ({{lang-la|[[wikt:cultura|cultura]]}}, ''colo, colere'' фигыленнән — эшкәртү, соңрак — тәрбия итү, [[белем бирү]], үстерү, табыну/хөрмәт итү) — [[этнография]] һәм [[антропология]] фәннәренә нигез салучы галим [[:en:Edward Burnett Tylor|Э. Тайлор]] сүзләре буенча, «''[[кеше]], берәр [[җәмгыять]] әгъзасы буларак, үз иткән [[белем]], [[ышану]]лар, [[сәнгать]], [[әхлак]], [[хокук]], [[гореф-гадәт]] һәм бар башка [[сәләт]]ләр һәм [[гадәт]]ләр җыелмасы''».<ref>{{ref-en}}{{cite book|last=Tylor|first=E.B.|date=1974|title=Primitive culture: researches into the development of mythology, philosophy, religion, art, and custom|location=New York|publisher=Gordon Press|orig-year=1871|ISBN=978-0-87968-091-6|ref=harv}}</ref> ==Бүгенге татар телендәге мәгънәсе эволюциясе== '''Мәдәният''' — [[татар теле]]нә гарәптән кергән сүз. Махсус сүзлектә ул «культура» дип тәрҗемә ителә (кара: Гарәпчә-татарча-русча алынмалар сүзлеге.— Казан, 1965.— 299 б.). Ә «культура» сүзе русларга латин теленнән кергән: «{{lang-la|[[wikt:cultura|cultura]]}} — возделывание, воспитание, образование, развитие, почитание»<ref>Кара: БСЭ.— T. 13.— M., 1973.— С. 594</ref><ref>Harper, Douglas (2001). [http://www.etymonline.com/index.php?term=culture Online Etymology Dictionary]</ref> Күпмәгънәле [[термин]]<ref name="merriam-webster.com">[http://www.merriam-webster.com/dictionary/culture ''Merriam-Webster сүзлекләре онлайн'':culture].</ref>. Шул ук вакытта «мәдәни» сүзе — «шәһәрдә торучы» дип тә тәрҗемә ителә. Гыйльми һәм укыту тәҗрибәсендә «культура» һәм «мәдәният» терминнары тигез хокуклы булып йөриләр. Шуннан чыгып, «мәдәният» терминының мәгънәсен «культура» термины мәгънәсеннән чыгып аңлатырга була. Димәк, мәдәният ул — кешеләргә белем, тәрбия бирү вазифаларын үтәүне үз өстенә йөкләгән күренеш. Дөрес, «культура» терминының иң беренче мәгънәсен татарчага тәрҗемә иткәндә «җир эшкәртү» «дип бирергә туры килә (чыннан да, «культура» термины башта бакчада үстерелә торган яшелчә төрләрен күздә тоткан). Ләкин бу очракта безгә терминның тәүге мәгънәсенә ябышып яту һич тә мәҗбүри түгел (күп кенә терминнарның тәүге мәгънәләре онытылуга да дучар була). Ләкин «культура» терминының тагын бер өстәмә мәгънәсе калкып тора, ул да булса «эшкәртү», «эшләп чыгару», «кеше акылы һәм кулы тарафыннан эшләп чыгарылган кыйммәтләр».<ref>http://www.tatknigafund.ru/books/1778/read#page363 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305015748/http://www.tatknigafund.ru/books/1778/read#page363 |date=2016-03-05 }} [[Казбек Гыйззәт|Гыйззәтов К.Т.]], Философия: 2 кит. 2 нче китап: Социаль философия: Югары уку йортлары өчен д-лек бит363</ref><ref>{{Cite web|url=https://lexicography.online/etymology/%D0%BA/%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0|title=Происхождение слова культура. Этимология слова культура|language=ru|work=«Этимологические онлайн-словари русского языка» сайты|accessdate=2026-09-22|quote=Латинское — cultura (возделываю, обрабатываю землю). В середине XVIII в. слово распространилось в русском языке в значении «разведение растений». Современное значение — «совокупность производственных, общественных и духовных достижений людей» — существительное приобрело позднее — в XIX в. Исследователи не могут точно сказать, из какого именно языка слово проникло в русский. В качестве наиболее вероятных называют французский (culture), немецкий (Kultur) и английский (culture). Производные: культурный, культурность, бескультурье.}}</ref> ==Материаль һәм рухи культура== «Материаль культура» белән «рухи культура» аерыла. Материаль культурага завод-фабрикалар, таш пулатлар, тимер юллар, транспорт чаралары, төрле җиһазлар һәм кешеләр тарафыннан кулланыла торган меңләгән төр хезмәт чаралары керә. Рухи культура кешеләр тарафыннан табылган белемнәрне, уку-укыту системасын, традицияләрне, фольклорны, халыкларның профессиональ сәнгатен, фәнне һ. б. шушындый рухи кыйммәтләрне үз эченә ала. Мәдәният исә «культура» күренешенең фәкать рухи өлешен генә «үзенә сыйдыра». Ләкин рус телендә «культура» термины, үз структурасына һәм рухи, һәм материаль өлкәләрне сыйдыра торган булса да, практикада фәкать рухи өлкәне генә күздә тота. «Культура» дигәндә гамәлдә рухи культура, ягъни мәдәният күздә тотыла.<ref>http://www.tatknigafund.ru/books/1778/read#page364 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305015748/http://www.tatknigafund.ru/books/1778/read#page364 |date=2016-03-05 }} [[Казбек Гыйззәт|Гыйззәтов К.Т.]], Философия: 2 кит. 2 нче китап: Социаль философия: Югары уку йортлары өчен д-лек бит364</ref> Мәдәният ул — кешеләр тарафыннан тудырылган рухи кыйммәтләр җыелмасы; кешеләрнең рухи кыйммәтләр тудыру өлкәсендәге эшчәнлеге; кешеләрнең тудырылган рухи кыйммәтләрне куллану эшчәнлеге. Әгәр дә бу билгеләмә мәдәният күренешен тулы рәвештә характерлый ала икән, бер генә нәрсәне ачыклыйсы кала, ул да булса: без нәрсәләрне рухи кыйммәтләр дип атыйбыз, нинди рухи кыйммәтләр җыелмасы мәдәниятне тәшкил итә?{{Чыганагы}} Мәдәният, җәмгыятьнең рухи күренеше буларак, түбәндәге кыйммәтләрне үз эченә ала: кешеләрнең дөнья турында белемнәре; милли тел; җәмгыятьтә урнашкан мәгърифәт системасы; халыкның көнкүрешендә барлыкка килгән йолалар, традицияләр, ышанулар, риваятьләр; халыкның конкрет чынбарлык шартларында туган әхлакый принциплары, хокукый карашлар; халыкның сыйнфый һәм милли (этник) идеологиясе; халыкның дөньяга карашы, шул исәптән дине яисә атеистик карашлары; халыкның сәнгати фикерләве һәм шуның иҗат җимешләре; фән, шул исәптән фәлсәфә һ.б.<ref>http://www.tatknigafund.ru/books/1778/read#page365 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305015748/http://www.tatknigafund.ru/books/1778/read#page365 |date=2016-03-05 }} [[Казбек Гыйззәт|Гыйззәтов К.Т.]], Философия: 2 кит. 2 нче китап: Социаль философия: Югары уку йортлары өчен д-лек бит365</ref> <blockquote>[[Тел]]не һәм мәдәниятне саклау өлкәсендәге парадокс - үзгәрүләре аркылы гына сакланыла алуында. Үзгәрешләрдән фәкать үле мәдәният һәм телләрне генә тулысынча саклап була.<ref>{{ref-ru}} "Парадокс сохранения культуры и языка заключается в том, что они сохраняются исключительно путем изменения. Только мертвые языки и культуры можно полностью обезопасить от перемен". Замятин К., Пасанен А., Саарикиви Я. "[http://blogs.helsinki.fi/minor-eurus/files/2012/12/kakizachem1.pdf Как и зачем сохранять языки России]"./ Часть I. Многоязычное общество и многоязычный индивид. Глава "Изменяющаяся роль языков", 35 бит.</ref></blockquote> ==Төп мәгънәләре== [[Рәсем:Taiwanese aborigines.JPG|right|thumb|Биюче [[Тайвань]] аборигеннары]] # Аеруча [[гыйлем эстәү|гыйлем өстәү]] һәм [[тәрбия]] юлы белән урын алган интеллектуаль һәм [[әхлак]]ый [[сыйфат]]ларның үсү акты.{{Чыганагы}} # Интеллектуаль һәм [[эстетика|эстетик]] [[өйрәнү]] юлы белән үcтерелгән зәвык [[мөкәммәллек|мөкәммәллеге]] һәм [[мәгърифәт]] сыйфатлары.{{Чыганагы}} # техник [[тәҗрибә]] һәм [[һөнәр]]ләрдән аермалы буларак, [[сынлы сәнгать]], мәдәни һәм гыйльми [[фән]]нәр белән [[кызыксыну]] һәм [[зәвык]] [[ия]]се булу.{{Чыганагы}} # Өйрәнү һәм гыйлемне [[киләчәк]] [[буын]]нарга тапшыра алу сыйфатына бәйле [[кеше]] [[белем]]е, [[ышану]]лары һәм гамәлләре [[берлек|берлеге]].{{Чыганагы}} # [[раса|расчыл]], [[дин]]и яки [[җәмгыять|җәмгыяви]] [[үзәнчәлек]]ләр [[нигез]]ендә барлыкка килгән бер [[төркем]]нең гадәти ышанулары, җәмгыяви [[форма]]лары һәм матди [[үзлек]]ләре; шулай ук: билгеле [[заман]] [[период]]ы эчендә һәм/яки аерым бер [[урын]]да яшәүче кешеләрнең [[көндәлек]] [[тормыш]] үзенчәлекләре.{{Чыганагы}} # [[Оешма]]ны билгеләүче уртак [[караш]]лар, [[кыйммәт]]ләр, [[максат]]лар һәм [[практика]]лар берлеге.{{Чыганагы}} # Аерым бер [[тармак]], [[эшчәнлек]] яки җәмгыяви бер үзенчәлек белән бәйле кыйммәтләр, [[аңлау]]лар яки җәмгыяви практика берлеге.{{Чыганагы}} # К[[кеше|еше]] [[эшчәнлек|эшчәнлегенең]] күренекле [[нәтиҗә]]ләре яисә [[буын]]нан буынга күчә торган [[җәмгыять|социаль]] яктан мөһим [[мәгълүмат]]. {{Чыганагы}} XVIII һәм XIX [[гасыр]]да [[Европа]] [[халык]]лары '''культура'''<ref name="merriam-webster.com" /><ref>[http://oxforddictionaries.com/definition/culture ''Оксфорд сүзлекләре онлайн'':culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120429010646/http://oxforddictionaries.com/definition/culture |date=2012-04-29 }}.</ref><ref>[http://www.merriam-webster.com/concise/culture ''Merriam-Webster кыска онлайн энциклопедия'':culture].</ref><ref>[http://www.thefreedictionary.com/culture ''TheFreeDictionary.com сүзлеге'':culture].</ref> төшенчәсен [[бүген]]ге [[мәгънә]]<nowiki/>дә куллана башлаганнар, ул [[авыл хуҗалыгы]]нда яки [[умартачылык]]тагы кебек [[үсемлек]] [[үстерү]] һәм [[камилләштерү]] мәгънәләренә туры килгән.<ref name=":1" details="Когда в средние века появился новый способ возделывания зерновых, более прогрессивный и усовершенствованный, названный латинским словом ''culture,'' никто еще не мог догадаться, насколько изменится и расширится понятие этого выражения. Если термин '''agriculture''' и в наше время означает возделывание зерновых, то уже в XVIII–XIX вв. само слово '''culture''' потеряет свое привычное значение. Культурным стали называть человека, обладающего изяществом манер, воспитанием, начитанностью. «Культурные» аристократы, таким образом, отделялись от «некультурного» простого народа. В Германии существовало похожее слово ''kultur,'' которое означало высокий уровень развития цивилизации. С точки зрения просветителей XVIII в. слово культура объяснялось как «разумность». Эта разумность относилась прежде всего к общественным порядкам и политическим институтам, главными критериями ее оценки служили достижения в области искусства и науки. Сделать людей счастливыми – вот главная цель культуры. Она совпадает с желаниями человеческого разума. Данное направление, считающее, что главная цель человека – достижение счастья, блаженства, радости, получило название эвдемонизм. Его сторонниками были французский просветитель '''''Шарль Луи Монтескье'' (1689–1755),''' итальянский философ '''''Джамбаттиста Вико'' (1668–1744),''' французский философ '''''Поль Анри Гольбах'' (1723–1789),''' французский писатель и философ '''''Жан Жак Руссо'' (1712–1778),''' французский философ '''''Иоганн Готфрид Гердер'' (1744–1803).'''">{{Cite web|url=https://www.libma.ru/kulturologija/istorija_kultury_konspekt_lekcii/p1.php|title=ЛЕКЦИЯ № 1. Общие понятия истории культуры / История культуры: конспект лекций|language=ru|publisher=«Библиотека libma.ru» сайты|accessdate=2026-09-22|quote=4. Формы культуры, ее классификация|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922091108/http://www.libma.ru/kulturologija/istorija_kultury_konspekt_lekcii/p1.php|archivedate=2026-09-22}}</ref> XIX гасыр дәвамында ул башта [[шәхес]]не, аеруча [[уку]] юлы белән, үстерү яки камилләштерү, һәм соңрак [[милләт|милли]] [[ашкыну]]ларны һәм [[идеал]]ларны [[чынбарлык]]ка ашыру мәгънәләренә дә ия булды.<ref name=":1" details="...по носителю культуры. В зависимости от этого культура подразделяется на '''мировую''' и '''национальную.'''" /> XX гасырда, «культура» [[кеше]] [[генетика]]сы билгеләмәгән барлык [[феномен]]нар мәгънәсендә [[антропология]]нең төп [[төшенчә]]се буларак алга чыкты. Аеруча, түбәндәге ике мәгънәдә: # кешеләрнең үз [[тәҗрибә]]ләрен [[символ]]лар белән [[билгеләү]] [[мәсьәлә]]сендә һәм [[хыял көче]]н кулланып башкарылган [[иҗат|иҗади]] [[эшчәнлек]] [[мөмкинлек]]ләре [[өлкә]]сендә үсә торган [[сәләт]]е;{{Чыганагы}} # [[дөнья]]ның төрле [[җир]]ләрендә яшәгән халыкларның үз [[тормыш]] тәҗрибәләрен билгеләү һәм [[классификация]]ләү [[ысул]]ы һәм иҗади сәләтләрен [[куллану]] [[юл]]лары.{{Чыганагы}} Бүгенге [[көн]]дә бу төшенчә [[җәмгыять]] тудырган физик [[артефакт]]лар, ягъни [[материаль мәдәният|матди мәдәният]], һәм мәдәниятнең нигез тәшкил итүче [[термин]]нары буларак кулланылган һәм матди булмаган барлык башка яклары<ref name="Macionis, Gerber 2010 53">{{cite book|last=Macionis, Gerber|first=John, Linda|title=Sociology 7th Canadian Ed|year=2010|publisher=Pearson Canada Inc.|location=Toronto, Ontario|pages=53}}</ref>, ягъни [[тел]], [[гадәт]], һ.б. арасындагы аерма мәгънәсендә киң таралган. == Моны да карагыз == {{Портал|Мәдәният|Җәмгыять|Фән}} * [[Мәдәният төзелеше]] * [[Мәдәни күптөрлелек]] * [[Мәдәни мирас]] * [[Мәдәни кемлек]] == Искәрмәләр == {{Reflist|3}} == Сылтамалар == * [http://www.international-journal-of-axiology.net/ ''Cultura: International Journal of Philosophy of Culture and Axiology''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130604182356/http://international-journal-of-axiology.net/ |date=2013-06-04 }} * [https://www.livescience.com/21478-what-is-culture-definition-of-culture.html What is Culture?] {{Тышкы сылтамалар}}{{rq|stub|error|check}}{{Стиль}}{{Астөшермәләр юк}}{{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= мәдәният |сүз+төзмә= мәдәният |süz%20tözmä = mädäniät}} [[Төркем:Антропология]] [[Төркем:Мәдәният| ]] [[Төркем:Фикерләр тарихы]] [[Төркем:Мәдәният социологиясе]] [[Төркем:Җәмгыять]] cc74sch5zdzqmvt8gsy20crefqzn0z4 0 15698 6062595 6062236 2026-10-11T07:04:12Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062595 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{Портал|Психология|Җәмгыять|Фән}} '''Психоло́гия''' (''песихалугия''<ref>Имлә сүзлеге. И.Рәми, Казан, 1928</ref>, {{lang-grc|ψυχή}} — [[җан]]; {{lang-grc|λόγος}} — [[белем]]) — [[кеше]]ләрнең һәм [[хайван]]нарның [[психика]]сы һәм үз-үзләрен [[тотыш]]ы турындагы белемне [[өйрәнү]]че академик һәм [[гамәл]]и [[фән]]не, шулай да бу тармактагы [[процесс]]ларның бөтенлеген билгеләүче [[термин]]<ref>{{Citation |title=Курслар буенча психология өйрәнүчеләр өчен |url=https://kursy.guru/top-kursov-psihologiya/ |access-date=2021-12-08 |archive-date=2021-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208195711/https://kursy.guru/top-kursov-psihologiya/ |dead-url=yes }}</ref>. Психология объекты — төрле психик күренешләрне йөртүчеләрнең бергәлеге, аларның төп максаты-үз-үзеңне тоту, эшчәнлек, зур һәм кече социаль төркемнәрдә кешеләрнең үзара мөнәсәбәтләре. == Тарих == {{seealso|Төркем:Психология тарихы|en:Category:History of psychology|ru:Категория:История психологии}} == Бүлекләр == {{seealso|Төркем:Психология бүлекләре|en:Category:Branches of psychology|ru:Категория:Разделы психологии}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q60680430 } |section= |sort=label |columns=label:исем,description:тасвир,p2578}} {| class='wikitable sortable' ! исем ! тасвир ! өйрәнелгән тармак |- | ''[[:d:Q11073580|act psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q105038224|climate psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q508969|cognitive linguistics]]'' | | |- | ''[[:d:Q4390239|counseling]]'' | | |- | ''[[:d:Q12166572|counseling psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q138685226|drug research]]'' | | |- | ''[[:d:Q3410107|ecological psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q5429092|faculty psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q135978176|hospital psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q138766038|lifestyle psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q12036081|matrimoniology]]'' | | |- | ''[[:d:Q337432|numerical cognition]]'' | | |- | ''[[:d:Q2054164|occupational health psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q127676320|pathematology]]'' | | ''[[:d:Q335046|дәрт]]''<br/>[[Тойгы|хис]] |- | ''[[:d:Q127675913|personology]]'' | | |- | ''[[:d:Q1350015|prenatal and perinatal psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q141426007|psychology of evil]]'' | | |- | ''[[:d:Q141406290|psychology of survival]]'' | | |- | ''[[:d:Q139318798|psychology of voting]]'' | | |- | ''[[:d:Q12595379|purposive behaviorism]]'' | | |- | ''[[:d:Q7268941|quantitative psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q113884134|sex psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q138841047|social psychology of friendship]]'' | | |- | ''[[:d:Q138797000|suburban psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q1452527|systems psychology]]'' | | |- | ''[[:d:Q116255688|youth counseling]]'' | | |- | ''[[:d:Q4681112|аддиктив психология]]'' | психология бүлеге | [[аддикция]] |- | ''[[:d:Q130257029|аутопсихология]]'' | | |- | ''[[:d:Q3411686|бала психологиясе]]'' | | ''[[:d:Q407784|бала үсеше]]'' |- | ''[[:d:Q5097916|бала психопатологиясе]]'' | | ''[[:d:Q3087172|developmental disorder]]'' |- | ''[[:d:Q113097664|балалар клиник психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q6090400|белем бирүнең социаль психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q1008659|бизнес психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q4781686|бәяләү теориясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q1361345|гомуми психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q368498|дин психологиясе]]'' | психология бүлеге | ''[[:d:Q1553701|диндарлык]]''<br/>''[[:d:Q111252415|дини төркем]]''<br/>''[[:d:Q375159|индоктринация]]'' |- | ''[[:d:Q1224394|дифференциаль психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q6746725|идарәчелек психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q490354|инженерлык психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q132658957|иҗтимагый транспорт психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q7256417|кинематограф психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q86762046|климат үзгәрешен инкяр итү психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q1362632|клиник нейропсихология]]'' | | |- | ''[[:d:Q199906|клиник психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q18634|когнитив нейропсихология]]'' | | |- | ''[[:d:Q23373|когнитив психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q25054415|космос психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q1421211|медиапсихология]]'' | | |- | ''[[:d:Q1916597|медицина психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q476590|музыкаль психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q1378247|мәдәни психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q2084504|мәдәниятара психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q11160374|мәктәп психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q932219|мәхкәмәи психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q846566|мөгамәләи нейрофән]]'' | кешеләр һәм башка хайваннарның үз-үзләрен тотуларын билгеләүче психологик, генетик һәм үсеш механизмарны өйрәнүдә биология принципларны кулланучы тикшеренү аланы | |- | ''[[:d:Q3872|нейропсихология]]'' | | |- | ''[[:d:Q2045692|оешма психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q16270338|оешмалар психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q179098|парапсихология]]'' | | |- | ''[[:d:Q1987782|патопсихология]]'' | | |- | ''[[:d:Q59157|педагогик психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q2355242|персонал психологиясе]]'' | оешма штатына хезмәткәрләрне җәлеп итү, сайлау, бәяләү, аның хәлен, кәнәгатьлелеген, эшлекле мөнәсәбәтләр климатын өйрәнү-күзәтү белән бәйле сәнәгый һәм оешма психологиясе бүлекчәсе | |- | ''[[:d:Q718809|позитив психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q7209601|полиция психологиясе]]'' | психология һөнәрендә махсус специализация, хезмәткәрләренең үз бурычларын имин, нәтиҗәле, этик һәм кануни килеш башкара алуларын кайгыра | |- | ''[[:d:Q557399|психоакустика]]'' | | |- | ''[[:d:Q2115942|психобиология]]'' | | |- | ''[[:d:Q3410068|психогенеалогия]]'' | | |- | ''[[:d:Q1322052|психодиагностика]]'' | | |- | ''[[:d:Q506132|психометрия]]'' | | |- | ''[[:d:Q129676870|психонозология]]'' | | |- | ''[[:d:Q624758|психопатология]]'' | | |- | ''[[:d:Q3410140|психосоциология]]'' | | |- | ''[[:d:Q500096|психофизика]]'' | | |- | ''[[:d:Q1428943|психофизиология]]'' | | |- | ''[[:d:Q135013295|рациональ психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q1534610|реклама психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q170912|сексология]]'' | | [[Кеше сексуальлеге|кешенең сексуальлеге]] |- | [[Иҗтимагый психология|социаль психология]] | | |- | ''[[:d:Q632190|спорт психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q4445242|суггестология]]'' | | ''[[:d:Q690194|suggestion]]'' |- | ''[[:d:Q30314556|сызлау психологиясе]]'' | хроник сызлау шартларында шәхеснең психологик һәм үз-үзен тотышындагы процессларны өйрәнүче дисциплина | |- | ''[[:d:Q1403186|сәламәтлек психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q1064195|сәнгать психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q5695016|сәнәгый психология]]'' | | |- | [[сәяси психология]] | | |- | ''[[:d:Q7782373|теоретик психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q1326691|трансперсональ психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q7878687|туклану психологиясе]]'' | шәхесләрнең карашлары ризыкларны сайлауга, психологик һәм гомуми сәләмәтлеккә тәэсир итүен өйрәнүче психология бүлеге | |- | ''[[:d:Q15838814|тынычлык психологиясе]]'' | тынычлык, көч куллану һәм сугыш тирәсендәге психологик аспектларны өйрәнүче психология бүлеге | |- | ''[[:d:Q2994659|төсләрне тою психологиясе]]'' | төсләрнең кешеләргә тәэсир итүен өйрәнү | ''[[:d:Q3769299|кешенең үз-үзен тотышы]]'' |- | ''[[:d:Q135179633|уку психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q2299654|физиологик психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q6054789|халыкара психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q2479662|хокукый психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q1483503|чагыштырма психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q271716|шәхес психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q4530195|экзистенциаль психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q15088481|экопсихология]]'' | | |- | ''[[:d:Q475042|эксперименталь психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q5374252|эмпирик психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q12572036|этнопсихология]]'' | | |- | ''[[:d:Q6096488|эш психологиясе]]'' | кешеләрнең эштәге үз-үзләрен тоту һәм мөгамәләләрен тикшерүче психология бүлеге | ''[[:d:Q268378|хезмәт]]'' |- | ''[[:d:Q1362446|юл хәрәкәте психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q11943008|яшүсмер психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q1139238|җинаи психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q1500547|җәмгыять психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q362682|үзләштерү психологиясе]]'' | яңалыкларның субъектив тоелу һәм үзләштерелүен өйрәнүче психология бүлеге | |- | ''[[:d:Q175002|үсеш психологиясе]]'' | | ''[[:d:Q2330667|сөйләм теле үсеше]]'' |- | ''[[:d:Q129260008|һөнәри психология]]'' | | |- | ''[[:d:Q83602206|әдәбият психологиясе]]'' | | [[әдәбият]] |- | ''[[:d:Q618752|әйләнә-тирә мохит психологиясе]]'' | | |- | ''[[:d:Q4355306|әхлак психологиясе]]'' | | ''[[:d:Q65065102|әхлакый хисләр]]''<br/>''[[:d:Q5190255|әхлакый җаваплылык]]''<br/>''[[:d:Q6909101|әхлакый үсеш]]''<br/>''[[:d:Q6909140|moral reasoning]]''<br/>''[[:d:Q2116020|affective forecasting]]'' |- | ''[[:d:Q1362435|өйрәнү психологиясе]]'' | | |} {{Wikidata list end}} == Теорияләр == {{seealso|Төркем:Психологик теорияләр|en:Category:Psychological theories|ru:Категория:Психологические теории}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q20679883} |section= |sort=label |columns=label:исем,description:тасвир,p61,p1269}} {| class='wikitable sortable' ! исем ! тасвир ! ачучы яки уйлап табучы ! нәрсәнең аспекты |- | [[Мин төшенчәсе|"Мин" төшенчәсе]] | | | |- | ''[[:d:Q548488|Anima and Animus]]'' | | | |- | ''[[:d:Q4781712|Approach/Inhibition Theory of Power]]'' | | ''[[:d:Q5207597|Дэшер Келтнер]]'' | |- | ''[[:d:Q2896873|bevestigingsleer]]'' | | ''[[:d:Q4767543|Анна Терруве]]'' | |- | ''[[:d:Q137793816|containment theory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q17009164|correspondent inference theory]]'' | | ''[[:d:Q5342698|Эдвард Джонс]]'' | |- | ''[[:d:Q121898744|dispositional optimism]]'' | | | |- | ''[[:d:Q121898932|dispositional pessimism]]'' | | | |- | ''[[:d:Q7551870|distributed cognition]]'' | | | |- | ''[[:d:Q109546940|double empathy problem]]'' | | ''[[:d:Q113163188|Дамиан Милтон]]'' | |- | ''[[:d:Q48997552|dual systems model]]'' | | | |- | ''[[:d:Q125744751|désilience]]'' | | | |- | ''[[:d:Q656598|ego depletion]]'' | | ''[[:d:Q2170769|Рой Баумайстер]]'' | |- | ''[[:d:Q1811616|equipotentiality]]'' | | | |- | ''[[:d:Q5395722|error management theory]]'' | | ''[[:d:Q1173874|Дэвид Басс]]'' | |- | ''[[:d:Q1383665|Exemplar theory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q130142569|exotic becomes erotic]]'' | | ''[[:d:Q1166994|Daryl Bem]]'' | |- | ''[[:d:Q450586|expectancy theory]]'' | | ''[[:d:Q1971933|Victor Vroom]]'' | |- | ''[[:d:Q1402884|field theory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q1343085|Freud's seduction theory]]'' | | [[Zigmund Freyd]] | |- | ''[[:d:Q3526812|generalized theory of seduction]]'' | | ''[[:d:Q611015|Жан Лапланш]]'' | |- | ''[[:d:Q10504468|gerotranscendence]]'' | | ''[[:d:Q6213746|Ларс Торнстам]]'' | |- | ''[[:d:Q3503927|hereditarianism]]'' | | | |- | ''[[:d:Q137900623|Hierarchy of defence mechanisms]]'' | | | |- | ''[[:d:Q11710095|hormism]]'' | | ''[[:d:Q503315|Уильям Мак-Дугалл]]'' | |- | ''[[:d:Q28515119|image theory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q1316979|Interkulturelle Zusammenarbeit]]'' | | | |- | ''[[:d:Q18208182|interpersonal theory of suicide]]'' | | ''[[:d:Q7791362|Томас Джойнер]]'' | |- | ''[[:d:Q1194783|Lawrence Kohlberg's stages of moral development]]'' | | ''[[:d:Q311745|Лоренц Кольберг]]'' | |- | ''[[:d:Q6510090|learning-by-doing]]'' | | | ''[[:d:Q201413|эвристика]]'' |- | ''[[:d:Q29574788|Modes of religiosity]]'' | | ''[[:d:Q5677682|Харви Уайтхаус]]'' | |- | ''[[:d:Q138663300|Pattern theory (psychology)]]'' | | | |- | ''[[:d:Q18387641|Perceptual Load Theory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q1972973|personal construct theory]]'' | | ''[[:d:Q935436|Джордж Келли]]'' | |- | ''[[:d:Q7170703|person–environment fit]]'' | | | |- | ''[[:d:Q3924971|psicología evolutiva]]'' | | ''[[:d:Q3769570|Джулио Чезаре Джакоббе]]'' | |- | ''[[:d:Q854502|relational frame theory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q7439224|Script theory]]'' | | ''[[:d:Q571698|Сильван Томкинс]]'' | |- | ''[[:d:Q1433910|self-determination theory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q17163239|self-discrepancy theory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q1380588|Self-perception theory]]'' | | | ''[[:d:Q2267842|self-perception]]'' |- | ''[[:d:Q7448232|self-verification theory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q125821349|sludge theory]]'' | | | ''[[:d:Q16515105|difficulty]]'' |- | ''[[:d:Q7552788|Socioemotional selectivity theory]]'' | | | |- | ''[[:d:Q125635294|the self-actional perspective]]'' | | | |- | ''[[:d:Q261719|theory of multiple intelligences]]'' | | ''[[:d:Q176515|Говард Гарднер]]'' | |- | ''[[:d:Q7858709|индивидуальлекнең ике факторлы моделләре]]'' | | | |- | ''[[:d:Q29574785|кемлекләр кушылуы]]'' | | | |- | ''[[:d:Q5141207|когнитив бәяләү теориясе]]'' | | | |- | ''[[:d:Q1405334|конструктивизм]]'' | | | |- | ''[[:d:Q6913447|морфологик психология]]'' | | ''[[:d:Q2574799|Вильгельм Зальбер]]'' | |- | ''[[:d:Q19321851|нигез кеше кыйммәтләре теориясе]]'' | | | |- | ''[[:d:Q1139225|Павлов эте]]'' | | [[Иван Павлов (1849)|Иван Павлов]] | |- | ''[[:d:Q2290753|планлаштырылган мөгамәлә теориясе]]'' | шәхеснең ышанычларны гамәлләре белән бәйләүче психологик теория | | |- | ''[[:d:Q3045129|позитив дезинтеграция]]'' | | | |- | ''[[:d:Q1752500|психосинтез]]'' | | ''[[:d:Q724752|Роберто Ассаджиоли]]'' | |- | ''[[:d:Q383646|социаль-когнитив теория]]'' | | | |- | ''[[:d:Q968447|сөюнең өч компонентлылыгы теориясе]]'' | сөюнең компонентлары турында психологик теория | ''[[:d:Q362357|Роберт Стернберг]]'' | |- | ''[[:d:Q9357054|тойгылар теориясе]]'' | | ''[[:d:Q1664215|Роберт Плутчик]]'' | |- | ''[[:d:Q2914808|туу тәртибе]]'' | | | |- | ''[[:d:Q6312760|Юнгның когнитив функцияләре]]'' | | ''[[:d:Q41532|Карл Густав Юнг]]'' | |} {{Wikidata list end}} == Төшенчәләр == {{seealso|Төркем:Психология төшенчәләре|en:Category:Psychological concepts|ru:Категория:Психологические понятия}} == Оешмалар == {{seealso|Төркем:Психология өлкәсе оешмалары|en:Category:Psychology organizations|ru:Категория:Психологические организации}} == Бүләкләр == {{seealso|Төркем:Психология өлкәсе бүләкләре|en:Category:Psychology awards|ar:تصنيف:جوائز علم النفس}} == Журналлар == {{seealso|Төркем:Психология журналлары|en:Category:Psychology journals|ru:Категория:Психологические журналы}} == Мәгариф == {{seealso|Төркем:Психология өлкәсендә белем алу|en:Category:Psychology education|ru:Категория:Психологическое образование}} == Ысуллар == {{seealso|Төркем:Психология ысуллары|hy:Կատեգորիա:Հոգեբանության մեթոդներ|ru:Категория:Методы психологии}} == Психологлар == {{seealso|Төркем:Психологлар|en:Category:Psychologists|ru:Категория:Психологи}} == Искәрмәләр == {{Reflist}} == Сылтамалар == {{тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Фәннәр}} {{rq|stub}} [[Төркем:Психология]] dq2inblb0gzjjifah73crr29qg7n9ct 0 17245 6062607 6062127 2026-10-11T09:22:27Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062607 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{Университет турында мәгълүмат |исеме = Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты |кыскарту = ТДГПУ |эмблема = |сурәт_исеме = |оригиналь исем = |халыкара исем = |элек исем = Казан дәүләт педагогика университеты, [[Казан дәүләт педагогика институты]], Шәрекъ педагогика институты |девиз = |оештырылган = [[1876 ел]] |ябылган =[[2011 ел]] |реорганизацияләнгән = [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] составына керә |реорганизацияләү елы =[[2011 ел]] |тип = |президент = |ректор = [[Рәдиф Җамалетдинов]] |студентлар = |бакалавриат = |магистратура = |аспирантура = |докторантура = |докторлар = |профессорлар = |укытучылар = |урнашу = [[Казан]], [[Татарстан урамы]], 2 |кампус = |сайт = http://tggpu.ru/tt |адрес = }} '''Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты''' (ТДГПУ, [[Рус теле|рус.]] ''Татарский государственный гуманитарно-педагогический университет'') — [[Россия]]нең иң борынгы университетларның берсе. [[2011 ел]]дан башлап [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]ның бер өлеше булып тора. Факультетларда көндезге һәм читтән торып уку бүлекләрендә 14 меңнән артык студент белем ала. == Тарих == [[Файл:КФУ Психология институты бинасы.JPG|200px|thumb|right|[[Казан дәүләт педагогика институты]] (1934-1994 еллар)]] Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты Россиянең иң өлкән югары уку йортларының берсе булган Казан дәүләт педагогика университеты базасында ачыла. Педуниверситетның башлангычы – 1876 елда [[Мәскәү]] һәм [[Санкт-Петербург]]дан соң ачылган Казан укытучылар институты. Шуннан соң аның исеме үзгәреп тора: * Казан укытучылар институты ([[1918 ел]]); * Көнчыгыш педагогия институты (1922 ел); * Татар педагогия институты (1931 ел); * Казан дәүләт педагогия институты (1934 ел); * Казан дәүләт педагогика университеты (1994 ел); * Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты (2005 ел). [[1922 ел]]да, укытучылар институтын, [[КДУ]]ның җәмгыяви фәннәр факультеларын кушу юлы белән Шәрык педагогия институты оештырыла. Институтны дүрт бүлек тәшкил иткән: физика-математика, биология-география, тел-тарих һәм шәрык белеме бүлекләре. == Шәхесләр == === Ректорлар === * 1876-... — ... * ...-... — ... * ...-2011 — [[Рәдиф Җамалетдинов]] === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q489753. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569,label:Исем,p69,p106,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! туу датасы ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | data-sort-value="1857" | 1857-04-07<br/>1857-04-19 | [[Василий Богородицкий]] | [[Беренче Казан ирләр гимназиясе]]<br/>[[Казан Император университеты|Казан император университеты]] | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | data-sort-value="1941" | 1941-12-23 |- | data-sort-value="1870" | 1870-09-22 | [[Николай Ашмарин]] | ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | | data-sort-value="1933" | 1933-08-26 |- | data-sort-value="1873" | 1873-10-26<br/>1873-11-07 | [[Мөхетдин Корбангалиев]] | [[Казан Татар укытучылар мәктәбе]] | [[галим]] | [[:commons:Category:Muhitdin Kurbangaliev|Muhitdin Kurbangaliev]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-03 |- | data-sort-value="1882" | 1882-08-20 | [[Нургали Надиев]] | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[:commons:Category:Nurgali Nadeev|Nurgali Nadeev]] | data-sort-value="1940" | 1940-06-21 |- | data-sort-value="1883" | 1883-12-02<br/>1883-12-14 | [[Мөхәммәтхан Фазлуллин]] | | [[галим]] | [[:commons:Category:Muhamethan Fazlullin|Muhamethan Fazlullin]] | data-sort-value="1964" | 1964-02-16 |- | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Габдулла Шөнаси]] | [[Хөсәения мәдрәсәсе]]<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q37868118|дәреслекләр авторы]]''<br/>''[[:d:Q12771457|methodologist]]'' | | data-sort-value="1938" | 1938-11-03 |- | data-sort-value="1886" | 1886-03-27 | [[Вадим Кондаков]] | [[Казан Император университеты|Казан император университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959-05-25 |- | data-sort-value="1887" | 1887-12-20 | [[Шиһап Рамазанов]] | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | [[галим]] | | data-sort-value="1948" | 1948-10-25 |- | data-sort-value="1887" | 1887-12-24 | [[Хуҗа Бәдигый]] | [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | [[:commons:Category:Khodzha Badygov|Khodzha Badygov]] | data-sort-value="1940" | 1940-11-17 |- | data-sort-value="1888" | 1888-03-22 | [[Фатих Сәйфи-Казанлы]] | [[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1937" | 1937-08-03 |- | data-sort-value="1889" | 1889-03-27 | [[Габдрахман Сәгъди]] | [[Рәсүлия мәдрәсәсе|«Рәсүлия» мәдрәсәсе]]<br/>[[Истанбул университеты]] | [[галим]] | | data-sort-value="1956" | 1956-11-06 |- | data-sort-value="1891" | 1891-09-20 | [[Галә Ходаяров]] | [[«Галия» мәдрәсәсе]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1966" | 1966-03-09 |- | data-sort-value="1891" | 1891-01-16<br/>1891 | [[Гаяз Максуди]] | [[Кышкар мәдрәсәсе]]<br/>[[Хөсәения мәдрәсәсе]]<br/>[[Иж-Бубый мәдрәсәсе]]<br/>''[[:d:Q1334582|Льеж университеты]]''<br/>[[Истанбул университеты]] | [[математик]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="1942" | 1942 |- | data-sort-value="1892" | 1892-08-05<br/>1892-07-24 | [[Борис Болгарский]] | [[Казан Император университеты|Казан император университеты]] | | | data-sort-value="1980" | 1980-04-03 |- | data-sort-value="1893" | 1893-05-23 | [[Алексей Алексеев (1893)|Алексей Алексеев]] | [[Казан Император университеты|Казан император университеты]] | [[галим]] | | data-sort-value="1971" | 1971 |- | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Сәлах Атнагулов]] | [[«Галия» мәдрәсәсе]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1937" | 1937-08-16 |- | data-sort-value="1893" | 1893 | ''[[:d:Q130331385|Мирсәет Сафин]]'' | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | | data-sort-value="1937" | 1937-09-15 |- | data-sort-value="1894" | 1894-11-17 | [[Георгий Вахрушев|Георги Вахрушев]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1966" | 1966-05-06 |- | data-sort-value="1894" | 1894-11-17 | [[Латыйф Җәләй]] | | ''[[:d:Q13210922|төркиятче]]'' | | data-sort-value="1966" | 1966 |- | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Валентин Дитякин]] | [[Казан Император университеты|Казан император университеты]] | [[галим]] | | data-sort-value="1956" | 1956 |- | data-sort-value="1896" | 1896-12-29 | [[Галимҗан Шәрәф]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[«Мөхәммәдия» мәдрәсәсе]]<br/>''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[:commons:Category:Galimzhan Sharaf|Galimzhan Sharaf]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-13 |- | data-sort-value="1897" | 1897-07-14 | [[Галимҗан Нигъмәти]] | [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]]<br/>''[[:d:Q110872390|All-Union Institute of Journalism]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1938" | 1938-11-04 |- | data-sort-value="1897" | 1897-06-13 | [[Заһидә Тинчурина]] | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | [[:commons:Category:Zakhida Tinchurina|Zakhida Tinchurina]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-13 |- | data-sort-value="1899" | 1899-08-16 | ''[[:d:Q111133515|Михаил Корбут]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Беренче Казан ирләр гимназиясе]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1937" | 1937-08-01 |- | data-sort-value="1900" | 1900-07-22 | [[Хәмид Мөштәри]] | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Үзбәкстан милли университеты|Мирза Олыгбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Икенче Казан ирләр гимназиясе]] | [[математик]] | [[:commons:Category:Hamid Mushtari|Hamid Mushtari]] | data-sort-value="1981" | 1981-01-23 |- | data-sort-value="1901" | 1901 | ''[[:d:Q126165061|Николай Эльвов]]'' | ''[[:d:Q130337760|Всесоюзный коммунистический сельскохозяйственный университет имени Я. М. Свердлова]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1937" | 1937-09-15 |- | data-sort-value="1902" | 1902-04-07 | ''[[:d:Q109484673|Степан Батищев]]'' | | [[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="1969" | 1969-11-16 |- | data-sort-value="1902" | 1902 | ''[[:d:Q130331557|Фёдор Медведев]]'' | | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | | data-sort-value="1937" | 1937-08-01 |- | data-sort-value="1913" | 1913-08-12 | [[Һарун Салихов]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[математик]] | | data-sort-value="1971" | 1971-10-22 |- | data-sort-value="1919" | 1919-01-02 | [[Суфия Юлмәтова]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | | No/unknown value |- | data-sort-value="1921" | 1921-02-09 | [[Лия Шакирова|Лия Шакирыва]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | [[галим]] | | data-sort-value="2015" | 2015-07-29 |- | data-sort-value="1922" | 1922-11-12 | [[Ефим Бушканец]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | | data-sort-value="1988" | 1988-11-16 |- | data-sort-value="1923" | 1923-11-09 | ''[[:d:Q111265614|Анатолий Кирсанов]]'' | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | | | data-sort-value="2010" | 2010-07-20 |- | data-sort-value="1925" | 1925-02-23 | [[Рәисә Билалова|Рәисә Билалова]] | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | data-sort-value="2003" | 2003-10-06 |- | data-sort-value="1925" | 1925-06-08 | [[Зөһрә Вәлиуллина]] | | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011 |- | data-sort-value="1926" | 1926-02-27 | [[Халит Кумысников]] | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-05-12 |- | data-sort-value="1927" | 1927-02-14 | [[Мәхмүт Әхмәтҗанов]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[укытучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2010" | 2010-04-04 |- | data-sort-value="1927" | 1927-08-03 | [[Равил Балтанов]] | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | data-sort-value="1998" | 1998-04-20 |- | data-sort-value="1930" | 1930-06-20 | [[Георгий Кантор]] | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q4402655|С.А. Есенин исемендәге Рязань дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q20198542|музыка тарихчысы]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-03-08 |- | data-sort-value="1931" | 1931-01-15 | [[Kamil Wäliev]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010-07-28 |- | data-sort-value="1932" | 1932-12-11 | [[Клара Синицына]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997-01-04 |- | data-sort-value="1935" | 1935-11-18 | [[Кәрим Долотказин]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q462390|доцент]]'' | | data-sort-value="2022" | 2022-09-06 |- | data-sort-value="1936" | 1936 | [[Илдархан Галәветдинов]] | [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | data-sort-value="1936" | 1936-07-24 | [[Пётр Старостин]] | ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-07-03 |- | data-sort-value="1938" | 1938-07-22 | [[Тәлгать Галиуллин]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[:commons:Category:Talgat Galiullin|Talgat Galiullin]] | |- | data-sort-value="1938" | 1938-09-14 | [[Рүзәл Йосыпов]] | ''[[:d:Q51841783|Казан җиңел сәнәгать техникумы]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | data-sort-value="1940" | 1940-03-25 | [[Валентин Андреев (1940)|Валентин Андреев]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | | data-sort-value="2015" | 2015-04-22 |- | data-sort-value="1940" | 1940-06-23<br/>1940 | [[Исмәгыйль Шәрифҗанов|Измаил Шәрифҗанов]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-03-19 |- | data-sort-value="1941" | 1941-03-21 | [[Фоат Галимуллин]] | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | [[:commons:Category:Foat Galimullin|Foat Galimullin]] | |- | data-sort-value="1942" | 1942-01-01 | [[Иршад Гафаров]] | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Әнвәр Хәйри]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | | data-sort-value="2014" | 2014-07-20 |- | data-sort-value="1948" | 1948-06-12 | [[Фәридә Салитова]] | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | |- | data-sort-value="1948" | 1948-07-30 | [[Нәҗип Исмәгыйлев]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4186375|Мәскәү читтән торулы халык сәнгать университеты]]'' | ''[[:d:Q3303330|хаттат]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | [[:commons:Category:Nazhip Nakkash|Nazhip Nakkash]] | |- | data-sort-value="1949" | 1949-08-04 | ''[[:d:Q129051588|Илдар Ваһапов]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | | |- | data-sort-value="1950" | 1950-08-12 | [[Гамирҗан Дәүләтшин]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | data-sort-value="1951" | 1951-04-07 | [[Өммегөлсем Ардаширова]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | data-sort-value="1951" | 1951-01-10 | [[Гаптрәүф Нуриев]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q23037330|reciter]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[:commons:Category:Gaptrauf Nuriev|Gaptrauf Nuriev]] | |- | data-sort-value="1954" | 1954-08-13 | ''[[:d:Q140889277|Александр Аганин]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[математик]] | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-01-30 | [[Айдар Фәйзрахманов]] | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]'' | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-11-09 | [[Әлфия Галләмова (1955)|Әлфия Галләмова]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | [[:commons:Category:Alfiya Gallyamova|Alfiya Gallyamova]] | |- | data-sort-value="1956" | 1956-04-16 | ''[[:d:Q131728420|Илгизәр Рәхимов]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]'' | [[:commons:Category:Ilgizar Rahimov|Ilgizar Rahimov]] | |- | data-sort-value="1959" | 1959-02-24 | [[Фәрит Вәлиуллин]] | [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | [[:commons:Category:Farit Valiullin|Farit Valiullin]] | |- | data-sort-value="1962" | 1962-10-17 | [[Лидия Әхмәтова]] | [[Иске Тәрбит урта мәктәбе]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]<br/>[[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q1783698|кәнсирт җырчысы]]'' | [[:commons:Category:Lidia Akhmetova|Lidia Akhmetova]] | |- | data-sort-value="1969" | 1969-04-12 | [[Әлфия Галимуллина]] | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | [[:commons:Category:Alfiya Galimullina|Alfiya Galimullina]] | |- | data-sort-value="1970" | 1970-11-05 | [[Гөлшат Галиуллина]] | [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | | |- | data-sort-value="1972" | 1972-03-21 | [[Миләүшә Хәбетдинова]] | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | [[:commons:Category:Mileusha Khabutdinova|Mileusha Khabutdinova]] | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Татар дәүләт гуманитар-педагогика университетын тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q489753. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569,label:Исем,p106,p108,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! туу датасы ! Исем ! һөнәр төре ! эш урыны ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | data-sort-value="1873" | 1873-12-17 | [[Павел Аникин (1873)]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[:commons:Category:Anikin Pavel Alexeevich|Anikin Pavel Alexeevich]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-21 |- | data-sort-value="1875" | 1875-12-12 | [[Николай Окулов (депутат)]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | No/unknown value |- | data-sort-value="1878" | 1878-12-29 | [[Василий Серов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | [[:commons:Category:Serov Vasiliy Matveevich|Serov Vasiliy Matveevich]] | data-sort-value="1918" | 1918-09-04 |- | data-sort-value="1878" | 1878 | [[Василий Анисимов (1878)|Василий Анисимов]] | [[фәлсәфәче]] | [[ТАССР азык-төлек сәнәгате министрлыгы]]<br/>[[Ерак Көнчыгыш Җөмһүрияте]]<br/>''[[:d:Q21635130|РСФСР Югары халык хуҗалыгы советы]]'' | [[:commons:Category:Vasily Anisimovich Anisimov|Vasily Anisimovich Anisimov]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-25 |- | data-sort-value="1878" | 1878 | ''[[:d:Q21089275|Mikhail Bogdanov]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | | | data-sort-value="1919" | 1919 |- | data-sort-value="1883" | 1883-01 | [[Игнатий Митюк]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]'' | | | data-sort-value="1939" | 1939-07 |- | data-sort-value="1886" | 1886-06-01<br/>1886-06-13 | [[Фёдор Советкин]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | data-sort-value="1967" | 1967-06-28 |- | data-sort-value="1887" | 1887-12-20 | [[Шиһап Рамазанов]] | [[галим]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | | data-sort-value="1948" | 1948-10-25 |- | data-sort-value="1893" | 1893 | ''[[:d:Q130331385|Мирсәет Сафин]]'' | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | | data-sort-value="1937" | 1937-09-15 |- | data-sort-value="1897" | 1897-06-13 | [[Заһидә Тинчурина]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | [[П. В. Дементьев исемендәге Казан авиация-техника көллияте|П. В. Дементьев исемендәге Казан авиация-техник көллияте]]<br/>[[Татар дәүләт драма һәм комедия театры|Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры]]<br/>[[Сәйяр|«Сәйяр»]]<br/>[[Самар татар театр студиясе|Самара татар театр студиясе]]<br/>Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты<br/>[[Казан Суворов хәрби училищесы|Казан Суворов хәрби укуханәсе]] | [[:commons:Category:Zakhida Tinchurina|Zakhida Tinchurina]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-13 |- | data-sort-value="1897" | 1897-03-11 | [[Носон-Бер Векслин]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="1942" | 1942-10-17 |- | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Хәсән Шабанов]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1419997|оештыручы]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | [[80 нче мәктәп (Казан)|80 нче мәктәп]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Татарстан китап нәшрияты]] | | data-sort-value="1956" | 1956 |- | data-sort-value="1901" | 1901-06-13 | [[Маһинур Фәйзуллина]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | data-sort-value="1902" | 1902 | [[Исаак Скворцов]] | | | | No/unknown value |- | data-sort-value="1903" | 1903-03-01 | [[Тимофей Григорьев]] | [[галим]] | [[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]] | | data-sort-value="1984" | 1984-05-19 |- | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Филимон Сазонов]] | | | | No/unknown value |- | data-sort-value="1903" | 1903 | ''[[:d:Q113682044|Александр Григорьев]]'' | | [[Казан керәшен педагогия техникумы]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] | | data-sort-value="1948" | 1948 |- | data-sort-value="1903" | 1903 | ''[[:d:Q133159743|Мәрьям Гайнетдинова]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q7886765|union organizer]]''<br/>''[[:d:Q50768646|labor leader]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Татарстан Республикасы Финанс министрлыгы]]<br/>[[Татарстан Республикасы Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы]] | | No/unknown value |- | data-sort-value="1904" | 1904-12-20<br/>1903-12-20 | [[Евгения Гинзбург]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Yevgenia Ginzburg|Yevgenia Ginzburg]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-25 |- | data-sort-value="1904" | 1904-05-05 | [[Хәмит Ярми]] | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | [[Юксыллар чаткысы (гәҗит)|Юксыллар чаткысы]]<br/>[[«Ватаным Татарстан» газетасы|«Ватаным Татарстан»]]<br/>[[Татарстан китап нәшрияты]]<br/>[[Татарстан язучылар берлеге]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Hamit Yarmi|Hamit Yarmi]] | data-sort-value="1981" | 1981-10-30 |- | data-sort-value="1905" | 1905-06-11 | [[Владимир Хвостов]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q18405103|Мәскәү индустрия-педагогия институты]]''<br/>''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]''<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4288189|International Life]]''<br/>''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972-03-09 |- | data-sort-value="1905" | 1905-03-12 | [[Абдулла Әхмәт]] | [[Jurnalist|журналист]] | | [[:commons:Category:Abdulla Ahmet|Abdulla Ahmet]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-28 |- | data-sort-value="1905" | 1905-08-31 | [[Федор Зигмунд|Фөдор Зигмунд]] | | | | data-sort-value="1977" | 1977-05-11 |- | data-sort-value="1905" | 1905-04-08 | [[Игорь Ингвар]] | | | | data-sort-value="1993" | 1993-02-08 |- | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Хәмит Кави]] | [[язучы]] | | | data-sort-value="1944" | 1944-08-15 |- | data-sort-value="1906" | 1906-12-04<br/>1906-11-21 | [[Михаил Макаров (1906)]] | [[укытучы]] | [[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]] | | data-sort-value="1969" | 1969-12-18 |- | data-sort-value="1906" | 1906-02-13 | ''[[:d:Q100334191|Галим Рәбков]]'' | | [[Социализм юлы (гәҗит)|Социализм юлы]]<br/>[[«Ватаным Татарстан» газетасы|«Ватаным Татарстан»]] | | data-sort-value="1977" | 1977-08-01 |- | data-sort-value="1906" | 1906-05-11 | ''[[:d:Q111265506|Владимир Дьяконов]]'' | | [[Татарстан Республикасының милли музее]] | | data-sort-value="1984" | 1984-10-02 |- | data-sort-value="1907" | 1907-01-23 | [[Ефрем Еллиев]] | [[язучы]] | | | data-sort-value="1942" | 1942-11-01 |- | data-sort-value="1907" | 1907-09-29 | ''[[:d:Q15066435|Pawieł Jermoszyn]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]'' | | data-sort-value="1989" | 1989 |- | data-sort-value="1907" | 1907-04-15 | [[Гази Кашшаф]] | | | [[:commons:Category:Gazi Kashshaf|Gazi Kashshaf]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-09 |- | data-sort-value="1907" | 1907 | ''[[:d:Q130330544|Поздин Иван Михайлович]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | ''[[:d:Q130331369|Татарстан Республикасы мәгарифен үстерү институты]]'' | | data-sort-value="1937" | 1937-08-01 |- | data-sort-value="1908" | 1908-04-03 | [[Георгий Гермогенов]] | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | ''[[:d:Q3176002|Institute for Humanitarian Research and North Indigenous Peoples Problems]]'' | | data-sort-value="1968" | 1968-06-09 |- | data-sort-value="1908" | 1908-05-21 | [[Хатыйп Госман]] | [[галим]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Khatib Usmanov|Khatib Usmanov]] | data-sort-value="1992" | 1992-01-12 |- | data-sort-value="1909" | 1909-12-11 | [[Габдулла Шамуков]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]] | [[:commons:Category:Gabdulla Shamukov|Gabdulla Shamukov]] | data-sort-value="1981" | 1981-12-21 |- | data-sort-value="1910" | 1910-09-15 | [[Стихван Шаулы]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | data-sort-value="1976" | 1976-02-15 |- | data-sort-value="1910" | 1910-02-21 | [[Анатолий Айзенворт]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-12-25 |- | data-sort-value="1910" | 1910-12-12 | [[Мәрьям Бикбулатова]] | | | | data-sort-value="1990" | 1990-06-04 |- | data-sort-value="1910" | 1910 | [[Миңлегөл Җәләева]] | [[укытучы]] | | | No/unknown value |- | data-sort-value="1911" | 1911-12-25 | [[Александр Калган]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]] | | | data-sort-value="1988" | 1988-11-19 |- | data-sort-value="1911" | 1911-01-16 | [[Александр Бендецкий]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | | | data-sort-value="1943" | 1943-05-01 |- | data-sort-value="1911" | 1911 | [[Василий Муравьёв]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]'' | [[Затон мәктәбе]] | | data-sort-value="1991" | 1991 |- | data-sort-value="1912" | 1912-12-15 | [[Рәшит Нәҗметдинов|Рәшит Нәҗметдинев]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]''<br/>''[[:d:Q16402890|шашист]]'' | | [[:commons:Category:Rashid Nezhmetdinov|Rashid Nezhmetdinov]] | data-sort-value="1974" | 1974-06-03 |- | data-sort-value="1913" | 1913-11-07 | [[Лотфулла Мусин]] | | | | data-sort-value="1997" | 1997 |- | data-sort-value="1914" | 1914-03-29 | [[Рәмзия Вәлитова]] | [[укытучы]] | [[Арча педагогика көллияте]] | | data-sort-value="2002" | 2002-10-22 |- | data-sort-value="1914" | 1914-10-13 | ''[[:d:Q123023341|Ello Säärits]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | | | data-sort-value="2005" | 2005-07-19 |- | data-sort-value="1915" | 1915-12-15 | [[Мөсәллия Хәйруллина]] | [[галим]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | | data-sort-value="2008" | 2008-10-02 |- | data-sort-value="1916" | 1916-02-25 | [[Фатыйх Ибраһимов]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | data-sort-value="1995" | 1995-01-20 |- | data-sort-value="1919" | 1919-12-12 | [[Локман Бадыйкшан]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | data-sort-value="1921" | 1921-08-04 | [[Антонина Усова]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Көньяк-Урал дәүләт гуманитар-педагогика университеты|Көньяк Урал дәүләт педагогика һәм гуманитар фәннәр университеты]] | | data-sort-value="2014" | 2014-08-08 |- | data-sort-value="1921" | 1921-07-15 | [[Асия Хәйруллина]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]]<br/>[[Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры|Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры]]<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | data-sort-value="2004" | 2004-11-04 |- | data-sort-value="1922" | 1922-06-01 | [[Морзаһит Вәлиев]] | | | | data-sort-value="1993" | 1993-01-03 |- | data-sort-value="1922" | 1922-06-29 | [[Тәкыя Шәрипова]] | [[укытучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | data-sort-value="2013" | 2013 |- | data-sort-value="1923" | 1923-12-13 | [[Рәмзи Илялов]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1155838|корреспондент]]'' | [[Учительская газета]]<br/>''[[:d:Q2097006|Sovetsky Sport]]''<br/>''[[:d:Q19911272|サヴェーツキー・パトリオート]]''<br/>''[[:d:Q11420727|Ministry for State Security]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-08-11 |- | data-sort-value="1923" | 1923 | [[Ефим Черняк]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16308156|инглиз теле һәм әдәбияте белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | ''[[:d:Q4201528|ССҖБ ФА тарих институты]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013 |- | data-sort-value="1923" | 1923-01-06 | [[Үзбәк Байчура]] | | | | data-sort-value="1996" | 1996-03-13 |- | data-sort-value="1923" | 1923-11-09 | ''[[:d:Q111265614|Анатолий Кирсанов]]'' | | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]] | | data-sort-value="2010" | 2010-07-20 |- | data-sort-value="1924" | 1924-11-12 | [[Наҗия Борһанова]] | | [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] | | data-sort-value="2001" | 2001 |- | data-sort-value="1924" | 1924 | [[Илгизәр Тимершин]] | [[укытучы]] | | | |- | data-sort-value="1925" | 1925-08-23 | [[Галимҗан Ахунҗанов]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] | | data-sort-value="2002" | 2002-04-25 |- | data-sort-value="1926" | 1926-02-10 | [[Валентин Беркутов]] | | | | data-sort-value="2015" | 2015-11-28 |- | data-sort-value="1927" | 1927-09-08 | [[Габделхәй Әхәтов]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Gabdulkhay Akhatov|Gabdulkhay Akhatov]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-25 |- | data-sort-value="1927" | 1927-08-03 | [[Равил Балтанов]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты<br/>[[Казан юридик институты|Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институты]]<br/>[[КПССның Татарстан өлкә комитеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]] | | data-sort-value="1998" | 1998-04-20 |- | data-sort-value="1927" | 1927-05-16 | [[Рөстәм Башкуров]] | | | | data-sort-value="1967" | 1967-04-05 |- | data-sort-value="1927" | 1927-01-07 | ''[[:d:Q141194161|Мөгафә Мөхәммәдиев]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]'' | [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] | | data-sort-value="1995" | 1995-06-04 |- | data-sort-value="1928" | 1928-01-13 | [[Гөлшат Зәйнашева]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | data-sort-value="2005" | 2005-04-01 |- | data-sort-value="1928" | 1928-04-30 | [[Әнвәр Фәезов]] | [[фәлсәфәче]] | [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]] | | data-sort-value="2011" | 2011-06-14 |- | data-sort-value="1928" | 1928-02-05 | [[Гөлчәчәк Галиева]] | [[язучы]] | | | data-sort-value="2014" | 2014-05-11 |- | data-sort-value="1928" | 1928-06-12 | [[Нур Гыйззәтуллин]] | | [[12 нче мәктәп (Казан)|12 нче мәктәп]] | | |- | data-sort-value="1928" | 1928-03-01 | [[Сәимә Ибраһимова]] | | | | |- | data-sort-value="1928" | 1928-03-15 | [[Фатыйма Ибраһимова]] | | | | |- | data-sort-value="1928" | 1928-01-20 | [[Нәкый Әхмәтшин]] | [[укытучы]] | [[Мулланур Вахитов исемендәге 2нче гимназия (Яр Чаллы)]]<br/>[[Түбән Кама педагогика көллияте]] | | data-sort-value="2017" | 2017-12-27 |- | data-sort-value="1928" | 1928-12-05 | ''[[:d:Q141194608|Шифа Ханбикова]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] | | data-sort-value="2008" | 2008-04-09 |- | data-sort-value="1928" | 1928-05-25 | ''[[:d:Q141194916|Фәтхия Газизова]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] | | |- | data-sort-value="1929" | 1929-03-20 | [[Сәләм Алишев]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | data-sort-value="2015" | 2015-06-23 |- | data-sort-value="1929" | 1929-05-15 | [[Азат Җәләлов|Азат Җәлалов]] | | | | data-sort-value="2004" | 2004-06-09 |- | data-sort-value="1929" | 1929-03-10 | [[Рәфгать Сафиуллин]] | | | | data-sort-value="1995" | 1995-02-13 |- | data-sort-value="1930" | 1930-12-01 | [[Мөхәммәт Мәһдиев]] | [[язучы]] | | [[:commons:Category:Muhammad Magdeev|Muhammad Magdeev]] | data-sort-value="1995" | 1995-06-14 |- | data-sort-value="1930" | 1930-01-19 | [[Бакый Зыятдинов]] | ''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]'' | [[Себер тракты тарихы һәм Муса Җәлил музее (Карадуган)|Себер тракты тарихы һәм Муса Җәлил музее]] | | data-sort-value="2014" | 2014-01-22 |- | data-sort-value="1930" | 1930-02-11 | [[Габделбәр Фәйзрахманов]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[галим]] | | | data-sort-value="2007" | 2007-09-09 |- | data-sort-value="1931" | 1931-10-02 | [[Суфиян Сафуанов]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | | data-sort-value="2009" | 2009-11-30 |- | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Әхмәдулла Әхмәтгалиев]] | [[укытучы]] | | | data-sort-value="2005" | 2005 |- | data-sort-value="1931" | 1931-09-18 | [[Руфил Миңлебаев|Миңлебаев Руфил Гафар улы]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | | | |- | data-sort-value="1932" | 1932-12-23 | [[Газиз Мөхәммәтшин]] | [[язучы]] | | | |- | data-sort-value="1933" | 1933-04-22 | [[Марат Әмирханов]] | [[язучы]] | [[«Ватаным Татарстан» газетасы|«Ватаным Татарстан»]]<br/>[[Сөембикә (журнал)]] | [[:commons:Category:Marat Amirhanov|Marat Amirhanov]] | |- | data-sort-value="1933" | 1933-08-06 | [[Ләбиб Ибраһимов]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]'' | [[Әлмәт политехник техникумы]] | | data-sort-value="2007" | 2007-08-15 |- | data-sort-value="1934" | 1934-05-01 | [[Мөҗип Низамиев]] | | | | data-sort-value="2012" | 2012-01-15 |- | data-sort-value="1935" | 1935-01-08 | [[Василий Седугин]] | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | ''[[:d:Q4324583|Novomoskovsk Institute of the D. Mendeleev University of Chemical Technology]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-09-12 |- | data-sort-value="1935" | 1935-08-05 | [[Мәдинә Маликова]] | [[язучы]] | | | |- | data-sort-value="1935" | 1935-02-07 | [[Хәниф Хөснуллин]] | ''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''<br/>''[[:d:Q294126|surveyor]]''<br/>''[[:d:Q811122|төзүче]]'' | [[Якты юл (газета, Тукай районы)|Якты юл]] | | data-sort-value="1994" | 1994-10-07 |- | data-sort-value="1935" | 1935-10-22 | [[Искәндәр Абдуллин (1935)|Искәндәр Абдуллин]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] | | data-sort-value="1992" | 1992-10-23 |- | data-sort-value="1935" | 1935-10-24 | [[Ләбиб Айтуганов]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | | |- | data-sort-value="1935" | 1935-02-07 | [[Мәгъсүм Гәрәев]] | [[язучы]] | | | |- | data-sort-value="1936" | 1936 | [[Илдархан Галәветдинов]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | | |- | data-sort-value="1936" | 1936-12-25 | [[Илдус Сәгъдиев]] | ''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]'' | [[Арча педагогика көллияте]] | | |- | data-sort-value="1936" | 1936-04-14 | [[Динә Вәлиева]] | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[ТР дәүләт сынлы сәнгать музее]] | [[:commons:Category:Dina Valeeva|Dina Valeeva]] | data-sort-value="2025" | 2025-08-04 |- | data-sort-value="1937" | 1937-03-14 | [[Равил Фәхретдинов]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]] | [[:commons:Category:Ravil Fakhrutdinov|Ravil Fakhrutdinov]] | data-sort-value="2014" | 2014-03-10 |- | data-sort-value="1937" | 1937-03-23 | [[Васил Гайфуллин]] | | | | |- | data-sort-value="1938" | 1938-09-02 | [[Гүзәл Мөхәммәтҗанова]] | [[галим]] | | [[:commons:Category:Guzel Mukhametzyanova|Guzel Mukhametzyanova]] | data-sort-value="2013" | 2013-10-15 |- | data-sort-value="1938" | 1938-01-24 | [[Анатолий Иванов (1938)|Анатоли Иванов]] | | | | data-sort-value="2015" | 2015-01-20 |- | data-sort-value="1939" | 1939-02-11 | [[Орест Маркиянов]] | [[галим]] | [[И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты]] | | data-sort-value="2013" | 2013-01-21 |- | data-sort-value="1939" | 1939-10-27 | [[Рәшит Исламшин]] | | | | |- | data-sort-value="1939" | 1939-05-23 | [[Габделвахит Баһаветдинов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Gabdulvahit Bagautdinov|Gabdulvahit Bagautdinov]] | |- | data-sort-value="1940" | 1940-02-08 | [[Мәхмүт Газизов]] | [[укытучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | data-sort-value="2013" | 2013-09-14 |- | data-sort-value="1940" | 1940-02-01 | [[Владимир Житлов]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]'' | | [[:commons:Category:Vladimir Zhitlov|Vladimir Zhitlov]] | data-sort-value="2019" | 2019-04-14 |- | data-sort-value="1940" | 1940-10-02 | [[Булат Галиев]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | | [[:commons:Category:Bulat Galeev|Bulat Galeev]] | data-sort-value="2009" | 2009-01-06 |- | data-sort-value="1940" | 1940-12-01 | [[Мәлик Хәйруллин]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Норлат (Яшел Үзән районы)|Норлат]]<br/>[[Олы Кайбыч урта мәктәбе|Олы Кайбыч урта гомуми белем бирү мәктәбе - цифрлы һәм гуманитар профильле белем бирү үзәге]]<br/>[[Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы]]<br/>[[Казан федераль университетының Алабуга институты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>''[[:d:Q7381992|Россия гадел хөкем университеты]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-02-09 |- | data-sort-value="1940" | 1940-09-12 | [[Дамир Шәрәфетдинов (1940)|Дамир Шәрәфетдинов]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | [[Татарстан яшьләре (газета)|«Татарстан яшьләре»]]<br/>[[«Ватаным Татарстан» газетасы|«Ватаным Татарстан»]]<br/>[[КПССның Татарстан өлкә комитеты]]<br/>[[Казан шәһәренең музей комплексы|«Казан» милли-мәдәни үзәге]]<br/>[[Татарстан Республикасының Архив эше буенча дәүләт комитеты]]<br/>[[Казан дәүләт энергетика университеты]] | | data-sort-value="2014" | 2014-02-07 |- | data-sort-value="1940" | 1940-01-02 | [[Илгиз Хәйруллин]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты]] | | data-sort-value="2025" | 2025-02-22 |- | data-sort-value="1940" | 1940-10-12 | [[Тәэминә Биктимирова]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]<br/>[[Бөтендөнья татар конгрессы]] | | |- | data-sort-value="1941" | 1941-05-01 | [[Венер Сәлимов]] | | | | |- | data-sort-value="1941" | 1941-03-21 | [[Фоат Галимуллин]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Foat Galimullin|Foat Galimullin]] | |- | data-sort-value="1941" | 1941-01-01 | [[Нэлла Прусс|Нелла Прусс]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[ТИСБИ]] | | |- | data-sort-value="1942" | 1942-02-20 | [[Пурхи Ахван]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | data-sort-value="2026" | 2026-02-14 |- | data-sort-value="1942" | 1942-01-01 | [[Иршад Гафаров]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | | |- | data-sort-value="1943" | 1943-10-28 | [[Вәсимә Хәйруллина]] | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1943" | 1943-02-17 | [[Рәгъде Халитов]] | ''[[:d:Q29169123|баянчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1943" | 1943-06-15 | [[Әнәс Фәйрушин]] | ''[[:d:Q16145150|музыка мөгаллиме]]'' | [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>[[Казан педагогика көллияте]]<br/>[[Яр Чаллы педагогика көллияте]]<br/>[[«Энергетик» мәдәният сарае (Яр Чаллы)|«Энергетик» мәдәният сарае]]<br/>[[Чаллы дәүләт татар драма театры|Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы татар дәүләт драма театры]] | | |- | data-sort-value="1945" | 1945-04-07 | [[Зөфәр Бохараев]] | | | | data-sort-value="2023" | 2023-10-08 |- | data-sort-value="1946" | 1946-01-09 | [[Равил Әмирхан]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | data-sort-value="2006" | 2006-09-02 |- | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Алмас Имаев|Алмас Гыймаев]] | [[композитор]] | | | |- | data-sort-value="1947" | 1947-04-26 | [[Рафаил Газизов]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]'' | | | |- | data-sort-value="1949" | 1949-11-07 | [[Лилия Имаева|Лилия Гыймаева]] | | | | |- | data-sort-value="1949" | 1949-11-05 | [[Камәрия Хәмидуллина]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1951" | 1951-10-24 | [[Рәис Шәйхелисламов]] | | [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>[[Яр Чаллы дәүләт педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q4211745|Казан федераль университетының Чаллы институты]]''<br/>[[Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q130331369|Татарстан Республикасы мәгарифен үстерү институты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | data-sort-value="1951" | 1951-08-01 | [[Фаяз Хуҗин]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | [[Альфред Халиков исемендәге Археология институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Альфред Халиков исемендәге Археология институты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]]<br/>[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]<br/>[[Поволжская археология (журнал)|Поволжская археология]] | [[:commons:Category:Fayaz Huzin|Fayaz Huzin]] | data-sort-value="2026" | 2026-06-14 |- | data-sort-value="1952" | 1952-03-21 | [[Геннадий Макаров (1952)|Геннадий Макаров]] | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[композитор]] | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] | [[:commons:Category:Gennady Mikhaylovich Makarov|Gennady Mikhaylovich Makarov]] | |- | data-sort-value="1952" | 1952-12-01 | [[Фидания Камалова]] | [[укытучы]] | | | |- | data-sort-value="1953" | 1953-03-17 | [[Чулпан Харисова]] | ''[[:d:Q974144|укытучы]]'' | | | |- | data-sort-value="1954" | 1954-05-09 | [[Борис Гафуров]] | ''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q4139102|head of municipality]]'' | | | |- | data-sort-value="1954" | 1954-07-07 | [[Илгиз Закиров]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]''<br/>[[җырчы]] | [[«Энергетик» мәдәният сарае (Яр Чаллы)|«Энергетик» мәдәният сарае]] | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-01-30 | [[Айдар Фәйзрахманов]] | ''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]'' | [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]]<br/>[[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]]<br/>Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]] | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-07-01 | [[Людмила Казанцева|Лүдмила Казанцева]] | | | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-09-26 | ''[[:d:Q62997314|Рүзәлин Бакыев]]'' | | | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-04-15 | ''[[:d:Q64904410|Александр Владимирович Глузман]]'' | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[галим]] | [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]<br/>''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q4242938|Crimean Humanitarian University]]'' | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-09-26 | [[Рузалин Бакиев|Рузалин Бакыев]] | ''[[:d:Q4270517|чаңгычы]]'' | | | |- | data-sort-value="1957" | 1957-03-23 | [[Анатолий Васильев (1957)|Анатолий Васильев]] | [[укытучы]] | | | |- | data-sort-value="1958" | 1958-11-22 | [[Кадрия Идрисова]] | | | | |- | data-sort-value="1958" | 1958-09-03 | [[Элбрус Баянов]] | | | | |- | data-sort-value="1958" | 1958-09-02 | [[Илдар Шакиров|Илдар Абдулла улы Шакиров]] | ''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]'' | [[Олы Урсак төп мәктәбе|Олы Урсак урта мәктәбе]]<br/>[[Морзалар (авыл)|Морза (Апас районы)]]<br/>[[Борындык төп мәктәбе]]<br/>[[Кайбыч районы мәгариф бүлеге]]<br/>[[Кайбыч ягы музее]] | | |- | data-sort-value="1959" | 1959-06-26 | [[Асаф Вәлиев]] | [[җырчы]]<br/>[[укытучы]] | [[Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе]] | [[:commons:Category:Asaf Valiev|Asaf Valiev]] | |- | data-sort-value="1959" | 1959-06-20 | [[Рухия Ахунҗанова]] | [[язучы]] | | | |- | data-sort-value="1961" | 1961-06-18 | [[Зиннур Хөснияр]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | [[Ялкын (журнал)|Ялкын]]<br/>[[«Татарстан» радиосы]]<br/>[[Татарстан китап нәшрияты]] | | |- | data-sort-value="1961" | 1961-01-21 | [[Иван Егоров (эшкуар)]] | [[эшкуар]] | | | |- | data-sort-value="1961" | 1961-03-29 | [[Илфат Фәйзрахманов]] | [[Jurnalist|журналист]] | [[Татарстан (телерадиокомпания)|«Татарстан» дәүләт телерадиотапшырулар компаниясе]]<br/>[[«Безнең гәҗит»]] | | |- | data-sort-value="1962" | 1962-09-03 | [[Илдар Гыйльметдинов]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Ildar Gilmutdinov|Ildar Gilmutdinov]] | |- | data-sort-value="1962" | 1962-04-20 | [[Сания Әхмәтҗанова]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | [[:commons:Category:Saniya Akhmetzhanova|Saniya Akhmetzhanova]] | |- | data-sort-value="1962" | 1962-08-08 | [[Айрат Ринат улы Зарипов]] | | [[Татарстан Республикасы Дәүләт Советы]] | | |- | data-sort-value="1962" | 1962-11-12 | ''[[:d:Q110929209|Rəfail Həsənov]]'' | | [[Бакы дәүләт университеты]] | | |- | data-sort-value="1962" | 1962-05-28 | ''[[:d:Q112988777|Rail Fäxretdinef]]'' | [[галим]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Rail Fakhrutdinov|Rail Fakhrutdinov]] | |- | data-sort-value="1964" | 1964-10-18 | [[Илсур Һадиуллин]] | ''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>[[укытучы]] | [[Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы]] | [[:commons:Category:Ilsur Hadiullin|Ilsur Hadiullin]] | |- | data-sort-value="1964" | 1964-08-18 | [[Алсу Әсәдуллина]] | [[укытучы]] | | | |- | data-sort-value="1965" | 1965-05-18 | [[Ольга Павлова (тренер)]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Olga Pavlova|Olga Pavlova]] | |- | data-sort-value="1965" | 1965-07-04 | [[Минзәлия Закирова]] | [[укытучы]] | | | |- | data-sort-value="1967" | 1967-02-23 | [[Айдар Галимов]] | [[җырчы]] | | [[:commons:Category:Aidar Galimov|Aidar Galimov]] | |- | data-sort-value="1967" | 1967-05-11 | [[Рөстәм Закиров]] | [[җырчы]] | | | |- | data-sort-value="1967" | 1967-03-13 | [[Римма Васильева]] | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q24716636|волонтёр]]'' | [[Иске Тәрбит урта мәктәбе]] | [[:commons:Category:Rimma Vasilyeva|Rimma Vasilyeva]] | |- | data-sort-value="1969" | 1969-10-27 | [[Рәдиф Җамалетдинов]] | | ''[[:d:Q25080754|Казан (Идел буе) федераль университетының Филология һәм мәдәниятара багланышлар институты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Radif Zamaletdinov|Radif Zamaletdinov]] | |- | data-sort-value="1969" | 1969-04-27 | [[Марат Закиров (1969)|Марат Хәлил улы Закиров]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | [[:commons:Category:Marat Zakirov|Marat Zakirov]] | |- | data-sort-value="1969" | 1969-04-25 | [[Чулпан Зариф]] | [[язучы]] | | | |- | data-sort-value="1969" | 1969-04-12 | [[Әлфия Галимуллина]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Alfiya Galimullina|Alfiya Galimullina]] | |- | data-sort-value="1970" | 1970-11-04 | [[Гөлназ Шәйхи]] | [[Jurnalist|журналист]] | [[Бөтендөнья татар конгрессы]]<br/>[[Татарстан (телерадиокомпания)|«Татарстан» дәүләт телерадиотапшырулар компаниясе]] | | |- | data-sort-value="1971" | 1971-09-27 | ''[[:d:Q118540046|Aleksandr Salnikov]]'' | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | data-sort-value="1971" | 1971-09-07 | [[Оскар Усманов]] | ''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]'' | | | |- | data-sort-value="1972" | 1972-03-21 | [[Миләүшә Хәбетдинова]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты<br/>[[Габдулла Тукай исемендәге Милли мәдәният һәм мәгариф югары мәктәбе]]<br/>[[Tatarica (журнал)|Tatarica]] | [[:commons:Category:Mileusha Khabutdinova|Mileusha Khabutdinova]] | |- | data-sort-value="1972" | 1972-10-22 | [[Лилия Фәттахова]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | data-sort-value="1973" | 1973-01-24 | [[Айрат Ситдыйков]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | [[:commons:Category:Ayrat Sitdikov|Ayrat Sitdikov]] | |- | data-sort-value="1973" | 1973-12-01 | [[Рәсим Низамов]] | [[җырчы]]<br/>[[укытучы]] | [[Теләче районы]] | | |- | data-sort-value="1973" | 1973 | [[Әлфия Газизова]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>''[[:d:Q4211745|Казан федераль университетының Чаллы институты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | data-sort-value="1973" | 1973-05-10 | [[Алмаз Галимов]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Идел буе дәүләт физик культура, спорт һәм туризм университеты|Идел буе физик культура, спорт һәм туризм университеты]]<br/>''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]'' | | |- | data-sort-value="1974" | 1974-03-26 | [[Айнур Тимерханов]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | data-sort-value="1975" | 1975-09-09 | ''[[:d:Q114213783|Oksana Belyakova]]'' | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | data-sort-value="1975" | 1975-05-17 | [[Фәридә Әхмәтшина]] | [[җырчы]] | [[Казан шәһәр филармониясе]] | | |- | data-sort-value="1976" | 1976-11-26 | ''[[:d:Q98068330|Айдар Шәмсетдинов]]'' | | | | |- | data-sort-value="1977" | 1977-11-29 | [[Диана Машкова]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | data-sort-value="1977" | 1977-06-01 | [[Гүзәл Яхина]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]'' | | [[:commons:Category:Guzel Yakhina|Guzel Yakhina]] | |- | data-sort-value="1977" | 1977-01-01 | [[Александр Шадриков]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Программист|програмчы]] | [[Сбербанк]]<br/>[[Чүпрәле районы]]<br/>[[Сембернең Зөя арты районы]]<br/>[[Татарстан Республикасы Экология һәм табигый байлыклар министрлыгы]] | | |- | data-sort-value="1977" | 1977-03-01 | [[Раил Гатауллин (1977)|Раил Гатауллин]] | [[укытучы]]<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | |- | data-sort-value="1979" | 1979-02-20 | [[Булат Бәйрәмов]] | [[җырчы]] | [[Татар радиосы]]<br/>''[[:d:Q123054919|Мәйдан TV]]'' | | |- | data-sort-value="1980" | 1980-01-02 | [[Лилия Хисмәтова]] | [[укытучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]'' | [[Мәгариф (журнал)|Мәгариф]] | | |- | data-sort-value="1981" | 1981-01-01 | [[Илһам Бибарсов]] | [[имам]]<br/>[[Мөхтәсиб]] | [[Пермь җәмигъ мәчете]]<br/>[[Пермь крае мөселманнары Диния нәзарәте]] | | |- | data-sort-value="1983" | 1983-01-01 | [[Гөлшат Шәрәпова]] | [[җырчы]] | [[Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле]] | | |- | data-sort-value="1983" | 1983-11-27 | [[Илназ Баһ]] | [[җырчы]]<br/>[[композитор]] | | | |- | data-sort-value="1984" | 1984-10-07 | [[Илнур Гомәров]] | ''[[:d:Q112619698|җырчы]]''<br/>''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>''[[:d:Q2912172|шәхси эшмәкәр]]'' | | | |- | data-sort-value="1986" | 1986-05-24 | [[Илвирә Ибраһимова (1986)|Илвирә Ибраһимова]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | data-sort-value="1987" | 1987-07-07 | [[Илшат Нигъмәтуллин]] | ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1989" | 1989-05-25 | [[Рүзәл Мөхәммәтшин]] | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]] | [[«Идел» журналы]]<br/>[[Безнең мирас]] | [[:commons:Category:Ruzal Mukhametshin|Ruzal Mukhametshin]] | |- | data-sort-value="1989" | 1989-01-10 | [[Рәмис Мөҗипов]] | | | | |- | data-sort-value="1990" | 1990-07-30 | [[Марта Зәйнуллина]] | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]'' | | [[:commons:Category:Marta Zaynullina|Marta Zaynullina]] | |- | | [[Азат Вәлиев (1980)|Азат Вәлиев]] | | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://www.tggpu.ru/tt Рәсми сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100425042155/http://www.tggpu.ru/tt |date=2010-04-25 }} == Моны да карагыз == {{Портал|Мәгариф}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] {{Татарстан мәгарифе}} [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Казан университетлары]] [[Төркем:Исемендә татар булган объектлар]] [[Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары]] rwaz7dedssst030wcxwgeql59vma94a 0 18182 6062598 4082471 2026-10-11T08:04:23Z ~2026-52585-26 62771 /* Хаҗигәрәй хан чоры */ 6062598 wikitext text/x-wiki {{Тарихи дәүләт |исеме = Кырым ханлыгы |үзисеме ={{lang-crh|Qırım hanlığı, قريم خانلغى}} |байрак = |байрак тасвирламасы = |герб = Giray tamga grayscale.svg |герб тасвирламасы = [[Гәрәйләр тамгасы]] |харита = BlackSea1600 ru.svg |p1 = Алтын Урда |flag_p1 = |барлыкка килгән = 1441 ел |юкка чыккан = 1783 ел |s1 = Россия империясе |flag_s1 = Flag_of_Russia.svg |башкала = [[Чуфут-Кале|Кырк-Ер]] (1441—1490-еллар) <br> [[Староселье (Кырым)|Салачик]] (1490-еллар — 1532)<br> [[Бахчисарай]] (1532—1783) |тел = [[Төрки (тел)|төрки]], соңрак [[кырым татар теле|кырым төрки]] (иске кырым татар теле), [[госман теле]] |идарә итү төре = [[монархия]] |шәһәрләр = |дин = [[Ислам]] |мәйдан = 152 000 км² |карта=Госманлы Татар Дәүләтләре.jpg|тасвирлама=Кырым ханлыгы вә Нугай-Татар Урдалары}} '''Кырым ханлыгы''' ({{lang-crh3|Qırım hanlığı|قريم خانلغى}}''),'' яки '''Кырым йорты<ref name=":0">[[Domanovskiy A. M.]][https://folio.com.ua/system/books/samples/000/000/237/original/%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%BE.pdf?1536370638 Осколок Золотой Орды, или Загадки рождения Крымского ханства]</ref>''', яки '''Олуг урда<ref name=":0" />''', яки '''Олуг йорт'''<ref name=":0" />, яки '''Тәхти-кырым вә дәшти-кыпчак'''<ref name=":0" />, Европа [[яңа заман]] географиясе һәм тарихнамәсендә — '''Кече Татария''' ({{lang-la|Tartaria Minor}}). Үз атамасы — {{Lang-crh3|Uluğ Orda ve Deşt-i Qıpçaq|اولوغ اوردا و دشت قپچاق}}<ref>Домановский сүзләренчә, дәүләтнең үз атамасы — {{Lang-crh|Taht-ı Qırım ve Deşt-i Qıpçaq}}</ref>{{sfn|Хакимов|2015}}) — [[1443 ел]]дан башлап [[1783 ел]]га кадәр яшәгән [[кырым татарлары]]ның тарихи [[дәүләт]]е. == Тарих == Кырым ханлыгы аерым дәүләт булып үсеп чыкканчыга кадәр үк әле анда каты көрәш барган: берьяктан [[Идел]] буена карый торган җирләрне дә кертеп [[Сарай]] шәһәре белән идарә итүче [[Олы Мөхәммәт]] һәм икенче яктан — [[Кырым ярымутравы]] белән [[Кара диңгез]] буе җирләре өчен [[Дәүләтбирде]] арасында. Олы Мөхәммәт җиңеп чыккан, ләкин шунда ук аның икенче дошманы — [[Кече Мөхәммәт]] пәйда булган. Ул үзенең өлкән адашын төньяк тарафка күчеп китәргә мәҗбүр иткән. Бу вакытка инде таркалган [[Алтын Урда]]ны турыдан-туры дәвам иттерүче дәүләт төсендә үсеп чыккан Олы (Бөек) Урда белән идарә итүдә Кече Мөхәммәт шактый уңышларга ирешкән. Кырым да шушы Урдага буйсындырылган. === Хаҗигәрәй хан чоры === Дәүләтбирдедән соң хакимиятне үз кулына алган күптәнге көндәше Сәетәхмәтне Кече Мөхәммәт Кырымнан бөтенләйгә куып чыгарган. Ләкин аның юлына яңа дошман — кайчандыр Алтын Урдада хан булып утырган Гыязетдиннең улы [[Хаҗигәрәй]] аркылы төшкән. Хаҗигәрәй [[1434 ел]]да ук Кырымны үз кулына алырга тырышып караган, тик уңышсызлыкка очраган һәм [[Литва]]га качып киткән. Хаҗигәрәй тарих мәйданына тагын килеп чыккан. Аны Кырымның һәм тулаем [[Алтын Урда]]ның атаклы Шырын, Барын, Аргын һәм Кыпчак ыруыннан торган феодаль аксөякләре яклаган. Алар Таврияне ([[Кырым]]) мөстәкыйль дәүләткә әверергә тырышканнар. Урта [[Евразия|Евразиянең]] күптән түгел генә куәтле икътисади районы саналган һәм халыкара сәүдәдә зур урын тоткан бу төбәге [[Алтын Урда]] таркалу чорында үзенең элекке куәтен югалта башласа да, зур шәһәрләре белән һаман әле бай икътисади база булып калган. Кырымның зыялы татар дөньясын үз чиратында [[Литва]] кенәзе Казимир яклап чыккан, һәм [[1443 ел]]да Хаҗигәрәй Таврия тәхетенә утырган. Шул вакыттан алып үзаллы дәүләт буларак Кырым ханлыгы яши башлаган. Хаҗигәрәй Кырым ханлыгы белән үзе үлгәнче — [[1446 ел]]га кадәр идарә иткән. Аның ханлык итү дәвере көнбатышта урта гасырлар азагында яңа татар дәүләтенең тууы һәм аякка басуы чоры булып тарихка кереп калган. Ул шуның белән татар ханнарының бердәнбер һәм тотрыклы династиясе булып танылган [[Гәрәйләр династиясе]]нә (төгәлрәк әйткәндә, Жучилар династиясенең Гәрәйләр ыруына) нигез салган. Бу нәсел Кырым [[1783 ел]]да [[Россия империясе]] составына мәҗбүри кертелгәнчегә кадәр, ягъни 340 ел буе ханлык белән идарә иткән. === Миңлегәрәй хан чоры === [[Рәсем:Mengli bayezid.jpg|right|200px|thumb|Миңлегәрәй хан һәм [[Баязит II]]]] Кырым барлык татар ханлыклары арасында иң озак яшәгәне була. Хаҗигәрәйдән соң тәхеткә аның олы улы [[Нурдәүләт]] утырган. Тик ул ике ел гына ханлык иткән һәм [[1468 ел]]да үзенең энесе Миңлегәрәй тарафыннан бәреп төшерелгән. Миңлегәрәй бик озак, [[1468]] һәм [[1475 ел]]лар арасында берничә тапкыр китеп торганнан соң, [[1475]] елдан [[1515]] елга кадәр тоташтан, барысы 45 ел ханлык иткән. Миңлегәрәй Кырым тарихында гына түгел, ә бөтен татар дөньясында иң көчле ханнарның берсе санала. Миңлегәрәй хан хакимлегенең [[1475 ел]]га кадәрге башлангыч чоры бик үк уңышлы үтмәгән: күпсанлы бертуганнары һәм башка якын туганнары аңа каршы көрәш башлаганнар. Шушы ызгышларның башында торган Хәйдәр аны тәхеттән баш тартырга мәҗбүр иткән, һәм Миңлегәрәй күпмедер вакыт генуялыларда яшеренеп торган. Бу ызгышлардан файдаланып, Кефедә, Мангуп һәм Кырымның көньяктагы башка шәһәрләреңдә хакимиятне христианнар үз кулларына алганнар. Бу эшкә [[Төркия]] катнашырга карар кыла: [[1475 ел]]да солтан [[Мөхәммәт II]] зур гаскәр белән үзенең вәзире Кедүк Әхмәтпашаны Кырымга җибәрә. Төрекләр әлеге шәһәрләргә бик тиз басып керәләр һәм хакимияттәге христианнарны кулга алып [[Стамбул]]га озаталар. Шушы вакытта [[Кефе]]дәге итальяннарда яшеренгән Миңлегәрәй алар белән бергә әсирлеккә эләгә. Солтан шул кырымлыларны җәзалап үтерергә әмер бирә, ләкин соңгы мизгелдә генә яшь ханны яклап калдыра, аңа югары дәрәҗәдә хөрмәт күрсәтә. Чөнки Миңлегәрәйнең Кырымдагы яклаучысы, олы әмир Әмәнәк бәк үзенең ханзадәсен яклауны сорап солтанга мөрәҗәгать итә. Миңлегәрәйне зур кадер-хөрмәт белән, гаскәр сагында Кырымга кайтарып җибәрәләр. Туган илендә дә аны шулай олылап каршы алалар һәм икенче тапкыр тәхеткә утырталар. Бу тарихны язып калдырган [[XVI йөз]] авторы әл-Җаннаби Миңлегәрәйне төрки дөньясының иң олы хакимнәреннән берсе дип атаган. Солтан булышлыгы белән хан тәхетен үзенә кире кайтаргач, Миңлегәрәй Төркиянең үзен яклавын һәм гомумән төрек йогынтысын танып яшәргә тиеш була. Әмма бу аңа [[Иван III]] белән дә килешү төзергә комачауламый. Ул [[Казан ханлыгы]] белән дә бик якын мөнәсәбәттә яши, бу эштә аңа хатыны, безгә таныш Казан ханбикәсе [[Нурсолтан]] нык ярдәм итә. Гомумән, Миңлегәрәй тәҗрибәле сәясәтче була, һәм аның Кырым белән озак, тотрыклы идарә итүе илнең сәяси һәм экономик тормышында бик уңай эз калдыра. Табигый ки, башка зур хакимнәр кебек үк, Миңлегәрәй дә үз дәүләтен ныгыту өчен сәяси көрәш чараларының һәр төрен файдаланырга тырышкан. [[1502 ел]]да ул [[Олы Урда]]ны тар-мар итә. Урда белән Кырым арасында дошманлык Кече Мөхәммәт белән Хаҗигәрәй ханлык иткән чорда ук башланган була. Миңлегәрәй Урда җирләренең зур өлешен үз дәүләтенә куша, шуннан соң Кырым ханлыгында татарлар саны нык арта, анда яшәгән [[генуялылар|генуялы]], [[греклар|грек]], [[әрмәннәр|әрмән]], [[яһүдләр|яһүд]], [[готлар|гот]] һәм башка халыклар саныннан бик күпкә узып китә. Миңлегәрәй эчке һәм тышкы сәясәтне җанландырып җибәрә, илнең экономикасын үстерә, төзелешкә күп игътибар бирә, яңадан-яңа шәһәрләргә нигез сала. Аның чорында ханлыкның башкаласы Иске Кырымнан Хаҗигәрәй вакытында төзелгән [[Бакчасарай]]га күчерелә. Бакчасарайдагы Ханнар сарае безнең көннәргә кадәр тулысынча диярлек сакланып калган. Ханнар сарае үзенең Җәмигъ мәчете, ханнарның Алтын залы, Каһвә бүлмәсе, Җимеш чатыры, Лачын манарасы һәм [[Александр Пушкин]]ны илһамландырган «Күз яшьләре фонтаны» һәм башка шундый кызыклы урыннары, үзенең гаҗәеп архитектурасы, заллары һәм бүлмәләренең зәвыклы бизәлеше, күңелне дулкынландыра торган серлелеге белән бүген дә күпләрне сокландыра. === Кырым ханлыгын рус дәүләтенә кушу === Кырым ханлыгын [[1783 ел]]да рус дәүләтенә көчләп кушуның сәбәбе Кырымның хәрби көчсезлегенә түгел, ә [[Россия империясе]] белән [[Төркия]] арасындагы [[рус-Төрек сугышы (1768-1774)|сугышына]] бәйләнгән. Шул сугыш нәтиҗәсендә ханлык рус йогынтысына астына кертелде. Кечек-Кайнарҗа солыхы буенча Кырым [[Россия империясе]]нә кушылырга тиеш булмады, ләкин рус гаскәрләре [[1783 ел]]да, [[аннексия]] үткәреп, аның территориясенә искәртмәсез керәләр. [[1791 ел]]да Ясск солыхы буенча [[Госман империясе]] [[Кырым]]ның [[Россия империясе]]нә ия булуын хөрмәтләгәннәр. [[29 декабрь]]нә – [[Кырым]] [[Россия империясе]]нә керә. == Шәһәрләр == [[Рәсем:Карло Боссоли. Ханский дворец.jpg|right|250px|thumb|[[Бакчасарай]]ның Хан сарае. [[Карло Боссоли]] рәсеме]] Кырымда [[Судак]] (Судаг, Солдайя), [[Сары Кирмән]] (Херсон), [[Мангуп]] (Готия), [[Кефе]] (Каффа), [[Балаклава]] (Чембало), [[Иске Кыры]]м (Солхат), [[Чефет Кала]] яки [[Кырык Йир]] кебек атаклы антик дөнья һәм урта гасыр шәһәрләре яшәүләрен дәвам иттергәннәр. Яңа шәһәрләр үсеп чыккан, алар арасында [[Бакчасарай]], [[Кизләү]] (Евпатория), [[Ак Мәчет]] яисә [[Солтансарай]] (Симферополь), [[Ур капусы]] (Перекоп), [[Яңа кала]] һәм элеккедән бик нык үзгәргән [[Ялита]] (Ялта) һәм башкалар бар. Кырым борынгы антик дөнья чорында ук югары шәһәр культурасы төбәге булган, Алтын Урда һәм Кырым ханлыгы чорларында да шулай булып калган. [[Саксония]]дәге [[Галл университеты]] профессоры [[Тунманн]] Кырым ханлыгы турында бик күп белешмә туплаган һәм [[ХVIII гасыр]]ның 70нче елларында, ягъни ханлыкның ахыргы чорында, үзе дә анда булган. Ул анда башында шәһәр торган һәм эре авыллары булган 48 өлкә, алардан тыш 99 шәһәр һәм 1399 авыл булуын теркәгән - бу [[Казан ханлыгы]]ндагыдан да күпкә артык. == Территория == Бу шәһәрләр, авыллар һәм күчмәләрнең тирмәләре бик зур җирләрне биләгән. Ханлыкка Кырымның үзеннән тыш тагын түбәндәге җирләр кергән: төньякта [[рус]] һәм [[Литва|поляк-литвалылар]]ның биләмәләре белән чикләнгән, [[Кара диңгез]]нең төньяк яры буендагы, [[Днепр]] һәм [[Буг]] елгалары арасындагы киң далалар; көнбатышта [[Днестр]] һәм [[Дунай]] арасындагы [[Буҗак]] дип аталган җирләр ([[Бессарабия]]) - болар элекке [[Алтын Урда]]ның иң көнбатыш районы. Аннан башка үзәге Тамань (элек - Таматарха) шәһәре булган Тамань ярымутравын кертеп Кубан бассейнындагы көнчыгыш җирләр һәм урта гасыр чорының тагын күп кенә шәһәрләре һәм кирмәннәре. Аларның кайберләре шулай ук антик дөньядан бирле яшәп килгәннәр. Менә шушы борынгы һәм бик бай җирләргә Кырым ханлыгы ия булган. Аның биләмәләренең көньягында, [[Кырым ярымутравы]]нда, бигрәк тә яр буе өлешендә зур диңгез һәм кәрваннар сәүдәсе үзәкләре - эре шәһәр-портлар, һөнәрчелек һәм шәһәр цивилизациясе учаклары урнашкан, ә төньяк җирләр нигездә далалардан торган. === Төрле вакыттагы территориясе === <center> <gallery> Файл:Premongol-Kipchak.png| [[Кыпчаклар]] XI-XII гасырлар Файл:Golden Horde 1389.svg| [[Алтын Урда]] 1243-1438 Файл:BlackSea1600 ru.svg|Кырым ханлыгыо 1441-1783 |[[Яңа Россия]] </gallery> </center> === Нугай җирләре === Урта гасырның гарәп географиясендә ул элеккечә үк һаман [[Дәшти Кыпчак]] яки гади генә - Дәшт (Дала) дип тә йөртелгән. Үзләре күргән кешеләрнең әйтүенә караганда, бу җирләрнең туфрагы гаҗәеп уңдырышлы булган. Анда үлән кеше биеклегенә җитеп үскән, шифалы хуш ис бөркелеп торган. Далаларда исәпсез-сансыз мал-туар көтүләре йөргән, алар арасында хәтта кыргый ат көтүләрен дә очратырга мөмкин булган. Кырымның үзендә бу даланы Нугай җирләре дип йөрткәннәр. Ул ике өлештән торган: Днепр буендагы Көнчыгыш Нугай һәм Буг белән Днестр арасындагы Көнбатыш Нугай. Тунманн аңлатканча, дала [[татарлар]]ын «кайчандыр үзләренең атаклы гаскәр башлыгы булган кеше исеме белән [[нугайлар]] дип атыйлар. Дала татарлары терлекчелек (ат, мөгезле эре һәм вак терлек, дөя), игенчелек (тары, арпа, карабодай чәчкәннәр), аучылык һәм сәүдә белән шөгыльләнгәннәр - көньякка ашлык, бал, балавыз, йон, мех, кыргый җәнлек һәм йорт терлеге тиреләре, башка товарлар сатканнар. Тирмәләрдә һәм өйләрдә яшәгәннәр. Алар тышкы кыяфәтләрендә монголоидлык билгеләре булу белән көньяк татарларыннан бераз аерылганнар. Ислам динен тотканнар һәм мөселман-сөнниләр булып саналганнар. Ләкин аларда мәҗүсилек йолалары да сакланып калган. == Дәүләт идарәсе == Дәүләт башында [[хан]] утырган. Хан каршында югары катлау вәкилләреннән торган [[диван]] (шура) эшләгән. Алар арасында, элекке [[Алтын Урда]] һәм башка татар ханлыкларындагы кебек үк, Шырын, Барын, Аргын, Кыпчак ырулары йогынтылырак саналганнар (Кырымда тора-бара Аргын һәм Кыпчак ырулары төшеп калган, ә «мангыт» нәселеннән Мансур ыруы һәм Сучувуд ыруы күтәрелеп чыккан). Шырыннар ыруы иң куәтлесе булган. Ул Иске Кырымда үзенең аерым резиденциясен тоткан; дәүләт советында иң элек Шырын бәгенең фикере белән исәпләшкәннәр, кайвакыт аның сүзе хан сүзеннән дә өстен чыккан. Биредә, Алтын Урдадагы кебек үк, [[Бәк|бәкләр бәге]], ягъни олы бәк өлкәнлек иткән, ул элекке фарсыча бәкләрибәк дип түгел, ә саф татарча бәкләр бәге дип йөртелгән. Иң югары феодаль баскычта торучылар «Кырым бәкләре» дип аталганнар, асылда алар улус әмирләре булганнар. Алардан түбәнрәк баскычта бәк балалары - морзалар (дворяннар) торган. Гәрәйләр ыруыннан чыккан ханзадәләр солтан дип йөртелгәннәр. Югары дәүләт чиннары арасында тагын, бәкләр бәгеннән тыш, бөтен гаскәр белән идарә итүче кеше - кальга солтаны; хан үзе юкта аның урынында калучы кеше - каймакан; илдәге барлык мөселманнарның башлыгы, шәригать кануннары нигезендә хөкем чыгаручы казыйлар булган. Казыйларның җитәкчесе мөфти дип аталган. Күренгәнчә, феодаль иерархиядә, дәүләт төзелешендә башка татар ханлыклары һәм элекке Алтын Урда белән охшашлык булса да, монда яңа дәрәҗәләр дә барлыкка килгән. == Гаскәр == Кырым ханлыгының гаскәре дә кирәк чакта чакырып алу тәртибе белән халыктан җыелган. Кырым гаскәренең сугышчанлыгы билгеле. Алар, мәсәлән, [[1687]] һәм [[1689]] елларда Кырымга яу белән килгән [[рус]] армиясен тар-мар иткәннәр. Соңгысында дошман ягында 150 мең сугышчы катнашкан. русларның шундый зур җиңелүгә дучар ителүе хәтта кенәз Голицын хөкүмәтен отставкага китәргә мәҗбүр иткән. Кырымлылар [[1768-1774 еллардагы рус-төрек сугышы]]нда да батырларча көрәшкәннәр. == Чыганаклар == * [http://tatarca-text.narod.ru/tat_tari.html#6bulek Кырым ханлыгы] == Сылтамалар == * [http://www.hansaray.org.ua/e_index.html Бакчасарай сарае] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029140244/http://www.hansaray.org.ua/e_index.html |date=2012-10-29 }} {{ref-en}} * [http://www.zum.de/whkmla/military/russia/milxcrimeantatars.html Кырым татарлары катнашкан сугышлар исемлеге] {{ref-en}} == Искәрмәләр == <references /> == Әдәбият == ''Ишбулдин Б'' "Татарлар тарихы". - Казан: Раннур, 2003. 160б.{{Яхшы мәкалә}} [[Төркем:Тарихи дәүләтләр]] [[Төркем:Татар дәүләтләре]] [[Төркем:Кырым татарлары]] 0i0el0i6l3wb34jjnkblms002bodia9 6062601 6062598 2026-10-11T08:31:54Z ~2026-52585-26 62771 /* Миңлегәрәй хан чоры */ 6062601 wikitext text/x-wiki {{Тарихи дәүләт |исеме = Кырым ханлыгы |үзисеме ={{lang-crh|Qırım hanlığı, قريم خانلغى}} |байрак = |байрак тасвирламасы = |герб = Giray tamga grayscale.svg |герб тасвирламасы = [[Гәрәйләр тамгасы]] |харита = BlackSea1600 ru.svg |p1 = Алтын Урда |flag_p1 = |барлыкка килгән = 1441 ел |юкка чыккан = 1783 ел |s1 = Россия империясе |flag_s1 = Flag_of_Russia.svg |башкала = [[Чуфут-Кале|Кырк-Ер]] (1441—1490-еллар) <br> [[Староселье (Кырым)|Салачик]] (1490-еллар — 1532)<br> [[Бахчисарай]] (1532—1783) |тел = [[Төрки (тел)|төрки]], соңрак [[кырым татар теле|кырым төрки]] (иске кырым татар теле), [[госман теле]] |идарә итү төре = [[монархия]] |шәһәрләр = |дин = [[Ислам]] |мәйдан = 152 000 км² |карта=Госманлы Татар Дәүләтләре.jpg|тасвирлама=Кырым ханлыгы вә Нугай-Татар Урдалары}} '''Кырым ханлыгы''' ({{lang-crh3|Qırım hanlığı|قريم خانلغى}}''),'' яки '''Кырым йорты<ref name=":0">[[Domanovskiy A. M.]][https://folio.com.ua/system/books/samples/000/000/237/original/%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%BE.pdf?1536370638 Осколок Золотой Орды, или Загадки рождения Крымского ханства]</ref>''', яки '''Олуг урда<ref name=":0" />''', яки '''Олуг йорт'''<ref name=":0" />, яки '''Тәхти-кырым вә дәшти-кыпчак'''<ref name=":0" />, Европа [[яңа заман]] географиясе һәм тарихнамәсендә — '''Кече Татария''' ({{lang-la|Tartaria Minor}}). Үз атамасы — {{Lang-crh3|Uluğ Orda ve Deşt-i Qıpçaq|اولوغ اوردا و دشت قپچاق}}<ref>Домановский сүзләренчә, дәүләтнең үз атамасы — {{Lang-crh|Taht-ı Qırım ve Deşt-i Qıpçaq}}</ref>{{sfn|Хакимов|2015}}) — [[1443 ел]]дан башлап [[1783 ел]]га кадәр яшәгән [[кырым татарлары]]ның тарихи [[дәүләт]]е. == Тарих == Кырым ханлыгы аерым дәүләт булып үсеп чыкканчыга кадәр үк әле анда каты көрәш барган: берьяктан [[Идел]] буена карый торган җирләрне дә кертеп [[Сарай]] шәһәре белән идарә итүче [[Олы Мөхәммәт]] һәм икенче яктан — [[Кырым ярымутравы]] белән [[Кара диңгез]] буе җирләре өчен [[Дәүләтбирде]] арасында. Олы Мөхәммәт җиңеп чыккан, ләкин шунда ук аның икенче дошманы — [[Кече Мөхәммәт]] пәйда булган. Ул үзенең өлкән адашын төньяк тарафка күчеп китәргә мәҗбүр иткән. Бу вакытка инде таркалган [[Алтын Урда]]ны турыдан-туры дәвам иттерүче дәүләт төсендә үсеп чыккан Олы (Бөек) Урда белән идарә итүдә Кече Мөхәммәт шактый уңышларга ирешкән. Кырым да шушы Урдага буйсындырылган. === Хаҗигәрәй хан чоры === Дәүләтбирдедән соң хакимиятне үз кулына алган күптәнге көндәше Сәетәхмәтне Кече Мөхәммәт Кырымнан бөтенләйгә куып чыгарган. Ләкин аның юлына яңа дошман — кайчандыр Алтын Урдада хан булып утырган Гыязетдиннең улы [[Хаҗигәрәй]] аркылы төшкән. Хаҗигәрәй [[1434 ел]]да ук Кырымны үз кулына алырга тырышып караган, тик уңышсызлыкка очраган һәм [[Литва]]га качып киткән. Хаҗигәрәй тарих мәйданына тагын килеп чыккан. Аны Кырымның һәм тулаем [[Алтын Урда]]ның атаклы Шырын, Барын, Аргын һәм Кыпчак ыруыннан торган феодаль аксөякләре яклаган. Алар Таврияне ([[Кырым]]) мөстәкыйль дәүләткә әверергә тырышканнар. Урта [[Евразия|Евразиянең]] күптән түгел генә куәтле икътисади районы саналган һәм халыкара сәүдәдә зур урын тоткан бу төбәге [[Алтын Урда]] таркалу чорында үзенең элекке куәтен югалта башласа да, зур шәһәрләре белән һаман әле бай икътисади база булып калган. Кырымның зыялы татар дөньясын үз чиратында [[Литва]] кенәзе Казимир яклап чыккан, һәм [[1443 ел]]да Хаҗигәрәй Таврия тәхетенә утырган. Шул вакыттан алып үзаллы дәүләт буларак Кырым ханлыгы яши башлаган. Хаҗигәрәй Кырым ханлыгы белән үзе үлгәнче — [[1446 ел]]га кадәр идарә иткән. Аның ханлык итү дәвере көнбатышта урта гасырлар азагында яңа татар дәүләтенең тууы һәм аякка басуы чоры булып тарихка кереп калган. Ул шуның белән татар ханнарының бердәнбер һәм тотрыклы династиясе булып танылган [[Гәрәйләр династиясе]]нә (төгәлрәк әйткәндә, Жучилар династиясенең Гәрәйләр ыруына) нигез салган. Бу нәсел Кырым [[1783 ел]]да [[Россия империясе]] составына мәҗбүри кертелгәнчегә кадәр, ягъни 340 ел буе ханлык белән идарә иткән. === Миңлегәрәй хан чоры === [[Рәсем:Mengli bayezid.jpg|right|200px|thumb|Миңлегәрәй хан һәм [[Баязит II]]]] Кырым барлык татар ханлыклары арасында иң озак яшәгәне була. Хаҗигәрәйдән соң тәхеткә аның олы улы [[Нурдәүләт]] утырган. Тик ул ике ел гына ханлык иткән һәм [[1468 ел]]да үзенең энесе Миңлегәрәй тарафыннан бәреп төшерелгән. Миңлегәрәй бик озак, [[1468]] һәм [[1475 ел]]лар арасында берничә тапкыр китеп торганнан соң, [[1475]] елдан [[1515]] елга кадәр тоташтан, барысы 45 ел ханлык иткән. Миңлегәрәй Кырым тарихында гына түгел, ә бөтен татар дөньясында иң көчле ханнарның берсе санала. Миңлегәрәй хан хакимлегенең [[1475 ел]]га кадәрге башлангыч чоры бик үк уңышлы үтмәгән: күпсанлы бертуганнары һәм башка якын туганнары аңа каршы көрәш башлаганнар. Шушы ызгышларның башында торган Хәйдәр аны тәхеттән баш тартырга мәҗбүр иткән, һәм Миңлегәрәй күпмедер вакыт генуялыларда яшеренеп торган. Бу ызгышлардан файдаланып, Кефедә, Мангуп һәм Кырымның көньяктагы башка шәһәрләрендә хакимиятне христианнар үз кулларына алганнар. Бу эшкә [[Төркия]] катнашырга карар кыла: [[1475 ел]]да солтан [[Мөхәммәт II]] зур гаскәр белән үзенең вәзире Кедүк Әхмәтпашаны Кырымга җибәрә. Төрекләр әлеге шәһәрләргә бик тиз басып керәләр һәм хакимияттәге христианнарны кулга алып [[Стамбул]]га озаталар. Шушы вакытта [[Кефе]]дәге итальяннарда яшеренгән Миңлегәрәй алар белән бергә әсирлеккә эләгә. Солтан шул кырымлыларны җәзалап үтерергә әмер бирә, ләкин соңгы мизгелдә генә яшь ханны яклап калдыра, аңа югары дәрәҗәдә хөрмәт күрсәтә. Чөнки Миңлегәрәйнең Кырымдагы яклаучысы, олы әмир Әмәнәк бәк үзенең ханзадәсен яклауны сорап солтанга мөрәҗәгать итә. Миңлегәрәйне зур кадер-хөрмәт белән, гаскәр сагында Кырымга кайтарып җибәрәләр. Туган илендә дә аны шулай олылап каршы алалар һәм икенче тапкыр тәхеткә утырталар. Бу тарихны язып калдырган [[XVI йөз]] авторы әл-Җаннаби Миңлегәрәйне төрки дөньясының иң олы хакимнәреннән берсе дип атаган. Солтан булышлыгы белән хан тәхетен үзенә кире кайтаргач, Миңлегәрәй Төркиянең үзен яклавын һәм гомумән төрек йогынтысын танып яшәргә тиеш була. Әмма бу аңа [[Иван III]] белән дә килешү төзергә комачауламый. Ул [[Казан ханлыгы]] белән дә бик якын мөнәсәбәттә яши, бу эштә аңа хатыны, безгә таныш Казан ханбикәсе [[Нурсолтан]] нык ярдәм итә. Гомумән, Миңлегәрәй тәҗрибәле сәясәтче була, һәм аның Кырым белән озак, тотрыклы идарә итүе илнең сәяси һәм экономик тормышында бик уңай эз калдыра. Табигый ки, башка зур хакимнәр кебек үк, Миңлегәрәй дә үз дәүләтен ныгыту өчен сәяси көрәш чараларының һәр төрен файдаланырга тырышкан. [[1502 ел]]да ул [[Олы Урда]]ны тар-мар итә. Урда белән Кырым арасында дошманлык Кече Мөхәммәт белән Хаҗигәрәй ханлык иткән чорда ук башланган була. Миңлегәрәй Урда җирләренең зур өлешен үз дәүләтенә куша, шуннан соң Кырым ханлыгында татарлар саны нык арта, анда яшәгән [[генуялылар|генуялы]], [[греклар|грек]], [[әрмәннәр|әрмән]], [[яһүдләр|яһүд]], [[готлар|гот]] һәм башка халыклар саныннан бик күпкә узып китә. Миңлегәрәй эчке һәм тышкы сәясәтне җанландырып җибәрә, илнең экономикасын үстерә, төзелешкә күп игътибар бирә, яңадан-яңа шәһәрләргә нигез сала. Аның чорында ханлыкның башкаласы Иске Кырымнан Хаҗигәрәй вакытында төзелгән [[Бакчасарай]]га күчерелә. Бакчасарайдагы Ханнар сарае безнең көннәргә кадәр тулысынча диярлек сакланып калган. Ханнар сарае үзенең Җәмигъ мәчете, ханнарның Алтын залы, Каһвә бүлмәсе, Җимеш чатыры, Лачын манарасы һәм [[Александр Пушкин]]ны илһамландырган «Күз яшьләре фонтаны» һәм башка шундый кызыклы урыннары, үзенең гаҗәеп архитектурасы, заллары һәм бүлмәләренең зәвыклы бизәлеше, күңелне дулкынландыра торган серлелеге белән бүген дә күпләрне сокландыра. === Кырым ханлыгын рус дәүләтенә кушу === Кырым ханлыгын [[1783 ел]]да рус дәүләтенә көчләп кушуның сәбәбе Кырымның хәрби көчсезлегенә түгел, ә [[Россия империясе]] белән [[Төркия]] арасындагы [[рус-Төрек сугышы (1768-1774)|сугышына]] бәйләнгән. Шул сугыш нәтиҗәсендә ханлык рус йогынтысына астына кертелде. Кечек-Кайнарҗа солыхы буенча Кырым [[Россия империясе]]нә кушылырга тиеш булмады, ләкин рус гаскәрләре [[1783 ел]]да, [[аннексия]] үткәреп, аның территориясенә искәртмәсез керәләр. [[1791 ел]]да Ясск солыхы буенча [[Госман империясе]] [[Кырым]]ның [[Россия империясе]]нә ия булуын хөрмәтләгәннәр. [[29 декабрь]]нә – [[Кырым]] [[Россия империясе]]нә керә. == Шәһәрләр == [[Рәсем:Карло Боссоли. Ханский дворец.jpg|right|250px|thumb|[[Бакчасарай]]ның Хан сарае. [[Карло Боссоли]] рәсеме]] Кырымда [[Судак]] (Судаг, Солдайя), [[Сары Кирмән]] (Херсон), [[Мангуп]] (Готия), [[Кефе]] (Каффа), [[Балаклава]] (Чембало), [[Иске Кыры]]м (Солхат), [[Чефет Кала]] яки [[Кырык Йир]] кебек атаклы антик дөнья һәм урта гасыр шәһәрләре яшәүләрен дәвам иттергәннәр. Яңа шәһәрләр үсеп чыккан, алар арасында [[Бакчасарай]], [[Кизләү]] (Евпатория), [[Ак Мәчет]] яисә [[Солтансарай]] (Симферополь), [[Ур капусы]] (Перекоп), [[Яңа кала]] һәм элеккедән бик нык үзгәргән [[Ялита]] (Ялта) һәм башкалар бар. Кырым борынгы антик дөнья чорында ук югары шәһәр культурасы төбәге булган, Алтын Урда һәм Кырым ханлыгы чорларында да шулай булып калган. [[Саксония]]дәге [[Галл университеты]] профессоры [[Тунманн]] Кырым ханлыгы турында бик күп белешмә туплаган һәм [[ХVIII гасыр]]ның 70нче елларында, ягъни ханлыкның ахыргы чорында, үзе дә анда булган. Ул анда башында шәһәр торган һәм эре авыллары булган 48 өлкә, алардан тыш 99 шәһәр һәм 1399 авыл булуын теркәгән - бу [[Казан ханлыгы]]ндагыдан да күпкә артык. == Территория == Бу шәһәрләр, авыллар һәм күчмәләрнең тирмәләре бик зур җирләрне биләгән. Ханлыкка Кырымның үзеннән тыш тагын түбәндәге җирләр кергән: төньякта [[рус]] һәм [[Литва|поляк-литвалылар]]ның биләмәләре белән чикләнгән, [[Кара диңгез]]нең төньяк яры буендагы, [[Днепр]] һәм [[Буг]] елгалары арасындагы киң далалар; көнбатышта [[Днестр]] һәм [[Дунай]] арасындагы [[Буҗак]] дип аталган җирләр ([[Бессарабия]]) - болар элекке [[Алтын Урда]]ның иң көнбатыш районы. Аннан башка үзәге Тамань (элек - Таматарха) шәһәре булган Тамань ярымутравын кертеп Кубан бассейнындагы көнчыгыш җирләр һәм урта гасыр чорының тагын күп кенә шәһәрләре һәм кирмәннәре. Аларның кайберләре шулай ук антик дөньядан бирле яшәп килгәннәр. Менә шушы борынгы һәм бик бай җирләргә Кырым ханлыгы ия булган. Аның биләмәләренең көньягында, [[Кырым ярымутравы]]нда, бигрәк тә яр буе өлешендә зур диңгез һәм кәрваннар сәүдәсе үзәкләре - эре шәһәр-портлар, һөнәрчелек һәм шәһәр цивилизациясе учаклары урнашкан, ә төньяк җирләр нигездә далалардан торган. === Төрле вакыттагы территориясе === <center> <gallery> Файл:Premongol-Kipchak.png| [[Кыпчаклар]] XI-XII гасырлар Файл:Golden Horde 1389.svg| [[Алтын Урда]] 1243-1438 Файл:BlackSea1600 ru.svg|Кырым ханлыгыо 1441-1783 |[[Яңа Россия]] </gallery> </center> === Нугай җирләре === Урта гасырның гарәп географиясендә ул элеккечә үк һаман [[Дәшти Кыпчак]] яки гади генә - Дәшт (Дала) дип тә йөртелгән. Үзләре күргән кешеләрнең әйтүенә караганда, бу җирләрнең туфрагы гаҗәеп уңдырышлы булган. Анда үлән кеше биеклегенә җитеп үскән, шифалы хуш ис бөркелеп торган. Далаларда исәпсез-сансыз мал-туар көтүләре йөргән, алар арасында хәтта кыргый ат көтүләрен дә очратырга мөмкин булган. Кырымның үзендә бу даланы Нугай җирләре дип йөрткәннәр. Ул ике өлештән торган: Днепр буендагы Көнчыгыш Нугай һәм Буг белән Днестр арасындагы Көнбатыш Нугай. Тунманн аңлатканча, дала [[татарлар]]ын «кайчандыр үзләренең атаклы гаскәр башлыгы булган кеше исеме белән [[нугайлар]] дип атыйлар. Дала татарлары терлекчелек (ат, мөгезле эре һәм вак терлек, дөя), игенчелек (тары, арпа, карабодай чәчкәннәр), аучылык һәм сәүдә белән шөгыльләнгәннәр - көньякка ашлык, бал, балавыз, йон, мех, кыргый җәнлек һәм йорт терлеге тиреләре, башка товарлар сатканнар. Тирмәләрдә һәм өйләрдә яшәгәннәр. Алар тышкы кыяфәтләрендә монголоидлык билгеләре булу белән көньяк татарларыннан бераз аерылганнар. Ислам динен тотканнар һәм мөселман-сөнниләр булып саналганнар. Ләкин аларда мәҗүсилек йолалары да сакланып калган. == Дәүләт идарәсе == Дәүләт башында [[хан]] утырган. Хан каршында югары катлау вәкилләреннән торган [[диван]] (шура) эшләгән. Алар арасында, элекке [[Алтын Урда]] һәм башка татар ханлыкларындагы кебек үк, Шырын, Барын, Аргын, Кыпчак ырулары йогынтылырак саналганнар (Кырымда тора-бара Аргын һәм Кыпчак ырулары төшеп калган, ә «мангыт» нәселеннән Мансур ыруы һәм Сучувуд ыруы күтәрелеп чыккан). Шырыннар ыруы иң куәтлесе булган. Ул Иске Кырымда үзенең аерым резиденциясен тоткан; дәүләт советында иң элек Шырын бәгенең фикере белән исәпләшкәннәр, кайвакыт аның сүзе хан сүзеннән дә өстен чыккан. Биредә, Алтын Урдадагы кебек үк, [[Бәк|бәкләр бәге]], ягъни олы бәк өлкәнлек иткән, ул элекке фарсыча бәкләрибәк дип түгел, ә саф татарча бәкләр бәге дип йөртелгән. Иң югары феодаль баскычта торучылар «Кырым бәкләре» дип аталганнар, асылда алар улус әмирләре булганнар. Алардан түбәнрәк баскычта бәк балалары - морзалар (дворяннар) торган. Гәрәйләр ыруыннан чыккан ханзадәләр солтан дип йөртелгәннәр. Югары дәүләт чиннары арасында тагын, бәкләр бәгеннән тыш, бөтен гаскәр белән идарә итүче кеше - кальга солтаны; хан үзе юкта аның урынында калучы кеше - каймакан; илдәге барлык мөселманнарның башлыгы, шәригать кануннары нигезендә хөкем чыгаручы казыйлар булган. Казыйларның җитәкчесе мөфти дип аталган. Күренгәнчә, феодаль иерархиядә, дәүләт төзелешендә башка татар ханлыклары һәм элекке Алтын Урда белән охшашлык булса да, монда яңа дәрәҗәләр дә барлыкка килгән. == Гаскәр == Кырым ханлыгының гаскәре дә кирәк чакта чакырып алу тәртибе белән халыктан җыелган. Кырым гаскәренең сугышчанлыгы билгеле. Алар, мәсәлән, [[1687]] һәм [[1689]] елларда Кырымга яу белән килгән [[рус]] армиясен тар-мар иткәннәр. Соңгысында дошман ягында 150 мең сугышчы катнашкан. русларның шундый зур җиңелүгә дучар ителүе хәтта кенәз Голицын хөкүмәтен отставкага китәргә мәҗбүр иткән. Кырымлылар [[1768-1774 еллардагы рус-төрек сугышы]]нда да батырларча көрәшкәннәр. == Чыганаклар == * [http://tatarca-text.narod.ru/tat_tari.html#6bulek Кырым ханлыгы] == Сылтамалар == * [http://www.hansaray.org.ua/e_index.html Бакчасарай сарае] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029140244/http://www.hansaray.org.ua/e_index.html |date=2012-10-29 }} {{ref-en}} * [http://www.zum.de/whkmla/military/russia/milxcrimeantatars.html Кырым татарлары катнашкан сугышлар исемлеге] {{ref-en}} == Искәрмәләр == <references /> == Әдәбият == ''Ишбулдин Б'' "Татарлар тарихы". - Казан: Раннур, 2003. 160б.{{Яхшы мәкалә}} [[Төркем:Тарихи дәүләтләр]] [[Төркем:Татар дәүләтләре]] [[Төркем:Кырым татарлары]] dzsboh0hsfmkfoorz5a5meqsqzn4llc 6062602 6062601 2026-10-11T08:35:02Z ~2026-52585-26 62771 /* Миңлегәрәй хан чоры */ 6062602 wikitext text/x-wiki {{Тарихи дәүләт |исеме = Кырым ханлыгы |үзисеме ={{lang-crh|Qırım hanlığı, قريم خانلغى}} |байрак = |байрак тасвирламасы = |герб = Giray tamga grayscale.svg |герб тасвирламасы = [[Гәрәйләр тамгасы]] |харита = BlackSea1600 ru.svg |p1 = Алтын Урда |flag_p1 = |барлыкка килгән = 1441 ел |юкка чыккан = 1783 ел |s1 = Россия империясе |flag_s1 = Flag_of_Russia.svg |башкала = [[Чуфут-Кале|Кырк-Ер]] (1441—1490-еллар) <br> [[Староселье (Кырым)|Салачик]] (1490-еллар — 1532)<br> [[Бахчисарай]] (1532—1783) |тел = [[Төрки (тел)|төрки]], соңрак [[кырым татар теле|кырым төрки]] (иске кырым татар теле), [[госман теле]] |идарә итү төре = [[монархия]] |шәһәрләр = |дин = [[Ислам]] |мәйдан = 152 000 км² |карта=Госманлы Татар Дәүләтләре.jpg|тасвирлама=Кырым ханлыгы вә Нугай-Татар Урдалары}} '''Кырым ханлыгы''' ({{lang-crh3|Qırım hanlığı|قريم خانلغى}}''),'' яки '''Кырым йорты<ref name=":0">[[Domanovskiy A. M.]][https://folio.com.ua/system/books/samples/000/000/237/original/%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%BE.pdf?1536370638 Осколок Золотой Орды, или Загадки рождения Крымского ханства]</ref>''', яки '''Олуг урда<ref name=":0" />''', яки '''Олуг йорт'''<ref name=":0" />, яки '''Тәхти-кырым вә дәшти-кыпчак'''<ref name=":0" />, Европа [[яңа заман]] географиясе һәм тарихнамәсендә — '''Кече Татария''' ({{lang-la|Tartaria Minor}}). Үз атамасы — {{Lang-crh3|Uluğ Orda ve Deşt-i Qıpçaq|اولوغ اوردا و دشت قپچاق}}<ref>Домановский сүзләренчә, дәүләтнең үз атамасы — {{Lang-crh|Taht-ı Qırım ve Deşt-i Qıpçaq}}</ref>{{sfn|Хакимов|2015}}) — [[1443 ел]]дан башлап [[1783 ел]]га кадәр яшәгән [[кырым татарлары]]ның тарихи [[дәүләт]]е. == Тарих == Кырым ханлыгы аерым дәүләт булып үсеп чыкканчыга кадәр үк әле анда каты көрәш барган: берьяктан [[Идел]] буена карый торган җирләрне дә кертеп [[Сарай]] шәһәре белән идарә итүче [[Олы Мөхәммәт]] һәм икенче яктан — [[Кырым ярымутравы]] белән [[Кара диңгез]] буе җирләре өчен [[Дәүләтбирде]] арасында. Олы Мөхәммәт җиңеп чыккан, ләкин шунда ук аның икенче дошманы — [[Кече Мөхәммәт]] пәйда булган. Ул үзенең өлкән адашын төньяк тарафка күчеп китәргә мәҗбүр иткән. Бу вакытка инде таркалган [[Алтын Урда]]ны турыдан-туры дәвам иттерүче дәүләт төсендә үсеп чыккан Олы (Бөек) Урда белән идарә итүдә Кече Мөхәммәт шактый уңышларга ирешкән. Кырым да шушы Урдага буйсындырылган. === Хаҗигәрәй хан чоры === Дәүләтбирдедән соң хакимиятне үз кулына алган күптәнге көндәше Сәетәхмәтне Кече Мөхәммәт Кырымнан бөтенләйгә куып чыгарган. Ләкин аның юлына яңа дошман — кайчандыр Алтын Урдада хан булып утырган Гыязетдиннең улы [[Хаҗигәрәй]] аркылы төшкән. Хаҗигәрәй [[1434 ел]]да ук Кырымны үз кулына алырга тырышып караган, тик уңышсызлыкка очраган һәм [[Литва]]га качып киткән. Хаҗигәрәй тарих мәйданына тагын килеп чыккан. Аны Кырымның һәм тулаем [[Алтын Урда]]ның атаклы Шырын, Барын, Аргын һәм Кыпчак ыруыннан торган феодаль аксөякләре яклаган. Алар Таврияне ([[Кырым]]) мөстәкыйль дәүләткә әверергә тырышканнар. Урта [[Евразия|Евразиянең]] күптән түгел генә куәтле икътисади районы саналган һәм халыкара сәүдәдә зур урын тоткан бу төбәге [[Алтын Урда]] таркалу чорында үзенең элекке куәтен югалта башласа да, зур шәһәрләре белән һаман әле бай икътисади база булып калган. Кырымның зыялы татар дөньясын үз чиратында [[Литва]] кенәзе Казимир яклап чыккан, һәм [[1443 ел]]да Хаҗигәрәй Таврия тәхетенә утырган. Шул вакыттан алып үзаллы дәүләт буларак Кырым ханлыгы яши башлаган. Хаҗигәрәй Кырым ханлыгы белән үзе үлгәнче — [[1446 ел]]га кадәр идарә иткән. Аның ханлык итү дәвере көнбатышта урта гасырлар азагында яңа татар дәүләтенең тууы һәм аякка басуы чоры булып тарихка кереп калган. Ул шуның белән татар ханнарының бердәнбер һәм тотрыклы династиясе булып танылган [[Гәрәйләр династиясе]]нә (төгәлрәк әйткәндә, Жучилар династиясенең Гәрәйләр ыруына) нигез салган. Бу нәсел Кырым [[1783 ел]]да [[Россия империясе]] составына мәҗбүри кертелгәнчегә кадәр, ягъни 340 ел буе ханлык белән идарә иткән. === Миңлегәрәй хан чоры === [[Рәсем:Mengli bayezid.jpg|right|200px|thumb|Миңлегәрәй хан һәм [[Баязит II]]]] Кырым барлык татар ханлыклары арасында иң озак яшәгәне була. Хаҗигәрәйдән соң тәхеткә аның олы улы [[Нурдәүләт]] утырган. Тик ул ике ел гына ханлык иткән һәм [[1468 ел]]да үзенең энесе Миңлегәрәй тарафыннан бәреп төшерелгән. Миңлегәрәй бик озак, [[1468]] һәм [[1475 ел]]лар арасында берничә тапкыр китеп торганнан соң, [[1475]] елдан [[1515]] елга кадәр тоташтан, барысы 45 ел ханлык иткән. Миңлегәрәй Кырым тарихында гына түгел, ә бөтен татар дөньясында иң көчле ханнарның берсе санала. Миңлегәрәй хан хакимлегенең [[1475 ел]]га кадәрге башлангыч чоры бик үк уңышлы үтмәгән: күпсанлы бертуганнары һәм башка якын туганнары аңа каршы көрәш башлаганнар. Шушы ызгышларның башында торган Хәйдәр аны тәхеттән баш тартырга мәҗбүр иткән, һәм Миңлегәрәй күпмедер вакыт генуялыларда яшеренеп торган. Бу ызгышлардан файдаланып, Кәфәдә, Мангуп һәм Кырымның көньяктагы башка шәһәрләрендә хакимиятне христианнар үз кулларына алганнар. Бу эшкә [[Төркия]] катнашырга карар кыла: [[1475 ел]]да солтан [[Мөхәммәт II]] зур гаскәр белән үзенең вәзире Кедүк Әхмәтпашаны Кырымга җибәрә. Төрекләр әлеге шәһәрләргә бик тиз басып керәләр һәм хакимияттәге христианнарны кулга алып [[Стамбул]]га озаталар. Шушы вакытта [[Кәфә|Кәфәдәге]] итальяннарда яшеренгән Миңлегәрәй алар белән бергә әсирлеккә эләгә. Солтан шул кырымлыларны җәзалап үтерергә әмер бирә, ләкин соңгы мизгелдә генә яшь ханны яклап калдыра, аңа югары дәрәҗәдә хөрмәт күрсәтә. Чөнки Миңлегәрәйнең Кырымдагы яклаучысы, олы әмир Әмәнәк бәк үзенең ханзадәсен яклауны сорап солтанга мөрәҗәгать итә. Миңлегәрәйне зур кадер-хөрмәт белән, гаскәр сагында Кырымга кайтарып җибәрәләр. Туган илендә дә аны шулай олылап каршы алалар һәм икенче тапкыр тәхеткә утырталар. Бу тарихны язып калдырган [[XVI йөз]] авторы әл-Җаннаби Миңлегәрәйне төрки дөньясының иң олы хакимнәреннән берсе дип атаган. Солтан булышлыгы белән хан тәхетен үзенә кире кайтаргач, Миңлегәрәй Төркиянең үзен яклавын һәм гомумән төрек йогынтысын танып яшәргә тиеш була. Әмма бу аңа [[Иван III]] белән дә килешү төзергә комачауламый. Ул [[Казан ханлыгы]] белән дә бик якын мөнәсәбәттә яши, бу эштә аңа хатыны, безгә таныш Казан ханбикәсе [[Нурсолтан]] нык ярдәм итә. Гомумән, Миңлегәрәй тәҗрибәле сәясәтче була, һәм аның Кырым белән озак, тотрыклы идарә итүе илнең сәяси һәм экономик тормышында бик уңай эз калдыра. Табигый ки, башка зур хакимнәр кебек үк, Миңлегәрәй дә үз дәүләтен ныгыту өчен сәяси көрәш чараларының һәр төрен файдаланырга тырышкан. [[1502 ел]]да ул [[Олы Урда]]ны тар-мар итә. Урда белән Кырым арасында дошманлык Кече Мөхәммәт белән Хаҗигәрәй ханлык иткән чорда ук башланган була. Миңлегәрәй Урда җирләренең зур өлешен үз дәүләтенә куша, шуннан соң Кырым ханлыгында татарлар саны нык арта, анда яшәгән [[генуялылар|генуялы]], [[греклар|грек]], [[әрмәннәр|әрмән]], [[яһүдләр|яһүд]], [[готлар|гот]] һәм башка халыклар саныннан бик күпкә узып китә. Миңлегәрәй эчке һәм тышкы сәясәтне җанландырып җибәрә, илнең экономикасын үстерә, төзелешкә күп игътибар бирә, яңадан-яңа шәһәрләргә нигез сала. Аның чорында ханлыкның башкаласы Иске Кырымнан Хаҗигәрәй вакытында төзелгән [[Бакчасарай]]га күчерелә. Бакчасарайдагы Ханнар сарае безнең көннәргә кадәр тулысынча диярлек сакланып калган. Ханнар сарае үзенең Җәмигъ мәчете, ханнарның Алтын залы, Каһвә бүлмәсе, Җимеш чатыры, Лачын манарасы һәм [[Александр Пушкин]]ны илһамландырган «Күз яшьләре фонтаны» һәм башка шундый кызыклы урыннары, үзенең гаҗәеп архитектурасы, заллары һәм бүлмәләренең зәвыклы бизәлеше, күңелне дулкынландыра торган серлелеге белән бүген дә күпләрне сокландыра. === Кырым ханлыгын рус дәүләтенә кушу === Кырым ханлыгын [[1783 ел]]да рус дәүләтенә көчләп кушуның сәбәбе Кырымның хәрби көчсезлегенә түгел, ә [[Россия империясе]] белән [[Төркия]] арасындагы [[рус-Төрек сугышы (1768-1774)|сугышына]] бәйләнгән. Шул сугыш нәтиҗәсендә ханлык рус йогынтысына астына кертелде. Кечек-Кайнарҗа солыхы буенча Кырым [[Россия империясе]]нә кушылырга тиеш булмады, ләкин рус гаскәрләре [[1783 ел]]да, [[аннексия]] үткәреп, аның территориясенә искәртмәсез керәләр. [[1791 ел]]да Ясск солыхы буенча [[Госман империясе]] [[Кырым]]ның [[Россия империясе]]нә ия булуын хөрмәтләгәннәр. [[29 декабрь]]нә – [[Кырым]] [[Россия империясе]]нә керә. == Шәһәрләр == [[Рәсем:Карло Боссоли. Ханский дворец.jpg|right|250px|thumb|[[Бакчасарай]]ның Хан сарае. [[Карло Боссоли]] рәсеме]] Кырымда [[Судак]] (Судаг, Солдайя), [[Сары Кирмән]] (Херсон), [[Мангуп]] (Готия), [[Кефе]] (Каффа), [[Балаклава]] (Чембало), [[Иске Кыры]]м (Солхат), [[Чефет Кала]] яки [[Кырык Йир]] кебек атаклы антик дөнья һәм урта гасыр шәһәрләре яшәүләрен дәвам иттергәннәр. Яңа шәһәрләр үсеп чыккан, алар арасында [[Бакчасарай]], [[Кизләү]] (Евпатория), [[Ак Мәчет]] яисә [[Солтансарай]] (Симферополь), [[Ур капусы]] (Перекоп), [[Яңа кала]] һәм элеккедән бик нык үзгәргән [[Ялита]] (Ялта) һәм башкалар бар. Кырым борынгы антик дөнья чорында ук югары шәһәр культурасы төбәге булган, Алтын Урда һәм Кырым ханлыгы чорларында да шулай булып калган. [[Саксония]]дәге [[Галл университеты]] профессоры [[Тунманн]] Кырым ханлыгы турында бик күп белешмә туплаган һәм [[ХVIII гасыр]]ның 70нче елларында, ягъни ханлыкның ахыргы чорында, үзе дә анда булган. Ул анда башында шәһәр торган һәм эре авыллары булган 48 өлкә, алардан тыш 99 шәһәр һәм 1399 авыл булуын теркәгән - бу [[Казан ханлыгы]]ндагыдан да күпкә артык. == Территория == Бу шәһәрләр, авыллар һәм күчмәләрнең тирмәләре бик зур җирләрне биләгән. Ханлыкка Кырымның үзеннән тыш тагын түбәндәге җирләр кергән: төньякта [[рус]] һәм [[Литва|поляк-литвалылар]]ның биләмәләре белән чикләнгән, [[Кара диңгез]]нең төньяк яры буендагы, [[Днепр]] һәм [[Буг]] елгалары арасындагы киң далалар; көнбатышта [[Днестр]] һәм [[Дунай]] арасындагы [[Буҗак]] дип аталган җирләр ([[Бессарабия]]) - болар элекке [[Алтын Урда]]ның иң көнбатыш районы. Аннан башка үзәге Тамань (элек - Таматарха) шәһәре булган Тамань ярымутравын кертеп Кубан бассейнындагы көнчыгыш җирләр һәм урта гасыр чорының тагын күп кенә шәһәрләре һәм кирмәннәре. Аларның кайберләре шулай ук антик дөньядан бирле яшәп килгәннәр. Менә шушы борынгы һәм бик бай җирләргә Кырым ханлыгы ия булган. Аның биләмәләренең көньягында, [[Кырым ярымутравы]]нда, бигрәк тә яр буе өлешендә зур диңгез һәм кәрваннар сәүдәсе үзәкләре - эре шәһәр-портлар, һөнәрчелек һәм шәһәр цивилизациясе учаклары урнашкан, ә төньяк җирләр нигездә далалардан торган. === Төрле вакыттагы территориясе === <center> <gallery> Файл:Premongol-Kipchak.png| [[Кыпчаклар]] XI-XII гасырлар Файл:Golden Horde 1389.svg| [[Алтын Урда]] 1243-1438 Файл:BlackSea1600 ru.svg|Кырым ханлыгыо 1441-1783 |[[Яңа Россия]] </gallery> </center> === Нугай җирләре === Урта гасырның гарәп географиясендә ул элеккечә үк һаман [[Дәшти Кыпчак]] яки гади генә - Дәшт (Дала) дип тә йөртелгән. Үзләре күргән кешеләрнең әйтүенә караганда, бу җирләрнең туфрагы гаҗәеп уңдырышлы булган. Анда үлән кеше биеклегенә җитеп үскән, шифалы хуш ис бөркелеп торган. Далаларда исәпсез-сансыз мал-туар көтүләре йөргән, алар арасында хәтта кыргый ат көтүләрен дә очратырга мөмкин булган. Кырымның үзендә бу даланы Нугай җирләре дип йөрткәннәр. Ул ике өлештән торган: Днепр буендагы Көнчыгыш Нугай һәм Буг белән Днестр арасындагы Көнбатыш Нугай. Тунманн аңлатканча, дала [[татарлар]]ын «кайчандыр үзләренең атаклы гаскәр башлыгы булган кеше исеме белән [[нугайлар]] дип атыйлар. Дала татарлары терлекчелек (ат, мөгезле эре һәм вак терлек, дөя), игенчелек (тары, арпа, карабодай чәчкәннәр), аучылык һәм сәүдә белән шөгыльләнгәннәр - көньякка ашлык, бал, балавыз, йон, мех, кыргый җәнлек һәм йорт терлеге тиреләре, башка товарлар сатканнар. Тирмәләрдә һәм өйләрдә яшәгәннәр. Алар тышкы кыяфәтләрендә монголоидлык билгеләре булу белән көньяк татарларыннан бераз аерылганнар. Ислам динен тотканнар һәм мөселман-сөнниләр булып саналганнар. Ләкин аларда мәҗүсилек йолалары да сакланып калган. == Дәүләт идарәсе == Дәүләт башында [[хан]] утырган. Хан каршында югары катлау вәкилләреннән торган [[диван]] (шура) эшләгән. Алар арасында, элекке [[Алтын Урда]] һәм башка татар ханлыкларындагы кебек үк, Шырын, Барын, Аргын, Кыпчак ырулары йогынтылырак саналганнар (Кырымда тора-бара Аргын һәм Кыпчак ырулары төшеп калган, ә «мангыт» нәселеннән Мансур ыруы һәм Сучувуд ыруы күтәрелеп чыккан). Шырыннар ыруы иң куәтлесе булган. Ул Иске Кырымда үзенең аерым резиденциясен тоткан; дәүләт советында иң элек Шырын бәгенең фикере белән исәпләшкәннәр, кайвакыт аның сүзе хан сүзеннән дә өстен чыккан. Биредә, Алтын Урдадагы кебек үк, [[Бәк|бәкләр бәге]], ягъни олы бәк өлкәнлек иткән, ул элекке фарсыча бәкләрибәк дип түгел, ә саф татарча бәкләр бәге дип йөртелгән. Иң югары феодаль баскычта торучылар «Кырым бәкләре» дип аталганнар, асылда алар улус әмирләре булганнар. Алардан түбәнрәк баскычта бәк балалары - морзалар (дворяннар) торган. Гәрәйләр ыруыннан чыккан ханзадәләр солтан дип йөртелгәннәр. Югары дәүләт чиннары арасында тагын, бәкләр бәгеннән тыш, бөтен гаскәр белән идарә итүче кеше - кальга солтаны; хан үзе юкта аның урынында калучы кеше - каймакан; илдәге барлык мөселманнарның башлыгы, шәригать кануннары нигезендә хөкем чыгаручы казыйлар булган. Казыйларның җитәкчесе мөфти дип аталган. Күренгәнчә, феодаль иерархиядә, дәүләт төзелешендә башка татар ханлыклары һәм элекке Алтын Урда белән охшашлык булса да, монда яңа дәрәҗәләр дә барлыкка килгән. == Гаскәр == Кырым ханлыгының гаскәре дә кирәк чакта чакырып алу тәртибе белән халыктан җыелган. Кырым гаскәренең сугышчанлыгы билгеле. Алар, мәсәлән, [[1687]] һәм [[1689]] елларда Кырымга яу белән килгән [[рус]] армиясен тар-мар иткәннәр. Соңгысында дошман ягында 150 мең сугышчы катнашкан. русларның шундый зур җиңелүгә дучар ителүе хәтта кенәз Голицын хөкүмәтен отставкага китәргә мәҗбүр иткән. Кырымлылар [[1768-1774 еллардагы рус-төрек сугышы]]нда да батырларча көрәшкәннәр. == Чыганаклар == * [http://tatarca-text.narod.ru/tat_tari.html#6bulek Кырым ханлыгы] == Сылтамалар == * [http://www.hansaray.org.ua/e_index.html Бакчасарай сарае] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029140244/http://www.hansaray.org.ua/e_index.html |date=2012-10-29 }} {{ref-en}} * [http://www.zum.de/whkmla/military/russia/milxcrimeantatars.html Кырым татарлары катнашкан сугышлар исемлеге] {{ref-en}} == Искәрмәләр == <references /> == Әдәбият == ''Ишбулдин Б'' "Татарлар тарихы". - Казан: Раннур, 2003. 160б.{{Яхшы мәкалә}} [[Төркем:Тарихи дәүләтләр]] [[Төркем:Татар дәүләтләре]] [[Төркем:Кырым татарлары]] cl0eu2s9wbzngcb4x3k5x249mp3xhok 0 18410 6062605 4420397 2026-10-11T09:16:54Z ~2026-52585-26 62771 /* Хәләте */ 6062605 wikitext text/x-wiki {{тел |исем= фарсы теле<br /> |үзисем= فارسی ''fârsi'' / پارسی ''pârsi'' [[Рәсем:Farsi.svg|160px]] |төс= indo-european |илләр= [[Иран]], [[Әфганстан]], [[Таҗикстан]], [[Пакьстан]] |төбәкләр= |сөйләшүче= 61 млн — туган тел буларак (шулай ук [[Таҗик теле|таҗик]] һәм [[дари]] телләрендә); 62 млн — икенче тел буларак |дәрәҗә= 12 |классификация=[[Һинд-аурупа телләре]] : [[һинд-иран телләре|һинд-иран тармагы]] :: [[иран телләре|иран тармагы]] |рәсми тел= |идарә= |iso1=fa |iso2=per (B); fas (T) |iso3=fas, prs, pes, tgk |sil= }} [[file:Persian Language Location Map.svg|frameless|right]] '''Фарсы теле''' (زبان فارسی — ''zabän-e färsi'') — [[иран телләре]] арасында иң таралганы, [[Иран]]ның рәсми теле. Фарсы теленең вариантлары шулай ук [[Әфганстан]]да ([[дари|дари́]] яки фарси́-кабули́) һәм [[Таҗикстан]]да ([[таҗик теле]]) дәүләт теле булып тора. Шулай ук [[Үзбәкстан]]да һәм [[Пакьстан]]да таралган. Фарсы телендә сөйләшүчеләрнең җәмгыятьләр шулай ук [[Фарсы култыгы]] илләрендә ([[Бәһрәйн]], [[Гыйрак]], [[Оман]], [[Йәмән]], [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]) дә яшиләр. Фарсы теле күрше төбәкләрдә һәм аннан да ары башка Иран телләрен, төрки телләрне, әрмән телен, гөрҗи телен һәм Һинд-Арий телләрен кертеп телләргә йогынты ясаган. [[Иран]]да, [[Әфганстан]]да өстәмә хәрефләр кушып гарәп әлифбасы, ә [[Таҗикстан]]да кириллица кулланыла. Фарсы телендә изафә күренеше (сүзләрнең ярдәмчел аваз кулланып кушылуы) бар. == Тарихы == === Килеп чыгышы === Фарсы теле үз килепчыгышын Ахеменид шаһлыгы (ок. 550–330еллардан б.э.к.) борынгы Фарсы теленнән ала. ул борынгы цивилизацияләре теле. Ислам динен кабул иткәнче === Үсеше === Хәзерге фарсы теле ул гарәп әбҗәден куллана торган тел. == Шифәләре == Фарсы телендә берничә шивә(телләре) бар. Алар: * [[Фарсы теле|Фарсы]] * [[Дари теле]] * [[Тәҗик теле]] == Фонология == == Нәхвә == {{Төп мәкалә|Фарси Нәхвәсе(Граматикасы)}} == Язуы == {{Төп мәкалә|Фарсы әлифбасы}} Фарсы теле гарәп язуын куллана. Фарсы әбҗәдендә 32 хәреф. Ул: 28 гарәп хәрефе һәм 4 фарсы хәрефеннән тора. Фарсы теленә хас тавышларны урнаштыру өчен өстәмә хәрефләр кертәлә. Өстәмә кертелгән хәрефләр: * "ба фарсы" [[پ]] * "җим фарсы" [[چ]] * "за фарсы", [[ژ]] * "кәф фарси" [[گ]] == Фарсы әдәбияты == ==Әдәбият== * ''Зайнуллин, Джамиль Габдулхакович''. Словарь арабо-персидских заимствований. — Казань: Магариф, 1994. —143 с. ISBN 5-7761-0243-X == Шулай ук карагыз == {{Портал|Тел|Тел белеме|Җәмгыять}} * [[Сөйләшүчеләр саны буенча телләр исемлеге]] * [[Телләрнең Интернета кулланылышы]] * [[Киң таралган телләр исемлеге]] * [[Урта фарсы теле]] * [[Авеста теле]] [[Төркем:Иран телләре]] nbg51vvovrpnmk0yzrel2e7tb2tv9xv 6062606 6062605 2026-10-11T09:18:49Z ~2026-52585-26 62771 /* Килеп чыгышы */ 6062606 wikitext text/x-wiki {{тел |исем= фарсы теле<br /> |үзисем= فارسی ''fârsi'' / پارسی ''pârsi'' [[Рәсем:Farsi.svg|160px]] |төс= indo-european |илләр= [[Иран]], [[Әфганстан]], [[Таҗикстан]], [[Пакьстан]] |төбәкләр= |сөйләшүче= 61 млн — туган тел буларак (шулай ук [[Таҗик теле|таҗик]] һәм [[дари]] телләрендә); 62 млн — икенче тел буларак |дәрәҗә= 12 |классификация=[[Һинд-аурупа телләре]] : [[һинд-иран телләре|һинд-иран тармагы]] :: [[иран телләре|иран тармагы]] |рәсми тел= |идарә= |iso1=fa |iso2=per (B); fas (T) |iso3=fas, prs, pes, tgk |sil= }} [[file:Persian Language Location Map.svg|frameless|right]] '''Фарсы теле''' (زبان فارسی — ''zabän-e färsi'') — [[иран телләре]] арасында иң таралганы, [[Иран]]ның рәсми теле. Фарсы теленең вариантлары шулай ук [[Әфганстан]]да ([[дари|дари́]] яки фарси́-кабули́) һәм [[Таҗикстан]]да ([[таҗик теле]]) дәүләт теле булып тора. Шулай ук [[Үзбәкстан]]да һәм [[Пакьстан]]да таралган. Фарсы телендә сөйләшүчеләрнең җәмгыятьләр шулай ук [[Фарсы култыгы]] илләрендә ([[Бәһрәйн]], [[Гыйрак]], [[Оман]], [[Йәмән]], [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]]) дә яшиләр. Фарсы теле күрше төбәкләрдә һәм аннан да ары башка Иран телләрен, төрки телләрне, әрмән телен, гөрҗи телен һәм Һинд-Арий телләрен кертеп телләргә йогынты ясаган. [[Иран]]да, [[Әфганстан]]да өстәмә хәрефләр кушып гарәп әлифбасы, ә [[Таҗикстан]]да кириллица кулланыла. Фарсы телендә изафә күренеше (сүзләрнең ярдәмчел аваз кулланып кушылуы) бар. == Тарихы == === Килеп чыгышы === Фарсы теле үз килеп чыгышын Әхәмәнид шаһлыгы (якынча 550–330 б.э.к. еллардан) борынгы Фарсы теленнән ала. ул борынгы цивилизацияләре теле. === Үсеше === Хәзерге фарсы теле ул гарәп әбҗәден куллана торган тел. == Шифәләре == Фарсы телендә берничә шивә(телләре) бар. Алар: * [[Фарсы теле|Фарсы]] * [[Дари теле]] * [[Тәҗик теле]] == Фонология == == Нәхвә == {{Төп мәкалә|Фарси Нәхвәсе(Граматикасы)}} == Язуы == {{Төп мәкалә|Фарсы әлифбасы}} Фарсы теле гарәп язуын куллана. Фарсы әбҗәдендә 32 хәреф. Ул: 28 гарәп хәрефе һәм 4 фарсы хәрефеннән тора. Фарсы теленә хас тавышларны урнаштыру өчен өстәмә хәрефләр кертәлә. Өстәмә кертелгән хәрефләр: * "ба фарсы" [[پ]] * "җим фарсы" [[چ]] * "за фарсы", [[ژ]] * "кәф фарси" [[گ]] == Фарсы әдәбияты == ==Әдәбият== * ''Зайнуллин, Джамиль Габдулхакович''. Словарь арабо-персидских заимствований. — Казань: Магариф, 1994. —143 с. ISBN 5-7761-0243-X == Шулай ук карагыз == {{Портал|Тел|Тел белеме|Җәмгыять}} * [[Сөйләшүчеләр саны буенча телләр исемлеге]] * [[Телләрнең Интернета кулланылышы]] * [[Киң таралган телләр исемлеге]] * [[Урта фарсы теле]] * [[Авеста теле]] [[Төркем:Иран телләре]] gc6f5pat0z4daycuuyxy57kvzp9axv0 0 22413 6062599 2865884 2026-10-11T08:11:29Z ~2026-52585-26 62771 /* */ 6062599 wikitext text/x-wiki {{ТП/ВМ |татар исеме = Хаҗибәй |чын исем = Одеса |ил = Украина |герб = Coat of Arms of Odessa.svg |байрак = Flag of Odessa.svg |герб киңлеге = |байрак киңлеге = |lat_deg=46 |lat_min=28 |lat_sec= 00 |lon_deg=30 |lon_min=44 |lon_sec=00 |CoordAddon = type:city(1001000)_region:UA |CoordScale = |ЯндексХарита = |ил харитасы зурлыгы = 330 |төбәк харитасы зурлыгы = |район харитасы зурлыгы = |төбәк төре = |төбәк = |төбәк җәдвәлдә = |район төре = |район = |район җәдвәлдә = |җәмгыять төре = |җәмгыять = |җәмгыять таблицада = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |район харитасы = |эчке бүленеш = |башлык төре = |башлык = |нигезләү датасы = |беренче телгә алу = 1415 ел |элеккеге исемнәр = [[Хаҗибәй]] ([[1795 ел]]га кадәр) |халәт = өлкә үзәге |мәйдан = 236,9 |биеклек төре = |ТП мәркәзе биеклеге = 65 |климат = |рәсми тел = |халык саны = {{кимү}} 1 005 591 <ref name="uprstat">[http://www.od.ukrstat.gov.ua/expres/0910/217.doc Әдис өлкәсенең төп идарә итү органнары хисап буенча мәгълүматлары 1 сентябрь 2010 ел»]</ref> |исәп елы = 2010 |халык тыгызлыгы = 6314 <ref>[http://www.odessa.ua/ru/news/29413/ Әдистә Украина буенча иң зур халык тыгызлыгы ]</ref> |агломерация = |милли состав = [[украиннар]], [[руслар]], [[болгарлар]],<br /> [[яһүдиләр]], [[әрмәннәр]] һәм башкалар<ref>2001 елгы халык саны алу буенча</ref> |дини состав = |этнохороним = |сәгать кушагы = |DST = |телефон коды = 48(2) |почта индексы = |почта индекслары = 65000 — 65480 |автомобил коды = |Commons-та төркем = Odessa |сайт = http://www.odessa.ua |сайт теле = |сайт теле 2 = |сайт теле 3 = |сайт теле 4 = |сайт теле 5 = |add1n = |add1 = | add2n = Бүләкләр | add2 = {{Алтын Йолдыз медале|тип=шәһәр}} {{Ленин ордены|тип=шәһәр}} |add3n = |add3 = }}'''Одесса''' яки тарихи татар исеме '''[[Хаҗибәй]]''' ([[Украин теле|укр.]] ''Одеса'') — [[Украина]]да урнашкан [[шәhәр]]. [[Әдис өлкәсе]]нең үзәге. Украинаның [[икътисад]]и, [[мәдәният|мәдәни]], [[сәясәт|сәяси]] үзәкләренең берсе. Әдис турында беренче мәгълүматлар [[1415 ел]]га сылтый. Бу вакытта аның урынында [[Хаҗибәй]] дигән татар авылы була. == География == Әдис [[Кара диңгез]]нең Әдис култыгы ярында, [[Киев]]тан 446 километр көньяк-көнбатышрак урнашкан. == Тарих == [[XIV гасыр]]да [[Алтын Урда]]да [[Туктамыш хан]]ы идарә иткән чорында Хаҗибәй таш кирмәне төзелгән. Татарлар Хаҗибәй кирмәнен Алтын Урданың әһәмиятле көнбатыш порты һәм сәүдә ноктасы буларак кулланганннар. Низаглашу чорында Хаҗибәйдә качкан татар морзалары сыенганнар, соңрак ул Нугай урдасы бер үзәгенә әверелгән. Татарча караш буенча Хаҗибәйне татарлар нигезләгән булып чыга һәм атамасы да Алтын Урда бәе (бәге) Хаҗига барып тоташа. [[Витовт]] идарә иткән чорда Хаҗибәй кирмәне Бөек Литва кенәзлегенә күчә. Соңрак [[XV гасыр]]да [[Госман империясе]] эченә керә.  [[1778]] елда руслар [[Кырым ханлыгы]]н басып алып, күп кенә Госман империясенә бәйле татар җирләрен яулыйлар, шул исәптән Хәҗибәй кирмәне. Руслар, аны басып алып, аны үзләрнең көньяктагы таяныч пунктына әйләндергәннәр. [[1794 ел]]дан шәһәр, [[1795 ел]]да рәсми рәвештә Әдис исемен алган. [[1941 ел]]да Әдисне алманнар тарфыннан басып алынган. [[1944 ел]]ның [[10 апрель]]дә азат ителгән. [[1965 ел]]да Әдискә [[каһарман шәһәр]] исеме бирелгән. === Климат === <div style="width:90%"> {{Шәһәр климаты |Шәһәр=Әдис |Чыганак=[http://pogoda.ru.net/climate/33837.htm Погода и климат] | Гый_ур=-0.5 | Гый_ур_явым=34 | Фев_ур=-0.2 | Фев_ур_явым=37 | Мар_ур=3.5 | Мар_ур_явым=32 | Апр_ур=9.4 | Апр_ур_явым=27 | Май_ур=15.6 | Май_ур_явым=36 | Июн_ур=20.0 | Июн_ур_явым=49 | Июл_ур=22.6 | Июл_ур_явым=45 | Авг_ур=22.3 | Авг_ур_явым=38 | Сен_ур=17.2 | Сен_ур_явым=43 | Окт_ур=11.6 | Окт_ур_явым=34 | Ноя_ур=5.7 | Ноя_ур_явым=41 | Дек_ур=1.1 | Дек_ур_явым=35 | Ел_ур=10.7 | Ел_ур_явым=451 | Гый_ур_мин=-2.8 | Гый_ур_макс=2.2 | Фев_ур_мин=-2.6 | Фев_ур_макс=2.7 | Мар_ур_мин=1.0 | Мар_ур_макс=6.6 | Апр_ур_мин=6.6 | Апр_ур_макс=13.0 | Май_ур_мин=12.1 | Май_ур_макс=19.5 | Июн_ур_мин=16.3 | Июн_ур_макс=24.0 | Июл_ур_мин=18.5 | Июл_ур_макс=27.0 | Авг_ур_мин=18.2 | Авг_ур_макс=26.5 | Сен_ур_мин=13.5 | Сен_ур_макс=21.0 | Окт_ур_мин=8.6 | Окт_ур_макс=15.0 | Ноя_ур_мин=3.2 | Ноя_ур_макс=8.4 | Дек_ур_мин=-1.2 | Дек_ур_макс=3.7 | Ел_ур_мин=7.6 | Ел_ур_макс=14.1 | Гый_а_макс=15.1 | Гый_а_мин=-26.2 | Фев_а_макс=18.6 | Фев_а_мин=-28.0 | Мар_а_макс=24.1 | Мар_а_мин=-16.0 | Апр_а_макс=29.4 | Апр_а_мин=-5.9 | Май_а_макс=33.3 | Май_а_мин=0.3 | Июн_а_макс=35.6 | Июн_а_мин=5.2 | Июл_а_макс=39.3 | Июл_а_мин=7.5 | Авг_а_макс=38.0 | Авг_а_мин=7.9 | Сен_а_макс=32.4 | Сен_а_мин=-0.8 | Окт_а_макс=30.5 | Окт_а_мин=-13.3 | Ноя_а_макс=26.0 | Ноя_а_мин=-14.6 | Дек_а_макс=16.3 | Дек_а_мин=-19.6 | Ел_а_макс=39.3 | Ел_а_мин=-28.0 |}} </div> == Халык == {| class='standard' style='text-align: center;' width=63% |- class='bright' ! [[1897]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1665</ref> !! [[1959]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php</ref> !! [[1970]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php</ref> !! [[1979]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php</ref> !! [[1989]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php</ref> !! [[2001]]<ref>http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/total_population/structure_population/sel_1/?box=1.1W&k_t=51&rn=51101&id=&botton=cens_db</ref> |- class='bright' || 403 815 ||667 182 || 891 546 || 1 046 133 || 1 115 371|| 1 029 049 |} Милли состав (2001): [[украиннар]] — 61,6 %, [[руслар]] — 29,0 %, [[болгарлар]] — 1,3 %, [[яһүдләр]] — 1,2 %. == Эчке бүленеш == # Киев районы # Малиновский районы # Диңгез буе районы # Суворов районы == Шәһәрдә туганнар == * [[Анна Ахматова]] — рус шагыйрәсе. * [[Родион Малиновский]] — совет хәрби эшлеклесе. * [[Леонид Утёсов]] (чын исеме — Лазар Вайсбейн) — совет артисты. * [[Георгий Ковтун]] — хореограф. == Искәрмәләр == {{Reflist}} {{ССРБ герой шәһәрләре}} {{Украинаның зур шәһәрләре}} {{Татарлар саны буенча Украина торак пунктлары}} [[Төркем:Одесса]] [[Төркем:Украина өлкә үзәкләре]] bt0obs0crrch32njy6eae907g2qo3m7 0 24677 6062509 5751935 2026-10-10T13:11:20Z Il Nur 6874 /* Тарихлары */ 6062509 wikitext text/x-wiki {{Халык |халык = Кострома татарлары |Рәсем = |коммент = |үз аталышы = нугай (нугайлар) |гомуми сан =200 тирәсе (1996) |яшәү җире = [[Россия]], [[Кострома өлкәсе]] |үлеп беткән = |арх = |тел = [[Татар теле]], [[рус теле]] |раса = |дин = Ислам |тамырдаш = |бүтән халыкка керүе = [[Татарлар]] |кертә = |чыгуы = }} <small>{{мәгънәләр| Татарлар (мәгънәләр) }}</small> '''Кострома татарлары''' ({{lang-ru|романовские татары}}, үз аталышлары ''нугайлар'') — [[Кострома]]ның Чернореченск районында (элегрәк [[Подгорная татар бистәсе]]) яшәүче [[татарлар]]. [[Файл:Кострома мәчете.jpg|200px|thumb|right|[[Кострома мәчете]]]] == Таралышлары == Саннары 128 кеше ([[1762 ел]]), 525 кеше ([[1902 ел]]), як. 200 кеше ([[1996 ел]]). Телләре нигездә русча, ышанучылары [[сөнни мөселманнар]]. Романовтан (хәзерге [[Тутаев]]) [[1761 ел]]да [[Екатерина II]] әмере буенча куып чыгарылган [[йомышлы татарлар]]дан килеп чыкканнар. Телләре [[мишәр диалекты]]ның [[кострома сөйләше]]нә карый. == Тарихлары == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> 1628 елда патша Михаил Федоровичка һәм патриарх Филарет Никитичка «Мәскәүдә һәм шәһәрләрдә чит динле һәм чукындырылмаган кешеләргә православие христианнары хезмәт итә, һәм теге православие христианнарына чит дин кешеләре тарафыннан кысанлык һәм мәсхәрәләү бар, һәм күпләр тәүбә итмичә, рухани аталарсыз үләләр, бөек Ураза һәм башка уразаларда ит ашыйлар», дигән шикаятьләр килеп ирешә. Патша белән патриарх, эшне өйрәнгәннән соң, мондый карар кабул итәләр: «чукынмаган кешеләрдән православ христианнарны йортларыннан алырга, һәм моннан ары ул православ христианнарга, чукынмаган кешеләр йортларында яшәргә кушмыйлар, бу христиан җаннарын мәсхәрә итмәсеннәр һәм тәүбә итмичә үлмәсеннәр өчен» диелә.<ref name="КК" /> Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Башта рус патшалары икътисади чаралар белән эш иткән. Әйтик, патша Федор Алексеевичның 1680 елның 21 маендагы "Романов морзаларына һәм татарларына христиан динен кабул иткән өчен төрле монарх мәрхәмәтләре турында"гы указы чыгара. Ә аңарчы патша Алексей Михайлович теләсә нинди сылтау белән рус алпавытлары яки крестьяннарының җирләрен татарларга бирүне яки сатуны тыйган.<ref name="КК" /> Петр патша көчләү чараларын да куллана башлый, чукынырга теләмәгән нугайларның җирләрен казнага алып киткәннәр. 1712 елда Петр I поместье гаскәрләрен бетерә һәм Көнбатыш үрнәге буенча рус армиясен төзи башлый. Татарларга, аерым гаскәр буларак, бу армиядә урын булмый. Шуңа күрә татар бүлекчәләре юкка чыгарыла, ә кенәзләр, морзалар һәм йомышлы татарлар үз урыннарын югалта башлый. Петр I 1713 елның 13 ноябрендә чукынмаган морзалардан утарларын һәм бәйле кешеләрен ярты ел эчендә алырга боера. Элекке диннәрен саклап калган татар морзалары һәм йомышлы татарлар Петр I Указы белән кораблар өчен урманнар кисү һәм ташу өчен мобилизацияләнәләр, шул ук вакытта, җан башына салым түләүдән азат ителәләр. Петр I-дән соң да татар морзаларының хәле начараюын дәвам итә.Татар морзалары казна крестьяннары сословиесенә кертеләләр һәм алга таба алараг җан башына салым салалар.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. Кострома янында Тауасты Татар бистәсе барлыкка килә. Кострома татарлары («романовские», «нугай») Идел буе‑Урал татарларының аерым этнографик төркемен тәшкил иткәннәр. Кострома татарлары күбесе: Булатовлар, Бильгилдиевләр, Мөхәммәтовлар, Мәмәтовлар, Йосыповлар дворянлык дәрәҗәсенә ия була һәм хәрби хезмәтләре өчен бүләк итеп бирелгән бик зур поместьелар һәм вотчиналарны кулларында тоталар. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә — Татар бистәсенә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була; 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург шәһәрләреннән күченүчеләр хисабына арткан. 1780 елдан Костромада мәчет эшләгән (1930 елга кадәр). 1866 елда Казан сәүдәгәре И. И. Апаков катнашында мәдрәсә төзелә. Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли. Хәзерге көнгә кадәр Кострома татарлары үзләрен татарлар дип саныйлар һәм җирле этник үзаңны саклыйлар, милли мәдәнияткә, телгә, ислам диненә карата зур ихтирам күрсәтәләр. Костромада укучыларны татар халкының тарихы, традицион рухи һәм матди мәдәнияте, хәзерге тормышның төрле өлкәләрендә ирешкән казанышлары белән таныштырып баручы «Ислам» газетасы чыгып килә. == Шөгыльләре == XIX йөздә — XX йөз башында Кострома татарларының төп шөгыле игенчелек була, өстәмә рәвештә балык тоту, кеше, йөк ташу, кымыз җитештерү һәм аны сату белән дә шөгыльләнәләр; ирләр шулай ук пароходларда эшчеләр, лоцманнар, капитаннар булып ялланалар, юлаучылар йортлары тоталар, атлар белән сату итәләр; хатын-кызлар, гадәттә, җепләр, баулар кебек вак товарлар сата. XX йөзгә кадәр Кострома татарларында мәктәп, мәдрәсәләр эшли, 1880 елларда ук инде аларның сөйләм теле рус теле булуга да карамастан, укыту татар телендә алып барыла. Туган телнең саклануына Касыйм һәм Казаннан татарлар килү булышлык итә: алардан дин әһелләре, укытучылар чакырыла, кәләшләр алына. == Йорт-җир == XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет тора, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70 тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп китә. Ике яклы өйалды белән тоташкан ак һәм кара өйләр өстенлек итә. Ак өй гомумшәһәр көнкүрешенә хас җиһазлар һәм предметлардан (буфет, шкаф, диван, кәнәфи, урындык, көзге, пәрдәләр, чынаяк кирпеч белән тышланган мич яисә голландка) тора. Кара өй кухня буларак хезмәт итә һәм традицион рәвештә корыла: анда икмәк пешерә торган рус миче салына, тик аның казаны да була (элегрәк мич биек булмый һәм йортның уртасына урнаштырыла). Ишек өстенә сәндерә корыла, ишек каршына киң сәке, стена буйлап ян сәкеләр (эскәмияләр), сандыклар куела. Өйнең почмакларына, стеналарына тукылган сөлгеләр эленә, идәнгә кулдан сугылган паласлар җәелә. Утарларда, тораклардан тыш, хуҗалык корылмалары — амбар, ат абзары, лапас, кар базы була; яшелчә бакчасы артында ак мунча урнаштырыла. == Кием-салым == Кострома татарлары киеме озак вакытлар милли колоритны саклап килә: ир-атлар утыртма якалы күлмәк, жилет, билле бишмәт һәм киң балаклы чалбар, башларына түбәтәй, аның өстеннән урамга чыкканда кырыйсыз күк киез эшләпә кияләр; сезонга карап, кара күн итекләрдән, галошлы ботинкалардан яки киез итектән йөриләр. Хатын-кызлар киеме киң җиңле күлмәктән һәм билләп тегелгән җиңсез озын кафтан — «корсет»тан гыйбарәт була. Кайтарма якалы билле бишмәтләр өске кием буларак кулланыла. Диагональ буйлап өчпочмак кебек бөкләнгән һәм үзенчәлекле рәвештә бәйләнә торган яулыклар көндәлек баш киеме санала. Бәйрәмнәрдә кызлар — такыя, яшь хатыннар калфак кияләр. Өлкән яшьтәге хатын-кызлар башларына тастар урыйлар. Кәләшнең туйда кия торган баш киеме ак яулык — кихчә, маңгай бәйләвече — битлек һәм япмадан (бильгинец) тора. Хатын-кызлар костюмын тәңкәләрдән һәм сәйләннән төрле бизәмәләр, бәйләнгән ак оеклар һәм йомшак күн башмаклар, ботинкалар яисә бәйрәмчә аяк киеме — чигүле сәхтиян читекләр тулыландыра. == Бәйрәмнәр == Мөселманнарның барлык дини бәйрәмнәре дә билгеләп үтелә. Язын «кызыл җомырка» («кызыл йомырка») көнен уздыралар, бу көнне йомыркалар буяп, балаларга өләшәләр. Яз һәм җәй көннәрендә болынга чыгып, бистәнең барлык халкы һәм рус кунаклары катнашында күмәк күңел ачулар оештырыла, русларның «Семик» бәйрәме вакытында исә кызлар өчен күңел ачулар уздырыла. Өйләнешү димләп оештырыла. Башта вәгъдәләшү, аннары кыз ярәшү үткәрелә; шуннан соң дус кызлар белән кыз озату кичәсе һәм егетнең дуслары белән җыелышу кичәсе уздырыла; никахлашу кәләш ягында, туй кияү йортында үтә. Туй йолалары арасында рус милли традицияләреннән алынганнары да аз түгел. == Әдәбият == * Козловский А.Д. Взгляд на историю Костромы, составленный трудами князя Александра Козловского. – М. : тип. Н. Степанова, 1840. – 203 с. * Материалы для статистики Костромской губернии / Под ред. В. Пирогова. Вып. IV. – Кострома: Костром. губ. стат. ком., 1881. – 401 с. * Скворцов Л. Материалы для истории г. Кос­тромы. Ч. 1. – Кострома: Губ. тип., 1913. – 364 с. == Чыганаклар == * Шарифуллина Ф.Л. Костромские татары. (Историко-этнографический очерк) // Этнологические исследования в Татарстане. Вып. II. – Казань: Институт истории АН РТ, 2008. – 188 с. *Регионы компактного проживания татар в Российской Федерации: справочник / Отв. ред. Л.М.Айнутдинова, Б.Л.Хамидуллин. – Казань: ОП «Институт татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ», 2016. – 336 с. == Моны да карагыз == * [[Кострома мәчете]] {{Татарлар}} {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} {{Tatar 4.0-2021}} [[Төркем:Татарлар]] [[Төркем:Кострома өлкәсе]] [[Төркем:Мишәрләр]] 7kvt0sfh4dktwwytv7ur27s0o4j6hg8 6062513 6062509 2026-10-10T13:39:17Z Il Nur 6874 6062513 wikitext text/x-wiki {{Халык |халык = Кострома татарлары |Рәсем = |коммент = |үз аталышы = нугай татарлары (нугайлар) |гомуми сан =200 тирәсе (1996) |яшәү җире = [[Россия]], [[Кострома өлкәсе]] |үлеп беткән = |арх = |тел = [[Татар теле]], [[рус теле]] |раса = |дин = Ислам |тамырдаш = |бүтән халыкка керүе = [[Татарлар]] |кертә = |чыгуы = }} <small>{{мәгънәләр| Татарлар (мәгънәләр) }}</small> '''Кострома татарлары''' ({{lang-ru|романовские татары}}, үз аталышлары ''нугайлар'') — [[Кострома]]ның Чернореченск районында (элегрәк [[Подгорная татар бистәсе]]) яшәүче [[татарлар]]. [[Файл:Кострома мәчете.jpg|200px|thumb|right|[[Кострома мәчете]]]] == Таралышлары == Саннары 128 кеше ([[1762 ел]]), 525 кеше ([[1902 ел]]), як. 200 кеше ([[1996 ел]]). Телләре нигездә русча, ышанучылары [[сөнни мөселманнар]]. Романовтан (хәзерге [[Тутаев]]) [[1761 ел]]да [[Екатерина II]] әмере буенча куып чыгарылган [[йомышлы татарлар]]дан килеп чыкканнар. Телләре [[мишәр диалекты]]ның [[кострома сөйләше]]нә карый. == Тарихлары == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> 1628 елда патша Михаил Федоровичка һәм патриарх Филарет Никитичка «Мәскәүдә һәм шәһәрләрдә чит динле һәм чукындырылмаган кешеләргә православие христианнары хезмәт итә, һәм теге православие христианнарына чит дин кешеләре тарафыннан кысанлык һәм мәсхәрәләү бар, һәм күпләр тәүбә итмичә, рухани аталарсыз үләләр, бөек Ураза һәм башка уразаларда ит ашыйлар», дигән шикаятьләр килеп ирешә. Патша белән патриарх, эшне өйрәнгәннән соң, мондый карар кабул итәләр: «чукынмаган кешеләрдән православ христианнарны йортларыннан алырга, һәм моннан ары ул православ христианнарга, чукынмаган кешеләр йортларында яшәргә кушмыйлар, бу христиан җаннарын мәсхәрә итмәсеннәр һәм тәүбә итмичә үлмәсеннәр өчен» диелә.<ref name="КК" /> Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Башта рус патшалары икътисади чаралар белән эш иткән. Әйтик, патша Федор Алексеевичның 1680 елның 21 маендагы "Романов морзаларына һәм татарларына христиан динен кабул иткән өчен төрле монарх мәрхәмәтләре турында"гы указы чыгара. Ә аңарчы патша Алексей Михайлович теләсә нинди сылтау белән рус алпавытлары яки крестьяннарының җирләрен татарларга бирүне яки сатуны тыйган.<ref name="КК" /> Петр патша көчләү чараларын да куллана башлый, чукынырга теләмәгән нугайларның җирләрен казнага алып киткәннәр. 1712 елда Петр I поместье гаскәрләрен бетерә һәм Көнбатыш үрнәге буенча рус армиясен төзи башлый. Татарларга, аерым гаскәр буларак, бу армиядә урын булмый. Шуңа күрә татар бүлекчәләре юкка чыгарыла, ә кенәзләр, морзалар һәм йомышлы татарлар үз урыннарын югалта башлый. Петр I 1713 елның 13 ноябрендә чукынмаган морзалардан утарларын һәм бәйле кешеләрен ярты ел эчендә алырга боера. Элекке диннәрен саклап калган татар морзалары һәм йомышлы татарлар Петр I Указы белән кораблар өчен урманнар кисү һәм ташу өчен мобилизацияләнәләр, шул ук вакытта, җан башына салым түләүдән азат ителәләр. Петр I-дән соң да татар морзаларының хәле начараюын дәвам итә.Татар морзалары казна крестьяннары сословиесенә кертеләләр һәм алга таба алараг җан башына салым салалар.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. Кострома янында Тауасты Татар бистәсе барлыкка килә. Кострома татарлары («романовские», «нугай») Идел буе‑Урал татарларының аерым этнографик төркемен тәшкил иткәннәр. Кострома татарлары күбесе: Булатовлар, Бильгилдиевләр, Мөхәммәтовлар, Мәмәтовлар, Йосыповлар дворянлык дәрәҗәсенә ия була һәм хәрби хезмәтләре өчен бүләк итеп бирелгән бик зур поместьелар һәм вотчиналарны кулларында тоталар. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә — Татар бистәсенә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була; 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург шәһәрләреннән күченүчеләр хисабына арткан. 1780 елдан Костромада мәчет эшләгән (1930 елга кадәр). 1866 елда Казан сәүдәгәре И. И. Апаков катнашында мәдрәсә төзелә. Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли. Хәзерге көнгә кадәр Кострома татарлары үзләрен татарлар дип саныйлар һәм җирле этник үзаңны саклыйлар, милли мәдәнияткә, телгә, ислам диненә карата зур ихтирам күрсәтәләр. Костромада укучыларны татар халкының тарихы, традицион рухи һәм матди мәдәнияте, хәзерге тормышның төрле өлкәләрендә ирешкән казанышлары белән таныштырып баручы «Ислам» газетасы чыгып килә. == Шөгыльләре == XIX йөздә — XX йөз башында Кострома татарларының төп шөгыле игенчелек була, өстәмә рәвештә балык тоту, кеше, йөк ташу, кымыз җитештерү һәм аны сату белән дә шөгыльләнәләр; ирләр шулай ук пароходларда эшчеләр, лоцманнар, капитаннар булып ялланалар, юлаучылар йортлары тоталар, атлар белән сату итәләр; хатын-кызлар, гадәттә, җепләр, баулар кебек вак товарлар сата. XX йөзгә кадәр Кострома татарларында мәктәп, мәдрәсәләр эшли, 1880 елларда ук инде аларның сөйләм теле рус теле булуга да карамастан, укыту татар телендә алып барыла. Туган телнең саклануына Касыйм һәм Казаннан татарлар килү булышлык итә: алардан дин әһелләре, укытучылар чакырыла, кәләшләр алына. == Йорт-җир == XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет тора, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70 тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп китә. Ике яклы өйалды белән тоташкан ак һәм кара өйләр өстенлек итә. Ак өй гомумшәһәр көнкүрешенә хас җиһазлар һәм предметлардан (буфет, шкаф, диван, кәнәфи, урындык, көзге, пәрдәләр, чынаяк кирпеч белән тышланган мич яисә голландка) тора. Кара өй кухня буларак хезмәт итә һәм традицион рәвештә корыла: анда икмәк пешерә торган рус миче салына, тик аның казаны да була (элегрәк мич биек булмый һәм йортның уртасына урнаштырыла). Ишек өстенә сәндерә корыла, ишек каршына киң сәке, стена буйлап ян сәкеләр (эскәмияләр), сандыклар куела. Өйнең почмакларына, стеналарына тукылган сөлгеләр эленә, идәнгә кулдан сугылган паласлар җәелә. Утарларда, тораклардан тыш, хуҗалык корылмалары — амбар, ат абзары, лапас, кар базы була; яшелчә бакчасы артында ак мунча урнаштырыла. == Кием-салым == Кострома татарлары киеме озак вакытлар милли колоритны саклап килә: ир-атлар утыртма якалы күлмәк, жилет, билле бишмәт һәм киң балаклы чалбар, башларына түбәтәй, аның өстеннән урамга чыкканда кырыйсыз күк киез эшләпә кияләр; сезонга карап, кара күн итекләрдән, галошлы ботинкалардан яки киез итектән йөриләр. Хатын-кызлар киеме киң җиңле күлмәктән һәм билләп тегелгән җиңсез озын кафтан — «корсет»тан гыйбарәт була. Кайтарма якалы билле бишмәтләр өске кием буларак кулланыла. Диагональ буйлап өчпочмак кебек бөкләнгән һәм үзенчәлекле рәвештә бәйләнә торган яулыклар көндәлек баш киеме санала. Бәйрәмнәрдә кызлар — такыя, яшь хатыннар калфак кияләр. Өлкән яшьтәге хатын-кызлар башларына тастар урыйлар. Кәләшнең туйда кия торган баш киеме ак яулык — кихчә, маңгай бәйләвече — битлек һәм япмадан (бильгинец) тора. Хатын-кызлар костюмын тәңкәләрдән һәм сәйләннән төрле бизәмәләр, бәйләнгән ак оеклар һәм йомшак күн башмаклар, ботинкалар яисә бәйрәмчә аяк киеме — чигүле сәхтиян читекләр тулыландыра. == Бәйрәмнәр == Мөселманнарның барлык дини бәйрәмнәре дә билгеләп үтелә. Язын «кызыл җомырка» («кызыл йомырка») көнен уздыралар, бу көнне йомыркалар буяп, балаларга өләшәләр. Яз һәм җәй көннәрендә болынга чыгып, бистәнең барлык халкы һәм рус кунаклары катнашында күмәк күңел ачулар оештырыла, русларның «Семик» бәйрәме вакытында исә кызлар өчен күңел ачулар уздырыла. Өйләнешү димләп оештырыла. Башта вәгъдәләшү, аннары кыз ярәшү үткәрелә; шуннан соң дус кызлар белән кыз озату кичәсе һәм егетнең дуслары белән җыелышу кичәсе уздырыла; никахлашу кәләш ягында, туй кияү йортында үтә. Туй йолалары арасында рус милли традицияләреннән алынганнары да аз түгел. == Әдәбият == * Козловский А.Д. Взгляд на историю Костромы, составленный трудами князя Александра Козловского. – М. : тип. Н. Степанова, 1840. – 203 с. * Материалы для статистики Костромской губернии / Под ред. В. Пирогова. Вып. IV. – Кострома: Костром. губ. стат. ком., 1881. – 401 с. * Скворцов Л. Материалы для истории г. Кос­тромы. Ч. 1. – Кострома: Губ. тип., 1913. – 364 с. == Чыганаклар == * Шарифуллина Ф.Л. Костромские татары. (Историко-этнографический очерк) // Этнологические исследования в Татарстане. Вып. II. – Казань: Институт истории АН РТ, 2008. – 188 с. *Регионы компактного проживания татар в Российской Федерации: справочник / Отв. ред. Л.М.Айнутдинова, Б.Л.Хамидуллин. – Казань: ОП «Институт татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ», 2016. – 336 с. == Моны да карагыз == * [[Кострома мәчете]] {{Татарлар}} {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} {{Tatar 4.0-2021}} [[Төркем:Татарлар]] [[Төркем:Кострома өлкәсе]] [[Төркем:Мишәрләр]] at5po470jve2dpee8u75qtwxggfurgv 6062515 6062513 2026-10-10T13:45:45Z Il Nur 6874 /* Таралышлары */ 6062515 wikitext text/x-wiki {{Халык |халык = Кострома татарлары |Рәсем = |коммент = |үз аталышы = нугай татарлары (нугайлар) |гомуми сан =200 тирәсе (1996) |яшәү җире = [[Россия]], [[Кострома өлкәсе]] |үлеп беткән = |арх = |тел = [[Татар теле]], [[рус теле]] |раса = |дин = Ислам |тамырдаш = |бүтән халыкка керүе = [[Татарлар]] |кертә = |чыгуы = }} <small>{{мәгънәләр| Татарлар (мәгънәләр) }}</small> '''Кострома татарлары''' ({{lang-ru|романовские татары}}, үз аталышлары ''нугайлар'') — [[Кострома]]ның Чернореченск районында (элегрәк [[Подгорная татар бистәсе]]) яшәүче [[татарлар]]. [[Файл:Кострома мәчете.jpg|200px|thumb|right|[[Кострома мәчете]]]] == Таралышлары == Саннары 128 кеше ([[1762 ел]]), 525 кеше ([[1902 ел]]), як. 200 кеше ([[1996 ел]]). Телләре нигездә русча, ышанучылары [[сөнни мөселманнар]]. Романовтан (хәзерге [[Тутаев]]) [[1761 ел]]да [[Екатерина II]] әмере буенча куып чыгарылган [[йомышлы татарлар]]дан килеп чыкканнар. Телләре [[мишәр диалекты]]ның [[кострома сөйләше]]нә карый. Бу сөйләш бүгенге көндә юкка чыккан диярлек. Мәктәпләрдә 1917 елга кадәр әдәби татар теле укытыласа, замандашлары әйтүенчә, 1880 елларда Кострома татарларында сөйләм теле татар теленә караганда күбрәк рус теле булган. Аларның күбесе туган телләрендә хаталы һәм кыен сөйләшкән. Рус сөйләме исә чагыштырмача яхшырак һәм ешрак ишетелгән, бигрәк тә ирләр арасында. Үсеп килүче буын да, мәктәпләрдә татар әдәби телен укытуга карамастан, аны начар белгән.<ref>[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref> == Тарихлары == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> 1628 елда патша Михаил Федоровичка һәм патриарх Филарет Никитичка «Мәскәүдә һәм шәһәрләрдә чит динле һәм чукындырылмаган кешеләргә православие христианнары хезмәт итә, һәм теге православие христианнарына чит дин кешеләре тарафыннан кысанлык һәм мәсхәрәләү бар, һәм күпләр тәүбә итмичә, рухани аталарсыз үләләр, бөек Ураза һәм башка уразаларда ит ашыйлар», дигән шикаятьләр килеп ирешә. Патша белән патриарх, эшне өйрәнгәннән соң, мондый карар кабул итәләр: «чукынмаган кешеләрдән православ христианнарны йортларыннан алырга, һәм моннан ары ул православ христианнарга, чукынмаган кешеләр йортларында яшәргә кушмыйлар, бу христиан җаннарын мәсхәрә итмәсеннәр һәм тәүбә итмичә үлмәсеннәр өчен» диелә.<ref name="КК" /> Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Башта рус патшалары икътисади чаралар белән эш иткән. Әйтик, патша Федор Алексеевичның 1680 елның 21 маендагы "Романов морзаларына һәм татарларына христиан динен кабул иткән өчен төрле монарх мәрхәмәтләре турында"гы указы чыгара. Ә аңарчы патша Алексей Михайлович теләсә нинди сылтау белән рус алпавытлары яки крестьяннарының җирләрен татарларга бирүне яки сатуны тыйган.<ref name="КК" /> Петр патша көчләү чараларын да куллана башлый, чукынырга теләмәгән нугайларның җирләрен казнага алып киткәннәр. 1712 елда Петр I поместье гаскәрләрен бетерә һәм Көнбатыш үрнәге буенча рус армиясен төзи башлый. Татарларга, аерым гаскәр буларак, бу армиядә урын булмый. Шуңа күрә татар бүлекчәләре юкка чыгарыла, ә кенәзләр, морзалар һәм йомышлы татарлар үз урыннарын югалта башлый. Петр I 1713 елның 13 ноябрендә чукынмаган морзалардан утарларын һәм бәйле кешеләрен ярты ел эчендә алырга боера. Элекке диннәрен саклап калган татар морзалары һәм йомышлы татарлар Петр I Указы белән кораблар өчен урманнар кисү һәм ташу өчен мобилизацияләнәләр, шул ук вакытта, җан башына салым түләүдән азат ителәләр. Петр I-дән соң да татар морзаларының хәле начараюын дәвам итә.Татар морзалары казна крестьяннары сословиесенә кертеләләр һәм алга таба алараг җан башына салым салалар.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. Кострома янында Тауасты Татар бистәсе барлыкка килә. Кострома татарлары («романовские», «нугай») Идел буе‑Урал татарларының аерым этнографик төркемен тәшкил иткәннәр. Кострома татарлары күбесе: Булатовлар, Бильгилдиевләр, Мөхәммәтовлар, Мәмәтовлар, Йосыповлар дворянлык дәрәҗәсенә ия була һәм хәрби хезмәтләре өчен бүләк итеп бирелгән бик зур поместьелар һәм вотчиналарны кулларында тоталар. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә — Татар бистәсенә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була; 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург шәһәрләреннән күченүчеләр хисабына арткан. 1780 елдан Костромада мәчет эшләгән (1930 елга кадәр). 1866 елда Казан сәүдәгәре И. И. Апаков катнашында мәдрәсә төзелә. Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли. Хәзерге көнгә кадәр Кострома татарлары үзләрен татарлар дип саныйлар һәм җирле этник үзаңны саклыйлар, милли мәдәнияткә, телгә, ислам диненә карата зур ихтирам күрсәтәләр. Костромада укучыларны татар халкының тарихы, традицион рухи һәм матди мәдәнияте, хәзерге тормышның төрле өлкәләрендә ирешкән казанышлары белән таныштырып баручы «Ислам» газетасы чыгып килә. == Шөгыльләре == XIX йөздә — XX йөз башында Кострома татарларының төп шөгыле игенчелек була, өстәмә рәвештә балык тоту, кеше, йөк ташу, кымыз җитештерү һәм аны сату белән дә шөгыльләнәләр; ирләр шулай ук пароходларда эшчеләр, лоцманнар, капитаннар булып ялланалар, юлаучылар йортлары тоталар, атлар белән сату итәләр; хатын-кызлар, гадәттә, җепләр, баулар кебек вак товарлар сата. XX йөзгә кадәр Кострома татарларында мәктәп, мәдрәсәләр эшли, 1880 елларда ук инде аларның сөйләм теле рус теле булуга да карамастан, укыту татар телендә алып барыла. Туган телнең саклануына Касыйм һәм Казаннан татарлар килү булышлык итә: алардан дин әһелләре, укытучылар чакырыла, кәләшләр алына. == Йорт-җир == XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет тора, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70 тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп китә. Ике яклы өйалды белән тоташкан ак һәм кара өйләр өстенлек итә. Ак өй гомумшәһәр көнкүрешенә хас җиһазлар һәм предметлардан (буфет, шкаф, диван, кәнәфи, урындык, көзге, пәрдәләр, чынаяк кирпеч белән тышланган мич яисә голландка) тора. Кара өй кухня буларак хезмәт итә һәм традицион рәвештә корыла: анда икмәк пешерә торган рус миче салына, тик аның казаны да була (элегрәк мич биек булмый һәм йортның уртасына урнаштырыла). Ишек өстенә сәндерә корыла, ишек каршына киң сәке, стена буйлап ян сәкеләр (эскәмияләр), сандыклар куела. Өйнең почмакларына, стеналарына тукылган сөлгеләр эленә, идәнгә кулдан сугылган паласлар җәелә. Утарларда, тораклардан тыш, хуҗалык корылмалары — амбар, ат абзары, лапас, кар базы була; яшелчә бакчасы артында ак мунча урнаштырыла. == Кием-салым == Кострома татарлары киеме озак вакытлар милли колоритны саклап килә: ир-атлар утыртма якалы күлмәк, жилет, билле бишмәт һәм киң балаклы чалбар, башларына түбәтәй, аның өстеннән урамга чыкканда кырыйсыз күк киез эшләпә кияләр; сезонга карап, кара күн итекләрдән, галошлы ботинкалардан яки киез итектән йөриләр. Хатын-кызлар киеме киң җиңле күлмәктән һәм билләп тегелгән җиңсез озын кафтан — «корсет»тан гыйбарәт була. Кайтарма якалы билле бишмәтләр өске кием буларак кулланыла. Диагональ буйлап өчпочмак кебек бөкләнгән һәм үзенчәлекле рәвештә бәйләнә торган яулыклар көндәлек баш киеме санала. Бәйрәмнәрдә кызлар — такыя, яшь хатыннар калфак кияләр. Өлкән яшьтәге хатын-кызлар башларына тастар урыйлар. Кәләшнең туйда кия торган баш киеме ак яулык — кихчә, маңгай бәйләвече — битлек һәм япмадан (бильгинец) тора. Хатын-кызлар костюмын тәңкәләрдән һәм сәйләннән төрле бизәмәләр, бәйләнгән ак оеклар һәм йомшак күн башмаклар, ботинкалар яисә бәйрәмчә аяк киеме — чигүле сәхтиян читекләр тулыландыра. == Бәйрәмнәр == Мөселманнарның барлык дини бәйрәмнәре дә билгеләп үтелә. Язын «кызыл җомырка» («кызыл йомырка») көнен уздыралар, бу көнне йомыркалар буяп, балаларга өләшәләр. Яз һәм җәй көннәрендә болынга чыгып, бистәнең барлык халкы һәм рус кунаклары катнашында күмәк күңел ачулар оештырыла, русларның «Семик» бәйрәме вакытында исә кызлар өчен күңел ачулар уздырыла. Өйләнешү димләп оештырыла. Башта вәгъдәләшү, аннары кыз ярәшү үткәрелә; шуннан соң дус кызлар белән кыз озату кичәсе һәм егетнең дуслары белән җыелышу кичәсе уздырыла; никахлашу кәләш ягында, туй кияү йортында үтә. Туй йолалары арасында рус милли традицияләреннән алынганнары да аз түгел. == Әдәбият == * Козловский А.Д. Взгляд на историю Костромы, составленный трудами князя Александра Козловского. – М. : тип. Н. Степанова, 1840. – 203 с. * Материалы для статистики Костромской губернии / Под ред. В. Пирогова. Вып. IV. – Кострома: Костром. губ. стат. ком., 1881. – 401 с. * Скворцов Л. Материалы для истории г. Кос­тромы. Ч. 1. – Кострома: Губ. тип., 1913. – 364 с. == Чыганаклар == * Шарифуллина Ф.Л. Костромские татары. (Историко-этнографический очерк) // Этнологические исследования в Татарстане. Вып. II. – Казань: Институт истории АН РТ, 2008. – 188 с. *Регионы компактного проживания татар в Российской Федерации: справочник / Отв. ред. Л.М.Айнутдинова, Б.Л.Хамидуллин. – Казань: ОП «Институт татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ», 2016. – 336 с. == Моны да карагыз == * [[Кострома мәчете]] {{Татарлар}} {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} {{Tatar 4.0-2021}} [[Төркем:Татарлар]] [[Төркем:Кострома өлкәсе]] [[Төркем:Мишәрләр]] k50d3eaipkydmo9232l74zcqq10x2ff 6062518 6062515 2026-10-10T13:47:58Z Il Nur 6874 6062518 wikitext text/x-wiki {{Халык |халык = Кострома татарлары |Рәсем = |коммент = |үз аталышы = нугай татарлары (нугайлар) |гомуми сан =200 тирәсе (1996) |яшәү җире = [[Россия]], [[Кострома өлкәсе]] |үлеп беткән = |арх = |тел = [[Татар теле]], [[рус теле]] |раса = |дин = Ислам |тамырдаш = |бүтән халыкка керүе = [[Татарлар]] |кертә = |чыгуы = }} <small>{{мәгънәләр| Татарлар (мәгънәләр) }}</small> '''Кострома татарлары''' ({{lang-ru|романовские татары}}, үз аталышлары ''нугайлар'') — [[Кострома]]ның Чернореченск районында (элегрәк [[Подгорная татар бистәсе]]) яшәүче [[татарлар]]. [[Файл:Кострома мәчете.jpg|200px|thumb|right|[[Кострома мәчете]]]] == Таралышлары == Саннары 128 кеше ([[1762 ел]]), 525 кеше ([[1902 ел]]), як. 200 кеше ([[1996 ел]]). Телләре нигездә русча, ышанучылары [[сөнни мөселманнар]]. Романовтан (хәзерге [[Тутаев]]) [[1761 ел]]да [[Екатерина II]] әмере буенча куып чыгарылган [[йомышлы татарлар]]дан килеп чыкканнар. Телләре [[мишәр диалекты]]ның [[кострома сөйләше]]нә карый. Бу сөйләш бүгенге көндә юкка чыккан диярлек. Мәктәпләрдә 1917 елга кадәр әдәби татар теле укытыласа, замандашлары әйтүенчә, 1880 елларда Кострома татарларында сөйләм теле татар теленә караганда күбрәк рус теле булган. Аларның күбесе туган телләрендә хаталы һәм кыен сөйләшкән. Рус сөйләме исә чагыштырмача яхшырак һәм ешрак ишетелгән, бигрәк тә ирләр арасында. Үсеп килүче буын да, мәктәпләрдә татар әдәби телен укытуга карамастан, аны начар белгән.<ref>[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref> == Тарихлары == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> 1628 елда патша Михаил Федоровичка һәм патриарх Филарет Никитичка «Мәскәүдә һәм шәһәрләрдә чит динле һәм чукындырылмаган кешеләргә православие христианнары хезмәт итә, һәм теге православие христианнарына чит дин кешеләре тарафыннан кысанлык һәм мәсхәрәләү бар, һәм күпләр тәүбә итмичә, рухани аталарсыз үләләр, бөек Ураза һәм башка уразаларда ит ашыйлар», дигән шикаятьләр килеп ирешә. Патша белән патриарх, эшне өйрәнгәннән соң, мондый карар кабул итәләр: «чукынмаган кешеләрдән православ христианнарны йортларыннан алырга, һәм моннан ары ул православ христианнарга, чукынмаган кешеләр йортларында яшәргә кушмыйлар, бу христиан җаннарын мәсхәрә итмәсеннәр һәм тәүбә итмичә үлмәсеннәр өчен» диелә.<ref name="КК" /> Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Башта рус патшалары икътисади чаралар белән эш иткән. Әйтик, патша Федор Алексеевичның 1680 елның 21 маендагы "Романов морзаларына һәм татарларына христиан динен кабул иткән өчен төрле монарх мәрхәмәтләре турында"гы указы чыгара. Ә аңарчы патша Алексей Михайлович теләсә нинди сылтау белән рус алпавытлары яки крестьяннарының җирләрен татарларга бирүне яки сатуны тыйган.<ref name="КК" /> Петр патша көчләү чараларын да куллана башлый, чукынырга теләмәгән нугайларның җирләрен казнага алып киткәннәр. 1712 елда Петр I поместье гаскәрләрен бетерә һәм Көнбатыш үрнәге буенча рус армиясен төзи башлый. Татарларга, аерым гаскәр буларак, бу армиядә урын булмый. Шуңа күрә татар бүлекчәләре юкка чыгарыла, ә кенәзләр, морзалар һәм йомышлы татарлар үз урыннарын югалта башлый. Петр I 1713 елның 13 ноябрендә чукынмаган морзалардан утарларын һәм бәйле кешеләрен ярты ел эчендә алырга боера. Элекке диннәрен саклап калган татар морзалары һәм йомышлы татарлар Петр I Указы белән кораблар өчен урманнар кисү һәм ташу өчен мобилизацияләнәләр, шул ук вакытта, җан башына салым түләүдән азат ителәләр. Петр I-дән соң да татар морзаларының хәле начараюын дәвам итә.Татар морзалары казна крестьяннары сословиесенә кертеләләр һәм алга таба алараг җан башына салым салалар.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. Кострома янында Тауасты Татар бистәсе барлыкка килә. Кострома татарлары («романовские», «нугай») Идел буе‑Урал татарларының аерым этнографик төркемен тәшкил иткәннәр. Кострома татарлары күбесе: Булатовлар, Бильгилдиевләр, Мөхәммәтовлар, Мәмәтовлар, Йосыповлар дворянлык дәрәҗәсенә ия була һәм хәрби хезмәтләре өчен бүләк итеп бирелгән бик зур поместьелар һәм вотчиналарны кулларында тоталар. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә — Татар бистәсенә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була; 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург шәһәрләреннән күченүчеләр хисабына арткан. 1780 елдан Костромада мәчет эшләгән (1930 елга кадәр). 1866 елда Казан сәүдәгәре И. И. Апаков катнашында мәдрәсә төзелә. Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли. Хәзерге көнгә кадәр Кострома татарлары үзләрен татарлар дип саныйлар һәм җирле этник үзаңны саклыйлар, милли мәдәнияткә, телгә, ислам диненә карата зур ихтирам күрсәтәләр. Костромада укучыларны татар халкының тарихы, традицион рухи һәм матди мәдәнияте, хәзерге тормышның төрле өлкәләрендә ирешкән казанышлары белән таныштырып баручы «Ислам» газетасы чыгып килә. == Шөгыльләре == XIX йөздә — XX йөз башында Кострома татарларының төп шөгыле игенчелек була, өстәмә рәвештә балык тоту, кеше, йөк ташу, кымыз җитештерү һәм аны сату белән дә шөгыльләнәләр; ирләр шулай ук пароходларда эшчеләр, лоцманнар, капитаннар булып ялланалар, юлаучылар йортлары тоталар, атлар белән сату итәләр; хатын-кызлар, гадәттә, җепләр, баулар кебек вак товарлар сата. XX йөзгә кадәр Кострома татарларында мәктәп, мәдрәсәләр эшли, 1880 елларда ук инде аларның сөйләм теле рус теле булуга да карамастан, укыту татар телендә алып барыла. Туган телнең саклануына Касыйм һәм Казаннан татарлар килү булышлык итә: алардан дин әһелләре, укытучылар чакырыла, кәләшләр алына. == Йорт-җир == XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет тора, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70 тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп китә. Ике яклы өйалды белән тоташкан ак һәм кара өйләр өстенлек итә. Ак өй гомумшәһәр көнкүрешенә хас җиһазлар һәм предметлардан (буфет, шкаф, диван, кәнәфи, урындык, көзге, пәрдәләр, чынаяк кирпеч белән тышланган мич яисә голландка) тора. Кара өй кухня буларак хезмәт итә һәм традицион рәвештә корыла: анда икмәк пешерә торган рус миче салына, тик аның казаны да була (элегрәк мич биек булмый һәм йортның уртасына урнаштырыла). Ишек өстенә сәндерә корыла, ишек каршына киң сәке, стена буйлап ян сәкеләр (эскәмияләр), сандыклар куела. Өйнең почмакларына, стеналарына тукылган сөлгеләр эленә, идәнгә кулдан сугылган паласлар җәелә. Утарларда, тораклардан тыш, хуҗалык корылмалары — амбар, ат абзары, лапас, кар базы була; яшелчә бакчасы артында ак мунча урнаштырыла. == Кием-салым == Кострома татарлары киеме озак вакытлар милли колоритны саклап килә: ир-атлар утыртма якалы күлмәк, жилет, билле бишмәт һәм киң балаклы чалбар, башларына түбәтәй, аның өстеннән урамга чыкканда кырыйсыз күк киез эшләпә кияләр; сезонга карап, кара күн итекләрдән, галошлы ботинкалардан яки киез итектән йөриләр. Хатын-кызлар киеме киң җиңле күлмәктән һәм билләп тегелгән җиңсез озын кафтан — «корсет»тан гыйбарәт була. Кайтарма якалы билле бишмәтләр өске кием буларак кулланыла. Диагональ буйлап өчпочмак кебек бөкләнгән һәм үзенчәлекле рәвештә бәйләнә торган яулыклар көндәлек баш киеме санала. Бәйрәмнәрдә кызлар — такыя, яшь хатыннар калфак кияләр. Өлкән яшьтәге хатын-кызлар башларына тастар урыйлар. Кәләшнең туйда кия торган баш киеме ак яулык — кихчә, маңгай бәйләвече — битлек һәм япмадан (бильгинец) тора. Хатын-кызлар костюмын тәңкәләрдән һәм сәйләннән төрле бизәмәләр, бәйләнгән ак оеклар һәм йомшак күн башмаклар, ботинкалар яисә бәйрәмчә аяк киеме — чигүле сәхтиян читекләр тулыландыра. == Бәйрәмнәр == Мөселманнарның барлык дини бәйрәмнәре дә билгеләп үтелә. Язын «кызыл җомырка» («кызыл йомырка») көнен уздыралар, бу көнне йомыркалар буяп, балаларга өләшәләр. Яз һәм җәй көннәрендә болынга чыгып, бистәнең барлык халкы һәм рус кунаклары катнашында күмәк күңел ачулар оештырыла, русларның «Семик» бәйрәме вакытында исә кызлар өчен күңел ачулар уздырыла. Өйләнешү димләп оештырыла. Башта вәгъдәләшү, аннары кыз ярәшү үткәрелә; шуннан соң дус кызлар белән кыз озату кичәсе һәм егетнең дуслары белән җыелышу кичәсе уздырыла; никахлашу кәләш ягында, туй кияү йортында үтә. Туй йолалары арасында рус милли традицияләреннән алынганнары да аз түгел. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * Шарифуллина Ф.Л. Костромские татары. (Историко-этнографический очерк) // Этнологические исследования в Татарстане. Вып. II. – Казань: Институт истории АН РТ, 2008. – 188 с. *Регионы компактного проживания татар в Российской Федерации: справочник / Отв. ред. Л.М.Айнутдинова, Б.Л.Хамидуллин. – Казань: ОП «Институт татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ», 2016. – 336 с. == Әдәбият == * Козловский А.Д. Взгляд на историю Костромы, составленный трудами князя Александра Козловского. – М. : тип. Н. Степанова, 1840. – 203 с. * Материалы для статистики Костромской губернии / Под ред. В. Пирогова. Вып. IV. – Кострома: Костром. губ. стат. ком., 1881. – 401 с. * Скворцов Л. Материалы для истории г. Кос­тромы. Ч. 1. – Кострома: Губ. тип., 1913. – 364 с. {{Татарлар}} {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} {{Tatar 4.0-2021}} [[Төркем:Татарлар]] [[Төркем:Кострома өлкәсе]] [[Төркем:Мишәрләр]] k1hnimdijgvk9ynb8u1vvhu9h1fw7gb 0 27101 6062580 6002515 2026-10-10T22:45:20Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062580 wikitext text/x-wiki {{ТП-Россия |халәт = Авыл |татар исеме = Җиримҗи |чын исем = |чын исем = |герб = |байрак = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |район харитасы = |ил харитасы зурлыгы = |төбәк харитасы зурлыгы = |район харитасы зурлыгы = |төбәк = Башкортстан |төбәк җәдвәлдә = Башкортстан |район төре = |район = Тәтешле районы{{!}}Башкортстанның Тәтешле районы |район җәдвәлдә = Тәтешле районы |җирлек төре = Авыл җирлеге |җирлек = |җирлек җәдвәлдә = |эчке бүленеш = |башлык = |нигезләнү елы = |беренче язма искә алу = |элекке исемнәр = |бирле = |мәйдан = |ТП үзәге биеклеге = |халык саны = 196 |исәп елы = 2010 |тыгызлык = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |почта индексы = 452832 |сәгать кушагы = +6 |почта индекслары = |телефон коды = |санлы идентификатор = 80250810004 |Commons та төркем = |сайт = }}'''Җиримҗи''' — [[Башкортстан]]ның [[Тәтешле районы]]нда урнашкан татар авылы. [[БөтенРоссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 196 кешенең яшәве мәгълүм. == Демография == {{ХСВМ||Таблица}} == Авыл белән бәйле шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1071231. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1905" | 1905 | ''[[:d:Q107192786|Сәлимов Карам Сәлим улы]]'' | | | | data-sort-value="1942" | 1942-07-27 | ''[[:d:Q4091591|Bolshaya Polyana]]'' |} {{Wikidata list end}} {{Wikidata list|sparql=SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel WHERE { ?item (wdt:P19|wdt:P551|wdt:P20|wdt:P937) wd:Q1071231. } |columns=label |sort=label |autolist=fallback |row_template=subst:Wikidata list/Тамгалы исемлек |skip_table=1 |col_count=3 }} * ''[[:d:Q107192786|Сәлимов Карам Сәлим улы]]'' {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{Искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы]. {{Тәтешле районы}} [[Төркем:Башкортстан авыллары]] {{Bashkir-geo-stub}} agxi0mz7vyubi5f6sxv5eq4zzddar7v 0 39969 6062600 6003343 2026-10-11T08:29:17Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062600 wikitext text/x-wiki {{ТП |халәт = село |татар исеме = Урта Тигәнәле |чын исем = Урта Тигәнәле |ил = Россия |герб = |байрак = |герб киңлеге = |байрак киңлеге = |lat_deg = 55 |lat_min = 9 |lat_sec = 36 |lon_deg = 50 |lon_min = 11 |lon_sec = 24 |CoordAddon = type:city(17800)_region:RU |CoordScale = 250000 |ЯндексХарита = |ил харитасы зурлыгы =300 |төбәк харитасы зурлыгы =300 |район харитасы зурлыгы =250 |төбәк төре = Республика |төбәк = Татарстан |төбәк җәдвәлдә = Татарстан |район төре = муниципаль район |район = Алексеевск районы |район җәдвәлдә= |җәмгыять төре= |җәмгыять = |җәмгыять таблицада = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |эчке бүленеш = |башлык төре = |башлык = |нигезләү датасы = |беренче телгә алу = |элеккеге исемнәр = |мәйдан = |биеклек төре = |ТП мәркәзе биеклеге = |климат = dfb — дымлы континенталь |рәсми тел = |халык саны = 601 |исәп елы = 2010 |халык тыгызлыгы = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |сәгать кушагы = +3 |DST = |телефон коды = |почта индексы = 422912 |почта индекслары = |автомобиль коды = 16, 116 |Commons-та төркем = |сайт = |сайт теле = |сайт теле2 = |сайт теле3 = |сайт теле4 = |сайт теле5 = |add1n = |add1 = |add2n = Русча топонимы |add2 = Средние Тиганы |add3n = |add3 = | add3n = ОКАТО | add3 = 92206000049 | add4n = ОКТМО | add4 = 92606480101 }} '''Урта Тигәнәле''' — [[Татарстан Республикасы]]ның [[Алексеевск районы]]ндагы авыл. Урта Тигәнәле [[Әләски|район үзәгеннән]] 18 чакрым ераклыкта утырган. == Географиясе == Урта Тигәнәле Татарстанның башкаласы [[Казан]]нан көньяк-көнчыгышка таба 98 чакрым, ә район үзәге Алексеевскидан көньяк-көнчыгышка таба 17 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == [[Климат]] == {{temperatura12-y-cyrillic|-10.9|-10.9|-5.8|4.5|13.4|18.5|20.4|17.8|12.1|4.4|-4.8|-10.2|4.0}} Климат уртача континенталь. [[Кёппен климатлар классификация|Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе]] буенча климатның коды: Dfb<ref>[http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm#data World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna]</ref>. Уртача еллык һава температурасы 4.0&nbsp;°C.<ref>[http://www.retscreen.net NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International]</ref> == Халык саны == 2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 519 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән: [[татарлар]] — 96.72%, башка халыклар — 3.28%<ref name=16t />. == Авыл белән бәйле шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q18801892. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1893" | 1893-09-17 | [[Шәфигулла Бикчурин]] | [[Казан дәүләт медицина университеты]] | | | data-sort-value="1961" | 1961-04-30 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-05-15 | [[Мөбарәк Батталов]] | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q16003954|гобойчы]]''<br/>''[[:d:Q81759238|музыка укытучысы]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-12-08 | [[Казан]] |- | | [[Искәндәр Галимов (1960)]] | | | | | [[Камчатка крае]]<br/>[[Петропавловск-Камчатский]] |} {{Wikidata list end}} {{Wikidata list|sparql=SELECT DISTINCT ?item ?itemLabel WHERE { ?item (wdt:P19|wdt:P551|wdt:P20|wdt:P937) wd:Q18801892. } |columns=label |sort=label |autolist=fallback |row_template=subst:Wikidata list/Тамгалы исемлек |skip_table=1 |col_count=3 }} * [[Искәндәр Галимов (1960)]] * [[Мөбарәк Батталов]] * [[Шәфигулла Бикчурин]] {{Wikidata list end}} * [[Искәндәр Галимов (1960)|Искәндәр Нургаләм улы Галимов]] (1960—2022), укытучы, мәктәп директоры, [[Яр Чаллының Үзәк районы]] башлыгы (2012-2022 елларда). == Искәрмәләр == {{Reflist}} == Чыганаклар == * Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ. == Шулай ук карагыз == * [[Зур Тигәнәле]] (Зур Тигәнәле, Урта Тигәнәле һәм Тубән Тигәнәле авыллары [[тарих]]ы) {{Алексеевск районы}} 79vs1c84kby22rbc7rnor8fcyucgxv7 0 44671 6062588 6038207 2026-10-11T01:54:44Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062588 wikitext text/x-wiki {{УК}}{{commonscat|Institute of Language, Literature and Art named after Galimzhan Ibrahimov}} '''Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты''' ({{lang-ru|Институт языка, литературы и искусства имени Галимджана Ибрагимова Академии наук Республики Татарстан}}, {{lang-en|Republic of Tatarstan Academy of Sciences Galimcan İbrahimov Institute of Language, Literature, and Art}}) — [[татар теле]] [[тел регуляторы|регуляторы]], [[татар әдәбияты]] һәм [[татар сәнгате|сәнгате]] буенча дөньяның төп фәнни белем үзәге. [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе]]нең әйдәүче [[фәнни тикшеренү]] үзәкләренең бере. Институтта татар теленең тарихы һәм хәзерге вәзгыяте, [[күптеллелек|икетеллелек]], татар әдәбияты тарихы һәм башка халык әдәбиятлары белән бәйләнеше, [[текстология]] һәм [[археография]], татар [[халык иҗаты|халык авыз иҗаты]], [[татар театры|театр]], рәсем, [[Татар профессиональ музыкасы|музыка сәнгатенең]] актуаль проблемалары тирәнтен өйрәнелә. ==Тарих== [[ТАССР]] Халык комиссарлары советының 16.04.1937 карары нигезендә, [[Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы|ТАССР Халык мәгарифе комиссариаты]] тарафыннан 23.08.1939 оештырыла башлый, 4.10.1939 приказы нигезендә рәсми булдырыла. Эшен ''ТАССР Халык комиссарлары советы буендагы Татар теле һәм әдәбияты фәнни-тикшеренү институты'' буларак башлый<ref>{{cite web|url=http://tatar-inform.tatar/news/2017/02/28/135810/|title=Татарстандагы кебек телләрне саклау программалары БДБ илләрендә дә юк - Ким Миңнуллин|publisher=[[Татар-информ]]|author=Рәмис Латыйпов|date=28.02.2017|accessdate=[[2017 ел]]ның [[28 февраль]] көне|archivedate=2017-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170228230017/http://tatar-inform.tatar/news/2017/02/28/135810/}}</ref>. 1941 елның февралендә ''Тел, әдәбият һәм тарих татар фәнни-тикшеренү институты'' статусын ала. Институт бүлекләрендә хезмәт итүче бөтен галимнәрнең уртак бурычы булып яңа концепция буенча татар халкының дөрес һәм тулы тарихын язу эше тора. ТӘСИ [[Бөек Ватан сугышы]]на кадәр 5 бүлектән тора: әдәбият, халык авыз иҗаты, [[татар теле]], [[рус теле]] һәм тарих. [[1961 ел]]ны тарих бүлегеннән археология һәм этнография бүлекләре аерылып чыга, [[1968 ел]]ны сәнгать бүлеге, [[1975 ел]]ны иҗтимагый фикер бүлеге оештырыла. 1945 елдан — {{тәрҗемә ителмәгән 5|ССРБ Фәннәр академиясе|СССР Фәннәр академиясенең|ru|Академия наук СССР}} Казан филиалы, 1991 елдан — [[Россия фәннәр академиясенең Казан фәнни үзәге]]нә, 1993 елдан —[[ТР ФА]] нә керә. 1967 елдан [[Галимҗан Ибраһимов]] исемен йөртә. 1973 елдан — ''Тел, әдәбият һәм тарих институты''на үзгәртелә. Үзгәртеп кору елларында институтның киләчәге яңадан карала, үсеш планына үзгәрешләр кертелә. Нәтиҗәдә, тел белеме бүлеге тел белеме һәм лексикология, лексикография бүлекләренә; археология һәм этнография бүлеге археология бүлеге һәм этнография бүлегенә; әдәбият бүлеге әдәбият бүлеге һәм кулъязмалар, текстология бүлегенә таркалалар. [[1988 ел]]ны яңа икътисад бүлеге, [[1990 ел]]ны тарих һәм мәдәни истәлекләр, татар энциклопедиясе бүлекләре ачыла. [[1988 ел]]дан башлап институтка Республика җитәкчелеге тарафыннан яңа эшчәнлек ‑ югары уку йортлары һәм фәнни-тикшеренү институтларында бара торган гуманитар фәннәр буенча тикшеренүләрне координацияләү, башка республикаларда, чит илләрдә яшәүче татар халкы проблемаларын өйрәнү бурычлары куела. [[1996 ел]]да тарих бүлеге нигезендә аерым [[Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты|Тарих институты]] оеша, ''Тел, әдәбият һәм сәнгать институты'' итеп үзгәртелә. == Бүген == Бүген Тел, әдәбият һәм сәнгать институтында 215 фәнни хезмәткәр эшли, тел, әдәбият һәм халык авыз иҗаты юнәлешләре буенча докторлык һәм кандидатлык диссертацияләре яклау советлары бар. ТӘСИ галимнәре [[гуманитар фәннәр]] үсеше, [[татар]] һәм [[Татарстан Республикасы]]ның башка халыклары милли рухы һәм мәдәнияты торгызылуына бик зур өлеш кертәләр. Институт [[Мәскәү]], [[Петербург]], [[Башкортстан]], чит ил ([[АКШ]], [[Төркия]], [[Казахстан]], [[Үзбәкстан]] һ.б.) галимнәре белән тыгыз элемтәдә тора. === Төзелеше === * дирекция Бүлекләр: # гомуми тел белеме # ареаль лингвистика # лексикография # әдәбият белеме # текстология # халык иҗаты # милли мәгариф # язма мирас үзәге # сәнгать белеме # нәшрият # фәнни китапханә == Шәхесләр == === Директорлар === # 1939–1939 — [[Миргали Нигъмәтуллин]] # 1939–1942 — [[Хәсән Шабанов]] # [[1942 ел|1942]]–1944 — [[Хәмит Ярми]] # [[1944 ел|1944]]–1953 — [[Мөхәммәт Гайнуллин]] # [[1953 ел|1953]]–1959 — [[Хәсән Хәйри]] # [[1959 ел|1959]]–1961 — [[Мөхәммәт Гайнуллин]] # [[1961 ел|1961]]–1963 — [[Камил Фасиев]] # [[1963 ел|1963]]–1982 — [[Мидхәт Мөхәррәмов]] # [[1982 ел|1982]]–1986 — [[Яхъя Абдуллин]] # [[1986 ел|1986]]–2000 — [[Мирфатыйх Зәкиев]] # [[2001 ел|2001]]–2006 — [[Нурмөхәммәт Хисамов]] # [[2006 ел|2006]]–2024 — [[Ким Миңнуллин]]<ref>''Рузилә Мөхәммәтова.'' [https://tatar-inform.tatar/news/kim-minnullin-tel-adabiyat-ham-sangat-instituty-direktory-vazifasynnan-kita-5889754 Ким Миңнуллин Тел, әдәбият һәм сәнгать институты директоры вазифасыннан китә.] [[Татар-информ]], 28.06.2024</ref> # [[2024 ел|2024]]–{{CURRENTYEAR}} — [[Илгиз Халиков]]<ref>[https://www.tatar-inform.ru/news/novym-direktorom-instituta-yazyka-literatury-i-iskusstva-stal-ilgiz-xalikov-5951706 Новым директором Института языка, литературы и искусства стал Ильгиз Халиков.] Татар-информ, 3.07.2024</ref> === Танылган хезмәткәрләре исемлеге === * ... {{notice|Түбәндәге автоматик килеш булдырылган исемлек бөтендөнья [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән шәхесләрнең эш урыннары турында мәгълүматка нигезләнә. Википедия очрагында кебек үк, бусы да хобби буларак үстерүче [[Википедия җәмгыяте|вики-волонтёрлар]]ның кызыгу-игътибарына бәйле, интернеттагы вандализм очраклары максаты да була ала — нәтиҗәдә [[Википедия:Җаваплылыктан баш тарту|тулылыгы һәм дөреслеге өчен җаваплылыгын үзенә алучы юк]]. [[Ярдәм:Башлаучыларга ярдәм|Викины үз кылыгызга алыгыз]], ''җитмәгән мәкаләләрне'' языгыз! Татар телле [[белем]] дөньясын үзләштерү, куллану, [[Википедия:Үстерү планы|баету һәм ныгытуга]] өлешегез өчен рәхмәтләр явып торсын үзегезгә.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q13207360. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p108/Q13207360/p580 |columns=p108/Q13207360/p580:башлау,p108/Q13207360/p582:тәмамлау,label:исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! исем ! туу датасы ! туу урыны ! уку йорты ! медиа ! үлем датасы |- | 1940 | | [[Мөхетдин Корбангалиев]] | data-sort-value="1873" | 1873-10-26<br/>1873-11-07 | [[Биектау (Әгерҗе районы)]] | [[Казан Татар укытучылар мәктәбе]] | [[:commons:Category:Muhitdin Kurbangaliev|Muhitdin Kurbangaliev]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-03 |- | 1963<br/>2010 | 1995<br/>2018 | [[Рифгать Әхмәтьянов]] | data-sort-value="1933" | 1933-07-10 | [[Турбаслы]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | | data-sort-value="2018" | 2018-10-11 |- | 1961 | 1989 | [[Галимҗан Ахунҗанов]] | data-sort-value="1925" | 1925-08-23 | [[Карман (Зәй районы)|Карман]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | data-sort-value="2002" | 2002-04-25 |- | | | [[Гамирҗан Дәүләтшин]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-12 | [[Сарман районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | 1963<br/>1968 | 1964<br/>1989 | [[Ильтани Илялова]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-08 | [[Екатеринбург]] | ''[[:d:Q4146801|Үзбәкстан дәүләт сәнгать институты]]''<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | |- | 2006<br/>1988 | 2024<br/>1996 | [[Ким Миңнуллин]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-04 | [[Шәммәт]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Kim Minnullin|Kim Minnullin]] | |- | 1972 | | [[Марсель Әхмәтҗанов]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-26 | [[Шөгер]] | [[Яңа Кенәр урта мәктәбе]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты | | data-sort-value="2025" | 2025-04-18 |- | 1966 | 1997 | [[Равил Фәхретдинов]] | data-sort-value="1937" | 1937-03-14 | [[Кариле]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | [[:commons:Category:Ravil Fakhrutdinov|Ravil Fakhrutdinov]] | data-sort-value="2014" | 2014-03-10 |- | 1962 | 1965 | [[Тәлгать Галиуллин]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-22 | [[Кычытканлы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Talgat Galiullin|Talgat Galiullin]] | |- | | | [[Фазыл Фасиев]] | data-sort-value="1925" | 1925-10-18 | [[Лениногорск районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2016" | 2016-10-29 |- | 1939 | 1941 | [[Хәсән Шабанов]] | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Мачали (Каменка районы)|Мачали]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | data-sort-value="1956" | 1956 |- | 1962 | | [[Искәндәр Абдуллин (1935)|Искәндәр Абдуллин]] | data-sort-value="1935" | 1935-10-22 | [[Олы Күлбаш]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | data-sort-value="1992" | 1992-10-23 |- | 1956 | No/unknown value | [[Илбарис Надиров|Илбарис Надыйров]] | data-sort-value="1925" | 1925-04-15 | [[Яңа Нәдер]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2009" | 2009-08-20 |- | 1974 | 1991 | [[Әнвәр Хәйри]] | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Шәрбән]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2014" | 2014-07-20 |- | 1939 | 1972 | [[Хәмит Ярми]] | data-sort-value="1904" | 1904-05-05 | [[Кырынкүл]] | [[Манчыл мәдрәсәсе]]<br/>[[Тубыл татар педагогия училищесы|Тубыл татар педагогия укуханәсе]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Hamit Yarmi|Hamit Yarmi]] | data-sort-value="1981" | 1981-10-30 |- | 1964 | No/unknown value | [[Флора Әхмәтова-Урманче]] | data-sort-value="1935" | 1935-05-23 | [[Күкрәнде]] | | [[:commons:Category:Flora Ahmetova-Urmanche|Flora Ahmetova-Urmanche]] | data-sort-value="2007" | 2007-10-16 |- | 1983 | 1985 | [[Фәридә Салитова]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-12 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | |- | | | [[Нәҗип Исмәгыйлев]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-30 | [[Үсәли]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4186375|Мәскәү читтән торулы халык сәнгать университеты]]'' | [[:commons:Category:Nazhip Nakkash|Nazhip Nakkash]] | |- | 1964 | | [[Флүрә Баязитова|Флера Баязитова]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-02 | [[Иске Салавыч]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | 2015 | 2018 | [[Рөстәм Галиуллин]] | data-sort-value="1987" | 1987-11-26 | [[Наласа]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | 1981 | 1996 | [[Дамир Исхаков]] | data-sort-value="1951" | 1951-12-11<br/>1952 | [[Шәмәрдән]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | [[:commons:Category:Damir Iskhakov|Damir Iskhakov]] | |- | | | [[Наҗия Борһанова]] | data-sort-value="1924" | 1924-11-12 | ''[[:d:Q30041157|Җәмәки]]'' | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | data-sort-value="2001" | 2001 |- | | | [[Фуат Вәлиев (1921)|Фуат Вәлиев]] | data-sort-value="1921" | 1921-05-15 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1741154|Киев милли төзелеш һәм архитектура университеты]]'' | [[:commons:Category:Fuad Valeev|Fuad Valeev]] | data-sort-value="1984" | 1984-10-11 |- | 1976 | 2004 | [[Гүзәл Вәлиева-Сөләйманова]] | data-sort-value="1952" | 1952-01-02 | [[Казан]] | [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | [[:commons:Category:Guzel Valeeva-Suleymanova|Guzel Valeeva-Suleymanova]] | |- | 1993 | 2004 | [[Мәлик Хәйруллин]] | data-sort-value="1940" | 1940-12-01 | [[Кошман]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Кошман төп мәктәбе|Әбрар Сәгыйди исемендәге Кошман төп гомуми белем бирү мәктәбе]]<br/>[[Олы Кайбыч урта мәктәбе|Олы Кайбыч урта гомуми белем бирү мәктәбе - цифрлы һәм гуманитар профильле белем бирү үзәге]] | | data-sort-value="2025" | 2025-02-09 |- | 1984 | 2007 | [[Геннадий Макаров (1952)|Геннадий Макаров]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-21 | [[Әлмәт]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | [[:commons:Category:Gennady Mikhaylovich Makarov|Gennady Mikhaylovich Makarov]] | |- | 1967 | 1996 | [[Евгений Казаков]] | data-sort-value="1934" | 1934-10-22 | ''[[:d:Q4100355|Бутурлино]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2026" | 2026-08-11 |- | 1972 | 1996 | [[Фаяз Хуҗин]] | data-sort-value="1951" | 1951-08-01 | [[Карман (Зәй районы)|Карман]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | [[:commons:Category:Fayaz Huzin|Fayaz Huzin]] | data-sort-value="2026" | 2026-06-14 |- | 1951 | 1982 | [[Мидхәт Мөхәррәмов]] | data-sort-value="1922" | 1922-04-27 | [[Җиргән]] | ''[[:d:Q65153655|Ҡазан юридик институты]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-03-07 |- | 1990 | 1997 | [[Радик Салихов (1965)|Радик Салихов]] | data-sort-value="1965" | 1965-04-10 | [[Мамадыш районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Radik Salihov|Radik Salihov]] | |- | | | [[Назыйм Ханзафаров]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-12 | [[Олы Кайбыч]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Nazym Hanzafarov|Nazym Hanzafarov]] | data-sort-value="2023" | 2023-12-31 |- | | | [[Илдус Заһидуллин]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-01 | [[Яңгул (Татарстан)|Яңгул]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | | [[Азат Ахунов]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-02 | [[Казан]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты | | |- | 2015 | | [[Венер Усманов]] | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Бакча (Стәрлебаш районы)|Бакча]] | [[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | [[Рауза Солтанова]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-15 | [[Түке]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты|Нижгар ил телбелем үнивирситите]] | [[:commons:Category:Rauza Sultanova|Rauza Sultanova]] | |- | | | [[Илһам Гомәров]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-24 | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | | [[Айсылу Башкурова-Садыйкова]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-27 | [[Кызыл Октябрь районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | | [[Зөфәр Рәмиев|Рәмиев Зөфәр Зәйни улы]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-25 | [[Уразлы (Кама Тамагы районы)]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Zufar Rameev|Zufar Rameev]] | |- | | | ''[[:d:Q113682044|Александр Григорьев]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Олы Саурыш]] | ''[[:d:Q50798202|Казан укытучылар семинариясе]]''<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | data-sort-value="1948" | 1948 |- | 1963 | 1997 | [[Пётр Старостин]] | data-sort-value="1936" | 1936-07-24 | ''[[:d:Q24072187|Пӱнчэҥер (Марий Тӱрек кундем)]]'' | ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-07-03 |- | | | [[Динә Вәлиева]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-14 | [[Казан]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | [[:commons:Category:Dina Valeeva|Dina Valeeva]] | data-sort-value="2025" | 2025-08-04 |- | 1979 | 1996 | [[Әлфия Галләмова (1955)|Әлфия Галләмова]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-09 | [[Дятьково|Дәтково]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Alfiya Gallyamova|Alfiya Gallyamova]] | |- | 1974 | | [[Рөстәм Габәшев]] | data-sort-value="1941" | 1941-05-10 | [[Уфа]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2010" | 2010-01-02 |- | 2024-07-03 | | [[Илгиз Халиков]] | data-sort-value="1983" | 1983-08-27 | [[Стәрлебаш]] | [[Уфа фән һәм технологияләр университетының Стәрлетамак филиалы]]<br/>Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты<br/>[[ТИСБИ]] | [[:commons:Category:Ilgiz Khalikov|Ilgiz Khalikov]] | |- | 1981 | 1991 | [[Рәсимә Шәмсетдинова]] | data-sort-value="1954" | 1954-12-15 | [[Мүлмә]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | 1977 | | [[Әнисә Алиева]] | data-sort-value="1952" | 1952-09-29 | [[Кече Чынлы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | | [[Наилә Әлмиева]] | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Казан]] | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q138752659|Рәүфә Уразманова]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-22 | [[Можга]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2026" | 2026-08-20 |- | | | [[Альбина Гайнетдинова]] | data-sort-value="1967" | 1967-12-04 | [[Яңа Сәфәр (Мөслим районы)|Яңа Сәфәр]] | [[Бөгелмә педагогия укуханәсе]]<br/>[[Казан федераль университетының Алабуга институты]] | | |- | 1951 | 1962 | ''[[:d:Q141193572|Гаян Әмиров]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-02-23 | [[Бабай (Мишкә районы)|Бабай]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | data-sort-value="1993" | 1993-02-01 |- | 1961 | 1995 | ''[[:d:Q141194161|Мөгафә Мөхәммәдиев]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-01-07 | [[Вәскин]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | data-sort-value="1995" | 1995-06-04 |- | 1958 | 1986 | ''[[:d:Q141194608|Шифа Ханбикова]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-12-05 | [[Габдрахман (Әлмәт районы)|Габдрахман]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | data-sort-value="2008" | 2008-04-09 |- | 1951 | 2000 | ''[[:d:Q141194916|Фәтхия Газизова]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-25 | [[Бәйрәкәтамак]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q141195443|Солтания Вахитова]]'' | data-sort-value="1930" | 1930 | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="1996" | 1996 |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * [http://www.belem.ru/tatar-tele/vuz-tat/33________.html Татарстан Фәннәр академиясенең Тел, әдәбият һәм сәнгать институты] == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Шулай ук карагыз == *[[Татар халык иҗаты бүлеге (ТӘһСИ)]] {{Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе}} [[Төркем:Казанның фәнни институтлары]] [[Төркем:Фәнни-тикшеренү институтлар]] [[Төркем:Галимҗан Ибраһимов хөрмәтенә аталган объектлар]] [[Төркем:Татар телле оешмалар]] [[Төркем:Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] [[Төркем:Татарстан Фәннәр академиясе институтлары]] 0v5dy6nbypjvnbcljbbwchizjco13fr 0 46354 6062589 6002817 2026-10-11T02:05:33Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062589 wikitext text/x-wiki {{ТП-Россия |халәт = Авыл |татар исеме = Мәкъсүт |чын исем = |чын исем = |герб = |байрак = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |район харитасы = |ил харитасы зурлыгы = |төбәк харитасы зурлыгы = |район харитасы зурлыгы = |төбәк = Башкортстан |төбәк җәдвәлдә = Башкортстан |район төре = |район = Җылаер районы{{!}}Башкортстанның Җылаер районы |район җәдвәлдә = Җылаер районы |җирлек төре = Авыл җирлеге |җирлек = |җирлек җәдвәлдә = |эчке бүленеш = |башлык = |нигезләнү елы = |беренче язма искә алу = |элекке исемнәр = |бирле = |мәйдан = |ТП үзәге биеклеге = |халык саны = 83 |исәп елы = 2010 |тыгызлык = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |почта индексы = 453696 |сәгать кушагы = +6 |почта индекслары = |телефон коды = |санлы идентификатор = 80227823004 |Commons та төркем = |сайт = }} '''Мәкъсүт''' — [[Башкортстан]]ның [[Җылаер районы]]нда урнашкан авыл. == Демография == Халык саны динамикасы: {| class="wikitable" style="text-align: center; width:200px;" class=bright; |--- class='bright' ! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref> !! [[2009]]<ref name='белешмә'/> !! [[2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Башкортстан Җөмһүрияте торак нокталары буенча халык саны |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-04-15 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref> |--- class='bright' | 131 || 93 || 83 |} [[Бөтенроссия халык санын алу, 2010|2010 ел җанисәбен алу]] буенча биредә 83 кешенең яшәве мәгълүм.<ref name="башстат"/> == Күренекле шәхесләре == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1062092. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1911" | 1911-01-03 | [[Зәбихулла Искужин]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[галим]] | | data-sort-value="1936" | 1936-11-11 | [[Казан]] |- | data-sort-value="1925" | 1925-12-08 | ''[[:d:Q111142754|Бикбулатов Шәһит Хәйбулла улы]]'' | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q4274100|Магнитогорск дәүләт университеты]]''<br/>[[Башкорт дәүләт университеты]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-16 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1936" | 1936-08-08 | [[Фәрит Бикбулатов]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[җырчы]] | | data-sort-value="2016" | 2016-11-25 | [[Уфа]] |} {{Wikidata list end}} * [[Зәбихулла Искужин]] (шулай ук Зәбих Газим улы; 1911-1936) — галим һәм публицист. == Искәрмәләр == {{Искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [http://www.asmo-rb.ru Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы]. {{Җылаер районы}} [[Төркем:Башкортстан авыллары]] {{Bashkir-geo-stub}} jdsx6vj7qkw1loh4y9q42ghldnzs1iu 0 51321 6062617 2410192 2026-10-11T09:55:56Z ~2026-52585-26 62771 /* */ 6062617 wikitext text/x-wiki {{Тарихи дәүләт |исеме = Византия империясе |үзисеме = {{lang-lat|Imperium Romanum}} <br /> {{lang-el|Βασιλεία Ῥωμαίων}} |статус = Империя |гимн = |байрак = Byzantine imperial flag, 14th century.svg |байрак тасвирламасы = Палеолог династиясенең байрагы |герб = Byzantine Palaiologos Eagle.svg |герб тасвирламасы = Палеолог династиянең гербы |карта = Byzantine Empire animated.gif |тасвирлама = Византия империясенең чикләр үзгәрешләре |p1 = Рим империясе |flag_p1 = Vexilloid of the Roman Empire.svg |барлыкка килгән = [[395 ел]] |юкка чыккан = [[1453 ел]] |s1 = Госман империясе |flag_s1 = Ottoman Flag.svg |шигарь = |башкала = Константинополь |шәһәрләр = |тел = [[латин теле]], [[византия теле]] |валюта = [[солид]], [[Византия акчасы]], [[дукат]] |өстәмә параметр = |параметрның эчтәлеге} = |мәйдан = 4 500 000 км² ([[VI гасыр]]да) |халык = 35 000 000 ([[VI гасыр]]да) |идарә итү төре = [[монархия]] |нәсел = |идарәчеләр титулы = |идарәче1 = |идарәче еллары1 = |идарәчеләр титулы2 = |идарәче2 = |идарәче еллары2 = |идарәчеләр титулы3 = |идарәче3 = |идарәче еллары3 = |идарәчеләр титулы4 = |идарәче4 = |идарәче еллары4 = |идарәчеләр титулы5 = |идарәче5 = |идарәче еллары5 = |идарәчеләр титулы6 = |идарәче6 = |идарәче еллары6 = |религия = [[православие]] |өстәмә параметр1 = |параметрның эчтәлеге1 = |Этап1 = <!-- өстәргә кирәк --> |Дата1 = |Ел1 = |Этап2 = |Дата2 = |Ел2 = |Этап3 = |Дата3 = |Ел3 = |Этап4 = |Дата4 = |Ел4 = |Этап5 = |Дата5 = |Ел5 = |Этап6 = |Дата6 = |Ел6 = |Этап7 = |Дата7 = |Ел7 = |Этап8 = |Дата8 = |Ел8 = |Этап9 = |Дата9 = |Ел9 = |Этап10 = |Дата10 = |Ел10 = |Этап11 = |Дата11 = |Ел11 = |өстәмә параметр2 = |параметрның эчтәлеге2 = |до = |д1 = |д2 = |д3 = |д4 = |д5 = |д6 = |д7 = |аннан соң = |п1 = |п2 = |п3 = |п4 = |п5 = |п6 = |п7 = |искәрмә = }} '''Византи́я империясе, Византи́я, Көнчыгыш Рим империясе''' — [[урта гасырлар]] вакытында бүгенге [[Балкан]] дәүләтләре һәм [[Төркия]] җирендә урнашкан [[тарихи дәүләт]]. [[395 ел]]да '''Көнчыгыш Рим империясе''' исемен алып, [[Рим империясе]]ннән бәйсезлек алды. Башкаласы — Константинополь (хәзерге [[Истанбул]]). Византия дәүләте [[Рим империясе]]ннән дини каршылыклар пәйда булу сәбәпле аерылып чыга. Византиянең рәсми дине — [[православие]], христианлыкның көнчыгыш тармагы. [[11 гасыр]] буе хариталарда яшәп, [[1204 ел]]да 5нче [[тәре походлары|тәре походы]] нәтиҗәсендә рәсми рәвештә юкка чыгарыла һәм берничә дәүләткә бүленә, ләкин [[1261 ел]]да [[Алексей Стратигопул]] юлбашчылыгында беразга торгызыла. [[1453 ел]]ында Константинополь [[Госман империясе|госманнар]] тарафыннан яулап ала һәм империя тулысынча юк ителә. {{rq|stub}} [[Төркем:Византия]] [[Төркем:Рим империясе]] [[Төркем:Госман империясе]] [[Төркем:Тарихи дәүләтләр]] kzf4hyymwkhjvs667u4tdk80i5fbmcd 0 166803 6062565 5980286 2026-10-10T18:32:19Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062565 wikitext text/x-wiki {{УК}} [[Файл:Минзәлә ПК 1.jpg|250px|thumb|right|Көллият бинасы]] '''Минзәлә педагогика көллияте''' ([[Муса Җәлил]] исемендәге Минзәлә педагогика көллияте) — [[Татарстан]]ның [[Минзәлә]] [[шәһәр]]ендә урнашкан махсус урта һөнәри белем бирүче автоном дәүләт уку йорты. [[1932 ел]]да оештырылган. Махсус урта белемле укытучылар, тәрбиячеләр әзерләү, белем күтәрү, өстәмә белем бирү буенча махсуслашкан. ==Тарих== Минзәлә педагогия училищесы (''хәзерге статусы — көллият'') — [[Татарстан]]ның өлкән уку йортларыннан берсе. [[1932 ел]]ның 1 сентябрендә [[Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы|ТАССР халык мәгарифе комиссариаты]] тарафыннан башлангыч сыйныфларда [[укытучы]]лар әзерләү максатында оештырылган. === Бөек Ватан сугышы еллары=== [[Бөек Ватан сугышы]] [[ел]]ларында укуханә үз бинасыннан күчерелә. Бинага эвакуацияләнгән [[Мәскәү]] хәрби-сәяси училищесы урнаша. * 07.11.1941—01.01.1942 кыска сроклы хәрби-сәяси курсларда [[татар]] [[шагыйрь|шагыйре]] [[Муса Җәлил]] укып, сәяси җитәкче (''өлкән политрук'') дәрәҗәсе ала. * Әлеге фактка нигезләнеп, [[1970 ел]]да укуханәдә [[Муса Җәлил]] [[музей|музее]] ачыла.<ref>[http://menzpk.ucoz.ru/index/muzej_musy_dzhalilja/0-22 Көллият сайтының «Безнең тарих. М. Җәлил музее» бүлегендә]</ref> === Үзгәртүләр === * [[1965 ел]]да уку йортында икенче бүлек — мәктәпкәчә оешмалар тәрбиячеләре әзерләү бүлеге ачыла ([[1978 ел]]да ябыла). * [[1971 ел]]да өченче бүлек — [[хезмәт]] һәм сызым укытучылары әзерләүче бүлек ачыла. * [[1995]] РФ мәгариф министрлыгы боерыгы<ref>РФ мәгариф министрлыгы боерыгы №294 07.06.1995</ref> белән Минзәлә педагогия училищесы Минзәлә педагогика көллияте итеп үзгәртелә. * [[2010]] ТР министрлар кабинеты карары<ref>ТР министрлар кабинеты карары №759 23.09.2010</ref> белән көллияткә [[Муса Җәлил]] исеме бирелә. === Белгечлекләр === * [[1932 ел]]дан — «Башлангыч сыйныфларда белем бирү». * [[1965]]-[[1978]], [[2007]] — «Мәктәпкәчә белем һәм тәрбия бирү». * [[1971 ел]]дан — «Техник хезмәт, Хезмәтләндерү эше». * [[1998 ел]]дан — «Чит ил ([[инглиз теле|инглиз]]) теле» (''өстәмә белгечлек - [[татар теле]]''). * [[2004 ел]]дан — «Информатика». * [[2006 ел]]дан — «Туристлык». * [[2009 ел]]дан — «Гамәли информатика» (''тармаклар буенча''). * [[2011 ел]]дан — «Махсус мәктәпкәчә белем бирү». * [[2012 ел]]дан — «Адаптив физик тәрбия». === Бинасы === [[Файл:Минзәлә ПК 2.jpg|150px|thumb|right|<small>[[Муса Җәлил|М. Җәлил]]гә ядегәрлек тактаташ. [[1985]]</small>]] {{Төп мәкалә|Реаль укуханә бинасы (Минзәлә)}} * Уку йортының бинасы [[1914]] елда реальное училище бинасы буларак төзелгән. * [[1941 ел]]да вакытлыча [[Минзәлә]]гә эвакуацияләнгән [[Мәскәү]] хәрби-сәяси училищесы урнаша. * [[1985 ел]]да [[Муса Җәлил]] истәлегенә багышлап, көллият диварына ядегәрлек тактаташ урнаштырыла. === М. Җәлил музее === {{төп мәкалә|Муса Җәлил мемориаль музее (Минзәлә)}} [[Файл:Минзәлә ПК 3.jpg|250px|thumb|right|<small>Көллият эчендә [[Муса Җәлил|М. Җәлил]] бюсты</small>]] ==== Экскурсияләр һәм дәресләр ==== * [http://menzpk.ucoz.ru/news/dekada_posvjashhennaja_dnju_rozhdenija_tatarskogo_poehta_geroja_m_dzhalilja/2013-02-21-74 Февральдә Муса Җәлил декадасы] * «Шагыйрь булып туалар - батырга әйләнәләр». * Шагыйрь тормышы һәм иҗатының [[Минзәлә]] чоры. * М. Җәлил һәм аның көрәштәшләре. * Шагыйрьнең [[бала]]чак һәм үсмер еллары. * [[Беларус]] партизан отрядларында [[татар]]лар. * Сәяси золым корбаннары. * Бер экспонат тарихы.<ref>[http://menzpk.ucoz.ru/index/muzej_musy_dzhalilja/0-22 Көллият сайтының «Безнең тарих. М.Җәлил музее» бүлегендә]</ref> == Шәхесләр == === Директорлар === * [[2015 ел]]га кадәр — Миннегөл Мифтахова, филология фәннәре кандидаты, РФ ([[2011]]) һәм ТР ([[1997]]) атказанган укытучысы. * [[2015 ел]]дан — Вера Муринова, в. б. * [[2016 ел]]дан — Ренат Мәхмүт улы Ибраһимов. * [[2024 ел]]ның ноябреннән ― Гөлназ Сәмигулла кызы Хәбибуллина<ref>''[[Илдус Шаһиев]].'' [https://menzela.ru/news/tema-dnya/v-menzelinske-prodolzaiutsia-kadrovye-perestanovki-1731046997 В Мензелинске продолжаются кадровые перестановки.] [[Минзәлә (газета)|«Минзәлә»]], 8.11.2024</ref> === Укытучылар === Укуханәдә [[РСФСР]] һәм [[ТАССР атказанган укытучысы|ТАССР]] атказанган укытучылары Тальдаева Н.И., Садовникова Н.М., Таймасов М.Г., Федорова Д.Т., Котляревская Н.С., Гобәйдуллина С.Г. укыта.<ref>[http://www.menzelinsk.ru/average_special_educational.php?average=3&podrobnee=1#average Минзәлә районы рәсми сайтында]</ref> {{notice|Түбәндәге исемлек – [[Википедия җәмгыяте|төрле вики-волонтёрларының]] бөтендөнья [[Викимәгълүмат]] белем базасына төркәп барган бүләк ияләренең автоматик тутырылган исемлеге. Ул һичшиксез тулы түгел. [[Ярдәм:Башлаучыларга ярдәм|Викины үз кылыгызга алыгыз]], ''җитмәгән мәкаләләрне'' языгыз! Татар телле [[белем]] дөньясын үзләштерү, куллану, [[Википедия:Үстерү планы|баету һәм ныгытуга]] өлешегез өчен рәхмәтләр явып торсын үзегезгә.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q20587194. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p108/Q20587194/p580 |columns=p108/Q20587194/p580:башлау,p108/Q20587194/p582:тәмамлау,label:исем,description:тасвирлама,p569,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! исем ! тасвирлама ! туу датасы ! үлем датасы |- | 1983 | 1984 | [[Гөлчәчәк Нәҗипова]] | музеология белгече | data-sort-value="1961" | 1961-02-10 | |- | | | [[Әнәс Фәйрушин]] | вокал буенча педагог, хормейстер (Яр Чаллы, Татарстан, Россия) | data-sort-value="1943" | 1943-06-15 | |- | | | [[Рәис Нәгыймов]] | композитор, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (1987), Р | data-sort-value="1946" | 1946-01-02 | data-sort-value="2012" | 2012-11-25 |- | 2015 | 2015 | [[Камил Нәҗмиев]] | муниципаль район башлыгы (Тукай районы, Татарстан, Россия) | data-sort-value="1974" | 1974-09-29 | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Минзәлә педагогия көллиятен тәмамлаучылар}} 70 еллык тарихы эчендә уку йорты 10 меңнән артык белгеч әзерли. * [[Леонид Арсланов|Леонид Шәйсолтан улы Арсланов]] — филология фәннәре докторы ([[Алабуга]]). * Илдар Галәви улы Галәветдинов — физика-математика фәннәре кандидаты ([[Казан]]). * [[Васил Гайфуллин|Васил Габдулла улы Гайфуллин]] — педагогика фәннәре докторы, министр, ректор ([[Казан]]). * [[Нур Гыйззәтуллин|Нур Габделхәй улы Гыйззәтуллин]] — филология фәннәре кандидаты, тәнкыйтьче ([[Казан]]). * [[Владимир Иванов (1939)|Владимир Иван улы Иванов]] — тарих фәннәре докторы, министр ([[Казан]]). * [[Наип Лаисов|Наиб Хәбибназар улы Лаисов]] — филология фәннәре кандидаты, ректор (Алабуга). * [[Юныс Әминов]] — драматург. * [[Рәшит Гәрәй]] — шагыйрь. * [[Гөлшат Зәйнашева]] — шагыйрә. * [[Мәдинә Маликова]] — язучы. * [[Газиз Мөхәммәтшин]] — язучы. * [[Эльмира Шәрифуллина]] — шагыйрә. * [[Вәсимә Хәйруллина]] — шагыйрә. * [[Асаф Вәлиев]] — җырчы. * Резеда Шәрәфиева — җырчы. *[[Тәкый Зәкиев]] — ТРның атказанган укытучысы. * Диктат Гали улы Галиев — мәгариф хезмәткәрләре белемен күтәрү институты хезмәткәре([[Казан]]). * [[Дания Сәлимова|Дания Әбүзәр кызы Сәлимова (Салихова)]] — филология фәннәре докторы ([[2001]])([[Алабуга]]). * Рамилә Зөфәр кызы Әбүярова — мәгариф хезмәткәрләре белемен күтәрү институты ([[Яр Чаллы]]), проректор, педагогика фәннәре кандидаты. * Илшат Миргалим улы Хәмитов — мәгариф хезмәткәрләре белемен күтәрү институты ([[Яр Чаллы]]), проректор, педагогика фәннәре кандидаты. * Роза Зәки кызы Сәрвәрова — мәгариф хезмәткәрләре белемен күтәрү институты ([[Яр Чаллы]]), филология фәннәре кандидаты. * Альбина Гыйззәтулла кызы Вәлиева (Хәйруллина) – филология фәннәре кандидаты, [[Мәгариф (журнал)|«Мәгариф»]] журналы бүлек мөдире. * Рафис Гаян улы Шакиров — физика-математика фәннәре кандидаты ([[Яр Чаллы]]). * Рауза Рифкать кызы Солтанова — сәнгать фәннәре кандидаты, [[ТР ФА]] өкән фәнни хезмәткәре. * Ленар Гыймазетдин улы Әхмәтов — педагогика фәннәре кандидаты, проректор ([[Алабуга]]). * Надежда Егор кызы Костылева — педагогика фәннәре кандидаты. * Маргарита Денис кызы Панарина — педагогика фәннәре кандидаты ([[Минзәлә]]). * Фрил Мирзанур улы Әхмәтов — I һәм II чакырылыш [[Татарстан Дәүләт Шурасы|ТР Дәүләт шурасы]] депутаты.<ref>[http://menzpk.ucoz.ru/index/nasha_gordost/0-19 Көллият сайтында «Безнең тарих. Безнең горурлык» бүлегендә]</ref> * [[Фаил Ибраһимов]] — театр эшлеклесе. {{notice|Түбәндәге исемлек – [[Википедия җәмгыяте|төрле вики-волонтёрларының]] бөтендөнья [[Викимәгълүмат]] белем базасына төркәп барган бүләк ияләренең автоматик тутырылган исемлеге. Ул һичшиксез тулы түгел. [[Ярдәм:Башлаучыларга ярдәм|Викины үз кылыгызга алыгыз]], ''җитмәгән мәкаләләрне'' языгыз! Татар телле [[белем]] дөньясын үзләштерү, куллану, [[Википедия:Үстерү планы|баету һәм ныгытуга]] өлешегез өчен рәхмәтләр явып торсын үзегезгә.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q20587194. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=P69/Q20587194/p580 |columns=P69/Q20587194/p580:башлау,P69/Q20587194/p582:тәмамлау,label:исем,description:тасвирлама,p569,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! исем ! тасвирлама ! туу датасы ! үлем датасы |- | | | [[Наип Ләисов]] | филолог, әдәби тәнкыйтьче | data-sort-value="1935" | 1935-08-10 | |- | | | [[Асаф Вәлиев]] | татар эстрада җырчысы | data-sort-value="1959" | 1959-06-26 | |- | | | [[Фаил Ибраһимов]] | | data-sort-value="1950" | 1950-11-29 | |- | | | [[Фрил Әхмәтов]] | | data-sort-value="1952" | 1952-01-07 | |- | | | [[Әхмәдулла Әхмәтгалиев]] | | data-sort-value="1931" | 1931 | data-sort-value="2005" | 2005 |- | | 1985 | [[Резидә Шәрәфиева]] | | data-sort-value="1966" | 1966-01-10<br/>1966 | data-sort-value="2025" | 2025 |- | | | [[Илдархан Галәветдинов]] | галим-математик (Казан) | data-sort-value="1936" | 1936 | |- | | | [[Рәис Нәгыймов]] | композитор, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (1987), Р | data-sort-value="1946" | 1946-01-02 | data-sort-value="2012" | 2012-11-25 |- | 1975 | 1980 | [[Таһир Гыйлаҗев]] | әдәбият галиме | data-sort-value="1960" | 1960-10-28 | |- | 1944 | 1947 | [[Нәкый Әхмәтшин]] | РСФСРның атказанган укытучысы | data-sort-value="1928" | 1928-01-20 | data-sort-value="2017" | 2017-12-27 |- | | | [[Гөлсабира Хәкимова]] | РСФСР атказанган мәдәният хезмәткәре | data-sort-value="1925" | 1925-02-11 | data-sort-value="2021" | 2021-09-10 |- | | | [[Әхсән Заһитов]] | Татарстанның партия-дәүләт һәм хуҗалык эшлеклесе | data-sort-value="1937" | 1937-03-08 | data-sort-value="2025" | 2025-06-06 |- | | | [[Гөлшат Галиуллина]] | филология фәннәре докторы, профессор | data-sort-value="1970" | 1970-11-05 | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://menzpk.ucoz.ru/index/0-2 Көллият сайты] * [https://edu.tatar.ru/menzelinsk/page882427.htm/page884054.htm «ТР электрон мәгарифе» сайтында көллият бите] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010652/https://edu.tatar.ru/menzelinsk/page882427.htm/page884054.htm |date=2016-03-05 }} == Моны да карагыз == {{Муса Җәлил}} {{Татарстан мәгарифе}} [[Төркем:Әлифба буенча көллиятләр]] [[Төркем:Минзәлә урта һөнәри уку йортлары]] [[Төркем:Муса Җәлил]] [[Төркем:Педагогика көллиятләре]] [[Төркем:1932 елда нигезләнгән уку йортлары]] 6pyf2stcjkcwjp8sgrw5152nncuxhjt 0 179385 6062586 6062363 2026-10-11T00:43:37Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062586 wikitext text/x-wiki {{хаталар}} {{УК}} '''{{Label|Q1959511|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q1959511|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1959511|lang=en}}}}) — [[Россия]]дәге алдынгы [[Россия югары уку йортлары исемлеге|уку йортларының]] берсе, эре югары [[икътисад]]и белем бирүче [[университет]]<ref>[http://www.4icu.org/ru Universities in Russia] by 2012 [[University Web Ranking]]</ref>. [[Санкт-Петербург]], [[Нижгар]] һәм [[Пермь]]дә филиаллары, онлайн-кампусы бар. == Тарихы == * 1992 елда барлыкка килә. * [[Социология]]-[[икътисад (фән)|икътисад]], [[гуманитар фәннәр]], [[информатика]] һәм [[математика]] профильле югары уку йорты булып булдырылган иде. * 2009 елдан университет [[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|илкүләм тикшеренү университеты]] статусын конкурс аша алды. == Статусы == * Университет [[Россия Федерациясе мәгариф һәм фән министрлыгы]]на түгел, турыдан-туры [[Россия Хөкүмәте]]нә буйсына. * Дөнья фән-мәгариф үзәкләр арасында алдынгы Россия университетлары көндәшлеген күтәрү проектында катнаша. Бу юл аша өстәмә бюджет акча ала. === Рейтинглар === {| class="standard" ! I урын ! II урын ! III урын ! ел ! аңлатма |- |style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт университеты]] |style="background:#DCDCDC"|[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] |style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"' |style="background:#DCDCDC"| 2013 |style="background:#DCDCDC"|"'"4 International Colleges & Universities""', РФ рейтингы Вузлар |- |style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт университеты]] |style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"' |style="background:#DCDCDC"|[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] |style="background:#DCDCDC"| 2012 |style="background:#DCDCDC"|"'"4 International Colleges & Universities""' |- |[[Мәскәү дәүләт университеты]] |style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"' |[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | 2010 |"'"Webometrics""' |- |style="background:#DCDCDC"|[[МФТИ]] |style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] |style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"' |style="background:#DCDCDC"| 2010 |style="background:#DCDCDC"|"'"РИА НОВОСТИ""', ЕГЭ балы рейтинг буенча |- |style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"' |[[Мәскәү дәүләт университеты]] |Г. В. Плеханов ис. Россия дәүләт университеты икътисад | 2008 |"'Атналык "Прямые инвестиции""', тәмамлаучыларны эш хакы рейтинг буенча |- |style="background:#DCDCDC"|[[Мәскәү дәүләт университеты]] |style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"' |style="background:#DCDCDC"|[[Г. В. Плеханов исемендәге Россия дәүләт икътисад университеты]] |style="background:#DCDCDC"| 2008 |style="background:#DCDCDC"|"'Атналык "Прямые инвестиции""' |- |style="background:#FF8C00"|"'Югары икътисад мәктәбе"' |[[Мәскәү дәүләт университеты]] |[[Н. Э. Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университеты]] | 2007 |"'"КоммерсантЪ""' журналы |} == Шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1959511. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q1959511/p580:башлау,p108/Q1959511/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! уку йорты ! һөнәр төре ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | | | ''[[:d:Q15804770|David Borissovich Judin]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-05-21 | [[Днипро]] | ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]'' | [[математик]]<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-02-08 |- | | | ''[[:d:Q4350171|Sergey Peregudov]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-01-09 | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-10-31 |- | | | ''[[:d:Q4401708|R. V. Ryvkina]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-06-08 | | ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-10-31 |- | | | ''[[:d:Q1657795|Igor Kon]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2920595|сиксулыг]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q33176607|мәгърифәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Igor Kon|Igor Kon]] | data-sort-value="2011" | 2011-04-27 |- | | | ''[[:d:Q4138404|Rudhzero Gilyarevsky]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-31 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-08-22 |- | | | ''[[:d:Q4153611|Apollon Davidson]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-23 | ''[[:d:Q2705394|Yermakovo]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q374205|Victor Maslov]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-06-15 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-08-03 |- | | | ''[[:d:Q3572910|Youri Roubinski]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-12-26 | [[Киев]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4104637|Leonid Vasilyev]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-10-09 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-10-06 |- | | | ''[[:d:Q4161599|German Diligensky]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-02-22 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2002" | 2002-06-14 |- | | | ''[[:d:Q4254197|Nikolay Lapin]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-05-20 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-12-25 |- | | | ''[[:d:Q4458584|Yury Tikhomirov]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-07-21 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201486|РФА дәүләт һәм хокук институты]]'' | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Yury Tikhomirov|Yury Tikhomirov]] | data-sort-value="2025" | 2025-11-17 |- | | | ''[[:d:Q4524925|Ovsey Shkaratan]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-10 | [[Киев]] | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-07-31 |- | | | ''[[:d:Q4532086|Revold Entov]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-03-23 | [[Киев]] | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-10-22<br/>2025 |- | | | ''[[:d:Q15063888|Ksenia Abulkhanova]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-06-29 | [[Озёры]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109492887|Valentin Mihajlovič Kudrov]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-06-14 | | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | | | data-sort-value="2022" | 2022-07-20 |- | | | ''[[:d:Q4168261|Leokadiya Drobizheva]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-01-13 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | [[:commons:Category:Leokadiya Drobizheva|Leokadiya Drobizheva]] | data-sort-value="2021" | 2021-04-11 |- | 1995 | 2014 | ''[[:d:Q59260963|Эмиль Борисович Ершов]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-09-02 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-09-03 |- | | | ''[[:d:Q707169|Ronald Inglehart]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-09-05 | [[Милуоки]] | ''[[:d:Q131252|Чикаго университеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-05-08 |- | | | ''[[:d:Q2041203|Евгений Ясин]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-05-07 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q4331401|Odesa State Academy of Civil Engineering and Architecture]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Yevgeny Yasin|Yevgeny Yasin]] | data-sort-value="2023" | 2023-09-25 |- | | | ''[[:d:Q4525478|Vitaly Shlykov]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-02-04 | ''[[:d:Q2387452|Sovetsky District]]'' | ''[[:d:Q4114415|Россия Федерациясе Саклану министрлыгының хәрби академиясе]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-11-19 |- | | | ''[[:d:Q4112721|Anatoly Vishnevsky]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-04-01 | [[Харьков]] | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | ''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]] | [[:commons:Category:Anatoliy Vishnevskiy|Anatoliy Vishnevskiy]] | data-sort-value="2021" | 2021-01-15 |- | | | ''[[:d:Q24351140|Красновский, Борис Михайлович]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-12 | | ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q1668314|Aleksandr Granberg]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-06-25 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Alexander Granberg|Alexander Granberg]] | data-sort-value="2010" | 2010-08-22 |- | | | ''[[:d:Q4163124|Eduard Dneprov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-12-10 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-02-06 |- | | | ''[[:d:Q4271510|Lev Lvovitsj Ljubimov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-06-14 | [[Рязань]] | ''[[:d:Q4402655|С.А. Есенин исемендәге Рязань дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-04-03 |- | | | ''[[:d:Q4303511|Tamara Georgievna Morshchakova]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | [[:commons:Category:Tamara Morshchakova|Tamara Morshchakova]] | |- | 2011 | | ''[[:d:Q739457|Boris Uspenskij]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-03-01 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q24387326|мифограф]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1925963|рәссам-график]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4136108|Viktor Gerashchenko]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-21 | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]'' | [[:commons:Category:Viktor Gerashchenko|Viktor Gerashchenko]] | data-sort-value="2025" | 2025-05-11 |- | | | ''[[:d:Q4270654|Anatoly Lysenko]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-04-14 | [[Винница]] | ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]'' | [[:commons:Category:Anatoly Lysenko|Anatoly Lysenko]] | data-sort-value="2021" | 2021-06-20 |- | | | ''[[:d:Q4372279|Juriy Solomonovitsj Popkov]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-16 | [[Луганск]] | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4210642|Boris Kalyagin]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-10 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]'' | ''[[:d:Q42909|хәбәрче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2022" | 2022-12-05 |- | | | ''[[:d:Q4237363|Leonid Kravchenko]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | ''[[:d:Q4465845|Tureyevka]]'' | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-07-02 |- | | | ''[[:d:Q29359770|Elena Borisovna Yanovskaya]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-20 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]'' | [[математик]] | [[:commons:Category:Elena Yanovskaya|Elena Yanovskaya]] | |- | | | ''[[:d:Q51668651|Евгений Парфирьевич Арефьев]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-20 | ''[[:d:Q4054991|Abramovka]]'' | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | | | data-sort-value="2020" | 2020-12-04 |- | | | [[Анатолий Наумов]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-17 | [[Бакы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4519347|Vladimir Shadrikov]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-11-18 | [[Рыбинск]] | ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-01-14 |- | | | ''[[:d:Q4094750|Ivan Bortnik]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-05-09 | [[Серпухов]] | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | [[галим]] | [[:commons:Category:Ivan Mikhailovich Bortnik|Ivan Mikhailovich Bortnik]] | |- | | | ''[[:d:Q4170315|Vyacheslav Dudchenko]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-05-02 | | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | data-sort-value="2007" | 2007-08-01 |- | | | ''[[:d:Q19617890|Кечиев, Леонид Николаевич]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-05-31 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q47452935|Aleksandr Galushkin]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-17 | | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | [[математик]] | | data-sort-value="2016" | 2016-11-08 |- | | | ''[[:d:Q70250903|Mikhail Bek]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-06-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-09-04 |- | | | ''[[:d:Q4329571|Aleksandr Obolonsky]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-06-01<br/>1941 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28498071|Zoya Aleksandrovna Zorina]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-03-29 | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q16831721|этолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4337501|Christopher Osakwe]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-08 | [[Лагос]] | | [[хокук белгече]] | | |- | | | ''[[:d:Q15071522|Yliana Tolstova]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-04-24 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2026" | 2026-06-05 |- | 2008-09 | | ''[[:d:Q55164793|Boris G. Mirkin]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-12-05 | | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4464450|Konstantin Truyevtsev]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-07-29 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-01-02 |- | | | ''[[:d:Q19908922|Vladimir Porus]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-09-19 | [[Ош (Кыргызстан)|Ош]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4230973|Aleksandr Konovalov]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-01-21 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-12-02 |- | | | ''[[:d:Q4232782|Simon Kordonsky]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-09-07 | [[Таулы Алтай]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[галим]] | [[:commons:Category:Simon Kordonsky|Simon Kordonsky]] | |- | | | ''[[:d:Q4382540|B. I. Pruzhinin]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-12-01 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | | |- | | | ''[[:d:Q15043540|Yakov Urinson]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-09-12 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Yakov Urinson|Yakov Urinson]] | |- | | | ''[[:d:Q16514956|Aleksey Levinson]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-05-03 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q61831758|cultural sociologist]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28498811|Vladimir Lepsky]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-07-31 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q112989365|Геннадий Рябов]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-12-23 | ''[[:d:Q1004270|Kinel-Cherkassy]]''<br/>[[Самар өлкәсе]] | [[Түбән Новгород дәүләт лингвистика университеты|Нижгар ил телбелем үнивирситите]] | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4075077|Leonid Bazhanov]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-03-27 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q674426|куратор]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-01-11 |- | | | ''[[:d:Q4147095|Aleksandr Gofman]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-08-14 | [[Волгоград]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4202761|Leonid Ionin]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-08-02<br/>1945-07-02 | [[Омск]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-12-12<br/>2024-12-11 |- | | | ''[[:d:Q4212675|Vladimir Kantor]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-03-30 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[:commons:Category:Vladimir Kantor|Vladimir Kantor]] | |- | | | ''[[:d:Q4227402|Andrei Kokoshin]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-10-26 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]'' | [[:commons:Category:Andrey Kokoshin|Andrey Kokoshin]] | |- | | | ''[[:d:Q11727799|Johanna Nichols]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-01-01 | [[Айова-Сити]] | ''[[:d:Q182973|Айова университеты]]''<br/>''[[:d:Q168756|Берклидәге Калифорния университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19823918|Leonid Syukiyaynen]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-12-21 | [[Петрозаводск]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>[[хокук белгече]] | | |- | | | ''[[:d:Q451163|Fedor Bogomolov]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-26 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4246098|Alexander Kuleshov]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-05-02 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q15995408|Vladimir Popov]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-03 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | 2012 | | ''[[:d:Q4066332|Yevgeny Anisimov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-10-04 | [[Александров (шәһәр)|Александров]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4171591|Vitaly Dymarsky]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-02-22 | [[Львов]] | ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | [[:commons:Category:Vitali Dymarski|Vitali Dymarski]] | |- | | | ''[[:d:Q4477132|Mark Urnov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-12 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | [[:commons:Category:Mark Urnov|Mark Urnov]] | |- | 2017 | | ''[[:d:Q4777963|Anuška Ferligoj]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-19 | [[Любляна]] | [[Любляна университеты]] | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q14510315|Mikhail Dmitriyev]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-06 | [[Чита]] | | [[математик]] | [[:commons:Category:Mikhail Gennadievich Dmitriev|Mikhail Gennadievich Dmitriev]] | |- | | | ''[[:d:Q15088370|Irina Savelyeva]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-07 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q16708344|Grigory Tulchinsky]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-03 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q16709322|Mikhail Ugryumov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-11 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q19909558|Irina Filatova]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-20 | [[Мурманск]] | ''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q21154201|Andrey Ilitsj Podolskiy]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-07-20 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4199576|Mikhail Ilyin]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-27 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4212684|Grigory Kantorovich]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-01-05 | | ''[[:d:Q42952392|MIPT Department of Control and Applied Mathematics]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4225791|Anatoly Kovler]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-26 | [[Таҗикстан]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4289558|Մարինա Մելիա]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-01-03 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | [[галим]] | | |- | 2006 | | ''[[:d:Q4342197|Emil Pain]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-12-06 | [[Киев]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[:commons:Category:Emil Pain|Emil Pain]] | |- | | | ''[[:d:Q4424690|Ilya Smirnov]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-04-04 | | ''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]'' | ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2026" | 2026-02-09 |- | 2019-10-01 | 2022-09-30 | ''[[:d:Q11852831|Arto Mustajoki]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-12-20 | [[Тампере]] | ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Arto Mustajoki|Arto Mustajoki]] | |- | | | ''[[:d:Q28664794|Aleksándr Vyssokóvskiï]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-23 | [[Ростов-на-Дону]] | | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-12-22 |- | | | ''[[:d:Q53864840|Iosif Diskin]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-06-10 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Iosif Diskin|Iosif Diskin]] | |- | 2019 | | ''[[:d:Q60830739|Сергей Корниенко]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-04 | ''[[:d:Q331200|Abrau-Dyurso]]'' | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q112053113|Борис Львович Рудник]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-03 | [[Чорткив]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | | | data-sort-value="2019" | 2019-04-28 |- | | | ''[[:d:Q4196419|Natalya Ivanova]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-09-19 | [[Владивосток]] | ''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4238340|Mikhail Krasnov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-08-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4514325|Leonid Nikolaevitsj Tsjernisjov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-03-30 | ''[[:d:Q12115849|Kupiansk-Vuzlovyi]]'' | ''[[:d:Q348791|Admiral Makarov National University of Shipbuilding]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4536745|Lev Yakobson]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-09-22 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[:commons:Category:Lev Yakobson|Lev Yakobson]] | |- | 1993-03 | | ''[[:d:Q61039322|Oleg Ananyin]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-07-18 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q102197643|G. I. Ol'shanskii]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-01-08 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | | |- | 2002 | 2022 | ''[[:d:Q4065497|Mikhail Andreyev]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-25 | [[Ярославль]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | |- | 2009 | | ''[[:d:Q4163801|Alexander Dobrokhotov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-08 | [[Львов]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4203639|Vladimir Isakov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-17 | [[Түбән Тагил]] | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]] | | |- | 1993-03 | 2023-08 | ''[[:d:Q4262907|Igor Lipsits]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-18 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | 2009 | | ''[[:d:Q4289727|Andrey Melvil]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-05-08 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Александр Привалов]] | data-sort-value="1950" | 1950-05-31 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | | |- | | | ''[[:d:Q4516431|Vera Chistova]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-11-23 | [[Наро-Фоминск]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q18274931|R. M. Nureev]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-05-13 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4264308|Lyceum "Second school"]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-04-12 |- | 2011-01-01 | 2022-03-03 | ''[[:d:Q55238041|Timothy M. Frye]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 | | ''[[:d:Q1357891|Middlebury College]]''<br/>[[Kolumbiä universitetı|Колумбия университеты]] | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]] | | |- | | | ''[[:d:Q562213|Gleb Pavlovsky]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-05 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | [[:commons:Category:Gleb Pavlovsky|Gleb Pavlovsky]] | data-sort-value="2023" | 2023-02-26 |- | | | [[Евгения Абелюк]] | data-sort-value="1951" | 1951-06-14 | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | [[:commons:Category:Evgenya Abelyuk|Evgenya Abelyuk]] | |- | | | ''[[:d:Q4369316|Nikita Pokrovsky]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-04 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | [[Алексей Салмин]] | data-sort-value="1951" | 1951-02-18 | [[Казан]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | [[галим]] | | data-sort-value="2005" | 2005-09-08 |- | | | ''[[:d:Q4526318|Александр Шохин]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-12-25 | [[Савинский (Архангельск өлкәсе)|Савинский]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[:commons:Category:Aleksandr Shokhin|Aleksandr Shokhin]] | |- | | | ''[[:d:Q15063963|Fuad Aleskerov]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-23 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | [[:commons:Category:Fuad Aleskerov|Fuad Aleskerov]] | |- | | | ''[[:d:Q21643496|Yuly Nisnevich]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-09-19<br/>1951 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | [[:commons:Category:Yuli Nisnevich|Yuli Nisnevich]] | |- | 2017-04-01 | 2022-02-24 | ''[[:d:Q47712315|Klaus Boehnke]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-04-23 | [[Ольденбург]] | [[Берлинның Ирекле университеты|Берлинның Ирекле үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]''<br/>''[[:d:Q700758|Saarland University]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q55700383|Fuad Ələsgərov]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-23 | [[Бакы]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q438603|Grigory Yavlinsky]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-04-10 | [[Львов]] | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Grigory Yavlinsky|Grigory Yavlinsky]] | |- | | | ''[[:d:Q3148283|Igor Jürgens]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-11-06 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[:commons:Category:Igor Yurgens|Igor Yurgens]] | |- | 2006 | | ''[[:d:Q3564253|Sergey Karaganov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-09-12 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Sergey Karaganov|Sergey Karaganov]] | |- | | | ''[[:d:Q4338016|Aleksandr Anatolevitsj Oslon]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-03-19 | [[Златоуст]] | ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4401165|Aleksey Rutkevich]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-05-25 | [[Екатеринбург]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | | |- | | | ''[[:d:Q4514366|Sergei B. Chernyshev]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-04 | ''[[:d:Q889930|Боһодухив]]'' | ''[[:d:Q42952392|MIPT Department of Control and Applied Mathematics]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4520393|Aleksandr Sharavin]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-04-02 | [[Новосибирск]] | ''[[:d:Q1791304|РФ КК Гомумгаскәр академиясенең хәрби мөһәндисләр институты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q111076610|military analyst]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q17902731|Katerina Polivanova]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-05-04 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q47453974|Эдуард Аркадьевич Фияксель]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-28 | [[Түбән Новгород]] | | [[галим]] | | |- | 1998 | | ''[[:d:Q893715|Boris Feigin]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-11-20 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q4084005|Mikhail Berger]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-04-08 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | [[:commons:Category:Mikhail Berger|Mikhail Berger]] | |- | | | ''[[:d:Q4154573|Igor Danilevsky]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-20 | [[Ростов-на-Дону]] | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4228525|Vladimir Kolossov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-16 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4217699|Кафедра сацыяльна-эканамічнай геаграфіі замежных краін]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Vladimir Aleksandrovitch Kolossov|Vladimir Aleksandrovitch Kolossov]] | |- | | | ''[[:d:Q4244675|Pavel Kudyukin]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-19 | [[Сергиев Посад]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[:commons:Category:Pavel Kudyukin|Pavel Kudyukin]] | |- | | | ''[[:d:Q4344727|Yakov Pappe]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-22 | | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-08-27 |- | | | ''[[:d:Q4416777|Aleksandr Sergeyev]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-12-29 | [[Тверь өлкәсе]] | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]] | | |- | 2008 | | ''[[:d:Q19918199|Vasily Vlasov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-06-15 | [[Новосибирск]] | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q4002666|хәрби табиб]]'' | [[:commons:Category:Vasily Viktorovich Vlasov|Vasily Viktorovich Vlasov]] | |- | | | ''[[:d:Q98239813|Olga Bessmertnaya]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-31 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]'' | ''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]'' | | |- | 2017 | | ''[[:d:Q211323|Sergueï Zenkine]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-11-17 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]'' | [[:commons:Category:Sergey Zenkin|Sergey Zenkin]] | |- | | | ''[[:d:Q4098155|Oleg Budnitskii]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-05-27 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4398493|Ростов дәүләт педагогика университеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[:commons:Category:Oleg Budnitsky|Oleg Budnitsky]] | |- | | | ''[[:d:Q4129566|Mikhail Vysotsky]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-04-19 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4153781|Mikhail Davydov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954 | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4211350|Aleksandr Kamensky]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-04-26 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4514977|Vladimir Chetvernin]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-27 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19886311|Vladimir Karpets]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-12 | [[Санкт-Петербург]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[хокук белгече]] | | data-sort-value="2017" | 2017-01-27 |- | | | ''[[:d:Q136007797|Дамдинсүрэнгийн Дулмаа]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-08-11 | [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | |- | | | ''[[:d:Q2632148|Pyotr Aven]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-03-16 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4264308|Lyceum "Second school"]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q10732476|сәнгать әсәрләре коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[:commons:Category:Petr Aven|Petr Aven]] | |- | | | ''[[:d:Q4056398|Vladimir Avtonomov]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-26 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4131114|Evgeny Gavrilenkov]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-03-10 | | ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4243053|Aleksandr Kryshtanovsky]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-11 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-08-02 |- | | | ''[[:d:Q4526806|Yevgeny Shteyner]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-04-14 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q15991218|Япония белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]'' | [[:commons:Category:Evgeny Steiner|Evgeny Steiner]] | |- | | | ''[[:d:Q17617338|Nadezhda Kosareva]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-09-27 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | [[Фәрит Әсәдуллин]] | data-sort-value="1955" | 1955-02-03 | [[Казан]] | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]] | ''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q56310411|Evgenij Ilʹič Zelenev]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-05-25 | [[Дрезден]] | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]'' | [[галим]] | | |- | 2011 | | ''[[:d:Q67745527|Vladimir Serkin]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-10-06 | [[Якутск]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q82695|Egor Gajdar]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-03-19 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]'' | [[:commons:Category:Yegor Gaidar|Yegor Gaidar]] | data-sort-value="2009" | 2009-12-16 |- | | | ''[[:d:Q508156|Viktor Vasilyev]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-04-10 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Victor Vassiliev|Victor Vassiliev]] | |- | | | ''[[:d:Q1395782|Kakha Bendukidze]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-04-20 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q124985058|reformer]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | [[:commons:Category:Kakha Bendukidze|Kakha Bendukidze]] | data-sort-value="2014" | 2014-11-13 |- | 2015 | | ''[[:d:Q3479740|Sergey Korzun]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-02-14 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]'' | [[:commons:Category:Sergey Korzun|Sergey Korzun]] | |- | | | ''[[:d:Q4173793|Yekaterina Yegorova]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-02-21 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4234401|Sergey Kortunov]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-11 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Sergey Kortunov|Sergey Kortunov]] | data-sort-value="2010" | 2010-10-09 |- | | | ''[[:d:Q4264082|Vladimir Lysenko]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-04 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | [[:commons:Category:Vladimir Nikolayevich Lysenko|Vladimir Nikolayevich Lysenko]] | data-sort-value="2021" | 2021-04-19 |- | | | ''[[:d:Q4336756|Tatyana Orlova]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-07-01 | [[Екатеринбург]] | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[галим]] | [[:commons:Category:Tatyana Orlova|Tatyana Orlova]] | |- | | | ''[[:d:Q4424767|Sergey Smirnov]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-04-01 | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60828411|Anatoly Baranov]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-08 | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q80356099|Boris Viktorovič Kuznecov]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-04-03 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4245427|Ярослав Кузьминов]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-05-26 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | [[:commons:Category:Yaroslav Kuzminov|Yaroslav Kuzminov]] | |- | | | ''[[:d:Q4287440|Maksim Medvedkov]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-01-02 | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[:commons:Category:Maxim Medvedkov|Maxim Medvedkov]] | |- | | | ''[[:d:Q4316920|Andrey Nemzer]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-06-10 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | [[:commons:Category:Andrei Nemzer|Andrei Nemzer]] | data-sort-value="2023" | 2023-12-09 |- | | | ''[[:d:Q4334610|Elena Omelchenko]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-09 | [[Чиләбе]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | | |- | | | ''[[:d:Q4429244|Svetlana Sorokina]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-01-15 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | [[Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты|Сергей Миронович Киров исемендәге Санкт-Петербург дәүләт урман-техник университеты]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]'' | [[:commons:Category:Svetlana Sorokina|Svetlana Sorokina]] | |- | | | ''[[:d:Q4454064|Lyudmila Telen]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-02 | [[Жуковский (Мәскәү өлкәсе)|Жуковски (Мәскәү өлкәсе)]] | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | [[:commons:Category:Lyudmila Telen|Lyudmila Telen]] | |- | | | ''[[:d:Q16706862|Alexander Grigoryevich Tonevitsky]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-02-07 | [[Витебск]] | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q20810477|Nina Yuryevna Belayeva]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-06-01 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q21141645|I. D. Frumin]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-08 | [[Черновцы|Чернивси]] | ''[[:d:Q4239251|Красноярск дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q51668544|Irina Semenenko]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-03-20 | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | |- | 2003<br/>2007 | 2007 | ''[[:d:Q109485177|Даниил Александрович Александров]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-06-23 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q1062350|Oleg Chirkunov]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-11-15 | [[Кировск (Мурманск өлкәсе)]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4525240|school No. 9]]''<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]] | [[:commons:Category:Oleg Chirkunov|Oleg Chirkunov]] | |- | | | ''[[:d:Q2442933|Sergey Markov]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-18 | [[Дубна]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[:commons:Category:Sergei Markov|Sergei Markov]] | |- | | | ''[[:d:Q4063354|Yevgenia Albats]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-09-05 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]] | ''[[:d:Q15973695|political reporter]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[:commons:Category:Yevgenia Albats|Yevgenia Albats]] | |- | | | ''[[:d:Q4194787|Kirill Petrovich Zybin]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-08-18 | | ''[[:d:Q4480724|MIPT Department of Aeromechanics and Flight Engineering]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4214279|Marina Karaseva]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-08-08 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q16031530|музыка теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка мөгаллиме]]'' | [[:commons:Category:Marina Karaseva|Marina Karaseva]] | |- | | | ''[[:d:Q4241623|Maksim Krongauz]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-03-11 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Maksim Krongauz|Maksim Krongauz]] | |- | | | ''[[:d:Q4269216|Yelena Lukyanova]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-27 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Yelena Lukyanova|Yelena Lukyanova]] | |- | | | ''[[:d:Q4319703|Alexander I. Nikitin]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-11 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4391060|Yekaterina Rakhilina]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-02-14 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4418802|Tatiana Sidorina]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-12-14 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q16145150|музыка мөгаллиме]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-09-25 |- | | | ''[[:d:Q30880263|Igor Kukushkin]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-02-20 | [[Красноармейск (Мәскәү өлкәсе)|Красноармейск]] | ''[[:d:Q4480793|MIPT Department of General and Applied Physics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q106209894|Zhanna Son]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-03 | [[Владикавказ]] | [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4304100|Россия биотехнология университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q124771676|Козлов, Сергей Леонидович]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-25 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-02-28 |- | 2014 | | ''[[:d:Q3350286|Oleg Khlevniuk]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-07-07 | [[Винница]] | ''[[:d:Q4111610|Vinnytsia State Pedagogical University]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4056403|Alexei Avtonomov]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-03-09 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4275267|Boris Makarenko]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-08-09 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Boris Makarenko|Boris Makarenko]] | |- | | | ''[[:d:Q4369872|Konstantin M. Polivanov]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-12-25 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | | data-sort-value="2026" | 2026-08-15 |- | | | [[Алексей Лавров (1959)|Алексей Лавров]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-30 | [[Казан]] | ''[[:d:Q4217706|Department of Economic And Social Geography of Russia]]'' | | [[:commons:Category:Alexey Lavrov|Alexey Lavrov]] | |- | 2015 | | ''[[:d:Q57570160|Vladimir Spokoiny]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-11-07 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q15976092|artificial intelligence researcher]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q62714695|Helena Knyazeva]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-12-23 | [[Мәскәү өлкәсе]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[укытучы]]<br/>[[фәлсәфәче]] | | |- | | | [[Алексей Кудрин]] | data-sort-value="1960" | 1960-10-12 | ''[[:d:Q729447|Dobele]]'' | ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q7614320|finance minister]]'' | [[:commons:Category:Alexei Leonidovich Kudrin|Alexei Leonidovich Kudrin]] | |- | | | ''[[:d:Q4101145|Andrei Georgiewitsch Bystrizki]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-07-21 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[:commons:Category:Andrey Bustritsky|Andrey Bustritsky]] | |- | | | ''[[:d:Q4132972|Oksana Gaman-Golutvina]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-11-14 | [[Киев]] | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4259012|Dmitry Leontyev]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-07-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q6463812|Андрей Суздальцев]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-12-22 | [[Владивосток]] | [[Ерак Көнчыгыш федераль университеты]] | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q16695975|Mikhail Seleznyov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-03-26 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4339447|Назари һәм гамәли телбелем бүлеге]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q24262584|Инҗилне тәрҗемә итүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q40010665|Pjotr Ivarovitsj Arseev]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-07-21 | | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q131784397|Sasha Balashov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1351317|Димәшкъ университеты]]'' | ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | [[:commons:Category:Sasha Balashov|Sasha Balashov]] | |- | 2009 | | ''[[:d:Q132396347|Elena Y. Rozhdestvenskaya]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-07-21 | [[Рига]] | ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201736|Institute of Sociology]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q138783666|Сергей Кавтарадзе]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-02-07 | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q88190618|art writer]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q189172|Andrey Korotayev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-17 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]''<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q17488363|economic historian]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>[[профессор]]<br/>[[математик]]<br/>[[фәлсәфәче]] | [[:commons:Category:Andrey Korotayev|Andrey Korotayev]] | |- | | | ''[[:d:Q1901248|Dmitry Travin]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-05-01 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | [[:commons:Category:Dmitry Travin|Dmitry Travin]] | |- | | | ''[[:d:Q4070235|Igor Artemyev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-11-27 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q26481809|спорт эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]] | [[:commons:Category:Igor Artemyev|Igor Artemyev]] | |- | | | ''[[:d:Q4147121|L. M. Gokhberg]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-08-30 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4164506|Alexander Dolgin]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-01-17 | [[Киев]] | [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]] | [[галим]] | [[:commons:Category:Alexander Dolgin|Alexander Dolgin]] | |- | | | ''[[:d:Q4207098|Maksim Kagan]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-09-08<br/>1961 | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q7215112|Vadim Radaev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-03-29 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19908714|Николайшвили, Гюзелла Геннадьевна]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-05-30 | [[Екатеринбург]] | ''[[:d:Q4476712|Урал дәүләт консерваториясе]]'' | ''[[:d:Q462390|доцент]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q47453699|Mikhail Denisenko]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-01-02 | [[Дессау]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q97173866|Андрей Борисович Суслов]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-06-25 | [[Пермь]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4186067|Dmitry Zamyatin]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-01-30 | [[Лесной (Свердловск өлкәсе)|Лесной]] | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]'' | [[:commons:Category:Dmitri Zamiatin|Dmitri Zamiatin]] | |- | | | ''[[:d:Q4226396|Mikhail Kozhokin]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-02-23 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | | |- | 2015 | | ''[[:d:Q4277839|Olga Malinova]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-09-23 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204525|Institute of History and Politics MPGU]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4421109|Alexei Sitnikow]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-02-24 | [[Новосибирск]] | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1047293|University of California, Santa Cruz]]''<br/>''[[:d:Q1063665|Prague University of Economics and Business]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q5027838|campaign manager]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q17449482|Andrei Aleksandrovich Rossius]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-07-05 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20742114|Alla Borisovna Kupreychenko]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-11-05 | [[Запорожье]] | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | [[:commons:Category:Alla Borisovna Kupreychenko|Alla Borisovna Kupreychenko]] | data-sort-value="2014" | 2014-05-08 |- | | | ''[[:d:Q22919544|Alexander Poddiakov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-03-21 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q26776674|Velikhan Mirzekhanov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-12-10 | ''[[:d:Q28504570|Ichin]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q26933730|Igor Alekseevitsj Nikolaev]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-06-18 | ''[[:d:Q2366060|Bolshaya Izhora]]'' | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q44055584|Илья Георгиевич Шаблинский]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-29 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q15987302|legal profession]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60832405|Elena Rostislavovna I︠A︡rskai︠a︡-Smirnova]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-11-28 | [[Волгоград]] | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4135107|Mikhail Gelfand]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-10-25 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2904006|bioinformatician]]'' | [[:commons:Category:Mikhail Gelfand|Mikhail Gelfand]] | |- | | | ''[[:d:Q4189562|Sergey Aleksandrovitsj Zverev]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-11-19 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4227722|Modest Kolerov]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-04-12 | [[Кимовск]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q1977770|REGNUM News Agency]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20069088|Vladimir Pastukhov]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-04-22 | [[Киев]] | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | [[:commons:Category:Vladimir Pastukhov|Vladimir Pastukhov]] | |- | 2018 | 2022 | ''[[:d:Q80920165|Mikhail A. Lebedev]]'' | data-sort-value="1963" | 1963 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4480793|MIPT Department of General and Applied Physics]]''<br/>''[[:d:Q7896420|University of Tennessee Health Science Center]]'' | ''[[:d:Q23719406|нейрофизиолог]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]'' | | |- | 2021 | 2022 | ''[[:d:Q102235171|Michael Z. Shapiro]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-05-24 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]'' | [[математик]] | | |- | 2011 | | ''[[:d:Q131370265|Лайус Юлия Александровна]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-06-05 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | | |- | 2017 | 2022-08 | ''[[:d:Q4100130|Irina Busygina]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-03-29 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16655653|Institute of Europe, Russian Academy of Sciences]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4283983|Alexey Maslov]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-10-05 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q15728993|Christian Welzel]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-03-25 | [[Саарбрүккен]] | ''[[:d:Q700758|Saarland University]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Christian Welzel|Christian Welzel]] | |- | | | ''[[:d:Q18145389|Grigory Krichevsky]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-02-11 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Grigory Krichevsky|Grigory Krichevsky]] | |- | | | ''[[:d:Q18399151|Aleksandr Yalbulganov]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-11-04 | ''[[:d:Q4511998|Chervlyonnaya]]'' | [[Чечен дәүләт университеты|Әхмәт хаҗи Әбделхәмид улы Кадыйров исемендәге Чечен дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | 2011-11-01 | | ''[[:d:Q60785067|Vladimir Samodurov]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-03-16 | | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2015-09-01 | | ''[[:d:Q98660505|Nikolai Ssorin-Chaikov]]'' | data-sort-value="1964" | 1964 | [[Мәскәү]] | [[Stenford universitetı|Стенфорд университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q216498|Andrey Kolesnikov]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-07-29 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]'' | [[:commons:Category:Andrey Vladimirovich Kolesnikov|Andrey Vladimirovich Kolesnikov]] | |- | | | ''[[:d:Q4152421|Igor Gurkov]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-08-09 | [[Кемерово]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4196862|Galina Ivanchenko]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-06-04 | [[Таганрог]] | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]] | | data-sort-value="2009" | 2009-08-04 |- | | | ''[[:d:Q110910830|Andrey Moroz]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-10-07 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | | |- | | | [[Елена Вишленкова]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-02 | [[Казан]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | | |- | | | ''[[:d:Q132795787|Georgii Gloveli]]'' | data-sort-value="1965" | 1965 | | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q1049488|Vladimir Ryzhkov]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-09-03 | [[Рубцовск]] | ''[[:d:Q4062936|Алтай дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]'' | [[:commons:Category:Vladimir Ryzhkov|Vladimir Ryzhkov]] | |- | | | ''[[:d:Q4103162|Elena Valiyavina]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-08-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4397237|Olga Romanova]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-03-28 | [[Люберцы]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>[[язучы]] | [[:commons:Category:Olga Romanova|Olga Romanova]] | |- | | | ''[[:d:Q18245964|Sergei Medvedev]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-12-20 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[:commons:Category:Sergei Aleksandrovich Medvedev|Sergei Aleksandrovich Medvedev]] | |- | | | ''[[:d:Q21104399|Anna Feliksovna Litvina]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-10-29 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28500520|Mikhail Sverdlov]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-02-17 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q65130494|Dmitry Gennadievich Evstafiev]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-05-31 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]'' | [[:commons:Category:Dmitry Gennadievich Evstafiev|Dmitry Gennadievich Evstafiev]] | |- | | | ''[[:d:Q118104829|Andrej Jakowlew]]'' | data-sort-value="1966" | 1966 | | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | 2011 | 2022 | ''[[:d:Q4257649|Oleg A. Lekmanov]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-01-11 | ''[[:d:Q1726990|Novomikhaylovsky]]'' | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | [[:commons:Category:Oleg Lekmanov|Oleg Lekmanov]] | |- | | | ''[[:d:Q16514930|Dmitrij Valerʹevič Efremenko]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-07-24 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | | |- | 2019-05 | | ''[[:d:Q41573748|Pavel Pakhlov]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-11-08 | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | 2012 | | ''[[:d:Q131369862|Бекасова Александра Викторовна]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-07-23 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | 2018-02-01 | | ''[[:d:Q4093196|Dmitri Bondarenko]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-06-09 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q66581878|social anthropologist]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4216738|Svyatoslav Kaspe]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-09-02<br/>1968 | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28104933|Sergey Tatevosov]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-12-14 | [[Санкт-Петербург]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q29359781|Ivan Yashchenko]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-12-12 | [[Львов]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | | |- | 2003 | 2022-07 | [[Нина Добрушина]] | data-sort-value="1968" | 1968-09-28 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q75382041|Рондарев, Артём Владиславович]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-05-31 | [[Мәскәү]] | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]'' | | |- | 2010 | 2024 | ''[[:d:Q3710038|Misha Verbitsky]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-06-20 | [[Мәскәү]] | [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4077422|Konstantin Bannikow]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-09-16 | [[Новосибирск]] | ''[[:d:Q4325461|Новосибирск дәүләт педагогика үниверситеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4245868|Ilya Kukulin]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]] | [[:commons:Category:Ilya Kukulin|Ilya Kukulin]] | |- | | | ''[[:d:Q4307719|Aleksey Muravyov]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-08-01 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Alexey Muravyov|Alexey Muravyov]] | |- | | | ''[[:d:Q4494649|Andrey Khazin]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-02-01 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[:commons:Category:Andrey Khazin|Andrey Khazin]] | |- | 2020-01-09 | | ''[[:d:Q60833206|Andrey Zinoviev]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-10-10 | [[Тверь]] | ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q84723153|Медовников, Дан Станиславович]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-17 | [[Донецк]] | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q87719913|Stefan Hessbrüggen-Walter]]'' | data-sort-value="1969" | 1969 | | | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q502185|Андрей Воробьёв]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-04-14 | [[Красноярск]] | [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[губернатор]]<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]'' | [[:commons:Category:Andrey Yuryevich Vorobiev|Andrey Yuryevich Vorobiev]] | |- | | | ''[[:d:Q4131148|Alexander F. Gavrilov]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-12-03 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q3427922|ристаратыр]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | [[:commons:Category:Alexander Gavrilov|Alexander Gavrilov]] | |- | | | ''[[:d:Q4248256|Vitaly Kurennoy]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-04-14 | [[Прохладный]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4249987|Maya Kucherskaya]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-05-02 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[:commons:Category:Maya Kucherskaya|Maya Kucherskaya]] | |- | | | ''[[:d:Q7086097|Oleg Matveichev]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-02-01 | [[Новокузнецк]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]] | [[:commons:Category:Oleg Matveytchev|Oleg Matveytchev]] | |- | 2012 | | ''[[:d:Q21143519|Fyodor Uspensky]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-02-22 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | 2003-09-01 | 2020-08-31 | ''[[:d:Q30061655|Alexei Kouprianov]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-08 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]'' | [[:commons:Category:Alexei Kouprianov|Alexei Kouprianov]] | |- | 2016-09-01 | | ''[[:d:Q55656577|Keti Chukhrov]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-26 | [[Гөрҗи Совет Социалистик Республикасы|Грузия ССР]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]'' | [[:commons:Category:Keti Chukhrov|Keti Chukhrov]] | |- | | | ''[[:d:Q60829796|Aleksandr Phoun Czho Petrov]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-03-11 | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q69783113|Valentina Apresjan]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-05-17 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4614|Көньяк Калифорния университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q79107557|Alexey Savatyugin]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-06-25 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | |- | 2003 | | ''[[:d:Q120829285|Alexei Kouprianov]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-08 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q139387107|Igor Shulinsky]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-09-07 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q108800680|media executive]]''<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4275327|Aleksey Makarkin]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-08-18 | [[Мәскәү]] | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2018-09-01 | 2021-08-01 | ''[[:d:Q4372608|Sergey Popov]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-12-08 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[:commons:Category:Sergei Popov (astrophysicist)|Sergei Popov (astrophysicist)]] | |- | | | [[Эвелина Хромченко]] | data-sort-value="1971" | 1971-02-27 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q5436768|fashion entrepreneur]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | [[:commons:Category:Evelina Khromtchenko|Evelina Khromtchenko]] | |- | | | ''[[:d:Q4525603|Roman Shmarakov]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-06-12 | [[Тула]] | ''[[:d:Q4465237|Тула дәүләт педагогика университеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Roman Shmarakov|Roman Shmarakov]] | |- | | | ''[[:d:Q15079267|Oleg Pashchenko]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-12-14 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q42295534|Arutyun Avetisyan]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-03-19 | ''[[:d:Q620937|Сухум районы]]'' | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | [[математик]] | | |- | | | [[Владислав Измоденов]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-06 | [[Пермь]] | ''[[:d:Q4431076|Kolmogorov's School]]''<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q58887515|Konstantin Vorontsov]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-04-01 | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | [[укытучы]] | | |- | | | ''[[:d:Q62714286|Jeanne V. Kormina]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-01-30 | | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]'' | | |- | 2008-01-31 | | ''[[:d:Q87853863|Eduard Babkin]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | | |- | 2015 | 2022 | ''[[:d:Q112988837|Iskender Yasaveyev]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-09-21 | [[Сосногорск]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | [[:commons:Category:Iskender Yasaveyev|Iskender Yasaveyev]] | |- | 2006 | | ''[[:d:Q114669869|Тимофей Александрович Дмитриев]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-07-22 | | ''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201801|РФА Фәлсәфә институты]]'' | | | |- | 2017 | | ''[[:d:Q136290852|Konstantin Kazenin]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-06-23 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q116234171|caucasologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | data-sort-value="2025" | 2025-12-30 |- | | | ''[[:d:Q136817192|Новикова, Анна Алексеевна]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-03-24 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4111065|Maxim Viktorov]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-06-22 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4256205|Mikhail Levandovsky]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-03-08 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]'' | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[менеджер]] | | |- | | | ''[[:d:Q4428814|Konstantin Sonin]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-02-22 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[профессор]] | [[:commons:Category:Konstantin Sonin|Konstantin Sonin]] | |- | | | ''[[:d:Q29865178|Василий Андреевич Ключарёв]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-04-28 | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q51668608|Ivan Ladynin]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-11-11 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | [[:commons:Category:Ivan A. Ladynin|Ivan A. Ladynin]] | |- | | | ''[[:d:Q66486109|Anton D. Pritula]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-11-09 | | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | | |- | 2018-01-01 | | ''[[:d:Q96247013|Dmitri Vinogradov]]'' | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Новороссийск]] | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011 | 2022-12 | ''[[:d:Q120490276|Mikhail Daniel]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-09-13 | [[Мәскәү]] | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q1799644|Alexander Kuznetsov]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-11-01 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]'' | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q4093494|Timofey Bordachev]]'' | data-sort-value="1973" | 1973 | | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Timofei Bordachev|Timofei Bordachev]] | |- | | | ''[[:d:Q4110856|Denis Vizgalov]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-09-15 | [[Белорет]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-07-29 |- | | | ''[[:d:Q4205292|Ilya Itkin]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-01-19 | | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q16272019|Sergey Alekseyev]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-05-29 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>''[[:d:Q4304076|Мәскәү дәүләт индустрия университеты]]'' | [[галим]] | [[:commons:Category:Sergej Alekseev (jurist)|Sergej Alekseev (jurist)]] | |- | 2011-09 | | ''[[:d:Q20739510|Leonid Positselski]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-03-06 | [[Воронеж]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]] | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q26205052|Yulia Galyamina]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-01-23 | [[Мәскәү]] | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | [[:commons:Category:Yulia Galyamina|Yulia Galyamina]] | |- | 2013-02-01 | | ''[[:d:Q101096643|Liudmila Novikova]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-06-14 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2016 | | ''[[:d:Q109489002|Vasily Borisovich Kashin]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-09-18 | [[Мәскәү]] | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2017 | | ''[[:d:Q127416979|Leonid Efimovich Kogan]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-03-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19361455|Semitist]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q2542199|Valery Fyodorov]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-09-11 | [[Тверь]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Valery Valeryevich Fedorov|Valery Valeryevich Fedorov]] | |- | | | ''[[:d:Q4263661|Marina Litvinovich]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-09-19 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q18289124|French University College in Moscow]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q5027838|campaign manager]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1021386|civil rights advocate]]'' | [[:commons:Category:Marina Litvinovich|Marina Litvinovich]] | |- | | | ''[[:d:Q51715650|Andrei Sobolevski]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-07-15 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q21772571|geometer]]'' | | |- | 1998 | | ''[[:d:Q59681638|Maria Yudkevich]]'' | data-sort-value="1974" | 1974 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q120279841|Vladimir Sivitsky]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-10-02 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q14900833|Alexander Galushka]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-12-01 | [[Клин (шәһәр)|Клин]] | ''[[:d:Q4398068|Россия дәүләт социаль университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[:commons:Category:Alexander Galushka|Alexander Galushka]] | |- | | | ''[[:d:Q18342600|Aleksandr Vladimirovich Kynev]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-01-31 | [[Тракт (Коми)]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Aleksandr Kynev|Aleksandr Kynev]] | |- | 2020 | | ''[[:d:Q69582236|Sergey Smirnov]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-04-20 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q58209937|тарих укытучысы]]'' | [[:commons:Category:Sergey Sergeyevich Smirnov (journalist)|Sergey Sergeyevich Smirnov (journalist)]] | |- | | | ''[[:d:Q86664748|Anastasiya Bonch-Osmolovskaya]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-04-22 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-05-01 | 2018-06-29 | ''[[:d:Q112496566|Robert Winstanley-Chesters]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | | [[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q485178|analyst]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Robert Winstanley-Chesters|Robert Winstanley-Chesters]] | |- | 2001 | | ''[[:d:Q124215266|Artem Shadrin]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-11-25 | [[Мәскәү]] | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[:commons:Category:Artem Shadrin|Artem Shadrin]] | |- | 2014 | | ''[[:d:Q135224289|Timur Maisak]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-11-21 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2017-09-15 | | ''[[:d:Q4440681|Georgiy Starostin]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-07-04 | | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | | |- | 2007 | | ''[[:d:Q62714394|Oleg Voskoboynikov]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-08-04 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2013 | | ''[[:d:Q89683974|Ekaterina Demintseva]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q111935175|Lev Maciel Sánchez]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-06-18 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q130313374|Konstantin Jur‘jevič Jerusalimskij]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-05-11 | | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q133652752|Nathan Marcus]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-01-10 | | ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]'' | ''[[:d:Q17488363|economic historian]]'' | | |- | 2018-02-01<br/>2018 | | ''[[:d:Q56677221|Dmitri D. Beliaev]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-01-29 | [[Тула]] | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-04 | 2021-08 | ''[[:d:Q57697383|Frank Fischer]]'' | data-sort-value="1977" | 1977 | [[Вайсенфельс]] | | ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60831111|Anton Baranov]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-04-11 | | ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>''[[:d:Q13338|Бордо I үнивирситите]]'' | [[математик]] | | |- | 2020 | | ''[[:d:Q107847249|Yelena Istyagina-Yeliseyeva]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-02-04 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4303891|Мәскәү дәүләт физик мәдәният академиясе]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]] | ''[[:d:Q2312637|physical education teacher]]'' | [[:commons:Category:Yelena Istyagina-Yeliseyeva|Yelena Istyagina-Yeliseyeva]] | data-sort-value="2023" | 2023-09-28 |- | 2011 | | ''[[:d:Q109492551|Roman Pochekaev]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-01-14 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4492294|Пётр Фрадков]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-02-07 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q2503809|Kingston University]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q17744738|икътисад фәннәре кандидаты]]''<br/>''[[:d:Q6413480|Kingston Business School]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]'' | [[:commons:Category:Petr Fradkov|Petr Fradkov]] | |- | | | ''[[:d:Q15074665|Надоршин, Евгений Равхатович]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-08-22 | [[Химки]] | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q17675794|G. A. Esakov]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-11-12<br/>1978 | [[Сергиев Посад]] | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | [[галим]] | | |- | 2021 | | ''[[:d:Q28495535|Никита Анисимов]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-02-20 | [[Химки]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | [[:commons:Category:Nikita Anisimov|Nikita Anisimov]] | |- | | | ''[[:d:Q56308300|Kirill Solovyov]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-12-26 | [[Мәскәү]] | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[:commons:Category:Kirill Soloviev|Kirill Soloviev]] | |- | 2009-09-01 | | ''[[:d:Q63981550|Vladlen Timorin]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-06-21 | | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q180865|Торонто университеты]]'' | [[математик]] | | |- | 2007-07-01 | | ''[[:d:Q119004320|Ilya Kiriya]]'' | data-sort-value="1978" | 1978 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1616573|Stendhal University]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2014-11 | 2022-03 | ''[[:d:Q120640539|Gleb Bogush]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-06-13 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[хокук белгече]] | | |- | | | ''[[:d:Q140311067|Maria Molina]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-01-07 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q4529715|Hittitologist]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16267985|Indo-Europeanist]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q23055407|Alexander Bufetov]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-07-08 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]]<br/>''[[:d:Q4264308|Lyceum "Second school"]]'' | [[математик]] | | |- | 2017-08 | 2020-04 | ''[[:d:Q111184335|Glenn Diesen]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-11-29 | | ''[[:d:Q1065414|Vrije Universiteit Amsterdam]]''<br/>''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q487556|Сидней университеты]]''<br/>''[[:d:Q1350021|University of Wollongong]]'' | ''[[:d:Q11499163|political pundit]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | [[:commons:Category:Glenn Diesen|Glenn Diesen]] | |- | 2006 | | ''[[:d:Q113412712|Dmitry Suslov]]'' | data-sort-value="1979" | 1979 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407695|Санкт-Петербург дәүләт үсемлек полимерлары технологик университеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[:commons:Category:Dmitry Suslov|Dmitry Suslov]] | |- | 2002-06-10 | 2016-10-03 | ''[[:d:Q57410735|Tatiana Karabchuk]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2014 | | ''[[:d:Q84523200|Natalia Slioussar]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-11-16 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q221653|Утрехт университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4407663|St Petersburg Classical Gymnasium # 610]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q99684912|Vlada Baranova]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-08-03 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | 2010 | 2023 | ''[[:d:Q102344518|Evgeny Feigin]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | | |- | 2012 | | ''[[:d:Q60056096|Cemal Eren Arbatlı]]'' | data-sort-value="1981" | 1981 | | [[Braun universitetı|Браун үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q861904|Билкәнт университеты]]''<br/>''[[:d:Q7395882|Sabancı University]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q54878610|Viktor Vladimirovich Przhiyalkovskiĭ]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-08-31 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]] | | |- | 2013-03-01 | | [[Борис Орехов]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-30<br/>1982 | [[Уфа]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | [[:commons:Category:Boris Orekhov|Boris Orekhov]] | |- | | | ''[[:d:Q28007377|Aleksandr Pavlov]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-11-14<br/>1983 | [[Петушки (шәһәр)|Петушки]] | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q57981548|Dmitry Ignatov]]'' | data-sort-value="1983" | 1983 | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4320702|Sergey Nikolenko]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-08-11 | [[Псков]] | ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]'' | ''[[:d:Q1265807|information scientist]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q29052219|Protey Temen]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-03-26 | [[Мәскәү]] | | ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]'' | [[:commons:Category:Protey Temen|Protey Temen]] | |- | | | ''[[:d:Q56990249|Alexey Shaytan]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-11-18 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2904006|bioinformatician]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2018-09-01 | 2019-04-14 | ''[[:d:Q59448982|Fabian Burkhardt]]'' | data-sort-value="1984" | 1984 | [[Швәбиш-Гмүнд]] | | ''[[:d:Q3151032|research associate]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]] | | |- | | | ''[[:d:Q60451913|Marharyta Fabrykant]]'' | data-sort-value="1984" | 1984 | [[Минск]] | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109495922|Stanislav Shaposhnikov]]'' | data-sort-value="1984" | 1984 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | | |- | 2021 | | ''[[:d:Q117749397|Lev Vsevolodovič Luchovickij]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-03-01 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q125789955|Artem Serebrennikov]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-05-07 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Оксфорд университеты]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>[[шагыйрь]] | [[:commons:Category:Artem Serebrennikov|Artem Serebrennikov]] | |- | 2010 | 2022 | ''[[:d:Q59449027|Vladimir Kozlov]]'' | data-sort-value="1986" | 1986 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q65672850|Evgeny Alexandrovitch Khvalkov]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-07-14 | [[Акъяр]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q3332711|медиевист]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q65128484|Тимонин, Сергей Андреевич]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-07-15 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | [[галим]] | | |- | 2019-09-01 | | ''[[:d:Q89017342|Vladimir Shchur]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | | ''[[:d:Q1480643|Париж XI университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q115920280|Michael Zemliakov]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-04-01 | | [[Удмурт дәүләт университеты]] | | | |- | | | ''[[:d:Q138788376|Yury A. Budkov]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-02-24 | [[Иваново]] | ''[[:d:Q1366589|«Дубна» дәүләт университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | 2017-07 | | ''[[:d:Q140320415|Arseniy Kumankov]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | [[фәлсәфәче]] | | |- | | | ''[[:d:Q55128110|Антон Аляксандравіч Сомін]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-12-13 | [[Минск]] | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | 2017-09-01 | 2022-11-30 | ''[[:d:Q63981600|Nikita Kalinin]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-05-06<br/>1988 | | ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]'' | [[математик]] | | |- | 2011 | | ''[[:d:Q93887868|Alexander I. Efimov]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-04-22 | | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q109175982|Alexandra Vydrina]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-07-02 | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1430113|Франция илкүләм көнчыгыш телләре һәм цивилизацияләре институты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]'' | [[:commons:Category:Alexandra Vydrina|Alexandra Vydrina]] | data-sort-value="2021" | 2021-09-16 |- | | | ''[[:d:Q111757432|Александр Маркович Тобенгауз]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-07-26 | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q137828203|Лихачёва, Анастасия Борисовна]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-06-30 | [[Мәскәү]] | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | |- | 2015 | | ''[[:d:Q44293680|Aleksandr Piperski]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-10-09 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q102413721|Alexandra Skripchenko]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-02-07 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | | |- | 2018 | | ''[[:d:Q133190561|Gleb Vasiliev]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-08-10 | | ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]'' | ''[[:d:Q61974554|table hockey player]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011 | 2014 | ''[[:d:Q57973823|Maria Rikitianskaia]]'' | data-sort-value="1991" | 1991 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2024 | | ''[[:d:Q140138159|Alina Shirshikova]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-04-22 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q140136601|Research Center for Education and the Labour Market]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15068833|Boris Knorre]]'' | | | ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''<br/>''[[:d:Q4376232|Изге Тихон Православ гуманитар университеты]]'' | ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2006 | | ''[[:d:Q17394732|Иван Владимирович Кривушин]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | | |- | | | ''[[:d:Q38320423|Matteo Feurra]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q42156609|Marie Arsalidou]]'' | | | ''[[:d:Q849751|Йорк университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019-09-01 | | ''[[:d:Q43134059|Elena Temereva]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016 | | ''[[:d:Q43790630|Konstantin S. Tikhonov]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | 2021-09-01 | | ''[[:d:Q44475020|Filip V. Toukach]]'' | | | ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-10 | | ''[[:d:Q45525370|Sofya P. Kulikova]]'' | | [[Пермь]] | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4525240|school No. 9]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q47102744|Dimitry Schepetov]]'' | | | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q48563718|Olessia Koltsova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-01-13 | | ''[[:d:Q49451286|Sofya K Nartova-Bochaver]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q55077971|Fedor Ratnikov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-04-01 | | ''[[:d:Q55080263|Maxim Borisyak]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q56587479|Maksim A Orekhov]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-02-01 | | ''[[:d:Q56678922|Vladislav Balaev]]'' | | | ''[[:d:Q4201552|РФА бәллүрбелем институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017 | | ''[[:d:Q56892418|Luca Iemi]]'' | | [[Лекко]] | ''[[:d:Q7864079|UCL Queen Square Institute of Neurology]]'' | [[Гыйльми хезмәткәр]] | | |- | 2022-05 | | ''[[:d:Q56955123|Larissa Tsvetkova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-09-01 | 2022-02-24 | ''[[:d:Q57005759|Christopher J Gerry]]'' | | | ''[[:d:Q1075104|Эссекс университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | 2007 | | ''[[:d:Q57027564|Evgeny N Osin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014 | 2016 | ''[[:d:Q57059233|Zafer İşcan]]'' | | | ''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2017-03-01 | | ''[[:d:Q57064528|Ilnur Saitov]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017-09-01 | | ''[[:d:Q57294427|Alexei Kraikovski]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017-01-01 | | ''[[:d:Q57303269|Dmitri A Jdanov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q57312363|Irina Lomazova]]'' | | | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-09 | 2015 | ''[[:d:Q57359168|Olga Martynova]]'' | | | ''[[:d:Q501841|Турку үнивирситите]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2004 | | ''[[:d:Q57413830|Sergey Avdoshin]]'' | | | ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2020-02-05 | | ''[[:d:Q57422982|Yurii Averboukh]]'' | | | ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014 | 2019 | ''[[:d:Q57434863|Levent Çelik]]'' | | | ''[[:d:Q213439|Вирҗиния университеты]]''<br/>''[[:d:Q896267|Босфор университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2013 | | ''[[:d:Q57488708|Sergey Galkin]]'' | | | ''[[:d:Q118736|Мәскәү бәйсез университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015 | | ''[[:d:Q57594892|Evguenii Zazdravnykh]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-09-01 | | ''[[:d:Q57910148|Irina Radchenko]]'' | | | ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009-01-09 | 2018-02-28 | ''[[:d:Q57975924|Svetlana Vlasenko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q58235961|Nadezhda Nartova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-06-01 | | ''[[:d:Q58284822|Felix Lopez-Iturriaga]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016 | | ''[[:d:Q58303920|Ilya Kashnitsky]]'' | | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q58310918|S Vassin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-09-01 | | ''[[:d:Q58339508|Elena Sautkina]]'' | | | ''[[:d:Q1155944|Paris Descartes University]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q58357167|Yuri Simachev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q58421702|Victor Albert]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2007-09-01 | | ''[[:d:Q58622889|Alexander Tatarko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q58641543|Vasily Klucharev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017 | | ''[[:d:Q58693497|Darko Vukovic]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009-11-01 | | ''[[:d:Q59367762|Leonid Issaev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | | |- | 2020-09-01 | | ''[[:d:Q59417346|Kirill Semenov-Tian-Shansky]]'' | | | ''[[:d:Q309948|Бохумдагы Рур университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q59439393|Eduard I Moiseev]]'' | | | [[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2010 | | ''[[:d:Q59448831|Mikhail Mironyuk]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | |- | 2017-01-01 | 2022-12-31 | ''[[:d:Q59449117|Sergey Timonin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017 | | ''[[:d:Q59449172|Tatiana Tkacheva]]'' | | | ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | | |- | 2017-09-01 | | ''[[:d:Q59669591|Tatiana Mayskaya]]'' | | | ''[[:d:Q161562|Калифорния технология институты]]''<br/>''[[:d:Q1982521|New Economic School]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q59678001|Denis Zakharov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2005 | | ''[[:d:Q59682411|Igor S Utochkin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013 | | ''[[:d:Q59689996|Olga Dragoy]]'' | | | ''[[:d:Q153012|Потсдам үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-12-01 | 2022-09-23 | ''[[:d:Q59818311|Artem Baklanov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016 | | ''[[:d:Q59827425|Pavel Sorokin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-09-01 | | ''[[:d:Q59994134|Kirill N Boldyrev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2007 | 2015 | ''[[:d:Q60039087|Gordey Yastrebov]]'' | | | ''[[:d:Q1378099|European University Institute]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2006-01-10<br/>2012<br/>2021 | 2012<br/>2021 | ''[[:d:Q60039105|Dmitry Kurakin]]'' | | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017 | | ''[[:d:Q60141786|Elena Blanter]]'' | | | [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60723241|Anatoly Peresetsky]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2021-09 | 2023-02 | ''[[:d:Q60733439|Mikhail Rogov]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q658975|Лозанна университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q60887846|Vsevolod Popov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2020-09 | 2023-08 | ''[[:d:Q61104955|Andrey A Mikhaylov]]'' | | | ''[[:d:Q18786052|РФА Органик химия институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2012 | 2018 | ''[[:d:Q61919578|Dmitry Bolkunets]]'' | | | ''[[:d:Q2385041|Беларус авыл хуҗалыгы акдемиясе]]''<br/>''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1377393|European Humanities University]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[:commons:Category:Dmitry Bolkunets|Dmitry Bolkunets]] | |- | 2015-09-01 | | ''[[:d:Q62268179|Beatriz Martín Luengo]]'' | | | ''[[:d:Q1232428|University of the Basque Country]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-09 | 2016 | ''[[:d:Q63466640|Ekaterina Krymova]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-05 | | ''[[:d:Q63974420|Dmitrii M Roitershtein]]'' | | | ''[[:d:Q30279593|Karpov Institute of Physical Chemistry]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q64214553|Andrey S. Vasenko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q67604183|Anna Bogomolnaia]]'' | | | ''[[:d:Q43452|Autonomous University of Barcelona]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-03 | | ''[[:d:Q69390626|Valerii P. Chashchin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-08-22 | | ''[[:d:Q74406119|Igor Kolokolov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q74477680|L S Novikov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009 | | ''[[:d:Q76320138|Valeria Ivaniushina]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019 | | ''[[:d:Q77806623|Pavel Dolganov]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2007-01-15 | | ''[[:d:Q78595758|Alexey Makarov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2023-03 | | ''[[:d:Q79776640|Alexey E Madison]]'' | | | ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013 | | ''[[:d:Q82263110|Alexey Sokolik]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201744|Institute for Spectroscopy Russian Academy of Sciences]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q83598389|Bhuvanesh Awasthi]]'' | | | ''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]''<br/>''[[:d:Q2648311|Birla Institute of Technology and Science]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2010-09-01 | | ''[[:d:Q84777738|Oksana Isaeva]]'' | | | ''[[:d:Q4087768|Благовещенск дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q85639240|Bulat Khasanov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009-10-01 | | ''[[:d:Q85907295|Dean Fantazzini]]'' | | | ''[[:d:Q131262|Болонья университеты]]''<br/>''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q219317|Павия үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-09-01 | | ''[[:d:Q86100196|Vasilii A Gromov]]'' | | | ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1999-09-01 | | ''[[:d:Q86541086|Victor Tyutin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009-10 | | ''[[:d:Q86650595|Gulnara A Minnigaleeva]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q86674780|Yurij L Katchanov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017-02-01 | | ''[[:d:Q86712649|Andrey Kuznetsov]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-01-07 | 2020-04 | ''[[:d:Q86797383|Ekaterina Tomas]]'' | | | ''[[:d:Q741082|Маккуори университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-10-03 | | ''[[:d:Q86883790|Natalia Korepanova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2008-04-01 | | ''[[:d:Q87019245|Andrey Savchenko]]'' | | | ''[[:d:Q4318652|Нижгар ил яраклама үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q87113936|Alexander Poddiakov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009-11-14 | | ''[[:d:Q87628839|Eduard D Ponarin]]'' | | | [[Мичиган университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | |- | 2019-06-04 | | ''[[:d:Q87902020|Maxim A Terpilowski]]'' | | | [[Сембер дәүләт университеты|Сембер ил үнивирситите]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-04-01 | | ''[[:d:Q87995920|Anna Laurinavichyute]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | 2008-09-01 | | ''[[:d:Q88080855|Alexey Alyushin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017-09-01 | | ''[[:d:Q88113369|Tatiana Pavlova]]'' | | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-09-01 | | ''[[:d:Q88159217|Attila Kertesz-Farkas]]'' | | | ''[[:d:Q369839|Сегед университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-03 | | ''[[:d:Q88221327|Aleksei Kondratev]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-09-01 | | ''[[:d:Q88370498|Mikhail Pokhoday]]'' | | | ''[[:d:Q2503794|Northumbria University]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2012-10-01 | | ''[[:d:Q88518260|Tatiana Yakushkina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-04-01<br/>2012-09-01 | | ''[[:d:Q88519102|Mariya V Khudyakova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2020-02-20 | | ''[[:d:Q88722382|Natalia Kryzhanovskaya]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-09 | 2018-06-30 | ''[[:d:Q89196151|Alexander Prasolov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-09 | 2017-08 | ''[[:d:Q89497423|Evgeniy Riabenko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-11-01 | 2022-12-31 | ''[[:d:Q89500047|Federico Gallo]]'' | | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015-07-01 | | ''[[:d:Q89512535|Alexey Kazakov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2020-08-14 | 2021-12-31 | ''[[:d:Q89735967|Sergey V Popov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019-03-04 | 2022-06-30 | ''[[:d:Q89773138|Roman Tikhonov]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q89823362|Boris G Lvov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1999-08-25 | | ''[[:d:Q90538251|Yana Roshchina]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019-09 | 2020-08 | ''[[:d:Q90630958|Keerthi Ramanujan]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-03-01 | | ''[[:d:Q90672225|Konstantin Yu Arutyunov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2012-09-01<br/>2010-02-01 | 2015-08-31<br/>2016-08-31 | ''[[:d:Q90698434|Lusine Grigoryan]]'' | | | ''[[:d:Q795968|BIGSSS]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2022 | | ''[[:d:Q90730051|Andrey A Mozhaev]]'' | | | ''[[:d:Q689800|Пермь илкүләм тикшеренү политехника университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017-09-01 | | ''[[:d:Q90858020|Kseniia Kashleva]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-11-01 | 2020-08-01 | ''[[:d:Q91168097|Ivan Smirnov]]'' | | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]'' | | |- | 2019-10-01 | | ''[[:d:Q91265238|Lidia Rakhmanova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017-11 | | ''[[:d:Q91267282|Nina N Minyaeva]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q91312617|Sofia Krasovskaya]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q91444394|Konstantin Ivanov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019-10-01 | | ''[[:d:Q91512913|Mikhail I Bannikov]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-09-01 | 2016-01-01 | ''[[:d:Q91531396|Aleksandr Yu Romanov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019-09-02 | 2023-09-01 | ''[[:d:Q91559894|Dmitry I Sinelshchikov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-09-01 | 2020-05-01 | ''[[:d:Q91627667|Russell W Chan]]'' | | | ''[[:d:Q15576|University of South Australia]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-09-01 | | ''[[:d:Q91733422|Сергей Щебетенко]]'' | | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q91878753|Natalia Maloshonok]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2008-08-30 | | ''[[:d:Q91988625|Nadezhda Borzova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011-12-01 | 2020-03-01 | ''[[:d:Q92327338|Mikhail Komarov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-02 | | ''[[:d:Q92445597|Anton D Kotov]]'' | | | [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q92633584|Evgeny A Antipov]]'' | | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-09-02 | | ''[[:d:Q92684030|Dmitry Grigoryev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016 | 2019 | ''[[:d:Q92694471|Egor V Denisov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-09-01 | | ''[[:d:Q92726374|Andrey I Dnestryan]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014 | | ''[[:d:Q92816175|Elena Yu Chebotareva]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-02 | 2019-07-01 | ''[[:d:Q93080209|Yury A Trofimov]]'' | | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2022-09-01 | 2023-08-31 | ''[[:d:Q93119348|Sedat Alataş]]'' | | | ''[[:d:Q1247543|VSB – Technical University of Ostrava]]''<br/>''[[:d:Q359735|Aydın Adnan Menderes University]]''<br/>''[[:d:Q483758|Anadolu University]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-01-11 | | ''[[:d:Q93206670|Vladislav L Zhdanov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q93634676|Marina Bobrik]]'' | | | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | 2021-10-15 | | ''[[:d:Q94035541|Hamid Keshavarz]]'' | | | ''[[:d:Q737835|Тәһран университеты]]''<br/>''[[:d:Q495347|University of Isfahan]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019-11-01 | | ''[[:d:Q94481042|Nataliya Stankevich]]'' | | | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-01-09 | 2022-09-01 | ''[[:d:Q95929039|Vardan Arutiunian]]'' | | | ''[[:d:Q805777|Иммануил Кант ис. Балтыйк федераль университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-02-01 | 2022-06-01 | ''[[:d:Q96016769|Eugene F Baulin]]'' | | | ''[[:d:Q2489707|РФА Гамәли математика институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2008-07-01 | 2018-09-30 | ''[[:d:Q96164480|Maria Varlamova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q96170167|Sergei O. Kuznetsov]]'' | | | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | | |- | 2014 | 2022 | ''[[:d:Q96220390|Yuri Markov]]'' | | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2015 | | ''[[:d:Q96255016|Inga Ivanova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019-08-01 | | ''[[:d:Q96636784|Oleg Evsutin]]'' | | | ''[[:d:Q4460386|Томск дәүләт идарә итү системалары һәм радиоэлектроника университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2016-09-01 | | ''[[:d:Q96691067|Tatjana Kanonire]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2022-12-07 | | ''[[:d:Q96691069|Denis A Federiakin]]'' | | | ''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2022-09-01 | | ''[[:d:Q97520545|Alexey Yu Aladyshkin]]'' | | | ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2022-05-01 | | ''[[:d:Q100301866|Narek Engibaryan]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q100736334|Alexey Raksha]]'' | | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2017-02-01 | | ''[[:d:Q100943068|Vasily V Pisarev]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019 | | ''[[:d:Q101113183|Daria Khlevnyuk]]'' | | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q969850|Стоуни-Бруктагы Нью-Йорк штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | |- | 2014-09 | | ''[[:d:Q101160346|Nina I Zhukova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q102304168|Alexei Viktorovich Penskoi]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Monreal universitetı|Монреаль университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]] | | |- | | | ''[[:d:Q102476725|Sergey Yu. Artamonov]]'' | | | ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]'' | [[математик]] | | |- | 2015-09 | 2016-09 | ''[[:d:Q103114605|Seongsoo Choi]]'' | | | [[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q39988|Yonsei University]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q103824638|Pavel V Kuptsov]]'' | | | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1982-03 | | ''[[:d:Q103832251|Elena R Loubenets]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q103833642|Vera Ignatenko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-10-08 | 2019-08-31 | ''[[:d:Q104106156|Wilmer Yecid Cordoba]]'' | | | ''[[:d:Q2322256|Federal University of Pernambuco]]''<br/>''[[:d:Q3067794|Pedagogical and Technological University of Colombia]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019-09 | 2020-03 | ''[[:d:Q104107385|Christian Käding]]'' | | | ''[[:d:Q472316|University of Nottingham]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018-07-01 | 2019-10-31 | ''[[:d:Q104108131|Anton Savostianov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2013-01 | 2021-11 | ''[[:d:Q104108132|Alexander Shapoval]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2018 | | ''[[:d:Q104108182|Natalia Amburg]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009 | | ''[[:d:Q104150905|Pavel Pyatov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q105964890|Manuel Padilla-Moyano]]'' | | ''[[:d:Q81972|Córdoba Province]]''<br/>[[Испания]] | ''[[:d:Q1232428|University of the Basque Country]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 2018-09-01 | | ''[[:d:Q111281844|Mikhail Zhivlov]]'' | | | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | 2002-02-01 | 2016-11-17 | ''[[:d:Q112358179|Romie Frederick Littrell]]'' | | | ''[[:d:Q758659|Auckland University of Technology]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2009 | | ''[[:d:Q113734211|Aleksandr Aleksandrovič Safonov]]'' | | | ''[[:d:Q18409316|Tambov State Pedagogic University]]''<br/>''[[:d:Q16678105|Moscow University of the Ministry of Internal Affairs of Russia]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | 2004 | | ''[[:d:Q114669029|Valerian Anashvili]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | |- | 2014 | | ''[[:d:Q114712619|Dmitry Kalugin]]'' | | | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]''<br/>[[Россия дәүләт гуманитар университеты]]<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]'' | | | |- | 2011 | | ''[[:d:Q114713166|Сергей Рафисович Матвеев]]'' | | | [[Пермь дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q116771558|Andrei Zotov]]'' | | | | | | |- | 2020-05-06 | | ''[[:d:Q117192919|Denis A. Bodrov]]'' | | | ''[[:d:Q1639978|Soochow University]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011 | | ''[[:d:Q119268800|Ilya Makarov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2014-09-01 | 2016-07-15 | ''[[:d:Q122212634|Cristiano Bellavitis]]'' | | | ''[[:d:Q170027|Лондон университеты]]''<br/>''[[:d:Q1031803|Tor Vergata University of Rome]]''<br/>''[[:d:Q1454044|Libera Università Maria SS. Assunta]]'' | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | | |- | 2011 | | ''[[:d:Q123146534|Olga Lyashevskaya]]'' | | | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q126595070|Evgenia Shlosman]]'' | | | | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q126691822|Elena Krotova]]'' | | | | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q126691833|Veronika Faynberg]]'' | | | | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q126691834|Svetlana Lashchuk]]'' | | | | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q126691835|German Palchikov]]'' | | | | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q129176631|Aleksandr Fayb]]'' | | | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]'' | | |- | 2007 | | ''[[:d:Q130383139|Rodion Belkovich]]'' | | | | [[язучы]]<br/>[[хокук белгече]] | | |- | 2012 | 2019 | ''[[:d:Q131755665|Kosmas Marinakis]]'' | | | ''[[:d:Q1474656|Athens University of Economics and Business]]''<br/>''[[:d:Q1132346|North Carolina State University]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q134917768|Евгений Альбертович Молодов]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q16695485|St Philaret's Institute]]'' | ''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | 2018-02-05 | | ''[[:d:Q137909956|Ivan Remizov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q139270139|Shilov Valery Vladimirovich]]'' | | | | [[галим]] | | |- | 2002 | | ''[[:d:Q139588890|Alexander Filippov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q140133769|Oleg Tserbaev]]'' | | | | ''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q140868051|Nikolai Saperov]]'' | | | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q141403694|Pavel Potasuev]]'' | | | | ''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q9379869|лектор]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q141678734|Pavel Viktorov]]'' | | | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | ''[[:d:Q10949665|auditor]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q1959511. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q1959511/p580:башлау,p69/Q1959511/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | | | ''[[:d:Q4189535|Andrei Zverev]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-12-24 | [[Орехово-Зуево]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q15065364|Aleksandr Georgievitsj Gladisjev]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-15 | ''[[:d:Q4296298|Mirskoy]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[менеджер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4495345|Belan Khamchiev]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-12-07 | ''[[:d:Q2029443|Sunzha]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | [[:commons:Category:Belan Hamchiev|Belan Hamchiev]] | |- | | | ''[[:d:Q4138323|Sergey Gilvarg]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-06-04 | [[Екатеринбург]] | ''[[:d:Q18576582|металлург]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q106328871|Andrey Dobrov]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-02-13 | [[Алматы]] | | | [[:commons:Category:Andrey Dobrov|Andrey Dobrov]] | |- | 1998 | 2000 | ''[[:d:Q111250795|Лукашевич, Вадим Павлович]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-02-04 | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q485178|analyst]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q30346064|Aleksandr Kulikov]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-05-27 | [[Түбән Новгород]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | | data-sort-value="2016" | 2016-10-28 |- | | | ''[[:d:Q4223645|German Klimenko]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-12-07 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | [[:commons:Category:German Klimenko|German Klimenko]] | |- | | | ''[[:d:Q26255645|Lyudmila Vladimirovna Petranovskaya]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-04-20 | [[Ташкент|Ташкәнт]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]'' | | | |- | | | [[Игорь Артамонов]] | data-sort-value="1967" | 1967-03-14 | [[Будённовск|Будённовск шәһәре]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | [[:commons:Category:Igor Artamonov|Igor Artamonov]] | |- | | | ''[[:d:Q4078450|Leonid Baron]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-12-12 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | data-sort-value="2009" | 2009-02-05 |- | | | ''[[:d:Q502185|Андрей Воробьёв]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-04-14 | [[Красноярск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[губернатор]]<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | [[:commons:Category:Andrey Yuryevich Vorobiev|Andrey Yuryevich Vorobiev]] | |- | | | ''[[:d:Q39389549|Vladimir Sorokin]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-04-01 | [[Элиста]] | [[менеджер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q60329384|Alexei Kanayev]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-09-30 | [[Струнино]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Aleksey Kanaev|Aleksey Kanaev]] | |- | | | ''[[:d:Q30345580|Elizaveta Solonchenko]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-03-15 | [[Түбән Новгород өлкәсе]] | | | [[:commons:Category:Elizaveta Solonchenko|Elizaveta Solonchenko]] | |- | | | ''[[:d:Q18044262|Dmitry Pegov]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-05-22 | [[Самар]] | [[эшкуар]] | | [[:commons:Category:Dmitry Pegov|Dmitry Pegov]] | |- | | | [[Алмаз Галимов]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-10 | [[Метрәй (Мөслим районы)]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Идел буе дәүләт физик культура, спорт һәм туризм университеты|Идел буе физик культура, спорт һәм туризм университеты]]<br/>''[[:d:Q4406337|Сәмәрканд дәүләт университеты]]'' | | |- | 1998 | 2000 | ''[[:d:Q124215266|Artem Shadrin]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-11-25 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4201850|Gaidar Institute for Economic Policy]]''<br/>[[Россия Федерациясе икътисади үсеш министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q124215341|National Agency for Qualifications Development]]'' | [[:commons:Category:Artem Shadrin|Artem Shadrin]] | |- | | 2010 | ''[[:d:Q2992386|Anastasia Volochkova]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-01-20 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]'' | | [[:commons:Category:Anastasia Volochkova|Anastasia Volochkova]] | |- | | | ''[[:d:Q22919623|Александр Просеков]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-05-01 | [[Топки (Кемерово өлкәсе)|Топки]] | [[галим]] | [[Кемерово дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4219243|Kemerovo Institute of Food Science and Technology]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q26158335|Dmitriy Ovsyannikov]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-02-21 | [[Омск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Dmitriy Ovsyannikov|Dmitriy Ovsyannikov]] | |- | | | ''[[:d:Q48941641|Pavel Luksha]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-02-20 | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | ''[[:d:Q4056887|Agency for Strategic Initiatives]]''<br/>''[[:d:Q2027448|«Сколково» Мәскәү идарә мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q692440|Sollers JSC]]''<br/>''[[:d:Q638448|Severstal]]''<br/>''[[:d:Q17515616|Zavolzhye Engine Factory]]''<br/>''[[:d:Q338825|Accenture]]''<br/>''[[:d:Q448442|Alvarez and Marsal]]''<br/>''[[:d:Q631507|Arcadis]]'' | [[:commons:Category:Pavel Luksha|Pavel Luksha]] | |- | | 1999 | ''[[:d:Q15074665|Надоршин, Евгений Равхатович]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-08-22 | [[Химки]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | | |- | | | ''[[:d:Q53843880|Konstantin Noskov]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-09-26 | ''[[:d:Q25745|Oktyabrsky]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | [[:commons:Category:Konstantin Noskov|Konstantin Noskov]] | |- | | | ''[[:d:Q18276673|Aleksey Repik]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-08-27 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q108636410|Борис Алексеевич Мазалецкий]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-01-14 | | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | | | |- | | 2019 | [[Бату Хасиков]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q11338576|боксчы]]''<br/>''[[:d:Q9017214|karateka]]''<br/>''[[:d:Q11296761|kickboxer]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | [[:commons:Category:Batu Khasikov|Batu Khasikov]] | |- | | | ''[[:d:Q55231829|Fedor Alekseev]]'' | data-sort-value="1980" | 20th century | [[Гдов]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q102502014|Maxim Mironov]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Новосибирск]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q1153198|IE Business School]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q113862274|Alexander Pershikov]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-10-13 | [[Мәскәү]] | [[эшкуар]] | | | |- | | | ''[[:d:Q102738459|Viktor Vakhstayn]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-01-23 | [[Пенза]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | ''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]]<br/>''[[:d:Q201325|Ariel University]]''<br/>''[[:d:Q319239|Тел-Әвив университеты]]'' | [[:commons:Category:Viktor Vakhstayn|Viktor Vakhstayn]] | |- | | | ''[[:d:Q117321436|Եվգենի Կազաչկով]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-11-24 | [[Мытищи]] | ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q5626203|Максим Орешкин]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-07-21 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[менеджер]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Россия Хөкүмәте|Россия Федерациясе Хөкүмәте]]<br/>''[[:d:Q1119857|Rosbank]]''<br/>''[[:d:Q7907607|VTB Capital]]''<br/>[[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]]<br/>''[[:d:Q1958033|Россия Федерациясенең финанс министрлыгы]]''<br/>''[[:d:Q27949357|Crédit Agricole CIB (Russia)]]''<br/>''[[:d:Q2060629|Presidential Administration of Russia]]'' | [[:commons:Category:Maxim Oreshkin|Maxim Oreshkin]] | |- | 1999 | 2005 | ''[[:d:Q124770640|Eduard Sosnin]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-11-27 | [[Ылыч (шәһәр)|Ылыс]] | [[Россия]] | | | |- | | 2010 | ''[[:d:Q1658622|Ilya Yashin]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-06-29 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]'' | | [[:commons:Category:Ilya Yashin|Ilya Yashin]] | |- | | | ''[[:d:Q4150169|Andre Gromkovski]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-06-08 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]'' | | | |- | 2006 | 2007 | [[Роман Доброхотов]] | data-sort-value="1983" | 1983-08-06 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q15931838|investigative journalist]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | ''[[:d:Q48940439|The Insider]]'' | [[:commons:Category:Roman Dobrokhotov|Roman Dobrokhotov]] | |- | | | ''[[:d:Q5680808|Vladimir Kiriyenko]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-05-27 | [[Түбән Новгород]] | ''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]'' | ''[[:d:Q1885456|VK]]''<br/>[[Ростелеком]] | [[:commons:Category:Vladimir Kiriyenko|Vladimir Kiriyenko]] | |- | | | ''[[:d:Q57981548|Dmitry Ignatov]]'' | data-sort-value="1983" | 1983 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | | |- | | 2006 | ''[[:d:Q111015393|Greg Yudin]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-08-10 | [[Фрязино]] | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | [[:commons:Category:Grigory Yudin|Grigory Yudin]] | |- | | 2006 | ''[[:d:Q4058121|Ilya Azar]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-06-29 | [[Мәскәү]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q1055894|депутат]]'' | | [[:commons:Category:Ilya Azar|Ilya Azar]] | |- | | | ''[[:d:Q4302426|Maria Morgun]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-09-20 | [[Мәскәү]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | | [[:commons:Category:Maria Morgun|Maria Morgun]] | |- | | 2004<br/>2006 | ''[[:d:Q95232257|Ivan A. Boldyrev]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-02-20 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]'' | ''[[:d:Q632004|Неймеген университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4402424|Anastasiya Ryabova]]'' | data-sort-value="1985" | 1985 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | [[:commons:Category:Anastasia Ryabova|Anastasia Ryabova]] | |- | 2009 | 2013 | ''[[:d:Q30323495|Alexander Gabuev]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-03-10 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q4229784|Kommersant publishing house]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q258142|Albright Stonebridge Group]]''<br/>''[[:d:Q1153595|Carnegie Endowment for International Peace]]'' | | |- | | 2012 | ''[[:d:Q137802694|Мелентьева Анастасия]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-06 | [[Мәскәү]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q1974822|Domashny]]''<br/>''[[:d:Q3049652|Eksmo]]'' | | |- | | 2007 | ''[[:d:Q137945594|Denis Kataev]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-01-01 | [[Мәскәү]] | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q2120364|Radio France]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4407053|Antonina Samsonova]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-08-15 | [[Мәскәү]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]'' | | [[:commons:Category:Antonina Samsonova|Antonina Samsonova]] | |- | 2016 | 2018 | ''[[:d:Q18243025|Asya Kazantseva]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-09-05 | [[Сосновый Бор (шәһәр)]] | ''[[:d:Q17433421|фәнни журналис]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]'' | ''[[:d:Q7220288|Petersburg – Channel 5]]''<br/>''[[:d:Q4281397|Mariinskaya Hospital]]''<br/>''[[:d:Q4190012|Zdoroviye]]''<br/>''[[:d:Q206470|Russia-2]]''<br/>''[[:d:Q4463516|Troitskiy Variant]]''<br/>''[[:d:Q590171|Vokrug sveta]]''<br/>''[[:d:Q25393536|Men’s Health]]'' | [[:commons:Category:Asya Kazantseva|Asya Kazantseva]] | |- | | 2008 | ''[[:d:Q100319762|Renat Davletgildeev]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-04-20 | [[Алматы]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q94498772|program host]]''<br/>''[[:d:Q19509201|LGBTQ rights activist]]'' | ''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q4339596|Open Russia]]''<br/>''[[:d:Q55663942|Current Time TV]]''<br/>''[[:d:Q4425613|Snob]]''<br/>''[[:d:Q125780326|The Breakfast Show]]'' | [[:commons:Category:Renat Davletgildeyev|Renat Davletgildeyev]] | |- | | | ''[[:d:Q108882840|Mihail Kiselev]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-06-18 | ''[[:d:Q28520854|Новоселово (Томскан область)]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Mihail Kiselev|Mihail Kiselev]] | |- | | | ''[[:d:Q110686898|Julia Mindubaeva]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-08-12 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q56425414|media manager]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q48940364|Соловьёв, Александр Юрьевич]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-11-23 | [[Дүшәнбе]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q4339596|Open Russia]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q56427344|Kaiyr Rysbayev]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-04-11 | [[Караганда|Караганды]] | ''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]'' | | [[:commons:Category:Kaiyr Rysbayev|Kaiyr Rysbayev]] | |- | | | ''[[:d:Q65119912|Nina Zavrieva]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Мәскәү]] | [[эшкуар]] | | [[:commons:Category:Nina Zavrieva|Nina Zavrieva]] | |- | | | ''[[:d:Q111885760|Николай Валерьевич Крапиль]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-07-16 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q7621877|strategist]]'' | | | |- | 2004-09 | 2010-07 | ''[[:d:Q140320415|Arseniy Kumankov]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | | [[фәлсәфәче]] | ''[[:d:Q4303876|Moscow School of Social and Economic Sciences]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | | |- | | | ''[[:d:Q16702418|Vsevolod Strakh]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-03-26 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | | |- | 2012 | 2014 | ''[[:d:Q21996568|Alexandra Elbakyan]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-11-06 | [[Алматы]] | ''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q15253558|активист]]'' | | [[:commons:Category:Alexandra Elbakyan|Alexandra Elbakyan]] | |- | | | ''[[:d:Q106406906|Yevgeny Kogan]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-07-27 | [[Санкт-Петербург]] | [[менеджер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q108375054|Mikhail Rubin]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-04-20 | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | [[:commons:Category:Mikhail Rubin|Mikhail Rubin]] | |- | | | ''[[:d:Q111757432|Александр Маркович Тобенгауз]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-07-26 | | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q29182003|математика укытучысы]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | | |- | | | ''[[:d:Q131643604|Andreas Leidinger]]'' | data-sort-value="1988" | 1988 | | [[хокук белгече]]<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>[[адвокат]] | | | |- | | | ''[[:d:Q137828203|Лихачёва, Анастасия Борисовна]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-06-30 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | | |- | | | ''[[:d:Q33801834|Георги Албуров]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-10-09 | [[Уфа]] | ''[[:d:Q15253558|активист]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]'' | ''[[:d:Q4491663|Anti-Corruption Foundation]]''<br/>''[[:d:Q113048544|Popular Politics]]'' | [[:commons:Category:Georgy Alburov|Georgy Alburov]] | |- | | | ''[[:d:Q108445215|Anna Rivina]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-11-01 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]'' | | [[:commons:Category:Anna Rivina|Anna Rivina]] | |- | | | ''[[:d:Q120281041|Victor Vorobyov]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-06-19 | [[Сыктывкар]] | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]] | | | |- | | | ''[[:d:Q18043980|Inal Ardzinba]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-07-26 | [[Сухум]] | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | | [[:commons:Category:Inal Ardzinba|Inal Ardzinba]] | |- | | | ''[[:d:Q66498306|Sergey Mokhov]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-02-17 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q23845879|powerlifter]]''<br/>''[[:d:Q66581878|social anthropologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | | [[:commons:Category:Sergey Mokhov|Sergey Mokhov]] | |- | | | ''[[:d:Q97037836|Ivan Safronov]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-05-18 | [[Мәскәү]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15978655|киңәшче]]'' | ''[[:d:Q4229784|Kommersant publishing house]]''<br/>''[[:d:Q2304119|Vedomosti]]''<br/>[[Роскосмос]] | | |- | | | ''[[:d:Q137799881|Valery Goryukhanov]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-09-05 | [[Краснодар]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Valery Goryukhanov|Valery Goryukhanov]] | |- | | 2022 | ''[[:d:Q60441879|Sergey Davydov]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-06-15 | [[Тольятти]] | [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | | [[:commons:Category:Sergey Davydov|Sergey Davydov]] | |- | | 2016 | [[Майкл Наки]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-25 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q57414145|online streamer]]'' | [[Эхо Москвы]] | [[:commons:Category:Michael Nacke|Michael Nacke]] | |- | | | ''[[:d:Q118399267|Kanami Tobe]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-10-06 | [[Ибараки (префектура)]] | ''[[:d:Q11598573|keirin cyclist]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q141648586|Степченко, Ольга Игоревна]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-07-26 | [[Түбән Тагил]] | | | | |- | 2015 | 2017 | ''[[:d:Q66459001|Alexandra Mitroshina]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-06-27 | [[Петрозаводск]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q28692502|women's rights activist]]''<br/>''[[:d:Q45217546|Instagram blogger]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | [[:commons:Category:Alexandra Mitroshina|Alexandra Mitroshina]] | |- | 2012 | 2016 | ''[[:d:Q116136749|Irina Dolinina]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-12-06 | | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q105322853|iStories]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q123956210|Natalia Tyshkevich]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-03-13 | | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q106512525|DOXA]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q131265049|Arseny Stolyarov]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-08-30 | | ''[[:d:Q61974554|table hockey player]]'' | | | |- | | 2016 | ''[[:d:Q81807646|Maria Borzunova]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-01-14 | [[Мәскәү]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1414443|кинематографист]]'' | ''[[:d:Q155172|TV Rain]]'' | [[:commons:Category:Maria Borzunova|Maria Borzunova]] | |- | | 2019 | ''[[:d:Q96623233|Roman Yuneman]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-04-03 | [[Даттельн]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | | [[:commons:Category:Roman Junemann|Roman Junemann]] | |- | 2012 | 2016<br/>2018 | ''[[:d:Q111610241|Alesya Marokhovskaya]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-04-01 | [[Магадан]] | [[Jurnalist|журналист]] | ''[[:d:Q7102061|Organized Crime and Corruption Reporting Project]]''<br/>''[[:d:Q105322853|iStories]]''<br/>''[[:d:Q170135|Novaya Gazeta]]''<br/>''[[:d:Q4138513|Gimnasium N.G. Bàssov]]'' | [[:commons:Category:Alesya Marokhovskaya|Alesya Marokhovskaya]] | |- | | | ''[[:d:Q137189129|Raynald Okanta]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-01-20 | | [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q484876|оешманың баш җитәкчесе]]''<br/>''[[:d:Q911554|business magnate]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[инвестор]]<br/>''[[:d:Q4479442|founder]]'' | ''[[:d:Q137189541|Rokanta Holding Group]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q77483611|Yegor Zhukov]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-07-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укучы]]<br/>''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | [[:commons:Category:Yegor Zhukov|Yegor Zhukov]] | |- | | | ''[[:d:Q105202128|Tatiana Strakhova]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-12-15 | [[Россия]] | ''[[:d:Q5322166|дизайнер]]''<br/>''[[:d:Q315247|university student]]'' | | | data-sort-value="2018" | 2018-01-22 |- | | | ''[[:d:Q114853649|Temirlan Sultanbekov]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-09-12 | [[Балыкчы (шәһәр)|Балыкчы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q120498313|Kristina Kovalenko]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-10 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q139405602|Максим Дрёмов]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-07-07 | [[Акмәсҗит]] | [[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q139761299|Лиза Хереш]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-01-26 | | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | | |- | 2016-11-01 | | ''[[:d:Q55076795|Nikita Kazeev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q84071240|Yandex School of Data Analysis]]'' | | |- | | 2015-09 | ''[[:d:Q57434454|Olga Zeveleva]]'' | | | ''[[:d:Q117021722|political sociologist]]'' | ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]''<br/>''[[:d:Q221653|Утрехт университеты]]'' | | |- | 2015-09-01 | 2017 | ''[[:d:Q57493606|Juniar Laraswanda Umagapi]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2670027|the House of Representatives of the Republic of Indonesia]]'' | | |- | 2012-06-30 | 2014-06-30 | ''[[:d:Q58303920|Ilya Kashnitsky]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Көньяк Дания Университеты|Көнъяк Дания Университеты]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q3012158|Netherlands Interdisciplinary Demographic Institute]]'' | | |- | 2008-08-07 | 2012-05-05 | ''[[:d:Q59698805|Kofi Aduo-Adjei]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q56278142|University of Ghana Business School]]''<br/>''[[:d:Q100946280|University of Cape Coast Faculty of Social Sciences]]'' | | |- | 2005<br/>2001 | 2007-08<br/>2005 | ''[[:d:Q60039087|Gordey Yastrebov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q707272|University of Bamberg]]''<br/>''[[:d:Q54096|Көлн университеты]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | | |- | 2003 | 2012 | ''[[:d:Q60039105|Dmitry Kurakin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Yel universitetı|Йель университеты]]<br/>''[[:d:Q213439|Вирҗиния университеты]]''<br/>''[[:d:Q930528|Тренто университеты]]'' | | |- | 2010 | 2013 | ''[[:d:Q61919578|Dmitry Bolkunets]]'' | | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | [[:commons:Category:Dmitry Bolkunets|Dmitry Bolkunets]] | |- | 2012-09-01 | 2014-06-30 | ''[[:d:Q85487723|Ya V Malygin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | |- | | 2016-12-16 | ''[[:d:Q86000553|Yuri Rykov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q721064|Nanyang Technological University]]'' | | |- | 2017-11-01 | | ''[[:d:Q88787558|Vladimir Kuznetsov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201789|Россия фәннәр академиясенең Каты җисем физикасы институты]]'' | | |- | 2018-11-01 | 2022-09-08 | ''[[:d:Q89500047|Federico Gallo]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | | |- | | 2019-06-11 | ''[[:d:Q89823360|Aleksei Kuzin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2016-09 | 2018-07 | ''[[:d:Q89830671|Kim I Adameyko]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]] | | |- | 2017-09-01 | | ''[[:d:Q90017226|Amir Bakarov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2018-09-01 | | ''[[:d:Q90018696|Robiul Islam]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Иннополис университеты|Иннополис Университеты]] | | |- | 2016-09-01<br/>2012-09-01 | 2018-07-01<br/>2016-07-01 | ''[[:d:Q91157086|Ekaterina Sakharova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1341845|EMBL's European Bioinformatics Institute]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q91168097|Ivan Smirnov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q1145731|University of Technology Sydney]]''<br/>''[[:d:Q317070|University of Mannheim]]''<br/>[[Ахеннең Рейн-вестфалия техник университеты|Ахеннең Рейн-Вестфалия техник үнивирситите]] | | |- | 2017-11-21 | 2017-11-21 | ''[[:d:Q91733422|Сергей Щебетенко]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт мәдәният институты]] | | |- | 2021-09 | | ''[[:d:Q92231362|Vyacheslav Golovin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q92633584|Evgeny A Antipov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | | |- | 2017 | 2019 | ''[[:d:Q96220390|Yuri Markov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | | |- | | | ''[[:d:Q100736334|Alexey Raksha]]'' | | | ''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Федераль дәүләт статистикасы хезмәте]]<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты | | |- | | 2009<br/>2011 | ''[[:d:Q101113183|Daria Khlevnyuk]]'' | | | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q101113279|Moscow Institute of Socio-Cultural Programs]]''<br/>''[[:d:Q214341|Амстердам университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q102387605|Valentina Alekseevna Kiritchenko]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102422033|Andrey Soldatenkov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102446189|Evgeniy Panov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102446273|Alexey Balaev]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102607239|Nikon Kurnosov]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102787607|Pavel Sechin]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q102801770|Anna Sokolova]]'' | | | | | | |- | 2016-09-01 | 2017-09-01 | ''[[:d:Q104139275|Bogdan Kirillov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q106413411|Elena Staricyna]]'' | | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | 2021-11-01 | | ''[[:d:Q117192919|Denis A. Bodrov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q118611993|Roman Zheleznov]]'' | | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]'' | | | |- | 2014-09-01 | 2016-09-01 | ''[[:d:Q120615092|Maxim Senkov]]'' | | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q2427207|CERGE-EI]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q124453912|Daria Petushkova]]'' | | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]] | ''[[:d:Q1430113|Франция илкүләм көнчыгыш телләре һәм цивилизацияләре институты]]'' | | |- | 2021 | | ''[[:d:Q126923790|Daryna Medvedchuk]]'' | | | | | | |- | 2009 | 2013 | ''[[:d:Q137518921|Jules Sergei Fediunin]]'' | | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q546118|Paris-Sorbonne University - Paris IV]]''<br/>''[[:d:Q1430113|Франция илкүләм көнчыгыш телләре һәм цивилизацияләре институты]]''<br/>''[[:d:Q273518|Югары иҗтимагый фәннәр мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q486156|Осло университеты]]'' | | |- | 2006 | 2011 | ''[[:d:Q137545000|Margarita Lyutova]]'' | | | ''[[:d:Q76626407|economic journalist]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | ''[[:d:Q2304119|Vedomosti]]''<br/>''[[:d:Q155172|TV Rain]]''<br/>''[[:d:Q18340732|Meduza]]''<br/>''[[:d:Q125780326|The Breakfast Show]]''<br/>[[Rusiä Federatsiäseneñ Üzäk bankı|Русия Федерациясенең Үзәк банкы]] | | |- | 2017 | 2019 | ''[[:d:Q139591946|Darina Grekhova]]'' | | | ''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q139859334|Olga Lermontova]]'' | | [[Мәскәү]] | [[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | [[Google]]<br/>[[Microsoft]]<br/>''[[:d:Q11463|Adobe]]''<br/>''[[:d:Q7836092|Travelport]]''<br/>''[[:d:Q267313|McAfee, LLC]]''<br/>''[[:d:Q4274899|Microsoft Russia]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q139890890|Kirill Solovev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Карл һәм Франц исемендәге Грац университеты|Грац университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q140140251|Vyacheslav Guch]]'' | | | ''[[:d:Q2552738|product manager]]'' | ''[[:d:Q4389244|ZAO Raiffeisenbank]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q140868051|Nikolai Saperov]]'' | | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | "Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты<br/>''[[:d:Q4355104|Renaissance Capital]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q141188482|Judas Everett]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q141595159|Sergey Kyunttsel]]'' | | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://www.hse.ru/ Югары икътисад мәктәбе порталы] * [http://fdp.hse.ru/ufa/ Уфимский региональный центр новрузов подготовки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130625125449/http://fdp.hse.ru/ufa/ |date=2013-06-25 }} — официальный сайт * [http://hse-inc.ru/ Югары икътисад мәктәбе Бизнес-инкубаторы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413110823/http://hse-inc.ru/ |date=2012-04-13 }} * [http://case-club.ru/ Case Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601161016/http://case-club.ru/ |date=2013-06-01 }} — официальный сайт == Моны да карагыз == {{Портал|Мәгариф}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:Икътисад юнәлешле югары уку йортлар]] [[Төркем:Мәскәү югары уку йортлары]] kbxw2l2jk83fxzk7bgoyvku7a4rfwq0 0 190401 6062508 6037506 2026-10-10T13:01:21Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062508 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре''' ({{lang-ru|{{Label|Q61135697|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q61135697|lang=en}}}}) — {{Татарстан республикасы байрагы}} дәүләт бүләге, {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Татарстан Республикасының мактаулы исемнәре|мактаулы исемнәренең|ru|Почётные звания Татарстана}} берсе. [[1965 ел]]ның [[3 август]] көнендә [[ТАССР ЮШ]] Президумы тарафыннан булдырылган. [[1991 ел]]дан бирле [[Татарстан Рәисе]] тарафыннан бирелә. Бүләкләнүчеләр саны — 1579 кеше (1997),<ref>[[Татар энциклопедия сүзлеге]]</ref> 2768 кеше (1.01.2015). == Бүләкләнү нигезе == ''[[Мәдәният]] өлкәсендә кимендә 10 ел эшләүче һәм аны үстерүдә зур казанышларга ия булган, мәдәният учреждениеләренең, оешмаларының һәм органнарының, мәдәни-агарту учреждениеләренең, кинематографиянең, [[телевидение]] һәм радиотапшыруларның, матбугатның, нәшриятның, полиграфия сәнәгатенең һәм китап сәүдәсенең, туристлык-экскурсия оешмаларының һәм учреждениеләренең югары квалификацияле хезмәткәрләренә, мәдәният һәм [[сәнгать]] уку йортлары хезмәткәрләренә, үзешчән иҗатта катнашучыларга һәм мәдәният оешмалары, учреждениеләре һәм органнары эшендә җәмәгатьчелек башлангычларында катнашучы затларга'' бирелә.<ref>[http://kitaphane.tatarstan.ru/file/Гос%20награды%20рТ.pdf Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре турында]{{Deadlink|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Ияләре == {{seealso|Калып:Татарстан Республикасының Атказанган мәдәният хезмәткәре|Төркем:Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре|Төркем:ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәрләре}} {{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q61135697. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p166/Q61135697/p585 |columns=p166/Q61135697/p585:Ел,label:Исем,p21,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}} {| class='wikitable sortable' ! Ел ! Исем ! җенес ! туу датасы ! туу урыны ! уку йорты ! медиа ! үлем датасы |- | | [[Вахит Имамов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-18 | [[Иске Байсар]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Vahit Imamov|Vahit Imamov]] | |- | 1985 | [[Фәнис Яруллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-02-09 | [[Баулы районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Fanis Yarullin|Fanis Yarullin]] | data-sort-value="2011" | 2011-12-09 |- | 1994 | [[Җәүдәт Дәрзаман]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-10-13 | [[Сугышлы (Лениногорск районы)|Сугышлы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Zaudat Darzaman|Zaudat Darzaman]] | data-sort-value="2019" | 2019-02-25 |- | 1972 | [[Вакыйф Нуруллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-01 | [[Югары Әшнәк]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2026" | 2026-03-23 |- | 2000 | [[Камил Кәримов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-07-01 | [[Шәле]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | [[:commons:Category:Kamil Karimov|Kamil Karimov]] | |- | 1980 | [[Мансур Шиһапов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-05-01 | [[Яншык (Татарстан)]] | [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Mansur Shigapov|Mansur Shigapov]] | data-sort-value="2022" | 2022-12-09 |- | 1987 | [[Марат Әмирханов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-04-22 | [[Кәзкәй]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | [[:commons:Category:Marat Amirhanov|Marat Amirhanov]] | |- | 1998 | [[Мәхмүт Әхмәтҗанов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-02-14 | [[Нәсибаш]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2010" | 2010-04-04 |- | 1995 | [[Нәбирә Гыйматдинова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-10-20 | [[Карасу (Татарстан)|Карасу]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | [[Ринат Мөхәммәдиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-12-10 | | | [[:commons:Category:Rinat Muhamadiev|Rinat Muhamadiev]] | |- | 1984 | [[Роза Туфитуллова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-10-17 | [[Яңа Үзи]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | 1980 | ''[[:d:Q13208746|Яхъя Халитов]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-22 | [[Үтәмеш (Тәтеш районы)|Үтәмеш]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2016" | 2016-01-02 |- | 1979 | [[Әдип Маликов|Әдип Мәликев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-08-16 | [[Югары Чат]] | [[Пермь татар-башкорт педагогия техникумы]]<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]] | [[:commons:Category:Adib Malikov|Adib Malikov]] | data-sort-value="2009" | 2009-04-23 |- | 1964 | [[Әминә Сафиуллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-06-22 | [[Ямаширмә]] | | | data-sort-value="2015" | 2015-01-16 |- | 2007 | [[Фәрит Әсәдуллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-03 | [[Казан]] | ''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]] | | |- | | [[Сәфьян Ибраһимов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-08-24 | [[Казан]] | | [[:commons:Category:Safiyan Ibragimov|Safiyan Ibragimov]] | data-sort-value="2014" | 2014-01-14 |- | 2002 | [[Роберт Андреев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-03-31 | [[Баткак]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | [[:commons:Category:Robert Andreev|Robert Andreev]] | |- | | [[Марсель Бакиров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-12-10 | [[Мөслим (Мөслим районы)]] | | | |- | 1986 | [[Клара Булатова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-18 | [[Татар Карамалысы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2025" | 2025-04-29 |- | 2010 | [[Рәшит Бәшәр]] | | data-sort-value="1949" | 1949-10-07 | [[Янил]]<br/>[[Куакбаш]]<br/>[[Лениногорск]] | | | |- | 1985 | [[Илбарис Надиров|Илбарис Надыйров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-04-15 | [[Яңа Нәдер]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2009" | 2009-08-20 |- | | [[Саҗидә Сөләйманова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-10-03 | [[Яңавыл]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1980" | 1980-05-10 |- | 1991 | [[Әнвәр Хәйри]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Шәрбән]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2014" | 2014-07-20 |- | | [[Роза Хәмидуллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-10-14 | [[Мулла Иле]] | | | |- | 1997 | [[Флора Әхмәтова-Урманче]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-23 | [[Күкрәнде]] | | [[:commons:Category:Flora Ahmetova-Urmanche|Flora Ahmetova-Urmanche]] | data-sort-value="2007" | 2007-10-16 |- | | [[Наилә Ахунова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-06-12 | [[Әлмәт]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | [[:commons:Category:Nailya Akhunova|Nailya Akhunova]] | |- | 1998 | [[Флүрә Баязитова|Флера Баязитова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-01-02 | [[Иске Салавыч]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | 1967 | [[Ян Винецкий]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-03-10 | [[Запорожье]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Jan Vinetskiy|Jan Vinetskiy]] | data-sort-value="1987" | 1987-08-01 |- | | [[Ринат Закиров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-01 | [[Нарат-Елга]] | | [[:commons:Category:Rinat Zakirov|Rinat Zakirov]] | |- | 2011 | [[Мирсәй Гариф]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-05-01 | [[Азнакай районы]] | ''[[:d:Q1736331|Томск дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | | |- | | [[Владимир Мироваев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-11 | [[Хуҗа Хәсән]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]<br/>[[Хуҗа Хәсән урта мәктәбе|Хуҗа Хәсән гомуми урта белем бирү мәктәбе]] | | |- | 1974 | [[Венера Ихсанова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-08-23 | [[Түбән Шөн]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2019" | 2019-02-16 |- | | [[Шәмси Закиров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-02-11 | [[Шәдче]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | |- | 1965 | [[Гәверлә Беляев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-02-26 | [[Түбән Бикмәт]] | [[И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты]] | | data-sort-value="1973" | 1973 |- | | ''[[:d:Q51668632|Юлия Дрешер]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-06-26 | ''[[:d:Q588164|Krasnokutsk Raion]]'' | | [[:commons:Category:Yulia Dresher|Yulia Dresher]] | |- | 1989 | [[Әлмира Әдиатуллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-08 | [[Сәеткол (Илеш районы)|Сәеткол]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Almira Adiatullina|Almira Adiatullina]] | data-sort-value="2021" | 2021-07-21 |- | 1995-02-13 | [[Рина Зарипова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-03-12 | [[Меңнәр]] | [[Казан федераль университетының Алабуга институты]] | [[:commons:Category:Rina Zaripova|Rina Zaripova]] | data-sort-value="2008" | 2008-01-10 |- | 2007 | [[Рафаил Газизов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-26 | [[Кече Кирмән]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | |- | 1995 | [[Сәмдүн Фәрхетдинов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-23 | [[Кичүчат]] | ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-08-23 |- | 1980 | [[Әхмәдулла Әхмәтгалиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Усы (Актаныш районы)|Усы]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Минзәлә педагогика көллияте]] | | data-sort-value="2005" | 2005 |- | | [[Фәрит Шәрифуллин (1953)|Фәрит Шәрифуллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1953" | 1953 | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | |- | 1988 | [[Равил Гыймадиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-03 | [[Актаныш]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | [[Венера Якупова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-07-06 | [[Яшел Үзән районы]] | | [[:commons:Category:Venera Yakupova|Venera Yakupova]] | |- | 1998 | [[Гомәр Таһир]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-11-15 | [[Куйсуы]] | ''[[:d:Q28695|Хельсинки университеты]]'' | [[:commons:Category:Ymär Daher|Ymär Daher]] | data-sort-value="1999" | 1999-07-10 |- | 2010 | [[Вәсил Галимов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-05 | [[Чиләбе]] | | | |- | | [[Ольга Левадная]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-02 | [[Сумы]] | | [[:commons:Category:Olga Levadnaya|Olga Levadnaya]] | |- | | [[Гамил Әсхәдуллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-03-19 | [[Түбән Кама районы]]<br/>[[Шәңгәлче]] | [[В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты]] | | |- | | ''[[:d:Q106862710|Динә Диас кызы Хисамова]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-05-31 | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Dina Khisamova|Dina Khisamova]] | |- | | [[Гөлназ Шәйхи]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-11-04 | [[Каенсар (Арча районы)|Каенсар]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | |- | 1987 | [[Габдрахман Сәлимов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-12-16 | [[Күәм]] | | | data-sort-value="1990" | 1990 |- | | [[Гамир Гайфетдинов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-07-01 | [[Бишсубаш]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="1998" | 1998-11-28 |- | | [[Гаптрәүф Нуриев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-10 | [[Урта Бирәзә]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | [[:commons:Category:Gaptrauf Nuriev|Gaptrauf Nuriev]] | |- | 2012 | [[Марс Тукаев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-05-26 | [[Рыс]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q1060621|Әнкара университеты]]''<br/>''[[:d:Q1567050|Хаҗетеппе университеты]]'' | | |- | 1992 | [[Рәмзия Хөсәенова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-08-30 | [[Чишмәбаш (Кукмара районы)]] | [[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Казан педагогика көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | |- | | [[Фаил Зыязов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-15 | [[Чишмә (Актаныш районы)|Чишмә]] | [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты|Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | [[Гөлнара Зиннәтуллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-04-07 | [[Хәерби]] | | | data-sort-value="2020" | 2020-09-08 |- | | [[Дамир Вагыйзов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-01 | ''[[:d:Q30179960|Татар Агайбашы]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татар Сараланы]] | | data-sort-value="2016" | 2016 |- | | [[Ирек Һадиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-04-28 | [[Кече Кирмән]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Irek Hadiev|Irek Hadiev]] | |- | 2003 | [[Айсылу Башкурова-Садыйкова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-27 | [[Кызыл Октябрь районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | [[Зөфәр Рәмиев|Рәмиев Зөфәр Зәйни улы]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-25 | [[Уразлы (Кама Тамагы районы)]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Zufar Rameev|Zufar Rameev]] | |- | 2010 | [[Гөлчәчәк Нәҗипова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-10 | [[Тойгуҗа]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | 1995 | [[Рәмзия Усеинова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | |- | | ''[[:d:Q113897634|Михаил Черепанов]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-12-12 | [[Ишем]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Mikhail Cherepanov|Mikhail Cherepanov]] | |- | 2007 | [[Сәүбән Чуганаев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-01-03 | [[Йөкшер]] | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>''[[:d:Q16655482|Пермь музыка укуханәсе]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-11-23 |- | 2023 | [[Армандо Диамантэ]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-11-11 | [[Чепья]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[ТИСБИ]] | | |- | | [[Әнәс Фәйрушин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-06-15 | [[Яңа Җанҗегет]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | |- | 2019 | [[Луиза Шәмсетдинова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-05-18 | [[Вагай районы]] | ''[[:d:Q4146737|Төньяк Урал аръягы дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q30257771|Төмән дәүләт дөнья икътисады, идарә һәм хокук академиясе]]''<br/>''[[:d:Q13419575|Төмән дәүләт университетының Дмитрий Иванович Менделеев исемендәге Тубыл педагогика институты]]'' | | |- | 2002 | ''[[:d:Q122194742|Михаил Козловский]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-24 | [[Казан]] | [[Казан дәүләт финанс-икътисад институты|Казан дәүләт финанс һәм икътисад институты]] | [[:commons:Category:Mikhail Kozlovsky (photographer)|Mikhail Kozlovsky (photographer)]] | data-sort-value="2018" | 2018-01-20 |- | | [[Айгөл Нәбиуллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-02-14 | [[Олы Мәтәскә]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | |- | 1987 | [[Рәис Нәгыймов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-02 | [[Күҗәкә]] | [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>[[Әлмәт музыка көллияте|Ф.З. Яруллин исемендәге Әлмәт музыка көллияте]] | | data-sort-value="2012" | 2012-11-25 |- | 1983 | ''[[:d:Q125251566|Гомәр Сабирҗанов]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-04-20 | [[Яңа Фәйзулла]] | [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]'' | [[:commons:Category:Gumer Sabirzyanov|Gumer Sabirzyanov]] | |- | 1996 | [[Фуат Гарифуллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-12-09 | [[Күл Черкене]] | [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | ''[[:d:Q126090566|Әлфия Хәбибуллина]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-11-22 | [[Салагыш]] | [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]] | [[:commons:Category:Alfiya Habibullina|Alfiya Habibullina]] | |- | 1996 | [[Солтан Шәмси]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-02-10 | [[Суыксу (Биектау районы)]] | [[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]] | [[:commons:Category:Sultan Shamsi|Sultan Shamsi]] | |- | | ''[[:d:Q126327386|Розалия Нургалиева]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-08-07 | [[Казан]] | [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | [[:commons:Category:Rozaliya Nurgaleeva|Rozaliya Nurgaleeva]] | |- | 2007 | [[Вәрис Гали]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-11-16 | [[Кече Кирмән]] | | | |- | 1999 | [[Әнисә Алиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-09-29 | [[Кече Чынлы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | 2013 | [[Фәридә Исмәгыйлева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-01-01 | [[Карамалы (Азнакай районы)]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q130331369|Татарстан Республикасы мәгарифен үстерү институты]]''<br/>''[[:d:Q4059262|Хезмәт һәм социаль мөнәсәбәтләр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]'' | | |- | 2017 | [[Диләрә Гыймранова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-11-07 | [[Кичүчат]] | [[Әлмәт политехник техникумы]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] | | |- | 2025-02-28 | [[Илмир Ямалов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-03-01 | [[Мусабай-Завод]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]] | | |- | | [[Николай Туганов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-16 | [[Кече Шәмәк]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | | [[Венера Гаврилова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-01-24 | [[Чыбыклы]] | [[Казан федераль университетының Алабуга институты]] | | |- | | ''[[:d:Q134611865|Ринат Әхмәтгали улы Фазлыйәхмәтов]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-06-13 | [[Олы Әтнә]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Rinat Fazliakhmetov|Rinat Fazliakhmetov]] | data-sort-value="2017" | 2017-04-28 |- | | [[Кадим Нуруллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-07-02 | [[Ташкичү (Ютазы районы)|Ташкичү]] | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | |- | | [[Флорид Әгъзамов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-11 | [[Чакмагыш районы]] | | | data-sort-value="2005" | 2005-12-04 |- | | ''[[:d:Q135670086|Аладинский, Евгений Александрович]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-03-31 | [[Казан]] | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]'' | [[:commons:Category:Evgeniy Aladinskiy|Evgeniy Aladinskiy]] | |- | | [[Абдуллах Бегиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-10-19 | [[Кыргызстан]]<br/>[[Чуй өлкәсе]] | [[Х. М. Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты|Хатута Мутович Бербеков исемендәге Кабарда-Балкар дәүләт университеты]]<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]] | | |- | 1996 | ''[[:d:Q135976000|Рафаэль Валеев]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-08-28 | [[Керкәле (Лениногорск районы)|Керкәле]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты|Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты]] | [[:commons:Category:Rafael Valeev|Rafael Valeev]] | |- | | [[Тәэминә Биктимирова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-10-12 | [[Яңа Шимбер]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | |- | | [[Роберт Әбелмәмбәтов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02-25 | [[Юлкотлы]] | [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]] | | data-sort-value="2002" | 2002-04-27 |- | | [[Тәлгат Фәхразыев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-09-25 | [[Салкын Алан]] | [[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]<br/>''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]'' | [[:commons:Category:Musicians from Russia|Musicians from Russia]] | data-sort-value="2018" | 2018-03-29 |- | | ''[[:d:Q138752659|Рәүфә Уразманова]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-22 | [[Можга]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2026" | 2026-08-20 |- | 2001 | ''[[:d:Q140894087|Александр Афанасьев]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-08 | [[Кителга]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-06-15 |- | | [[Хәмит Миңнегалиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-03-25 | [[Яңа Әлем]] | | | data-sort-value="2006" | 2006-05-13 |- | 1999 | ''[[:d:Q141194916|Фәтхия Газизова]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-25 | [[Бәйрәкәтамак]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләре}} {{Казанда узучы чаралар}} [[Төркем:Татарстанның мактаулы исемнәре]] ia09qp593dtbix5uiaj1hzdu07el7n9 0 202499 6062507 6055427 2026-10-10T13:00:44Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062507 wikitext text/x-wiki {{ТП-Казакъстан | АТОК = 434423100 }} '''Казалы''' ({{lang-kk|Қазалы}}) — [[Казакъстан]]ның [[Кызылорда өлкәсе‎]]ндә урнашкан шәһәр.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |URL=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |accessdate=2021-01-01 |archivedate=2019-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |deadurl= }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} 2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 7324 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән: [[казакълар]] — 97,09 %, башка халыклар — 2,91 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>. == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1557559. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1864" | 1864-08-18<br/>1879-08-05 | ''[[:d:Q981179|Alexander Dutov]]'' | ''[[:d:Q3577830|Николай атлы гаскәр укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q2996600|Генераль штаб академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1141929|Хәрби мөһәндис-техника университеты]]'' | [[инженер]]<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1921" | 1921-03-07 | ''[[:d:Q4527391|Shuiding]]'' |- | data-sort-value="1884" | 1884-09-08 | ''[[:d:Q115474431|Sophie Danini]]'' | ''[[:d:Q4129789|югары хатын-кыз курслары]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]'' | | data-sort-value="1949" | 1949-06-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1884" | 1884 | ''[[:d:Q136165279|Aleksandr Kojuxov]]'' | ''[[:d:Q4452976|Ташкәнт укытучылар семинариясе]]'' | | | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Ташкент|Ташкәнт]] |- | data-sort-value="1899" | 1899-05-08 | [[Кәмал Локман]] | ''[[:d:Q1007545|Galatasaray High School]]''<br/>''[[:d:Q2732297|IFP School]]'' | ''[[:d:Q21002343|petroleum engineer]]'' | | data-sort-value="1976" | 1976-08-01 | [[Ташкент|Ташкәнт]] |- | data-sort-value="1902" | 1902-06-03 | ''[[:d:Q4307853|Ғани Мұратбаев]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1925" | 1925-04-15 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1902" | 1902 | ''[[:d:Q137076106|Бахарев, Георгий Лазаревич]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | | |- | data-sort-value="1905" | 1905-12-29 | ''[[:d:Q4160614|Murat Dżurabajew]]'' | ''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1963" | 1963-01-18 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1909" | 1909-11-12 | ''[[:d:Q4269932|Michaił Łucenko]]'' | ''[[:d:Q4208096|Казакъ илкүләм аграр университеты]]'' | | | data-sort-value="1994" | 1994-12-02 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1912" | 1912-08-13 | ''[[:d:Q16435469|Геннадий Фадеевич Шляпин]]'' | | [[офицер]] | | data-sort-value="1970" | 1970-08-13 | [[Ташкент|Ташкәнт]] |- | data-sort-value="1922" | 1922-01-01 | ''[[:d:Q4074798|Roza Baglanova]]'' | | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-02-08 | [[Алматы]] |- | data-sort-value="1923" | 1923-01-15 | ''[[:d:Q12542316|Takey Esetovitsj Esetov]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004 | [[Кызылурда]] |- | data-sort-value="1925" | 1925-05-15 | ''[[:d:Q16436707|Қалиев Ыдырыс]]'' | | | | data-sort-value="2017" | 2017-09-26 | |- | data-sort-value="1938" | 1938 | ''[[:d:Q20438503|Vladimir Tsoy]]'' | ''[[:d:Q4154225|Ерак Көнчыгыш дәүләт сәнгать институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-02-07 | [[Владивосток]] |- | data-sort-value="1938" | 1938-03-04 | ''[[:d:Q55024217|Pavel Abramovich Chirov]]'' | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-12-30 | [[Сарытау]] |- | data-sort-value="1949" | 1949-10-19 | ''[[:d:Q25512030|Айзада Рахымқызы Ешмаханова]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1951" | 1951-08-19 | ''[[:d:Q4692566|Agimsaly Duzelkhanov]]'' | | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | data-sort-value="1952" | 1952-04-10 | ''[[:d:Q4233139|Anatoly Korkmasov]]'' | [[Дагстан дәүләт университеты]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1953" | 1953-03-20 | ''[[:d:Q4135038|Natalya Gellert]]'' | ''[[:d:Q4208086|Kazakh Agro Technical University]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q4461829|tractor driver]]'' | | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-04-09 | ''[[:d:Q4176695|Әлімжан Қанағатұлы Ерниязов]]'' | | [[офицер]] | | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-05-20 | ''[[:d:Q4250192|Qyrymbek Kösherbaev]]'' | ''[[:d:Q1513804|Каныш Сәтбаев исемендәге Казакъ илкүләм техника университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1966" | 1966-01-06 | ''[[:d:Q131305498|Оналбаев, Онталап Серикбаевич]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1989" | 1989-07-26 | ''[[:d:Q2107667|Marina Volnova]]'' | | ''[[:d:Q11338576|боксчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1990" | 1990-04-17 | ''[[:d:Q115598746|V $ X V PRiNCE]]'' | | ''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Кызылорда өлкәсе‎ торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} 67q1hiokttp925jvibvc9404f5bwdzv 0 212481 6062604 6025591 2026-10-11T09:13:54Z ~2026-52585-26 62771 /* */ 6062604 wikitext text/x-wiki {{ҮК}} '''Госманлы Төрекчәсе''' яки '''Госманлыча''', [[Госман империясе]]<nowiki/>нең '''Төрекчә''' (Госманлы төрек теле: لسان توركى ''Лисан-е төрки''; توركى ''Төрки''; توركجه ''Төрекчә''; لسان عثمانى, ''Лисан-е госмани''), [[XIII гасыр|XIII]] белән [[XX гасыр]]лар арасында Анатулы һәм [[Госман империясе]]нең барлык илләрендә кулланылган, [[Гарәп теле|гарәп]] һәм [[фарсы теле|фарсы телләренең тәэсиренә дучар булган]] төрки теле.<ref>[http://tdkterim.gov.tr/bts/?kategori=verilst&kelime=Osmanl%FD+t%FCrk%E7esi&ayn=tam Osmanlı Türkçesi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131212040853/http://tdkterim.gov.tr/bts/?kategori=verilst&kelime=Osmanl%FD+t%FCrk%E7esi&ayn=tam |date=2013-12-12 }} TDK Büyük Türkçe Sözlük</ref> Әлифба буларак, [[Фарсы теле|Фарсы]] һәм [[төрек теле]] өчен яраклаштырган, [[Гарәп язуы|гарәп әлифбасының]] бер төре кулланылган. Халыкта бу тел чоры өчен кайчагында, ялгыш куллану буларак, ''Иске төрекчә'' гыйбарәсе дә кулланыла.<ref>https://archive.org/stream/ottomanturkishco00hago#page/34/mode/2up/search/numerals</ref> == Тарих == Госманлы төрек теленең тарихы 3 дәвергә бүленә. * ''Иске (Борынгы) госманлы төрекчәсе'' : XVI гасырга кадәр кулланылган. Төрек теленә шактый якын. Аны кайвакыт ''Иске Анатулы төрекчәсе'' дә атыйлар. * ''Урта госманлы төрекчәсе'' яки ''Классик госманлы төрекчәсе'' : XVI гасырдан башлап Тәнзыймат реформаларына кадәр кулланылган әдәбият һәм дәүләт теле. Госманлы төрекчәсе дигәндә күбесенчә шул дәвернең теле турында диләр. * ''Яңа госманлы төрекчәсе'' : 1850 нче еллардан башлан ХХ гасырга кадәр формалашты. == Тел реформасы == Госман империясы [[Беренче дөнья сугышы]]нда җиңелгәч һәм [[Төркия|Төркия җөмһүрияте]] төзелгәчтән соң [[1928]] нче елның тел реформасы оештырылгач, телдәге күпләп гарәп һәм фарсы теленнән кергән сүзләр алып ташланды һәм урынларына төрекчә яңа сүзләр кушылды<ref name="sieps">{{Citation |title=Prof.Dr. Muharrem Ergin, Osmanlı Türkçesi |url=http://www.turkceciler.com/osmanlica_osmanli_turkcesi.html |access-date=2018-12-20 |archive-date=2008-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081219102613/http://www.turkceciler.com/osmanlica_osmanli_turkcesi.html |dead-url=yes }}</ref>. [[Гарәп әлифбасы]] урынына [[Латин әлифбасы]] кулланыла башланды. Бу реформа [[Мостафа Кәмал Ататөрк]] тарафыннан үткәрелде. Бу үзгәрешләрнең төп максаты - әдәби төрек телен сөйләм телгә якынлаштырып, Госман империясы урынына пәйда булган Төркияне милли дәүләт итеп төзү иде. Алдыгызда төрек телендәге алыштырылган сүзләрнең өч мисал китерелгән. Госманлы төрекчәдәге өч гарәп-фарсы сүзнең хәзерге төрек телендә нинди сүзләр белән алыштырылганы күрсәтелгән: {| class="wikitable" ! [[Татар теле|Татарча]] !! Госманлыча !! [[Төрек теле|Хәзерге төрекчә]] |- | кирәкле || {{lang|ota|واجب}} vâcib || gerekli |- | читенлек || {{lang|ota|مشکل}} müşkül || güçlük, zorluk |- | шәһәр || {{lang|ota|شهر}} şehir || kent/şehir |} == Әлифба == {| class="wikitable" style="margin-bottom: 37px;" !Аерым !Ахры !Урта !Башы !Исеме !ALA-LC хәреф транслитерациясе ![[Төрек теле|Төрек латин әлифбасы]] |- align="center" |<font size="5">ﺍ</font> |<font size="5">ﺎ</font> | colspan="2" |— |әлиф |a, â |a, e, â |- align="center" |<font size="5">ﺀ</font> | colspan="3" |— |һәмзә |ˀ |', a, e, i, u, ü |- align="center" |<font size="5">ﺏ</font> |<font size="5">ﺐ</font> |<font size="5">ﺒ</font> |<font size="5">ﺑ</font> |бә |b, p |b |- align="center" |<font size="5">ﭖ</font> |<font size="5">ﭗ</font> |<font size="5">ﭙ</font> |<font size="5">ﭘ</font> |пә |p |p |- align="center" |<font size="5">ﺕ</font> |<font size="5">ﺖ</font> |<font size="5">ﺘ</font> |<font size="5">ﺗ</font> |тә |t |t |- align="center" |<font size="5">ﺙ</font> |<font size="5">ﺚ</font> |<font size="5">ﺜ</font> |<font size="5">ﺛ</font> |сә |<u>s</u> |s |- align="center" |<font size="5">ﺝ</font> |<font size="5">ﺞ</font> |<font size="5">ﺠ</font> |<font size="5">ﺟ</font> |җим |c, ç |c |- align="center" |<font size="5">ﭺ</font> |<font size="5">ﭻ</font> |<font size="5">ﭽ</font> |<font size="5">ﭼ</font> |чим |ç |ç |- align="center" |<font size="5">ﺡ</font> |<font size="5">ﺢ</font> |<font size="5">ﺤ</font> |<font size="5">ﺣ</font> |хә |ḥ |h |- align="center" |<font size="5">ﺥ</font> |<font size="5">ﺦ</font> |<font size="5">ﺨ</font> |<font size="5">ﺧ</font> |хы |ẖ, x |h |- align="center" |<font size="5">ﺩ</font> |<font size="5">ﺪ</font> | colspan="2" |— |дал |d |d |- align="center" |<font size="5">ﺫ</font> |<font size="5">ﺬ</font> | colspan="2" |— |зәл |<u>z</u> |z |- align="center" |<font size="5">ﺭ</font> |<font size="5">ﺮ</font> | colspan="2" |— |рә |r |r |- align="center" |<font size="5">ﺯ</font> |<font size="5">ﺰ</font> | colspan="2" |— |зә |z |z |- align="center" |<font size="5">ﮊ</font> |<font size="5">ﮋ</font> | colspan="2" |— |жә |j |j |- align="center" |<font size="5">ﺱ</font> |<font size="5">ﺲ</font> |<font size="5">ﺴ</font> |<font size="5">ﺳ</font> |син |s |s |- align="center" |<font size="5">ﺵ</font> |<font size="5">ﺶ</font> |<font size="5">ﺸ</font> |<font size="5">ﺷ</font> |шин |ş |ş |- align="center" |<font size="5">ﺹ</font> |<font size="5">ﺺ</font> |<font size="5">ﺼ</font> |<font size="5">ﺻ</font> |сад |ṣ |s |- align="center" |<font size="5">ﺽ</font> |<font size="5">ﺾ</font> |<font size="5">ﻀ</font> |<font size="5">ﺿ</font> |дад |ż, ḍ |d, z |- align="center" |<font size="5">ﻁ</font> |<font size="5">ﻂ</font> |<font size="5">ﻄ</font> |<font size="5">ﻃ</font> |ты |ṭ |t |- align="center" |<font size="5">ﻅ</font> |<font size="5">ﻆ</font> |<font size="5">ﻈ</font> |<font size="5">ﻇ</font> |зы |ẓ |z |- align="center" |<font size="5">ﻉ</font> |<font size="5">ﻊ</font> |<font size="5">ﻌ</font> |<font size="5">ﻋ</font> |гайын |ʿ |', h |- align="center" |<font size="5">ﻍ</font> |<font size="5">ﻎ</font> |<font size="5">ﻐ</font> |<font size="5">ﻏ</font> |гайын |ġ |g, ğ |- align="center" |<font size="5">ﻑ</font> |<font size="5">ﻒ</font> |<font size="5">ﻔ</font> |<font size="5">ﻓ</font> |фә |f |f |- align="center" |<font size="5">ﻕ</font> |<font size="5">ﻖ</font> |<font size="5">ﻘ</font> |<font size="5">ﻗ</font> |каф |ḳ, q |k |- align="center" |<font size="5">ﻙ</font> |<font size="5">ﻚ</font> |<font size="5">ﻜ</font> |<font size="5">ﻛ</font> |кәф |k, g, ñ |k, g, ğ, n |- align="center" |<font size="5">ﮒ</font> |<font size="5">ﮓ</font> |<font size="5">ﮕ</font> |<font size="5">ﮔ</font> |гәф¹ |g |g, ğ |- align="center" |<font size="5">ﯓ</font> |<font size="5">ﯔ</font> |<font size="5">ﯖ</font> |<font size="5">ﯕ</font> |ңәф, сагыр кәф |ñ |n |- align="center" |<font size="5">ﻝ</font> |<font size="5">ﻞ</font> |<font size="5">ﻠ</font> |<font size="5">ﻟ</font> |лям |l |l |- align="center" |<font size="5">ﻡ</font> |<font size="5">ﻢ</font> |<font size="5">ﻤ</font> |<font size="5">ﻣ</font> |мим |m |m |- align="center" |<font size="5">ﻥ</font> |<font size="5">ﻦ</font> |<font size="5">ﻨ</font> |<font size="5">ﻧ</font> |нун |n |n |- align="center" |<font size="5">ﻭ</font> |<font size="5">ﻮ</font> | colspan="2" |— |вау |v, w, o, ô, ö, u, û, ü |v, o, ö, u, ü, û |- align="center" |<font size="5">ﻩ</font> |<font size="5">ﻪ</font> |<font size="5">ﻬ</font> |<font size="5">ﻫ</font> |һә |h, e, a |h, e, a |- align="center" |<font size="5">ﻻ</font> |<font size="5">ﻼ</font> | colspan="2" |— |лям әлиф |lâ |la |- align="center" |<font size="5">ﻯ</font> |<font size="5">ﻰ</font> |<font size="5">ﻴ</font> |<font size="5">ﻳ</font> |йә |y, ı, i, î |y, ı, i, î |} == Язу == === Саннар === ; 1<span> </span> : بر (''бер'') ; 2<span> </span> : ايكي (''ике'') ; 3<span> </span> : اوچ (''өч'') ; 4<span> </span> : درت (''дүрт'') ; 5<span> </span> : بش (''биш'') ; 6<span> </span> : التي (''алты'') ; 7<span> </span> : يدي (''җиде'') ; 8<span> </span> : سكز (''сигез'') ; 9<span> </span> : طقوز яки دوقوز (''тугыз'') ; 10<span> </span> : اون (''ун'') == Библиография == {{искәрмәләр}} === Тулы текстлы Госманлы төрекчәсе укыту сылтамалыры === * [http://eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/TDE205U.pdf DEVELİ, Hayati (2011), Osmanlı Türkçesi Grameri I, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121017214030/http://eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/TDE205U.pdf |date=2012-10-17 }} * [http://eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/TDE401U.pdf GÜLSEVİN, Gürer, TURAN, Fikret, KARTALLIOĞLU, Yavuz, DEVELİ, Hayati, DUMAN, Musa (2011), XVI-XIX. Yüzyıllar Türk Dili, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120324125058/http://eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/TDE401U.pdf |date=2012-03-24 }} * [http://eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/TDE301U.pdf ÖLMEZ, Zuhal, KAÇALİN, Mustafa (2011), XI-XIII. Yüzyıllar Türk Dili, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121021193813/http://eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/TDE301U.pdf |date=2012-10-21 }} * [http://eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/TAR111U.pdf ÖZTOPRAK, Nihat, AHISHALI, Recep (2011), Osmanlı Türkçesi I, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120106004312/http://eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/TAR111U.pdf |date=2012-01-06 }} * [http://eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/TDE103U.pdf TULUM, Mertol (2009), Osmanlı Türkçesine Giriş I, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111112084532/http://eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/TDE103U.pdf |date=2011-11-12 }} === Өстәмә сылтамалар === * [Http://www.osmanlica.gen.tr/Topic.asp?k=2&Tid=13 Osmanlı Türkçesi Öğrenminde Bazı Eserler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170420215031/http://www.osmanlica.gen.tr/Topic.asp?k=2&Tid=13 |date=2017-04-20 }} * AKAR, Ali, (2005) Türk Dili Tarihi, Dönem-Eser-Bibliyografya, Ötüken Yayınları, Yayın Nu: 597, ISBN 975-437-517-8. İstanbul, 2005. * ATALAY, Besim (Haz.), (Bergamalı Kadri) (1946), Müyessiretü’l-Ulûm, İbrahim Horoz Basımevi, İstanbul. * BAŞAR, Fahamettin-Mahmut AK(2004), Osmanlı Türkçesi: Gramer, Tarihi Metinler, Belgeler, Dünya Aktüel, 600 s. * COŞKUN, Menderes (2008), Uygulamalı Osmanlı Türkçesi Ders Kitabı, Birleşik Dağıtım Kitabevi, 325 s. * DEVELİ, Hayati (2008), Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 1, Kesit Yayınları, 440 s. * DEVELİ, Hayati (2008), Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 2, Kesit Yayınları, 440 s. * ERGİN, Muharrem (2001), Osmanlı Türkçesi Dersleri, Boğaziçi Yayınları, 356 s. * ERDEM, Yusuf Hakan (2008), Tarih-Lenk-Kusursuz Yazarlar, Kâğıttan Metinler, Doğan Kitap, 360 s. * GÖKBİLGİN, Tayyip, Osmanlı Paleografya ve Diplomatik İlmi, Enderun Kitabevi, 139 s. * GÜNDAY, Dündar, Arşiv Belgelerinde Siyakat Yazısı Özellikleri ve Divan Rakamları, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 262 s. * KÜLEKÇİ, Numan (2009), Osmanlı Türkçesi, Sahhaflar Kitap Sarayı, 596 s. * KÜTÜKOĞLU, Mübahat S. Osmanlı Belgelerinin Dili, Kubbealtı Neşriyat, 605 s. * ÖZKAN, Mustafa vd. (2003), Çözümlemeli Osmanlı Türkçesi Metinleri, Çağrı Yayınları, 568 s. * ÖZKAN, Mustafa-TÖREN, Hatice (2008), Osmanlı Türkçesi I, 3F Yayınevi, İstanbul, 204+256 s. * ÖZKAN, Mustafa (2000), Türk Dilinin Gelişme Alanları ve Eski Anadolu Türkçesi, Filiz Kitabevi, (ilk baskı 1995), 751 s. * ÖZTÜRK, Said (1996), Osmanlı Arşiv Belgelerinde Siyakat Yazısı ve Tarihi Gelişimi, OSAV, 487 s. * TİMURTAŞ, Faruk K. (1987), Osmanlı Türkçesi Giriş I (Eski Yazı—Gramer—Aruz—Metinler), Umur Reklamcılık ve Matbaacılık, İstanbul, 9. Baskı, XVI+232+176 s. * TİMURTAŞ, Faruk K., Osmanlı Türkçesi Grameri III (Eski Yazı ve İmlâ—Arapça—Farsça—Eski Anadolu Türkçesi), Umur Reklamcılık ve Matbaacılık, İstanbul, 3. Baskı, XV+469 s. * TİMURTAŞ, Faruk K. (1983), Osmanlı Türkçesi Grameri III , (5. Baskı), Umur Reklâmcılık, İstanbul * TİMURTAŞ, Faruk Kadri (1994), Eski Türkiye Türkçesi XV. Yüzyıl (Gramer-Metin-Sözlük), Enderun Kitabevi, İstanbul. * TULUM, Mertol (2000), Tarihî Metin Çalışmalarında Usul (Menâkıb'ul-Kudsiyye Üzerinde Bir Deneme), Deniz Kitabevi, İstanbul. == Тышкы сылтамалар == * [http://dilbilimi.net/osmanli_turkcesi.html İnternet Ortamında Osmanlı Türkçesi Kaynakları] * [http://www.tufs.ac.jp/common/fs/asw/tur/htu/ Hakkı Tarık Us Süreli Yayınlar Koleksiyonu] * [http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-74907/eski-turk-edebiyati.html Kültür ve Turizm Bakanlığı E-kitap, Eski Türk Edebiyatı Metinleri-Divan ve Mesneviler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110121063539/http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-74907/eski-turk-edebiyati.html |date=2011-01-21 }} * [http://courses.washington.edu/otap/ Osmanlı Metin Arşiv Projesi-OTAP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110703054841/http://courses.washington.edu/otap/ |date=2011-07-03 }} * [http://www.dilbilimi.net/osmanli_arastirmalari.htm#osmanli_turkcesi_metinleri Osmanlı Türkçesi Metinleri-Matbu ve El Yazması] * [http://www.osmanlicaturkce.com/ Osmanlı Türkçesi - Günümüz Türkçesi Sözlük] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130403031048/http://www.osmanlicaturkce.com/ |date=2013-04-03 }} * [http://www.osmanlicasozluk.net/ Osmanlı Türkçesi Sözlük] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606045131/http://www.osmanlicasozluk.net/ |date=2011-06-06 }} * [http://www.gaspirali.com/osmanli/ Osmanlı Türkçesi Sözlüğü] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130311040926/http://gaspirali.com/osmanli/ |date=2013-03-11 }} (Latin ve Arap harfleriyle arama özellikli) * [http://ctle.pau.edu.tr/osmtr Osmanlı Türkçesi Sözlüğü] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181128143550/http://ctle.pau.edu.tr/osmtr/ |date=2018-11-28 }} (Hem Arap hem Latin harfleriyle hem de anlamda arama yapılabilen bir Osmanlıca sözlük) * [[iarchive:dulturk/|Duke Üniversitesi Kütüphaneleri, Osmanlı-Türkçe Edebiyatı arşivi]] [[Төркем:Төрки телләр]] 6hgu09vhwhjgjegsy7tb1g1eazpaghv 0 215125 6062603 2344996 2026-10-11T09:11:05Z ~2026-52585-26 62771 /* */ 6062603 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}}[[Файл:Фирман.jpg|thumb|right|Закон о свободе вероисповедания, изданный Мехмедом II в [[1478]]]] '''Мәхмәт II Яулап Алучы (Фатих)''' ({{lang-ota3|محمد ثانى|Mehmed-i sânî}}, {{lang-ota4|محمد الفاتح|Mehmed ül-Fâtih}}, {{lang-tr|İkinci Mehmet, Fatih Sultan Mehmet}}), шулай ук ''Мәхмәт әл-Фатих'' дип танылган. ({{ТД}}, {{wikidata|P19}} — {{ҮД}}, {{wikidata|P20}}) — {{#invoke:wd|properties|linked|qualifiers|P106|}}, {{#invoke:wd|properties|qualifiers|qualifiers|normal+|P39|P580|P582|format=[%p] (%q1[ – %q2])</span>[%s][%r]}}. [[1453 ел]]ында [[Константинополь]] [[Госман империясе|госманнар]] яулап ала һәм [[Византия империясе]] тулысынча юк ителә. Солтан Мәхмәт II шәһәрне [[Госманлы империясе]] башкаласы дип игълан итә. == Балкан сугышлары == == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} ar0z40tepw6ug4gbmhmrbdz6zsmi29q 0 283442 6062510 5366782 2026-10-10T13:13:49Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062510 wikitext text/x-wiki {{Универсаль калып}}'''Көньяк себер расасы''' (''туран расасы''<ref>[https://books.google.ru/books?id=oYcrAQAAIAAJ&q=Южносибирская+раса+туранская&dq=Южносибирская+раса+туранская&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjRr6iSzZrYAhWlE5oKHZM9DvYQ6AEIKjAA Антропологические типы Сибири и их генезис — Страница 5]</ref>, ''туранилар''<ref>[https://www.google.ru/search?newwindow=1&safe=off&client=opera&hs=30x&biw=1366&bih=625&tbm=bks&ei=8GI7WtKoBYGa6ASi5qS4Bw&q=Тураниды&oq=Тураниды&gs_l=psy-ab.3...5040.5040.0.6065.1.1.0.0.0.0.99.99.1.1.0....0...1c.1.64.psy-ab..0.0.0....0.YrZz67yQDXM Расы Европы]</ref>) — совет һәм русия антропологиясе термины, [[Монголоид раса|монголоид]] һәм европеоид расалар кушылуы нәтиҗәсендә барлыкка килгән расага карата кулланыла (метислык). Көньяк себер расасын кайчак ''турани'' дип атыйлар<ref name="autogenerated1">''Хрисанфова Е. Н., Перевозчиков И. В.'' [http://www.amgpgu.ru/Evolution/Lectures/Anthropology/Hris.html Антропология] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304172152/http://www.amgpgu.ru/Evolution/Lectures/Anthropology/Hris.html |date=2016-03-04 }}. — Москва: Высшая школа, 2002</ref>. Россия антропологиясендә «туран расасы» термины иске дип санала. [[Файл:2bashkirs_horseman.jpg|мини|2 башкорт җайдаклары]] Көньяк себер расасы совет антропологы А. И. Ярхо тарафыннан өйрәнелгән<ref>{{Citation |title=Л. В. ОШАНИН, В. Я. ЗЕЗЕНКОВА. ВОПРОСЫ ЭТНОГЕНЕЗА НАРОДОВ СРЕДНЕЙ АЗИИ В СВЕТЕ ДАННЫХ АНТРОПОЛОГИИ, 1953 |url=http://knigi.link/istoriya-antropologiya/mongoloidnyie-rasyi-sredney-44078.html |access-date=2020-09-01 |archive-date=2017-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170204170104/http://knigi.link/istoriya-antropologiya/mongoloidnyie-rasyi-sredney-44078.html |dead-url=yes }}</ref>. Башлыча Көньяк Себернең көнбатышында һәм [[Урта Азия]]да киң таралган, бигрәк тә [[казакълар]]га һәм кыргызларга хас<ref name="autogenerated2">Богатенков Д. В., Дробышевский С. В. [http://psysales.com/wp-content/uploads/2013/11/%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B0-%D0%A2.%D0%98.-%D1%80%D0%B5%D0%B4.-%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2-%D0%94.%D0%92.-%D0%94%D1%80%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%A1.%D0%92.-%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F.-2004.pdf Антропология] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160910131015/http://psysales.com/wp-content/uploads/2013/11/%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B0-%D0%A2.%D0%98.-%D1%80%D0%B5%D0%B4.-%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2-%D0%94.%D0%92.-%D0%94%D1%80%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%A1.%D0%92.-%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F.-2004.pdf |date=2016-09-10 }}, 2004</ref>. == Билгеләре == Бу расага хас билгеләр: йөзе озынча, киң, сизелерлек җәенке, чәчләре тура яки дулкынланып тора, гадәттә кара, күз төсләре төрле, борыннары көмрерәк яки туры, гадәттә ярайсы зур, иреннәре уртача калынлыкта. Аңа охшаш урал расасыннан монголоид чалымнары көчлерәк булуы белән аерыла: йөзе һәм башы зур, эпикантусы ешрак, тән тиресе коңгыртрак, көмре борынлылар кимрәк очрый<ref name="autogenerated2"/>. <ref>C.S. Coon. The Races of Europe. 1939. P. 635—636</ref>. == Килеп чыгышы == Көньяк себер расасы [[Монголоид раса|монголоидлар]] һәм европеоидлар катнашуы нәтиҗәсендә килеп чыккан. Алай дип әйтергә борынгы дәлилләр җитәрлек. Башлап евразия далаларында табылган европеоид һәм монголоид сызатлары кушылган баш сөякләре ярыйсы аныклык белән б.э.к. I мең ел элекке дип билгеләнә, әммә көньяк себер расасы [[Төрки халыклар|төрки]] һәм монголлар дулкын-дулкын булып экспансия эшләве аркасында арта барган һәм үскән. [[Монголия]]дән, ә соңрак [[Казакъстан|казакъ]] кабиләләре көньяктан көнбатышка таба күченә барганнар. Шул мәлдән көньяк себер расасының хәзерге замангача үсешен күзәтергә була<ref name="autogenerated1"/>. == Башкорт антропологиясендә == Гомуми алганда, [[башкортлар]] европеоид һәм [[монголоид раса]] аралыгындагы йөз чалымнарына ия. Антропологик эзләнү [[башкортлар]]ның дүрт төп антропологик тибын ачыклаган: ак йөзле европеоид, субурал, понтий, көньяк себер расасы. Көньяк себер расасы башкортлар арасында ярыйсы соң барлыкка килгән һәм бу IX—XII гасырлардагы [[Төрки халыклар|төрки]] һәм XIII—XIV гасырлардагы [[Кыпчаклар|кыпчак]] белән кушылуга бәйле<ref>Р. М. Юсупов «Башкиры: этническая история и традиционная культура»</ref>. == Искәрмәләр == {{Reflist}} == Әдәбият == * Южносибирская раса// Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. 29-й т. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. * А. П. Пестряков. Южносибирская раса. БРЭ * Р. М. Юсупов «Башкиры: этническая история и традиционная культура» == Сылтамалар == * [https://web.archive.org/web/20150426010251/http://www.ido.rudn.ru/psychology/anthropology/5.html Расовое многообразие человечества] * [https://web.archive.org/web/20150422144423/http://www.ido.rudn.ru/psychology/anthropology/glossary.html Туранская раса] // ''Богатенкова Д. В., Дробышевский С. В.'' [https://web.archive.org/web/20100129125257/http://www.ido.rudn.ru/psychology/anthropology/ Антропология] [[Төркем:Башкортлар]] [[Төркем:Расалар]] 6uqee7pi5oub3un8cima879te839aqt 0 389312 6062557 6055436 2026-10-10T17:22:37Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062557 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q4125410|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4125410|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4125410|lang=en}}}}) — Үзәк Черноземьеның югары уку йортларының берсе. == Тарих == 1931 елда '''Воронеж аграр-педагогика институты''' (ВАПИ) оештырыла. Бер елдан соң институтка танылган совет тарихчысы — марксист Покровский М.Н. исеме бирелә, читтән торып уку бүлеге ачыла. 1934 елда бүлекләр факультетлар буларак үзгәртелә. 1941 ел югары уку йорты өчен өч еллык чит телләр институты барлыкка килү белән истә кала. Киләсе елда сугыш аркасында институт составы Киров өлкәсенең Уржум шәһәренә эвакуацияләнә, ә 1944 елда кире кайтарыла. Институтның чит ил тарихы кафедрасы педагогика университеты һәм гуманитар факультетның иң борынгы кафедрасы булып тора. Гомуми тарих кафедрасы (башлангыч исеме) 1934 елда барлыкка килгән. 1955—1980 елларда гомуми тарих кафедрасы мөстәкыйль бүлекчә буларак Воронеж дәүләт педагогика институтында булмаган. 1980 елда доцент Сапронова Н.Т. инициативасы буенча ВДПИ тарих кафедрасыннан гомуми тарих кафедрасы бүлеп бирелә. 1990 елда ул чит ил тарихы кафедрасына үзгәртелә. 1981 елда институт кадрлар оештыруда уңышлары өчен [[Хөрмәт Билгесе ордены|«Хөрмәт Билгесе» ордены]] белән бүләкләнә. Ә 1993 елда институтка университет исеме бирелә. 2000 елда Халыкара хезмәттәшлек үзәге, ә 2007 елда Өстәмә белем бирү үзәге ачыла. Хәзерге вакытта университетта 7 факультет эшли: * Физик тәрбия һәм тормыш куркынычсызлыгы факультеты * Физика-математика факультеты * Чит телләр факультеты * Гуманитар факультет * Табигать-география факультеты * Сәнгать һәм сәнгать белеме факультеты * Психолого-педагогика факультеты == Килешүләр == ВДПУ [[Ренн]] (Франция) һәм Янченг (Кытай) университетлары белән берлектә эшли. Илнең әйдәп баручы югары уку йортлары, дәүләт органнары һәм иҗтимагый оешмалар белән хезмәттәшлек итә. == Факультетлар == === Табигать географиясе факультеты === ''Биология, химия, география һәм икътисад, экология һәм табигать белән идарә итү, туризм һәм сервис'' бүлекләреннән тора. ''Декан: Алферова Светлана Иван кызы — химия фәннәре кандидаты, доцент.'' ''ВДПУның иң зур факультетларының берсе.'' === Физика-математика факультеты === Физмат ВДПУның иң борынгы (университет оешканнан бирле булган) һәм иң зур (1000нән артык студент) факультетларының берсе. Факультет 4 бүлектән тора: * информатика һәм математика укыту методлары, * югары математика, * гомуми физика, * технологик һәм табигый фәннәр. Студентларны укыту бакалавр, магистратура һәм аспирантура көндезге һәм читтән тыш уку формаларында алып барыла. ''Бакалавр дәрәҗәсен әзерләү профильләре:'' * 44.03.05 юнәлеше '''Педагогик белем''': ''«Математика, Информатика»; «Табигать белеме, Физика»; «Информатика һәм ИКТ»; «Технология, Өстәмә белем».'' 2020 елда ''«Математика, Физика»; «Информатика, Өстәмә белем»'' профильләре ачыла. * 01.03.04 юнәлеше '''Гамәли математика''', «''Мәгълүмат эшкәртү системаларының математик һәм программ тәэминаты''» профиле. * 09.03.03 юнәлеше '''Гамәли информатика''', профиль «''Мәгарифтә гамәли информатика''» профиле. 2020 елда «''Оешмаларны информатизацияләү''» профиле ачыла. ''Магистр дәрәҗәсен әзерләү профильләре'' (44.04.01 юнәлеш '''Педагогик белем''' ): * «Мәгарифтә информатика» * «Башлангыч һәм мәктәпкәчә белем бирүдә информацион технологияләр» * «Математик белем» * «Профессиональ белем» * «Физика-математика белеме» * «Физик тәрбия» * «Икътисад-математика белеме» (2020 елдан) ''Аспирантура профильләре'' : {| class="wikitable" | rowspan="2" |01.06.01 | rowspan="2" | Математика һәм механика | 01.01.01 | Матди, комплекс һәм функциональ анализ |- | 01.01.02 | Дифференциаль тигезләмәләр, динамик системалар һәм оптималь контроль |- | 03.06.01 | Физика һәм астрономия | 04.01.07 | Конденсацияләнгән халәт физикасы |- | 09.06.01 | Информатика һәм компьютер инженериясе | 05.13.18 | Математик модельләштерү, санлы ысуллар һәм программа комплекслары |- | rowspan="3" | 44.06.01 | rowspan="3" | Мәгариф һәм педагогика фәннәре | 13.00.02 | Укыту һәм тәрбияләү теориясе һәм методикасы (информатика) |- | 13.00.02 | Укыту һәм тәрбияләү теориясе һәм методикасы (гомуми техник дисциплиналар) |- | 13.00.08 | Һөнәри белем теориясе һәм методикасы |} Декан: Малев Василий Владимир улы, педагогика фәннәре кандидаты, доцент. Факультет тормышы ВКонтакте социаль челтәрендә тәкъдим ителә: https://vk.com/dekanat_fmf . === Физик тәрбия һәм тормыш куркынычсызлыгы факультеты === Декан — Бугаков Александр Иван улы. === Чит телләр факультеты === Декан — Бугакова Наталья Владимир кызы. === Гуманитар факультет === ВДПУның иң зур факультетларының берсе. Бүлекләрдән тора: 1. Чит ил тарихы бүлеге. Җитәкче — тарихи фәннәр кандидаты В.В. Килейников. 2. Россия тарихы бүлеге. Җитәкче — тарихи фәннәр докторы А.В. Перепелицын. 3. Гомуми һәм социаль педагогика бүлеге. Җитәкче — педагогика фәннәре докторы М.В. Шакурова. 4. Рус теле, хәзерге рус һәм чит әдәбияты бүлеге. Җитәкче — филология фәннәре докторы Г.А. Заварзин. 5. Рус теле һәм әдәбияты теориясе, тарихы һәм укыту методлары бүлеге. Җитәкче — филология фәннәре кандидаты С.И. Доброва. 6. Фәлсәфә, икътисад һәм социаль-гуманитар дисциплиналар бүлеге. Җитәкче — икътисад фәннәре кандидаты Т.В. Бакалова. Декан: Килейников Виктор Виктор улы — доцент, тарихи фәннәр кандидаты. === Сәнгать һәм сәнгать белеме факультеты === === Психолого-педагогика факультеты === Декан: Татаринцева Альбина Юрий кызы == ВДПУның студент отрядлары штабы == 2014 елның сентябрендә университетта берничә эш юнәлеше буенча студентлар отрядларының штабы ачыла: әйдәп баручылар отрядлары, әйдаманнар, төзелеш отрядлары һәм оператив юнәлештәге отрядлар. «Россия студентлар отрядлары» бөтенроссия яшьләр иҗтимагый оешмасының Воронеж региональ бүлекчәсенә карый. Иң популяр юнәлеш булып Воронеж өлкәсе һәм Кара диңгез буендагы балалар сәламәтләндерү учреждениеләрендә педагогик эшчәнлек тора. Әйдаманнар эшчәнлеге белән «Лидер времени-2» психолого-педагогика җыелма отряды шөгыльләнә. Җәй көне, июль башыннан һәм сентябрь башына кадәр, эшкә «Вектор» студентлар отряды әйдәп баручылары чыга. Студентлар шәһәрчегендә һәм Воронеж шәһәрендә хокук тәртибен саклауны Воронеж шәһәренең Эчке эшләр идарәсе белән турыдан-туры хезмәттәшлек итүче оператив отряд күзәтеп тора. Студентлар отрядлары әгъзалары Россия Федерациясенең башка төбәкләрендә утырышларда, әйләнә-тирә мәктәпләрендә һәм фестивальләрдә даими катнашалар. == Танылган шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Воронеж дәүләт педагогика университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4125410. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q4125410/p580:башлау,p108/Q4125410/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! уку йорты ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q60836842|Загоровский, Павел Леонидович]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-02-26 | ''[[:d:Q4470430|Ukraiinka]]'' | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-11-27 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q109491215|Николюкин, Николай Иванович]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-11-30 | ''[[:d:Q4361506|Petropavlovka]]'' | ''[[:d:Q16631749|gymnase masculin de Voronej]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | | data-sort-value="1976" | 1976-06-05 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4226020|Faina Kogan-Bernstein]]'' | data-sort-value="1899" | 1899 | [[Тарту]] | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Мәскәү]] |- | 1931 | 1933 | ''[[:d:Q123488427|Замятнин, Борис Николаевич]]'' | data-sort-value="1900" | 1900 | [[Павловск (Воронеж өлкәсе)]] | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q42296463|дендролог]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q19908661|Boris Jakovlevitsj Ramm]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | [[Стародуб]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q30609387|Vladimir Pimenov]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-02-12 | ''[[:d:Q18775842|Yekaterinovka]]'' | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-09-16 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q60826531|Nikolaj Ivanovič Alpatov]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-05-09 | [[Ашкабад]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1963" | 1963-10-05 | [[Воронеж]] |- | | | [[Иван Суханов]] | data-sort-value="1923" | 1923-08-23 | ''[[:d:Q21673742|Түфин]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2000" | 2000-07-28 | [[Түбән Новгород]] |- | | | ''[[:d:Q4080430|Nikolay Sidorovitsj Bevz]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-02-19 | ''[[:d:Q4162868|Дмитриевское сельское поселение]]'' | «Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе | | data-sort-value="1995" | 1995-07-02 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q4367661|Vyacheslav Vitalyevich Podkolzin]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-12 | [[Елец]] | «Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе | | data-sort-value="2025" | 2025-01-05 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q29865348|Valery Obukhovsky]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-27 | | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | [[математик]] | data-sort-value="2026" | 2026-02-02 | |- | | | ''[[:d:Q4064141|Andrey Amelkin]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-18 | [[Воронеж]] | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2007" | 2007-05-03 | [[Воронеж]] |- | 2014-09-06<br/>2013-09-04 | 2014-09-06 | ''[[:d:Q87169369|Alexander Tsyplakov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2012-12-13 | | ''[[:d:Q87169371|A S Makarov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Воронеж дәүләт педагогика университетын тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4125410. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q4125410/p580:башлау,p69/Q4125410/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q21144772|B. Trubeckoj]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-06-28 | [[Воронеж]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]''<br/>''[[:d:Q1097810|Молдова дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1998" | 1998 | [[Кишинёв]] |- | | | ''[[:d:Q4100687|Aleksey Bushmin]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-10-02<br/>1910-10-15 | ''[[:d:Q13663929|Levaya Rossosh]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | ''[[:d:Q1024181|Пушкин йорты]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-03-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1937 | ''[[:d:Q6551446|Афроім Майсеевіч Карпачоў]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-07-10 | [[Трубчевск]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | | data-sort-value="1988" | 1988-08-18 | |- | | | ''[[:d:Q15070281|Andrej Aleksejevič Kočetov]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-11-03 | ''[[:d:Q20644618|Elets-Malanino]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1999" | 1999-12-20 | [[Петрозаводск]] |- | | | ''[[:d:Q4081414|Ermukhan Bekmakhanov]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-02-15 | [[Россия империясе|Россия Империясе]] | [[галим]] | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-09-15 | [[Алматы]] |- | | | ''[[:d:Q48953633|Serafim Ivanovich Nikishov]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-01-14 | ''[[:d:Q4389890|Раненбург өязе]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4196665|Иваново дәүләт энергетика университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4408150|Vladimir Saprykin]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-08-24 | ''[[:d:Q4447188|Сухадол]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1990" | 1990-04-24 | [[Торонто]] |- | | | ''[[:d:Q20029366|Filipp Knyazev]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-07-14 | ''[[:d:Q24684677|Салавое]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1994" | 1994-06-27 | [[Курган]] |- | | | ''[[:d:Q51670423|Мукатай Жандаевич Жандаев]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-02-01 | | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | | data-sort-value="1998" | 1998-06-20 | [[Алматы]] |- | | | ''[[:d:Q4264584|Vasiliy Micheevitsj Lobanov]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-01-13 | [[Кирсанов]] | | | data-sort-value="1993" | 1993-04-01 | ''[[:d:Q4025590|Cherkizovo]]'' |- | | 1949 | ''[[:d:Q4446787|Jakov Egorovitsj Soesko]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-03-18 | [[Чарнявка (Хоцимский районы)|Чарнявка]] | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="2002" | 2002-02-25 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q60694766|Vladimir Kleymenov]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-06-15 | | [[галим]] | ''[[:d:Q4402655|С.А. Есенин исемендәге Рязань дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2004" | 2004 | |- | | | ''[[:d:Q18277795|Скоробогатько, Василий Сергеевич]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-01-01 | ''[[:d:Q1654431|Rossoshansky District]]'' | | | data-sort-value="1995" | 1995-11-12 | |- | | | ''[[:d:Q4143482|Nikolay Koezmitsj Gorbanev]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-05-14 | ''[[:d:Q1654431|Rossoshansky District]]'' | [[офицер]] | | data-sort-value="2012" | 2012-03-20 | [[Минск]] |- | | | ''[[:d:Q4444612|Boris Stukalin]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-05-04 | ''[[:d:Q4221842|Кирсанов өязе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004-07-28 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q18786006|Безрукавников, Борис Васильевич]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-03-07 | [[Липецк]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | data-sort-value="1980" | 1980-11-18 | |- | | | ''[[:d:Q4080430|Nikolay Sidorovitsj Bevz]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-02-19 | ''[[:d:Q4162868|Дмитриевское сельское поселение]]'' | | «Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе | data-sort-value="1995" | 1995-07-02 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q4265236|Valentin Logunov]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-08-16 | ''[[:d:Q4517724|Չուևկա (գյուղ, Դոբրինսկի շրջան)]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q137355|Воронеж дәүләт аграр университеты]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-12-01 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q16719221|Vladimir Shamenko]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-07 | | ''[[:d:Q13219587|фигурист]]''<br/>''[[:d:Q57199189|figure skating coach]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-10-01 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q4143835|Vladimir Gordeychev]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-03-05 | ''[[:d:Q4216895|Kastornoye]]'' | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="1995" | 1995-03-15 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q104699910|Timonin Aleksandr Vasilyevich]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-08-06 | [[Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1988" | 1988-06-27 | ''[[:d:Q791652|Avachinsky]]'' |- | | | ''[[:d:Q16574985|Mariya Lukshina]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-04-07 | ''[[:d:Q2003465|Novaya Usman]]'' | ''[[:d:Q2309784|вилаузышчы]]'' | | data-sort-value="2014" | 2014-04-17 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q7938909|Vladislav Rastorotsky]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-06-14 | [[Лиски]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | data-sort-value="2017" | 2017-07-02 | [[Ростов-на-Дону]] |- | | | ''[[:d:Q3609531|Aleksandr Shevelyov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-11-01 | ''[[:d:Q18792479|Nikolaevo]]'' | ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]'' | ''[[:d:Q4125411|Воронеж дәүләт спорт академиясе]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-08-19 | |- | | 1974 | ''[[:d:Q15552313|Nikolay Sviridov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-06<br/>1938-07-06 | ''[[:d:Q19827027|Staraya Veduga]]'' | ''[[:d:Q4439155|long-distance runner]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-06-14 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q4367661|Vyacheslav Vitalyevich Podkolzin]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-12 | [[Елец]] | | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]''<br/>«Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе | data-sort-value="2025" | 2025-01-05 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q38082450|Valery Korshunov]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-05-12 | [[Калач (шәһәр)]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q48956690|Vladimir Syssoïev]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-04-11 | [[Воронеж]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | ''[[:d:Q4125411|Воронеж дәүләт спорт академиясе]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-10-23 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q18634525|Vasily Litvinov]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-02-23 | [[Воронеж]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | | |- | 1963 | 1968 | ''[[:d:Q97279973|Белуха, Светлана Васильевна]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-17 | ''[[:d:Q4228639|Kovpaky]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q651109|Vladimir Proskurin]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-01-24 | [[Воронеж]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-07-19 | |- | | | ''[[:d:Q4146431|Ruslan Gostev]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-01-11 | ''[[:d:Q185345|Poti]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-09-17 | |- | | | ''[[:d:Q21099167|Valery Isayants]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-01-01 | [[Воронеж]] | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="2019" | 2019-01-06 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q16686668|Vasily Poderyagin]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-03-19 | ''[[:d:Q21344809|Shelayevo]]'' | [[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q7911154|Valeri Nenenko]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-30 | [[Воронеж]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q655313|Aleksandr Tkachyov]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-11-04 | [[Семилуки]] | ''[[:d:Q13381572|спорт гимнасты]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4440242|Tatjana Aleksandrovna Starodoebtseva]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-27 | | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-09-21 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q28499216|Gennady Makin]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-17 | [[Липецк]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q44689892|Ирина Викторовна Моторкина]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-12-18 | [[Воронеж]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q15071080|Svetlana Levina]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-03-23 | [[Воронеж]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q23892384|trampoline gymnast]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-10-03 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q55102274|Елисеев, Виктор Владимирович]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-10-12 | ''[[:d:Q21643618|Olkhovka]]'' | ''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4448318|Lidiya Sychyova]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-05-15 | ''[[:d:Q13652260|Скрипниково]]'' | ''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | ''[[:d:Q4300863|Молоко (журнал)]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q16629142|Vladimir Varava]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-05-31 | [[Воронеж]] | [[галим]] | ''[[:d:Q605825|Г. Ф. Морозов исемендәге Воронеж дәүләт урман техник университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4166367|Oleg Viktorovitsj Donskich]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-12-07 | ''[[:d:Q1233430|Dobrinka]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4299737|Petr Moiseev]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-03-07 | [[Подольск]] | ''[[:d:Q13383011|бабсличе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q57157194|Timur Mirzoev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201586|РФА тыйб һәм биология проблемнары институты]]'' | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == *  Воронежский государственный педагогический университет // Воронежская энциклопедия : в 2 т. / Гл. ред. М. Д. Карпачёв. — Воронеж : Центр духовного возрождения Чернозёмного края, 2008. — Т. 1 : А — М. — 524 с. : ил., карты. == Сылтамалар == * [http://www.vspu.ac.ru/ Воронеж дәүләт педагогика университетының рәсми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120505190026/http://www.vspu.ac.ru/ |date=2012-05-05 }} * [https://twitter.com/vspunews Twitter социаль челтәрендә] {{Тышкы сылтамалар}} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:1931 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Воронеж]] [[Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары]] 4z8abgy96s0edtdw3r361exqjvc3ik0 0 389330 6062567 6040023 2026-10-10T19:00:29Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062567 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q4071715|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4071715|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4071715|lang=en}}}}) — [[Әстерхан]]да урнашкан техник югары уку йорты. == Тарихы == «Әстерхан дәүләт техник университеты» югары һөнәри белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе СССР тышкы һәм эчке сәүдә халык комиссариатының «Балык югары уку йортлары, техникумнар, балыкчылар һәм курслар турында» 1930 елның 9 Маендагы 695 номерлы боерыгы нигезендә оештырылган Әстерхан балык сәнәгате һәм хуҗалыгы техник институтының хокук варисы. 1930 елның 1 октябрендә Әстерхан балык сәнәгате һәм балык хуҗалыгы институты үз ишекләрен ача. Алдан студентлар аз ьыела, барлыгы 78 — балыкчы, колхозчылар балалары, якын-тирә авылларда яшәүчеләр. Беренче унъеллыкта укытучылар саны 70кә кадәр арта, ә ел саен студентлар җыелмасы 130-200 һәм аннан да күбрәк кеше тәшкил итә башлый. Институт Союз әһәмиятендәге югары уку йортына әверелә һәм Наркомпром карамагына күчә. Институт өчен 1935 ел истәлекле була, бу елны институтта инженер — технологлар, оештыручылар, икътисадчыларның беренче чыгарылышы була. Шул ук вакытта АСТРЫБВТУЗ-га СССР азык-төлек сәнәгате халык комиссары А.И. Микоян да килә. Ул институт эше белән таныша, укытучылар һәм студентлар белән аралаша. А. Микоян ярдәме белән институтка лабораторияләрне җиһазлауга акча бүлеп бирелә. Институтның укыту-лаборатория базасында беренче булып ике химия лабораториясе, тәҗрибә — укыту җитештерү җайланмасы, ихтиология музее тора. АСТРЫБВТУЗның биш еллыгына кафедра 500 мең сумлык җиһазлар алган. 1931 ел — Дәүләт балык тоту идарәсе белән берлектә "Төньяк Каспиянең Балык индустриясе өчен" журналы нәшер ителә. 1933 ел — профессор К.А. Киселевич җитәкчелегендәге ихтиология кафедрасы ВНИХның Идел-Каспий бүлеге белән килешү нигезендә балык запасларын, йөреш юлларын һәм Төньяк Каспийдә авыл хуҗалыгы таратуны тикшерә. 1933 ел институтта беренче уйлап табу елы. Технология кафедрасында балык тоту өчен автоматик камера булдырылган. 1935 елда профессор А.С. Шибалов һәм ассистент К. В. Горбунов балык эчләреннән йомшаклагыч ясау ысулы белән авторлык таныклыгын алалар. 1938 ел — технология кафедрасында аспирантура ачыла. 1939 ел — институтта эшләнгән технология буенча азык-төлек балык онын җитештерү җайга салынган. Икенче бөтендөнья сугышы елларында күп кенә студентлар һәм укытучылар фронтка китә. Сугыштан соң, кыенлыкларга карамастан, уку процессына төп игътибар бирелә. Шәһәрнең эре предприятиеләрендә, өлкә районнарында институтка әзерлек курслары оештырыла. Лаборатория базасы торгызыла һәм ныгыда. 1947 елда студентлар фәнни җәмгыяте оештырыла. 1955 елда ВУЗда беренче чит ил студентлары барлыкка килә. 1960 елда аспирантура өч кафедрада эшли: «суыту машиналары», «сәнәгый балыкчылык», «балык продуктлары технологиясе». Аспирантураны уку елларында ук фәнгә карата кызыксыну белдергән һәм укытучылар җитәкчелегендә фәнни эшләнмәләрне башкаруда катнашкан иң әзерлекле студентлар арасында сайлап алганнар. 1960-80 еллар — вузның актив үсеше вакыты. Яңа уку корпуслары һәм тулай тораклар, студентлар саны артуы, укытучылар составының күп булуы, укытуның сыйфатлы булуы аның дәлиле булып тора. Мәсәлән, балыкчылык кафедрасында Мильштейн В.В. җитәкчелегендә [[мәрсин]] балыгы үрчетүнең фәнни мәктәбе төзелә, анда Идел-Каспий бассейнының мәрсин балыгы үрчетү нигезләре эшләнә. Инде 1985 елга ук институт заман таләпләренә туры китереп тармак ихтыяҗларын канәгатьләндерерлек югары уку йорты булып тора. 1980 нче елларның икенче яртысы СССРда югары белем бирүнең яңа реформасы башлана. Инженерларның һәм укытучыларның социаль яклануын киметү, алга таба интеллектуаль эшчәнлек төрләрендә эшләүчеләрне тулыландыру әлеге һөнәрләрнең һәм югары белемнең абруен киметүгә китерде. Институтка студентлары агыла башлый. Россия Федерациясе югары белем бирү буенча дәүләт комитетының 1994 елның 3 июнендәге 547 номерлы «Әстерхан балык сәнәгате һәм хуҗалыгы техник институты исемен үзгәртү турында» боерыгы һәм РФ Дәүләт балыкчылыгы министрлыгының «Әстерхан һәм Калининград балык сәнәгате институтларының Дәүләт техник университетларына исемнәрен үзгәртү турында» 1994 елның 8 июлендәге 107 номерлы боерыгы белән Әстерхан дәүләт балык сәнәгате һәм хуҗалыгы техник институты Әстерхан дәүләт техник университеты дип үзгәртелә.<ref>[http://www.intforus.ru/vuz-info.php?id=223 Интеллектуальный фонд России] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090608121846/http://www.intforus.ru/vuz-info.php?id=223 |date=2009-06-08 }}</ref> 1995 елның гыйнварында вузның яңа уставы кабул ителә, аның яңа исеме — Әстерхан дәүләт техник университеты була. Шул ук елны Мәскәү өлкәсендә университетның Дмитров филиалы оештырыла. 1997 елның мартында институтның гыйльми советы университет символикасын: герб, флаг һәм АГТУ тамгасын раслый. 2005 елда АГТУ белем бирү процессы сыйфаты менеджменты системасының ISO 9001:2001 халыкара стандартлары таләпләренә туры килү-килмәве IQS uqnet халыкара сертификатларын ала.<ref>[http://www.astu.org/pages/show/136-Istoriya/ Об университете. История.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222113014/http://www.astu.org/pages/show/136-Istoriya/ |date=2015-12-22 }}</ref> == Галерея == <gallery widths="180px" heights="150px" class="center"> File:AGTU 5.jpg|Спорткомплекс. File:AGTU 7.jpg|Стадион. File:AGTU 4.jpg|Парк. File:AGTU 2.jpg|Үзәк аллея. </gallery> == Танылган шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Әстерхан дәүләт техник университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4071715. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q4071715/p580:башлау,p108/Q4071715/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! уку йорты ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q130330205|Ценципер Лейба Иоселевич]]'' | data-sort-value="1908" | 1908 | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1938" | 1938 | |- | | | ''[[:d:Q4222657|Mark Khaimovich Kishinyovsky]]'' | data-sort-value="1917" | 1917 | ''[[:d:Q192176|Bendery]]'' | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q1465448|Politehnica University of Bucharest]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-10-02 | [[Воронеж]] |- | | | ''[[:d:Q21664093|Мильштейн, Владимир Вольфович]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-10-02 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q652280|Калининград дәүләт техник университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1982" | 1982 | |- | | | ''[[:d:Q120280541|Иванов, Владимир Прокофьевич]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-01-08 | ''[[:d:Q24324736|Beryozovskaya]]'' | ''[[:d:Q1614474|Волгоград дәүләт социаль-педагогик университет]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q21183585|Kirill Nikonov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-04 | [[Әстерхан]] | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-10-11 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q109490096|Алексевнина, Маргарита Степановна]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-02 | [[Югары Пышма]] | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q19909418|Vyacheslav Zaytsev]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-02 | [[Әстерхан]] | Әстерхан дәүләт техника университеты | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''<br/>[[профессор]] | | |- | | | ''[[:d:Q15064664|Leonid Botsjkarjov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-04-29 | [[Әстерхан]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q120267253|Александр Невалённый]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-04-27 | | | [[галим]] | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Әстерхан дәүләт техник университетын тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4071715. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q4071715/p580:башлау,p69/Q4071715/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q122648490|Родин, Василий Платонович]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-07-15 | ''[[:d:Q24324385|Kondrashi]]'' | | | data-sort-value="1966" | 1966-05 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4087114|Vladimir Biryukov]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-11-19 | [[Әстерхан]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-01-06 | |- | | | ''[[:d:Q4143694|Gennady Gorbunov]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-01 | [[Нәриман районы|Нариман районы]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | data-sort-value="2021" | 2021-10-17 | |- | | | ''[[:d:Q4151671|Anatoly Guzhvin]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-03-25 | [[Актүбә (Әстерхан өлкәсе)|Актүбә]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004-08-17 | [[Сочи]] |- | | 1971 | ''[[:d:Q19909418|Vyacheslav Zaytsev]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-02 | [[Әстерхан]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''<br/>[[профессор]] | Әстерхан дәүләт техника университеты | | |- | | | [[Юрий Чуйков]] | data-sort-value="1950" | 1950-03-30 | [[Дәүләкән]] | [[галим]] | | | |- | | | ''[[:d:Q111184433|Бородаев, Валерий Васильевич]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-10-17 | | | | | |- | | 1974 | ''[[:d:Q139372457|Безрукавников, Игорь Александрович]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-12-07 | ''[[:d:Q11085373|Port Lüshun]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q60055530|Aleksandr Klykanov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-02-05 | [[Әстерхан]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q19365917|Симеонова, Елена Ивановна]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-06-20 | [[Әстерхан өлкәсе]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q19910730|Oleg Polumordvinov]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-06-19 | [[Әстерхан]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4151668|Pjotr Anatoljewitsch Guschwin]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-08-05 | [[Әстерхан]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q6738666|Makame Mbarawa]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | ''[[:d:Q208664|Pemba Island]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]'' | ''[[:d:Q1147874|Tshwane University of Technology]]'' | | |- | | 2003 | ''[[:d:Q20355096|Grigory Melkonyants]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-01-23 | [[Әстерхан]] | ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q1434266|Golos]]'' | | |- | | | [[Альберт Җәлилов (1983)|Альберт Җәлилов]] | data-sort-value="1983" | 1983-06-30 | [[Әстерхан]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q21952634|Azamat Musagaliev]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-10-25 | [[Камышак]] | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q98925420|Шаяннар һәм тапкырлар клубы уенчысы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q245068|кәмитче]]''<br/>''[[:d:Q12406482|юморист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q81319518|Mohammed Aider]]'' | | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1067935|Laval University]]'' | | |- | 1992-09-01 | | ''[[:d:Q84313338|E N Ponomareva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4534163|Southern Scientific Center RAS]]'' | | |- | 2000-09-01 | 2006-06-30 | ''[[:d:Q86101799|Maria Belaya]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2000-09-01 | 2005-07-15 | ''[[:d:Q88069145|Павел Гущин]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]] | | |- | 2006-09 | 2010-06 | ''[[:d:Q88456590|Ekaterina A Sosnina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2005-04-30<br/>1999-09-01 | 2007-12-19<br/>2005-08-01 | ''[[:d:Q92165045|Ivan V Smolyaninov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]] | | |- | | | ''[[:d:Q138632381|Francis Donkor]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q1791968|Kumasi Technical University]]''<br/>''[[:d:Q1557172|University of Education, Winneba]]'' | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://www.astu.org/ Университет сайты] * [http://astrakhan3d.ru/obrazovanie/agtu 3D фото главного корпуса АГТУ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126205459/https://astrakhan3d.ru/obrazovanie/agtu |date=2020-11-26 }} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:1930 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Әстерхан]] [[Төркем:Техник югары уку йортлары]] tlw9amqsnmz640hmih4zologeexm2zs 0 389639 6062626 4422473 2026-10-11T11:11:34Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062626 wikitext text/x-wiki {{Шәхес | исем = Ольга Александрова-Гейнс | рәсем =Aleksandrova-Heinz by Repin.jpg | рәсем_зурлыгы = | alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--> | рәсем язуы = О. С. Гейнс портреты ([[1890]]). Автор [[Илья Репин]] ([[ТР дәүләт сынлы сәнгать музее|ТР ДССМ]]) | тулы исем = Ольга Сергей кызы Александрова-Гейнс | һөнәр = җәмәгать эшлеклесе, хәйрияче, меценат | туу датасы = 1847 | туу җире = [[РИ]], [[Казан губернасы]], {{туу җире|Казан|Казанда}} | гражданлык = {{байраклаштыру|Россия империясе}}→<br/>{{байраклаштыру|РСФСР}}→<br/>{{байрак|СССР}} [[СССР]] | милләт = рус | үлем датасы = 29.10.1927 | үлем җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], {{үлем җире|Казан|Казанда}} | әти = Сергей Евсей улы Александров | әни = Анна Михаил кызы Бородина | ир = Александр Константин улы Гейнс | хатын = | балалар = | бүләк һәм премияләр = | сайт = | башка мәгълүмат = }} {{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Александров}} {{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Гейнс}} '''Ольга Александрова-Гейнс''', Ольга Сергей кызы Александрова-Гейнс ({{lang-ru|Ольга Сергеевна Александрова-Гейнс}}, ''[[1847 ел]], [[РИ]], [[Казан губернасы]], [[Казан]] – [[1927 ел]]ның [[29 октябрь|29 октябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Казан]]'') — җәмәгать эшлеклесе, хәйрияче, меценат. Казан шәһәренең шәрәфле гражданы (1914)<ref name="Русфонд">{{Cite web |url=https://www.rusfond.ru/encyclopedia/4662 |title=Русфонд |accessdate=2018-07-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161103010323/http://www.rusfond.ru/encyclopedia/4662 |archivedate=2016-11-03 |deadlink=yes }}</ref>. == Тәрҗемәи хәле == Ольга Александрова-Гейнс [[1847 ел]]да [[сәүдәгәр]] гаиләсендә туа. Әтисе — [[гильдия|1нче гильдия]] сәүдәгәре Сергей Евсей улы Александров чәй белән сәүдә итә һәм «{{comment|Казан тире заводының пай буенча иптәшлеге|Товарищества Казанского кожевенного завода на паях}}» хуҗаларыннан берсе, 1842—1844 һәм 1851—1853 елларда — [[Казан|шәһәр]] башлыгы. Әнисе — Анна Михаил кызы Александрова (''кыз фамилиясе'' Бородина) хәйрия эшчәнлеге белән шөгыльләнгән, ятимнәр яшәгән Александров приюты турында кайгырткан. [[Файл:Казанский Дом ученых (19.06.06) - panoramio.jpg|200px|thumb|left|[[Александр балалар ятимханәсе бинасы (Казан)|Александр балалар ятимханәсе бинасы]]]] Әнисе вафатыннан соң, Ольга Сергей кызы Александров приютының хәйриячесе булып кала, аның хәйрия эшчәнлеге турында Император хатыны Мария учреждениеләре ведомствосына губернатор [[Николай Андреевский]] болай дип яза <ref name="Русфонд" />: {{цитата|Химаяче О. С. Александрова приютның эчке идарәсендә чын-чынлап катнаша. Көннең төрле сәгатьләрендә көндез һәм кичләрен приютта берничә сәгать буе йөреп, бинаның тышкы тәртибенә һәм чисталыгына гына игътибар итеп калмыйча, һәр кызның уңышына аналарча сөенеп, аларның укуы, кул эшләре тотуы һәм тәртипләре турында сораша.}} [[Файл:Kazan Kremlevskaya Street Alexandrovsky Passage 08-2016.jpg|left|thumb|[[Александров пассажы (Казан)|Александров пассажы]]]] Ольга Сергей кызы Александров приютындагы балалар бернәрсәгә дә мохтаҗ булмасын өчен бөтен көчен куя: аның акчасына ремонт ясала, җиһазлар, дәреслекләр, китаплар, төрле тәмле тәм-томнар сатып алына, балалар журналлары яздырып алына. Ятимнәр үзләрен өйләрендәге кебек тойсыннар, дип, Ольга Сергей кызы аларга мәхәббәт һәм кайгыртучанлык бүләк итә. Ольга Сергей кызы [[1889 ел]]да Александров приютының яңа бинасы (хәзерге [[Бутлеров урамы (Казан)|Бутлеров ур]]., 30) төзелешенә кырык мең сум акча биргән. [[Файл:Здание Ксенинской гимназии (г. Казань) - 1.JPG|thumb|Ксения гимназиясе бинасы]] [[1889 ел]]да Ольга Сергей кызының абыйсы Александр Сергей улы Александров вафат була. Төзелеше өчен 800 мең сум тотылган [[Александров пассажы (Казан)|Александров пассажы]] мирас буенча Ольга Сергей кызына кала<ref>[http://history-kazan.ru/kazan-vchera-segodnya-zavtra/peshkom-v-istoriyu/ekskursionnymi-marshrutami/425-76 Казань вчера, сегодня, завтра. Пешком в историю экскурсионными маршрутами]</ref>. Туганнары вафатыннан соң, Ольга Александрова гаилә бизнесын сата һәм барлык акчаларын хәйрия эшчәнлегенә сарыф итә, ә Александров пассажының бинасы Казан шәһәренә музей өчен бүләк ителә<ref>[http://kudago.com/kzn/place/aleksandrovskij-passazh/ Александровский пассаж] {{Deadlink|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Ольга Сергей кызы Александрова-Гейнс Казан хәйриячеләре арасында бердәнбер юмарт хатын-кыз була. О. С. Александрова-Гейнс шәһәргә йөз мең сум акча биргән, акча иганә итүенең максатын ул [[Сергей Дьяченко]]га адресланган хатында бәян иткән <ref name="Русфонд" />: {{цитата|Казан шәһәрен кайгыртуыгызга теләктәшлек итеп, кадерле туганнарым: әтием Сергей Евсей улы, әнием Анна Михаил кызы, абыем Александр Сергей улы Александровларның һәм апам Людмила Сергей кызы Алафузованың истәлеген мәңгеләштерергә теләп, мин үз акчаларымнан шәһәр файдасына йөз мең сум акчамны иганә итәм.}} Соңрак Ольга Сергеевна Ксения хатын-кызлар гимназиясе бинасын сатып ала, моның өчен илле мең сум акча тота. [[1917 ел]]га кадәр Александрова-Гейнс әлеге гимназиянең шәрәфле багучысы булып тора. [[Файл:Portret generala A K Geinss (Repin 1896).JPG|200px|thumb|right|[[Александр Һейнс|Александр Константин улы Гейнс]] портреты ([[1896]]). Автор [[Илья Репин]]]] [[1890 ел]]да ул генерал-лейтенант [[Александр Һейнс|Александр Константин улы Гейнска]] (1880—1882 елларда [[Казан губернасы|Казан губернатоpы]]) кияүгә чыга һәм ире белән [[Петербург]] шәһәренә китә. [[1892 ел]]да [[Ницца]]да Ольга Сергей кызының ире вафат була. Ире вафатыннан соң, О. С. Гейнс хәйриячелек белән шөгыльләнүен дәвам итә, иренең өч томлык публицистик хезмәтләрен бастыруга әзерли, 1897 елда нәшер итә. [[1899 ел]]да [[Казан мөселман хәйрия җәмгыяте]] үтенече буенча бина алу өчен ун мең сум акча бирә. [[Октябрь инкыйлабы|Революциядән]] соң, [[1918 ел]]ның [[март]]ында үз особнягыннан куылган. Ольга Сергей кызы үзенең бай картиналар коллекциясен Төньяк-Көнчыгыш этнография һәм археология институтына тапшыра. Әлеге картиналарның кайберләре [[ТР дәүләт сынлы сәнгать музее]]нда саклана<ref name="Русфонд" />. Шулай ук бу музейда Ольга Александрова-Гейнсның [[Илья Репин]] ясаган портреты саклана<ref>[http://izo-museum.ru/kollektsii/jivopis/russkaya-jivopis Государственный музей изобразительных искусств Республики Татарстан]</ref>. Ольга Александрова-Гейнс [[1927 ел]]ның [[29 октябрь|29 октябрендә]] үлә, [[Җылантау Дөньядан күчү кәшишханәсе (Казан)|Елантау монастыренда]] гаилә склепында җирләнә<ref>[http://history-kazan.ru/1031-211 Некрополь Зилантова монастыря. Александрова-Гейнс Ольга Сергеевна]</ref>. [[1999 ел]]да [[Казан]] шәһәрендә узган «Александров пассажының хуҗабикәсе» күргәзмәсе Ольга Александрова-Гейнска багышланган. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://historybiz.ru/aleksandrova-gejns-olga-sergeevna.html Александрова-Гейнс Ольга Сергеевна]. История российского предпринимательства * [http://history-kazan.ru/1031-211 Некрополь Зилантова монастыря. Александрова-Гейнс Ольга Сергеевна] * [http://ftp.museum.ru/N6051 Хозяйка Александровского пассажа]{{Deadlink|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://history-kazan.ru/kazan-vchera-segodnya-zavtra/peshkom-v-istoriyu/ekskursionnymi-marshrutami/425-76 Александровскᴎ Пассаж: вчера и сегоднә] == Моны да карагыз == * [[Александров пассажы (Казан)|Александров пассажы]] * [[Казан мөселман хәйрия җәмгыяте]] * [[Александр Һейнс|Александр Константин улы Гейнс]] {{Татарстанның шәрәфле ватандашлары}} {{MyTatarstan2020}} {{DEFAULTSORT:Александрова-Гейнс, Ольга}} [[Төркем:Казанның шәрәфле ватандашлары]] [[Төркем:Россия эшмәкәрләре]] [[Төркем:Россия иганәчеләре]] [[Төркем:Россия империясе җәмәгать эшлеклеләре]] [[Төркем:Хәйриячеләр]] hpy27vbcb88pudp8koh7ts2p5xgpmkg 0 404257 6062521 6037735 2026-10-10T13:48:44Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062521 wikitext text/x-wiki {{мәгънәләр|Җалаңаш (мәгънәләр)}} {{ТП-Казакъстан | АТОК = 195837100 }} '''Җалаңаш''' ({{lang-kk|Жалаңаш}}) — [[Казакъстан]]ның [[Алматы өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-08 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q13646742. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1926" | 1926-01-12 | ''[[:d:Q12579012|Ärypbaj Ałybajew]]'' | ''[[:d:Q4208096|Казакъ илкүләм аграр университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008 | [[Алматы]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-02-12 | ''[[:d:Q12527847|Akeşay Zhaylaubekov]]'' | | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1951" | 1951-05-08 | ''[[:d:Q28494861|Серик Абдрахманович Абдрахманов]]'' | ''[[:d:Q4451485|Dulaty University]]'' | | | | |- | data-sort-value="1958" | 1958-10-03 | ''[[:d:Q4076608|Zagipa Baliyeva]]'' | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1976" | 1976 | ''[[:d:Q16431155|Жанарбек Әшімжан]]'' | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | [[язучы]] | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Алматы өлкәсе торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} sz0vpwnn9k6lj0gxjs5vft40qwyian5 0 404531 6062544 4672883 2026-10-10T14:21:32Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062544 wikitext text/x-wiki {{ТП-Казакъстан | АТОК = 632433480 }} '''Җогаргы Хайрузовка''' ({{lang-kk|Жоғарғы Хайрузовка}}) — [[Казакъстан]]ның [[Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-08 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q18401862. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} 9z86rg8pdvp3mqnkx9w0mudvnj07v0x 0 405478 6062556 6022032 2026-10-10T16:26:27Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062556 wikitext text/x-wiki {{ТП-Казакъстан | АТОК = 315030100 }} '''Колан''' ({{lang-kk|Құлан}}) — [[Казакъстан]]ның [[Җамбыл өлкәсе‎]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-01-01 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} 2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 18572 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән: [[казакълар]] — 88,87 %, башка халыклар — 11,13 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>. == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4246014. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1894" | 1894 | ''[[:d:Q123189931|Кентай Каримжиев]]'' | | ''[[:d:Q25272184|kolkhoznik]]'' | | data-sort-value="1970" | 1970-01-21 | [[Акермен]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-01-30 | ''[[:d:Q28499948|Нұржан Кершайызұлы Мырзалиев]]'' | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | [[офицер]] | | | |- | data-sort-value="1990" | 1990-07-26 | ''[[:d:Q12578761|Älichan Qaranejew]]'' | | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Җамбыл өлкәсе‎ торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} oomf6ad1wpjjmaud1p82xgastachn0o 0 410285 6062560 6011328 2026-10-10T17:47:58Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062560 wikitext text/x-wiki {{мәгънәләр|Шага (мәгънәләр)}} {{ТП-Казакъстан | АТОК = 515637400 }} '''Шага''' ({{lang-kk|Шаға}}) — [[Казакъстан]]ның [[Төркестан өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-09 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q16719025. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1902" | 1902 | ''[[:d:Q18399652|Koedas Archabaev]]'' | | | | No/unknown value | |- | data-sort-value="1907" | 1907-10-07<br/>1907-11-07 | ''[[:d:Q16432682|Maulen Balakaevich Balakaev]]'' | [[Абай исемендәге Казакъ милли педагогика университеты]]<br/>''[[:d:Q104175723|Казакъ педагогика институты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-10-15 | [[Төркистан (шәһәр)|Төркистан]] |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Төркестан өлкәсе торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} 7jd53kv37t3b3jqkyr6y1qb58xz1of6 0 422014 6062517 3553192 2026-10-10T13:46:59Z Il Nur 6874 /* Чыганаклар */ 6062517 wikitext text/x-wiki {{Халык |халык =Кострома өлкәсе татарлары |Рәсем = |коммент = |үз аталышы = ''татарлар'', ''нугайлар''<ref>Черновская В. В. Татарское поселение на Романове (последняя треть XVI—XVII вв.) // Средневековые тюрко-татарские государства. — 2019. — № 11. — С. 80—87. — ISSN 2410-0722.</ref> |гомуми сан = |яшәү җире = [[Россия]]: [[Кострома өлкәсе]] |үлеп беткән = |арх = |тел = [[татар теле]], [[рус теле]] |раса = |дин = мөселманнар |тамырдаш = [[касыйм татарлары]] |бүтән халыкка керүе = [[татарлар]] |кертә = [[кострома татарлары]] |чыгуы = }} <small>{{мәгънәләр|Татарлар (мәгънәләр)}}</small> '''Кострома өлкәсе татарлары''' — [[татарлар]]ның [[Кострома өлкәсе]]ндә яшәүче территориаль төркеме. == Тарихлары == Татарларның Кострома өлкәсендә барлыкка килүе 15 гасыр урталарында, Кострома Казан ханы [[Олуг-Мөхәммәт]]нең улы Якубка идарә итүгә бирелү белән бәйле. 1683-1684 һәм 1760-1761 елларда бирегә Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар күчерелә. Кострома янында Тауасты Татар бистәсе барлыкка килә. [[Кострома татарлары]] («романовские», «нугай») Идел буе‑Урал татарларының аерым этнографик төркемен тәшкил иткәннәр. 1767 елда императрица Екатерина II кострома татарларына өстенлекләр бирә. Соңрак алар казна крестьяннарына күчереләләр. 19-20 гасыр башларында аларның төп шөгыле сөрүлек һәм йөкчелек булган, өстәмә – балык тоту, сату өчен комыс җитештерү; ир-атлар шулай ук судно эшчеләре булганнар, атлар сатканнар; хатын-кызлар вак-төяк әйберләр сатканнар, күбесенчә җепләр вә баулар белән сәүдә иткәннәр. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург шәһәрләреннән күченүчеләр хисабына арткан. 1780 елдан Костромада мәчет эшләгән (1930 елга кадәр). 1866 елда Казан сәүдәгәре И.И. Апаков катнашында мәдрәсә төзелә. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1926-1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли. == Таралышлары == 2010 елда Кострома өлкәсендә 2224 татар кешесе яшәгән<ref name="пер.2010">{{Citation |title=Официальный сайт Всероссийской переписи населения 2010 года. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года |url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi1612.htm |access-date=2021-03-07 |archive-date=2019-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107082613/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi1612.htm%20 |dead-url=yes }}</ref><ref name="ЭтноЯз.2010">[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/results2.html Всероссийская перепись населения 2010 года. Официальные итоги с расширенными перечнями по национальному составу населения и по регионам.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200513001819/https://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/results2.html |date=2020-05-13 }}: [http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/Documents/Materials/doklad2.rar см.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018030348/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/Documents/Materials/doklad2.rar |date=2012-10-18 }}</ref> (1959 елда – 3593,<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_59.php?reg=17 Демоскоп. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Национальный состав населения по регионам России: Костромаая область]</ref> 1989 елда – 2965,<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_89.php?reg=1 Демоскоп. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по регионам России: Костромаая область]</ref> 2002 елда - 2731 кеше<ref>[http://www.perepis2002.ru/index.html?id=11 Всероссийская перепись населения 2002 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130421072430/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=11 |date=2013-04-21 }}: [http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_03.xls Население по национальности и владению русским языком по субъектам РФ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061104083455/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_03.xls |date=2006-11-04 }}</ref>), күпчелеге өлкә үзәгендә яши (2010 елга 1375 кеше). [[Кострома]]ның Чернореченск районында (элегрәк [[Подгорная татар бистәсе]]) [[кострома татарлары]] (романов татарлары) яши. Саннары 128 кеше ([[1762 ел]]), 525 кеше ([[1902 ел]]), як. 200 кеше ([[1996 ел]]). Телләрер нигездә русча, ышанучылары [[сөнни мөселманнар]]. Романовтан (хәзерге [[Тутаев]]) [[1761 ел]]да [[Екатерина II]] әмере буенча куып чыгарылган [[йомышлы татарлар]]дан килеп чыкканнар. Телләре [[мишәр диалекты]]ның [[кострома сөйләше]]нә карый. == Күренекле кешеләре == * З.М. Фаткудинов — юридик фәннәр докторы, язучы (Кострома шәһәре); * Р.Ф. Галиуллин — рәссам (Кологрив шәһәре). == Мәдәният == 1936 елда «Промартели» каршында татар хоры оештырыла. Хәзерге вакытта татарларның өлкә милли‑мәдәни мохтәрияте (2016 елдан башлап), Кострома шәһәре һәм Кострома районы татарларының җирле милли‑мәдәни автономияләре (2013 елдан башлап), Кострома өлкәсе һәм Кострома шәһәре татар җәмгыятенең Мөселман дини берләшмәсе (1992 елдан башлап) эшләп килә. Әлеге оешмалар тарафыннан 1999 елдан бирле «Ислам» газетасы чыгарыла, Сабантуй (2014 елдан), татар мәдәнияте кичәләре һәм башка мәдәни‑массакүләм чаралар үткәрелә. 2016 елда Костромада мәчет төзелә, аның каршындагы мәдрәсәдә татар теле укытыла. 2016 елдан татар теле курслары милләтләр йорты каршындагы якшәмбе мәктәбендә эшли. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * Регионы компактного проживания татар в Российской Федерации: справочник / Отв. ред. Л.М.Айнутдинова, Б.Л.Хамидуллин. – Казань: ОП «Институт татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ», 2016. – 336 с. {{Татарлар}} {{Татарларның дөнья буенча таралышы}} {{Кострома татарлары}} [[Төркем:Татарлар]] [[Төркем:Кострома өлкәсе]] {{Tatar 4.0-2021}} 3pmjd4hg33d16qyvi0ls1oalh4gugyj 0 422628 6062594 3629027 2026-10-11T06:57:54Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062594 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''Кисса Наталья Николай кызы''' ([[1908 ел]]—[[1990 ел]]) — Азов-Кара диңгез пароходчылыгының «Пионер» теплоходы капитаны, Азов диңгезендәге беренче хатын-кыз - капитан. [[Социалистик Хезмәт Каһарманы|Социалистик Хезмәт Герое]]. == Биографиясе == Кисса Наталья Николай кызы [[1908 ел|1908 елның]] [[13 сентябрь|13 (26)сентябрендә]] атасы Николай Василий улы Кисса капитан булган «Возрождение» пароходы бортында туа<ref>{{Cite web|url=http://bazar.nikolaev.ua/content/%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9-%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2-%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%BD%D0%B5%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D1%82%D0%B5%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D1%85%D0%BE%D0%B4|title="Георгий Седов" - известный-неизвестный теплоход.|author=Шинкаренко А.В.|work=|date=|publisher=}}</ref>. Пароход рейс белән Бердянскидан [[Одесса|Одессага]] бара һәм капитанның кызы туган вакытта [[Киреч бугазы|Керчь бугазында]] була. Әммә Наталья Николай кызының рәсми туган урыны дип [[Кишинёв|Кишинев]] исәпләнә, бу шәһәрдә аның бала чагы үтә. [[Руслар|Рус хатыны]]. Натальяның яшьлек еллары Бердянск (хәзер [[Украина|Украинаның]] [[Запорожье өлкәсе]]) шәһәрендә үтә. 12 яшеннән ул җилкәнле шлюпка белән идарә итә, балыкчылар белән диңгезгә балык тотарга йөри. Суднолар эшкәртү заводында эшли, ремонтланачак судноларның суда торган өлешен кабырчыклардан чистарта. 1928 елдан «Желанный» җилкәнле суднода юнга һәм матрос булып эшли. 1931 елда [[Ростов-на-Дону|Дондагы Ростовта]] диңгезчелек училищесында белем ала. Башлангыч диңгез практикасын «Вега» җилкәнле судно старпомы — Н. А. Лунин вахтасында үтә<ref>[http://samlib.ru/t/tonina_o_i/ussr_navy_women_004.shtml Капитан дальнего плавания Наталья Николаевна Кисса]</ref>. Аннары «Пионер» пароходында (Азов диңгезе пароходчылыгы) капитанның 3-нче һәм 2-се ярдәмчесе була. 1937 елда, штурман буларак, [[Таганрог]] — [[Мариуполь]] маршруты буенча илдә беренче хатын-кыз шлюпкасын җитәкли. [[Бөек Ватан сугышы]] елларында «Анатолий Серов» теплоходында (Азов һәм Кара диңгезләрдә) штурман була (башка мәгълүматлар буенча старпом<ref>[http://www.mycity.kherson.ua/avtory-ag/andreev-anatolij/kn-potemkin.html Затонувшего «Князя Потемкина» назвали «Херсонским „Титаником“»]</ref>). Одессадан гаскәрләрне эвакуацияләгәндә, Керчь-Феодосия десант операциясендә, Севастопольне обороналауда катнаша. Сугыштан соң «Николая Островский» пароходында һәм «Земляк» теплоходында (Азов диңгезе пароходчылыгы) капитанның 2-се ярдәмчесе була. 1947 елдан — өлкән ярдәмчесе, ә 1953-1959 елларда — «Райкомвод» теплоходы (Азов диңгезе пароходчылыгы) капитаны. Кара һәм Азов диңгезләрендә үзен судно белән оста идарә итүче итеп таныта. 1959-1964 елларда булган — «Пионер» теплоходы (Азов диңгезе пароходчылыгы) капитаны. Жданов шәһәрендә (хәзер — Донецк өлкәсенең Мариуполь шәһәре, Украина). [[1990 ел|1990 елның]] 3 сентябрендә вафат була. Мариупольнең Киров зиратында җирләнгән. == Бүләкләре == * [[Социалистик Хезмәт Каһарманы|Социалистик Хезмәт Герое]] ([[7 март]], [[1960 ел]]). * [[Ленин ордены]] * [[Кызыл Байрак Хезмәт ордены|Хезмәт Кызыл Байрак ордены]] * «Хөрмәт билгесе» ордены * Диңгез флотының мактулы хезмәткәре == Хәтер == * [[1974 ел|1974 елда]] төзелгән сухогруз героиня хөрмәтенә «Капитан Кисса» дип атала<ref>{{Cite web |url=http://tbu.com.ua/top/mintranssviazi_navedet_poriadok_s_registratsiei_flota.html |title=Минтранссвязи наведет порядок с регистрацией флота |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130623170923/http://tbu.com.ua/top/mintranssviazi_navedet_poriadok_s_registratsiei_flota.html |archivedate=2013-06-23 |accessdate=2021-03-15}}</ref> == Искәрмәләр == {{Reflist}} == Әдәбият == * Твоя, Мариуполь, слава! / Биографический справочник. Составители: Н. Н. Рябченко, В. П. Джуга/ — Мариуполь: ОО Клуб путешественников, 2004. — 175 стр.: ил. == Сылтамалар == {{Warheroes|id=15514|star=Labor}} * [http://old-mariupol.com.ua/natalya-kissa/ Наталья Кисса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304185814/http://old-mariupol.com.ua/natalya-kissa/ |date=2016-03-04 }} * [https://web.archive.org/web/20130208012931/http://portsukraine.com/node/2585 Морские труженицы] [[Төркем:26 сентябрь көнне туганнар]] [[Төркем:1908 елда туганнар]] [[Төркем:3 сентябрь көнне вафатлар]] [[Төркем:1990 елда вафатлар]] [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Социалистик Хезмәт Каһарманнары]] [[Төркем:Ленин ордены кавалерлары]] [[Төркем:II дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары]] [[Төркем:«Хөрмәт Билгесе» ордены кавалерлары]] [[Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр]] [[Төркем:Бөек Ватан сугышында катнашучы хатын-кызлар]] [[Төркем:Украинада вафатлар]] 5gdnsmq0zvjbeyit8st57w8ezgm9ixa 0 424732 6062593 2996117 2026-10-11T05:39:05Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062593 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}} '''Шаһиев Мөнир Әхмәтҗан улы''' ([[2 февраль]] [[1929 ел]]) — [[укытучы]], совет һәм [[Советлар Берлеге коммунистик фиркасе|фирка]] органнары хезмәткәре, җәмәгатьче. Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (1995), Коншак районының мактаулы гражданы (2000)<ref>{{Cite web |url=http://chel-portal.ru/enc/Shageev_Munir_Ahmetyanovich |title=Шагеев Мунир Ахметьянович |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190906075519/http://chel-portal.ru/enc/Shageev_Munir_Ahmetyanovich |archivedate=2019-09-06 |accessdate=2021-04-08}}</ref> == Биографиясе == Мөнир Әхмәтҗан улы Шаһиев 1929 елның 2 февралендә [[Чиләбе өлкәсе|Чиләбе өлкәсенең]] [[Коншак районы]] [[Биктимер]] авылында туган. [[1973 ел|1973 елда]] Чиләбе дәүләт педагогия институтын тәмамлый. Яшүсмер егет [[1943 ел|1943 елдан]] олылар белән беррәттән «Коммуна» колхозында ([[Солтанай]] авылы) төрле эшләрдә хезмәт сала. 1945-1989 елларда район мәктәпләрендә башлангыч сыйныфлар һәм тарих укытучысы, Күлмәк авыл советы рәисе, КПСС-ның Коншак район комитетының инструкторы, «Кояш» совхозы фирка комитеты секретаре була. 1993 елда Мөнир Әхмәтҗан улы Коншак районын торгызу буенча милли программаны эшләүчеләрнең берсе. Күп тапкырлар җәмәгать чараларын, шул исәптән [[Чиләбе өлкәсе|Чиләбе өлкәсендә]] Башкорт мәдәнияте һәм иҗаты көннәрен үткәрүне, [[Чиләбе|Чиләбедә]], [[Уфа|Уфада]], [[Аргаяш районы|Аргаяш районында]] һ.б. Коншак көннәрен, [[Sabantuy|Сабантуй]] милли бәйрәмен, Коншак районы башлыгын дини общиналар җитәкчеләре белән очрашуны оештыра. Коншак, [[Бәгәрәктамак]], [[Караболак (елга)|Караболак]], [[Хәлит (Коншак районы)|Халит]] авыл советларында хатын-кыз клубын, татар-башкорт мәдәни үзәкләрен (1990 нчы еллар башыннан аның рәисе була) оештыручыларның берсе. [[Бөтендөнья татар конгрессы|Татарларның 1-нче бөтендөнья конгрессы]], башкортларның 1-нче бөтендөнья корылтае делегаты. == Искәрмәләр == {{Reflist}} == Сылтамалар == * [https://web.archive.org/web/20190906075519/http://chel-portal.ru/enc/Shageev_Munir_Ahmetyanovich Портал Челябинской области. Шагеев Мунир Ахметьянов]{{ref-ru}}{{V|24|02|2021}} [[Төркем:СБКФ әгъзалары]] [[Төркем:Укытучылар]] [[Төркем:Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре]] [[Төркем:Чиләбе өлкәсендә туганнар]] [[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]] [[Төркем:1929 елда туганнар]] [[Төркем:2 февраль көнне туганнар]] {{Tatar 4.0-2021}} shf1r65pnystcbc66a9994x8tidxx49 0 426434 6062587 4122959 2026-10-11T01:34:02Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062587 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}} '''Мерьем Сахра Узерли''' (тур. <span lang="tr" style="font-style:italic;">Uzerli Meryem Sahra</span>; [[12 август]] [[1983]]<ref>{{Cite web|url=http://sinematurk.com/kisi/108450-meryem-uzerli/|title=Meryem Uzerli|publisher=SinemaTürk|accessdate=2014-06-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.diziler.com/dizi-oyuncu-ara?q=Meryem+Uzerli|title=Meryem Uzerli|publisher=diziler.com|accessdate=2014-06-13|archivedate=2014-09-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140903112501/http://www.diziler.com/dizi-oyuncu-ara?q=Meryem+Uzerli}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://bestactor.ru/Uzerli-Merem|title=Биография Мерьем Узерли|publisher=www.bestactor.ru|accessdate=2014-06-13}}</ref>) — [[Төркия|төрек]]-[[Алмания|алман]] актрисасы<ref name="hurri">{{Cite web|url=http://www.hurriyet.com.tr/magazin/magazinhatti/16847834.asp?top=1|title=Onu ancak ölüm durdurur|publisher=|accessdate=2014-06-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924141830/http://www.hurriyet.com.tr/magazin/magazinhatti/16847834.asp?top=1|archivedate=2015-09-24}}</ref> һәм моделе<ref>{{Cite web|title=Meryem Uzreli Advertising|url=http://meryem.me/index_en.html#werbung|accessdate=1 January 2015|publisher=meryem.me|archivedate=2015-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150111061514/http://www.meryem.me/index_en.html#werbung}}</ref><ref>{{Cite web|title=Meryem Uzerli - Elidor Reklamı|url=https://www.youtube.com/watch?v=5BOGryf3iLc|accessdate=1 January 2015|publisher=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web|title=Elidor Meryem Uzerli yeni reklamı|url=https://www.youtube.com/watch?v=3jKnJKMtH2A|accessdate=1 January 2015|publisher=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web|title=Meryem Uzerli in Elidor Commercial|url=http://www.dailymotion.com/video/x1c1g7h_meryem-uzerli-in-elidor-commercial_lifestyle|accessdate=1 January 2015|publisher=Daily Motion|archivedate=2015-01-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150110130130/http://www.dailymotion.com/video/x1c1g7h_meryem-uzerli-in-elidor-commercial_lifestyle}}</ref><ref>{{Cite web|title=Meryem Uzerli -- Marie Claire Kamera Arkası|url=https://www.youtube.com/watch?v=tOYo_K5xv-g|accessdate=1 January 2015|publisher=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web|title=Meryem Uzerli Marie Claire Çekimleri|url=http://www.dailymotion.com/video/xvjbtb_meryem-uzerli-marie-claire-cekimleri-www-capsvid-org_fun|accessdate=1 January 2015|publisher=Daily Motion|archivedate=2015-01-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150110130304/http://www.dailymotion.com/video/xvjbtb_meryem-uzerli-marie-claire-cekimleri-www-capsvid-org_fun}}</ref><ref>{{Cite web|title=Meryem Uzreli Press|url=http://www.meryem.me/press/|accessdate=3 January 2015|publisher=meryem.me}}</ref>. Киң танылган «Великолепный век» сериалындагы роле буенча билгеле. == Биографиясе == Мерьем Узерли 1983 елның 12 августында [[Алмания|Германиянең]] [[Кассел|Кассель]] шәһәрендә туган. Гаиләдә дүртенче бала була<ref>{{Cite web|url=http://showbiz.delfi.ua/news/movies/merem-uzerli-rasskazala-o-svoej-lichnoj-zhizni-i-otnosheniyah-s-muzhchinami.d?id=1828713|title=Мерьем Узерли рассказала о своей личной жизни и отношениях с мужчинами|date=31 январь 2013|publisher=delfi.ua|accessdate=2013-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130202115124/http://showbiz.delfi.ua/news/movies/merem-uzerli-rasskazala-o-svoej-lichnoj-zhizni-i-otnosheniyah-s-muzhchinami.d?id=1828713|archivedate=2013-02-02}}</ref> (олуг ике туганы Денни һәм Кристофер әнисенең беренче никахыннан һәм олуг бертуган апасы — Джанан Зерли — немец-төрек җырчысы). Әтисе Хөсәен — төрек, ә әнисе Урсула — алман хатыны<ref>{{Cite web|url=http://magazin.milliyet.com.tr/hurrem-i-hic-boyle-gormediniz-/magazin/magazindetay/01.10.2011/1445417/default.htm|title=Hürrem'i hiç böyle görmediniz!|date=|publisher=Milliyet|accessdate=2012-08-10|archivedate=2011-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111003084926/http://magazin.milliyet.com.tr/hurrem-i-hic-boyle-gormediniz-/magazin/magazindetay/01.10.2011/1445417/default.htm}}</ref>. 2000—2003 елларда Мерьем Узерли [[Һамбург|Гамбург]] шәһәрендә Фреза драма студиясы актеры осталыгына өйрәнә<ref name="patriciahorwitz.de">{{Cite web|url=http://www.patriciahorwitz.de/index.php/schauspielerinnen/meriem-sahra-userli.html|title=Meriem Sahra Userli (Meryem Sarah Uzerli)|publisher=Patricia Horwitz - Agentur für Film, TV und Theater|accessdate=2013-02-22|archiveurl=https://www.webcitation.org/6F6D7Yury?url=http://www.patriciahorwitz.de/index.php/schauspielerinnen/meriem-sahra-userli.html|archivedate=2013-03-13}}</ref><ref name="hurri"/>. Зур булмаган театраль проектларда катнаша. 2003 елдан 2008 елга кадәр кыска метражлы немец фильмнары сериясендә төшә. 2011 елдан 2013 елга кадәр продюсер Тимур Йософ Савджи чакыруы буенча тарихи «Великолепный век» сериалында солтан [[Söläyman I Qanuni|Сөләйман I]] хаким иткән чорындагы Госман империясе тормошо турында төшерүдә катнаша, монда [[Төркия|Төркиягә]] [[Кырым|Кырымнан]] алып килгән Роксолананы уйный. 2013 елның 16 маенда өченче сезон тәмамланганга кадәр берничә серияны төшерүгә калгач, Мерьем туган иленә кайта һәм төшерүләргә килми<ref>Мерьем Узерли покинула сериал ''Великолепный Век''.<small>Дата обращения: 27 июня 2013.</small><small>Архивировано 1 июля 2013 года.</small></ref>. Актриса үзе әйтүенчә, физик һәм психологик яктан «Великолепный век» сериалының 100-120 минутлык эшләреннән нык аруы, шулай ук актрисаның элеккеге сөйгәне Джан Атештан йөкле булуы тора. Мерьем 2014 елда Истанбулга кайта, ә 2015 елда «Материнская рана» фильмында төшә, анда Мария ролен уйный. 2015 елның 20 декабрендә Мерьем үзенең «Meryem Cosmetics» косметик брендын презентацияләде. 2015—2016 елларда «Королева ночи» сериалында төшә, анда француженка Селинны уйный. Проект рейтингы түбән булу сәбәпле ябыла. == Шәхси тормышы == Күпмедер вакыт Мерьем Узерли төрек бизнесмены Джан Атеш белән очраша, пар хәтта ярәшү турында игълан итә. 2013 елның август аенда аларның ызгышып аерылышуы билгеле була. Август азагында Мерьем дүртле ай йөкле булуы турында игълан итә<ref>{{Cite web|url=http://showbiz.delfi.ua/news/movies/merem-uzerli-rasskazala-pochemu-na-samom-dele-ushla-iz-velikolepnogo-veka.d?id=1970971|title=Мерьем Узерли рассказала, почему на самом деле ушла из «Великолепного века»|accessdate=2013-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921150936/http://showbiz.delfi.ua/news/movies/merem-uzerli-rasskazala-pochemu-na-samom-dele-ushla-iz-velikolepnogo-veka.d?id=1970971|archivedate=2013-09-21}}</ref>. 2014 елның 10 февралендә Мерьемнең кызы туа<ref>[http://argumentiru.com/scandal/2014/02/318723 Звезда сериала «Великолепный век» Мерьем Узерли родила дочь]</ref>, аны Лар дип атый<ref>{{Cite web|url=http://haber.stargazete.com/magazin/meryem-uzerli-anne-oldu/haber-841857|title=Meryem Uzerli anne oldu|publisher=Star (gazete)|accessdate=2014-02-12}}</ref>. Сентябрь башында Мерьем, 4нче ай йөкле булуы турында игълан итә. Узерли сөйгәненең исемен яшерә, әммә, аның американлы булуы билгеле<ref>[https://karavan.ua/zvezdy/deti-zvezd/roksolana-merem-uzerli-beremenna-vtoroj-raz-pervye-foto/ "Роксолана" Мерьем Узерли беременна второй раз: первые фото | Караван]</ref>. 2021 елның 8 гыйнварында Мерьем икенче тапкыр ана була. Кызы тугач, аңа Лили Кои дип куша. == Бүләкләре һәм номинацияләр == ==== Бейрутның 7-се халыкара наградасы ==== 2016: 2016 елның иң яхшы халыкара актирасы ==== Tüketici Академиясе премиясе ==== 2011: «Muhteşem Yüzyıl» өчен иң яхшы хатын-кыз роле ==== Silver Horse бүләге ==== 2011: иң«Muhteşem Yüzyıl» өчен яхшы хатын-кыз роле. ===== Истанбулда Мәрмәр университеты ===== 2011: яшь талантлар бүләге ===== 47-се халыкара «Алтын әфлисун» кинофестивале ===== 2010: «Путешествие без возвращения» өчен жюриның махсус призы == Искәрмәләр == {{Reflist|3}} == Сылтамалар == * [http://www.meryem.me/ Официальный сайт] * [http://bestactor.ru/Uzerli-Merem/ Мерьем Узерли, биография] [[Төркем:Алманиядә туганнар]] [[Төркем:12 август көнне туганнар]] [[Төркем:1983 елда туганнар]] [[Төркем:Википедия:Викимәгълүматтан чыганак булган мәкаләләр]] [[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]] [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Әлифба буенча актрисалар]] [[Төркем:XXI гасыр актрисалары]] [[Төркем:Шәхесләр:Алмания]] [[Төркем:Шәхесләр:Төркия]] 1n7y8d5lhwlltnsc1lmkdwlwxobpcus 0 426462 6062568 5838037 2026-10-10T19:01:05Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062568 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}} '''Лина Элизабет Бекли'''н ({{Lang-sv|Lina Elisabeth Bäcklin}}; [[3 октябрь]] [[1994]], Евле, [[Швеция]]) — саклау позициясендә башкаручы швед хоккейчысы. Бөтен карьерасын швед хатын-кызлар хоккей лигасының «Брюнес» клубында (SDHL) үткәрә. Карьерасын 2018 елның октябрь аенда кадрлар буенча киңәшче булып эшләү өчен тәмамлый. Швеция милли җыелма командасы уенчысы, ике дөнья чемпионатында (2013 һәм 2015 елларда) һәм 2014 елгы Кышкы Олимпия уеннарында чыгыш ясый. Милли асрау өчен 50-нән күчү иснәү уйный. Швеция юниорлар җыелма командасы составында 18 яшькә тиклемге дөнья чемпионатында (2010 һәм 2012) икеләтә бронза призеры була. 2012 елда үсмерләрнең Кышкы Олимпия уеннарында хоккей турниры чемпионы була. == Биографиясе == Лина Беклин Евле шәһәрендә туган. Линаның абыйлары хоккей белән шөгелләнгән, аннары Лина да аларның мисалына иярә. Лина 6 яшендә йортның арткы ихатасында конькида шуа башлый, анда зур булмаган боз корулы була. Беклиннар хоккей күнекмәләрен җирле «Брюнес» клубы мәктәбендә үткәрә<ref name="kar01">{{Cite web|url=http://sochi2014.arch.articul.ru/www.sochi2014.com/en/athlete-lina-backlin.htm|title=Lina Backlin|accessdate=2021-05-01|archivedate=2021-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501184554/http://sochi2014.arch.articul.ru/www.sochi2014.com/en/athlete-lina-backlin.htm}}</ref>. 2009/10 еллар мизгелендә, 15 яшендә Лина, беренче тапкыр Рикссериенда — Швециянең төп хатын-кыз хоккей лигасында чыгыш ясаучы төп командада катнаша. Лина беренче уенында ук оборонада ышанычлы уен күрсәтә. Чемпионат барышында ул 18 яшкә тиклемге дөнья чемпионатының Швециянең юниорлар җыелмасына чакырып алына. Беклин турнирны уңай файдалы күрсәткеч белән тәмамлый һәм җыелма командага ике ел рәттән бронза медален яуларга ярдәм итә<ref name="kar03">{{Cite web|url=http://www.hockeyarchives.info/U-18fem_2009.htm|title=Championnats du monde 2009 des moins de 18 ans féminines|accessdate=2021-05-01|archivedate=2014-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141204190433/http://www.hockeyarchives.info/U-18fem_2009.htm}}</ref>. Киләсе мизгелдә Лина беренче тапкыр «Брюнес» өчен шайбалар керткәндә билгеләнә. Ул кабат юниорлар дөнья чемпионатында катнаша. Линея Хедин белән бергә ул командасында саклаучылар арасында «плюс-минус» начар сөземтәләр күрсәтүгә карамастан, Беклин Швеция җыелма командасының иң яхшы уенчылар рәтенә керә. 2011/12 еллар мизгелендә ул өченче юниорлар дөнья чемпионатында катнаша, биредә альтернатив капитан ролен башкара. Линаның ышанычлы уены шведларга кабаттан бронза медаль яулауга ярдәм итә. Бер атна үткәч Беклин беренче Кышкы Олимпия үсмерләр уеннарында хоккей турнирында уйный. Швеция җыелма командасы бөтен матчларда да ышанычлы җиңү яулый һәм бөтен Уеннарның чемпионы була. Лина 6 матчта уйный, аларда 7 (2+5) очко җыя<ref name="kar02">{{Cite web|url=https://www.eliteprospects.com/player/366222/lina-backlin|title=Lina Bäcklin}}</ref>. 2012/13 еллар мизгелендә Беклинны төп сакчы буларак, Швеция җыелма командасына даими чакыра башлыйлар. 2013 елның апрелендә Оттавада үткән үзенең беренче дөнья чемпионатында катнаша. Лина биш уенда уйный, файдалылыкны нейтраль күрсәткечендә очко җыя алмый. Киләсе мизгелдә ул үзенең сөземтәсен якшырта, Швеция чемпионатында үз карьерасында беренче тапкыр 20-нән артык очко җыя. Беклин 2014 елгы Кышкы Олимпия уеннарында Швеция җыелма командасыннан катнашу өчен соңгы гаризага керә<ref>Möt OS-aktuella Lina Bäcklin(швед.). brynas.se.</ref>. Турнирда швед хатын-кызлар бронза өчен көрәшә, әммә калыша, өченче урынны Финляндия җыелма командасы яулый<ref>Женская сборная Финляндии вернулась на олимпийский пьедестал почета. nhlstars.kulichki.net.</ref>. 2014/15 еллар мизгелендә Беклинның статистик күрсәткечләре кими: үзенең карьерасында беренче тапкыр даими чемпионатны файдалылыкны кире күрсәткече белән тәмамлый. Ул 2015 елгы дөнья чемпионатында катнаша. Лина халыкара зур турнирларда нәтиҗәле тапшыру белән билгеләнеп, беренче мәрәен яулый. Беклин киләсе мизгел алдыннан «Брюнес» командасының капитаны ярдәмчесе итеп тәгаенләнә. Чемпионат барышында Лина соңгы тапкыр Швеция җыелмасы өчен чыгыш ясый<ref>Lina Bäcklin(англ.). Eliteprospects.com.</ref>. Киләсе ике мизгелне Беклин үз командасы сакчылары арасында начар күрсәткечләр белән тәмамлый. 2018 елның октябрендә ул карьерасының тәмамлавы турында игълан итә. Ул карьерасын алдарак туктатырга тели, тик, уенчылар җитешмәүчелек сәбәпле «Брюнес»ка ярдәм итү ниятеннән кала. Уенчыларның хоккейдан китү сәбәбе финанс авырлыклар белән бәйле була. Лина махсус курслар үтә һәм кадрлар буенча киңәшче булып эшкә урнаша. Беклин әйтүенчә, ул 2018 елга кадәр үзенең егете аркасында уйный, чөнки ул аны тотрыклы финанс белән тәэмин итә<ref>Brynäs Lina Bäcklin slutar med hockeyn – 24 år gammal(швед.). svt.se(3 октября 2018).</ref>. == Уен стиле == Лина Беклин тиз шууы белән аерыла. Лина һөҗүм итүче сакчы дип исәпләнә, ул күпчелекне уйнатканда шайбаны нык контролдә тота, команда буенча партнерларына уңышлы гол кертү мәлләрен тәэмин итә<ref name="kar05&quot;">{{Cite web|url=http://www.worldwomen2013.com/en/news/lina-backlin/|title=Backlin to play at UMD}}</ref>. === Клуб === {| class="toccolours" style="text-align:center; width:65em" | bgcolor="#f9f9f9" colspan="3" | | bgcolor="#f9f9f9" rowspan="100" | | colspan="6" |Регулярный сезон | bgcolor="#f9f9f9" rowspan="100" | | colspan="6" |Плей-офф |- style="font-weight:bold" bgcolor="#e0e0e0" |Миҙгел |Команда |Лига |И |Г |П |О |Штр | +/− |И |Г |П |О |Штр | +/− |- |2009/10 |Брюнес |Рикссериен |28 |0 |5 |5 |32 |13 |2 |0 |0 |0 |0 |0 |- bgcolor="#f0f0f0" |2010/11 |Брюнес |Рикссериен |28 |4 |3 |7 |18 |14 |4 |0 |1 |1 |2 |1 |- |2011/12 |Брюнес |Рикссериен |25 |1 |5 |6 |6 |5 |4 |1 |2 |3 |2 |0 |- bgcolor="#f0f0f0" |2012/13 |Брюнес |Рикссериен |28 |6 |4 |10 |16 |3 |7 |2 |1 |3 |6 |1 |- bgcolor="#f0f0f0" |2013/14 |Брюнес |Рикссериен |28 |5 |18 |23 |38 |10 |2 |0 |2 |2 |0 | -2 |- |2014/15 |Брюнес |Рикссериен |27 |5 |8 |13 |38 | -7 |3 |0 |0 |0 |2 |0 |- bgcolor="#f0f0f0" |2015/16 |Брюнес |Рикссериен |36 |4 |8 |12 |34 | -14 |2 |0 |0 |0 |2 | -1 |- |2016/17 |Брюнес |SDHL |35 |3 |6 |9 |59 | -11 |2 |0 |0 |0 |2 |0 |- bgcolor="#f0f0f0" |2017/18 |Брюнес |SDHL |34 |5 |6 |11 |34 | -23 |2 |0 |0 |0 |0 | -3 |- style="font-weight:bold" bgcolor="#e0e0e0" | style="font-size:90%" |9 миҙгел | colspan="2" |Рикссериенда барлығы / SDHL |269 |33 |63 |96 |275 | -10 |28 |3 |6 |9 |22 | -4 |} === Халыкара === {| class="toccolours" style="text-align:center; width:50em" |Ел |Җыелма биеклек |Турнир |Урын | bgcolor="#f9f9f9" rowspan="100" | |И |Г. |П. |О |Штр | +/− |- |2010 |Швеция (юниорлар.) |ЮЧМА (18) |1 |6 |0 |0 |0 |14 |1 |- bgcolor="#f0f0f0" |2011 |Швеция (юниорлар.) |ЮЧМА (18) |'''5''' |5 |2 |1 |3 |4 | -4 |- |2012 |Швеция (юниорлар.) |ЮЧМА (18) |1 |6 |1 |0 |1 |6 |1 |- bgcolor="#f0f0f0" |2012 |Швеция (юниорлар.) |ЮОИ (18) |1 |6 |2 |5 |7 |0 |16 |- |2013 |Швеция |ЧМ |'''7''' |5 |0 |0 |0 |0 |0 |- bgcolor="#f0f0f0" |2014 |Швеция |ОИ |'''4''' |6 |0 |0 |0 |0 |2 |- |2015 |Швеция | ЧМ |'''5''' |4 |0 |1 |1 |0 |0 |- style="font-weight:bold" bgcolor="#e0e0e0" | colspan="4" |Барча (юниор.) |23 |5 |6 |11 |24 |14 |- style="font-weight:bold" bgcolor="#e0e0e0" | colspan="4" |Барча (төп.) |15 |0 |1 |1 |0 |2 |} <small>Мәгълүмат буенча: [https://web.archive.org/web/20210501184552/https://www.eurohockey.com/player/504658-lina-bcklin.html Eurohockey.com] һәм [https://www.eliteprospects.com/player/366222/lina-backlin Eliteprospects.com]</small> == Казанышлары == ; Биеклек {| class="wikitable" style="font-size: 96%" !Ел !Команда ! colspan="2" |Казанышлары |- | bgcolor="#faf0e6" colspan="4" |'''Клуб''' |- |2012, 2012 |Швеция (юниорлар.) |1 ! Юниор дөнья чемпионатының бронза призеры {{Small|(2)}} |- |Ике мең унике |Швеция (юниорлар.) |1 ! Үсмерләр олимпия уеннары чемпионы |} == Рекордлары == {{Col-begin}} {{Col-2}} ; «Брюнес» * Иң күп штраф минуттары-Рикссериен / SDHL — '''275''' <small>По данным: [https://www.eliteprospects.com/team/19174/brynas-if Eliteprospects.com]</small> {{Col-2}} ; Швеция (до 18) * Юниорҙарҙың бер донъя чемпионатында иң күп штраф минуттары - "' 14 " (ҡатын-ҡыҙҙар командалары араһында шайбалы хоккей буйынса донъя чемпионаты 2010) (Элен Бенн һәм Клара Мирен менән бергә) <small>По данным: [https://www.eliteprospects.com/team/19327/sweden-u18 Eliteprospects.com]</small> {{Col-end}} == Искәрмәләр == {{Reflist}} == Сылтамалар == * Профиль игрока (инг.). Eliteprospects.com. [[Төркем:Әлифба буенча спортчылар]] [[Төркем:3 октябрь көнне туганнар]] [[Төркем:1994 елда туганнар]] [[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]] [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Швециядә туганнар]] [[Төркем:Шәхесләр:Швеция]] [[Төркем:Олимпия уеннарында катнашучылар]] ou3nvz2o2ay1zmrhdasfbjvklmrrmmd 0 439629 6062590 6023429 2026-10-11T03:24:38Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062590 wikitext text/x-wiki {{УК}} [[Файл:Яр_Чаллы_педкөллияте.jpg|250px|thumb|right|Көллият бинасына керү юлы]] [[Файл:Чаллы_педкөллияте_лого_1.png|right|300px]] '''{{Label|Q107185387|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q107185387|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q107185387|lang=en}}}}) — Татарстанның Яр Чаллы шәһәрендә урнашкан, [[Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы]] карамагындагы махсус урта һөнәри белем бирү оешмасы. 1977―1995 елларда ― Яр Чаллы педагогика училищесы. == Тарих == Яр Чаллы педагогия көллияте тарихы [[Яр Чаллы]] шәһәре тарихы, [[КамАЗ|Кама автомобиль заводының (КамАЗ)]] Бөтенсоюз төзелеше белән тыгыз бәйләнгән. Чаллы шәһәренә СССР төбәкләреннән яшьләр күченеп килә. Шәһәр үсә, яңадан-яңа гаиләләр барлыкка килә, балалар туа. Мәктәпкәчә яшьтәге балаларны тәрбияләү учреждениеләренә мохтаҗлык арта. 1977 елның 27 маенда РСФСР Мәгариф министрлыгы карары белән Яр Чаллы шәһәрендә педагогика училищесы ачыла <ref>{{Citation |title=Оешманың барлыкка килү һәм үсеш тарихы |url=https://edu.tatar.ru/upload/storage/org1521/files/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%20%D0%9D%D0%90%20%D0%A1%D0%90%D0%99%D0%A2.pdf |access-date=2021-06-11 |archive-date=2021-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611082338/https://edu.tatar.ru/upload/storage/org1521/files/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%20%D0%9D%D0%90%20%D0%A1%D0%90%D0%99%D0%A2.pdf |dead-url=yes }}</ref>. Башта 29нчы мәктәп базасында урнашкан яңа уку йортына эшкә [[Минзәлә педагогика училищесы]]ннан Габделхәй Хәлил улы һәм Маһинур Сөнгать кызы Сәмигуллиннар, шулай ук Казаннан [[Әнәс Фәйрушин|Әнәс Батыр улы Фәйрушин]], Рәис Мотыйгулла улы Миңнегулов, [[Чистай педагогика училищесы]]ннан Луиза Харис кызы Хаҗиәхмәтова, Нина Михайловна Коновалова, [[Ростов]] шәһәреннән Зоя Кислова күчеп килә. [[1982 ел]]да училищеның яңа бинасы төзелә. Мәктәпкәчә яшьтәге учреждениеләрдә тәрбияләнгән балаларның башлангыч мәктәпкә баруы Чааллы мәктәпләрендә башлангыч сыйныф укытучыларына ихтыяҗ тудыра. Шуңа бәйле, уку йортында 1987 елда «Башлангыч сыйныфларда белем бирү» белгечлеге бүлеге ачыла. Яр Чаллы педагогика училищесында укучылар [[рус теле]], [[математика]], хезмәт, хореография, музыка фәннәреннән һәм «Азат ителгән сыйныф җитәкчесе», «Халык мәгарифе системасында психолог» белгечлекләре буенча өстәмә белем алган. [[1989 ел]]дан уку йортында рус төркемнәре белән беррәттән, татар телендә белем алучы төркемнәр туплана. 1991 елда училищеда татар теле һәм әдәбияты укытучыларын һәм тәрбиячеләрен әзерләү бүлеге ачыла. [[1995 ел]]да уку йортына көллият (колледж) статусы бирелә. Шәһәр хакимияте белән [[Казан дәүләт педагогика университеты]] арасында югары белемле белгечләрне бергәләп әзерләү буенча озак сроклы килешү төзелә. КДПУ филиалында «Туган тел һәм әдәбият (татар)», «Чит тел (инглиз, алман һәм француз телләре)», «Музыкаль белем» белгечлекләре ачыла. == Бүлекчәләр == * Мәктәпкәчә белем бирү<ref>[https://pedcollchelny.ru/courses/pre-school-education/ Дошкольное образование]</ref> * Башлангыч сыйныфларда белем бирү<ref>[https://pedcollchelny.ru/courses/primary-education/ Преподавание в начальных классах]</ref> * Музыкаль белем бирү<ref>[https://pedcollchelny.ru/courses/musical-education/ Музыкальное образование]</ref> * Мәгълүмат системалары һәм программалаштыру<ref>[https://pedcollchelny.ru/courses/applied-informatics/ Информационные системы и программирование]</ref> == Матди-техник база == Белем бирү эшчәнлеген оештыру һәм үткәрү өчен файдаланыла торган биналарның һәм корылмаларның гомуми мәйданы 10346,1 кв. м тәшкил итә. 300 урынлы тулай торак бар, гомуми мәйданы – 3694,8 кв. м.; дүрт спорт залы (уен, гимнастика, тренажер залы, өстәл теннисы өчен зал), мәйданы – 3179 кв. м.; чаңгы базасы ― 170 кв. м. Көллияттә белем бирү процессын гамәлгә ашыру өчен 64 кабинет җиһазландырылган, аларның 7се компьютер сыйныфы һәм лаборатория; 24 кабинетта мультимедиа җиһазлары урнаштырылган<ref>[https://pedcollchelny.ru/основные-сведения/материально-техническая-база/ Материально-техническая база]{{ref-ru}}</ref>. == Шәхесләр == === Директорлар === * 1977 – Людмила Ильинична Ризаева * 1982 – Владимир Максимович Попов * 1987 – Лидия Викторовна Шилова, ''Яр Чаллы шәһәренең Мактаулы гражданины''. * 2002 – Геннадий Николаевич Шишканов * 2005 – [[Әлфия Галиева (1961)|Әлфия Тимербай кызы Галиева]], ''филология фәннәре кандидаты, доцент, Татарстан Республикасының атказанган укытучысы, Россия Федерациясенең урта һөнәри белем бирү мактаулы хезмәткәре''<ref>{{Citation |title=Учреждениене үстерүгә зур өлеш керткән җитәкчеләр турында биографик белешмә |url=https://edu.tatar.ru/upload/storage/org1521/files/%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%20%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B8%20%D0%BE%20%D1%80%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8F%D1%85%281%29.pdf |access-date=2021-06-11 |archive-date=2021-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611082337/https://edu.tatar.ru/upload/storage/org1521/files/%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%20%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B8%20%D0%BE%20%D1%80%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8F%D1%85(1).pdf |dead-url=yes }}</ref> === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Яр Чаллы педагогика көллияте укытучылары|Төркем:Яр Чаллы педагогика укуханәсе укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q107185387. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q107185387/p580:башлау,p108/Q107185387/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! уку йорты ! һөнәр төре ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | | | [[Әнәс Фәйрушин]] | data-sort-value="1943" | 1943-06-15 | [[Яңа Җанҗегет]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | ''[[:d:Q16145150|музыка мөгаллиме]]'' | | |- | | | [[Әлфия Галиева (1961)|Әлфия Галиева]] | data-sort-value="1961" | 1961-06-14 | | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q25713832|оешма җитәкчесе]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Яр Чаллы педагогика көллиятен тәмамлаучылар|Төркем:Яр Чаллы педагогика укуханәсен тәмамлаучылар}} * [[Гүзәл Идрисова]] (1979), җырчы, [[Татарстанның атказанган артисты]] (2023). {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q107185387. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q107185387/p580:башлау,p69/Q107185387/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | | | [[Гүзәл Идрисова]] | data-sort-value="1979" | 1979-05-25 | [[Чаллы]] | ''[[:d:Q1062433|җырчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == <small>{{искәрмәләр}}</small> == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [https://edu.tatar.ru/n_chelny/page1577.htm Көллиятнең «Татартан Респбликасында электрон мәгариф» порталындагы рәсми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210611082340/https://edu.tatar.ru/n_chelny/page1577.htm |date=2021-06-11 }} * [https://pedcollchelny.ru/ Көллият сайты] * [https://vk.com/pedcoll_chelny Набережночелнинский педагогический колледж.] [[ВКонтакте]] == Моны да карагыз == {{Татарстан мәгарифе}} [[Төркем:Әлифба буенча көллиятләр]] [[Төркем:1977 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Яр Чаллы урта һөнәри уку йортлары]] [[Төркем:Педагогика көллиятләре]] p9tlom49ijr3wa3vywo23f2alz1pvtb 0 461238 6062596 5277212 2026-10-11T07:10:24Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062596 wikitext text/x-wiki {{TurkicMarathon2021}} {{Шәхес|сурәт язуы=Нафия Куш (сулдан) 2017 елгы Ислам теләктәшлеге уеннарында}} '''Нафия Куш''' ({{Lang-tr|Nafia Kuş}}; [[1995 ел|1995 елның]] [[20 февраль|20 феврале]], Адана, [[Төркия]]) — Төркия тхэквондочысы, авыр үлчәмдә (73 килограммнан артык) чыгыш ясый. Дөнья чемпионатлары призёры, Олимпия уеннарында катнашучы. == Тормыш юлы == Нафия Куш 1995 елның 20 февралендә Аданда туа<ref name="td2">{{cite web|url=http://www.taekwondodata.com/nafia-kus.aei5.html|title=Kus, Nafia|publisher=Taekwondo Data|accessdate=2015-05-19|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402223111/http://www.taekwondodata.com/nafia-kus.aei5.html|deadlink=no}}</ref>. Ул 8 яшьтән тхэквондо белән шөгыльләнә<ref name="kb2">{{cite web|language=tr|url=https://www.kadinlarbilir.com/aile/etkinlikler/sporcumuz-nafia-kus-kimdir|title=Sporcumuz Nafia Kuş kimdir?|publisher=Kadınlar Bilir|accessdate=11 March 2021|archive-date=2021-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303234203/https://www.kadinlarbilir.com/aile/etkinlikler/sporcumuz-nafia-kus-kimdir|deadlink=no}}</ref>. Хәзерге вакытта Куш Аданда Чукуров университетында физик тәрбия һәм спортны өйрәнә<ref name="s12">{{cite news|url=http://www.sabah.com.tr/guney/2014/07/Nafia|newspaper=[[Sabah (newspaper)|Sabah]]|title=Nafia Kuş dünya ikincisi oldu|date=2014-07-26|language=Turkish|accessdate=2015-05-19}}{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Карьера == 2013 елда ул [[Палембаң|Палембаңта]] узган Ислам теләктәшлеге уеннарында көмеш медаль яулый<ref name="sd12">{{cite news|url=http://www.sondakika.com/haber/haber-3-islami-dayanisma-oyunlari-5130132/|newspaper=Son Dakika|title=3. İslami Dayanışma Oyunları|date=2013-10-01|language=Turkish|accessdate=2013-05-19|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304092536/http://www.sondakika.com/haber/haber-3-islami-dayanisma-oyunlari-5130132/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092536/http://www.sondakika.com/haber/haber-3-islami-dayanisma-oyunlari-5130132/ |date=2016-03-04 }}</ref>. Куш Хух-Хото шәһәрендә 2014 елгы университетлар арасында тхэквондо буенча дөнья чемпионатында көмеш медаль яулый<ref name="s12" />. Ул 2014 елда [[Иннсбрук|Иннсбрукта]] узган яшүсмерләр арасында Ауропа чемпионатында җиңүче була<ref name="m12">{{cite news|url=http://www.milliyet.com.tr/irem-yaman-ile-berkcan-sungu----1946685-skorerhaber/|newspaper=[[Milliyet]]|title=İrem Yaman ile Berkcan Süngü, Avrupa Şampiyonu oldu|author=Durak, Onur Emre|date=2014-09-27|language=Turkish|accessdate=2015-05-19|archivedate=2018-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180630080756/http://www.milliyet.com.tr/irem-yaman-ile-berkcan-sungu----1946685-skorerhaber/}}</ref> һәм 2015 елда тагын берничә турнирны, шул исәптән [[Antalya|Анталиядә]] Dutch Open һәм [[Кишинёв|Кишинёвта]] Moldova Open турнирларын отып, уңышын дәвам итә<ref name="ks12">{{cite web|language=Turkish|url=http://www.koyuncuspor.com/taekwondo-haberleri/47-moldova-a%C3%A7%C4%B1k-taekwondo-%C5%9Fampiyonas%C4%B1.html|title=Moldova Açık Taekwondo Şampiyonası|date=2015-04-18|publisher=Koyuncuspor|accessdate=2015-05-19|archive-date=2019-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604105422/https://www.koyuncuspor.com/taekwondo-haberleri/47-moldova-a%25C3%25A7%25C4%25B1k-taekwondo-%25C5%259Fampiyonas%25C4%25B1.html|deadlink=yes|archivedate=2019-06-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190604105422/https://www.koyuncuspor.com/taekwondo-haberleri/47-moldova-a%25C3%25A7%25C4%25B1k-taekwondo-%25C5%259Fampiyonas%25C4%25B1.html}}</ref>. Ул 2015 елда [[Налчык|Налчыкта]] узган олимпия категорияләре буенча Ауропа чемпионатында алтын медаль яулый<ref name="co12">{{cite news|url=http://www.cihanonline.com/haber/1526/bakan-kilic-milli-taekwondocu-nafia-kusu-tebrik-etti.html|newspaper=[[Cihan News Agency]]|title=Bakan Kılıç, Milli Taekwondocu Nafia Kuş’u tebrik etti|date=2015-03-29|language=Turkish|accessdate=2015-05-19|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303221224/http://www.cihanonline.com/haber/1526/bakan-kilic-milli-taekwondocu-nafia-kusu-tebrik-etti.html}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221224/http://www.cihanonline.com/haber/1526/bakan-kilic-milli-taekwondocu-nafia-kusu-tebrik-etti.html |date=2016-03-03 }} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.cihanonline.com/haber/1526/bakan-kilic-milli-taekwondocu-nafia-kusu-tebrik-etti.html |access-date=2021-07-31 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221224/http://www.cihanonline.com/haber/1526/bakan-kilic-milli-taekwondocu-nafia-kusu-tebrik-etti.html |dead-url=yes }}</ref><ref name="ks22">{{cite web|language=turkish|url=http://www.koyuncuspor.com/taekwondo-haberleri/27-nafia-ku%C5%9F-olimpiyat-%C5%9Fampiyonunu-yenerek-%C5%9Fampiyon-oldu.html|title=4. Altın Madalya Nafia Kuş'dan|publisher=Koyuncuspor|accessdate=2015-05-19}}{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Нафия Куш [[Чиләбе|Чиләбедә]] 2015 елгы тхэквондо буенча дөнья чемпионатында бакыр медаль яулый<ref name="h12">{{cite news|url=http://www.hurriyet.com.tr/spor/diger/29040509.asp|newspaper=[[Hürriyet]]|title=İrem Yaman Dünya şampiyonu...|date=2015-05-18|language=Turkish|accessdate=2015-05-19|archivedate=2015-05-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150520013040/http://www.hurriyet.com.tr/spor/diger/29040509.asp}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150520013040/http://www.hurriyet.com.tr/spor/diger/29040509.asp |date=2015-05-20 }}</ref>. Ул 2015 елда [[Эйндһовен|Эйндховенда]] узган Нидерланд ачык чемпионатында 73 килограмнан артык авырлык категориясендә алтын медаль яулый<ref name="ttf12">{{cite web|language=tr|url=https://www.turkiyetaekwondofed.gov.tr/haber.asp?ID=1162|title=Hollanda'da 1 Altın, 3 Bronz|date=14 March 2015|publisher=Türkiye Taekwondo Federasyonu|accessdate=11 March 2021|archive-date=2015-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20150314213653/http://www.turkiyetaekwondofed.gov.tr/haber.asp?ID=1162|deadlink=no|archivedate=2015-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150314213653/http://www.turkiyetaekwondofed.gov.tr/haber.asp?ID=1162}}</ref>. 2020 елда [[Һамбург|Гамбургта]] узган Алманиянең ачык чемпионатында ул 73 килограмга кадәр авырлык категориясендә җиңүче була<ref name="ttf22">{{cite web|language=tr|url=https://www.turkiyetaekwondofed.gov.tr/haber.asp?ID=2171|title=Almanya’da Madalyalar Şehitlerimize|date=1 March 2020|publisher=Türkiye Tarkwondo Federasyonu|accessdate=11 March 2021|archive-date=2020-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311153932/http://www.turkiyetaekwondofed.gov.tr/haber.asp?ID=2171|deadlink=no|archivedate=2020-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200311153932/http://www.turkiyetaekwondofed.gov.tr/haber.asp?ID=2171}}</ref>. Куш [[Истанбул|Истанбулда]] узган 8 нче ачыкТөркия чемпионатында 73 килограмга кадәр авырлык категориясендә алтын медаль яулый<ref name="f12">{{cite news|url=https://www.fanatik.com.tr/nafia-kustan-altin-madalya-2206933|newspaper=[[Fanatik (Turkey)|Fanatik]]|title=Nafia Kuş'tan altın madalya|date=11 March 2021|language=tr|accessdate=11 March 2021|archivedate=2021-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210311082041/https://www.fanatik.com.tr/nafia-kustan-altin-madalya-2206933}}</ref>. 2021 елда Нафия Куш [[COVID-19 коронавирус авыруы|коронавирус пандемиясе]] аркасында 2020 елдан 2021 елга күчерелгән үзе өчен беренче [[Җәйге Олимпия уеннары 2020|Олимпия уеннарында]] катнашачагы билгеле була. Март аенда Куш 73 килограммга кадәр авырлык категориясендә Төркиянең ачык чемпионатында алтын медаль яулый<ref>{{Cite web|lang=tr|url=https://www.fanatik.com.tr/nafia-kustan-altin-madalya-2206933|title=Nafia Kuştan altın madalya|website=Fanatik|date=2021-03-11|access-date=2021-07-18|archive-date=2021-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311082041/https://www.fanatik.com.tr/nafia-kustan-altin-madalya-2206933|deadlink=no}}</ref>. == Искәрмәләр == <references group="" responsive="1"></references> [[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]] [[Төркем:1995 елда туганнар]] [[Төркем:20 февраль көнне туганнар]] [[Төркем:Әлифба буенча спортчылар]] 4bio4k9zu6oxgu6kw72qgptv1esdyok 0 518204 6062608 6046078 2026-10-11T09:26:46Z ~2026-54794-37 62941 6062608 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=октябрь 2026}} {{УК}} {{мәгънәләр|Маһмутлар}} '''Маһмутлар''' ({{lang-tr|Mahmutlar}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Акдиңгез бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Анталья]] иле [[Аланья]] илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Маһмутлар Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 389 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 571 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q798245. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Аланья илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} 4ey8dbvtic871ngerccwk7daln5d2fi 0 518411 6062625 6046181 2026-10-11T10:13:18Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062625 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Мерам}} '''Мерам''' ({{lang-tr|Meram}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Мерам Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 236 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 461 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q3055997. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1921" | 1921-09-18 | ''[[:d:Q136099427|Tahir Karagöz]]'' | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[композитор]] | | data-sort-value="1994" | 1994-11-16 | [[Әнкара]] |- | data-sort-value="1923" | 1923 | ''[[:d:Q6033133|Mustafa Bağrıaçık]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1983" | 1983-07-14 | |- | data-sort-value="1925" | 1925-02-05 | ''[[:d:Q6033429|Ahmet Hilmi Nalçacı]]'' | ''[[:d:Q12808513|Әнкара университеты сәясәт фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1969" | 1969-12-14 | |- | data-sort-value="1943" | 1943-03-13 | ''[[:d:Q116789003|Ömer Koçak]]'' | | | | data-sort-value="2023" | 2023-02-09 | [[Истанбул]] |- | data-sort-value="1984" | 1984 | ''[[:d:Q136400018|Muhammed Ersöz]]'' | ''[[:d:Q1627814|Selçuk University]]''<br/>''[[:d:Q753778|Atatürk University]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | data-sort-value="1987" | 1987 | ''[[:d:Q141686771|Abdullah Kasay]]'' | ''[[:d:Q1627814|Selçuk University]]''<br/>''[[:d:Q6089124|Necmettin Erbakan University]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | | | |- | data-sort-value="1989" | 1989 | ''[[:d:Q106167916|Selman Özboyacı]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1990" | 1990-04-10 | ''[[:d:Q16915198|Eşref Koçak]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-01-02 | ''[[:d:Q1917300|Mehmet Abdullah Çoban]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1991" | 1991-03-12 | ''[[:d:Q1951918|Muhammed Yürükuslu]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-02-16 | |- | data-sort-value="1991" | 1991-01-24 | ''[[:d:Q6084884|Ali Kireş]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1994" | 1994-09-07 | ''[[:d:Q318069|Abdülkerim Bardakçı]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1994" | 1994-05-15 | ''[[:d:Q14943911|İbrahim Alan]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1994" | 1994-04-16 | ''[[:d:Q26162661|İsmail Güven]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="2001" | 2001-01-01 | ''[[:d:Q123228295|Fuat Duran]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="2004" | 2004-05-08 | ''[[:d:Q116778762|Mehmet Ali Büyüksayar]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="2005" | 2005-10-08 | ''[[:d:Q126039386|Hasan Hüseyin Öztürk]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Мерам илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} o0povtpzu9a7s6js80srtykeidl9zdh 0 518798 6062576 6046367 2026-10-10T20:39:03Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062576 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=октябрь 2026}} {{УК}} {{мәгънәләр|Мүстеҗап}} '''Мүстеҗап''' ({{lang-tr|Müstecap}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Мәрмәр бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Мүстеҗап Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 455 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 186 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6584598. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1924" | 1924 | ''[[:d:Q17045990|Mehmet Güler]]'' | ''[[:d:Q1093258|Йылдыз техник университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-10-05 | [[Әнкара]] |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Балья илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} sn1k2y1ym4jopsv6ra0qmopkqma9s3q 0 519961 6062578 6055462 2026-10-10T22:33:01Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062578 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Пүтүрге}} [[Файл:Malatya_location_Pütürge.png|мини|уңда|Малатья иленедәге Пүтүрге мәхәлләсе харитада]] '''Пүтүрге''' ({{lang-tr|Pütürge}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Малатья иле Пүтүрге илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Пүтүрге Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 554 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 903 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q1019922. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1883" | 1883 | ''[[:d:Q30611143|Osman Nuri Ergin]]'' | ''[[:d:Q5226327|Дарүшшәфәкъа ятимнәр интернат-укуханәсе]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="1961" | 1961-07-05 | [[Истанбул]] |- | data-sort-value="1898" | 1898 | ''[[:d:Q4696175|Ahmet Kayhan Dede]]'' | | | | data-sort-value="1998" | 1998-08-03 | |- | data-sort-value="1965" | 1965-01-01 | ''[[:d:Q19613520|Öznur Çalık]]'' | ''[[:d:Q1424081|Мәрмәрә университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1965" | 1965-11-03 | ''[[:d:Q107557770|Naci İnci]]'' | ''[[:d:Q1424081|Мәрмәрә университеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | data-sort-value="1966" | 1966-10-05 | ''[[:d:Q118929859|Ömer Faruk Öz]]'' | | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | | |- | data-sort-value="1967" | 1967-02-25 | ''[[:d:Q7102169|Orhan Atik]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | | |- | data-sort-value="1982" | 1982 | ''[[:d:Q102680898|Murat Sağlam]]'' | ''[[:d:Q154804|Лейпциг университеты]]'' | [[математик]] | | | |- | data-sort-value="1992" | 1992 | ''[[:d:Q106167919|Abdulkadir Karaduman]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Пүтүрге илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] 7qkktys5vezjhlo5xbp38owf44kjipr 0 583785 6062584 4458139 2026-10-11T00:34:48Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062584 wikitext text/x-wiki {{Ук}} [[Файл:Istanbul, Hagia Sophia, Allah.jpg|200px|thumb|right|Бу мәкалә '''[[Ислам]]''' турында]] [[Файл:MH -map A.png|200px|thumb|right|[[Маршалл утраулары]] картада]] {{External media |рәсем1=[https://www.scmp.com/week-asia/society/article/3006385/driven-pakistan-ahmadi-muslims-find-paradise-marshall-islands Маршалл утраулары мәчете фотосурәте].}} '''[[Маршалл утраулары]]нда ислам''' ({{lang-en|Islam in the Marshall Islands}}, {{lang-ar|الإسلام في جزر مارشال}}) ― азчылык [[дин]]е. Илдәге барлык Ислам дине тарафдарлары ― [[Әхмәдия]] [[мөселманнар]]ы<ref name="report">[https://web.archive.org/web/20091130031756/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2009/127278.htm International Religious Freedom Report 2009: Marshall Islands]. United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor (September 14, 2007)</ref>. 2012 елда Маршалл утрауларында беренче тапкыр төзелгән Бәйтүл-Әхмәд мәчете [[Океанлык]] субрегионы [[Микронезия]]дә бердәнбер [[мәчет]] булып тора <ref>{{cite web | url=http://www.marshallislandsjournal.com/Archive%2010-28-11-page.html | title=Mosque soon to open in Uliga | date=November 28, 2011 | access-date=May 2, 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130813171435/http://www.marshallislandsjournal.com/Archive%2010-28-11-page.html | archive-date=August 13, 2013 | url-status=dead | accessdate=2022-03-04 | archivedate=2013-08-13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130813171435/http://www.marshallislandsjournal.com/Archive%2010-28-11-page.html }}</ref>. 2009 ел өчен хисап нигезендә, Маршалл утрауларында 10га якын мөселман яшәгән дип исәпләнсә <ref name="report"/>, соңгы мәгълүматлар буенча илдә 150гә якын Ислам динен тотучы яши <ref name="radioaustralia">{{cite news | url=http://www.radioaustralia.net.au/international/2014-07-10/ramadan-in-the-pacific/1340982 | title=Ramadan in the Pacific | author=Bethany Keats | date=July 11, 2014 | access-date=March 10, 2015}}</ref>. == Тарих == Ислам дине Маршалл утрауларына [[1990-еллар]]да, [[Әхмәдия|Әхмәдия Ислам җәмгыяте]] җибәргән [[Фиджи]] {{comment|дәгъватчеләре|миссионерлар}} белән килеп керә <ref>''Vlad Sokhin.'' [https://www.vladsokhin.com/work/islam-oceania/#1 Islam in Oceania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210903070449/https://www.vladsokhin.com/work/islam-oceania/#1 |date=2021-09-03 }}{{ref-en}}</ref>. 2001 елда [[Ислам дине]] Маршалл утраулары хөкүмәте тарафыннан рәсми рәвештә таныла. 2012 елда мөселман җәмгыяте Маршалл утрауларының беренче мәчетен ― ил [[башкала]]сы [[Маджуро]] [[атолл]]ының көнчыгыш яр буенда илнең төп эшлекле районы, банк һәм туристлык үзәге булган Улига утравында {{Тәрҗемә ителмәгән 3 |Бәйтүл-Әхәд мәчете| Бәйтүл-Әхәд мәчетен |en | BaitUl-Ahad Mosque}} ― Маршалл утрауларында бердәнбер мәчетне төзи <ref name="radioaustralia"/><ref>[http://www.rnzi.com/pages/news.php?op=read&id=71088 First Mosque opens up in Marshall Islands] by Radio New Zealand International, September 21, 2012</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.vladsokhin.com/work/islam-oceania/#1|title=Islam in Oceania|website=Vlad Sokhin|access-date=3 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210903070449/https://www.vladsokhin.com/work/islam-oceania/#1|archivedate=2021-09-03|accessdate=2022-03-04}}</ref><ref name="Letman, Jon, 6 February 2017">{{cite web|last=Letman|first=Jon|date=6 February 2017|url=https://www.civilbeat.org/2017/02/how-islam-is-gaining-a-foothold-in-micronesia/|title=How Islam Is Gaining A Foothold In Micronesia|website=Honolulu Civil Beat|access-date=1 September 2021}}</ref>. Бәйтүл-Әхәд мәчете ачылу тантанасында бөтен ил буенча таралып яшәүче Әхмәдия мөселман җәмгыяте әгъзалары катнаша <ref>{{cite web | url=http://www.vladsokhin.com/work/islam-oceania/#1 | title=Islam in Oceania | access-date=March 10, 2015}}</ref> <ref>{{cite news|date=21 September 2012|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/207389/first-mosque-opens-in-marshall-islands|title=First mosque opens in Marshall Islands|work=RNZ|access-date=1 September 2021}}</ref>. Мәчет зәңгәр түбәле һәм ике [[манара]]лы 2 катлы ак бинадан гыйбарәт <ref>{{cite news|last=Raj|first=Ali|date=16 April 2019|url=https://www.scmp.com/week-asia/society/article/3006385/driven-pakistan-ahmadi-muslims-find-paradise-marshall-islands|title=Driven from Pakistan, Ahmadi Muslims find paradise. In the Marshall Islands|work=South China Morning Post|access-date=1 September 2021}}</ref>. == Хәзерге заман == [[Маршалл утраулары]]нда Ислам дине йогынтысы үсә, Әхмәдия мөселманнарының саны берничә ел дәвамында арта бара. 2012 елда, мөселман җәмгыяте Маршалл утрауларының бердәнбер мәчетен төзергә карар иткәч, ислам җәмгыяте илнең дини һәм сәяси эшлеклеләренең игътибарын җәлеп итә башлый. Маршалл утраулары Конституциясенең дин тоту иреген гарантияләвенә карамастан, гомумән дөньяда Ислам турында җәмәгатьчелектә начар фикер тудырырга омтылыш зур булу сәбәпле, күпчелек [[христианнар]] яшәгән Маршалл утрауларында да ислам җәмгыятенең илдә яшәү хокукы ил парламентында турыдан-туры трансляцияләр барышында шик астына куела <ref name="pacificpolicy">{{cite web | url=http://pacificpolicy.org/2014/08/muslim-community-puts-down-roots-in-marshall-islands/ | title=Muslim community puts down roots in Marshall Islands | author=Giff Johnson | date=August 6, 2014 | access-date=March 10, 2015 | accessdate=2022-03-04 | archivedate=2015-04-02 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402124650/http://pacificpolicy.org/2014/08/muslim-community-puts-down-roots-in-marshall-islands/ }}</ref>. Беренче мәчетнең төзелеше илдә курку һәм шикләнү белән кабул ителгән, ачылу көнендә [[гарәп теле|гарәпчә язулы]] тышкы элмә тактага йомыркалар ыргытканнар <ref name=":0">''Jon Letman''. [https://www.civilbeat.org/2017/02/how-islam-is-gaining-a-foothold-in-micronesia/ How Islam Is Gaining A Foothold In Micronesia.] Honolulu Civil Beat, 6.02.2017</ref>. == Ислам җәмгыяте == Әхмәдия мөселманнары Маршалл утрауларында яшәүчеләрнең тормышында актив роль уйный, җирле [[яшьләр]] төркемнәре һәм, {{Тәрҗемә ителмәгән 3| Барыннан да элек кешелек| Барыннан да элек кешелек |en| Humanity First}} Халыкара хәйрия фонды (''[[Лондон]], [[Бөекбритания]]'') аша, Сәламәтлек саклау министрлыгы белән элемтәдә эшли <ref name="pacificpolicy"/>. Әхмәдия җәмгыяте җитәкчесе һәм Бәйтүл-Әхмәд мәчете [[имам]]ы ― [[Пакистан]]да туып, эзәрлекләү сәбәпле [[Канада]]га киткән һәм шуннан бирегә килгән Матиулла Джойя (Mattiullah Joyia), икенче имам ― шулай ук [[пакистан]]лы Фируз Хундал (Feroz Hundal). [[Әхмәдия]]ләр ил җәмәгатьчелегенә ислам турында дөрес мәгълүмат бирү, [[компьютер]] белем бирү буенча семинарлар үткәрү, [[АКШ]]тан медицина миссиясе чакырып китерү, [[кан]] тапшыру буенча акция уздыру, [[авыл хуҗалыгы]] проектлары, белем бирү һәм эшкә урнашу программалары, [[баскетбол]] буенча турнирлар, студентлар өчен укулар, [[кояш]] батареяларын гамәлгә кертү, өлкәннәр һәм зәгыйфь гражданнар өчен санитар шартларны яхшырту буенча проектлар оештыру һәм үткәрү аша Маршалл утрауларында ислам диненең игелек көче икәнен расларга тырыша<ref name=":0" />. Бәйтүл-Әхмәд мәчете төзелеше өчен җирне [[Тувалу]]да туып, 1960 елдан биредә яшәүче, ислам динен 1987 елда кабул иткән Сэм “Али” Ненаның (Sam “Ali” Nena) хатыны бүләк иткән. Әхмәдия мөселман җәмгыяте [[Коръән]]не {{Тәрҗемә ителмәгән 3 |Маршалл теле| маршалл теленә| en| Marshallese language}} тәрҗемә иткән <ref>[https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/207389/first-mosque-opens-in-marshall-islands First mosque opens in Marshall Islands.] RNZ News, 21.09.2012{{ref-en}}</ref>. == Сылтамалар == * ''Jon Letman''. [https://www.civilbeat.org/2017/02/how-islam-is-gaining-a-foothold-in-micronesia/ How Islam Is Gaining A Foothold In Micronesia.] Honolulu Civil Beat, 6.02.2017{{ref-en}} * [[Файл:YouTube 2024.svg|60px]] [https://www.youtube.com/watch?v=YoBB2K4Hqgo Имам Матиулла Джойя белән интервью.] [[YouTube]] ''видео, 11:13''{{ref-en}} * [[Файл:YouTube 2024.svg|60px]] [https://www.youtube.com/watch?v=Ft4VgdZUDig Бәйтүл-Әхмәд мәчетендә җомга намазы.] [[YouTube]] ''видео, 0:23''{{ref-en}} == Искәрмәләр == <small>{{искәрмәләр}}</small> {{Океанлыкта ислам}} [[Төркем:Илләр буенча ислам]] [[Төркем:Океанлыкта ислам]] [[Төркем:Маршалл утрауларында ислам]] c6ij8117z1w6tprl8h883wwya638p0q 0 586465 6062564 4104278 2026-10-10T18:27:46Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062564 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}} {{фш| Цыпкин}} '''Леонид Цыпкин  ''' ([[20 март]] [[1926 ел]] — [[20 март]] [[1982 ел]]) — [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] язучысы, галим-табиб, медицина фәннәре докторы (1969). == Биографиясе == Леонид Борисович Цыпкин 1926 елның 20 мартында [[Минск]] шәһәрендә табиб гаиләсендә туа. Аның бабасы - Император Дерпт университетын тәмамлаучы Моисей (Мовша-Хаим) Абрамович Поляк (1868-1938), Минск 2-нче хастаханәсе каршындагы акушер бүлеге һәм бала табу йортының мөдире була<ref>[http://mishpoha.org/n28/28a11.php Елена Левитман «Старая фотография»]</ref>. Бабасының агасы Михель Абрамович Поляк та табиб була. Леонид Цыпкинның атасы - медицина фәннәре докторы, Белоруссия медицина институтының травматология һәм ортопедия кафедрасы профессоры һәм Белоруссия дәүләт фтизиатрия, ортопедия һәм неврология институтының өлкән гыйльми хезмәткәре. Цыпкин Борис Наумовичның (1897-1961) бөтен гаиләсе Минск геттосында һәлак була (ата-анасы, апасы, энесе. Л. Б. Цыпкинның «Мост через Нерочь» повестенда сурәтләнә; агасы һәм ике апасы лагерьларда үләләр, ул үзе дә 1934 елда кулга алына). Булачак язучының анасы Поляк Вера Моисеевна (1895-1981)<ref>{{Cite web |url=https://mitzvatemet.com/ru/burial81240 |title=Семейное захоронение Цыпкиных на Восточном (Московском) кладбище в Минске |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190623161252/https://mitzvatemet.com/ru/burial81240 |archivedate=2019-06-23 |accessdate=2022-05-25}}</ref> [[Туберкулёз|табиб-фтизиатр була]]<ref>Приходилась двоюродной сестрой инженеру-химику, лауреату Сталинских премий [[Поляк, Александр Михайлович|А. М. Поляку]].</ref>. Әдәбият белән кызыксынуы анасының апасы Лилия Моисеевна Поляк һәм аның ире, тел белгече - Рубен Иванович Аванесовлардан башлана, алар белән яшь чакта Л. Б. Цыпкин бик якыннан аралаша. [[Бөек Ватан сугышы]] башлану белән, Цыпкиннар гаиләсе Уфага эвакуацияләнә. Биредә Леонид Цыпкин 1942 елда [[Башкорт дәүләт медицина университеты|медицина институтына]] укырга керә. Институтны тәмамлагач (1948 елда), ул өйләнә һәм В. И. Яковенко исемендәге 2-нче санлы Мәскәү өлкә психиатрик хастаханәсенә патологоанатом булып эшкә урнаша (Мещерское бистәсе, хәзер Чехов муниципаль районы). 1957 елда Л. Б Цыпкиннар гаиләсе [[Мәскәү|Мәскәүгә]] күченә, һәм ул Полиомиелит һәм вируслы энцефалитлар институтына гыйльми хезмәткәр буларак эшкә алына. 1952 елда кандидатлык диссертациясен, 1968 елда докторлык диссертациясен яклый<ref>[https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c8v69qcc/dsc/ Архив Л. Б. Цыпкина в Стэнфордском университете]</ref>. === Фәнни эшчәнлеге === Цыпкинның беренче гыйльми басмасы «Вопросы нейрохирургии» журналында 1951 елда басыла. Аннары онкология өлкәсендәге берничә хезмәт бастырыла. Мәскәүгә күчкәннән соң, онкология авыруларының эксперименталь вирусологиясе менән шөгыльләнә. Соңгы фәнни эше (1979) нерв тукымаларының морфологик характеристикаларына багышланган. Кайбер эшләре чит илдә бастырыла(cf. Observations on the growth of monkey cerebral cells in monolayer cultures. Acta anatomica, [[:ru:Базель|Базель]], 50:50-63, 1962). === Әдәби иҗаты === Л. Б. Цыпкин шигырьләрен 1960 нчы еллар башында <ref>Из поэтического наследия Л. Б. Цыпкина на сегодняшний день (2008) опубликованы лишь два стихотворения — верлибры «Моя профессия» и «Кривым переулком» (оба — 1964) в предисловии к сборнику «„Лето в Бадене“ и другие сочинения» (2005).</ref> проза әсәрләрен — 1970 нчы еллар башында иҗат итә башлый. 1970 елда «Мост через Нерочь» (1973) һәм «Норартакир» (1976) повестьларын, «Запах жжёных листьев» (1976), «Третий вопрос» (1977), «Сделка», «Таракан» (1978) хикәяләрен һәм «Похищение сабинянки» (1971), «Ваше здоровье!» (1971), «Проводы» (1971), «Праздник, который всегда со мной» (1971), «Десять минут ожидания» (1971), «Последние километры» (1972), «Попутчик» (1972), «Качели» (1972), «Вверх по реке», «Из записок патологоанатома», «Шехерезада" кыска новеллалар һәм очерклар яза<ref>[http://asymptotejournal.com/article.php?cat=Criticism&id=46&curr_index=0 Michael Stein reviews Leonid Tsypkin’s The Bridge Over the Neroch: And Other Works]</ref> Шул ук вакытта Ф. М. Достоевскийның иҗаты белән мавыга. "Достоевский һәм аның геройларының урыннары буйлап Петербургта" альбоиын төзи. Цыпкинның иң билгеле әсәре — «[[:ru:Лето в Бадене|Лето в Бадене»]]. Бу документаль повесть (роман) 1980 елның азагында тәмамлана, әсәрдә яшь Достоевский турында сүз бара. === Гомеренең соңгы еллары === Бердәнбер улы 1977 елда АКШ-ка эмиграциягә киткәннән соң, Л. Б. Цыпкин институттан кыскарту сәбәбе белән эштән чыгарыла (1979), бераздан тулы булмаган ставкага кече гыйльми хезмәткәр вазифасын били. Цыпкин кабаттан документларын ССРБ дан чыгуга ебәрә. Гомеренең азагынача аңа рөхсәт бирелми. 1982 елның мартында аны кабаттан институттан куалар. Шул ук көнне ул 13 мартта Нью-Йоркта аның «Баденда җәй» повесте бастыра башлануы турында хәбәр ала (романның кулъязмасы чит илгә җибәрелгән була һәм «Новая газета» редакциясенә тапшырыла<ref>Редакторами «Новой газеты» были Евгений Рубин и [[Довлатов, Сергей Донатович|Сергей Довлатов]]</ref> Кулъязманы Цыпкинның якын дусы радиожурналист Азарий Мессерер 1981 елның башында алып чыга<ref>{{Cite web|url=http://www.kultura-portal.ru/tree_new/cultpaper/article.jsp?number=586&rubric_id=1000188&crubric_id=1002082&pub_id=660177|title=Интервью с Михаилом Цыпкиным на портале Культура|archiveurl=https://archive.is/20120803115234/http://www.kultura-portal.ru/tree_new/cultpaper/article.jsp?number=586&rubric_id=1000188&crubric_id=1002082&pub_id=660177|archivedate=2012-08-03}} {{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.kultura-portal.ru/tree_new/cultpaper/article.jsp?number=586&rubric_id=1000188&crubric_id=1002082&pub_id=660177 |access-date=2022-05-25 |archive-date=2012-08-03 |archive-url=https://archive.ph/20120803115234/http://www.kultura-portal.ru/tree_new/cultpaper/article.jsp?number=586&rubric_id=1000188&crubric_id=1002082&pub_id=660177 |dead-url=unfit }}</ref>. Тәүге нәшер ителгән басмасын ничек өлгермичә, берничә көннән, 20 мартта, үзенең туган көнендә, Л. Б. Цыпкин вафат була. Васыятьнамәсенә ярашлы, ата-анасы янында Көнчыгыш зыяратында [[Минск]] шәһәрендә җирләнә. Русиядә Леонид Цыпкинның беренче басмасы 1999 елда була, МХТ нәшрияты аның хикәяләр һәм повестьлар җыентыгын нәшер итә. «Баденда җәй» романы 2003 елда «Новое литературное обозрение» нәшриятында чыга, шунда ук 2005 елда язучының сайланма әсәрләре һәм фотоальбомы чыгарыла. «Мост через Нерочь» повесте бберенче тапкыр «22» дигән [[иерусалим]] журналында бастырыла (39 нчы сан, 1984). 2001 елда «Баденда җәй» романы инглиз телендә нәшер ителә, аңа кереш сүзне Сьюзан Зонтаг яза һәм аны ХХ гасыр дөнья прозасы үрнәкләре белән бер тактага куя. Аннары бик күп илләрдә тәрҗемәләре чыга<ref>[http://observer.com/2013/04/on-the-page-ben-greenman-and-leonid-tsypkin/ Рецензия на сборник рассказов и повестей «Мост через Нерочь» (Ben Greenman)]</ref><ref>[http://www.vol1brooklyn.com/2013/04/01/memories-collide-with-dreams-a-review-of-leonid-tyspkins-the-bridge-over-the-neroch-and-other-works/ Joe Winkler «Memories Collide With Dreams»]</ref> == Гаиләсе == Улы — америка политологы Цыпкин Михаил Леонидович (''Mikhail Tsypkin'', [[1950 ел|Бер мең тугыз йөз илле]]) — Монтерей каласындагы ([[Калифорния (штат)|Калифорния]]) Хәрби-диңгез мәктәбендә конфликтлар Үзәгенең Милли иминлек бүлеге хезмәткәре<ref>[http://www.nps.edu/Academics/Schools/SIGS/DegreeProg/NSA/Faculty/tsypkin.html Dr. Mikhail Tsypkin]</ref>, политология фәлсәфә докторы (1985, [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]), китаплар авторы: ** «Soviet-American exchanges: Promises and problems» («Советско-американские взаимоотношения: обещания и проблемы»). — Monterey: Naval Postgraduate School, 1988; ** «The „new thinking“ and quality of Soviet military manpower» («„Новое мышление“ и качество советской военной мощи»). — Hoover Institution, Stanford University, 1989; ** «Military influence in Russian politics» («Военное влияние в российской политике»). — Monterey: Naval Postgraduate School, 1992; ** «Rudderless in a Storm: the Russian Navy 1992—2002» («Потерянные во время шторма: Российский флот 1992—2002»). — Monterey: Conflict Studies Research Center, 2002; ** «Russia’s Security And the War on Terror» («Безопасность России и война с террором»). — London—New York: Routledge, 2007. == Искәрмәләр == <references group=""></references> [[Төркем:20 март көнне туганнар]] [[Төркем:1926 елда туганнар]] [[Төркем:Минскта туганнар]] [[Төркем:20 март көнне вафатлар]] [[Төркем:1982 елда вафатлар]] [[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]] [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Әлифба буенча язучылар]] [[Төркем:ССРБ язучылары]] [[Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр]] [[Төркем:Шәхесләр:Уфа]] [[Төркем:Башкорт дәүләт медицина университетын тәмамлаучылар]] [[Төркем:Россия медиклары]] [[Төркем:Медицина фәннәре докторлары]] 2sso6hh6v5iiowit0yuiptfbxqgmeyo 0 591575 6062514 5969460 2026-10-10T13:42:39Z Il Nur 6874 /* Тарих */ 6062514 wikitext text/x-wiki {{Гыйбадәтханә |Гыйбадәтханә төре = [[Мәчет]] |Татар атамасы = Кострома мәчете |Үз атамасы = {{lang-ru|Костромская мечеть}} |Рәсем = Кострома_мәчете.jpg |Рәсем язуы = |Рәсем зурлыгы = |Хәзерге халәте = |Ил = Россия |Урнашу урыны статусы = [[шәһәр]] |Урнашу урыны = [[Файл:Flag of Kostroma Oblast.svg|20px|Кострома өлкәсе флагы]] [[Кострома өлкәсе]], [[Файл:Flag of Kostroma (Kostroma Oblast).svg|20px|Кострома флагы]] [[Кострома]], Конституция мәйданы |Координатлары = |Дин = [[Ислам]] |Мәхәллә = |Кайсы дини агымга карый = [[сөнни]] / [[хәнәфи]] |Бина төре = манаралары түбәсендә булган мәчет |Архитектура стиле = ислам архитектурасы |Проект авторы = Хәсән Салих улы Зарипов |Төзүче = |Нигезләүче = |Беренче телгә алу = |Нигезләү = [[2004]] |Төп даталар = [[2006]] (''төзелеш башлану'')<br/>[[2009]] (''төзелеш тукталу'')<br/>[[2013]] (''төзелешне дәвам итү'')<br/> [[2017]] (''мәчет ачылу'') <br/> [[2022]] (''мәдрәсә бинасы ачылу'')<ref>''Нина Зотова''. [http://dumrf.ru/regions/44/interview/6703 В Костроме возобновлено строительство мечети.] ДУМ РФ, 19.04.2013</ref> |Төзелешнең башлануы = [[2006]] |Төзелешнең тәмамлануы = [[2017]] |Янкормалары = |Ядкәрләре = |Халәте = гамәлдә |Сайт = |Commons = }} {{мәгънәләр|Мемориаль мәчет}} '''Кострома мәчете''', [[Кострома мемориаль мәчете]] ({{lang-ru|Костромская мечеть, Костромская мемориальная мечеть}}) ― Россия Федерациясенең [[Кострома өлкәсе]] үзәге [[Кострома]] шәһәрендә Конституция мәйданында урнашкан мөселман гыйбадәтханәсе (''җәмигъ мәчете''). [[Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәте]] составындагы Кострома өлкәсе мөселманнарының төбәк мөселман дини берләшмәсе (рәисе Фелүн Фәһим улы Гомәров) карамагында. == Тарих == {{External media |рәсем1=[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php Костроманың Татар бистәсендәге агач мәчет. ''XX гасыр башы'']}} {{төп мәкалә|Кострома татарлары}} [[Идел елгасы|Югары Идел]] буенда, шулай ук [[Кострома]]да [[мөселманнар]] күптән барлыкка килгән. Бу хакта, мәсәлән, мөселман зиратына куелган табличка сөйли, анда күмелү урынының елы — 1147 дип күрсәтелгән (ә шәһәр үзе 1152 елда нигезләнгән<ref>[https://lenavoronova.livejournal.com/206650.html Мистическая Кострома.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221018190639/https://lenavoronova.livejournal.com/206650.html |date=2022-10-18 }} lenavoronova.livejournal.com, 20.07.2009</ref>). Биредә йөзләрчә ел буе мөселманнар (күпчелеге [[нугай татарлары]]) яшәгән. Алар шәһәрнең Татар бистәсендә бик тыгыз яшәгәннәр, бистәдә агач мәчет 1780 елда төзелгән һәм ул Татар бистәсенең үзәгендә урнашкан була, аның янында булган татар зираты сакланган. Костроманың агач мәчете ― үзәк һәм төньяк Идел буенда һәм Россиянең үзәк өлешенең төньяк-көнчыгыш районында ачылган беренче мәчетләрнең берсе. Ул Идел буйлап пароходларда йөзүчеләргә ерактан ук күренә торган була. 1847—1906 елларда мәчеттә [[мөдәррис]] һәм [[имам]] (1889 елдан ахун) булып Россия империясенең күренекле дин эшлеклесе [[Төхфәтулла Сәфәров]] (1822―1916) тора. Аның тырышлыгы белән 1866 елда Казан сәүдәгәре Апаков акчасына Татар бистәсендә [[мәдрәсә]] ачыла.<ref>[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref><ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> 1906 елда мәчет [[мөәзин]]е Хисаметдин Абызов мулла (1908 елдан ахун) итеп билгеләнә. 1913 елда мәчет имамы Миргазиз Зәбиров [[Романовлар]] династиясенең 300 еллыгын бәйрәм иткәндә Костромага килгән император [[Николай II]]не Татар бистәсендә яшәүче татарлар исеменнән сәламли. 1897 елда бистәдә чыккан янгыннан соң, губерна хакимияте ярдәме белән мәчеткә ремонт ясалган<ref>''Николай Муренин.'' [https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php Татарская слобода и мечеть в Костроме]</ref>. Мәчет сүтелеп, [[манара]]сы төшерелгәч, җирле мөэминнәрнең җыелып намаз укый торган урыннары калмаган. Мәчет бинасы совет хакимияте тарафыннан {{comment|китапханә|изба-читальня}} итеп файдаланылган<ref>[https://regnum.ru/news/society/3724239.html При костромской мечети открыли корпус для обучения основам ислама.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162048/https://regnum.ru/news/society/3724239.html |date=2022-10-20 }} ИА REGNUM, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref>. === Яңа заман === Үзгәрешләр [[1990-еллар]]да барлыкка килә. 1992 елның 20 апрелендә Кострома һәм өлкә мөселман дини берләшмәсе яңадан торгызыла, аның рәисе итеп М. Х. Хәйретдинов (1994 елга кадәр), беренче [[имам-хатыйб]]ы итеп (1995 елдан) — И. М. Хәйретдинов билгеләнә<ref>''Ахмад Макаров''. [http://dumrf.ru/regions/44/interview/6707 Мусульманская община Костромской области.] ДУМ РФ, 19.04.2013</ref>. Кострома [[мэр]]ы мөселман дини берләшмәсе лидерларының үтенечен канәгатьләндерә һәм җәмгыятьнең дини ихтыяҗлары өчен «{{comment|Каеш тасмасы|Ременная тесьма}}» фабрикасы клубы бинасын бүлеп бирә. Әмма ул бина теләсә кайсы вакытта җимерелү куркынычы яный торган бина булып чыга. Мөселман җәмгыяте җитәкчелеге шәһәр хакимияте адресына җир участогы бүлеп бирү һәм анда мәчетнең яңа бинасын төзергә рөхсәт итү турында үтенечләр җибәрә. 2006 елның 26 февралендә Кострома өлкәсе губернаторы (1996—2007 елларда) {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Виктор Шершунов|Виктор Андреевич Шершунов|ru|Шершунов, Виктор Андреевич}} Костромада яңа мәчет нигезенә беренче кирпеч сала<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jAU4zdIH2nI Закладка первого камня для строительства новой мечети в Костроме.] [[YouTube]] видео, 14:33</ref>. Җирле Интернет-форумда мәчет төзелешенә каршы кампания алып барыла. Җәнҗаллар һәм судта тикшерү эшләре аркасында мәчет төзелеше берничә тапкыр туктатыла, хакимиятләр белән аңлашуга 2012 елда гына ирешелә<ref name=":0">''Наталья Диева''. [https://regnum.ru/news/society/2385606.html «Наша изюминка и уязвимость» — нескучная жизнь имама в православном городе.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221027053620/https://regnum.ru/news/society/2385606.html |date=2022-10-27 }} ИА REGNUM, 1.03.2018{{ref-ru}}</ref>. Костромада Җәмигъ мәчете төзелеше унөч ел дәвам иткән. Мәчет төзелешендә җирле дини берләшмәгә Россия һәм чит ил меценатлары һәм шәһәрдә яшәүче мөселманнар зур ярдәм күрсәтә. Төзелеш мөселманнарның уртак эшенә әверелә. Мөфти [[Равил Гайнетдин]] һәм аның урынбасарлары, Кострома өлкәсенең 2012 елдан губернаторы {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Сергей Ситников|Сергей Константинович Ситников|ru|Ситников, Сергей Константинович}} һәм өлкә үзәгенең 2011 елдан башлыгы (мэр) {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Юрий Журин|Юрий Валерьевич Журин |ru|Журин, Юрий Валерьевич}} да ярдәм күрсәтә. Мәчет 2017 елның 5 маенда ачыла<ref>[https://k1news.ru/news/bez-rubriki/segodnya-v-kostrome-otroetsya-vtoraya-ochered-memorialnoy-mecheti/ Сегодня в Костроме откроется вторая очередь Мемориальной мечети.] K1NEWS Кострома, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref> һәм [[Бөек Җиңү]] көненә багышлана. Нәкъ менә [[Бөек Ватан сугышы]] елларында Ватан өчен гомерләрен биргән мөселманнар истәлегенә мәчеткә '''Мемориаль мәчет''' исеме бирелә. 2022 елның 14 октябрендә Мемориаль мәчет комплексының икенче өлеше ачыла. Яңа корпуста [[мәдрәсә]], балалар үзәге, ашханә һәм тәһарәтханә урнашкан. Киләчәктә биредә музей да булачак<ref>[https://tatar-congress.org/yanalyklar/kostroma-sheherendege-memorial-mechet-kompleksynyn-ikenche-oleshe-achyldy/ Кострома шәһәрендәге Мемориаль мәчет комплексының икенче өлеше ачылды.] [[БТК]], 14.02.2022</ref>. == Тасвирлама == [[Файл:Кострома_мәчете_1.jpg|300px|thumb|right|Кострома мәчете комплексы. Сул якта, яшел түбәле ике катлы бина ― мәдрәсә урнашкан икенче корпус. 2022 елда ачылган]] Мәчетнең ике [[манара]]сы, бер [[гөмбәз]]е бар. Беренче катта урнашкан төп намаз залында берничә зур люстра эленгән. Өч катлы бина 1000 кешене сыйдыра ала. Анда [[ир-ат]]лар һәм [[хатын-кыз]]лар өчен аерым гыйбадәт заллары, юыну бүлмәләре, китапханә бар. Мәчеттә [[җомга вәгазе]], [[никах]], ифтар, таравих кебек чаралар үткәрелә. [[Җомга намазы]]на якынча 500 кеше йөри<ref>[https://tatar-congress.org/yanalyklar/vasil-sheyhrazyev-kostroma-sheherenen-memorial-mechetende/ Васил Шәйхразыев Кострома шәһәренең Мемориаль мәчетендә.] [[БТК]], 14.02.2020</ref>. Мәчеткә йөрүче мөселманнар арасында күпчелек [[татарлар]], [[чеченнар]], [[ингушлар]], [[Дагстан|дагыстаннар]], [[үзбәкләр]], [[таҗиклар]], [[казакълар]], [[кыргызлар]], шулай ук [[руслар]], [[гарәпләр]], [[негр|афроамериканнар]] бар<ref name=":0" />. [[Җомга вәгазе]] [[гарәп теле|гарәп]] һәм [[рус теле|рус]] телләрендә укыла. Мәчет [[имам]]ы – Ришат хәзрәт Сәйдәшев (1985 елгы)<ref>[https://vk.com/id35006868 Ришат Сайдашев ВКонтакте]</ref> <ref>[https://gtrk-kostroma.ru/news/v-kostrome-otkrylsya-kulturno-prosvetitelskiy-tsentr-pri-memorialnoy-mecheti/ В Костроме открылся культурно-просветительский центр при мемориальной мечети.]{{Deadlink|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ГТРК «Кострома», 14.10.2022{{ref-ru}}</ref>. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://otzovik.com/review_4138671.html Соборная мечеть (Россия, Кострома). Величественное здание в самом центре патриархальной Костромы.] Отзовик, 23.11.2016 * ''Шарифуллина Ф. Л.'' [https://web.archive.org/web/20190628045558/http://www.hrono.info/proekty/romanov/2rc59.php История формирования и традиционная культура татар города Костромы] * [https://vk.com/camikostroma Мусульмане Костромы.] [[ВКонтакте]] == Моны да карагыз == * [[Мәскәү мемориаль мәчете]] {{Россия җәмигъ мәчетләре}} [[Төркем:Кострома өлкәсе мәчетләре]] [[Төркем:Кострома гыйбадәтханәләре]] [[Төркем:2017 елда төзелгән мәчетләр]] [[Төркем:Әлифба буенча мәчетләр]] oqzi4rl15ib6fnkig3oi8h2fh2pn5ee 6062516 6062514 2026-10-10T13:46:05Z Il Nur 6874 /* Моны да карагыз */ 6062516 wikitext text/x-wiki {{Гыйбадәтханә |Гыйбадәтханә төре = [[Мәчет]] |Татар атамасы = Кострома мәчете |Үз атамасы = {{lang-ru|Костромская мечеть}} |Рәсем = Кострома_мәчете.jpg |Рәсем язуы = |Рәсем зурлыгы = |Хәзерге халәте = |Ил = Россия |Урнашу урыны статусы = [[шәһәр]] |Урнашу урыны = [[Файл:Flag of Kostroma Oblast.svg|20px|Кострома өлкәсе флагы]] [[Кострома өлкәсе]], [[Файл:Flag of Kostroma (Kostroma Oblast).svg|20px|Кострома флагы]] [[Кострома]], Конституция мәйданы |Координатлары = |Дин = [[Ислам]] |Мәхәллә = |Кайсы дини агымга карый = [[сөнни]] / [[хәнәфи]] |Бина төре = манаралары түбәсендә булган мәчет |Архитектура стиле = ислам архитектурасы |Проект авторы = Хәсән Салих улы Зарипов |Төзүче = |Нигезләүче = |Беренче телгә алу = |Нигезләү = [[2004]] |Төп даталар = [[2006]] (''төзелеш башлану'')<br/>[[2009]] (''төзелеш тукталу'')<br/>[[2013]] (''төзелешне дәвам итү'')<br/> [[2017]] (''мәчет ачылу'') <br/> [[2022]] (''мәдрәсә бинасы ачылу'')<ref>''Нина Зотова''. [http://dumrf.ru/regions/44/interview/6703 В Костроме возобновлено строительство мечети.] ДУМ РФ, 19.04.2013</ref> |Төзелешнең башлануы = [[2006]] |Төзелешнең тәмамлануы = [[2017]] |Янкормалары = |Ядкәрләре = |Халәте = гамәлдә |Сайт = |Commons = }} {{мәгънәләр|Мемориаль мәчет}} '''Кострома мәчете''', [[Кострома мемориаль мәчете]] ({{lang-ru|Костромская мечеть, Костромская мемориальная мечеть}}) ― Россия Федерациясенең [[Кострома өлкәсе]] үзәге [[Кострома]] шәһәрендә Конституция мәйданында урнашкан мөселман гыйбадәтханәсе (''җәмигъ мәчете''). [[Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәте]] составындагы Кострома өлкәсе мөселманнарының төбәк мөселман дини берләшмәсе (рәисе Фелүн Фәһим улы Гомәров) карамагында. == Тарих == {{External media |рәсем1=[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php Костроманың Татар бистәсендәге агач мәчет. ''XX гасыр башы'']}} {{төп мәкалә|Кострома татарлары}} [[Идел елгасы|Югары Идел]] буенда, шулай ук [[Кострома]]да [[мөселманнар]] күптән барлыкка килгән. Бу хакта, мәсәлән, мөселман зиратына куелган табличка сөйли, анда күмелү урынының елы — 1147 дип күрсәтелгән (ә шәһәр үзе 1152 елда нигезләнгән<ref>[https://lenavoronova.livejournal.com/206650.html Мистическая Кострома.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221018190639/https://lenavoronova.livejournal.com/206650.html |date=2022-10-18 }} lenavoronova.livejournal.com, 20.07.2009</ref>). Биредә йөзләрчә ел буе мөселманнар (күпчелеге [[нугай татарлары]]) яшәгән. Алар шәһәрнең Татар бистәсендә бик тыгыз яшәгәннәр, бистәдә агач мәчет 1780 елда төзелгән һәм ул Татар бистәсенең үзәгендә урнашкан була, аның янында булган татар зираты сакланган. Костроманың агач мәчете ― үзәк һәм төньяк Идел буенда һәм Россиянең үзәк өлешенең төньяк-көнчыгыш районында ачылган беренче мәчетләрнең берсе. Ул Идел буйлап пароходларда йөзүчеләргә ерактан ук күренә торган була. 1847—1906 елларда мәчеттә [[мөдәррис]] һәм [[имам]] (1889 елдан ахун) булып Россия империясенең күренекле дин эшлеклесе [[Төхфәтулла Сәфәров]] (1822―1916) тора. Аның тырышлыгы белән 1866 елда Казан сәүдәгәре Апаков акчасына Татар бистәсендә [[мәдрәсә]] ачыла.<ref>[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref><ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> 1906 елда мәчет [[мөәзин]]е Хисаметдин Абызов мулла (1908 елдан ахун) итеп билгеләнә. 1913 елда мәчет имамы Миргазиз Зәбиров [[Романовлар]] династиясенең 300 еллыгын бәйрәм иткәндә Костромага килгән император [[Николай II]]не Татар бистәсендә яшәүче татарлар исеменнән сәламли. 1897 елда бистәдә чыккан янгыннан соң, губерна хакимияте ярдәме белән мәчеткә ремонт ясалган<ref>''Николай Муренин.'' [https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php Татарская слобода и мечеть в Костроме]</ref>. Мәчет сүтелеп, [[манара]]сы төшерелгәч, җирле мөэминнәрнең җыелып намаз укый торган урыннары калмаган. Мәчет бинасы совет хакимияте тарафыннан {{comment|китапханә|изба-читальня}} итеп файдаланылган<ref>[https://regnum.ru/news/society/3724239.html При костромской мечети открыли корпус для обучения основам ислама.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162048/https://regnum.ru/news/society/3724239.html |date=2022-10-20 }} ИА REGNUM, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref>. === Яңа заман === Үзгәрешләр [[1990-еллар]]да барлыкка килә. 1992 елның 20 апрелендә Кострома һәм өлкә мөселман дини берләшмәсе яңадан торгызыла, аның рәисе итеп М. Х. Хәйретдинов (1994 елга кадәр), беренче [[имам-хатыйб]]ы итеп (1995 елдан) — И. М. Хәйретдинов билгеләнә<ref>''Ахмад Макаров''. [http://dumrf.ru/regions/44/interview/6707 Мусульманская община Костромской области.] ДУМ РФ, 19.04.2013</ref>. Кострома [[мэр]]ы мөселман дини берләшмәсе лидерларының үтенечен канәгатьләндерә һәм җәмгыятьнең дини ихтыяҗлары өчен «{{comment|Каеш тасмасы|Ременная тесьма}}» фабрикасы клубы бинасын бүлеп бирә. Әмма ул бина теләсә кайсы вакытта җимерелү куркынычы яный торган бина булып чыга. Мөселман җәмгыяте җитәкчелеге шәһәр хакимияте адресына җир участогы бүлеп бирү һәм анда мәчетнең яңа бинасын төзергә рөхсәт итү турында үтенечләр җибәрә. 2006 елның 26 февралендә Кострома өлкәсе губернаторы (1996—2007 елларда) {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Виктор Шершунов|Виктор Андреевич Шершунов|ru|Шершунов, Виктор Андреевич}} Костромада яңа мәчет нигезенә беренче кирпеч сала<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jAU4zdIH2nI Закладка первого камня для строительства новой мечети в Костроме.] [[YouTube]] видео, 14:33</ref>. Җирле Интернет-форумда мәчет төзелешенә каршы кампания алып барыла. Җәнҗаллар һәм судта тикшерү эшләре аркасында мәчет төзелеше берничә тапкыр туктатыла, хакимиятләр белән аңлашуга 2012 елда гына ирешелә<ref name=":0">''Наталья Диева''. [https://regnum.ru/news/society/2385606.html «Наша изюминка и уязвимость» — нескучная жизнь имама в православном городе.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221027053620/https://regnum.ru/news/society/2385606.html |date=2022-10-27 }} ИА REGNUM, 1.03.2018{{ref-ru}}</ref>. Костромада Җәмигъ мәчете төзелеше унөч ел дәвам иткән. Мәчет төзелешендә җирле дини берләшмәгә Россия һәм чит ил меценатлары һәм шәһәрдә яшәүче мөселманнар зур ярдәм күрсәтә. Төзелеш мөселманнарның уртак эшенә әверелә. Мөфти [[Равил Гайнетдин]] һәм аның урынбасарлары, Кострома өлкәсенең 2012 елдан губернаторы {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Сергей Ситников|Сергей Константинович Ситников|ru|Ситников, Сергей Константинович}} һәм өлкә үзәгенең 2011 елдан башлыгы (мэр) {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Юрий Журин|Юрий Валерьевич Журин |ru|Журин, Юрий Валерьевич}} да ярдәм күрсәтә. Мәчет 2017 елның 5 маенда ачыла<ref>[https://k1news.ru/news/bez-rubriki/segodnya-v-kostrome-otroetsya-vtoraya-ochered-memorialnoy-mecheti/ Сегодня в Костроме откроется вторая очередь Мемориальной мечети.] K1NEWS Кострома, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref> һәм [[Бөек Җиңү]] көненә багышлана. Нәкъ менә [[Бөек Ватан сугышы]] елларында Ватан өчен гомерләрен биргән мөселманнар истәлегенә мәчеткә '''Мемориаль мәчет''' исеме бирелә. 2022 елның 14 октябрендә Мемориаль мәчет комплексының икенче өлеше ачыла. Яңа корпуста [[мәдрәсә]], балалар үзәге, ашханә һәм тәһарәтханә урнашкан. Киләчәктә биредә музей да булачак<ref>[https://tatar-congress.org/yanalyklar/kostroma-sheherendege-memorial-mechet-kompleksynyn-ikenche-oleshe-achyldy/ Кострома шәһәрендәге Мемориаль мәчет комплексының икенче өлеше ачылды.] [[БТК]], 14.02.2022</ref>. == Тасвирлама == [[Файл:Кострома_мәчете_1.jpg|300px|thumb|right|Кострома мәчете комплексы. Сул якта, яшел түбәле ике катлы бина ― мәдрәсә урнашкан икенче корпус. 2022 елда ачылган]] Мәчетнең ике [[манара]]сы, бер [[гөмбәз]]е бар. Беренче катта урнашкан төп намаз залында берничә зур люстра эленгән. Өч катлы бина 1000 кешене сыйдыра ала. Анда [[ир-ат]]лар һәм [[хатын-кыз]]лар өчен аерым гыйбадәт заллары, юыну бүлмәләре, китапханә бар. Мәчеттә [[җомга вәгазе]], [[никах]], ифтар, таравих кебек чаралар үткәрелә. [[Җомга намазы]]на якынча 500 кеше йөри<ref>[https://tatar-congress.org/yanalyklar/vasil-sheyhrazyev-kostroma-sheherenen-memorial-mechetende/ Васил Шәйхразыев Кострома шәһәренең Мемориаль мәчетендә.] [[БТК]], 14.02.2020</ref>. Мәчеткә йөрүче мөселманнар арасында күпчелек [[татарлар]], [[чеченнар]], [[ингушлар]], [[Дагстан|дагыстаннар]], [[үзбәкләр]], [[таҗиклар]], [[казакълар]], [[кыргызлар]], шулай ук [[руслар]], [[гарәпләр]], [[негр|афроамериканнар]] бар<ref name=":0" />. [[Җомга вәгазе]] [[гарәп теле|гарәп]] һәм [[рус теле|рус]] телләрендә укыла. Мәчет [[имам]]ы – Ришат хәзрәт Сәйдәшев (1985 елгы)<ref>[https://vk.com/id35006868 Ришат Сайдашев ВКонтакте]</ref> <ref>[https://gtrk-kostroma.ru/news/v-kostrome-otkrylsya-kulturno-prosvetitelskiy-tsentr-pri-memorialnoy-mecheti/ В Костроме открылся культурно-просветительский центр при мемориальной мечети.]{{Deadlink|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ГТРК «Кострома», 14.10.2022{{ref-ru}}</ref>. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://otzovik.com/review_4138671.html Соборная мечеть (Россия, Кострома). Величественное здание в самом центре патриархальной Костромы.] Отзовик, 23.11.2016 * ''Шарифуллина Ф. Л.'' [https://web.archive.org/web/20190628045558/http://www.hrono.info/proekty/romanov/2rc59.php История формирования и традиционная культура татар города Костромы] * [https://vk.com/camikostroma Мусульмане Костромы.] [[ВКонтакте]] == Моны да карагыз == * [[Мәскәү мемориаль мәчете]] {{Россия җәмигъ мәчетләре}} {{Кострома татарлары}} [[Төркем:Кострома өлкәсе мәчетләре]] [[Төркем:Кострома гыйбадәтханәләре]] [[Төркем:2017 елда төзелгән мәчетләр]] [[Төркем:Әлифба буенча мәчетләр]] eivgbcs7y9ieo3h3q6ppq3zrfq4jul8 10 604999 6062554 4644855 2026-10-10T15:38:35Z Il Nur 6874 6062554 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" style="margin-bottom: 0;" |- style="white-space: nowrap;" | style="width: 15em; border-top: .5em #32AFAF solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Wikipedia Asian Month 2021|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center;" | [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае|<span style="color:#32AFAF">'''ПРОЕКТ'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #32AFAF solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|m:Wikipedia Asian Month User Group|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " |[[m:Wikipedia Asian Month User Group|<span style="color:#32AFAF">'''Халыкара төркем'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #f15348 solid; background: #eaecf0; padding: 10px; text-align: center; " | [[Проект:Азия ае 2026|<span style="color:#f15348">'''2026'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Wikipedia Asian Month 2020|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае/2025|<span style="color:#616161">'''2025'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Wikipedia Asian Month 2020|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае/2024|<span style="color:#616161">'''2024'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background:#{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Wikipedia Asian Month 2020|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае/2023|<span style="color:#616161">'''2023'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background:#{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Wikipedia Asian Month 2020|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае/2022|<span style="color:#616161">'''2022'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Wikipedia Asian Month 2020|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае/2021|<span style="color:#616161">'''2021'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Wikipedia Asian Month 2020|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае/2020|<span style="color:#616161">'''2020'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Wikipedia Asian Month 2017|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае/2018|<span style="color:#616161">'''2018'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Wikipedia Asian Month 2016|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае/2017|<span style="color:#616161">'''2017'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Wikipedia Asian Month 2015|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Бәйгеләр/Азия ае/2016|<span style="color:#616161">'''2016'''</span>]] |}<noinclude>[[Төркем:Калыплар:Проект:Азия ае]]</noinclude> fyrfy59l3u3t3cy49gghl5pz6xmzqp6 0 609775 6062614 4119518 2026-10-11T09:48:08Z ~2026-52585-26 62771 /* Лингвистик кылыкһырлама */ 6062614 wikitext text/x-wiki {{АзияАе|ел=2022}} {{УК}} '''Урта фарсы теле''' (пәһләви теле; үзатамасы ''парсиг'' — «фарсы») — көньяк-көнбатыш төркөмчәдәге хәзер сөйләшелми торган урта иран теле. Борынгы фарсы теленең дәвамы һәм [[Фарсы теле|яңа фарсы теленең]] алдан килүчесе булып тора. Башта Иранның көньяк өлешендә — Парста (Фарс) — таралган булган, алага таба Сасанидлар чорында (III—VII гасырлар) бөтен [[Иран|Фарсы иленең]] әдәби һәм рәсми теле. VII гасырдан, [[Иран]]ны [[гарәпләр]] басып алганнан соң, Иранда һәм [[Һиндстан]]да [[Зороастризм|Зәрдөштлек тарафдарлары]] общиналарында сакланып кала. Төрләре: * китапча дип йөртелгән урта фарсы теле — дини (Зәрдөштлек) һәм дөньяви әдәбият теле; * манихей урта фарсы теле — манихей общиналарының документлар теле. Арамей графикасының төрле төрләренә нигезләнгән ике язу системасы кулланылган<ref>Nyberg H. S., A manual of Pahlavi, pt. 1, Texts, alphabets, index…, Wiesbaden, 1964; pt. 2, Ideograms, glossary…, Wiesbaden, 1974</ref>: * пәһләви — гетерографик (ягъни язылышы бер телдә булганны башка телдә уку); * манихей — фонетик. Иң борынгы үрнәкләр — Фарсы иле хәкимнәренең тәңкәләрендәге легендалар (безнең эрага кадәр II гасыр). Урта фарсы телендәге иң мөһим әдәби үрнәк — Авестаның Авеста теленнән тәрҗемәсе. [[Фарсы теле|Яңа фарсы теленә]] күчү теле булган парси (пазенд) теле урта фарсының соңрак формасы булып тора. Ул [[парслар]]да һәм "[[беһдин]]"нарда, ягъни Иран гебрларында, бары тик әдәби тел буларак сакланган<ref>разговорный у парсов — гуджарати, англ.</ref>. Урта сүзе чорга карый торган төшенчә. == Классик фарсы теленә күчеш == Яңа фарсы теле урта фарсының варисы булып тора. Үзгәрешләр әкренләп керә, X—XI гасырларда урта фарсы текстларын иртә яңа фарсы телендә сөйләшүчеләр әле укый һәм аңлый. Әмма X гасыр азагыннан аермалар көчәя: * баштагы басымсыз сузыкларның төшеп калуы; * сүз башында берничә тартык булганда сузык өстәлү (эпентеза); * сүз азагында -g төшеп калу; * баштагы w- урынына b- я (gw- → g-) куелу; * фигыль системасында шактый үзгәрешләр, башлыча субъюнктивтың һәм оптативтың кайсыбер формаларын югалту (аларның кулланылышының кайбер таш булып каткан формалары классик шигъри телдә сакланып калган), фигыль префиксларын куллану күбрәк була башлый; * лексикада үзгәрешләр, аеруча үз сүзләрен гарәп һәм төрки сүзләре, XIX гасырдан инглиз, француз, хәтта рус (сирәк — самауыр, эстакан) сүзләре менән алмаштыру; * Пәһләви һәм манихей язмаларын, 4 хәреф өстәп, гәрәп алфавитына алмаштыру. == Лингвистика == === Морфология === === Исем === '''Сан''' Урта фарсы телендә берлек һәм күплек була, икелек саны юкка чыга. Күплек суффикстары — -''ān'', -''īhā.'' Урта фарсыда абстрактлылык суффиксы -''īh'' була, ул күмәк күплекте белдерә: ''zanīh'' «хатыннар» ''gurgīh'' «бүреләр» ''šēdaspīh'' «римлылар, византийлар» (ягни «ак атлылар») '''Килеш''' Иң элек 2 формасы була, соңыннан туры килеш югала башлый, алга таба берлектәге читләтелгән килеш тә юкка чыгуга бара: {| border="0" width="275" style="margin-bottom: 10px;" | *as «ат» | ''Singularis'' | ''Pluralis'' |- | ''тура.'' | as | as |- | ''ситл.'' | as'''ē''' | as'''ān''' |} нигезендә ''r''- булса: {| border="0" width="275" style="margin-bottom: 10px;" | brād «абый» | ''Singularis'' | ''Pluralis'' |- | ''туры.'' | brād | brād'''ar''' |- | ''читл.'' | brād'''ar''' | brād'''arān''' |} {| border="0" width="275" style="margin-bottom: 10px;" | duxt «кыз» | ''Singularis'' | ''Pluralis'' |- | ''туры.'' | duxt | duxt'''ar''' |- | ''читл.'' | duxt'''ar''' | duxt'''arān''' |} {| border="0" width="275" style="margin-bottom: 10px;" | *xwāh «апай» | ''Singularis'' | ''Pluralis'' |- | ''туры.'' | xwāh | xwāh'''ar''' |- | ''читл.'' | xwāh'''ar''' | xwāh'''arān''' |} Сыйфат исем кебек үзгәрә. Сүз тәртибе катгый түгел: ''frēstagān wuzurgān'' = ''wuzurgān frēstagān.'' '''Сүз тәртибе (Исем)''' A) Аныклаучы исем аныкланучының алдыннан килә: 1. Чагыштырмалык кисәкчәсе (изафет) белән: ''xwadāy ī xwadāyān'' «Раббыларның Раббысы, Ходайларның Ходае» ''dēn ī weh'' «яхшы дин» ''pus ī man'' «минем улым» 2. Чагыштырмалык кисәкчәсеннән тыш: ''pusān rōšnān'' «яктылык уллары» ''šahryār wuzurg'' «бөек кенәз» Аныклаучы исем билгесезлек артикле белән билгеләнгәндә, изафә юкка чыга: ''dast-ē jām'' «бер уч трофей (бер аз трофей)» '' kanīzag-ē weh'' «игелекле кыз» B) аныклаучы исем аныкланучы алдыннан килә: ''ērān šahr'' «иранлылар иле» ''ādarān šah'' «утлар короле» ''garm xwarišn'' «кайнар азык» ''man pus'' «минем улым» Туры объект буларак чагыштырмалык алмашлыгына мисал: ''u-mān mā bar ō gumāngarīh'' «һәм безгә вәсвәсә салма» === Сыйфат === Күп һинд-европа телләрендәге кебек, чагыштыру дәрәҗәләре бар: A) '''Чагыштыру формасы''': -''tar'', -''dar'' (сузыклардан, r, m һәм n-нан соң) '''Чагыштыру кисәкчәсе''' сыйфатында ''az'' һәм ''kū файдаланыла:'' ''az wad wattar'' «начарның да начары» ''kam wattar ast kū'' «караганда да начаррак» B) '''Иң артыклык формасы''': -''tom'', -''dom'' (сузыклардан, r, m һәм n-нан соң). Кайсыбер сыйфатларга -''ist ''суперлатив суффиксы кушыла, мәсәлән: ''wahišt'' (сүзгә-сүз тәрҗемә: -«иң яхшы»), "behešt катып калган һәм хәзерге һәм классик фарсы телендә «оҗмах» дигәнне аңлата. === Фигыль === Хәзерге заманда ('''Praesens''') фигыль кушымчалары: {| border="0" width="275" style="margin-bottom: 10px;" | ''Indik.'' | ''Konj.'' | ''Imper.'' | ''Opt.'' |- | ''1. Sg.'' | -''ēm'' | -''ān'' | -''tom'' | -''ēn'' |- | ''2. Sg.'' | -''ēh'' | -''āy'' | -''ø'' |- | ''3. Sg.'' | -''ēd'' | -''ād'' | -''ēh'' |- | ''1. Pl.'' | -''om'', -''ēm'' |- | ''2. Pl.'' | -''ēd'' | -''ād'' | -''ēd'' |- | ''3. Pl.'' | -''ēnd'' | -''ānd'' |} '''Хәзерге заман сыйфат фигыле''' -''āg'' һәм -''ān'', -''and'' белән беткән катып калган формалар. '''Тиешлелек сыйфат фигыле''' яки '''фигыльдән ясалган исем ''' -''išn''. '''Үткән заман сыйфат фигыле''' -''t'', -''tag'' Алар ярдәмендә үткән заман формалары ясала. '''Инфинитив''': -''tan'' == Искәрмәләр == {{примечания}} == Әдәбият == * Молчанова Е. К. Основные вопросы синтаксиса среднеперсидского языка (книжного пехлеви): Автореф. дис. на канд. филол. наук. М., 1966. * Расторгуева В. С. Сравнительно-историческая грамматика западноиранских языков. Фонология. М., 1990. * Расторгуева В. С. Среднеперсидский язык. М., 1966. * Расторгуева В. С., Молчанова Е. К. Среднеперсидский язык // Основы иранского языкознания. Среднеиранские языки. М., 1981. == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Пехлеви}} * [http://titus.uni-frankfurt.de/indexe.htm?/texte/texte2.htm#mpers Среднеперсидские тексты на TITUS] [[Төркем:Әлифба буенча телләр һәм диалектлар]] [[Төркем:Урта фарсы теле]] otp25ca8w1gz2spuek3imqwlfxm4rvj 10 610090 6062519 6062396 2026-10-10T13:48:12Z Il Nur 6874 Il Nur [[Калып:Кострома өлкәсе татар авыллары]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Калып:Кострома татарлары]] 6062396 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Кострома татарлары |title = <span style="color:white;">Кострома татарлары</span> |titlestyle = background:#008000 |state = |above = |abovestyle = |image =[[Файл:Flag of Kostroma Oblast.svg|100px]] |imagestyle = |imageleft = |imageleftstyle = |list1 = [[Кострома өлкәсе татарлары]] * [[Кострома татарлары]] * [[Подгорная татар бистәсе]] * [[Кострома мәчете]] |list1style = |below = |belowstyle = background:#008000; color:white; }} <noinclude>[[Төркем:Калыплар:География]]</noinclude> 6t3wq4k7eiqmt0yq5yv0bl0hpegcv29 0 816668 6062561 4120956 2026-10-10T17:49:53Z ~2026-52585-26 62771 /* Тәрҗемәи хәле */ 6062561 wikitext text/x-wiki {{Дәүләт эшлеклесе | исем = Фредерик X | тулы исем = | рәсем = Frederik, Crown Prince of Denmark in 2018.jpg | рәсем зурлыгы = 200 | подпись = | герб = | титул = [[Файл:Royal Standard of Denmark.svg|20px]] [[Дания]] короле | флаг = | чорбаш = [[2024 ел]]ның [[14 гыйнвар]]ы | чоразак = | аңа кадәр = [[Маргрете II]] | дәвамчысы = [[Кристиан (Дания тәхет варисы)|Кристиан]] | титул1 = [[Файл:Royal Standard of Denmark.svg|20px]] [[Дания]] [[кронпринц]]ы | флаг1 = | чорбаш1 = [[1972 ел]] | чоразак1 = [[2024 ел]] | аңа кадәр1 = Маргрете II | дәвамчысы1 = Кристиан | туу датасы = 26.05.1968 | место рождения = | үлем датасы = | үлем урыны = | династия = | әти = | әни = | ире = | хатыны = | балалары | автограф = | монограмма = }} '''Фредерик X''', Фредерик Андре Хенрик Кристиан ({{lang-da|Frederik André Henrik Christian}}; ''[[1968 ел]]ның [[26 май |26 мае]], [[Дания]], [[Копенгаген]]'') ― 2024 елның 14 гыйнварыннан {{байрак|Дания}} [[Дания]] короле<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/europe/denmarks-queen-margrethe-ii-abdicate-jan-14-2024-royal-palace-2023-12-31/|title=Denmark's Queen Margrethe II announces surprise abdication on live TV|lang=en|website=Reuters|access-date=2024-01-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.stm.dk/presse/pressemeddelelser/hendes-majestaet-dronningen-abdicerer/|title=Hendes Majestæt Dronningen abdicerer|lang=da|website=Statsministeriet|access-date=2024-01-04}}</ref>. '''Глюксбурглар''' (Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Глюксбург, {{lang-de|Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg}}, {{lang-da|Slesvig-Holsten-Sønderborg-Lyksborg}}) династиясеннән. == Тәрҗемәи хәле == 1968 елның 26 маенда [[Дания]] башкаласы [[Копенгаген]]да шаһзадә бикәсе (1972 елдан патшабикә) {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Маргрете II |Маргрете II |d |Q102139}} һәм шаһзадә {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Хенрик, Дания принцы |Хенрик |d |Q1389258}} (1934―2018) гаиләсендә өлкән бала булып туган. Энесе ― шаһзадә Йоаким (1969 елгы). 1972 елның 14 гыйнварында әнисе Маргрете II тәхеткә утыргач, [[кронпринц]] (вәли гаһед, [[тәхет варисы]]) булган. Үзәк Дания төбәгендә урнашкан [[Орһус |Орхус]] шәһәрендәге {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Орһус университеты |университетта |d |Q924265}} һәм 1992―1993 елларда [[Гарвард университеты]]нда ''Фредерик Хенриксен'' исеме астында җәмгыять белеме өйрәнгән. 1994 елда [[Берләшкән милләтләр оешмасы]]нда Дания миссиясендә 3 ай эшләгән. Әнисенең туган теле [[Дания теле|дат телен]], әтисенең туган теле [[француз теле]]н, [[инглиз теле|инглиз]], [[алман теле|немец]] телләрен белә. 1995 елның февралендә Орхус университетында сәясәт фәннәре кандидаты дәрәҗәсен ала. 1998―1999 елларда ― [[Париж]]да ([[Франция]]) Дания илчелегенең беренче секретаре. 2023 елның 31 декабрендә Дания патшабикәсе Маргрете II тәхеттән өлкән улы файдасына баш тартуы турында игълан итә<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=0i-IfRvNmvc|title=H.M. Dronningens nytårstale 2023|lang=da|access-date=2024-01-04}}</ref>. 2024 елның 14 гыйнварында принц Фредерик тәхеткә король '''Фредерик X''' буларак утыра<ref>{{Cite news|title=Queen Margrethe II: Danish monarch announces abdication live on TV|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-67854395|date=2023-12-31|access-date=2024-01-04|lang=en-GB}}</ref>. == Хәрби хезмәте == Принц Фредерик өч белгечлек буенча тирән белем алган. Алар арасында иң күренеклесе – «Frømandskorps» Дания хәрби-диңгез спецназында уку. 2002―2003 елларда Саклану командованиесендә штаб офицеры сыйфатында хезмәт иткән. Еш кына рәсми кабул итүләр белән бәйле рәвештә, тәхет варисы принц диңгез флоты офицеры униформасын кигән. 2015 елдан флот контр-адмиралы, армия һәм авиация генерал-майоры булып тора. == Гаиләсе == [[Файл:Kronprinsessan Mary av Danmark & Kronprins Frederik av Danmark.jpg|200px|thumb|right|[[Тәхет варисы]] Фредерик хатыны принцесса Мария белән [[Стокгольм]]да, 2013 ел]] [[Җәйге Олимпия уеннары 2000|2000 елгы Җәйге Олимпия уеннарында]] (''[[Сидней]], [[Австралия]]'') танышкан австралияле Мэри Элизабет Дональдсонга (2024 елның 14 гыйнварыннан королева-консорт {{Тәрҗемә ителмәгән 5 |Мэри |Мария |d |Q208615}}) 2004 елның 14 маенда Копенгаген соборында өйләнгән. Әлеге никахта балалары принц '''Кристиан''' (2005 елгы; 2024 елның 14 гыйнварыннан [[тәхет варисы]]), принцесса Изабелла (2007 елгы), игезәкләр принц Винсент һәм принцесса Жозефина (2011 елгылар) туган. == Титуллары == * 2008 елның 30 апрелендә рәсми рәвештә граф Манпеза титулы алган булган. * 2024 елның 14 гыйнварыннан ― Король Галиҗәнаплары. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [http://kongehuset.dk/Den-kongelige-familie/Kronprinsparret/kronprinsparret Официальный сайт кронпринца Фредерика и кронпринцессы Мэри] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402142424/http://www2.kongehuset.dk/Den-kongelige-familie/Kronprinsparret/kronprinsparret |date=2016-04-02 }}{{ref-en}} * [http://kongehuset.dk/Den-kongelige-familie/Kronprinsparret/hkh-kronprinsen Страница о кронпринце Фредерике на официальном сайте датской монархии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150813085251/http://kongehuset.dk/Den-kongelige-familie/Kronprinsparret/hkh-kronprinsen |date=2015-08-13 }}{{ref-en}} {{Тышкы сылтамалар}} {{АБ лидерлары}} [[Төркем:Дания корольләре]] [[Төркем:XX гасыр сәясәтчеләре]] [[Төркем:XXI гасыр сәясәтчеләре]] [[Төркем:Сәясәт фәннәре кандидатлары]] [[Төркем:Гарвард университетын тәмамлаучылар]] emd1pnnjanxbprklxas40y2tynr48yn 0 819296 6062562 5525885 2026-10-10T17:51:54Z Blackisnewyellow 44652 /* Иҗаты */ 6062562 wikitext text/x-wiki {{Шәхес|рәсем=Ayzat Minhaci.jpg}} '''Айзат Минһаҗи''' ({{lang-ru|Айзат Мингазов}}, [[16 ноябрь|16.11]].[[1999 ел|1999]], {{Казан гербы}}, {{Татарстан республикасы байрагы}}) — рәссам-хаттат<ref name=":1"/>, Рәсәй һәм милләтара күргәзмәләр, конкурслар катнашучысы һәм лауреаты, җәмәгать эшлеклесе. == Тәрҗемәи хәле == Айзат Минһаҗи Казанда туа. [[Ш. Мәрҗани исемендәге 2нче татар гимназиясе|Ш. Мәрҗани исемендәге 2 татар гимназиясендә]] һәм [[2 номерлы лицей-интернат (Казан)|2 лицей-интернатта]] укый. 2017 елда [[Истанбул]]дагы {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Мимар Синан исемендәге нәфис сәнгатьләр университеты|Мимар Синан исемендәге нәфис сәнгатьләр университетына|ru|Университет изящных искусств имени Мимара Синана}} укырга керә. Хәзерге вакытта укуын Италиядәге {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Равенна нәфис сәнгатьләр академиясе|Равенна нәфис сәнгатьләр академиясендә|it|Accademia di belle arti di Ravenna}} дәвам итә<ref name=":1"/>. Татарстан Республикасының {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Ландшафт дизайны|ландшафт дизайны|ru|Ландшафтный дизайн}} һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Яшелләттерү|яшелләттерүгә|ru|Озеленение}} юнәлгән зур проектларда катнаша. Мәчетләрне [[каллиграфия]] ярдәмендә бизәү белән шөгыльләнә<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/aizat-mingazov-mnogie-dumayut-cto-arabskaya-kalligrafiya-eto-2d-a-ona-trexmernaya-5950034|title=Айзат Мингазов: «Многие думают, что арабская каллиграфия — это 2D. А она трехмерная»|author=Рөстәм Шакиров|last=Шакиров|first=Рөстәм|date=2024-06-16|year=2024|month=июнь|language=ru|work=[[Татар-информ|tatar-inform.ru]]|publisher=[[Татар-информ|«Татар-информ» мәгълүмат агентлыгы]]|accessdate=2025-02-25}}</ref>. Сеңлесе Галиябану белән оештырган «Zamanalif» (кайбер чыганакларда — «Zamanalif wear») исемле кием бренды бар<ref>{{Cite web|url=https://tnv.ru/news/tatar/158404-tatarskaya-moda-sovremennyy-trend-na-tnv-proshel-novyy-vypusk-tok-shou-tochka-opory-video/|title=«Татарская мода - современный тренд»: на ТНВ прошел новый выпуск ток-шоу «Точка опоры» - видео|date=2021-02-20|year=2020|month=февраль|language=ru|work=[[«ТНВ» телеканалы]]|accessdate=2025-02-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://shahrikazan.ru/news/yazmalar/galiyabanuny-tekkn-kiemnre-tatarstanda-gyna-tgel-bten-dnya-buencha-taralgan|title=Галиябануның теккән киемнәре Татарстанда гына түгел, бөтен дөнья буенча таралган|date=2022-02-24|year=2024|month=февраль|language=tt|work=[[«Шәһри Казан» газетасы]]|publisher=[[Татмедиа]]|accessdate=2025-02-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://idel-tat.ru/news/vremya-tt/zamanalif-rukhynda|title=ZAMANALIF РУХЫНДА|author=Алсу Сәлахова|last=Сәлахова|first=Алсу|date=2021-01-27|year=2021|month=гыйнвар|language=tt|work=«Идел» журналы сайты|publisher=[[«Идел» журналы]]|accessdate=2025-02-26|accessyear=2025|accessmonthday=февраль}}</ref>. Татар, рус, инглиз, төрек, гарәп һәм итальян телләрен белә<ref name=":1"/>. == Каллиграфия сәнгатенә килүе == [[Ш. Мәрҗани исемендәге 2 татар гимназиясе]]нең 4 сыйныфын тәмамлаганда {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Граффити|граффити|ru|Граффити}} белән мавыга башлый. 2010 елда 5 сыйныфта гарәп теле дәресләре башлана. Укытучысы Тәнзилә Камалова, Айзатның мавыгуын күреп, кызыксынуын гарәп каллиграфиясе ягына юнәлтә. 2013 елдан Айзат Минһаҗи танылган төрек хаттаты [[Левент Карадуман]]нан дәресләр ала.<ref name=":1"/> == Иҗаты == Айзат Минһаҗи хезмәтләренең авангардлы<ref>{{Cite book|author=[[Рөстәм Шәмсутов]]|year=2024|title=Ислам в современном мире|volume=13|number=4|page=154|doi=10.22311/2074-1529-2017-13-4-141-164|chapter-url=https://islamjournal.idmedina.ru/jour/article/viewFile/544/341|access-date=2025-02-27}}</ref> стилен [[Гарәп язуы|гарәп]], {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Латин язуы|латин|ru|Латиница}}, {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Руналы язу|руналы|ru|Руны}} язулар, [[Кириллица|кирилл язуы]], {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Кытай каллиграфиясе|Кытай каллиграфиясе|en|Chinese calligraphy}} һәм заманча гарәп типографиясенең комбинациясе тәшкил итә.<ref name=":1"/><ref>{{Cite web|url=https://chelny-izvest.ru/news/culture/student-iz-stambulskogo-universiteta-sozdal-v-naberezhnykh-chelnakh-unikalnuyu-vystavku|title=Студент из Стамбульского университета создал в Набережных Челнах уникальную выставку|author=Ольга Степанова|date=2022-02-21|language=ru|work=«Челнинские известия» сайты|publisher=Челнинские известия|accessdate=2025-02-26}}</ref> Рәссам фикеренчә, гарәп каллиграфиясе — фәкать {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Икеүлчәмле фәза|икеүлчәмле|ru|Двумерное пространство}} түгел, ә {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Өчүлчәмле фәза|өчүлчәмле|ru|Трёхмерное пространство}} сәнгать формасы, анда [[алтын киселеш]] кагыйдәләре һәм {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Перспектива|визуаль перспектива|ru|Перспектива}} законнары чагылыш таба<ref name=":1"/>. Айзатның иҗатында татар язуы тарихы зур урын алып тора. Ул үз әсәрләрендә рун язуы, уйгур имласы һәм [[Алтын Урда]] шагыйрьләре әсәрләреннән өзекләр куллана. Мәсәлән, ул [[Йосыф Баласагуни]]ның [[Котадгу белег|«Котадгу белек»]] әсәреннән өзекләрне [[уйгур имласы]]нда сурәтләгән<ref name=":2">{{Cite web|url=https://yalkyn.ru/news/bu-tema/yashb-kalligraf-ayzat-minai-yazu-tarikhy-asha-tatar-dbiyaty-tarikhy|title=ЯШЬ КАЛЛИГРАФ АЙЗАТ МИНҺАҖИ: ЯЗУ ТАРИХЫ АША – ТАТАР ӘДӘБИЯТЫ ТАРИХЫ|author=Исөяр Маликова|date=2021-09-10|language=tt|work=«Ялкын» журналы|publisher=«Ялкын» журналы сайты|accessdate=2025-03-01}}</ref>. === Шәхси күргәзмәләре === * 2020 елда «Сәнгать төне» кысаларында күргәзмә / Ислам мәдәнияты музее – Кол Шәриф мәчете, Казан<ref name=":1"/>. * 2021 елда «Имла» күргәзмәсе / Татар китабы йорты — Ш. Камал фатир-музее, Казан<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|url=https://idel-tat.ru/news/vremya-tt/khreflrdn-mogiza|title=Хәрефләрдән – могҗиза!|author=Мөршидә Кыямова|date=2021-12-21|language=tt|publisher=[[«Идел» журналы]]|accessdate=2025-03-02}}</ref>. * 2021 елда «История татарской письменности в призме искусства каллиграфии» / Болгар<ref name=":1"/><ref>{{Cite web|url=https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2043443.htm|title=В библиотеке г. Болгар открылась выставка татарской каллиграфии|date=2021-12-24|publisher=[[Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы]]|accessdate=2025-03-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://spas-rt.ru/news/kultura/v-tsentralnoy-biblioteke-sostoyalos-otkrytie-vystavki-tatarskoy-kalligrafii|title=В Центральной библиотеке состоялось открытие выставки татарской каллиграфии|author=Мария Клещева|date=2021-12-24|language=ru|publisher=«Новая жизнь» гәзите|accessdate=2025-03-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://bolgarbiblio.ru/?p=3034|title=Центральная библиотека г. Болгар и Набережночелнинский татарский драмтеатр подготовили совместную выставку татарской каллиграфии|language=ru|publisher=МЦБ Спасского района РТ|accessdate=2025-03-02}}</ref>. * 2022 елда «qot» күргәзмәсе / Аяз Гыйләҗев исемендәге Чаллы Дәүләт Татар Драма Театры галереясе, Чаллы Яр<ref>{{Cite web|url=https://idel-tat.ru/news/novosti-tt/krgzm-qotly-bulsyn|title=Күргәзмә “qot”лы булсын!|date=2022-02-21|language=tt|publisher=[[«Идел» журналы]]|accessdate=2025-03-02}}</ref>. === Катнашкан конкурслары === * 2015 елда 15 яшендә «Шамаиль моей семьи» россиякүләм сәнгать конкурсында «Все виды и жанры шамаиля» номинациясендә җиңү яулаган<ref>{{Cite web|url=https://rdums.ru/news/10041904/|title=В Казани определили победителей конкурса татарского шамаиля. Екатеринбургский художник-каллиграф так же вошел в число призеров|date=2015-06-13|language=ru|publisher=ЦРО "РЕГИОНАЛЬНОЕ ДУХОВНОЕ УПРАВЛЕНИЕ МУСУЛЬМАН СВЕРДЛОВСКОЙ ОБЛАСТИ"|accessdate=2025-03-03}}</ref>. * 2016 елда 16 яшендә Уфада узган беренче Милләтара каллиграфия һәм шамаил конкурсында I дәрәҗә дипломы алган<ref>{{Cite web|url=https://bash.addnt.ru/v-ufe-nazvali-pobeditelejj-mezhdunarod/|title=В Уфе назвали победителей Международного конкурса каллиграфии и шамаиля|date=2021-03-01|language=ru|publisher=РОО «Национально-культурная автономия башкир – курултай (конгресс) башкир РТ»|accessdate=2025-03-03}}</ref>. == Кызыклы фактлар == {{Planned}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Портал|Шәхесләр|Татар сәнгате|Сәнгать}} fiuge2njaemus57xigsnirpque58oxe 4 860285 6062511 4401066 2026-10-10T13:26:46Z Andre Engels 3 Andre Engels [[Проект:Төбәк тематик атналыгы/Антигуа һәм Барбуда атналыгы]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Википедия:Төбәк тематик атналыгы/Антигуа һәм Барбуда атналыгы]] 4401066 wikitext text/x-wiki {{Калып:Төбәк тематик атналыгы башлыгы}} '''«Антигуа һәм Барбуда атналыгы»''' — {{Байрак|Антигуа һәм Барбуда}} [[Антигуа һәм Барбуда]], төбәк халкы, мәдәнияте һәм тарихы турында мәкаләләр язу өчен төзелгән «[[Википедия:Проект:Төбәк тематик атналыгы|Төбәк тематик атналыгы]]» проектының өлеше. Шулай ук Антигуа һәм Барбуда турында булган мәкаләләрне яхшырту планлаштырыла. Антигуа һәм Барбуда атналыгы бу төбәк турындагы мәкаләләр буенча бушлыкларны тутырырга тиеш. Атна кысаларында Антигуа һәм Барбуда һәм Антигуа һәм Барбуда мәдәнияте белән бәйле мәкаләләр булдырылачак һәм яхшыртылачак. '''Вакыт:''' 15 — 31 октябрь 2024 '''Кыйбла:''' [[:en:Main_Page|инглиз]] Википедиясендә Антигуа һәм Барбуда турында татар Википедиясенә караганда күпкә күбрәк мәгълүмат бар. == Нәтиҗә == 7 төзелгән һәм 0 яхшыртылган мәкалә, 0 калып, 0 рәсем. == Бүләкләр == === Антигуа һәм Барбуда ордены === {| style="border: 3px solid {{{border|#B8678D}}}; background-color: {{{color|#8BCFF9}}};" | rowspan="2" valign="middle" |[[Файл:BoNM_-_Antigua_and_Barbuda.svg|безрамки|140x140пкс]] | style="font-size: 175%; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" |'''<big><span style="color:#B8678D">Антигуа һәм Барбуда ордены</span></big>''' |- | style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" |{{Байрак|Антигуа һәм Барбуда|зурлык=22}} <span style="color:#B8678D">'''Антигуа һәм Барбуда атналыгы'''</span> кысаларында «[[Википедия:Проект:Төбәк тематик атналыгы|Төбәк тематик атналыгы]]» проектында '''актив катнашканы''' өчен. <small>''[[Кулланучы:Bumın qahan|Bumın qahan]]''</small> |} === Проекттан рәхмәт === Бер атна эчендә бер яки берничә мәкалә язган катнашучыларның фикер алышу битләрендә атна тәмамлангач, проектның шәхси рәхмәте белдереләчәк. {| style="{{float left}} width:430px; background-color:LightGoldenrodYellow; border: 3px solid Red; text-align: center;" | rowspan="2" |[[Файл:Coat_of_arms_of_Antigua_and_Barbuda.svg|безрамки|104x104пкс]] | height="20px" style="border-bottom: 1px solid #000; font-size:8pt;" |<big><font color="MidnightBlue">'''«[[Википедия:Проект:Төбәк тематик атналыгы|Төбәк тематик атналыгы]]» проектыннан рәхмәт'''</font></big> |- | align="left" style="font-size:9pt;padding:4pt;line-height:1.25em" |<small>{{Байрак|Антигуа һәм Барбуда}} '''Антигуа һәм Барбуда атналыгы кысаларында катнашу өчен'''. — [[Кулланучы:Bumın qahan|Bumın qahan]]</small> |} == Статистика == '''Зинһар, кертем мәгълүматларын яңартырга онытмагыз.''' {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !Кулланучы ! class="unsortable" |Яңа мәкаләләр ! class="unsortable" |Тулыландырылган мәкаләләр !Мәкаләләрнең гомуми саны ! class="unsortable" |Башка (сурәтләр, калыплар) |- |[[Кулланучы:Bumın qahan|<bdi>Bumın qahan</bdi>]] |[[Mari-Elena Con]], [[Ceyms Karlayl]], [[Boldwin Spenser]], [[Berkli (fort)]], [[Sent-Cons]] | |5 | |- |[[Кулланучы:Il Nur|<bdi>Il Nur</bdi>]] |[[Антигуаның Америка университеты]], [[Барбуда]] | |2 | |} == Ясарга кирәк == Түбәндәге исемлектәге мәкаләләрдән тыш, төбәк белән бәйле теләсә нинди әйберләр турында яза аласыз. === Шәхесләр === * [[Элена-Мари Джон]] [[:en:Marie-Elena_John|en]] * [[Джоанна Хиллхаус]] [[:en:Joanne_C._Hillhouse|en]] * [[Джеймс Карлайл]] [[:en:James_Carlisle|en]] * [[Болдуин Спенсер]] [[:en:Baldwin_Spencer_(politician)|en]] * [[Лестер Бөрд]] [[:en:Lester_Bird|en]] === География === * [[Сент-Джонс]] [[:en:St._John's,_Antigua_and_Barbuda|en]] * [[Барбуда]] [[:en:Barbuda|en]] * [[Кодрингтон (шәһәр)]] [[:en:Codrington,_Barbuda|en]] === Мәгариф === * [[Антигуа Америка университеты]] [[:en:American_University_of_Antigua|en]] mp0xsdbicxy53lg949b512tz4g530ff 0 860287 6062597 6000542 2026-10-11T07:35:07Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062597 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{Музей |исем = Нефть музее |файл = Нефт_ь_музее_Шөгер.jpg |зурлык = 200px |язу = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = RU |CoordScale = |нигезләнгән = 2015 |урын = 423282 [[Татарстан Республикасы|ТР]], [[Лениногорск районы]], [[Шөгер]], {{comment|Завод|Заводская}} ур., 7. |директор = Фәнис Миншаһит улы Галимов<ref name=":0" /> |сылтама = [https://muzneft.tatneft.ru muzneft.tatneft.ru] |викиҗыентык = }} {{Портал|Мәдәният}} {{External media |рәсем1=[https://шугурово.рф/muzej-nefti-v-shugurovo/?ysclid=m2al76h8il765801670 Музейдан фотосурәтләр].}} {{External media |рәсем1=[https://protatarstan.ru/news/vechnoe/muzey-nefti-v-shugurovo?ysclid=m2akcvtey319782497 Музейдан фотосурәтләр (икенче чыганакта)].}} '''Нефть музее''' ({{lang-ru|Музей нефти в Шугурово}}, {{lang-en|Shugurovo Oil Museum}}) ― [[Татарстан]]ның [[Лениногорск районы]] [[Шөгер]] авылында (1950―2004 елларда [[штб]]) урнашкан мәдәният оешмасы ([[музей]]). Татарстан Республикасының беренче нефть тармагы предприятиесе тарихы белән таныштыра. Музей ― сәнәгать мирасы һәйкәле<ref>[https://kazan.aif.ru/society/details/v_tatarstane_otkrylsya_muzey_nefti?ysclid=m2ald6lecw213178792 В Татарстане открылся музей нефти.] АиФ Казань, 24.08.2015{{ref-ru}}</ref>. == Тарих == 2015 елда [[Татнефть|«Татнефть»]] компаниясе тарафыннан [[Лениногорск]] шәһәре [[Нефть музее (Лениногорск)|Нефть музее]] филиалы буларак нигез салынган. Беренче нефть музее 1968 елның 1 октябрендә «Лениногорскнефть» нефть-газ чыгару идарәсе инициативасы белән оештырылган булган. Татарстанның [[нефть]] тармагы үсешенә зур өлеш керткән, төбәкнең беренче нефть сәнәгате тармагы предприятиесе булган Шөгер нефть-битум заводы (1877 елда ачылган) урынында ачык һавада нефть музее төзелгән<ref>''Ирек Насыров, Эльвира Гильманова''. [https://шугурово.рф/shugurovskij-neftebitumnyj-zavod-muzej/ Шугуровский нефтебитумный завод станет музеем.] {{Deadlink|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} шугурово.рф, 19.08.2015{{ref-ru}}</ref>. 2009 елда рентабельле булмавын һәм начар техник халәтен исәпкә алып, заводны консервациягә ябалар. Дүрт елдан соң предприятиене бетерү турында карар кабул ителә. «Татнефть» җитәкчелеге җирле халыкның 140 ел буе эшләгән заводны саклап калу инициативасын хуплаган. 2015 елның 21 августында биредә Нефть музее ачылган<ref name=":0">[https://protatarstan.ru/news/vechnoe/muzey-nefti-v-shugurovo?ysclid=m2akcvtey319782497 Что спрятано в недрах Шандор-тау: музей нефти в Шугурово.] [[Татарстан (журнал)|«Татарстан»]], 04.02.2020{{ref-ru}}</ref>. == Тасвирлама == Музейга килүчеләр алдында куәтле тарихи катлам ачыла: штольня, битум эретү, нефть куу цехлары, нефть технологияләре тарихы паркы һәм остаханәләр. Бер объекттан икенчесенә сәяхәт иткәндә, экскурсиягә килүчеләр {{comment|«тау сумаласы»|Битум}} турында беренче язма мәгълүмат алудан башлап, нефть―битум продукциясенең киң спектрын чыгару тарихын белә ала. Музей экспонатлары Татарстан җире нефте турында беренче язмача телгә алынудан ([[1637 ел]]) безнең көннәргә кадәр чорны үз эченә ала<ref>[https://школьныйтуризмроссии.рф/routes/detail/?ELEMENT_ID=1934 По следам первооткрывателей нефти Татарии.] школьныйтуризмроссии.рф{{ref-ru}}</ref>. Музейның төп экспонаты булып сакланган {{comment|мохит|среда}} тора. Музей нефть эшкәртү сәнәгате барлыкка килгән чорны тирәнтен аңларга һәм тоярга мөмкинлек бирә<ref>[https://afisha7.ru/leninogorsk/muzei-i-galerei/60258pl Музей нефти (с. Шугурово).]{{Deadlink|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Музеи и галереи в Лениногорске{{ref-ru}}</ref>. Музей комплексында элеккеге оператор бүлмәсендә урнашкан завод тарихы музее бар. Анда бу төбәктә беренче эре сәнәгать предприятиесенең барлыкка килү һәм үсеш тарихы турында сөйләүче экспозицияләр урнашкан. Музейга килүчеләрне [[Битумнар|битум]] (гудрон) заводы оештырылганда аның хуҗасы булган [[маҗарлар|маҗар]] чыгышлы [[Америка]] эшкуары Ласло Шандор (''László Fülöp Sándor''; 1815/1817 ― 1894 елның 7 октябре) үзенең эш өстәле артында каршы ала. 16 гектарга якын территориядә, Шандор-тау итәгендә, [[Чишмә елгасы]] уң кушылдыгы Урман Чишмәсе ярында ул ярымкустар битум заводы төзегән. 1881 елда әлеге битум заводын арзанга сатып җибәреп, ул биредән киткән<ref>[https://vk.com/wall-54852258_52849 Нефтебитумный завод в Шугурах.] Типичное Шугурово, 16.10.2020</ref>. Музейда заводның эш зонасы гына түгел, эшчеләрнең көнкүреше, алар яшәгән йортлар да торгызылган. [[Бөек Ватан сугышы|Сугышка]] Шөгер битум заводыннан 180 кеше киткән. Аларның өчесе [[Советлар Союзы Герое]] исеменә лаек булган ([[Ислам Халиков]], [[Ибраһим Мурзин|Ибрай Мурзин]], [[Самат Садриев]]). Музейда аларның портретлары эленгән һәм биографияләре бирелгән. Музейда җимерелү булган шахтадан чыгу буенча уен формасында {{Тәрҗемә ителмәгән 5|Квест|квест|d|Q23916}} үтәргә мөмкин<ref>[https://шугурово.рф/muzej-nefti-v-shugurovo/?ysclid=m2al76h8il765801670 Музей нефти в Шугурово.] шугурово.рф. 22.08.2015</ref>. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://inde.io/article/89651-malenkaya-shveytsariya-vskrytaya-shtolnya-i-neftekachalki-chto-vy-uvidite-v-muzee-nefti-v-shugurovo Путешествия и туризм в Татарстане: музей нефти в Шугурово.] Инде * [https://store.tatneft.tatar/cultural/muzei/muzey-nefti-s-shugurovo/?lang=ru Музей нефти (с. Шугурово)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241112003926/https://store.tatneft.tatar/cultural/muzei/muzey-nefti-s-shugurovo/?lang=ru |date=2024-11-12 }} * [https://muzneft.tatneft.ru/ Музей сайты] * [https://muzneft.tatneft.ru/videogalereya/muzey-nefti-s-shugurovo/?lang=ru&ysclid=m2ajxbp2ep174893868 Музей нефти ПАО Татнефть (с. Шугурово), Видео, 1:59] {{Тышкы сылтамалар}}{{Татарстан музейлары}} [[Төркем:Әлифба буенча музейлар]] [[Төркем:Лениногорск районы музейлары]] [[Төркем:Туган якны өйрәнү музейлары]] [[Төркем:Ачык һава астында музейлар]] [[Төркем:Техник музейлар]] [[Төркем:Татнефть]] sv61htv0owrwnl613iuluj503l3b82d 0 861202 6062582 4410635 2026-10-10T23:00:12Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062582 wikitext text/x-wiki {{Шәхес | исем = Мансур Закиров | рәсем = М.С.Закиров.jpg | рәсем_зурлыгы = 200px | alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--> | рәсем язуы = | тулы исем = Мансур Салих улы Закиров | һөнәр = рәссам | туу датасы = 25.11.1937 | туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], {{туу җире| Шөгер районы |Лениногорск районында}}, [[Яңа Шөгер]] | гражданлык = {{байрак|СССР}} [[СССР]]<br/> {{байрак|Россия}} [[РФ]] | милләт = татар | үлем датасы = | үлем җире = | әти = Мөхәммәтсалих Мөхәммәтзакир улы | әни = Мөкәрәмә Минсәиф кызы | ир = | хатын = Роза Әлмөхәмәт кызы | балалар = Илдар, Лилия | бүләк һәм премияләр = [[Файл:Заслуженный работник РТ.jpg|20px| ТР атказанган сәнгать эшлеклесе]]{{«Мәдәнияттәге казанышлары өчен» билгесе (Татарстан)}} | сайт = [https://mansurzakirov.ru/ Mansur Zakirov] | башка мәгълүмат = }} ''Бу [[Шөгер]] рәссамы турында мәкалә, [[Пермь]] рәссамы турында [[Мансур Закиров (1968)|моннан]] укыгыз'' {{фш|Закиров}} '''Мансур Закиров''', Мансур Салих (''Мөхәммәтсалих''<ref name=":1" />) улы Закиров (''Мансур Салихович Закиров; [[1937 ел]]ның [[25 ноябрь|25 ноябре]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Шөгер районы]], [[Яңа Шөгер]]'') ― рәссам, [[Татарстан Рәссамнар берлеге|Татарстан]] (1998) һәм Россия (2014) Рәссамнар берлекләре әгъзасы. [[Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе]], ТР мәдәният министрлыгының «Мәдәнияттәге казанышлар өчен» билгесе иясе, [[Шамил Бикчурин премиясе |Шамил Бикчурин исемендәге премия]] лауреаты (2005)<ref name=":0" />. == Тәрҗемәи хәле == 1937 елның 25 ноябрендә Татарстан АССР [[Шөгер районы |Шөгер]] (1959 елдан [[Лениногорск районы |Лениногорск]]) районы<ref>[http://www.ite.antat.ru/articles/punkt_n/n_213.shtml Новое Шугурово (Яңа Шөгер).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220321113337/http://www.ite.antat.ru/articles/punkt_n/n_213.shtml |date=2022-03-21 }} Институт Татарской Энциклопедии</ref> [[Яңа Шөгер]] авылында колхозчы гаиләсендә туган. [[Бөек Ватан сугышы|Сугыш]] башланганда аңа 4 яшь булган. Әнисе Мөкәрәмә Минсәиф кызы (1912―1991). Әтисе Мөхәммәтсалих Мөхәммәтзакир улы (1906―1969), сугышка китеп, 1943 елда яраланып кайткан, хисапчы, тулай торак коменданты, колхоз умартачысы булып эшләгән. Гаиләдә бертуганнары: абыйсы Сабит, Халидә, Әнәс<ref name=":0">[https://mansurzakirov.ru/биография-художника/ Mansur Zakirov, биография художника.]</ref>. Авылдан өч чакрым ераклыктагы [[Шөгер районы]] үзәге [[Шөгер]] бистәсе (1950―2004 елларда [[штб]], 2004 елдан [[авыл]], 1959 елдан Лениногорск районында<ref>[http://www.ite.antat.ru/articles/punkt_sh/sh_053.shtml Шугурово (Шөгер).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240414141016/http://ite.antat.ru/articles/punkt_sh/sh_053.shtml |date=2024-04-14 }} Институт Татарской Энциклопедии</ref>) урта мәктәбендә укыган. Мәктәпне тәмамлагач (1957), 1957―1960 елларда Мансур Төркестан хәрби округы территориясенә [[Эшче-крестьян Кызыл Армиясе|Совет Армиясе]] сафларына алына. Анда ул радиотелеграфистлар курсын, полк мәктәбен тәмамлап, беренче класслы радист, аннары радиостанция башлыгы булып хезмәт иткән<ref name=":1">''Горюнова Н. М''. [https://mansurzakirov.ru/художник-очарованный-чукоткой/ Художник, очарованный Чукоткой (очерк)]</ref>. Офицерлар йорты каршындагы альпинистлар төркеменә язылып, алар белән, радист буларак, өч тапкыр [[Памир]]дагы Чимган тавына, 3800 метр биеклеккә күтәрелгән. Өлкән сержант дәрәҗәсендә [[армия|хәрби хезмәтне]] тәмамлагач, имтиханнар биреп, Ташкент сынлы сәнгать-театр училищесына укырга кергән. Әмма әти-әнисе чакыруы буенча, туган ягына кайтып, Шөгер нефть-битум заводына<ref>''Ирек Насыров, Эльвира Гильманова''. [https://шугурово.рф/shugurovskij-neftebitumnyj-zavod-muzej/ Шугуровский нефтебитумный завод станет музеем.] {{Deadlink|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} шугурово.рф, 19.08.2015{{ref-ru}}</ref> рәссам-бизәүче булып урнашкан. 1961―1966 елларда [[Лениногорск музыка-сәнгать педагогика көллияте |Лениногорск музыка-сынлы сәнгать педагогика училищесының]] графика бүлегендә укыган (педагоглар [[Мәснәви Хәертдинов |М. Х. Хәертдинов]], Д. К. Садретдинов). Буш сәгатьләрендә һәм төнлә Лениногорск телевидениесендә оформитель булып эшләгән. Бер ел мәктәптә укыткан. 1967 елда, гаиләсенең тормыш хәлен яхшыртырга теләп, Ерак Төньякка, [[Чукотка автономияле округы]] [[Билибино]] шәһәре янындагы {{Тәрҗемә ителмәгән 5| Билибино атом электростанциясе| АЭС| d| Q1739361}} төзелешенә киткән<ref name=":1" />. [[Магадан]]га барып җитеп, «Северовостокзолото» алтын табу компаниясенә (1957 елда оештырылган) караган геологик разведка партиясендә радист-техник булып эшли башлаган. Чукотка автономияле округы Ивылтин районы {{Тәрҗемә ителмәгән 5| Озерный (Чукотка)| Озёрный|d|Q2737009}} бистәсенә күчеп, Эгвекинот район электр станциясендә рәссам-оформитель булып эшләгән, гаиләсен дә Татарстаннан үз янына чакырып алган (Себердә барлыгы 20 ел яшәгәннәр). 1977 елда Чукотканың [[Анадырь]] шәһәренә күченгәннәр. Туган якларга өч елга бер (ярты елга) ялга кайтып йөргәннәр. 1985 елда бөтенләйгә [[Яр Чаллы]]га гаиләсе белән күченеп кайткан (1987 елда, гаиләсен Чаллыда калдырып, янә Себергә чыгып киткән). 1989 елдан, әнисен тәрбияләү өчен, Лениногорск районы Яңа Шөгер авылына кайтып яши башлаган<ref name=":1" />. == Иҗаты == {{External media |рәсем1=[https://art-most.com/all_pictures/?swoof=1&pa_artists=zakirov-mansur Картиналары].}} Рәссамның гаҗәеп тормышы Шөгердә башланып төньякка алып килә, аннан туган якларга кайтара. Бәлки шуңа аның рәсемнәрендә тундра гаҗәеп җылы һәм җанлы булып күренә<ref>[https://muzeilens.ru/item/1383426?ysclid=m51b25ghef754141008 Шушма ярлары романтигы 85 яшендә рәсем ясый.] Лениногорский краеведческий музей РТ, 15.11.2022</ref>. Әнисенең [[Мәскәү]]дә яшәгән энесе Мөстәкыйм абыйсы кунакка кайтканда, аның рәсем ясавын кызыксынып күзәтеп, аннан өйрәнеп, үзе дә рәсем ясый башлаган. Әйләнә-тирә дөньяның матурлыгы булачак рәссамда кечкенәдән үк табигатькә мәхәббәт һәм аны гәүдәләндерү теләге тәрбияли. Себердә геологлар белән эшләгәндә, кырыс табигатьне күзәтә, кесәсендә гел каләм, блокнот йөртә, ошаган урыннарның эскизларын төшерә, ял көннәрендә пленэрга чыгып йөри. Пейзажлар ясарга ярата<ref name=":1" />. [[Ел фасыллары]]ның һәркайсына: язга, кышка, җәйгә, көзгә багышланган әсәрләре шактый. Себердәге тауларны, янартауларны, сулык, бозлыкларны, салкын һавалы, томанлы, көчле буранлы мохитне теләп сурәтләгән. 1975 елда [[Врангель утравы|Врангель утравына]] барып, бер ай андагы үзгә матурлыкны эскизларында сурәтләгән. 1977 елда Анадырьга күченгәч, рәссамнар белән күбрәк аралаша, төрле күргәзмәләрдә катнаша башлаган. 1982 елда Анадырьда беренче шәхси күргәзмәсен ачкан<ref>[https://vk.com/wall-35678318_1967?ysclid=m51axr8gd5882327505 Знаменитые земляки. Закиров Мансур.] Лениногорский краеведческий музей Вконтакте, 22.10.2020</ref>. 1985 елда [[Владивосток]]та ачылган «Совет Ерак Көнчыгышы» төбәкара күмәк күргәзмәсенә чакырылган. 1987 елда Себергә әйләнеп кайткач, Анадырьдагы рәссамнар белән берлектә ачылган күргәзмәләрдә катнашкан. Бу чорда картиналары еш сатып алынган<ref name=":1" />. [[Себер]]дә ясаган кайбер картиналары: «В Заливе Креста» (1975), «Весенняя тундра» (1975), «Анадырь. Туман над заливом» (1976), «Будни оленеводов» (1976), «Ванкаремский маяк» (1976), «Навигация» (1980), «Северная метеостанция» (1980), «Северный поселок» (1982), «Ванкаремские рыбаки» (1985), «Дыхание Севера» (1989) һ.б<ref name=":1" />. Шөгер ягына күчеп кайткач, [[Татарстан]]ның көньяк-көнчыгыш (нефть) регионы рәссамнары белән хезмәттәшлектә булган. Әсәрләрен 1991, 2003, 2008, 2018 елларда оештырылган «Зур Идел» төбәкара күргәзмәләре өчен сайлап алганнар<ref name=":1" />. [[Яңа Шөгер]]дә ясаган кайбер картиналары: «Осень. Туман», 2011; «Зимняя деревня», 2010; «Весенний снег», 2011. «Иней. Холодное утро», 2011; «Весна пришла», 2011; «Весна. Оттепель», 2012; «Пейзаж с мечетью», 2012; «Зимний мотив», 2013; «Балок рыбацкий», 2000; «Чукотка. Ожидание», 2006; «Последний перевал», 2001; «Летняя погода», 2006 һ.б<ref name=":1" />. Картиналары [[Әлмәт картиналар галереясы]], [[«Казан» милли-мәдәни үзәге]], Анадырь туган якны өйрәнү музее, Владимир-Суздаль дәүләт музей-тыюлыгы һ.б. музейлар өчен сатып алынган. Кайбер хезмәтләре төрле дәүләтләрдә, [[Канада]]да, [[Югославия]]дә, [[Германия]]дә, [[Италия]]дә, хәтта [[Аляска|Аляскада]] да ([[АКШ]]) рәсем сәнгатен яратучыларның шәхси коллекцияләрендә бар<ref>[https://art-most.com/product-detail/zakirov-mansur/?ysclid=m51at73soo765163951 Закиров Мансур]. art-most.com{{ref-ru}}</ref>. == Бүләкләре, мактаулы исемнәре == * [[Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе]] * [[Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы]]ның «Мәдәнияттәге казанышлары өчен» күкрәк билгесе * 2005 – [[Шамил Бикчурин премиясе]] – ''Лениногорскиның 50 еллыгына багышланган «Город, рождённый нефтью» сәнгать күргәзмәсендә актив катнашканы, туган төбәкнең матурлыгын данлаучы әсәрләре өчен'' == Шәхси тормышы == 1963 елда өйләнгән. Хатыны Роза Әлмөхәмәт кызы Бәширова (2013 елда вафат), укытучы, шигырьләр язган. Улы Илдар (18.05.1964, Шөгердә туган), Лениногорскида рәссамга укыган, яхшы ясый, агачтан кул эшләнмәләре дә уя, хәзер башка һөнәрне сайлаган. Кызы Лилия (17.04.1971, Озерныйда туган), [[Яр Чаллы дәүләт педагогика университеты|Яр Чаллы дәүләт педагогика институтының]] физика-математика факультетын тәмамлаган, хәзерге хезмәте төзелеш өлкәсе белән бәйле. Илдарның улы Эмиль дизайнерлыкка укыган<ref name=":1" />. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == ;Мәкаләләр * ''Сафарова Р''. Пейзажи с Чукотки. «Заветы Ильича», 1996. * ''Расиха Фәизова''. Шөгер рәссамы. [[«Шәһри Казан» газетасы|«Шәһри Казан»]], 28.08.2012. * ''Зилә Нигъмәтуллина''. Яңа Шөгер остасы. [[«Мәдәни Җомга» газетасы|«Мәдәни җомга»]], 13.12.2024, № 49 (1516), 12-13нче бит. == Сылтамалар == * ''Горюнова Н. М''. [https://mansurzakirov.ru/художник-очарованный-чукоткой/ Художник, очарованный Чукоткой (очерк){{ref-ru}}] * [https://mansurzakirov.ru/ Mansur Zakirov] (сайт авторның төрле елларда башкарылган эшләре белән танышу өчен булдырылган) {{Тышкы сылтамалар}} {{DEFAULTSORT:Закиров, Мансур}} [[Төркем:Әлифба буенча рәссамнар]] [[Төркем:Татар рәссамнары]] [[Төркем:Татарстан рәссамнары]] [[Төркем:Лениногорск педагогика көллиятен тәмамлаучылар]] [[Төркем:Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклеләре]] [[Төркем:«Мәдәнияттәге казанышлар өчен» билгесе (Татарстан) белән бүләкләнүчеләр]] [[Төркем:Шамил Бикчурин премиясе лауреатлары]] lvdo267t3ywtab3ryzv6mq8zvsjqyf1 0 1491933 6062577 6037337 2026-10-10T21:16:10Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062577 wikitext text/x-wiki {{мәгълүмати исемлек}} Бу исемлектә [[Ватан алдындагы казанышлар өчен ордены|«Ватан алдындагы казанышлар өчен» орденының]] дүрт дәрәҗәсенә дә ия затлар бирелә. Әлеге мизгездә болар 110 (96 [[ир-ат]], 14 [[хатын-кыз]]). === Кораллы көчләр вәкиле кавалерлары === {{notice|Монда кергән вәкилләрнең кайбер бүләкләре хәрби яки иминлек саклау хезмәтләре өчен "''кылычлы''" булу сәбәпле, махсус эзләп алынасы һәм кул белән тутырыласы.}} === Кораллы көчләр вәкиле булмаган кавалерлар === {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз. Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q18080431. ?item wdt:P166 wd:Q18080429. ?item wdt:P166 wd:Q18080427. ?item wdt:P166 wd:Q18080423 } |section= |sort=label |columns=number:#,p18:сурәт,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p108,p373:медиа,p570 |thumb_size = 100}} {| class='wikitable sortable' ! # ! сурәт ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! уку йорты ! һөнәр төре ! эш урыны ! медиа ! үлем датасы |- | style='text-align:right'| 1 | [[Файл:Alexander Baranov.jpg|center|128px]] | [[Александр Баранов (педиатр)|Александр Баранов]] | data-sort-value="1941" | 1941-07-15 | ''[[:d:Q19810894|Арзаматово]]'' | [[Казан дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q1919436|педиатр]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | [[:commons:Category:Alexander Alexandrovich Baranov|Alexander Alexandrovich Baranov]] | |- | style='text-align:right'| 2 | [[Файл:Meeting with permanent members of the Security Council (cropped).jpg|center|128px]] | [[Александр Бортников]] | data-sort-value="1951" | 1951-11-15 | [[Пермь]] | ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]''<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | [[:commons:Category:Alexander Vasilyevich Bortnikov|Alexander Vasilyevich Bortnikov]] | |- | style='text-align:right'| 3 | [[Файл:Aleksandr Sergeyevich Dzasokhov (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2624267|Александр Дзасохов]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-04-03 | [[Владикавказ]] | ''[[:d:Q4412485|Төньяк Кавказ таучылык-металлургия институты]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | [[:commons:Category:Alexander Dzasokhov|Alexander Dzasokhov]] | |- | style='text-align:right'| 4 | [[Файл:Alexander Zhukov 2018-07-12.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q57735|Александр Жуков]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-01 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q49126|Һарвард эшмәкәрлек мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Alexander Zhukov|Alexander Zhukov]] | |- | style='text-align:right'| 5 | [[Файл:Alexander Maslyakov (2021-09-17) 05 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q54977|Александр Масляков]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-11-24 | [[Екатеринбург]] | ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]'' | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]'' | [[КВН]]<br/>''[[:d:Q4053893|Әйдәгез әле, кызлар!]]''<br/>''[[:d:Q4053894|Әйдәгез әле, егетләр!]]''<br/>''[[:d:Q4109863|Весёлые ребята]]''<br/>''[[:d:Q4028659|12 нче кат]]''<br/>''[[:d:Q70620928|Алло, талантларны эзлибез!]]''<br/>''[[:d:Q4238090|Кызыл канәфер (фестиваль)]]''<br/>''[[:d:Q2445097|Ел җыры]]''<br/>''[[:d:Q497935|Что? Где? Когда?]]''<br/>''[[:d:Q2026107|Дан минуты]]''<br/>''[[:d:Q4139139|ССРБ Яшьләр һәм балалар өчен телепрограммалар баш редакциясе]]''<br/>''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]'' | [[:commons:Category:Alexander Maslyakov|Alexander Maslyakov]] | data-sort-value="2024" | 2024-09-08 |- | style='text-align:right'| 6 | [[Файл:Скринский Александр Николаевич.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q709201|Александр Скринский]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-15 | [[Ырынбур]] | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q1063329|РФА СБ Төш физикасы институты]]'' | [[:commons:Category:Alexander Skrinsky|Alexander Skrinsky]] | |- | style='text-align:right'| 7 | [[Файл:Alexander Chubarian 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4517378|Александр Чубарьян]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-10-14 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201452|РФА гомуми тарих институты]]'' | [[:commons:Category:Alexander Oganovich Chubarian|Alexander Oganovich Chubarian]] | |- | style='text-align:right'| 8 | [[Файл:2019-11-18 Aleksandr Shokhin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4526318|Александр Шохин]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-12-25 | [[Савинский (Архангельск өлкәсе)|Савинский]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>''[[:d:Q1969986|Россия сәнәгатькәрләр һәм эшмәкәрләр берлеге]]'' | [[:commons:Category:Aleksandr Shokhin|Aleksandr Shokhin]] | |- | style='text-align:right'| 9 | [[Файл:Alexey Gordeyev (2019-03-13).jpg|center|128px]] | [[Алексей Гордеев]] | data-sort-value="1955" | 1955-02-28 | [[Франкфурт-ам-Одер]] | ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]'' | | [[:commons:Category:Alexey Gordeyev|Alexey Gordeyev]] | |- | style='text-align:right'| 10 | [[Файл:Alisa Freindlich 8 December 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q271630|Алиса Фрейндлих]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-12-08 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q13360094|Александр Островский исемендәге Ленинград театр институты]]''<br/>''[[:d:Q4483553|239нчы санлы физика-математика лицее]]'' | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q222344|кинооператор]]'' | | [[:commons:Category:Alisa Freindlich|Alisa Freindlich]] | |- | style='text-align:right'| 11 | [[Файл:Анатолий Торкунов (15-06-2023) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Анатолий Торкунов]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-26 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | [[:commons:Category:Anatoly Torkunov|Anatoly Torkunov]] | |- | style='text-align:right'| 12 | [[Файл:Andrei Kostin 2012.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q4235374|Андрей Костин]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-09-21 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | ''[[:d:Q1549389|ВТБ банкы]]''<br/>''[[:d:Q1959942|ССРБ Чит ил эшләре министрлыгы]]'' | [[:commons:Category:Andrei Kostin|Andrei Kostin]] | |- | style='text-align:right'| 13 | [[Файл:BGromov.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q504137|Борис Громов]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-11-07 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q14404494|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академия]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | [[:commons:Category:Boris Gromov|Boris Gromov]] | |- | style='text-align:right'| 14 | [[Файл:Boris Eifman 2026.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q893688|Борис Эйфман]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-07-22<br/>1949 | [[Рубцовск]] | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | ''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q805253|балетмейстер]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]'' | | [[:commons:Category:Boris Eifman|Boris Eifman]] | |- | style='text-align:right'| 15 | [[Файл:Валентина Матвиенко (17-03-2025) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Валентина Матвиенко]] | data-sort-value="1949" | 1949-04-07 | [[Шепетивка]] | ''[[:d:Q4407665|Санкт-Петербург дәүләт химия-фармацевтика университеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]] | ''[[:d:Q4379628|провизор]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[губернатор]] | [[Федерация Советы]] | [[:commons:Category:Valentina Matviyenko|Valentina Matviyenko]] | |- | style='text-align:right'| 16 | [[Файл:1st meeting of 8th State Duma 07.jpg|center|128px]] | [[Валентина Терешкова]] | data-sort-value="1937" | 1937-03-06 | ''[[:d:Q1132498|Олы Масленниково]]'' | ''[[:d:Q1934904|Николай Жуковский исемендәге Хәрби-һава инженерия академиясе]]'' | [[Галәмче|космонавт]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[офицер]] | ''[[:d:Q4538916|Ярославль шиналар заводы]]''<br/>''[[:d:Q4239585|Кызыл Перекоп комбинаты]]''<br/>''[[:d:Q269668|Восток-6]]''<br/>[[ССРБ Югары Шурасы]]<br/>''[[:d:Q1643162|ССРБ Югары Советының Президиумы]]''<br/>''[[:d:Q3849241|Бөтенсоюз чит илләр белән мәдәни элемтәләр җәмгыяте]]''<br/>''[[:d:Q4538835|Ярославль өлкә думасы]]''<br/>[[Россия Дәүләт думасы|Россия Федерациясе Федераль мәҗлесенең Дәүләт думасы]] | [[:commons:Category:Valentina Tereshkova|Valentina Tereshkova]] | |- | style='text-align:right'| 17 | [[Файл:Valery Zorkin official portrait.png|center|128px]] | ''[[:d:Q506261|Валерий Зорькин]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-02-18 | [[Константиновка (Октябрь районы)]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q584759|Россия Федерациясе Конституцион Мәхкәмәсе]]'' | [[:commons:Category:Valery Zorkin|Valery Zorkin]] | |- | style='text-align:right'| 18 | [[Файл:Valery Kozlov 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4226696|Валерий Козлов]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-01 | ''[[:d:Q4235623|Рязань өлкәсе Михайловский районы Костыли авылы]]'' | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q6102478|Россия фәннәр академиясе хәбәрләре. Математика сериясе]]''<br/>''[[:d:Q2421092|"Квант" журналы]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Valery Kozlov (mathematician)|Valery Kozlov (mathematician)]] | |- | style='text-align:right'| 19 | [[Файл:Valeriy Fokin TASS Moscow 03-2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4491327|Валерий Фокин]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-02-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]'' | ''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]'' | ''[[:d:Q1979285|«Современник» театры]]'' | [[:commons:Category:Valery Fokin|Valery Fokin]] | |- | style='text-align:right'| 20 | [[Файл:Vagit Alekperov2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q451455|Вахит Галиәкбәров]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-01 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q724207|Азәрбайҗан дәүләт нефть һәм сәнәгать академиясе]]'' | [[эшкуар]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | [[:commons:Category:Vahid Alakbarov|Vahid Alakbarov]] | |- | style='text-align:right'| 21 | [[Файл:YakovlevVF.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2559418|Вениамин Яковлев]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-02-12 | [[Петухово (Курган өлкәсе)|Петухово]] | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]] | ''[[:d:Q4201505|Кануннамә һәм чагыштырма хокук белеме институты]]'' | [[:commons:Category:Veniamin Yakovlev|Veniamin Yakovlev]] | data-sort-value="2018" | 2018-07-24 |- | style='text-align:right'| 22 | [[Файл:Viktor Zubkov (2019-06-02) 02 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Виктор Зубков (1941)|Виктор Зубков]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-15 | ''[[:d:Q2598374|Свердловск өлкәсенең Кушва районындагы юкка чыккан Арбат бистәсе]]'' | ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Газпром]] | [[:commons:Category:Viktor Zubkov|Viktor Zubkov]] | |- | style='text-align:right'| 23 | [[Файл:Савиных Виктор Петрович (cropped).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q431006|Виктор Савиных]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-07 | [[Березкины]] | [[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]] | [[Галәмче|космонавт]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q15895020|авиация инженеры]]''<br/>''[[:d:Q432425|бортинженер]]''<br/>[[инженер]] | ''[[:d:Q763402|Энергия]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]] | [[:commons:Category:Viktor Savinykh|Viktor Savinykh]] | |- | style='text-align:right'| 24 | [[Файл:Садовничий Виктор Антонович - ректор МГУ.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2622956|Виктор Садовничий]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-04-03 | ''[[:d:Q4238883|Краснопавливка]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Viktor Sadovnichiy|Viktor Sadovnichiy]] | |- | style='text-align:right'| 25 | [[Файл:ЧЕРНОМЫРДИН Виктор Степанович.jpg|center|128px]] | [[Виктор Черномырдин]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-09 | ''[[:d:Q2458112|Кара Отрог]]'' | ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304088|Мәскәү дәүләт ачык университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | [[:commons:Category:Viktor Chernomyrdin|Viktor Chernomyrdin]] | data-sort-value="2010" | 2010-11-03 |- | style='text-align:right'| 26 | [[Файл:World association of Russian press talk (2014-12-25) 06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4197397|Виталий Игнатенко]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-04-19 | [[Сочи]] | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | [[:commons:Category:Vitaly Ignatenko|Vitaly Ignatenko]] | |- | style='text-align:right'| 27 | [[Файл:Vitaly Smirnov 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4424623|Виталий Смирнов]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-02-14 | [[Хабарау|Хабаровск]] | ''[[:d:Q4398072|Россия дәүләт физкультура, спорт, яшьләр һәм туризм университеты]]'' | ''[[:d:Q26481809|спорт эшлеклесе]]'' | | [[:commons:Category:Vitaly Smirnov|Vitaly Smirnov]] | |- | style='text-align:right'| 28 | [[Файл:AndreevVA.jpg|center|128px]] | [[Владимир Андреев (1930)|Владимир Андреев]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-27 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]'' | ''[[:d:Q1970338|М. Н. Ермолов ис. Мәскәү драма театры]]''<br/>''[[:d:Q1369676|Мәскәүнең Кече театры]]''<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | [[:commons:Category:Vladimir Andreev|Vladimir Andreev]] | data-sort-value="2020" | 2020-08-29 |- | style='text-align:right'| 29 | [[Файл:Vladimir Vasilev in Dagestan (2018-07-19) 4 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Владимир Васильев (1949)|Владимир Васильев (депутат)]] | data-sort-value="1949" | 1949-08-11 | [[Клин (шәһәр)|Клин]] | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]]<br/>''[[:d:Q4059261|РФ ЭЭМның Идарә итү академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | [[:commons:Category:Vladimir Abdualievich Vasiliev|Vladimir Abdualievich Vasiliev]] | |- | style='text-align:right'| 30 | [[Файл:Vladimir Vinokur at Laima Rendez Vous Jurmala 2017 (2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2452298|Владимир Винокур]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-03-31 | [[Курск]] | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q18545066|стендап-комик]]''<br/>''[[:d:Q736415|конферансье]]''<br/>''[[:d:Q1148872|пародист]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q12406482|юморист]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]'' | ''[[:d:Q4142200|КиВиН]]''<br/>''[[:d:Q4387538|Радионяня]]'' | [[:commons:Category:Vladimir Vinokur|Vladimir Vinokur]] | |- | style='text-align:right'| 31 | [[Файл:Vladimir Zhirinovsky - Ldpr.ru (cropped).jpg|center|128px]] | [[Владимир Жириновский]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-25 | [[Алматы]] | ''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]''<br/>''[[:d:Q4475845|Марксизм-ленинизм университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2782141|Мәскәү дәүләт университетының Азия һәм Африка илләре институты]]''<br/>''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | [[:commons:Category:Vladimir Zhirinovsky|Vladimir Zhirinovsky]] | data-sort-value="2022" | 2022-04-06 |- | style='text-align:right'| 32 | [[Файл:Vladimir Zeldin in Kremlin 21 May 2015-2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q472024|Владимир Зельдин]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-01-28<br/>1914-02-21 | [[Мичуринск]] | | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2944360|centenarian]]'' | | [[:commons:Category:Vladimir Zeldin|Vladimir Zeldin]] | data-sort-value="2016" | 2016-10-31 |- | style='text-align:right'| 33 | [[Файл:2021 Vladimir Potanin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q739315|Владимир Потанин]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-01-03 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16919633|Россия чыгышлы олигарх]]'' | | [[:commons:Category:Vladimir Potanin|Vladimir Potanin]] | |- | style='text-align:right'| 34 | [[Файл:Vladimir Putin at award ceremonies (2024-12-12) 10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q983851|Владимир Ресин]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-21 | [[Минск]] | ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q63755054|төзелеш подрядчигы]]'' | | [[:commons:Category:Vladimir Resin|Vladimir Resin]] | |- | style='text-align:right'| 35 | [[Файл:Rustem Khamitov and Vladimir Spivakov (2014-10-14) 10.jpg|center|128px]] | [[Владимир Спиваков]] | data-sort-value="1944" | 1944-09-12 | [[Уфа]] | [[Үзәк музыка мәктәбе - Музыка башкару сәнгате академиясе]]<br/>''[[:d:Q4438728|Санкт-Петербург консерваториясенең урта махсус музыка мәктәбе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q1259917|скрипкачы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка мөгаллиме]]'' | | [[:commons:Category:Vladimir Spivakov|Vladimir Spivakov]] | |- | style='text-align:right'| 36 | [[Файл:Vladimir Fedoseev M2017-05.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q692153|Владимир Федосеев]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-08-05 | [[Санкт-Петербург]] | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q29169123|баянчы]]'' | | [[:commons:Category:Vladimir Fedoseyev|Vladimir Fedoseyev]] | |- | style='text-align:right'| 37 | [[Файл:Science talk (2016-04-27) 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2587259|Владимир Фортов]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-23 | [[Ногинск]] | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]'' | ''[[:d:Q4330436|Россия фәннәр академиясенең Югары температуралар берләшкән институты]]''<br/>''[[:d:Q4201689|Россия фәннәр академиясенең Химия физикасы мәсьәләләре институты]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4201824|РФА химик физика институты]]''<br/>[[Россия фундаменталь тикшеренүләр фонды|Русия фундаменталь тикшеренүләр фонды]]<br/>''[[:d:Q25383155|Россия фәннәр академиясенең энергетика, машина төзелеше, механика һәм идарә процесслары бүлеге]]''<br/>''[[:d:Q15751150|Югары температуралар җылылык физикасы]]''<br/>''[[:d:Q1888743|Физик фәннәр уңышлары]]''<br/>''[[:d:Q4101734|Фән дөньясында]]''<br/>''[[:d:Q254096|Фәннәр академиясе докладлары]]''<br/>''[[:d:Q4109632|Россия фәннәр академиясе хәбәрчесе]]'' | [[:commons:Category:Vladimir Fortov|Vladimir Fortov]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-29 |- | style='text-align:right'| 38 | [[Файл:Vladimir Etush 2000 portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2545982|Владимир Этуш]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-05-06 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]'' | ''[[:d:Q1186561|Е. Вахатангов исемендәге дәүләт академия театры]]'' | [[:commons:Category:Vladimir Etush|Vladimir Etush]] | data-sort-value="2019" | 2019-03-09 |- | style='text-align:right'| 39 | [[Файл:Vyacheslav Volodin (15-01-2024).jpg|center|128px]] | [[Вячеслав Володин]] | data-sort-value="1964" | 1964-02-04 | ''[[:d:Q4061836|Саратов өлкәсенең Хвалынск районы Алексеевка бистәсе]]'' | [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''<br/>''[[:d:Q16694417|Россия Федерациясе Эчке эшләр министрлыгының Санкт-Петербург университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[хокук белгече]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4366447|П. А. Столыпин ис. Идел буе идарә итү институты]]'' | [[:commons:Category:Vyacheslav Volodin|Vyacheslav Volodin]] | |- | style='text-align:right'| 40 | [[Файл:Vyacheslav Lebedev official portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13632114|Вячеслав Лебедев]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-08-14 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]] | | [[:commons:Category:Vyacheslav Lebedev|Vyacheslav Lebedev]] | data-sort-value="2024" | 2024-02-23 |- | style='text-align:right'| 41 | [[Файл:Galina Vishnevskaya.jpg|center|128px]] | [[Галина Вишневская (1926)|Галина Вишневская]] | data-sort-value="1926" | 1926-10-25 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q16678507|Николай Андреевич Римский-Корсаков исемендәге музыка мәктәбе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q18939491|көндәлек авторы]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q28054786|опера режиссёры]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | | [[:commons:Category:Galina Vishnevskaya|Galina Vishnevskaya]] | data-sort-value="2012" | 2012-12-11 |- | style='text-align:right'| 42 | [[Файл:Galina Voltchek 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4124226|Галина Волчек]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-12-19 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]'' | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]'' | ''[[:d:Q1979285|«Современник» театры]]'' | [[:commons:Category:Galina Volchek|Galina Volchek]] | data-sort-value="2019" | 2019-12-26 |- | style='text-align:right'| 43 | [[Файл:Gennady Mesyats.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4291469|Геннадий Месяц]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-29 | [[Кемерово]] | ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]'' | [[:commons:Category:Gennady Mesyats|Gennady Mesyats]] | |- | style='text-align:right'| 44 | [[Файл:Rozhdestvensky.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q437262|Геннадий Рождественский]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-05-04 | [[Мәскәү]] | [[Үзәк музыка мәктәбе - Музыка башкару сәнгате академиясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1643514|аранжировкачы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | [[:commons:Category:Gennady Rozhdestvensky|Gennady Rozhdestvensky]] | data-sort-value="2018" | 2018-06-16 |- | style='text-align:right'| 45 | [[Файл:Геннадий Викторович Сакович.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4405436|Геннадий Сакович]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-04-13 | [[Чита]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | ''[[:d:Q4481782|«Алтай» Федераль фәнни-җитештерү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q4201686|Россия фәннәр академиясенең Себер бүлекчәсе Химия-энергетика технологияләре мәсьәләләре институты]]'' | [[:commons:Category:Gennady Sakovich|Gennady Sakovich]] | |- | style='text-align:right'| 46 | [[Файл:Первый президент РЖД Геннадий Фадеев.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q13503320|Геннадий Фадеев]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-04-10 | [[Шимановск]] | ''[[:d:Q4154244|Ерак Көнчыгыш дәүләт тимер юллар университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Gennadiy Fadeev|Gennadiy Fadeev]] | |- | style='text-align:right'| 47 | [[Файл:Genadiy Hazanov's rehearsal at Laima Rendez Vous Jurmala 2017 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1944158|Геннадий Хазанов]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-12-01 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q62018260|Дәүләт цирк һәм эстрада сәнгате укуханәсе]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10774753|эстрада артисты]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q18545066|стендап-комик]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q12406482|юморист]]''<br/>''[[:d:Q1148872|пародист]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q98925420|Шаяннар һәм тапкырлар клубы уенчысы]]'' | ''[[:d:Q4304090|Мәскәү дәүләт эстрада театры]]'' | [[:commons:Category:Gennady Khazanov|Gennady Khazanov]] | |- | style='text-align:right'| 48 | [[Файл:Georgy Poltavchenko 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q983514|Георгий Полтавченко]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-02-24 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q1628751|Санкт-Петербург дәүләт аэро-космос приборлары төзелеше университеты]]''<br/>''[[:d:Q42415980|Беларусь Республикасы Милли иминлек академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Georgy Sergeyevich Poltavchenko|Georgy Sergeyevich Poltavchenko]] | |- | style='text-align:right'| 49 | [[Файл:Georgy Tolstoy at Jurist of Year-2012 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4459933|Георгий Толстой]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-09-24 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | [[:commons:Category:Georgy Tolstoy|Georgy Tolstoy]] | data-sort-value="2025" | 2025-11-10 |- | style='text-align:right'| 50 | [[Файл:Grigory Rapota 2021.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q370422|Григорий Рапота]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-02-05 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1978570|Тышкы разведка академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q881836|хәрби резерв офицеры]]'' | [[Федерация Советы]] | [[:commons:Category:Grigory Rapota|Grigory Rapota]] | |- | style='text-align:right'| 51 | [[Файл:Dmitry Medvedev and Li Keqiang 20191101 (cropped-2).jpg|center|128px]] | [[Дмитрий Медведев]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-14 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | [[:commons:Category:Dmitry Medvedev|Dmitry Medvedev]] | |- | style='text-align:right'| 52 | [[Файл:Евгений Чазов.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1981523|Евгений Чазов]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-10 | [[Түбән Новгород]] | ''[[:d:Q4315019|Александр Александрович Богомолец исемендәге Илкүләм медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3264451|кардиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | [[:commons:Category:Yevgeniy Chazov|Yevgeniy Chazov]] | data-sort-value="2021" | 2021-11-12 |- | style='text-align:right'| 53 | [[Файл:Egor Stroev Predsedatel Soveta Federatsii.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1143350|Егор Строев]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-25 | ''[[:d:Q2629861|Россия Федерациясенең Орёл өлкәсе Хотынец районы]]'' | ''[[:d:Q4298331|Мичуринск дәүләт аграр университеты]]''<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | [[:commons:Category:Yegor Stroyev|Yegor Stroyev]] | |- | style='text-align:right'| 54 | [[Файл:E.V.Basin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4078989|Ефим Басин]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-01-03 | ''[[:d:Q1965458|Россия Федерациясенең Смоленск өлкәсе Хиславичи шәһәр төрендәге бистәсе]]'' | ''[[:d:Q1964941|Беларус дәүләт транспорт университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Efim Basin|Efim Basin]] | |- | style='text-align:right'| 55 | [[Файл:Zhores Alferov April 2016.jpg|center|128px]] | [[Жорес Алфёров]] | data-sort-value="1930" | 1930-03-15 | [[Витебск]] | [[Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты|Владимир Ильич Ульянов (Ленин) исемендәге «ЛЭТИ» Санкт-Петербург дәүләт электротехника университеты]]<br/>''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | [[Россия фәннәр академиясе]]<br/>[[РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты|Россия фәннәр академиясенең Жорес Иванович Алфёров исемендәге Санкт-Петербург академия университеты]] | [[:commons:Category:Zhores Alfyorov|Zhores Alfyorov]] | data-sort-value="2019" | 2019-03-01 |- | style='text-align:right'| 56 | [[Файл:Zurab Tsereteli 2014 3x4 portrait.jpg|center|128px]] | [[Зураб Церетели]] | data-sort-value="1934" | 1934-01-04 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q619600|Тбилиси дәүләт сәнгатьләр академиясе]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q1281618|сынчы]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q15977927|сәнгать мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q5322166|дизайнер]]'' | | [[:commons:Category:Zurab Tsereteli|Zurab Tsereteli]] | data-sort-value="2025" | 2025-04-22 |- | style='text-align:right'| 57 | [[Файл:Ivan Dedov, June 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4156727|Иван Дедов]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-02-12 | ''[[:d:Q4163058|Липецк өлкәсе Дмитряшевка авылы]]'' | ''[[:d:Q4125386|Воронеж дәүләт медицина университеты]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q30263227|Эндокринология институты фәнни-тикшеренү үзәге]]'' | [[:commons:Category:Ivan Dedov|Ivan Dedov]] | |- | style='text-align:right'| 58 | [[Файл:Igor Ivanov 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q378027|Игорь Иванов]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-09-23 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4304417|Moscow Military Academy]]''<br/>''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q7330070|чит ил эшләре министры]]'' | ''[[:d:Q1665033|РФА дөнья икътисады һәм халыкара мөнәсәбәтләр институты]]'' | [[:commons:Category:Igor Sergeyevich Ivanov|Igor Sergeyevich Ivanov]] | |- | style='text-align:right'| 59 | [[Файл:Илья Глазунов, 2015.jpg|center|128px]] | [[Илья Глазунов]] | data-sort-value="1930" | 1930-06-10 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | ''[[:d:Q4304069|Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты]]'' | [[:commons:Category:Ilya Glazunov|Ilya Glazunov]] | data-sort-value="2017" | 2017-07-09 |- | style='text-align:right'| 60 | [[Файл:Irina Antonova 02 (mos.ru) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q452606|Ирина Антонова]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-03-20 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]'' | ''[[:d:Q4872|Пушкин ис. дәүләт тасвирый сәнгать музее]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Irina Antonova|Irina Antonova]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-30 |- | style='text-align:right'| 61 | [[Файл:Irina Viner-Usmanova with Azerbaijan's Order of Friendship.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2288379|Ирина Винер-Усманова]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-07-30 | [[Сәмәрканд]] | | ''[[:d:Q16947675|гимнаст]]''<br/>''[[:d:Q42331265|гимнастика тренеры]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]''<br/>''[[:d:Q24037210|нәфис гимнастика спортсмены]]'' | ''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]'' | [[:commons:Category:Irina Viner|Irina Viner]] | |- | style='text-align:right'| 62 | [[Файл:Константин Эрнст (29-01-2026) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4532584|Константин Эрнст]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-06 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q2059704|телережиссёр]]''<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]'' | [[Первый канал (Россия)|Первый канал]] | [[:commons:Category:Konstantin Ernst|Konstantin Ernst]] | |- | style='text-align:right'| 63 | [[Файл:Larisa Latynina, 2010.jpg|center|128px]] | [[Лариса Латынина]] | data-sort-value="1934" | 1934-12-27 | [[Херсон]] | | ''[[:d:Q13381572|спорт гимнасты]]''<br/>''[[:d:Q805221|балет артисты]]'' | | [[:commons:Category:Larisa Latynina|Larisa Latynina]] | |- | style='text-align:right'| 64 | [[Файл:Лев Лещенко (29-03-2026) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2622339|Лев Лещенко]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02-01 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q183945|музыка продюсеры]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка мөгаллиме]]'' | | [[:commons:Category:Lev Leshchenko|Lev Leshchenko]] | |- | style='text-align:right'| 65 | [[Файл:Церемония вручения государственных наград Российской Федерации 22 декабря 2014 года 10.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q4057379|Лейла Адамян]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-01-20 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]'' | ''[[:d:Q16679867|Акушырлык, гинекология һәм перинатология фәнни үзәге]]''<br/>''[[:d:Q19909671|Академик В.И. Кулаков исемендәге Илкүләм акушерлык, гинекология һәм перинаталогия медицина тикшеренү үзәге]]'' | [[:commons:Category:Leyla Adamyan|Leyla Adamyan]] | |- | style='text-align:right'| 66 | [[Файл:Leo Bokeria M2017-05.jpg|center|128px]] | [[Лео Бокерия]] | data-sort-value="1939" | 1939-12-22 | [[Очамчира]] | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | [[хирург]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q19842026|кардиохирург]]''<br/>[[кардиология]] | ''[[:d:Q4314610|А. Н. Бакулев исемендәге Россия илкүләм йөрәк һәм тамырлары хирургиясе медицина тикшеренү үзәге]]'' | [[:commons:Category:Leo Bokeria|Leo Bokeria]] | |- | style='text-align:right'| 67 | [[Файл:Leonid Bronevoy (2008) 03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1962550|Леонид Броневой]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-12-17 | [[Киев]] | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''<br/>''[[:d:Q4146801|Үзбәкстан дәүләт сәнгать институты]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q4304134|Кече Бронная театры]]''<br/>''[[:d:Q4274098|Александр Сергеевич Пушкин исемендәге Магнитогорск драма театры]]''<br/>''[[:d:Q4336201|Максим Горький исемендәге Ырынбур өлкә драма театры]]''<br/>''[[:d:Q16640039|Михаил Юрьевич Лермонтов исемендәге Грозный рус драма театры]]''<br/>''[[:d:Q4125407|Алексей Васильевич Кольцов исемендәге Воронеж академия драма театры]]''<br/>''[[:d:Q2396186|"Ленком" театры]]'' | [[:commons:Category:Leonid Bronevoy|Leonid Bronevoy]] | data-sort-value="2017" | 2017-12-09 |- | style='text-align:right'| 68 | [[Файл:Opening of 5th Congress of teachers for Russian Language and Library 17.jpg|center|128px]] | [[Людмила Вербицкая]] | data-sort-value="1936" | 1936-06-17 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q80207|Львов милли университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Lyudmila Verbitskaya|Lyudmila Verbitskaya]] | data-sort-value="2019" | 2019-11-24 |- | style='text-align:right'| 69 | [[Файл:Maya Plisetskaya (2009-04-21).jpg|center|128px]] | [[Майя Плисецкая]] | data-sort-value="1925" | 1925-11-20 | [[Мәскәү]] | | ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q805253|балетмейстер]]''<br/>''[[:d:Q55092822|балет мөгәллиме]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q5716684|биюче]]'' | | [[:commons:Category:Maya Plisetskaya|Maya Plisetskaya]] | data-sort-value="2015" | 2015-05-02 |- | style='text-align:right'| 70 | [[Файл:Mark Zakharov 2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1229601|Марк Захаров]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-10-13 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]'' | ''[[:d:Q4304032|Мәскәү академия сатира театры]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | [[:commons:Category:Mark Zakharov|Mark Zakharov]] | data-sort-value="2019" | 2019-09-28 |- | style='text-align:right'| 71 | [[Файл:Shaimiev official portrait 04.jpg|center|128px]] | [[Минтимер Шәймиев]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-20 | [[Әнәк]] | [[Казан дәүләт аграр университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | [[:commons:Category:Mintimer Shaimiev|Mintimer Shaimiev]] | |- | style='text-align:right'| 72 | [[Файл:16-03-2020 Mikhail Kovalchuk.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4225541|Михаил Ковальчук]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4483622|Санкт-Петербург дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1794356|"Курчатов институты" илкүләм тикшеренү үзәге]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Mikhail Kovalchuk|Mikhail Kovalchuk]] | |- | style='text-align:right'| 73 | [[Файл:Mikhail Piotrovsky - 2018 - 03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2280388|Михаил Пиотровский]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-12-09 | [[Ереван]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | ''[[:d:Q132783|Эрмитаж музее]]'' | [[:commons:Category:Mikhail Piotrovsky|Mikhail Piotrovsky]] | |- | style='text-align:right'| 74 | [[Файл:Visit of Mikhail Fradkov, Russian Prime Minister, to the EC - 2005.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q150080|Михаил Фрадков]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-01 | ''[[:d:Q15874|Kurumoch]]'' | ''[[:d:Q4304094|«Станкин» Мәскәү дәүләт технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q4127435|Бөтенрусия тышкы сәүдә академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | [[:commons:Category:Mikhail Fradkov|Mikhail Fradkov]] | |- | style='text-align:right'| 75 | [[Файл:Mikhail Shmakov 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4525581|Михаил Шмаков]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-08-12 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1355654|югары фирка мәктәбе]]'' | ''[[:d:Q15627169|профсоюз эшлеклесе]]'' | | [[:commons:Category:Mikhail Shmakov|Mikhail Shmakov]] | |- | style='text-align:right'| 76 | [[Файл:Sklifosovsky institute 4 August 2011 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4502045|Могели Хубутия]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-06-17 | [[Сухум]] | ''[[:d:Q4318620|Идел буе медицина тикшеренү университеты]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q4304061|Николай Васильевич Склифосовский исемендәге Мәскәү шәһәр ашыгыч ярдәм фәнни-тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q4304082|Россия медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | [[:commons:Category:Mogeli Hubutia|Mogeli Hubutia]] | |- | style='text-align:right'| 77 | [[Файл:AlievMukhu..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q559930|Муху Алиев]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-08-06 | ''[[:d:Q4451317|Тануси]]'' | [[Дагстан дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | [[:commons:Category:Mukhu Aliyev|Mukhu Aliyev]] | |- | style='text-align:right'| 78 | [[Файл:BabkinaNG2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4074462|Надежда Бабкина]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-19 | [[Актүбә (Әстерхан өлкәсе)|Актүбә]] | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]'' | | [[:commons:Category:Nadezhda Babkina|Nadezhda Babkina]] | |- | style='text-align:right'| 79 | [[Файл:Mikhalkov 2022.jpg|center|128px]] | [[Никита Михалков]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-21 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''<br/>''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''<br/>[[Үзәк музыка мәктәбе - Музыка башкару сәнгате академиясе]]<br/>''[[:d:Q4130727|1239 нче мәктәп (Мәскәү)]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q8246794|блогер]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]'' | ''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]'' | [[:commons:Category:Nikita Mikhalkov|Nikita Mikhalkov]] | |- | style='text-align:right'| 80 | [[Файл:Laverov.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4252323|Николай Лавёров]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-01-12 | ''[[:d:Q257367|Архангельск өлкәсенең Коноша районы]]'' | ''[[:d:Q4146982|Дәүләт төсле металлар һәм алтын университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]'' | ''[[:d:Q4201470|РФА Руда чыганаклары геологиясе, петрография, минералогия һәм геохимия институты]]'' | [[:commons:Category:Nikolay Lavyorov|Nikolay Lavyorov]] | data-sort-value="2016" | 2016-11-27 |- | style='text-align:right'| 81 | [[Файл:Makarovets N A.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4275420|Николай Макаровец]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-21 | ''[[:d:Q2235501|Кролевец]]'' | ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q23809299|баш конструктор]]''<br/>''[[:d:Q1048210|генераль директор]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1511650|Тула дәүләт университеты]]'' | [[:commons:Category:Nikolay Makarovets|Nikolay Makarovets]] | data-sort-value="2019" | 2019-03-31 |- | style='text-align:right'| 82 | [[Файл:Nikolay Patrushev 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q446865|Николай Патрушев]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-07-11 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]''<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]''<br/>''[[:d:Q42415980|Беларусь Республикасы Милли иминлек академиясе]]'' | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[офицер]]<br/>''[[:d:Q9352089|разведчик]]'' | | [[:commons:Category:Nikolay Patrushev|Nikolay Patrushev]] | |- | style='text-align:right'| 83 | [[Файл:Nikolay Tokarev, October 2010.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q4459474|Николай Токарев]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-12-20 | [[Караганда|Караганды]] | ''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССРБ Дәүләт иминлеге комитеты]] | [[:commons:Category:Nikolay Tokarev|Nikolay Tokarev]] | |- | style='text-align:right'| 84 | [[Файл:Oleg Dobrodeev (2019-02-04).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4163665|Олег Добродеев]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-10-28 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | [[НТВ]]<br/>''[[:d:Q2537294|Бөтенроссия дәүләт телевизион һәм радиотапшырулар ширкәте]]'' | [[:commons:Category:Oleg Dobrodeev|Oleg Dobrodeev]] | |- | style='text-align:right'| 85 | [[Файл:Oleg Kononenko Official Portrait (jsc2023e052791).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q375659|Олег Кононенко]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-06-21 | [[Төрекмәнабад]] | ''[[:d:Q171249|«Харьков авиация институты» Илкүләм аэрокосмик университеты]]'' | [[инженер]]<br/>[[Галәмче|космонавт]]<br/>''[[:d:Q55351476|сынаучы галәмгизәр]]'' | | [[:commons:Category:Oleg Kononenko|Oleg Kononenko]] | |- | style='text-align:right'| 86 | [[Файл:Oleg Kutafin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2791031|Олег Кутафин]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-06-26 | [[Одесса]] | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]] | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[:commons:Category:Oleg Kutafin|Oleg Kutafin]] | data-sort-value="2008" | 2008-12-04 |- | style='text-align:right'| 87 | [[Файл:OlegTabakov.jpg|center|128px]] | [[Олег Табаков]] | data-sort-value="1935" | 1935-08-17 | [[Сарытау]] | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]'' | ''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q13235160|җитештерүче]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q1759246|театраль продюсер]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>[[менеджер]]<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]''<br/>[[язучы]] | ''[[:d:Q1979285|«Современник» театры]]''<br/>''[[:d:Q840812|Мәскәү сәнгать театры]]''<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''<br/>''[[:d:Q1432635|Һелсинки театр академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4304284|Олег Табаков театры]]''<br/>''[[:d:Q4304021|Мәскәү сәнгать театры]]''<br/>''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]'' | [[:commons:Category:Oleg Tabakov|Oleg Tabakov]] | data-sort-value="2018" | 2018-03-12 |- | style='text-align:right'| 88 | [[Файл:Ilkayev (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4199875|Радий Илькаев]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-09 | ''[[:d:Q16017664|Тутура]]'' | ''[[:d:Q4483622|Санкт-Петербург дәүләт университетының физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q3152467|Россия федераль атом төш үзәге — Бөтенроссия эксперименталь физика фәнни-тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | [[:commons:Category:Radiy Ilkaev|Radiy Ilkaev]] | data-sort-value="2025" | 2025-12-10 |- | style='text-align:right'| 89 | [[Файл:Tcalikov RH.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4503054|Руслан Цаликов]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-07-31 | [[Владикавказ]] | [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | [[:commons:Category:Ruslan Tsalikov|Ruslan Tsalikov]] | |- | style='text-align:right'| 90 | [[Файл:Рашид Нургалиев (Rashid Nurgaliyev) (2012).jpeg|center|128px]] | [[Рәшит Нургалиев]] | data-sort-value="1956" | 1956-10-08 | [[Җетекара]] | ''[[:d:Q4361461|Петрозаводск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q42415980|Беларусь Республикасы Милли иминлек академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q16258947|beamter]]''<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]'' | [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССРБ Дәүләт иминлеге комитеты]]<br/>''[[:d:Q2474763|Россия Федерациясенең Федераль контрразведка хезмәте]]''<br/>[[Россия Федерациясе федераль иминлек хезмәте|Россия Федерациясе Федераль иминлек хезмәте]] | [[:commons:Category:Rashid Nurgaliev|Rashid Nurgaliev]] | |- | style='text-align:right'| 91 | [[Файл:Sergei Ivanov (2019-10-26) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Сергей Иванов (1953)|Сергей Иванов]] | data-sort-value="1953" | 1953-01-31 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1978570|Тышкы разведка академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q42415980|Беларусь Республикасы Милли иминлек академиясе]]'' | ''[[:d:Q5121444|разведчик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | [[:commons:Category:Sergei Ivanov|Sergei Ivanov]] | data-sort-value="2026" | 2026-06-26 |- | style='text-align:right'| 92 | [[Файл:Сергей Лавров (29-05-2025) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Сергей Лавров (1950)|Сергей Лавров]] | data-sort-value="1950" | 1950-03-21 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]]<br/>''[[:d:Q4525134|1414 санлы мәктәп]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>''[[:d:Q7330070|чит ил эшләре министры]]'' | [[Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгы]] | [[:commons:Category:Sergey Lavrov|Sergey Lavrov]] | |- | style='text-align:right'| 93 | [[Файл:Сергей Нарышкин 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q983654|Сергей Нарышкин]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-10-27 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | [[:commons:Category:Sergey Naryshkin|Sergey Naryshkin]] | |- | style='text-align:right'| 94 | [[Файл:StepashinSV-2002.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q313989|Сергей Степашин]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-03-02 | ''[[:d:Q623329|Люйшунькоу]]'' | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q2285706|хөкүмәт башлыгы]]'' | | [[:commons:Category:Sergei Stepashin|Sergei Stepashin]] | |- | style='text-align:right'| 95 | [[Файл:Sergey Chemezov 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7453960|Сергей Чемезов]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-20 | [[Черемхово (Иркутск өлкәсе)]] | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''<br/>[[Байкал дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[SSRB däwlät iminlek komitäte|ССРБ Дәүләт иминлеге комитеты]]<br/>[[Россия Федерациясе федераль иминлек хезмәте|Россия Федерациясе Федераль иминлек хезмәте]] | [[:commons:Category:Sergey Chemezov|Sergey Chemezov]] | |- | style='text-align:right'| 96 | [[Файл:Tatiana Doronina 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4166919|Татьяна Доронина]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-09-12 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]'' | | [[:commons:Category:Tatiana Doronina|Tatiana Doronina]] | |- | style='text-align:right'| 97 | [[Файл:Eduard Rossel 2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q569362|Эдуард Россель]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-08 | [[Бор (Түбән Новгород өлкәсе)]] | [[Урал дәүләт тау университеты|Урал дәүләт тау эше университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | [[:commons:Category:Eduard Rossel|Eduard Rossel]] | |- | style='text-align:right'| 98 | [[Файл:Troitska church.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q749447|Ювеналий]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-09-22 | [[Ярославль]] | ''[[:d:Q4407661|Санкт-Петербург руханиләр семинариясе]]'' | ''[[:d:Q15283040|православ епискобы]]'' | | [[:commons:Category:Juvenal (Poyarkov)|Juvenal (Poyarkov)]] | |- | style='text-align:right'| 99 | [[Файл:Yury Bugakov 2018-06-27.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4097745|Юрий Бугаков]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-01-25 | [[Новосибирск]] | [[Себер дәүләт инженерия һәм биотехнология университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1055894|депутат]]'' | | [[:commons:Category:Yury Bugakov|Yury Bugakov]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-30 |- | style='text-align:right'| 100 | [[Файл:Yuri Vorobiev.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4125213|Юрий Воробьёв]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-02-02 | [[Красноярск]] | | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | [[:commons:Category:Yuri Vorobiev|Yuri Vorobiev]] | |- | style='text-align:right'| 101 | [[Файл:Yuri Luzhkov.jpg|center|128px]] | [[Юрий Лужков]] | data-sort-value="1936" | 1936-09-21 | [[Мәскәү]] | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>[[мэр]]<br/>[[инженер]] | | [[:commons:Category:Yuri Luzhkov|Yuri Luzhkov]] | data-sort-value="2019" | 2019-12-10 |- | style='text-align:right'| 102 | [[Файл:Vladimir Putin with RAS economists July 2011 10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q85404|Юрий Осипов]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-07-07 | [[Тубыл]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | [[математик]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201581|Россия фәннәр академиясе Урал бүлекчәсенең Николай Николаевич Красовский исемендәге Математика һәм механика институты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Россия фәннәр академиясе]]<br/>''[[:d:Q4129923|Хисаплау математика һәм математик физика (журнал)]]''<br/>''[[:d:Q5275326|Дифференциаль тигезләмәләр (журнал)]]''<br/>''[[:d:Q4284720|Математик уеннар теориясе һәм аның кулланылышы (журнал)]]''<br/>''[[:d:Q4101734|Фән дөньясында]]''<br/>''[[:d:Q4263826|Әдәби һәйкәлләр]]''<br/>''[[:d:Q1768199|Зур Россия энциклопедиясе]]'' | [[:commons:Category:Yury Sergeevich Osipov|Yury Sergeevich Osipov]] | |- | style='text-align:right'| 103 | [[Файл:Vladimir Putin in Lenkom 30 November 2011 10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2623285|Юрий Соломин]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-06-18 | [[Чита]] | [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q10798782|телевизион актёр]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q2259451|театр актеры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1369676|Мәскәүнең Кече театры]]'' | [[:commons:Category:Yuri Solomin|Yuri Solomin]] | data-sort-value="2024" | 2024-01-11 |- | style='text-align:right'| 104 | [[Файл:Yuri Termikanov (7872318150) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q469552|Юрий Темирканов]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-12-10 | [[Налчык]] | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q4438728|Санкт-Петербург консерваториясенең урта махсус музыка мәктәбе]]'' | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q28054786|опера режиссёры]]'' | | [[:commons:Category:Yuri Temirkanov|Yuri Temirkanov]] | data-sort-value="2023" | 2023-11-02 |- | style='text-align:right'| 105 | [[Файл:Yurij Trutnev 2013 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4464552|Юрий Трутнев]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-11-02 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q4483622|Санкт-Петербург дәүләт университетының физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[инженер]] | ''[[:d:Q3152467|Россия федераль атом төш үзәге — Бөтенроссия эксперименталь физика фәнни-тикшеренү үзәге]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | [[:commons:Category:Yurij Alekseevich Trutnev|Yurij Alekseevich Trutnev]] | data-sort-value="2021" | 2021-08-06 |- | style='text-align:right'| 106 | [[Файл:Yuri Ushakov (2023-05-23).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4479563|Юрий Ушаков]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-03-13 | [[Мәскәү]] | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | [[:commons:Category:Yuri Ushakov|Yuri Ushakov]] | |- | style='text-align:right'| 107 | [[Файл:Yuriy Chaika official portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q612244|Юрий Чайка]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-05-21 | [[Амурдагы Николаевск]] | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q600751|прокурор]]'' | | [[:commons:Category:Yuriy Chaika|Yuriy Chaika]] | |- | style='text-align:right'| 108 | [[Файл:Aman Tuleyev, June 2010.jpeg|center|128px]] | [[Әман Түлиев]] | data-sort-value="1944" | 1944-05-13 | [[Төрекмәнбашы]] | ''[[:d:Q4418282|Себер дәүләт тимер юллары университеты]]''<br/>''[[:d:Q4059245|СБКФ ҮК каршындагы иҗтимагый фәннәр академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | [[:commons:Category:Aman Tuleyev|Aman Tuleyev]] | data-sort-value="2023" | 2023-11-20 |} {{Wikidata list end}} == Моны да карагыз == {{seealso|I дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлар өчен» ордены кавалерлары исемлеге|II дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлар өчен» ордены кавалерлары исемлеге|III дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлар өчен» ордены кавалерлары исемлеге|IV дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлар өчен» ордены кавалерлары исемлеге}} {{Портал|Шәхесләр|Россия Федерациясе|Җәмгыять}} [[Төркем:Исемлекләр:Шәхесләр]] [[Төркем:Исемлекләр:Россия]] [[Төркем:"Ватан алдында казанышлары өчен" ордены кавалерлары]] oereau6avjz6ue63vok4btttmartnt4 0 1492903 6062563 6061992 2026-10-10T18:01:41Z CommonsDelinker 176 Removing [[:c:File:France-Paris-Crying-Lady.jpg|France-Paris-Crying-Lady.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Bedivere|Bedivere]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:France-Paris-Crying-Lady.jpg|]]. 6062563 wikitext text/x-wiki {{УК}} [[Файл:Frenchmanweeps1940.ogg|мини| Француз гаскәрләре [[Тулон]]нан киткәндә француз халкы елавы (1940 елның июне)]] '''Елау''' — кешенең психофизиологик реакцияләренең берсе, аның [[күз]]ләреннән махсус [[күз яше]] бүленеп чыгуы; елау — [[кан басымы]]ның һәм [[сулыш]]ның кискен күтәрелүе, битнең күз тирәсендәге һәм каш өстендәге мускулларының ихтыярсыз кыскаруы, шулай ук муен — иңбаш мускулларының киеренкелеге белән бергә бара. Көчле бер мизгелле психик кичерешкә реакция буларак, яки озак вакытлы нерв киеренкелеге нәтиҗәсе буларак башлана, шул ук вакытта [[Тойгы|тискәре]] генә түгел, уңай хис-кичерешләр дә чагылышы булырга мөмкин. Билгеле бер яшькә кадәр балаларда елау шулай ук [[авырту]]га рефлектор реакция булып тора, әмма үскән саен бу рефлекс зәгыйфьләнә, ә аннары бөтенләй юкка чыга. Елауны соматик сәбәпләр, шул исәптән организмның [[күз яше]] җитештерүне арттыра торган саклау механизмы һәм ялкынсыну авырулары вакытында, чит тәннәр һәм матдәләр (лакриматорлар) эләккәндә [[мөгезкатлау]]ның һәм [[конъюнктива]]ларның ярсуы, нурланыш, химик пешүләр вакытында, мөгезкатлауга һава яки салкын һава агымының кискен тәэсире аркасында килеп чыккан күз яшьләре агымы белән бутарга ярамый. Лагофтальма вакытында, өслектән дымның парга әйләнүе көчәйгәндә, яисә күзнең яшь аппаратының күз яшьләрен чыгара торган өлеше механик рәвештә обтурацияләнгәндә, бу күз яшьләренең борын-яшь юлы буйлап табигый агып китүенә комачаулый. Елаганда күз яшьләре агу һәрвакыт бер үк вакытта ике күздән бара (гипофункция яки бер яки ике күзнең төп күз яше бизенең булмавы очракларыннан тыш). == Тасвирлама == Елау кешеләргә генә хас дип санала, чөнки галимнәр әлегә ''эмоциональ реакцияләр вакытында'' күз яшьләрен чыгара торган башка хайван тапмаганнар. Күпчелек хайваннар күз яшьләрен чыгара ала, ләкин хайваннар күз яшьләренең бары тик саклау функциясе генә бар: күзләрне тузан һәм пычрактан саклый<ref>{{Cite web|url=http://www.psychologos.ru/articles/view/plach_v_zhivotnom_mire|title=Плач в животном мире|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170627194317/http://www.psychologos.ru/articles/view/plach_v_zhivotnom_mire|archivedate=2017-06-27|accessdate=2016-03-29}}</ref>. Сирәк очракларда, елау хисләрдән түгел, ә патологик халәт, авыру нәтиҗәсе булырга мөмкин һәм баш мие җәрәхәте, псевдобульбар параличы, [[Таркау склероз|склероз]] һәм башка органик баш мие җәрәхәтләре белән бергә була. Бу очракта елау ихтыярсыз яки мәҗбүри дип атала<ref>{{Cite web|url=http://humbio.ru/humbio/har/004911ec.htm|title=Плач непроизвольный (насильственный)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190723090956/http://humbio.ru/humbio/har/004911ec.htm|archivedate=2019-07-23|publisher=humbio.ru|accessdate=2019-07-21}}</ref>. == Елау механизмы == Елаганда, кеше күз кабакларын рефлектор рәвештә кыса, хәтта йома, бу күз тукымаларын тәэмин итүче кан тамырларын алардагы басымның кискен артуыннан саклый. Елаганда, үпкәләрнең көчле сулыш алу хәрәкәте дә була, бу органнарның кислород белән туенуына һәм газаплану яки авырту хисен киметүгә мөмкинлек бирә<ref name="плач">{{Cite web|url=http://www.psychologos.ru/articles/view/plach|title=Плач|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171108061829/http://www.psychologos.ru/articles/view/plach|archivedate=2017-11-08|accessdate=2016-03-29}}</ref>. === Елау һәм күз яшьләре === [[Чарльз Дарвин|Дарвин]] күз кабакларының түгәрәк мускулларының күз өслегенә басымы рефлектор рәвештә барлыкка килә дип уйлаган, бу исә күз эчендәге кан тамырларының киңәюенә китерә. Бу вакытта әлеге реакция, кешенең мәдәниятенә һәм тәрбиясенә бәйле рәвештә, рефлектор рәвештә булырга мөмкин. ''Крокодил күз яшьләре синдромы'' (яки ''Богорад синдромы) булганда,'' ашау вакытында күз яше бизләре кузгала<ref>{{Китап|автор=Тамаз Мчедлидзе|isbn=978-5-4490-1206-7|isbn2=}}</ref><ref>{{Китап|автор=Жмуров В.А|isbn=|isbn2=|archivedate=2022-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220430104506/https://books.google.ru/books?id=wwwqDQAAQBAJ&pg=PT3008&dq=%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B4+%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC+%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D1%85+%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B7&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwihm4mO9bXbAhXqA8AKHWWWDcwQ6AEIJzAA#v=onepage&q=синдром%20крокодиловых%20слез&f=false}}</ref>. [[Файл:Human-Male-White-Newborn-Baby-Crying.jpg|уңда|мини|200x200пкс| Яңа туган баланың елавы]] == Яңа туган баланың елавы == Балаларда елауның өч төп төрен аеру гадәти күренеш: ''гади елау'', бик каты булмаган һәм йөрәкне өзә торган елаулар (паузалар белән), алар аша бала куркуын яки ачлыгын белдерә; ''ачулы елау'' гади елауга охшаган, ләкин бала күбрәк һава сулап, күпкә катырак елый, бу көчле уңайсызлыкка яки куркуга реакция; өченче төр — ''авыртудан елау'' башта озын һәм көчле йөрәкне өзә торган елау белән бергә бара, тулы сулыш чыгарганчы, бу авыртуга реакция яки ачу нәтиҗәсе. Гадәттә, [[Әни|ана кеше]] үз баласының елавын башка берәүнең елавына караганда яхшырак аңлый ала<ref>{{Китап|volume=Crying|isbn=0-07-338264-7|автор=Santrock, John W.}}</ref>. == Бала елавы == [[Файл:Moscow_Courtyard_(Polenov,_1878)_-_Google_Art_Project_detail4.jpg|уңда|мини| Елаучы бала. [[:ru:Поленов, Василий Дмитриевич|Василий Поленовның]] «Мәскәү ишегалды» («[[:ru:Московский дворик|Московский дворик]]», 1878) картинасыннан фрагмент]] Елау бигрәк тә кечкенә балаларга хас, алар үзләренең уңайсызлыкларын яки теләкләрен шулай белдерергә тырышалар, көлү белән елау арасындагы чик шактый томанлы, бу балага тиз арада бер халәттән икенчесенә күчәргә мөмкинлек бирә<ref name="плач" />. Гадәттә, баланың елавы демонстрация характерында була һәм, асылда, кирәкле сүзлек запасы яки үз ихтыяҗлары турында сөйләме булмаган кешедән ''хәбәр бирә''; мондый елау белән бала актив рәвештә йөз чагылышын куллана һәм көчле тавышлар чыгара<ref name="плач" />. Бу очракта, балалар ''манипулятив елауларга'' бирешәләр, ул ясалмалык белән характерлана һәм җитди физик сәбәпләр аркасында түгел, ә игътибарны җәлеп итү яки кемнедер теләгәнен бирергә мәҗбүр итү максаты белән барлыкка килә<ref>{{Cite web|url=https://www.psychologos.ru/articles/view/vidy-detskogo-placha-dvoe-zn--kak-razlichit-chestnyy-i-manipulyativnyy-plach-vop-zn-|title=Виды детского плача: как различить честный и манипулятивный плач? - Психологос|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190721153033/https://www.psychologos.ru/articles/view/vidy-detskogo-placha-dvoe-zn--kak-razlichit-chestnyy-i-manipulyativnyy-plach-vop-zn-|archivedate=2019-07-21|language=ru|publisher=www.psychologos.ru|accessdate=2019-07-21}}</ref>. [[Бөекбритания]]дәге Ньюкасл университеты тикшеренүчеләре кешеләр өчен иң күңелсезләндергеч тавышлар исемлеген төзегәннәр, бала елавы 9 нчы урында тора<ref>{{Cite web|url=http://www.factroom.ru/facts/54391|title=Учёные выяснили, почему плач младенца или звук электродрели кажутся невыносимыми|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160413041348/http://www.factroom.ru/facts/54391|archivedate=2016-04-13|accessdate=2016-03-30}}</ref>. == Елау һәм мәдәният == [[Файл:Egyptian_antiquities_in_the_Pushkin_Museum,_Moscow_(08).jpg|сулда|мини|300x300пкс| [[Борынгы Мисыр]] [[:ru:Хоремхеб|Хоремхеб]] кабереннән (б.э.к. XIV гасыр уртасы) «Елаучылар» рельефы. Пушкин музее]] Күп мәдәниятләрдә ир-атның җәмәгать урыннарында елавы кабул ителми, чөнки бу аны хатын-кыз яки бала кебек күрсәтә, шуңа күрә ул яклау һәм туклану белән тәэмин итү кебек ир-ат функцияләрен генә башкара алмый. Ир-атның елавы батырлык җитмәү, характерның көчсезлеге, артык сизгерлек күренеше дигән киң таралган стереотип бар, бу сугыш яки ауда, чын куркыныч мизгелендә ачыкланырга тиеш<ref>{{Cite web|url=http://www.psychologos.ru/articles/view/kogda_v_dushe_ostraya_bolzpt_ili_-_muzhchiny_ne_plachut_vop_zn_|title=Когда в душе острая боль, или — Мужчины не плачут?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170702210613/http://www.psychologos.ru/articles/view/kogda_v_dushe_ostraya_bolzpt_ili_-_muzhchiny_ne_plachut_vop_zn_|archivedate=2017-07-02|accessdate=2016-03-29}}</ref>. Кайбер мәдәниятләрдә елау ир-атлар өчен генә түгел, ә башка төрлечә кабул ителә. Мәсәлән, Иекуан һиндләрендә баланың елау урынына олы кешегә мөрәҗәгать итеп ярдәм сорау гадәте бар<ref>{{Cite web|url=http://www.psychologos.ru/articles/view/kulturazpt_gde_ot_boli_ne_plachut|title=Культура, где от боли не плачут|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170604064831/http://www.psychologos.ru/articles/view/kulturazpt_gde_ot_boli_ne_plachut|archivedate=2017-06-04|accessdate=2016-03-29}}</ref>. === Диндә елау === Күп кенә христиан дине авторитетларының шаһитлеге буенча, [[христианлык]]та елау — мөэминнең эчке халәтенең махсус нәтиҗәсе (тәүбә итү дәрәҗәсе), ул гөнаһларны кичерү өчен ялвару һәм тәүбә итү, рәхимле Ходай корбан китергәнче гөнаһлары өчен тирән кайгыру белән бәйле. Мәсихчеләр фикеренчә, гөнаһ өчен елау аша мөэминнең җаны Изге Рухтан гафу ала һәм киләчәктә гөнаһны җиңәр өчен көч ала. Христиан теологы Джон Климак, Аллаһы өчен елауда мәрхәмәтле юаныч һәм шатлык яши, дип раслаган; ләкин шулай ук тәннән, гөнаһлы теләкләрдән килеп чыккан гөнаһлы күз яшьләре дә бар, аларны шатлык алар артыннан килмәү белән җиңел аерып була. Шуңа күрә, «рухны читкә юнәлтә торган» «обсессив тышкы елау» хупланмый<ref>{{Cite web|url=http://azbyka.ru/plach|title=Плач в Христианстве|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404225250/http://azbyka.ru/plach|archivedate=2016-04-04|accessdate=2016-03-30}}</ref>. [[Ислам]] мөселманның рухи мәгърифәте китереп чыгарган елауны хуплый, шулай ук, әгәр кеше елау аша үзенең ихлас хисләрен белдерергә омтылса, кәферләр мәгърифәт күз яшьләренә сәләтсез, чөнки аларның йөрәкләре кара көнчелек белән капланган. Шулай ук үлгән кеше өчен кайгылы елау да хуплана, әмма хис-кичерешләрнең артык чагылышы да хупланмый. Исламда хатынын елаткан ир Аллаһы Тәгалә тарафыннан җәзалана. [[Буддачылык|Буддизмда]] елау матди дөньяның ялган кыйммәтләренә бәйләнү күренеше буларак хупланмый. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} [[Төркем:Эмоцияләр]] bqk8epee874f7gnfwl3nfu1zq1aysid 0 1493216 6062585 6038097 2026-10-11T00:36:55Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062585 wikitext text/x-wiki {{ТП}} '''Марьевка''' (халык телендә — '''Марәү'''<ref name="БГ" />) — [[Пенза өлкәсе|Пенза өлкәсенең]] [[Күзнәй районы|Кузнецк районындагы]] татар авылы. Тарлак авыл советы составына керә.<ref name="ПЭ">Полубояров М. С. Весь Пензенский край: Историко-топографическое описание Пензенской области. М.: ООО «САМ полиграфист», 2016. — 816 с.: илл. ISBN 978-5-00077-381-9</ref> == Географиясе == Авыл Пенза өлкәсенең көнчыгыш өлешендә, районның административ үзәге [[Күзнәй|Кузнецк]] шәһәреннән якынча 19 км төньяк-көнбатышта (турыдан) урнашкан. [[Бистән]] авыл белән тоташып тора. ; Вакыт зонасы {{ОбъектныңСәгатьпоясы/MSK|Объект=Марьевка авылы, бөтен Пенза өлкәсе кебек үк,}} == Тарихы == 19 йөзнең беренче яртысында нигезләнгән. [[Крепостнойлык хокукы]] бетерелгәннән соң, Сарытау губернасы Кузнецк өязе алпавыты В.Зимнинскийдан җирле крестьяннар җирләрен үзләренә сатып алалар. 1911 елда — Никольск волостенә караган авылда 53 йорт, чиркәү мәктәбе эшләгән.<ref name="ПЭ" /> 1930 елда Чапаев исемендәге колхоз оештырыла. 1939 елдан Бистән авыл советына кертелә. 1955 елда — «Мировой Октябрь» колхозы бригадасы була. 1960 елның 1 мартыннан — И. Махалин, 1967 елдан 1990 елларга кадәр — «Марьевский» совхозы бүлеге. 2004 елда — «Марьевское» АҖ, МТФ.<ref name="ПЭ" /> 1920 елларда авылдан ярты километр ераклыкта П. С. Рыков археологик экспедициясе 10 борынгы курган таба.<ref name="ПЭ" /> Совет чорыннан башлап бүгенгәчә Марьевка авылына Бистән авылы татарлары күченеп утыра, ике авыл тоташып киткән. Бүгенге көндә авыл тулысынча диярлек татарлашып беткән,<ref name="БГ">[https://beznen.ru/archive/bez-tukayly-millt-balasy/070810/bistn-imanly-bist БИСТӘН — ИМАНЛЫ БИСТӘ.]</ref> руслар авылдан күченеп беткән.<ref>[https://intertat.tatar/news/opera-yrchysy-irken-mostafin-aavyr-zamana-kem-nichek-buldyra-ala-shulay-is-n-kala-5820456 Опера җырчысы Иркен Мостафин: «Авыр замана, кем ничек булдыра ала, шулай исән кала».]</ref> == Халык саны == {{Население|Марьевка (Кузнецкий район)}} Халык саны: 1859 елда — 194, 1911—345, 1926—436, 1930—478, 1939 — якынча 380, 1959—280, 1979—183, 1989—193, 1996—187, 2010—249 кеше яшәгән.<ref name="ПЭ" /> ; Милли составы 2002 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча, [[татарлар]] 201 кешенең 74%-ын тәшкил иткән<ref>{{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/BD/2015/penzen_obl.xls|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210511103409/http://lingvarium.org/russia/BD/2015/penzen_obl.xls|archivedate=2021-05-11|author=[[Коряков, Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|accessdate=2021-05-16}}</ref>. 2020 елгы җанисәп буенча авылда 236 кеше яшәгән, шул исәптән руслар 22 %, [[татарлар]] 78 %.<ref name=58t>[https://58.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Пенза өлкәсе буенча территориаль органы.]{{Deadlink|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Дин == Авылда яңа мәчет эшли.<ref name="ПЭ" /><ref>[https://vbankcenter.ru/contragent/1175800000397 МЕСТНАЯ МУСУЛЬМАНСКАЯ РЕЛИГИОЗНАЯ ОРГАНИЗАЦИЯ "МАХАЛЛЯ №2472" С.МАРЬЕВКА КУЗНЕЦКОГО РАЙОНА ПЕНЗЕНСКОЙ ОБЛАСТИ ЦЕНТРАЛЬНОГО ДУХОВНОГО УПРАВЛЕНИЯ МУСУЛЬМАН РОССИИ.] {{Deadlink|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Искәрмәләр == {{Искәрмәләр}} == Әдәбият == * Безруков С. В. История совхоза «Марьевский» Кузнецкого района Пенз. обл. // Сб.: Моя малая родина. Материалы межрег. научно-практич. конференции. Вып. 8. Степановка-Пенза, 2011, с.12-24. {{Пенза өлкәсе татар авыллары}} [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Күзнәй районы торак пунтлары]] mn6ktbwm7gegmgy52cc7qfbxl9druey 0 1493275 6062591 6058040 2026-10-11T03:35:21Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062591 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{УК}} '''Опера театрлары исемлеге''' — [[опера]]ларны кую өчен кулланылган {{тәрҗемә ителмәгән 5|опера театры|опера|ru|Оперный театр}} [[Театр (архитектура корылмасы)|театрлары]] һәм махсус акустикалы концерт заллы башкару сәнгатьләр үзәкләре төзмәсе. {{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q153562} |section= |sort=p571 |columns=number:#,p18:сурәт,label:Исем,p571:нигезләнү,p131:урнашуы,p17:дәүләт,p373:медиа,p856:сайт}} {| class='wikitable sortable' ! # ! сурәт ! Исем ! нигезләнү ! урнашуы ! дәүләт ! медиа ! сайт |- | style='text-align:right'| 1 | | ''[[:d:Q3982267|Teatro dei Fiorentini]]'' | data-sort-value="1618" | 1618 | [[Наполи]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro dei Fiorentini|Teatro dei Fiorentini]] | |- | style='text-align:right'| 2 | [[Файл:Teatro San Moise Ceiling Detail.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2575251|Teatro San Moisè]]'' | data-sort-value="1640" | 1640 | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Moisè (Venice)|Teatro San Moisè (Venice)]] | |- | style='text-align:right'| 3 | | ''[[:d:Q45404786|Opernhaus auf der Cortina]]'' | data-sort-value="1666" | 1666 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[Файл:Teatro Caio Melisso di Spoleto.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3981922|Teatro Caio Melisso]]'' | data-sort-value="1667" | 1667 | ''[[:d:Q20571|Spoleto]]'' | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Caio Melisso (Spoleto)|Teatro Caio Melisso (Spoleto)]] | |- | style='text-align:right'| 5 | [[Файл:Teater Cortina Allen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q133288999|Theater auf der Cortina]]'' | data-sort-value="1668" | 1668 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Габсбурглар монархиясе]] | [[:commons:Category:Theater auf der Cortina|Theater auf der Cortina]] | |- | style='text-align:right'| 6 | [[Файл:Jeu de Paume de Béquet (Bel-Air) - View - VJohnson 2008 p101.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55719739|Salle du Bel-Air]]'' | data-sort-value="1672" | 1672 | [[Париж]]<br/>''[[:d:Q245546|6th arrondissement of Paris]]''<br/>''[[:d:Q2707132|rue de Vaugirard]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Salle du Bel-Air|Salle du Bel-Air]] | |- | style='text-align:right'| 7 | [[Файл:2025-03-31-Hamburgische-Staatsoper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q705453|Hamburg State Opera]]'' | data-sort-value="1677" | 1677 | ''[[:d:Q1626|Hamburg-Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hamburgische Staatsoper|Hamburgische Staatsoper]] | https://staatsoper-hamburg.de |- | style='text-align:right'| 8 | [[Файл:Геликон-опера на Большой Никитской 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42303155|Усадьба Шаховских—Глебовых—Стрешневых]]'' | data-sort-value="1730" | 1730s | ''[[:d:Q2320761|Пресненский районы]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Helikon Opera|Helikon Opera]] | |- | style='text-align:right'| 9 | [[Файл:Royal Opera House and ballerina.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55018|Royal Opera House]]'' | data-sort-value="1732" | 1732 | ''[[:d:Q179351|City of Westminster]]''<br/>[[Лондон]] | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Royal Opera House Covent Garden|Royal Opera House Covent Garden]] | https://www.roh.org.uk/ |- | style='text-align:right'| 10 | [[Файл:Manoel theatre (12843882153).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q576800|Manoel Theatre]]'' | data-sort-value="1732" | 1732 | [[Валлетта]] | [[Мальта]] | [[:commons:Category:Teatro Manoel|Teatro Manoel]] | http://www.teatrumanoel.com.mt/ |- | style='text-align:right'| 11 | [[Файл:Roma Teatro Argentina.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q588377|Teatro Argentina]]'' | data-sort-value="1732" | 1732-01-31 | [[Рим]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Argentina|Teatro Argentina]] | http://www.teatrodiroma.net/doc/3169/teatro-argentina |- | style='text-align:right'| 12 | [[Файл:Teatro de San Carlos, Nápoles, Italia, 2023-03-25, DD 184-186 HDR.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q628491|Teatro di San Carlo]]'' | data-sort-value="1737" | 1737-11-04 | [[Наполи]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Carlo (Naples)|Teatro San Carlo (Naples)]] | http://www.teatrosancarlo.it |- | style='text-align:right'| 13 | [[Файл:Metz Theatre 2003.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354535|Opéra-Théâtre de Metz Métropole]]'' | data-sort-value="1738" | 1738 | [[Мец]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra-Théâtre de Metz|Opéra-Théâtre de Metz]] | http://opera.metzmetropole.fr |- | style='text-align:right'| 14 | [[Файл:Divadlo v Kotcích.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q5283799|Kotzen Theatre]]'' | data-sort-value="1739" | 1739 | ''[[:d:Q748211|Old Town]]''<br/>''[[:d:Q973974|Prague 1]]'' | [[Чехия]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[Файл:IB teatro regio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q183202|Teatro Regio]]'' | data-sort-value="1740" | 1740 | [[Торино]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Regio (Turin)|Teatro Regio (Turin)]] | https://www.teatroregio.torino.it/ |- | style='text-align:right'| 16 | [[Файл:Markgräfliches Opernhaus Front 2019-07-29.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q278908|Margravial Opera House]]'' | data-sort-value="1744" | 1744 | [[Байройт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Markgräfliches Opernhaus|Markgräfliches Opernhaus]] | https://www.bayreuth-wilhelmine.de/englisch/opera/index.htm |- | style='text-align:right'| 17 | [[Файл:Royal Danish Theatre, Copenhagen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q607681|Royal Danish Theatre]]'' | data-sort-value="1748" | 1748 | ''[[:d:Q504125|Copenhagen Municipality]]'' | [[Дания]] | [[:commons:Category:Royal Danish Theatre|Royal Danish Theatre]] | http://www.kgl-teater.dk<br/>https://kglteater.dk/en |- | style='text-align:right'| 18 | [[Файл:Comunale Theatre.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q321950|Teatro Comunale]]'' | data-sort-value="1750" | 18th century | [[Феррара]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro comunale (Ferrara)|Teatro comunale (Ferrara)]] | http://www.teatrocomunaleferrara.it |- | style='text-align:right'| 19 | [[Файл:Teatro Comunale Bologna.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2306368|Teatro Comunale]]'' | data-sort-value="1750" | 18th century | [[Болонья]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Comunale (Bologna)|Teatro Comunale (Bologna)]] | http://www.tcbo.it |- | style='text-align:right'| 20 | [[Файл:Teatro Rossini.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7691950|Teatro Rossini]]'' | data-sort-value="1750" | 18th century | ''[[:d:Q52983|Lugo]]'' | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Rossini (Lugo, Italy)|Teatro Rossini (Lugo, Italy)]] | http://www.teatrorossini.it<br/>https://www.teatrorossini.it/ |- | style='text-align:right'| 21 | [[Файл:Torino-TeatroCarignano.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3895972|Teatro Carignano]]'' | data-sort-value="1753" | 1753 | [[Торино]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Carignano (Turin)|Teatro Carignano (Turin)]] | http://www.teatrostabiletorino.it |- | style='text-align:right'| 22 | [[Файл:The Dinner and Ball in the Teatro San Benedetto Venice, in Honour of the Conti Del Nord, 22nd January 1782.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q523565|Teatro San Benedetto]]'' | data-sort-value="1755" | 1755 | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Benedetto|Teatro San Benedetto]] | |- | style='text-align:right'| 23 | [[Файл:Nancy Place Stanislas BW 2015-07-18 13-49-20 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354579|Opéra national de Lorraine]]'' | data-sort-value="1755" | 1755 | [[Нанси]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra national de Lorraine|Opéra national de Lorraine]] | http://www.opera-national-lorraine.fr |- | style='text-align:right'| 24 | [[Файл:Théâtre de Lyon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q75174279|Grand Théâtre de Lyon]]'' | data-sort-value="1756" | 1756 | [[Лион]] | [[Франция]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[Файл:Drottlingham2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3058143|Drottningholm Palace Theatre]]'' | data-sort-value="1766" | 1766-07-09 | ''[[:d:Q492614|Ekerö Municipality]]'' | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Drottningholms slottsteater|Drottningholms slottsteater]] | http://www.dtm.se |- | style='text-align:right'| 26 | | ''[[:d:Q17102256|Théâtre de Rosimond]]'' | data-sort-value="1766" | 1766 | [[Женева]] | [[Швейцария]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[Файл:Opéra Versailles - Salle Colonnade - vue scene et salle.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1796145|Opéra royal de Versailles]]'' | data-sort-value="1770" | 1770 | [[Версаль (шәһәр)|Версаль]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opera of the Palace of Versailles|Opera of the Palace of Versailles]] | https://www.chateauversailles-spectacles.fr/tag/opera-royal_t60/1 |- | style='text-align:right'| 28 | [[Файл:Warszawska Opera Kameralna 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q33530727|Warsaw Chamber Opera]]'' | data-sort-value="1770" | 1770 | ''[[:d:Q7095|Śródmieście]]'' | [[Польша]] | [[:commons:Category:Warsaw Chamber Opera|Warsaw Chamber Opera]] | |- | style='text-align:right'| 29 | [[Файл:20110725 Milano La Scala 5507.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5471|La Scala]]'' | data-sort-value="1778" | 1778-08-03 | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro alla Scala|Teatro alla Scala]] | http://www.teatroallascala.org<br/>https://www.teatroallascala.org/en/index.html |- | style='text-align:right'| 30 | [[Файл:Grand Theatre Bordeaux.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1541186|Grand Théâtre de Bordeaux]]'' | data-sort-value="1780" | 1780 | [[Бордо]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Grand Théâtre de Bordeaux|Grand Théâtre de Bordeaux]] | https://www.opera-bordeaux.com/ |- | style='text-align:right'| 31 | [[Файл:Wissböck Leopoldstädter Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q255887|Leopoldstädter Theater]]'' | data-sort-value="1781" | 1781 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Leopoldstädter Theater|Leopoldstädter Theater]] | |- | style='text-align:right'| 32 | [[Файл:Gustavianska operahuset, 1880s.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10511176|Gustavianska operan]]'' | data-sort-value="1782" | 1782 | ''[[:d:Q506250|Стокгольм]]'' | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Gustavianska operan|Gustavianska operan]] | |- | style='text-align:right'| 33 | [[Файл:Санкт-Петербург, Мариинский театр, фасад (edited version).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q207028|Мария театры]]'' | data-sort-value="1783" | 1783-10-05 | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Mariinsky Theatre|Mariinsky Theatre]] | https://www.mariinsky.ru/ |- | style='text-align:right'| 34 | [[Файл:Praha Stavovské divadlo 5.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q521155|Estates Theatre]]'' | data-sort-value="1783" | 1783 | ''[[:d:Q748211|Old Town]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Stavovské divadlo|Stavovské divadlo]] | https://www.estatestheatre.cz/ |- | style='text-align:right'| 35 | [[Файл:Bolshoi Kamenny Theatre, 1886.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2722950|Bolshoi Kamenny Theatre]]'' | data-sort-value="1783" | 1783 | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Bolshoi Kamenny Theatre|Bolshoi Kamenny Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 36 | [[Файл:Marseille - Opéra Municipal (16265981769).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3085786|Opéra de Marseille]]'' | data-sort-value="1787" | 1787 | ''[[:d:Q161732|1st arrondissement of Marseille]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Marseille|Opéra de Marseille]] | http://opera.marseille.fr |- | style='text-align:right'| 37 | [[Файл:Théâtre Graslin - Place Graslin, Nantes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1099066|Théâtre Graslin]]'' | data-sort-value="1788" | 1788 | [[Нант]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Théâtre Graslin|Théâtre Graslin]] | http://www.angers-nantes-opera.com/ |- | style='text-align:right'| 38 | [[Файл:Teatro La Fenice (Venice) - Facade.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q223942|Teatro La Fenice]]'' | data-sort-value="1792" | 1792 | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro La Fenice|Teatro La Fenice]] | https://www.teatrolafenice.it/ |- | style='text-align:right'| 39 | [[Файл:Teatro Nacional de São Carlos 2021-04-20.png|center|128px]] | ''[[:d:Q1146936|Teatro Nacional de São Carlos]]'' | data-sort-value="1793" | 1793 | ''[[:d:Q10367953|Santa Maria Maior]]'' | [[Португалия]] | [[:commons:Category:Teatro Nacional de São Carlos|Teatro Nacional de São Carlos]] | http://www.saocarlos.pt/ |- | style='text-align:right'| 40 | [[Файл:Liberec divadlo F. X. Šaldy 9.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11812411|Divadlo F. X. Šaldy]]'' | data-sort-value="1801" | 19th century | ''[[:d:Q12056198|Staré Město]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Šaldovo divadlo Liberec|Šaldovo divadlo Liberec]] | https://www.saldovo-divadlo.cz |- | style='text-align:right'| 41 | [[Файл:Украина, Одесса - Оперный театр 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q195513|Әдис милли академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1810" | 1810 | [[Одесса]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Odesa National Academic Opera and Ballet Theatre|Odesa National Academic Opera and Ballet Theatre]] | https://operahouse.od.ua/ |- | style='text-align:right'| 42 | [[Файл:Nationaltheater Munich.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q707679|National Theatre Munich]]'' | data-sort-value="1818" | 1818 | [[Мүнхен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Nationaltheater München|Nationaltheater München]] | https://www.staatsoper.de/en |- | style='text-align:right'| 43 | [[Файл:Vue de la nouvelle salle de l'Opéra prise de la rue de Provence - NYPL Digital Collections.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3249117|Salle Le Peletier]]'' | data-sort-value="1820" | 1820 | [[Париж]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Salle Le Peletier|Salle Le Peletier]] | |- | style='text-align:right'| 44 | [[Файл:Opera of Strasbourg front view.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354564|Strasbourg Opera House]]'' | data-sort-value="1821" | 1821 | [[Страсбург]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Strasbourg|Opéra de Strasbourg]] | http://www.opera-national-du-rhin.com |- | style='text-align:right'| 45 | [[Файл:Teatro Tapia - San Juan IMG 2003 calle tetuan.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7691962|Tapia Theater]]'' | data-sort-value="1824" | 1824 | ''[[:d:Q41211|San Juan]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Teatro Tapia|Teatro Tapia]] | https://www.discoverpuertorico.com/profile/teatro-tapia/8743#profile-overview |- | style='text-align:right'| 46 | [[Файл:Thrall’s Opera House, Church Street, New Harmony, IN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q124429192|Thrall’s Opera House]]'' | data-sort-value="1824" | 1824 | [[Нью-Гармони (Индиана)|Нью-Гармони]]<br/>[[Индиана]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Thrall’s Opera House|Thrall’s Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 47 | [[Файл:Teatro Carlo Felice, Genova, complesso intero.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2299021|Opera Carlo Felice Genova]]'' | data-sort-value="1826" | 1826 | [[Җенова]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Carlo Felice (Genoa)|Teatro Carlo Felice (Genoa)]] | https://operacarlofelicegenova.it/ |- | style='text-align:right'| 48 | [[Файл:Teatro Regio (Parma) 2013-10-13.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2096472|Teatro Regio (Parma)]]'' | data-sort-value="1829" | 1829<br/>19th century | [[Парма]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Regio (Parma)|Teatro Regio (Parma)]] | https://www.teatroregioparma.it/ |- | style='text-align:right'| 49 | [[Файл:Prato - teatro Metastasio - vista notturna - 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982066|Teatro Metastasio]]'' | data-sort-value="1830" | 1830 | [[Прато]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Metastasio (Prato)|Teatro Metastasio (Prato)]] | http://www.metastasio.it |- | style='text-align:right'| 50 | [[Файл:VolterraTeatroPersioFlaccoIngresso2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7170366|Teatro Persio Flacco]]'' | data-sort-value="1830" | 1830 | [[Вольтерра]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Persio Flacco|Teatro Persio Flacco]] | |- | style='text-align:right'| 51 | [[Файл:Place de la Comédie (Lyon, 2025).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9496|Opéra Nouvel]]'' | data-sort-value="1831" | 1831 | ''[[:d:Q3337|1st arrondissement of Lyon]]''<br/>[[Лион]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Lyon|Opéra de Lyon]] | https://www.opera-lyon.com/ |- | style='text-align:right'| 52 | [[Файл:Stadttheater Basel 1875.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56557282|Stadttheater Basel]]'' | data-sort-value="1834" | 1834 | [[Базел]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Stadttheater Basel (1875–1975)|Stadttheater Basel (1875–1975)]] | |- | style='text-align:right'| 53 | [[Файл:Romania Iași National Theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5983528|Vasile Alecsandri National Theatre Iași]]'' | data-sort-value="1840" | 1840 | [[Яшь (шәһәр)|Яшь]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Iași National Theatre|Iași National Theatre]] | http://www.teatrulnationaliasi.ro/ |- | style='text-align:right'| 54 | [[Файл:Opera, Breslavia, Polonia, 2017-12-20, DD 23-25 HDR.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1336270|Wrocław Opera]]'' | data-sort-value="1841" | 1841 | [[Вроцлав|Вротслав]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Wrocław Opera|Wrocław Opera]] | http://www.opera.wroclaw.pl/ |- | style='text-align:right'| 55 | [[Файл:Gran Teatro Nacional de México.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5884540|Gran Teatro Nacional]]'' | data-sort-value="1842" | 1842 | [[Мехико]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Gran Teatro Nacional|Gran Teatro Nacional]] | |- | style='text-align:right'| 56 | [[Файл:Teatro Comunale Alessandro Bonci.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981902|Teatro Alessandro Bonci]]'' | data-sort-value="1843" | 1843 | [[Чезена]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Alessandro Bonci|Teatro Alessandro Bonci]] | https://cesena.emiliaromagnateatro.com/ |- | style='text-align:right'| 57 | [[Файл:Bundesarchiv Bild 102-09067, Berlin, Kroll-Oper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q512614|Kroll Opera House]]'' | data-sort-value="1844" | 1844 | ''[[:d:Q163966|Bezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Krolloper|Krolloper]] | |- | style='text-align:right'| 58 | [[Файл:Carltheater Wien.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q877699|Carltheater]]'' | data-sort-value="1847" | 1847-12-10 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Carltheater|Carltheater]] | |- | style='text-align:right'| 59 | [[Файл:Avignon-Theatre-Opera-1846-1847 anstelle des alten abgebrannten Theaters von den Architekten Leon Feucheres&Theodore Charpentier errichtet 1..JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354545|Opéra d'Avignon]]'' | data-sort-value="1847" | 1847 | [[Авиньон|Авиньоң]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Theatre-Opera of Avignon|Theatre-Opera of Avignon]] | http://www.operagrandavignon.fr |- | style='text-align:right'| 60 | [[Файл:Teatro Alighieri Ravenna 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981961|Teatro Comunale Dante Alighieri]]'' | data-sort-value="1850" | 19th century | [[Равенна]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Alighieri (Ravenna)|Teatro Alighieri (Ravenna)]] | http://www.teatroalighieri.org<br/>https://www.teatroalighieri.org/ |- | style='text-align:right'| 61 | [[Файл:Paolo Monti - Servizio fotografico (Modena, 1973) - BEIC 6348647.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982235|Teatro Comunale di Modena]]'' | data-sort-value="1850" | 19th century | [[Модена]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro comunale Luciano Pavarotti|Teatro comunale Luciano Pavarotti]] | https://teatrocomunalemodena.it/<br/>https://www.teatrocomunalemodena.it |- | style='text-align:right'| 62 | [[Файл:001885 teatro municipale di piacenza.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28001162|Teatro Municipale]]'' | data-sort-value="1850" | 19th century | [[Пьяченца]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Municipale (Piacenza)|Teatro Municipale (Piacenza)]] | https://teatripiacenza.it/fondazione/spazi-luoghi/teatro-municipale/ |- | style='text-align:right'| 63 | [[Файл:2022-03-06 Staatsoper Hannover.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q315705|Opera House]]'' | data-sort-value="1851" | 1851 | ''[[:d:Q883803|Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Hannover|Opernhaus Hannover]] | https://staatstheater-hannover.de/ |- | style='text-align:right'| 64 | [[Файл:Evgeni Mikeladze bust near Tbilisi Opera.jpg|center|128px]] | [[Палиашвили исемендәге Грузин опера һәм балет театры]] | data-sort-value="1851" | 1851 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | [[Гөрҗистан]] | [[:commons:Category:Tbilisi Opera House|Tbilisi Opera House]] | http://www.opera.ge |- | style='text-align:right'| 65 | [[Файл:2008 Orpheum Boston.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q894568|Orpheum Theatre]]'' | data-sort-value="1852" | 1852 | [[Бостон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Orpheum Theatre (Boston, Massachusetts)|Orpheum Theatre (Boston, Massachusetts)]] | https://crossroadspresents.com/pages/orpheum-theatre |- | style='text-align:right'| 66 | [[Файл:AGTM D368 The National Theatre, Guatemala.png|center|128px]] | ''[[:d:Q18914734|Carrera Theater]]'' | data-sort-value="1852" | 1852 | [[Гватемала (шәһәр)]] | [[Гватемала]] | [[:commons:Category:Teatro Carrera (Guatemala)|Teatro Carrera (Guatemala)]] | |- | style='text-align:right'| 67 | [[Файл:Academy of Music (New York City) crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4306609|Academy of Music]]'' | data-sort-value="1854" | 1854 | [[Манхэттэн]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Academy of Music, Manhattan, New York City|Academy of Music, Manhattan, New York City]] | |- | style='text-align:right'| 68 | [[Файл:CorkOperaHouse2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5170811|Cork Opera House]]'' | data-sort-value="1855" | 1855 | [[Корк]] | [[Ирландия]] | [[:commons:Category:Cork Opera House|Cork Opera House]] | http://www.corkoperahouse.ie/ |- | style='text-align:right'| 69 | [[Файл:Phila AcademyofMusicl03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q337337|Academy of Music]]'' | data-sort-value="1857" | 1857 | [[Филадельфия|Филаделфия]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Academy of Music (Philadelphia)|Academy of Music (Philadelphia)]] | http://academyofmusic.org/ |- | style='text-align:right'| 70 | [[Файл:Teatro Municipal, Santiago 20230521 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6936293|Municipal Theatre of Santiago]]'' | data-sort-value="1857" | 1857-09-17 | ''[[:d:Q188002|Santiago]]'' | [[Чили]] | [[:commons:Category:Teatro Municipal de Santiago|Teatro Municipal de Santiago]] | http://www.municipal.cl/ |- | style='text-align:right'| 71 | [[Файл:Nacionālā Opera - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56051944|Latvian National Opera House]]'' | data-sort-value="1860" | 1860 | ''[[:d:Q2560805|Central District]]'' | [[Латвия]] | [[:commons:Category:Latvian National Opera|Latvian National Opera]] | |- | style='text-align:right'| 72 | [[Файл:Paris Palais Garnier 2010-04-06 16.55.07.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q187840|Palais Garnier]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-08-27 | ''[[:d:Q3413189|Quartier de la Chaussée-d'Antin]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra Garnier|Opéra Garnier]] | https://www.operadeparis.fr/ |- | style='text-align:right'| 73 | [[Файл:Teatro Comunale di Firenze 02.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q528066|Teatro Comunale di Firenze]]'' | data-sort-value="1862" | 1862 | [[Флоренция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Comunale (Florence)|Teatro Comunale (Florence)]] | |- | style='text-align:right'| 74 | [[Файл:Théâtre du Châtelet Façade (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1469315|Théâtre du Châtelet]]'' | data-sort-value="1862" | 1862 | ''[[:d:Q161741|1st arrondissement of Paris]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Théâtre du Châtelet|Théâtre du Châtelet]] | http://www.chatelet-theatre.com |- | style='text-align:right'| 75 | [[Файл:Napoli - Teatro Bellini.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981916|Teatro Bellini]]'' | data-sort-value="1864" | 1864 | [[Наполи]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Bellini (Naples)|Teatro Bellini (Naples)]] | http://www.teatrobellini.it |- | style='text-align:right'| 76 | [[Файл:Malta Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q576808|Royal Opera House]]'' | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Валлетта]] | [[Мальта]] | [[:commons:Category:Royal Opera House (Valletta)|Royal Opera House (Valletta)]] | https://culture.gov.mt/en/pjazzateatrurjal/Pages/main.aspx |- | style='text-align:right'| 77 | [[Файл:Robinson-Schwenn Building, High Street, Hamilton, OH.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1231750|Robinson-Schwenn Building]]'' | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Гамильтон (Огайо)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Dixon-Globe Opera House-Robinson-Schwenn Building|Dixon-Globe Opera House-Robinson-Schwenn Building]] | |- | style='text-align:right'| 78 | [[Файл:Teatro Degollado.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2398791|Teatro Degollado]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-09-13 | [[Гвадалахара (Мексика)|Гвадалахара]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Degollado|Teatro Degollado]] | https://sc.jalisco.gob.mx/patrimonio/teatros-y-foros/teatro-degollado |- | style='text-align:right'| 79 | [[Файл:Croswell Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5188924|Croswell Opera House]]'' | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Эдриан (Мичиган)|Эдриан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.croswell.org |- | style='text-align:right'| 80 | | ''[[:d:Q109508162|Wilgus Block (Ithaca)]]'' | data-sort-value="1868" | 1868 | [[Итака (Нью-Йорк)|Итака]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[Файл:Staatsoper Wien DSC 5273w.jpg|center|128px]] | [[Вена дәүләт операсы]] | data-sort-value="1869" | 1869-05-25 | ''[[:d:Q267329|Innere Stadt]]'' | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Vienna State Opera|Vienna State Opera]] | https://www.wiener-staatsoper.at/ |- | style='text-align:right'| 82 | [[Файл:Serbia, Belgrade - National Theatre, 01.04.2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1847119|National Theatre in Belgrade]]'' | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Белград]] | [[Сербия]] | [[:commons:Category:National Theatre in Belgrade|National Theatre in Belgrade]] | http://www.narodnopozoriste.rs |- | style='text-align:right'| 83 | [[Файл:Reed Opera House Mall - Salem Oregon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7306684|Reed Opera House and McCornack Block Addition]]'' | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Сейлем]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Reed Opera House and McCornack Block Addition|Reed Opera House and McCornack Block Addition]] | |- | style='text-align:right'| 84 | [[Файл:Teatro Angela Peralta (26910810311).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15850240|Ángela Peralta Theatre]]'' | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Масатлан]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Ángela Peralta, Mazatlán|Teatro Ángela Peralta, Mazatlán]] | https://culturamazatlan.com/es/teatro-angela-peralta/ |- | style='text-align:right'| 85 | [[Файл:Views of Perm (July 2024) - 4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q115035|Perm Opera and Ballet Theatre]]'' | data-sort-value="1870" | 1870 | ''[[:d:Q3924191|Ленинский районы]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Perm opera and ballet theatre|Perm opera and ballet theatre]] | http://permopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 86 | [[Файл:Old Petaluma Opera House, 147-149 Kentucky St., Petaluma, CA 5-31-2010 6-45-34 PM.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7084726|Old Petaluma Opera House]]'' | data-sort-value="1870" | 1870 | [[Петалума (Калифорния)|Петалума]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[Файл:TrocaderoTheater 20160115.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7844815|Trocadero Theatre]]'' | data-sort-value="1870" | 1870 | [[Филадельфия|Филаделфия]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Trocadero Theatre|Trocadero Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 88 | [[Файл:GENERAL VIEW - Springer Opera House, 105 Tenth Street, Columbus, Muscogee County, GA HABS GA,108-COLM,31-1.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q7580869|Springer Opera House]]'' | data-sort-value="1871" | 1871 | [[Коламбус (Алабама)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Springer Opera House|Springer Opera House]] | http://www.springeroperahouse.org |- | style='text-align:right'| 89 | [[Файл:5300MilanoTeatroDalVerme.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1049376|Teatro dal Verme]]'' | data-sort-value="1872" | 1872 | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Dal Verme (Milan)|Teatro Dal Verme (Milan)]] | http://www.dalverme.org |- | style='text-align:right'| 90 | [[Файл:Palermo Teatro Politeama BW 2012-10-09 16-44-27.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1478356|Teatro Politeama]]'' | data-sort-value="1874" | 1874 | [[Палермо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Politeama (Palermo)|Teatro Politeama (Palermo)]] | https://orchestrasinfonicasiciliana.it/it/fondazione-oss/il-politeama-garibaldi |- | style='text-align:right'| 91 | [[Файл:FirstMethodistChurchWIS45MainSt..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5453280|First Methodist Church]]'' | data-sort-value="1874" | 1874 | [[Ошкош (Висконсин)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[Файл:Театр оперы и балета.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3653111|Сарытау академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1875" | 1875 | [[Сарытау]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Saratov Academic Opera and Ballet Theatre|Saratov Academic Opera and Ballet Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 93 | [[Файл:Opera Națională Română din Timișoara (April 2023) 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17195257|Romanian National Opera, Timișoara]]'' | data-sort-value="1875" | 1875 | [[Timişoara]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:National Theatre and Opera Timișoara|National Theatre and Opera Timișoara]] | https://www.ort.ro/<br/>https://www.ort.ro/en/home |- | style='text-align:right'| 94 | [[Файл:GoodspeedOperaHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5583618|Goodspeed Musicals]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-10-24 | [[Ист-Гаддам (Коннектикут)|Ист-Гаддам]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[Файл:CzerniowceTeatr2009.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q12170034|Olha Kobylyanska Theatre]]'' | data-sort-value="1877" | 1877 | [[Черновцы|Чернивси]] | [[Украина]]<br/>[[Австро-Маҗарстан|Аустрия-Маҗарстан]] | [[:commons:Category:Theatre of Chernivtsi|Theatre of Chernivtsi]] | http://www.dramtheater.cv.ua |- | style='text-align:right'| 96 | [[Файл:Belem-TeatroPaz1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3063375|Theatro da Paz]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-02-15 | [[Белен (Бразилия)|Белен]] | [[Бразилия]] | [[:commons:Category:Theatro da Paz|Theatro da Paz]] | http://www.theatrodapaz.com.br |- | style='text-align:right'| 97 | [[Файл:Grand Theatre, Leeds, March 2020.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3114599|Grand Theatre]]'' | data-sort-value="1878" | 1878 | ''[[:d:Q774015|Leeds]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Grand Theatre, Leeds|Grand Theatre, Leeds]] | https://www.leedsgrandtheatre.com |- | style='text-align:right'| 98 | [[Файл:Sandwich City Hall5.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7417073|Sandwich City Hall]]'' | data-sort-value="1878" | 1878 | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Sandwich City Hall|Sandwich City Hall]] | |- | style='text-align:right'| 99 | [[Файл:Holyoke Opera House in 1967.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42714399|E.M. Loew's State Theatre]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-03-25 | [[Голиок (Массачусетс)|Холиок]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Holyoke Opera House|Holyoke Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 100 | [[Файл:Craigmiles Hall Cleveland TN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55608518|Craigmiles Hall]]'' | data-sort-value="1878" | 1870s | [[Кливленд (Теннесси)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Craigmiles Hall|Craigmiles Hall]] | |- | style='text-align:right'| 101 | [[Файл:Grand Théâtre de Genève (46658466335).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q555398|Grand Théâtre de Genève]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-10-02 | [[Женева]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Grand Théâtre de Genève|Grand Théâtre de Genève]] | https://www.gtg.ch/ |- | style='text-align:right'| 102 | [[Файл:Alexandersteatern, Helsingfors.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1530985|Alexander Theatre]]'' | data-sort-value="1879" | 1879<br/>1877 | [[Һельсинки|Һелсинки]] | [[Финляндия]] | [[:commons:Category:Alexander Theatre|Alexander Theatre]] | https://www.aleksanterinteatteri.fi/ |- | style='text-align:right'| 103 | [[Файл:Napa Opera House, 1018-1030 Main St., Napa, CA 9-5-2010 2-32-51 PM.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3870216|Napa Valley Opera House]]'' | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Напа (Калифорния)|Напа]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Napa Valley Opera House|Napa Valley Opera House]] | http://www.napavalleyoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 104 | [[Файл:Tabor Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42386159|Tabor Opera House]]'' | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Ледвиль]]<br/>[[Лейк (округ, Колорадо)|Ла-Плата (округ, Колорадо)]]<br/>[[Колорадо (штат)|Колорадо]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Tabor Opera House|Tabor Opera House]] | https://www.taboroperahouse.net/ |- | style='text-align:right'| 105 | [[Файл:St. Marys Opera House, St. Marys, Ontario (21848569811).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q108108463|St. Marys Opera House]]'' | data-sort-value="1880" | 1880s | ''[[:d:Q2542731|St. Marys]]'' | [[Канада]] | [[:commons:Category:St. Marys Opera House|St. Marys Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 106 | | ''[[:d:Q87832866|Jersey City Opera House]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-12-12 | [[Джерси-Сити|Җерси-Сити]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[Файл:Mahenovo divadlo - renovace 20210902 131938 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1138893|Mahen Theatre]]'' | data-sort-value="1882" | 1882 | ''[[:d:Q12039338|Brno-město]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Mahenovo divadlo|Mahenovo divadlo]] | https://www.ndbrno.cz |- | style='text-align:right'| 108 | | ''[[:d:Q17029485|Van Cleve Opera House]]'' | data-sort-value="1882" | 1882 | [[Индиана]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[Файл:Teatro Flavio Vespasiano, Rieti - esterno.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981982|Teatro Flavio Vespasiano]]'' | data-sort-value="1883" | 1883 | [[Риети]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Flavio Vespasiano|Teatro Flavio Vespasiano]] | |- | style='text-align:right'| 110 | [[Файл:GrandOperaHouseOshkoshWisconsin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14714577|Oshkosh Grand Opera House]]'' | data-sort-value="1883" | 1883 | [[Ошкош (Висконсин)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://thegrandoshkosh.org/ |- | style='text-align:right'| 111 | [[Файл:Jaffa Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q106540427|Jaffa Opera House]]'' | data-sort-value="1883" | 1883 | [[Тринидад (Колорадо)|Тринидад]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Jaffa Opera House|Jaffa Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 112 | [[Файл:Hungarian State Opera House in Budapest.jpg|center|128px]] | [[Маҗарстан опера театры]] | data-sort-value="1884" | 1884 | ''[[:d:Q697679|Budapest District VI]]'' | [[Маҗарстан]] | [[:commons:Category:Hungarian State Opera House|Hungarian State Opera House]] | https://www.opera.hu/ |- | style='text-align:right'| 113 | | ''[[:d:Q117765882|Pulse Opera House]]'' | data-sort-value="1884" | 1884 | [[Воррен (Индиана)|Воррен]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://pulseoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 114 | [[Файл:Solodovnikov.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4303976|Private Opera]]'' | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Мәскәү]] | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[Файл:ChicagoOperaHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5095721|Chicago Opera House]]'' | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Чикаго]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Chicago Opera House|Chicago Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 116 | [[Файл:Teatro Coccia Novara 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981938|Teatro Coccia]]'' | data-sort-value="1886" | 1886 | [[Новара]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Coccia (Novara)|Teatro Coccia (Novara)]] | http://www.fondazioneteatrococcia.it |- | style='text-align:right'| 117 | [[Файл:Bratislava ND 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12766874|Old building of the Slovak National Theatre]]'' | data-sort-value="1886" | 1886 | [[Братислава]] | [[Словакия]] | [[:commons:Category:Slovak National Theatre (old building)|Slovak National Theatre (old building)]] | |- | style='text-align:right'| 118 | [[Файл:Grainfieldoperahouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14689541|Grainfield Opera House]]'' | data-sort-value="1887" | 1887 | [[Грейнфилд (Канзас)|Грейнфилд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[Файл:Státní opera in Prague, 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1886083|State Opera Prague]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-01-05 | ''[[:d:Q662985|Vinohrady]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Státní opera|Státní opera]] | https://www.narodni-divadlo.cz/en/state-opera |- | style='text-align:right'| 120 | [[Файл:Cedarville Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2493236|Cedarville Opera House]]'' | data-sort-value="1888" | 1888 | ''[[:d:Q1014183|Cedarville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[Файл:South San Francisco Opera House, 1601 Newcomb Ave., San Francisco, CA 6-12-2011 5-36-01 PM.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q24894286|Bayview Opera House]]'' | data-sort-value="1888" | 1888 | [[Сан-Франциско]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Bayview Opera House|Bayview Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 122 | [[Файл:McPherson Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6802597|McPherson Opera House]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Макферсон (Канзас)|Макферсон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:McPherson Opera House|McPherson Opera House]] | http://www.mcphersonoperahouse.org |- | style='text-align:right'| 123 | [[Файл:Woodstock Opera House, Woodstock, IL.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8033446|Woodstock Opera House]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Woodstock Opera House|Woodstock Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 124 | [[Файл:Aspen Wheeler Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12072825|Wheeler Opera House]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Аспен]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Wheeler Opera House|Wheeler Opera House]] | https://www.wheeleroperahouse.com/ |- | style='text-align:right'| 125 | [[Файл:Thorpe Opera House from NE 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q42941241|Thorpe's Opera House]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Девид-Сити (Небраска)|Девид-Сити]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Thorpe's Opera House (David City, Nebraska)|Thorpe's Opera House (David City, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 126 | [[Файл:Casco viejo de Bilbao (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3750900|Teatro Arriaga]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-05-31 | [[Билбао]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatro Arriaga|Teatro Arriaga]] | https://www.teatroarriaga.eus/ |- | style='text-align:right'| 127 | [[Файл:Grand Opera House Meridan MS.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7334190|Riley Center]]'' | data-sort-value="1890" | 1890 | [[Меридиан (Миссисипи)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Riley Center|Riley Center]] | |- | style='text-align:right'| 128 | [[Файл:Annaberg Winterstein-Theater abends.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1287836|Eduard-von-Winterstein-Theater]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Аннаберг-Бухгольц]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Eduard-von-Winterstein-Theater (Annaberg-Buchholz)|Eduard-von-Winterstein-Theater (Annaberg-Buchholz)]] | |- | style='text-align:right'| 129 | [[Файл:CityOperaHouseTraverseCityMI.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5123332|City Opera House]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Траверс-Сити (Мичиган)|Траверс-Сити]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.cityoperahouse.org |- | style='text-align:right'| 130 | [[Файл:Uvalde grand opera house 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5594853|Grand Opera House]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Ювалди (Техас)|Ювалди]]<br/>[[Ювалде (округ, Техас)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Grand Opera House|Grand Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 131 | [[Файл:Hazel Green Town Hall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5687906|Hazel Green Town Hall]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | ''[[:d:Q2533857|Hazel Green]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[Файл:Muzikinis teatras 2006-06-10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q576536|Kaunas musical theatre building]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | [[Каунас]]<br/>''[[:d:Q928938|Kaunas City Municipality]]'' | [[Литва]] | [[:commons:Category:Kaunas State Musical Theatre|Kaunas State Musical Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 133 | [[Файл:Berlin, Mitte, Behrenstraße, Komische Oper 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q687694|Komische Oper Berlin]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | ''[[:d:Q163966|Bezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Komische Oper Berlin|Komische Oper Berlin]] | https://www.komische-oper-berlin.de/ |- | style='text-align:right'| 134 | [[Файл:TeatroColon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2518305|Teatro Colón]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-10-12 | [[Богота]] | [[Колумбия]] | [[:commons:Category:Teatro Colón, Bogotá|Teatro Colón, Bogotá]] | https://eneldelia.gov.co/ |- | style='text-align:right'| 135 | [[Файл:Festival Theatre.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3047596|Edinburgh Festival Theatre]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-11-07 | ''[[:d:Q2379199|City of Edinburgh]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Edinburgh Festival Theatre|Edinburgh Festival Theatre]] | https://www.capitaltheatres.com/ |- | style='text-align:right'| 136 | [[Файл:11. Teatro Campoamor (36104135806).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3751168|Teatro Campoamor]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | [[Овьедо]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatro Campoamor (Oviedo)|Teatro Campoamor (Oviedo)]] | http://www.teatrocampoamor.es |- | style='text-align:right'| 137 | [[Файл:Slovensko narodno gledališče Opera in balet Ljubljana (Ljubljana Opera and Ballet, Slovenia).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7541826|Opera Ljubljana]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | [[Любляна (община)]] | [[Словения]] | [[:commons:Category:Ljubljana Opera House|Ljubljana Opera House]] | https://www.opera.si/ |- | style='text-align:right'| 138 | [[Файл:Pemberville village hall and opera house.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q114942338|Pemberville Opera House]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | ''[[:d:Q1816702|Pemberville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.pembervilleoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 139 | [[Файл:WienRaimundtheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q688568|Raimund Theater]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-11-28 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Raimund Theater|Raimund Theater]] | |- | style='text-align:right'| 140 | [[Файл:Juliusz Słowacki Theatre, view in winter, 1 Świętego Ducha Square, Old Town, Kraków, Poland.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3527492|Juliusz Słowacki Theatre]]'' | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Краков]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Juliusz Słowacki Theatre|Juliusz Słowacki Theatre]] | http://www.slowacki.krakow.pl/en |- | style='text-align:right'| 141 | [[Файл:Loewes Grand Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6666596|Loew's Grand Theatre]]'' | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Атланта]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Loew's Grand Theater Atlanta|Loew's Grand Theater Atlanta]] | |- | style='text-align:right'| 142 | [[Файл:Memorial Opera HseP4100023.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6815477|Memorial Opera House]]'' | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Валперейзо (Индиана)|Валперейзо]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Porter County Memorial Opera Hall|Porter County Memorial Opera Hall]] | http://www.mohlive.com/ |- | style='text-align:right'| 143 | [[Файл:Prince Albert Saskatchewan in fall 04.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7243770|Margo Fournier Arts Centre]]'' | data-sort-value="1893" | 1893 | ''[[:d:Q671431|Prince Albert]]'' | [[Канада]] | [[:commons:Category:Prince Albert Arts Centre|Prince Albert Arts Centre]] | http://www.citypa.ca/Departments/CommunityServices/ArtsCentre/tabid/90/Default.aspx |- | style='text-align:right'| 144 | [[Файл:Luftbild Wiesbaden Hessisches Staatstheater IMG 0130.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q463782|Hessisches Staatstheater Wiesbaden]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | ''[[:d:Q688877|Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hessisches Staatstheater Wiesbaden|Hessisches Staatstheater Wiesbaden]] | |- | style='text-align:right'| 145 | [[Файл:Lyric Theatre Baltimore 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3269695|Lyric Performing Arts Center]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-10-31 | [[Балтимор]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Lyric Performing Arts Center (Baltimore)|Lyric Performing Arts Center (Baltimore)]] | http://www.lyricoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 146 | [[Файл:BoothbayHarborME PythianOperaHouse 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7263864|Pythian Opera House]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Бутбей-Гарбор (Мэн)|Бутбей-Гарбор]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Opera House (Boothbay Harbor)|Opera House (Boothbay Harbor)]] | |- | style='text-align:right'| 147 | [[Файл:NorwayME OperaHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q132153412|Norway Opera House]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Норвей (Мэн)|Норвей]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Norway Opera House (Norway, Maine)|Norway Opera House (Norway, Maine)]] | |- | style='text-align:right'| 148 | [[Файл:Teatro Nacional, Zagreb, Croacia, 2014-04-13, DD 03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q268151|Croatian National Theatre in Zagreb]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Загреб]] | [[Хорватия]] | [[:commons:Category:Croatian National Theater in Zagreb|Croatian National Theater in Zagreb]] | https://www.hnk.hr/hr/ |- | style='text-align:right'| 149 | [[Файл:Belfast, Grand Opera House - geograph.org.uk - 611500.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q565078|Grand Opera House]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | ''[[:d:Q104354996|Town Parks]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Grand Opera House (Belfast)|Grand Opera House (Belfast)]] | http://www.goh.co.uk |- | style='text-align:right'| 150 | [[Файл:Teatro Amazonas Atualmente 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1434444|Amazon Theatre]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-12-31 | [[Манаус]] | [[Бразилия]] | [[:commons:Category:Teatro Amazonas|Teatro Amazonas]] | http://teatroamazonas.com.br |- | style='text-align:right'| 151 | [[Файл:Steinway Hall, Chicago Stage and Organ.png|center|128px]] | ''[[:d:Q7606936|Steinway Hall]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Чикаго]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Steinway Hall (Chicago)|Steinway Hall (Chicago)]] | |- | style='text-align:right'| 152 | [[Файл:Warren Opera House Block Greenfield IA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28124827|Warren Opera House Block and Hetherington Block]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Гринфилд (Айова)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[Файл:Il Teatro Massimo di Palermo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q261439|Teatro Massimo Vittorio Emanuele]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Палермо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Massimo (Palermo)|Teatro Massimo (Palermo)]] | http://www.teatromassimo.it/ |- | style='text-align:right'| 154 | [[Файл:Teatro Nacional CRI 07 2019 8963.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1138822|National Theatre of Costa Rica]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Сан-Хосе (Коста-Рика)]] | [[Коста-Рика]] | [[:commons:Category:National Theatre of Costa Rica|National Theatre of Costa Rica]] | http://www.teatronacional.go.cr/ |- | style='text-align:right'| 155 | [[Файл:Lviv.Theatre.of.Opera.and.Ballet.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1246092|Илбау милли академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Львов]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Lviv Opera House|Lviv Opera House]] | https://opera.lviv.ua/ |- | style='text-align:right'| 156 | [[Файл:Waterville, ME City Hall (2014) IMG 2652.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q27957570|Waterville Opera House and City Hall]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Вотервиль (Мэн)|Вотервиль]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Waterville Opera House and City Hall|Waterville Opera House and City Hall]] | https://www.operahouse.org |- | style='text-align:right'| 157 | [[Файл:Volksoper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q694747|Vienna Volksoper]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Volksoper, Vienna|Volksoper, Vienna]] | https://www.volksoper.at/ |- | style='text-align:right'| 158 | [[Файл:Théâtre National Opéra Comique - Paris II (FR75) - 2021-06-14 - 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q47419907|Salle Favart]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | ''[[:d:Q209549|2nd arrondissement of Paris]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Salle Favart|Salle Favart]] | https://www.opera-comique.com/en |- | style='text-align:right'| 159 | [[Файл:Kungliga-operan-2003-04-14.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118463941|Royal Swedish Opera]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | ''[[:d:Q506250|Стокгольм]]'' | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Kungliga operan, building|Kungliga operan, building]] | |- | style='text-align:right'| 160 | [[Файл:Kosice State Theatre 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q133708|National Theatre Košice]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-09-28<br/>19th century | [[Кошице|Кошитсе]]<br/>''[[:d:Q1046961|Old Town]]'' | [[Словакия]] | [[:commons:Category:State Theatre, Košice|State Theatre, Košice]] | http://www.sdke.sk |- | style='text-align:right'| 161 | [[Файл:Municipal Theatre of Ho Chi Minh City, 2023 (01).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1949129|Saigon Opera House]]'' | data-sort-value="1900" | 1900 | ''[[:d:Q135026770|Saigon]]''<br/>[[Һошимин|Хошимин]] | [[Вьетнам]] | [[:commons:Category:Municipal Theatre of Ho Chi Minh City|Municipal Theatre of Ho Chi Minh City]] | http://hbso.org.vn/ |- | style='text-align:right'| 162 | [[Файл:Calumet Theatre Calumet MI 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7721045|Calumet Theatre]]'' | data-sort-value="1900" | 1900 | ''[[:d:Q2645447|Calumet]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:The Calumet Theatre|The Calumet Theatre]] | http://www.calumettheatre.com |- | style='text-align:right'| 163 | [[Файл:Ústí nad Labem Divadlo 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30898197|North Bohemian Theater of Opera and Ballet]]'' | data-sort-value="1901" | 20th century | ''[[:d:Q11088321|Ústí nad Labem-centrum]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Theatre in Ústí nad Labem|Theatre in Ústí nad Labem]] | http://www.operabalet.cz/ |- | style='text-align:right'| 164 | [[Файл:Poštovní 2, Jablonec nad Nisou.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q37303177|Městské divadlo Jablonec nad Nisou]]'' | data-sort-value="1901" | 20th century | ''[[:d:Q56413907|Jablonec nad Nisou]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Městské divadlo (Jablonec nad Nisou)|Městské divadlo (Jablonec nad Nisou)]] | https://www.divadlojablonec.cz/ |- | style='text-align:right'| 165 | [[Файл:Lawrence, Nebraska Opera House from NE 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q85776026|Lawrence Opera House]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | ''[[:d:Q2124666|Lawrence]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Lawrence Opera House|Lawrence Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 166 | [[Файл:Bytom Silesian Opera facade NW 2021.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112939175|opera house in Bytom]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Бытом]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera Śląska|Opera Śląska]] | |- | style='text-align:right'| 167 | [[Файл:Darlington - City Hall and Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q124219292|Darlington City Hall]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Дарлингтон (Көньяк Каролина)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[Файл:The Opera House, Tunbridge Wells - geograph.org.uk - 1738968.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6463096|Opera House, Royal Tunbridge Wells]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | ''[[:d:Q894097|Tunbridge Wells]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Tunbridge Wells Opera House|Tunbridge Wells Opera House]] | https://www.jdwetherspoon.com/pubs/all-pubs/england/kent/opera-house-royal-tunbridge-wells |- | style='text-align:right'| 169 | [[Файл:Ralston Opera Exterior 2025 Wikipedia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q138941562|Ralston Opera House]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | [[Ролстон (Оклахома)|Ролстон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Ralston Opera House|Ralston Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 170 | [[Файл:Bari - Teatro Petruzzelli - Façade.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q845510|Teatro Petruzzelli]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Бари]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Petruzzelli|Teatro Petruzzelli]] | http://www.fondazionepetruzzelli.it/ |- | style='text-align:right'| 171 | [[Файл:Konzert Theater Bern .jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q869926|Bern City Theatre]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Берн]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Stadttheater Bern|Stadttheater Bern]] | https://buehnenbern.ch |- | style='text-align:right'| 172 | [[Файл:Teatro Municipal de São Paulo 8.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2297627|Municipal Theater of São Paulo]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-06-26 | ''[[:d:Q3236252|Central Zone of São Paulo]]'' | [[Бразилия]] | [[:commons:Category:Theatro Municipal de São Paulo|Theatro Municipal de São Paulo]] | http://www.prefeitura.sp.gov.br/cidade/secretarias/cultura/teatromunicipal |- | style='text-align:right'| 173 | [[Файл:E-burg asv2019-05 img49 Opera and Ballet House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4174311|Екатеринбург дәүләт академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Екатеринбурның Октябрь районы|Екатиринбурның Октябрь районы]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:The Opera and Ballet House of Yekaterinburg|The Opera and Ballet House of Yekaterinburg]] | https://uralopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 174 | [[Файл:Guana5.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q11704266|Teatro Juárez]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-27 | ''[[:d:Q61306|Гванхвато]]'' | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Juárez, Guanajuato|Teatro Juárez, Guanajuato]] | |- | style='text-align:right'| 175 | [[Файл:HaskellFreeLibraryandOperaHouse.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1588452|Haskell Free Library and Opera House]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q142375|Stanstead]]''<br/>[[Дерби (Вермонт)|Дерби]] | [[Америка Кушма Штатлары]]<br/>[[Канада]] | [[:commons:Category:Haskell Free Library and Opera House|Haskell Free Library and Opera House]] | https://fr.haskelloperahouse.org/<br/>https://www.haskelloperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 176 | [[Файл:London Coliseum.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1868965|London Coliseum]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q179351|City of Westminster]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Coliseum Theatre|Coliseum Theatre]] | https://londoncoliseum.org/ |- | style='text-align:right'| 177 | [[Файл:Bielefeld Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415721|Theater Bielefeld]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q857314|Bielefeld-Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Bielefeld|Theater Bielefeld]] | https://theater-bielefeld.de |- | style='text-align:right'| 178 | [[Файл:Teatro Nacional - Flickr - Chito.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9082179|National Theatre of Panama]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | [[Панама (шәһәр)]]<br/>''[[:d:Q557506|Panamá Province]]'' | [[Панама]] | [[:commons:Category:National Theatre of Panama|National Theatre of Panama]] | https://www.teatronacional.org |- | style='text-align:right'| 179 | [[Файл:Ópera, Núremberg, Alemania, 2013-03-16, DD 02.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q883512|Staatstheater Nürnberg]]'' | data-sort-value="1905" | 1905 | [[Nürnberg]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Nürnberg|Staatstheater Nürnberg]] | http://www.staatstheater-nuernberg.de/ |- | style='text-align:right'| 180 | [[Файл:GER Nürnberg, Staatstheater 001.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q98608328|Opernhaus Nürnberg]]'' | data-sort-value="1905" | 1905 | [[Nürnberg]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Nürnberg|Opernhaus Nürnberg]] | |- | style='text-align:right'| 181 | [[Файл:Opera nationala romana cluj - teatrul national lucian blaga - 2019iunie.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1414007|Cluj-Napoca National Theatre]]'' | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Клуж-Напока]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Romanian State Theatre and Opera, Cluj-Napoca|Romanian State Theatre and Opera, Cluj-Napoca]] | https://www.teatrulnationalcluj.ro/ |- | style='text-align:right'| 182 | [[Файл:Cluj-Napoca Romanian Opera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5136597|Romanian National Opera, Cluj-Napoca]]'' | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Клуж-Напока]] | [[Румыния]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[Файл:Opera house 1907.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q135667537|Sequim Opera House]]'' | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Секвим (Вашингтон)|Секвим]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[Файл:Wuppertal Friedrich-Engels-Allee 2013 001.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q830841|Opernhaus Wuppertal]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Вупперталь]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Wuppertal|Opernhaus Wuppertal]] | |- | style='text-align:right'| 185 | [[Файл:Wolseley Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8030422|Wolseley Town Hall and Opera House]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | ''[[:d:Q1917681|Wolseley]]'' | [[Канада]] | [[:commons:Category:Wolseley Town Hall and Opera House|Wolseley Town Hall and Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 186 | [[Файл:Shirley Opera House from SE 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q14689938|Shirley Opera House]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Атвуд (Канзас)|Атвуд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Shirley Opera House (Atwood, Kansas)|Shirley Opera House (Atwood, Kansas)]] | |- | style='text-align:right'| 187 | [[Файл:BrownGrand2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15205171|Brown Grand Theatre]]'' | data-sort-value="1907" | 1900s | [[Конкордия (Канзас)|Конкордия]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.browngrand.org |- | style='text-align:right'| 188 | [[Файл:Deutsches Nationaltheater Weimar.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67205958|Nationaltheater Weimar]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Веймар]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Deutsches Nationaltheater Weimar|Deutsches Nationaltheater Weimar]] | |- | style='text-align:right'| 189 | [[Файл:00-Teatro Municipal.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q375599|Teatro Municipal Rafael de Aguiar]]'' | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Сан-Николас-де-лос-Арройос]] | [[Аргентина]] | | https://teatrosannicolas.com.ar/ |- | style='text-align:right'| 190 | [[Файл:Fachada del Teatro Colón en Buenos Aires, Argentina.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q827401|Colón Theater]]'' | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Буэнос-Айрес]] | [[Аргентина]] | [[:commons:Category:Teatro Colón|Teatro Colón]] | https://teatrocolon.org.ar/ |- | style='text-align:right'| 191 | [[Файл:Theaterfassade 201213 (c)Olaf-Malzahn.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415873|Theater Lübeck]]'' | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Лүбек]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Lübeck|Theater Lübeck]] | http://www.theaterluebeck.de |- | style='text-align:right'| 192 | [[Файл:AbbevilleSC operahouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4663953|Abbeville Opera House]]'' | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Эббивиль (Көньяк Каролина)|Эббивиль]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Abbeville Opera House|Abbeville Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 193 | [[Файл:Opernhaus in Chemnitz.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q315578|Chemnitz Opera]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | ''[[:d:Q1069566|Zentrum]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Chemnitz|Opernhaus Chemnitz]] | http://www.theater-chemnitz.de |- | style='text-align:right'| 194 | [[Файл:Sopot - Opera Leśna (3).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1445398|Forest Opera]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | ''[[:d:Q92689|Сопот]]'' | [[Польша]] | [[:commons:Category:Forest Opera|Forest Opera]] | |- | style='text-align:right'| 195 | [[Файл:1909 BostonOperaHouse DadmunCo LC.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4948013|Boston Opera House]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-11-08 | [[Бостон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Boston Opera House (1909)|Boston Opera House (1909)]] | |- | style='text-align:right'| 196 | [[Файл:Selby Opera House, Walworth County, South Dakota.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55632821|Selby Opera House]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Селби (Көньяк Дакота)|Селби]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Selby Opera House|Selby Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 197 | [[Файл:Marquis Opera House (Scottsbluff) from SW 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65069890|Marquis Opera House]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Скотсблафф (Небраска)|Скотсблафф]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Marquis Opera House (Scottsbluff, Nebraska)|Marquis Opera House (Scottsbluff, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 198 | [[Файл:Beaver Utah Opera House.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q65072735|Beaver Opera House]]'' | data-sort-value="1909" | 1900s | [[Бивер (Юта)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | | ''[[:d:Q95392544|Harmony Opera House]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Гармони (Миннесота)|Гармони]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[Файл:ThrashersOperaHouseGreenLakeWisconsin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7797137|Thrasher Opera House]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | [[Грин-Лейк (Висконсин)|Грин-Лейк]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.thrashersoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 201 | [[Файл:Mancos Opera House - Mancos Colorado.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42386286|Mancos Theatre]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | [[Манкос (Колорадо)|Манкос]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Mancos Opera House|Mancos Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 202 | [[Файл:Hanoi Opera House, 24 December 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1186043|Hanoi Opera House]]'' | data-sort-value="1911" | 1911 | ''[[:d:Q16480212|Tràng Tiền]]''<br/>[[Hanoy]] | [[Вьетнам]] | [[:commons:Category:Hanoi Opera House|Hanoi Opera House]] | http://hanoioperahouse.org.vn/ |- | style='text-align:right'| 203 | [[Файл:Marysville Opera House exterior.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6781770|Marysville Opera House]]'' | data-sort-value="1911" | 1911 | [[Мерисвилл (Вашингтон)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Marysville Opera House|Marysville Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 204 | [[Файл:Lodgepole Opera House from SE 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42941622|Lodgepole Opera House]]'' | data-sort-value="1911" | 1911 | ''[[:d:Q2145324|Lodgepole]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Lodgepole Opera House (Lodgepole, Nebraska)|Lodgepole Opera House (Lodgepole, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 205 | [[Файл:Opera House Churni Road4.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3210038|Royal Opera House]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | [[Mumbai|Мумбай]] | [[Һиндстан]] | [[:commons:Category:Royal Opera House (Mumbai)|Royal Opera House (Mumbai)]] | |- | style='text-align:right'| 206 | [[Файл:Anna C. Diller Opera House from SE 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65069067|Anna C. Diller Opera House]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | ''[[:d:Q2387781|Diller]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Anna C. Diller Opera House (Diller, Nebraska)|Anna C. Diller Opera House (Diller, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 207 | [[Файл:Zapadni Cesko-Bratrska Jednota hall, Haugen, Wisconsin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8062977|ZCBJ Hall]]'' | data-sort-value="1913" | 1913 | ''[[:d:Q2073345|Haugen]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[Файл:Opera House Wellington 2.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q565494|Opera House]]'' | data-sort-value="1914" | 1914 | ''[[:d:Q856010|Веллиңтон]]''<br/>''[[:d:Q47037646|Wellington City]]'' | [[Яңа Зеландия]] | [[:commons:Category:Opera House, Wellington|Opera House, Wellington]] | https://www.venueswellington.com/venues/the-opera-house/ |- | style='text-align:right'| 209 | [[Файл:Samarkand Theater and Theatre Square.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20042619|Samarkand Opera House]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-01-15 | [[Сәмәрканд]] | [[Үзбәкстан]] | [[:commons:Category:Samarkand Musuc & Drama Theater|Samarkand Musuc & Drama Theater]] | http://www.samteatr.uz/ |- | style='text-align:right'| 210 | [[Файл:Dothan Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q16962473|Dothan Opera House]]'' | data-sort-value="1915" | 1915 | [[Дотан (Алабама)|Дотан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Dothan Opera House|Dothan Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 211 | [[Файл:Bilbao - Edificio Coliseo Albia 4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5818059|Coliseo Albia]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-09-23 | [[Билбао]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Coliseo Albia|Coliseo Albia]] | https://www.sercotelhoteles.com/es/hotel-coliseo-bilbao |- | style='text-align:right'| 212 | [[Файл:Teatro Nacional de San Salvador.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3566311|Teatro Nacional de San Salvador]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-03-01 | [[Сан-Сальвадор]] | [[Сальвадор]] | [[:commons:Category:Teatro Nacional de San Salvador|Teatro Nacional de San Salvador]] | |- | style='text-align:right'| 213 | [[Файл:Muny 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7752644|St. Louis Municipal Opera Theatre]]'' | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Сент-Луис]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:The Muny|The Muny]] | https://muny.org/ |- | style='text-align:right'| 214 | [[Файл:Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theatre main façade, 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48623|Азәрбайҗан дәүләт академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1920" | 1920 | [[Бакы]] | [[Азәрбайҗан]] | [[:commons:Category:Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theater|Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theater]] | http://www.tob.az |- | style='text-align:right'| 215 | [[Файл:واجهه مسرح سيد درويش بالأسكندرية.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q596913|Alexandria Opera House]]'' | data-sort-value="1921" | 1921 | ''[[:d:Q87|Искәндәрия]]'' | [[Мисыр]] | [[:commons:Category:Alexandria Opera House|Alexandria Opera House]] | https://cairoopera.org/en/theaters/alexandria-opera-house-sayed-darwish-theatre/ |- | style='text-align:right'| 216 | [[Файл:Detroit Opera House with trees.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4564213|Detroit Opera House]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-01-22 | [[Детройт]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Detroit Opera House|Detroit Opera House]] | https://michiganopera.org/ |- | style='text-align:right'| 217 | [[Файл:Amargosa Opera House 01 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2028470|Amargosa Opera House and Hotel]]'' | data-sort-value="1925" | 1925 | [[Иньо (округ, Калифорния)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Amargosa Opera House|Amargosa Opera House]] | http://www.amargosa-opera-house.com |- | style='text-align:right'| 218 | [[Файл:Kharkiv Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4496333|Kharkiv National Academic Opera and Ballet Theatre M. V. Lysenka]]'' | data-sort-value="1925" | 1925 | [[Харьков]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Kharkiv National Academic Opera and Ballet Theatre named after Mykola Lysenko|Kharkiv National Academic Opera and Ballet Theatre named after Mykola Lysenko]] | http://hatob.com.ua<br/>https://kharkivopera.com.ua/ |- | style='text-align:right'| 219 | [[Файл:Fair Park Music Hall 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6941540|Music Hall at Fair Park]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-10-10 | [[Даллас|Дәлас]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Music Hall at Fair Park|Music Hall at Fair Park]] | |- | style='text-align:right'| 220 | [[Файл:Newark Symphony Hall & Boys Chorus School.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7016757|Newark Symphony Hall]]'' | data-sort-value="1925" | 1925 | [[Ньюарк]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.newarksymphonyhall.org |- | style='text-align:right'| 221 | [[Файл:Stara Zagora 005.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7603453|State Opera Stara Zagora]]'' | data-sort-value="1925" | 1925 | [[Стара-Загора]] | [[Болгария]] | [[:commons:Category:State Opera, Stara Zagora|State Opera, Stara Zagora]] | http://www.operasz.bg/ |- | style='text-align:right'| 222 | [[Файл:Драматичний театр ім.Т.Г.Шевченка - Teatro Dramático Shevchenko.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4513548|Taras Shevchenko Chernihiv Regional Academic Music and Drama Theatre]]'' | data-sort-value="1926" | 1926 | [[Чернигов|Черниһив]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Chernihiv State Bank building|Chernihiv State Bank building]]<br/>[[:commons:Category:Chernihiv Theatre of Music and Drama|Chernihiv Theatre of Music and Drama]] | http://teatr.cn.ua/ |- | style='text-align:right'| 223 | [[Файл:Kyrgyz Opera and Ballet Theatre, Bishkek.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12109885|Kyrgyz Opera and Ballet Theatre]]'' | data-sort-value="1926" | 1926 | [[Бишкәк]] | [[Кыргызстан]] | [[:commons:Category:Kyrgyz Opera and Ballet Theatre, Bishkek|Kyrgyz Opera and Ballet Theatre, Bishkek]] | |- | style='text-align:right'| 224 | [[Файл:Istanbul asv2021-11 img50 Süreyya Opera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q551616|Süreyya Opera House]]'' | data-sort-value="1927" | 1927 | [[Истанбул]] | [[Төркия]] | [[:commons:Category:Süreyya Opera House|Süreyya Opera House]] | http://www.sureyyaoperasi.org |- | style='text-align:right'| 225 | [[Файл:Teatro García Barbón.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3393491|Afundación Theatre]]'' | data-sort-value="1927" | 1927 | [[Виго]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatro García Barbón|Teatro García Barbón]] | https://www.afundacion.org/es/teatro-vigo |- | style='text-align:right'| 226 | [[Файл:Aerial view of the Grand Théâtre des Mille et Une Nuits.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16119439|Grand Théâtre]]'' | data-sort-value="1927" | 1927 | ''[[:d:Q651688|Beirut Governorate]]'' | [[Ливан]] | [[:commons:Category:Grand Théâtre des Mille et Une Nuits|Grand Théâtre des Mille et Une Nuits]] | |- | style='text-align:right'| 227 | [[Файл:Music Hall Detroit.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6941534|Music Hall Center for the Performing Arts]]'' | data-sort-value="1928" | 1928 | [[Детройт]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Music Hall Center for the Performing Arts|Music Hall Center for the Performing Arts]] | http://www.musichall.org/ |- | style='text-align:right'| 228 | [[Файл:Civic Opera House 060528.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1833594|Civic Opera House]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-11-04 | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Civic Opera House (Chicago)|Civic Opera House (Chicago)]] | http://www.civicoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 229 | | ''[[:d:Q12099397|Damanhur Opera House]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-11-08 | ''[[:d:Q328153|Дәмәнһур]]'' | [[Мисыр]] | [[:commons:Category:Damanhur Opera House|Damanhur Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 230 | [[Файл:Norton Hall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q105585221|Norton Hall]]'' | data-sort-value="1930" | 1930s | [[Четуква (Канзас)|Четуква]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[Файл:Nizhny Novgorod opera and ballet theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q172218|А. С. Пушкин исемендәге Түбән Новгород дәүләт академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Түбән Новгород]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Nizhny Novgorod opera and ballet theatre|Nizhny Novgorod opera and ballet theatre]] | http://www.operann.ru |- | style='text-align:right'| 232 | [[Файл:Jerewan-Oper-msu-wlm-2435.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2373326|Yerevan Opera Theater]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-08-05 | [[Ереван]]<br/>''[[:d:Q2573437|Kentron District]]'' | [[Әрмәнстан]] | [[:commons:Category:Opera house of Yerevan|Opera house of Yerevan]] | https://opera.am/ |- | style='text-align:right'| 233 | [[Файл:War Memorial Opera House (San Francisco).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2915772|War Memorial Opera House]]'' | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Сан-Франциско]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:War Memorial Opera House|War Memorial Opera House]] | http://sfwmpac.org |- | style='text-align:right'| 234 | [[Файл:Donezk Zentrum Oper.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4166241|Donetsk State Academic Opera and Ballet Theatre]]'' | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4126015|Voroshylovskyi District (Donetsk)]]''<br/>[[Донецк]] | [[Украина]]<br/>[[Donetsk Xalıq Respublikası|Донецк Халык Республикасы]] | [[:commons:Category:Opera Theatre in Donetsk|Opera Theatre in Donetsk]] | https://donbassopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 235 | [[Файл:ALA GATOB ABAI.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q304839|Abay Opera House]]'' | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Алматы]] | [[Казакъстан]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | [[:commons:Category:Almaty Opera & Ballet Theatre|Almaty Opera & Ballet Theatre]] | http://www.gatob.kz |- | style='text-align:right'| 236 | [[Файл:Atardecer En Bellas Artes Vertical (128312121).jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q1139081|Palace of Fine arts]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-11-29 | ''[[:d:Q645293|Cuauhtémoc]]'' | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Palacio de Bellas Artes|Palacio de Bellas Artes]] | https://palacio.inba.gob.mx/ |- | style='text-align:right'| 237 | [[Файл:Украині, Киев - Театр оперетты.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2348212|Kyiv National Academic Theatre of Operetta]]'' | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Киев]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:National Academic Theatre of Operetta, Kyiv|National Academic Theatre of Operetta, Kyiv]] | http://operetta.com.ua/ |- | style='text-align:right'| 238 | [[Файл:Государственный музыкальный театр имени И. М. Яушева.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4146895|И. М. Яушев исемендәге музыкаль тиятыр]]'' | data-sort-value="1935" | 1935<br/>2011-09-09 | [[Саранск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Yaushev State Music Theater|Yaushev State Music Theater]] | https://www.muzteatr-saransk.ru/ |- | style='text-align:right'| 239 | [[Файл:Drama Theater of Lesya Ukrainka, Kamianske.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4163194|Academic Musical and Drama Theater of Lesya Ukrainka]]'' | data-sort-value="1935" | 1935 | [[Камьянске]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Drama Theater of Lesya Ukrainka, Kamianske|Drama Theater of Lesya Ukrainka, Kamianske]] | https://teatr-kam.com/ |- | style='text-align:right'| 240 | [[Файл:Хмельницький, облмуздрамтеатр ім. Старицького.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12167355|Mikhailo Starytsky Music and Drama Theatre]]'' | data-sort-value="1935" | 1935 | [[Хмельницкий|Хмелнытскый]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Mikhailo Starytsky Theatre (Khmelnytskyi)|Mikhailo Starytsky Theatre (Khmelnytskyi)]] | https://akademteatr.com.ua/ |- | style='text-align:right'| 241 | [[Файл:Avar theatre in Makhachkala (2026-03-15-18) - 0.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24936971|Авар музыка-драма тиятры]]'' | data-sort-value="1935" | 1935 | [[Махачкала]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Avar theatre|Avar theatre]] | http://авартеатр.рф |- | style='text-align:right'| 242 | [[Файл:Opera and ballet theater, Samara - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q167201|Самар упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Самар]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:State Academic Opera and Ballet Theatre (Samara)|State Academic Opera and Ballet Theatre (Samara)]] | http://www.opera-samara.net |- | style='text-align:right'| 243 | [[Файл:Saarbruecken-StaatsTheater2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q208805|Theater Saarbrücken]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-09 | [[Саарбрүккен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Saarbrücken|Staatstheater Saarbrücken]] | https://www.staatstheater.saarland/ |- | style='text-align:right'| 244 | [[Файл:Театр оперы и балета. Казань.JPG|center|128px]] | [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-10 | [[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]<br/>[[Татарстан]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Tatar State Opera and Ballet Theatre|Tatar State Opera and Ballet Theatre]] | https://kazan-opera.ru/ |- | style='text-align:right'| 245 | [[Файл:Башкирский государственный театр оперы и балета.JPG|center|128px]] | [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]] | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Уфа]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Bashopera|Bashopera]] | http://www.bashopera.ru |- | style='text-align:right'| 246 | [[Файл:Theatre Alisher Navoi.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354568|Галишир Нәваи ис. дәүләт академия Зур театры]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Ташкент|Ташкәнт]] | [[Үзбәкстан]] | [[:commons:Category:Alisher Navoi Opera and Ballet Theatre|Alisher Navoi Opera and Ballet Theatre]] | http://www.gabt.uz |- | style='text-align:right'| 247 | [[Файл:Operetta theater in Pyatigorsk.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4439028|Operetta Theatre of Stavropol Krai]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Биштау]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Stavropol Krai Operetta, Pyatigorsk|Stavropol Krai Operetta, Pyatigorsk]] | http://operetta.su/ |- | style='text-align:right'| 248 | [[Файл:Театр оперы и балета, Душанбе, Таджикистан - 2024.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13202093|State Academic Opera and Ballet Theatre of Tajikistan Sadriddin Ayni]]'' | data-sort-value="1940" | 1940 | [[Дүшәнбе]] | [[Таҗикстан]] | [[:commons:Category:Ayni Opera and Ballet Theatre, Dushanbe|Ayni Opera and Ballet Theatre, Dushanbe]] | http://operabalet.tj/ |- | style='text-align:right'| 249 | [[Файл:Irkutsk Regional Musical Theatre (September 2025) - 0 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21193633|Irkutsk regional musical theater. N. M. Zagursky]]'' | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Иркутск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Irkutsk Regional Musical Theatre|Irkutsk Regional Musical Theatre]] | http://www.imt.irkutsk.ru |- | style='text-align:right'| 250 | [[Файл:China National Opera House (20220414162347).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28412813|China National Opera House]]'' | data-sort-value="1942" | 1942 | ''[[:d:Q10870821|Dongzhimen Subdistrict]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:China National Opera House|China National Opera House]] | http://www.chinaopera.com.cn/ |- | style='text-align:right'| 251 | [[Файл:Harrison operahouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12872618|Harrison Opera House]]'' | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Норфолк (АКШ)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 252 | [[Файл:Malmö stadsteater 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1507772|Malmö Opera]]'' | data-sort-value="1944" | 1944 | ''[[:d:Q503361|Malmö Municipality]]'' | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Malmö Opera|Malmö Opera]] | https://www.malmoopera.se |- | style='text-align:right'| 253 | [[Файл:Novosibirsk KrasnyPr Opera Theatre 07-2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2706278|Навасебер дәүләт упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Новосибирск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Novosibirsk opera and ballet theatre|Novosibirsk opera and ballet theatre]] | https://novat.nsk.ru/ |- | style='text-align:right'| 254 | [[Файл:2012 - panoramio (243).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4184635|Transcarpathain academic regional Ukrainian Musical and Drama Theatre Brothers Yuri-Augustin and Yevgeni Seregij]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-11-12 | [[Ужгород|Ужһород]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Zakarpattia Academic Ukrainian Music and Drama Theatre|Zakarpattia Academic Ukrainian Music and Drama Theatre]] | http://www.dramteatr.uz.ua |- | style='text-align:right'| 255 | [[Файл:Tel Aviv, 1949. Demonstrerende gedemobiliseerde militairen voor het gebouw van d, Bestanddeelnr 255-1325.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6984129|Qesem Cinema]]'' | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] | [[Исраил]] | [[:commons:Category:Qesem Cinema|Qesem Cinema]] | |- | style='text-align:right'| 256 | [[Файл:Mersin Halkevi building..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6820608|Mersin Halkevi]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-10-29 | [[Мәрсин]] | [[Төркия]] | | |- | style='text-align:right'| 257 | | ''[[:d:Q16708556|Төрекмән опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Ашкабад]] | [[Төрекмәнстан]] | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[Файл:Varna Opera Theatre (23576668700).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16959962|Varna Opera Theatre]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-01 | ''[[:d:Q6506|Варна]]'' | [[Болгария]] | [[:commons:Category:State Opera, Varna|State Opera, Varna]] | http://opera.tmpcvarna.com/index.php/bg/ |- | style='text-align:right'| 259 | [[Файл:AnkaraStateOpera2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1110361|Opera Stage]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-04-02 | [[Әнкара]] | [[Төркия]] | [[:commons:Category:Ankara Opera House|Ankara Opera House]] | http://www.dobgm.gov.tr |- | style='text-align:right'| 260 | [[Файл:Wiener-kammeroper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1679323|Wiener Kammeroper]]'' | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Hotel Post, Vienna|Hotel Post, Vienna]] | http://www.theater-wien.at/index.php/de/taw_in_der_kammeroper |- | style='text-align:right'| 261 | [[Файл:Opera Bałtycka w Gdańsku.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4146544|Baltic State Opera]]'' | data-sort-value="1949" | 1949 | [[Гданьск]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera house in Gdańsk|Opera house in Gdańsk]] | https://operabaltycka.pl/<br/>https://operabaltycka.pl/en |- | style='text-align:right'| 262 | [[Файл:Rousse opera 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7371339|Rousse State Opera]]'' | data-sort-value="1949" | 1949 | ''[[:d:Q160173|Русе]]'' | [[Болгария]] | [[:commons:Category:Rousse opera|Rousse opera]] | http://www.ruseopera.com/ |- | style='text-align:right'| 263 | [[Файл:Theatre des Arts de Rouen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3527737|Rouen Opera House]]'' | data-sort-value="1952" | 1952 | [[Руан]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Théâtre des Arts (Rouen)|Théâtre des Arts (Rouen)]] | http://www.operaderouen.com |- | style='text-align:right'| 264 | [[Файл:OperaBrasov.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12737186|Opera Brașov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953 | [[Брашов]] | [[Румыния]] | | https://www.opera-brasov.ro/ |- | style='text-align:right'| 265 | [[Файл:Opernhaus Chișinău 20250406 4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q559560|National Opera and Ballet Theatre of Moldova]]'' | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Кишинёв]] | [[Молдова]] | [[:commons:Category:Opera and Ballet Theatre, Chișinău|Opera and Ballet Theatre, Chișinău]] | https://tnob.md |- | style='text-align:right'| 266 | [[Файл:Opernhaus Leipzig Langzeitbelichtung Tag.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q267248|Leipzig Opera House]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Лейпциг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Leipzig|Opernhaus Leipzig]] | http://oper-leipzig.de/ |- | style='text-align:right'| 267 | [[Файл:Solder House Poznan.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q9356102|Teatr Muzyczny]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Познань]] | [[Польша]] | | http://www.teatr-muzyczny.poznan.pl/ |- | style='text-align:right'| 268 | [[Файл:Opera Theater in Chelyabinsk (August 2025) - 0 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28665966|М. И. Глинка исемендәге Чиләбе опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Чиләбе]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Opera Theater (Chelyabinsk)|Opera Theater (Chelyabinsk)]] | http://www.chelopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 269 | [[Файл:Kennedy Center at Sunset.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q386613|Washington National Opera]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://washnatopera.org/ |- | style='text-align:right'| 270 | [[Файл:Gdynia Teatr Muzyczny.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9356101|Danuta Baduszkowa Musical Theatre]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-28 | ''[[:d:Q9395907|Śródmieście]]''<br/>''[[:d:Q11734386|Kamienna Góra]]'' | [[Польша]] | [[:commons:Category:Baduszkowa's Musical Theatre|Baduszkowa's Musical Theatre]] | http://www.muzyczny.org/ |- | style='text-align:right'| 271 | [[Файл:Oper Köln, Ansicht Kleiner Offenbachplatz-8412.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q105865861|Kölner Opernhaus]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | ''[[:d:Q3005|Altstadt-Nord]]'' | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 272 | | ''[[:d:Q106695288|Olympia Theatre]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | ''[[:d:Q1224979|Афин муниципалитеты]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Olympia Theatre, Athens|Olympia Theatre, Athens]] | https://oly.gr/ |- | style='text-align:right'| 273 | [[Файл:Izhevsk Opera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16639081|Удмуртия дәүләт упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1958" | 1958<br/>1984-11 | [[Ижауның Октябрь районы]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Udmurt Opera and Ballet Theatre|Udmurt Opera and Ballet Theatre]] | http://www.operaizh.ru |- | style='text-align:right'| 274 | [[Файл:MiR außen ganz.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1666920|Musiktheater im Revier]]'' | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Гелзенкирхен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Musiktheater im Revier (Gelsenkirchen)|Musiktheater im Revier (Gelsenkirchen)]] | https://www.musiktheater-im-revier.de/ |- | style='text-align:right'| 275 | [[Файл:Театр Музыкальной Комедии. - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4239259|Краснаяр музыка тиятры]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-02-20 | [[Красноярск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Krasnoyarsk Musical Theatre|Krasnoyarsk Musical Theatre]] | http://www.muztk.ru/ |- | style='text-align:right'| 276 | [[Файл:Cheboksary Chuvash Music Theatre.jpg|center|128px]] | [[Чуаш дәүләт опера һәм балет театры]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-22 | [[Чабаксар]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Chuvash State Opera and Ballet Theater|Chuvash State Opera and Ballet Theater]] | https://volgaopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 277 | [[Файл:McCaw Hall Kreielsheimer Promenade.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q11705574|McCaw Hall]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-21 | [[Сиэтл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:McCaw Hall|McCaw Hall]] | https://www.mccawhall.com/ |- | style='text-align:right'| 278 | [[Файл:Mongolian State Academic Theatre of Opera and Ballet.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q559620|National Academic Theatre of Opera and Ballet of Mongolia]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-05-15 | [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]] | [[Монголия]] | [[:commons:Category:National Academic Theatre of Opera and Ballet of Mongolia|National Academic Theatre of Opera and Ballet of Mongolia]] | http://www.opera-ballet.mn |- | style='text-align:right'| 279 | [[Файл:Dorothy Chandler Pavilion, LA, CA, jjron 22.03.2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1250287|Dorothy Chandler Pavilion]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-09-27 | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Dorothy Chandler Pavilion|Dorothy Chandler Pavilion]] | http://www.musiccenter.org/about/OUR-VENUES/Our-Theatres--Concert-Halls/#Dorothy%20Chandler%20Pavilion |- | style='text-align:right'| 280 | | ''[[:d:Q1542926|Grand Théâtre de Luxembourg]]'' | data-sort-value="1964" | 1964 | [[Люксембург (шәһәр)|Люксембург]] | [[Люксембург]] | [[:commons:Category:Grand théâtre de la ville de Luxembourg|Grand théâtre de la ville de Luxembourg]] | http://www.theatres.lu |- | style='text-align:right'| 281 | [[Файл:Opernhaus Zürich - Sechseläutenplatz 2013-08-31 18-30-40.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q670406|Zürich Opera House]]'' | data-sort-value="1965" | 1965 | [[Tsürix|Сүрих]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Opernhaus Zürich|Opernhaus Zürich]] | |- | style='text-align:right'| 282 | [[Файл:Brno, Janáčkovo divadlo, park před divadlem (6913).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3511873|Janáček Theatre]]'' | data-sort-value="1965" | 1965 | ''[[:d:Q12039338|Brno-město]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Janáčkovo divadlo|Janáčkovo divadlo]] | https://www.ndbrno.cz/<br/>https://www.ndbrno.cz/de/<br/>https://www.ndbrno.cz/en/ |- | style='text-align:right'| 283 | [[Файл:Rainbow-p1030380.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4304070|Natalya Sats Childrens' Musical Theater]]'' | data-sort-value="1965" | 1965<br/>1978 | ''[[:d:Q1962788|Гагаринский районы]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Natalia Satz Theatre|Natalia Satz Theatre]] | http://www.teatr-sats.ru/ |- | style='text-align:right'| 284 | [[Файл:Stopera 2063.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1138851|Stopera]]'' | data-sort-value="1967" | 1967<br/>1986 | ''[[:d:Q9899|Амстердам коммунасы]]'' | [[Нидерланд]] | [[:commons:Category:Stopera|Stopera]] | |- | style='text-align:right'| 285 | [[Файл:2012-06-02 Photo from tram trip 09.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1485932|Teatr Wielki]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 | ''[[:d:Q9395901|Śródmieście-Wschód]]'' | [[Польша]] | [[:commons:Category:Teatr Wielki w Łodzi|Teatr Wielki w Łodzi]] | |- | style='text-align:right'| 286 | [[Файл:Воронежский оперный театр.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q198689|Воронеж упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Воронеж]]<br/>''[[:d:Q4365625|Lenina Square]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Voronezh Opera and Ballet Theatre|Voronezh Opera and Ballet Theatre]] | http://www.theatre.vzh.ru |- | style='text-align:right'| 287 | [[Файл:Lirico Cagliari.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1453465|Teatro Lirico di Cagliari]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Кальяри]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro lirico di Cagliari|Teatro lirico di Cagliari]] | https://www.teatroliricodicagliari.it/ |- | style='text-align:right'| 288 | [[Файл:StGallen asv2022-10 Blick von StLaurenzen img5.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415961|Theater St. Gallen]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Санкт-Галлен]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Theater St. Gallen|Theater St. Gallen]] | |- | style='text-align:right'| 289 | [[Файл:Yoshkar-ola.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4281438|Мари упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Йошкар-Ола]] | [[Россия]] | | http://www.operaballet.net |- | style='text-align:right'| 290 | [[Файл:Театр оперетты Энгельс.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4408470|Saratov Operetta Theatre]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Operetta Theatre (Engels)|Operetta Theatre (Engels)]] | http://www.operetta-saratov.ru |- | style='text-align:right'| 291 | | ''[[:d:Q16417008|Sumgayit State Musical Drama Theater]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-07-10 | [[Сумкает]] | [[Азәрбайҗан]] | | http://sumqayitdram.az/ |- | style='text-align:right'| 292 | | ''[[:d:Q4315115|Rubén Darío National Theatre]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-12-06 | ''[[:d:Q260009|Managua Department]]''<br/>[[Манагва]]<br/>''[[:d:Q16492031|District I]]'' | [[Никарагуа]] | [[:commons:Category:Rubén Darío National Theatre|Rubén Darío National Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 293 | [[Файл:Artscape Theatre Centre (28522803654).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q557606|Artscape Theatre Centre]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | ''[[:d:Q1185115|City of Cape Town]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | [[:commons:Category:Artscape Theatre Centre|Artscape Theatre Centre]] | https://www.artscape.co.za/ |- | style='text-align:right'| 294 | [[Файл:Государственный театр оперы и балета Республики Саха (Якутия) им. Д.К.Сивцева-Суоруна Омоллоона, Якутск 14.09.2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12100482|Sakha Opera and Ballet Theater]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | [[Якутск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Sakha Opera and Ballet Theater|Sakha Opera and Ballet Theater]] | http://sakha-opera.ru/ |- | style='text-align:right'| 295 | [[Файл:Moscow Pokrovsky-opera 2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4211516|Борис Александрович Покровский исемендәге Мәскәү дәүләт камера музыкасы театры]]'' | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Мәскәү]] | [[Россия]] | | http://www.opera-pokrovsky.ru |- | style='text-align:right'| 296 | [[Файл:Sydney Opera House Sails.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45178|Сидней опера театры]]'' | data-sort-value="1973" | 1973 | ''[[:d:Q1094194|Сидней шәһәре]]'' | [[Австралия]] | [[:commons:Category:Sydney Opera House|Sydney Opera House]] | https://sydneyoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 297 | [[Файл:Sala Carlos Piantini.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7691935|Teatro Nacional Eduardo Brito]]'' | data-sort-value="1973" | 1973 | ''[[:d:Q34820|Santo Domingo]]'' | [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]] | [[:commons:Category:Teatro Nacional Eduardo Brito|Teatro Nacional Eduardo Brito]] | http://teatronacional.gob.do/ |- | style='text-align:right'| 298 | [[Файл:Theatre of Opera and Ballet in Dnipropetrovsk.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4163224|Opera and Ballet Theatre of Dnipro]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-12-26 | [[Днипро]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Dnipro Opera|Dnipro Opera]] | https://www.opera-ballet.com.ua/ |- | style='text-align:right'| 299 | | ''[[:d:Q12118147|LNOBT building]]'' | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Vilnius]] | [[Литва]] | | |- | style='text-align:right'| 300 | | ''[[:d:Q3378854|Opera Philadelphia]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Филадельфия|Филаделфия]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Opera Philadelphia|Opera Philadelphia]] | http://www.operaphila.org |- | style='text-align:right'| 301 | [[Файл:Spinneriet Karlstad.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4273483|Wermland Opera]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Карлстад]] | [[Швеция]] | | |- | style='text-align:right'| 302 | | ''[[:d:Q16847376|Indianapolis Opera]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Индианаполис]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.indyopera.org/ |- | style='text-align:right'| 303 | [[Файл:Krasnoyarsk State Opera and Ballet Theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4239248|Краснояр дәүләт упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Красноярск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Krasnoyarsk State Opera and Ballet Theatre|Krasnoyarsk State Opera and Ballet Theatre]] | http://www.krasopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 304 | [[Файл:Folkoperan-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5464597|Folkoperan]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Стокгольм]] | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Hornsgatan 72|Hornsgatan 72]] | http://www.folkoperan.se |- | style='text-align:right'| 305 | [[Файл:Seebühne Bregenz außen.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1408816|Festspielhaus Bregenz]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-07 | ''[[:d:Q38981|Vorarlberg]]'' | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Festspielhaus (Bregenz)|Festspielhaus (Bregenz)]] | |- | style='text-align:right'| 306 | [[Файл:2010 BostonOperaHouse Massachusetts 5999978487.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4948014|Boston Opera House]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Бостон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Boston Opera House|Boston Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 307 | [[Файл:Київ, Будинок клубу «Харчовик» (Палац культури «Славутич»), Межигірська вул. 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4220222|Kyiv Municipal Academic Opera and Ballet Theatre]]'' | data-sort-value="1982" | 1982 | [[Киев]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Kyiv Opera and Ballet Theatre for Children and Youth|Kyiv Opera and Ballet Theatre for Children and Youth]] | https://kyivoperatheatre.com.ua/ |- | style='text-align:right'| 308 | [[Файл:The Kentucky Center for the Performing Arts.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3195323|The Kentucky Center]]'' | data-sort-value="1983" | 1983 | [[Луивилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Kentucky Center for the Arts|Kentucky Center for the Arts]] | http://www.kentuckycenter.org/ |- | style='text-align:right'| 309 | [[Файл:The Ordway Center.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7100951|Ordway Center for the Performing Arts]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-01-01 | [[Сент-Пол (Миннесота)|Сент-Пол]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Ordway Center for the Performing Arts|Ordway Center for the Performing Arts]] | https://ordway.org/ |- | style='text-align:right'| 310 | [[Файл:臺灣臺北國家兩廳院 National Theater and National Concert Hall in Taipei, TAIWAN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q555332|National Theater and Concert Hall]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Taybey|Тайпей]] | [[Кытай Җөмһүрияте]] | [[:commons:Category:National Theater and Concert Hall, Republic of China|National Theater and Concert Hall, Republic of China]] | https://www.npac-ntch.org/ |- | style='text-align:right'| 311 | [[Файл:Teatr Sankt-Peterburg 2010 3093.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4407653|Saint Petersburg Chamber Opera]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Theater «Sankt-Peterbutg Opera» (Saint Petersburg)|Theater «Sankt-Peterbutg Opera» (Saint Petersburg)]] | http://www.spbopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 312 | [[Файл:Tampa architectural photos 257.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7622602|Straz Center for the Performing Arts]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-07 | [[Тампа]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Straz Center for the Performing Arts|Straz Center for the Performing Arts]] | https://www.strazcenter.org/ |- | style='text-align:right'| 313 | [[Файл:Muzikinis teatras2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10774218|Klaipeda Musical Theatre]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Клайпеда]] | [[Литва]] | [[:commons:Category:Klaipėdos Muzikinis teatras|Klaipėdos Muzikinis teatras]] | |- | style='text-align:right'| 314 | | ''[[:d:Q638423|Opéra Bastille]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | ''[[:d:Q738555|Quartier des Quinze-Vingts]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra Bastille|Opéra Bastille]] | https://www.operadeparis.fr |- | style='text-align:right'| 315 | [[Файл:Геликон-опера на Большой Никитской 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1602522|Helikon Opera]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | [[Мәскәү]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Helikon Opera|Helikon Opera]] | https://www.helikon.ru/ |- | style='text-align:right'| 316 | | ''[[:d:Q5524282|Garsington Opera]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | ''[[:d:Q1946231|Garsington]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Garsington Opera|Garsington Opera]] | http://www.garsingtonopera.org |- | style='text-align:right'| 317 | [[Файл:Theater New Opera, Moscow.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q195485|Novaya Opera Theatre]]'' | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Мәскәү]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:New Opera Theatre, Moscow|New Opera Theatre, Moscow]] | http://www.novayaopera.ru |- | style='text-align:right'| 318 | [[Файл:Christmas Concert of the Athens State Orchestra (18-12-2021) (03).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q582203|Athens Concert Hall]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-06-20 | ''[[:d:Q1224979|Афин муниципалитеты]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Athens Concert Hall|Athens Concert Hall]] | https://www.megaron.gr |- | style='text-align:right'| 319 | [[Файл:Teatro de la Maestranza, Guadalquivir.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3527707|Teatro de la Maestranza]]'' | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Севилья]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatro de la Maestranza|Teatro de la Maestranza]] | https://www.teatrodelamaestranza.es |- | style='text-align:right'| 320 | [[Файл:LongboroughFestivalOpera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6673617|Longborough Festival Opera]]'' | data-sort-value="1991" | 1991 | ''[[:d:Q6673619|Longborough]]'' | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 321 | [[Файл:Fachada del Teatro Aguascalientes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7691891|Aguascalientes Theatre]]'' | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Агваскальентес]]<br/>[[Агваскальентес (штат)]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Aguascalientes|Teatro Aguascalientes]] | |- | style='text-align:right'| 322 | [[Файл:Зал Царицынской оперы.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45739148|Tsaritsyn Opera]]'' | data-sort-value="1992" | 1992 | [[Волгоград]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Tsaritsyn Opera|Tsaritsyn Opera]] | http://www.tzaropera.ru/ |- | style='text-align:right'| 323 | [[Файл:OpéraMassy.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354554|Opéra de Massy]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-10-09 | [[Масси (Эссонна)|Масси]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Massy (Essonne)|Opéra de Massy (Essonne)]] | https://www.opera-massy.com/ |- | style='text-align:right'| 324 | [[Файл:LOpéra dHelsinki (2768446378).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118398102|Finnish National Opera House]]'' | data-sort-value="1993" | 1993 | [[Һельсинки|Һелсинки]] | [[Финляндия]] | [[:commons:Category:Finnish National Opera building|Finnish National Opera building]] | |- | style='text-align:right'| 325 | [[Файл:Tel Aviv Performing Arts 03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q555356|Tel Aviv Performing Arts Center]]'' | data-sort-value="1994" | 1994 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] | [[Исраил]] | [[:commons:Category:Tel Aviv Performing Arts Center|Tel Aviv Performing Arts Center]] | http://www.israel-opera.co.il/eng/ |- | style='text-align:right'| 326 | [[Файл:横須賀芸術劇場 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q892352|Yokosuka Arts Theatre]]'' | data-sort-value="1994" | 1994 | [[Йокосука]] | [[Япония]] | [[:commons:Category:Yokosuka Arts Theatre|Yokosuka Arts Theatre]] | https://www.yokosuka-arts.or.jp/ |- | style='text-align:right'| 327 | [[Файл:Hof Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415806|Theater Hof]]'' | data-sort-value="1994" | 1994 | [[Һоф (Бавария)|Һоф]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Hof|Theater Hof]] | |- | style='text-align:right'| 328 | [[Файл:00 1153 Göteborgsoperan - Lilla Bommen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2510029|Göteborgsoperan]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-09-30 | ''[[:d:Q52502|Гөтеборг]]'' | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Göteborgsoperan|Göteborgsoperan]] | https://www.opera.se/ |- | style='text-align:right'| 329 | [[Файл:Museo de los Niños, San José, Costa Rica.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5174891|Costa Rican Center of Science and Culture]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-04-27 | [[Сан-Хосе (Коста-Рика)]] | [[Коста-Рика]] | | https://www.museocr.org |- | style='text-align:right'| 330 | [[Файл:Views of Magnitogorsk-2021 - 38.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q4274106|Magnitogorsk Opera and Ballet Theatre]]'' | data-sort-value="1996" | 1996 | [[Магнитогорск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Opera and Ballet Theater (Magnitogorsk)|Opera and Ballet Theater (Magnitogorsk)]] | http://magnitopera.com/ |- | style='text-align:right'| 331 | [[Файл:Moscow, Spiridonovka 6,4 Aug 2009 03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4306677|Amadey]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-10-19 | [[Мәскәү]]<br/>''[[:d:Q4474069|Спиридоновка урамы]]'' | [[Россия]] | | http://www.amadei.ru/ |- | style='text-align:right'| 332 | | ''[[:d:Q4770934|Atatürk Cultural Center]]'' | data-sort-value="1996" | 1996 | [[Antalya|Анталия]] | [[Төркия]] | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[Файл:New National Theatre, Tokyo 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1056064|New National Theatre Tokyo]]'' | data-sort-value="1997" | 1997 | ''[[:d:Q11520692|Honmachi]]'' | [[Япония]] | [[:commons:Category:New National Theatre, Tokyo|New National Theatre, Tokyo]] | https://www.nntt.jac.go.jp/ |- | style='text-align:right'| 334 | [[Файл:Madlenianum Zemun.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1157542|Madlenianum Opera and Theatre]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-12-25 | [[Белград]] | [[Сербия]] | [[:commons:Category:Madlenianum|Madlenianum]] | http://operatheatremadlenianum.com/ |- | style='text-align:right'| 335 | [[Файл:Suecia 3-047 ; Läckö castle Sweden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16893885|Läckö Castle Opera]]'' | data-sort-value="1997" | 1997 | ''[[:d:Q29988|Lidköping]]'' | [[Швеция]] | | |- | style='text-align:right'| 336 | [[Файл:Baden-Baden, Festspielhaus am Ernst-Schlapper-Platz.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q176342|Festspielhaus Baden-Baden]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-04-18 | [[Баден-Баден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Festspielhaus Baden-Baden|Festspielhaus Baden-Baden]] | https://www.festspielhaus.de |- | style='text-align:right'| 337 | [[Файл:Shanghai Grand Theatre 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1325611|Shanghai Grand Theatre]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-08-27 | ''[[:d:Q10906638|Nanjingdonglu Subdistrict]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Shanghai Grand Theatre|Shanghai Grand Theatre]] | http://www.dajuyuansh.com.cn/ |- | style='text-align:right'| 338 | [[Файл:Grange Park Opera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5595676|Grange Park Opera]]'' | data-sort-value="1998" | 1998 | ''[[:d:Q4540047|West Horsley]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Grange Park Opera|Grange Park Opera]] | https://grangeparkopera.co.uk/ |- | style='text-align:right'| 339 | [[Файл:Istanabudaya.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q576601|Istana Budaya]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Kuala-Lumpur]] | [[Малайзия]] | [[:commons:Category:Istana Budaya|Istana Budaya]] | http://www.istanabudaya.gov.my/ |- | style='text-align:right'| 340 | | ''[[:d:Q4153933|Дагстан упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Махачкала]] | [[Россия]] | | http://operadag.ru/ |- | style='text-align:right'| 341 | [[Файл:Rostov-on-Don, State Musical Theater (Opera House), Russia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4398492|Rostov State Musical Theater]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Ростов-на-Дону]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Rostov State Opera and Ballet|Rostov State Opera and Ballet]] | https://rostovopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 342 | [[Файл:مراسم بزرگداشت بیژن سمندر.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q136881005|Hafez Hall]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Шираз]] | [[Иран]] | [[:commons:Category:Hafez Hall|Hafez Hall]] | |- | style='text-align:right'| 343 | [[Файл:Theatre and Concert Hall, Esplanade – Theatres on the Bay, Singapore - 20110528.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q559113|Esplanade – Theatres on the Bay]]'' | data-sort-value="2002" | 2002 | ''[[:d:Q6763797|Marina Centre]]'' | [[Сингапур]] | [[:commons:Category:Esplanade - Theatres on the Bay|Esplanade - Theatres on the Bay]] | http://www.esplanade.com |- | style='text-align:right'| 344 | [[Файл:TeatroArcimboldi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1131522|Teatro degli Arcimboldi]]'' | data-sort-value="2002" | 2002 | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro degli Arcimboldi|Teatro degli Arcimboldi]] | |- | style='text-align:right'| 345 | [[Файл:Auditorio de Tenerife 2015 (50MP).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28964|Auditorio de Tenerife]]'' | data-sort-value="2003" | 2003 | [[Санта-Круз-де-Тенерифе]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Auditorio de Tenerife|Auditorio de Tenerife]] | https://www.auditoriodetenerife.com |- | style='text-align:right'| 346 | [[Файл:Schuster via Rear Entrance 2003.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4889447|Schuster Performing Arts Center]]'' | data-sort-value="2003" | 2003 | [[Дейтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Schuster Performing Arts Center|Schuster Performing Arts Center]] | |- | style='text-align:right'| 347 | | ''[[:d:Q5208200|Daegu Opera House]]'' | data-sort-value="2003" | 2003 | [[Тегу]] | [[Көньяк Корея]] | | http://www.daeguoperahouse.org/eng/<br/>https://www.daeguoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 348 | [[Файл:Ryazan.Musical theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28758255|Рязанский областной музыкальный театр]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-10-27 | [[Рязань]] | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 349 | [[Файл:Opernhaus magdeburg 11.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q113485964|Opernhaus Magdeburg]]'' | data-sort-value="2004" | 2004 | [[Магдебург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Magdeburg|Opernhaus Magdeburg]] | |- | style='text-align:right'| 350 | [[Файл:Ciutat de les Arts i les Ciències, València, Valencia, Spain - panoramio (19).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q747342|Palau de les Arts Reina Sofia]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-10-08 | [[Валенсия]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Palau de les Arts Reina Sofia|Palau de les Arts Reina Sofia]] | http://www.lesarts.com/ |- | style='text-align:right'| 351 | [[Файл:Copenhagen Opera House 2014 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q838297|Copenhagen Opera House]]'' | data-sort-value="2005" | 2005 | ''[[:d:Q504125|Copenhagen Municipality]]'' | [[Дания]] | [[:commons:Category:Copenhagen Opera House|Copenhagen Opera House]] | https://kglteater.dk/ |- | style='text-align:right'| 352 | [[Файл:Bdg OperaNova noc 2 07-2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11798512|Opera Nova]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-10-21 | [[Быдгощ|Быдгочч]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera Nova|Opera Nova]] | http://www.operanova.bydgoszcz.pl<br/>https://www.opera.bydgoszcz.pl<br/>https://www.opera.bydgoszcz.pl/en |- | style='text-align:right'| 353 | [[Файл:National Centre for the Performing Arts.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q860188|National Centre for the Performing Arts]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-07 | ''[[:d:Q7984695|Xichang'anjie Subdistrict]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:National Centre for the Performing Arts (China)|National Centre for the Performing Arts (China)]] | http://www.chncpa.org |- | style='text-align:right'| 354 | [[Файл:Gallo Center for the Arts Modesto.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5519117|Gallo Center for the Arts]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-09-27 | [[Модесто]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Gallo Center for the Arts|Gallo Center for the Arts]] | https://www.galloarts.org/ |- | style='text-align:right'| 355 | [[Файл:Full Opera by night.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43280|Oslo Opera House]]'' | data-sort-value="2008" | 2008 | ''[[:d:Q5245991|Oslo Municipality]]'' | [[Норвегия]] | [[:commons:Category:Oslo Opera house|Oslo Opera house]] | https://www.operaen.no/ |- | style='text-align:right'| 356 | [[Файл:Winspear Exterior.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5493322|Margot and Bill Winspear Opera House]]'' | data-sort-value="2009" | 2009 | [[Даллас|Дәлас]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Winspear Opera House (Dallas)|Winspear Opera House (Dallas)]] | https://www.attpac.org/your-visit/venues/winspear-opera-house/ |- | style='text-align:right'| 357 | [[Файл:Guangzhou Opera House overview.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354553|Guangzhou Opera House]]'' | data-sort-value="2010" | 2010 | [[Гуаңҗу]] | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Guangzhou Opera House|Guangzhou Opera House]] | http://www.gzdjy.org/ |- | style='text-align:right'| 358 | [[Файл:Frutillar-Theatro-del-Lago-1030906-PSD.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3460278|Teatro del Lago]]'' | data-sort-value="2010" | 2010 | ''[[:d:Q13058|Frutillar]]'' | [[Чили]] | [[:commons:Category:Teatro del Lago|Teatro del Lago]] | https://www.teatrodellago.cl/ |- | style='text-align:right'| 359 | [[Файл:Qingdao Grand Theatre.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17028539|Qingdao Grand Theatre]]'' | data-sort-value="2010" | 2010 | [[Чиңдау]] | [[Кытай]] | | http://www.qingdaograndtheatre.com/ |- | style='text-align:right'| 360 | | ''[[:d:Q21043703|Vienna Parlor Opera]]'' | data-sort-value="2010" | 2010 | | [[Австрия]] | | https://www.wiener-wohnzimmeroper.at |- | style='text-align:right'| 361 | [[Файл:Festspielhaus Erl 02.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q120719589|Festspielhaus Erl]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-10 | [[Эрль (Тироль)|Эрль]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Festspielhaus Erl|Festspielhaus Erl]] | |- | style='text-align:right'| 362 | [[Файл:Opera house Muscat.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1332652|Royal Opera House Muscat]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-10-12 | ''[[:d:Q3826|Muscat]]'' | [[Оман]] | [[:commons:Category:Royal Opera House Muscat|Royal Opera House Muscat]] | https://www.rohmuscat.org.om/en |- | style='text-align:right'| 363 | [[Файл:Museo de la Nación y Teatro Nacional.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5201581|Gran Teatro Nacional]]'' | data-sort-value="2011" | 2011 | [[Лима]] | [[Перу]] | [[:commons:Category:Grand National Theatre of Peru|Grand National Theatre of Peru]] | |- | style='text-align:right'| 364 | [[Файл:Kauffman Center for the Performing Arts.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6378664|Kauffman Center for the Performing Arts]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-09-16 | [[Канзас-Сити (Миссури)|Кәнзас-Сити (Миссури)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Kauffman Center for the Performing Arts|Kauffman Center for the Performing Arts]] | https://www.kauffmancenter.org/ |- | style='text-align:right'| 365 | [[Файл:Inside Astana's New Opera House (8282915665).jpg|center|128px]] | [[Астана Опера]] | data-sort-value="2013" | 2013-06-21 | [[Астана]] | [[Казакъстан]] | [[:commons:Category:Astana Opera|Astana Opera]] | https://astanaopera.kz/ |- | style='text-align:right'| 366 | | ''[[:d:Q2913336|Dubai Opera House]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-08 | [[Дөбәй]] | [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]] | [[:commons:Category:Dubai Opera House|Dubai Opera House]] | https://www.dubaiopera.com/ |- | style='text-align:right'| 367 | | ''[[:d:Q17511186|Stavros Niarchos Foundation Cultural Center]]'' | data-sort-value="2016" | 2016 | ''[[:d:Q21622408|Kallithea Municipality]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Stavros Niarchos Foundation Cultural Center|Stavros Niarchos Foundation Cultural Center]] | http://www.snfcc.org/ |- | style='text-align:right'| 368 | [[Файл:Jacckuwait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28715708|Sheikh Jaber Al Ahmad Cultural Centre]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-02 | ''[[:d:Q35178|Kuwait City]]'' | [[Күвәйт]] | [[:commons:Category:Sheikh Jaber Al Ahmad Cultural Centre|Sheikh Jaber Al Ahmad Cultural Centre]] | https://www.jacc-kw.com/ |- | style='text-align:right'| 369 | | ''[[:d:Q98534696|Teatro Victor Raúl Lozaño Ibañez]]'' | data-sort-value="2017" | 2017 | [[Трухильо]] | [[Перу]] | | |- | style='text-align:right'| 370 | | ''[[:d:Q107631790|Greek National Opera House]]'' | data-sort-value="2017" | 2017 | ''[[:d:Q21622408|Kallithea Municipality]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Greek National Opera|Greek National Opera]] | https://www.nationalopera.gr/ |- | style='text-align:right'| 371 | [[Файл:Sirius concert center Vladimir Putin address.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q141537213|«Сириус» концерт үзәге]]'' | data-sort-value="2017" | 2017 | ''[[:d:Q97663654|Сириус]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Sirius Concert Center|Sirius Concert Center]] | https://concert.sirius.ru/<br/>https://concert.sirius.ru/en |- | style='text-align:right'| 372 | [[Файл:乌鲁木齐京剧院.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q125958979|Urumqi peking Opera House]]'' | data-sort-value="2019" | 2019 | [[Öremçe|Өремче]] | [[Кытай]] | | |- | style='text-align:right'| 373 | [[Файл:Nhà hát Sông Hương 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q99472085|Huong River Opera House]]'' | data-sort-value="2020" | 2020 | ''[[:d:Q10833628|Vĩnh Ninh]]'' | [[Вьетнам]] | [[:commons:Category:Huong River Opera House|Huong River Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 374 | [[Файл:Teatro Onigo, vertical elevation by Antonio Galli Bibiena, 1763.png|center|128px]] | ''[[:d:Q51160|Teatro Onigo]]'' | | [[Тревизо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Onigo|Teatro Onigo]] | |- | style='text-align:right'| 375 | [[Файл:Facciata Teatro Comunale.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q51161|Teatro Comunale Mario Del Monaco]]'' | | [[Тревизо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Comunale "Mario Del Monaco"|Teatro Comunale "Mario Del Monaco"]] | https://www.teatrostabileveneto.it |- | style='text-align:right'| 376 | [[Файл:Théatre royal, Place de l'Opéra, Liège, 2026.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q64649|Opéra Royal de Wallonie]]'' | | [[Льеж]] | [[Бельгия]] | [[:commons:Category:Opéra Royal de Wallonie|Opéra Royal de Wallonie]] | |- | style='text-align:right'| 377 | [[Файл:Dresden - Semperoper - 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q127097|Semperoper]]'' | | ''[[:d:Q8885|Altstadt]]''<br/>[[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Semperoper|Semperoper]] | |- | style='text-align:right'| 378 | [[Файл:City Hall Biddeford, ME 2005.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q127116|City Theater]]'' | | [[Биддефорд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Biddeford City Hall|Biddeford City Hall]] | |- | style='text-align:right'| 379 | [[Файл:Halle(Saale) Opernhaus asv2024-04 img2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q128235|Halle Opera House]]'' | | [[Һалле]]<br/>''[[:d:Q118367607|Stadtbezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Halle|Opernhaus Halle]] | |- | style='text-align:right'| 380 | [[Файл:Karl Wenzel Zajicek Kärtnertortheater 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q165636|Theater am Kärntnertor]]'' | | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Kärntnertortheater|Kärntnertortheater]] | |- | style='text-align:right'| 381 | [[Файл:Vista Teatro teresa carreño.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q173876|Teresa Carreño Cultural Complex]]'' | | ''[[:d:Q887222|Libertador Municipality]]'' | [[Венесуэла]] | [[:commons:Category:Teatro Teresa Carreño|Teatro Teresa Carreño]] | |- | style='text-align:right'| 382 | [[Файл:Metropolitan Opera House, Lincoln Center, January 30, 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q188031|Metropolitan Opera House]]'' | | ''[[:d:Q429687|Upper West Side]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Metropolitan Opera House|Metropolitan Opera House]] | https://www.metopera.org |- | style='text-align:right'| 383 | [[Файл:Teatro Real de Madrid 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q211250|Teatro Real]]'' | | ''[[:d:Q2136510|Palacio]]'' | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatro Real, Madrid|Teatro Real, Madrid]] | https://www.teatroreal.es |- | style='text-align:right'| 384 | [[Файл:Teatro San Cassiano reimagined.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q246429|Teatro San Cassiano]]'' | | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Cassiano|Teatro San Cassiano]] | |- | style='text-align:right'| 385 | [[Файл:Aalto-Theater-Abends-02-2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q300975|Aalto Theatre]]'' | | ''[[:d:Q54803595|Essen]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Aalto-Theater (Essen)|Aalto-Theater (Essen)]] | |- | style='text-align:right'| 386 | [[Файл:Berlin - Staatsoper Unter den Linden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q312576|Berlin State Opera]]'' | | ''[[:d:Q163966|Bezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatsoper Unter den Linden|Staatsoper Unter den Linden]] | https://www.staatsoper-berlin.de/ |- | style='text-align:right'| 387 | [[Файл:Das Staatstheater am Gärtnerplatz 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q318058|Staatstheater am Gärtnerplatz]]'' | | [[Мүнхен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater am Gärtnerplatz|Staatstheater am Gärtnerplatz]] | |- | style='text-align:right'| 388 | [[Файл:Aerial image of Bayreuth Festspielhaus (view from the southeast, 2024).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q329133|Bayreuth Festival Theatre]]'' | | [[Байройт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Festspielhaus Bayreuth|Festspielhaus Bayreuth]] | http://www.bayreuther-festspiele.de |- | style='text-align:right'| 389 | [[Файл:Berlin Komische Oper Fassade 1912.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q435831|Komische Oper]]'' | | [[Берлин]]<br/>''[[:d:Q163966|Bezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Alte Komische Oper Berlin|Alte Komische Oper Berlin]] | |- | style='text-align:right'| 390 | [[Файл:Alte Oper Frankfurt 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q436079|Alte Oper]]'' | | [[Франкфурт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Alte Oper (Frankfurt am Main)|Alte Oper (Frankfurt am Main)]] | http://www.alteoper.de |- | style='text-align:right'| 391 | [[Файл:Stuttgart Staatstheater 9.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q467147|Staatsoper Stuttgart]]'' | | [[Штутгарт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Stuttgart - Großes Haus|Staatstheater Stuttgart - Großes Haus]] | |- | style='text-align:right'| 392 | [[Файл:Haus für Mozart Faistauer-Foyer 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q493923|Haus für Mozart]]'' | | [[Зальцбург]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Haus für Mozart|Haus für Mozart]] | |- | style='text-align:right'| 393 | [[Файл:München Residenztheater.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q532191|Cuvilliés Theatre]]'' | | ''[[:d:Q971198|Altstadt-Lehel]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Cuvilliés-Theater|Cuvilliés-Theater]] | https://www.residenztheater.de/ |- | style='text-align:right'| 394 | [[Файл:Theaterhagen.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q546897|Theater Hagen]]'' | | [[Һаген]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Hagen|Theater Hagen]] | |- | style='text-align:right'| 395 | [[Файл:Théâtre de la Monnaie 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q551479|Royal Theatre of La Monnaie]]'' | | [[Брюссель]] | [[Бельгия]] | [[:commons:Category:Royal Theatre of La Monnaie|Royal Theatre of La Monnaie]] | https://www.lamonnaiedemunt.be/ |- | style='text-align:right'| 396 | [[Файл:Mk Frankfurt Gallusanlage.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q568931|Oper Frankfurt]]'' | | [[Франкфурт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Oper Frankfurt|Oper Frankfurt]] | https://www.oper-frankfurt.de |- | style='text-align:right'| 397 | [[Файл:St. George Opera House - St. George, Utah - February 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q574159|St. George Opera House]]'' | | [[Сент-Джордж (Юта)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:St. George Opera House|St. George Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 398 | [[Файл:18-09-19-Kassel-DJI 0096.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q579534|Staatstheater Kassel]]'' | | ''[[:d:Q1939961|Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Kassel|Staatstheater Kassel]] | |- | style='text-align:right'| 399 | | ''[[:d:Q597374|National Theatre of Venezuela]]'' | | ''[[:d:Q887222|Libertador Municipality]]'' | [[Венесуэла]] | [[:commons:Category:Teatro Nacional (Caracas)|Teatro Nacional (Caracas)]] | |- | style='text-align:right'| 400 | [[Файл:Opéra de Nice (façade nord).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q608423|Opéra de Nice]]'' | | [[Ницца]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Nice|Opéra de Nice]] | http://www.opera-nice.org |- | style='text-align:right'| 401 | [[Файл:Teatro municipale Giuseppe verdi salerno.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q612827|Teatro Verdi]]'' | | [[Салерно]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Giuseppe Verdi (Salerno)|Teatro Giuseppe Verdi (Salerno)]] | http://www.teatroverdisalerno.it |- | style='text-align:right'| 402 | [[Файл:Graz - Opernhaus (a).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q618239|Graz Opera]]'' | | [[Грац]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Graz|Opernhaus Graz]] | |- | style='text-align:right'| 403 | | ''[[:d:Q625270|Seongnam Arts Center]]'' | | [[Соңнам]] | [[Көньяк Корея]] | | http://www.snart.or.kr/ |- | style='text-align:right'| 404 | [[Файл:Berlin DeutscheOper asv2021-03 img1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q637834|Deutsche Oper Berlin]]'' | | ''[[:d:Q158095|Шарлоттенбург-Вилмерсдорф]]''<br/>[[Берлин]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Deutsche Oper Berlin|Deutsche Oper Berlin]] | |- | style='text-align:right'| 405 | [[Файл:Arena-XE3F2406a.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q641556|Verona Arena]]'' | | [[Верона]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Arena (Verona)|Arena (Verona)]] | https://www.arena.it/ |- | style='text-align:right'| 406 | [[Файл:Schwetzingen Schlosstheater Blick vom Parkett 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q656581|Schlosstheater Schwetzingen]]'' | | [[Шветцинген]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Schlosstheater Schwetzingen|Schlosstheater Schwetzingen]] | |- | style='text-align:right'| 407 | [[Файл:Karajanplatz Salzburg.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q669768|Großes Festspielhaus]]'' | | [[Зальцбург]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Großes Festspielhaus (Salzburg)|Großes Festspielhaus (Salzburg)]] | http://www.kulturvereinigung.com/en/upcoming-events/great-festival-hall/ |- | style='text-align:right'| 408 | [[Файл:Operngasse 20.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q673479|Theater auf der Wieden]]'' | | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Theater auf der Wieden|Theater auf der Wieden]] | |- | style='text-align:right'| 409 | [[Файл:ErkelFotoThalerTamas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q727749|Erkel Theatre]]'' | | ''[[:d:Q597182|Budapest District VIII]]'' | [[Маҗарстан]] | [[:commons:Category:Erkel Theatre|Erkel Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 410 | [[Файл:Opernhaus Kiel msu2017-9209.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q737243|Kiel Opera House]]'' | | [[Кил (шәһәр)|Кил]]<br/>''[[:d:Q2534491|Vorstadt]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Kiel|Opernhaus Kiel]] | https://www.theater-kiel.de/ |- | style='text-align:right'| 411 | | ''[[:d:Q812235|Bayerische Kammeroper]]'' | | [[Файтсхёххайм]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 412 | [[Файл:Landestheater Innsbruck, 2029.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q863923|Grand building of the Tyrolean state theatre]]'' | | [[Иннсбрук]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Landestheater Innsbruck - Großes Haus|Landestheater Innsbruck - Großes Haus]] | |- | style='text-align:right'| 413 | | ''[[:d:Q864046|Teatro Sant 'Apollinare]]'' | | [[Венеция]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 414 | [[Файл:Oper Köln (4202-04).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q869662|Cologne Opera]]'' | | ''[[:d:Q3005|Altstadt-Nord]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Oper Köln|Oper Köln]] | |- | style='text-align:right'| 415 | [[Файл:Stadttheater Klagenfurt 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q872374|Stadttheater Klagenfurt]]'' | | [[Клагенфурт]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Klagenfurt|Stadttheater Klagenfurt]] | |- | style='text-align:right'| 416 | [[Файл:Braunschweig Luftaufnahme Staatstheater (2011).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q884234|Staatstheater Braunschweig]]'' | | [[Брауншвейг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Braunschweig|Staatstheater Braunschweig]] | |- | style='text-align:right'| 417 | [[Файл:L'opéra Comédie à Montpellier.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q968684|Opéra national de Montpellier]]'' | | [[Монпелье]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Montpellier|Opéra de Montpellier]] | |- | style='text-align:right'| 418 | [[Файл:Teatro San Samuele 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1057412|Teatro San Samuele]]'' | | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Samuele|Teatro San Samuele]] | |- | style='text-align:right'| 419 | [[Файл:Vue du fameux Théâtre de la Ville de Naples in Italie.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1094172|Teatro San Bartolomeo]]'' | | [[Наполи]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Bartolomeo|Teatro San Bartolomeo]] | |- | style='text-align:right'| 420 | [[Файл:Teatro Nacional Sao Joao in Porto (4).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1109226|São João National Theatre]]'' | | ''[[:d:Q15905280|Cedofeita, Santo Ildefonso, Sé, Miragaia, São Nicolau e Vitória]]'' | [[Португалия]] | [[:commons:Category:Teatro Nacional São João|Teatro Nacional São João]] | |- | style='text-align:right'| 421 | [[Файл:Théâtre Liceu Barcelone 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1130050|Gran Teatre del Liceu]]'' | | ''[[:d:Q1758503|El Raval]]'' | [[Испания]] | [[:commons:Category:Gran Teatre del Liceu|Gran Teatre del Liceu]] | |- | style='text-align:right'| 422 | | ''[[:d:Q1275609|Allee-Theater]]'' | | ''[[:d:Q1630|Altona]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Alleetheater (Hamburg)|Alleetheater (Hamburg)]] | http://alleetheater.de/ |- | style='text-align:right'| 423 | [[Файл:2011-11-09 Bonn Oper 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1290323|Oper Bonn]]'' | | ''[[:d:Q892684|Stadtbezirk Bonn]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Oper Bonn|Oper Bonn]] | |- | style='text-align:right'| 424 | [[Файл:Ingresso Teatro Verdi - Bussetto.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1331708|Teatro Giuseppe Verdi]]'' | | [[Буссето]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Giuseppe Verdi (Busseto)|Teatro Giuseppe Verdi (Busseto)]] | http://www.bussetolive.com/<br/>http://www.bussetolive.com/it/poi/teatro-giuseppe-verdi/ |- | style='text-align:right'| 425 | [[Файл:Linz-Innenstadt - Musiktheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1343421|Musiktheater Linz]]'' | | [[Линц]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Musiktheater Linz|Musiktheater Linz]] | https://www.landestheater-linz.at/haeuser/musiktheater |- | style='text-align:right'| 426 | [[Файл:Pfalztheater panorama.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1344445|Pfalztheater]]'' | | [[Кайзерслаутерн]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Pfalztheater Kaiserslautern|Pfalztheater Kaiserslautern]] | https://www.pfalztheater.de/ |- | style='text-align:right'| 427 | [[Файл:Stadttheater - Bremerhaven 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1355204|Stadttheater Bremerhaven]]'' | | ''[[:d:Q1752086|Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Bremerhaven|Stadttheater Bremerhaven]] | |- | style='text-align:right'| 428 | [[Файл:Stadttheater Hildesheim Eingang.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1371061|Theater für Niedersachsen]]'' | | [[Һилдесһайм]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Hildesheim|Stadttheater Hildesheim]] | |- | style='text-align:right'| 429 | [[Файл:Teatro Grande (Sala).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1407816|Teatro Grande]]'' | | [[Брешия]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro grande (Brescia)|Teatro grande (Brescia)]] | http://www.teatrogrande.it |- | style='text-align:right'| 430 | [[Файл:Catania BW 2012-10-06 11-11-06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1429352|Teatro Massimo Bellini]]'' | | [[Катания]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Massimo Vincenzo Bellini (Catania)|Teatro Massimo Vincenzo Bellini (Catania)]] | https://www.teatromassimobellini.it/ |- | style='text-align:right'| 431 | [[Файл:Greifswald Stadthalle 2011-11-24.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1443541|Theater und Stadthalle]]'' | | [[Грайфсвальд]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater und Stadthalle Greifswald|Theater und Stadthalle Greifswald]] | |- | style='text-align:right'| 432 | [[Файл:Landestheater Neustrelitz.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1457940|Landestheater Neustrelitz]]'' | | [[Нойштрелиц]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Landestheater Neustrelitz|Landestheater Neustrelitz]] | https://tog.de/ |- | style='text-align:right'| 433 | [[Файл:The Great Theatre of Havana (Gran Teatro de La Habana).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1461939|Gran Teatro de La Habana]]'' | | [[Һавана]] | [[Куба]] | [[:commons:Category:Gran Teatro de La Habana|Gran Teatro de La Habana]] | |- | style='text-align:right'| 434 | [[Файл:ModernEgypt, Khedivial Opera House, BAP 25178.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1572776|Egyptian Royal Opera House]]'' | | ''[[:d:Q30805|Каһирә провинциясе]]'' | [[Мисыр]] | [[:commons:Category:Khedivial Opera House|Khedivial Opera House]] | http://www.cairoopera.org/ |- | style='text-align:right'| 435 | [[Файл:Opéra de Monte-Carlo-Monaco.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1577048|Opéra de Monte-Carlo]]'' | | ''[[:d:Q45240|Monte Carlo]]'' | [[Монако]] | [[:commons:Category:Opéra de Monte-Carlo|Opéra de Monte-Carlo]] | http://www.opera.mc |- | style='text-align:right'| 436 | [[Файл:Bismarckplatz Theater Regensburg 20160928 (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1609618|Staatstheater Regensburg]]'' | | [[Регенсбург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Regensburg|Stadttheater Regensburg]] | https://www.theaterregensburg.de/start/index.html |- | style='text-align:right'| 437 | [[Файл:Stadttheater Duisburg 2008 (2851).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1618570|Theater Duisburg]]'' | | ''[[:d:Q317314|Duisburg-Mitte]]''<br/>[[Дуйсбург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Duisburg|Theater Duisburg]] | https://www.theater-duisburg.de/ |- | style='text-align:right'| 438 | [[Файл:Hoftheater-Dresden-19-Jh.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1644444|Morettisches Opernhaus]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Morettisches Opernhaus (Dresden)|Morettisches Opernhaus (Dresden)]] | |- | style='text-align:right'| 439 | [[Файл:Asmara, teatro d'opera, 03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1652119|Asmara Cinema-Teatro]]'' | | ''[[:d:Q3642|Asmara]]'' | [[Эритрея]] | [[:commons:Category:Asmara Opera House|Asmara Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 440 | [[Файл:Salzburg Landestheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1691028|Salzburger Landestheater]]'' | | [[Зальцбург]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Salzburger Landestheater|Salzburger Landestheater]] | |- | style='text-align:right'| 441 | [[Файл:GuentherZ 0018 Wien Buergertheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1713589|Bürgertheater]]'' | | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Wiener Bürgertheater|Wiener Bürgertheater]] | |- | style='text-align:right'| 442 | [[Файл:Erstes Opernhaus Sempers ca1850 1860.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1718281|Royal theatre Dresden]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Königliches Hoftheater Dresden|Königliches Hoftheater Dresden]] | |- | style='text-align:right'| 443 | [[Файл:Luzern asv2022-10 Luzerner Theater Gebäude.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1727231|Luzerner Theater]]'' | | [[Люцерн]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Theater Luzern|Theater Luzern]] | |- | style='text-align:right'| 444 | [[Файл:Stadttheater (Freiburg) jm51500.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1727716|Theater Freiburg]]'' | | [[Фрайбург-им-Брайсгау]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Freiburg|Stadttheater Freiburg]] | http://www.theater.freiburg.de |- | style='text-align:right'| 445 | [[Файл:Bohumil Roubalík Divadlo prozatímné.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1763605|Provisional Theatre]]'' | | [[Прага]] | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Provisional Theatre in Prague|Provisional Theatre in Prague]] | |- | style='text-align:right'| 446 | [[Файл:Landesbuehne.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1802153|Landesbühnen Sachsen]]'' | | [[Радебойль]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Landesbühnen Sachsen (Radebeul)|Landesbühnen Sachsen (Radebeul)]] | |- | style='text-align:right'| 447 | [[Файл:LandestheaterCO.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1802662|Landestheater Coburg]]'' | | [[Кобург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Landestheater Coburg|Landestheater Coburg]] | |- | style='text-align:right'| 448 | [[Файл:Theater01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1802664|Landestheater Detmold]]'' | | [[Детмольд]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Landestheater Detmold|Landestheater Detmold]] | |- | style='text-align:right'| 449 | [[Файл:Cottbus 07-2017 img16 Staatstheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1804142|Cottbus State Theatre]]'' | | [[Котбус]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Cottbus|Staatstheater Cottbus]] | http://www.staatstheater-cottbus.de/ |- | style='text-align:right'| 450 | [[Файл:Vorplatz Volkstheater Rostock.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1805969|Volkstheater Rostock]]'' | | [[Росток]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Volkstheater Rostock|Volkstheater Rostock]] | https://www.volkstheater-rostock.de |- | style='text-align:right'| 451 | [[Файл:Bad Ischl Lehárovo divadlo 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1813027|Lehártheater]]'' | | [[Бад-Ишль]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Lehartheater Bad Ischl|Lehartheater Bad Ischl]] | |- | style='text-align:right'| 452 | [[Файл:20110410 Gent (0141).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1881411|Royal Opera]]'' | | [[Гент]] | [[Бельгия]] | [[:commons:Category:Opera house of Ghent|Opera house of Ghent]] | https://operaballet.be/ |- | style='text-align:right'| 453 | [[Файл:Mainfrankentheater Würzburg.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1885618|Mainfranken Theater Würzburg]]'' | | [[Вүрцбург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Mainfrankentheater Würzburg|Mainfrankentheater Würzburg]] | http://www.theaterwuerzburg.de |- | style='text-align:right'| 454 | [[Файл:Leipzig Musikalische Komödie Dreilinden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1955068|Musikalische Komödie]]'' | | [[Лейпциг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Haus Dreilinden|Haus Dreilinden]] | |- | style='text-align:right'| 455 | [[Файл:Opera Națională Română din Timișoara (April 2023) 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1969430|Timișoara Palace of Culture]]'' | | ''[[:d:Q185586|Timiș County]]'' | [[Румыния]] | [[:commons:Category:National Theatre and Opera Timișoara|National Theatre and Opera Timișoara]] | https://www.ort.ro |- | style='text-align:right'| 456 | [[Файл:Neues Königliches Opernhaus Berlin Perspektive Ludwig Hoffmann 1914.png|center|128px]] | ''[[:d:Q1980334|New Royal Opera House in Berlin]]'' | | ''[[:d:Q163966|Bezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 457 | [[Файл:Leipzig um 1900.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1980412|Neues Theater]]'' | | [[Лейпциг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Neues Theater (Leipzig)|Neues Theater (Leipzig)]] | |- | style='text-align:right'| 458 | [[Файл:Oldenburger Staatstheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2018731|Oldenburgisches Staatstheater]]'' | | [[Ольденбург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Oldenburg|Staatstheater Oldenburg]] | https://www.staatstheater.de |- | style='text-align:right'| 459 | | ''[[:d:Q2025885|Operalnia]]'' | | [[Варшава]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Operalnia|Operalnia]] | |- | style='text-align:right'| 460 | [[Файл:Opernhaus in Duesseldorf-Stadtmitte, von Suedwesten.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2026671|Opernhaus Düsseldorf]]'' | | [[Дүсселдорф]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Düsseldorf, Stadttheater und späteres Opernhaus|Düsseldorf, Stadttheater und späteres Opernhaus]] | |- | style='text-align:right'| 461 | | ''[[:d:Q2026673|Opera house at Hagenmarkt]]'' | | [[Брауншвейг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus (Braunschweig)|Opernhaus (Braunschweig)]] | |- | style='text-align:right'| 462 | [[Файл:Dresdens Festungswerke im Jahre 1811 Abb 09.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2026675|Opernhaus am Zwinger]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus am Zwinger|Opernhaus am Zwinger]] | |- | style='text-align:right'| 463 | [[Файл:HK SunBeamTheatre 2008.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2113185|Sunbeam Theatre]]'' | | ''[[:d:Q727054|Eastern District]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Sunbeam Theatre|Sunbeam Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 464 | [[Файл:Teatro Verdi.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2294135|Teatro Lirico Giuseppe Verdi]]'' | | [[Триест]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Giuseppe Verdi (Trieste)|Teatro Giuseppe Verdi (Trieste)]] | https://www.teatroverdi-trieste.com/it/ |- | style='text-align:right'| 465 | [[Файл:DD-Kulturkraftwerk-19.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2325108|Staatsoperette Dresden]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatsoperette Dresden|Staatsoperette Dresden]] | |- | style='text-align:right'| 466 | [[Файл:Darmstadt Georg-Büchner-Platz 05a Staatstheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2325343|Darmstadt State Theater]]'' | | [[Дармштадт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Darmstadt|Staatstheater Darmstadt]] | http://www.staatstheater-darmstadt.de |- | style='text-align:right'| 467 | [[Файл:Stadttheater Giessen 2011.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2328206|Theater Giessen]]'' | | [[Гисен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Gießen|Stadttheater Gießen]] | https://www.stadttheater-giessen.de/ |- | style='text-align:right'| 468 | [[Файл:Düsseldorf, Stadttheater und späteres Opernhaus an der Alleenstraße, Außenansicht, erbaut von Giese von 1873 bis 1875, farbiger.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2328212|Stadttheater Düsseldorf]]'' | | [[Дүсселдорф]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater an der Alleestraße, Düsseldorf|Stadttheater an der Alleestraße, Düsseldorf]] | |- | style='text-align:right'| 469 | [[Файл:TheaterPforzheim.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2328283|Theater Pforzheim]]'' | | [[Пфорцһайм]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Pforzheim|Stadttheater Pforzheim]] | |- | style='text-align:right'| 470 | [[Файл:Roudaki Hall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2389872|Vahdat Hall]]'' | | ''[[:d:Q5683429|District 11]]'' | [[Иран]] | [[:commons:Category:Vahdat Hall|Vahdat Hall]] | |- | style='text-align:right'| 471 | [[Файл:Teatro Vittorio Emanuele II, in precedenza Teatro Sant'Elisabetta.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2398822|Teatro Vittorio Emanuele II]]'' | | [[Мессина]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Vittorio Emanuele II|Teatro Vittorio Emanuele II]] | http://www.teatrovittorioemanuele.it/ |- | style='text-align:right'| 472 | [[Файл:Heidelberg - Altstadt 001.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2415680|Theater & Orchester Heidelberg]]'' | | [[Һайделберг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater und Orchester Heidelberg|Theater und Orchester Heidelberg]] | |- | style='text-align:right'| 473 | [[Файл:Erfurt Theater 2006b.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415749|Theater Erfurt]]'' | | [[Эрфурт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Erfurt|Theater Erfurt]] | http://www.theater-erfurt.de/ |- | style='text-align:right'| 474 | [[Файл:Gera Theater (2007).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2415771|Bühnen der Stadt Gera]]'' | | [[Гера (Алмания)|Гера]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Gera|Theater Gera]] | |- | style='text-align:right'| 475 | [[Файл:Lüneburg Theater 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415852|Theater Lüneburg]]'' | | [[Лүнебург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Lüneburg|Theater Lüneburg]] | |- | style='text-align:right'| 476 | [[Файл:Osnabrueck Theater 13.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415927|Theater Osnabrück]]'' | | [[Оснабрүк]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Osnabrück|Theater Osnabrück]] | https://www.theater-osnabrueck.de/ |- | style='text-align:right'| 477 | [[Файл:Theater Trier Germany.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415967|Theater Trier]]'' | | [[Трир]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Trier|Theater Trier]] | |- | style='text-align:right'| 478 | | ''[[:d:Q2416061|Theater an der Rott]]'' | | [[Эггенфельден]] | [[Алмания|Германия]] | | https://www.theater-an-der-rott.de/ |- | style='text-align:right'| 479 | [[Файл:Woodland Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2593174|Woodland Opera House]]'' | | [[Вудленд (Калифорния)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Woodland Opera House State Historic Park|Woodland Opera House State Historic Park]] | https://woodlandoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 480 | [[Файл:Auditório da Ópera de Arame.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2719464|Wire Opera House]]'' | | [[Куритиба]] | [[Бразилия]] | [[:commons:Category:Ópera de Arame|Ópera de Arame]] | https://operadearame.com/ |- | style='text-align:right'| 481 | [[Файл:Damascus Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2785247|Damascus Opera House]]'' | | [[Dimäşq|Димәшкъ]] | [[Сүрия]] | [[:commons:Category:Damascus Opera House|Damascus Opera House]] | http://www.damascusopera.com/ |- | style='text-align:right'| 482 | [[Файл:Arolsen Klebeband 15 059.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2791427|Opernhaus am Taschenberg]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus am Taschenberg|Opernhaus am Taschenberg]] | |- | style='text-align:right'| 483 | [[Файл:Buxton Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2929020|Buxton Opera House]]'' | | ''[[:d:Q1458060|High Peak]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Buxton Opera House|Buxton Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 484 | | ''[[:d:Q2938036|Cardiff Bay Opera House]]'' | | [[Кардифф]] | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 485 | [[Файл:David H Koch Theater (48269670522).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3018029|David H. Koch Theater]]'' | | ''[[:d:Q429687|Upper West Side]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:David H. Koch Theater|David H. Koch Theater]] | |- | style='text-align:right'| 486 | [[Файл:Naum Tiyatrosu.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3072276|Naum Theatre]]'' | | [[Бейоглу|Биуглы]] | [[Төркия]] | [[:commons:Category:Naum Theatre|Naum Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 487 | [[Файл:Capitole Entrée du théatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3091701|Théâtre du Capitole]]'' | | [[Тулуза]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Théâtre du Capitole de Toulouse|Théâtre du Capitole de Toulouse]] | https://opera.toulouse.fr/ |- | style='text-align:right'| 488 | [[Файл:Théâtre (Tours).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3114607|Grand Théâtre de Tours]]'' | | [[Тур (шәһәр)|Тур]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Grand Théâtre de Tours|Grand Théâtre de Tours]] | http://www.operadetours.fr |- | style='text-align:right'| 489 | | ''[[:d:Q3266546|Salone Margherita]]'' | | [[Милан]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 490 | [[Файл:Spaccato del Teatro Regio Ducale.png|center|128px]] | ''[[:d:Q3277167|Teatro Regio Ducal]]'' | | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Regio Ducale|Teatro Regio Ducale]] | |- | style='text-align:right'| 491 | [[Файл:Antwerpen Opera.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3282616|Royal Flemish Opera]]'' | | [[Antwerpen|Антверпен]] | [[Бельгия]] | [[:commons:Category:Vlaamse Opera Antwerpen|Vlaamse Opera Antwerpen]] | |- | style='text-align:right'| 492 | [[Файл:Saint Étienne-L'Opéra VC-20120321.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354530|Opéra de Saint-Étienne]]'' | | [[Сент-Этьен]] | [[Франция]] | | http://www.opera.saint-etienne.fr/ |- | style='text-align:right'| 493 | [[Файл:Corum (9404140332).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354537|Opera Berlioz]]'' | | [[Монпелье]] | [[Франция]] | | |- | style='text-align:right'| 494 | [[Файл:Opéra-théâtre de Limoges (jour).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354551|Opéra de Limoges]]'' | | [[Лимож]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Limoges|Opéra de Limoges]] | http://www.operalimoges.fr |- | style='text-align:right'| 495 | [[Файл:Façade de l'opéra, Rennes, France.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354560|Rennes Opera house]]'' | | [[Ренн]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Rennes|Opéra de Rennes]] | https://opera-rennes.fr/<br/>https://opera-rennes.fr/en |- | style='text-align:right'| 496 | [[Файл:Entrée de l'opéra de Vichy depuis le parvis rénové 2025-06-21.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354566|Opéra de Vichy]]'' | | [[Виши]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Vichy|Opéra de Vichy]] | https://opera-vichy.com/ |- | style='text-align:right'| 497 | [[Файл:Opéra-Toulon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354570|Toulon Opera]]'' | | [[Тулон]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Toulon|Opéra de Toulon]] | http://www.operadetoulon.fr |- | style='text-align:right'| 498 | [[Файл:Opéra-Théâtre de Clermont-Ferrand depuis la place de Jaude 2025-02-15.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354572|Opera-Theatre of Clermont-Ferrand]]'' | | [[Клермон-Ферран]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra municipal de Clermont-Ferrand|Opéra municipal de Clermont-Ferrand]] | https://clermont-auvergne-opera.com/ |- | style='text-align:right'| 499 | [[Файл:Bergamo, Teatro Gaetano Donizetti (Donizetti Theatre) (31611905386).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3516755|Teatro Donizetti]]'' | | [[Бергамо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Gaetano Donizetti (Bergamo)|Teatro Gaetano Donizetti (Bergamo)]] | https://www.teatrodonizetti.it/ |- | style='text-align:right'| 500 | [[Файл:Théâtre Rossini.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3516769|Teatro Rossini]]'' | | [[Пезаро]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Rossini (Pesaro)|Teatro Rossini (Pesaro)]] | http://www.comune.pesaro.pu.it |- | style='text-align:right'| 501 | [[Файл:Teatro delle Muse-Ancona.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3516783|Teatro delle Muse]]'' | | [[Анкона]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro delle Muse|Teatro delle Muse]] | http://www.teatrodellemuse.org |- | style='text-align:right'| 502 | | ''[[:d:Q3527622|Théâtre de Caen]]'' | | [[Кан (шәһәр)|Кан]] | [[Франция]] | | http://www.theatre.caen.fr |- | style='text-align:right'| 503 | [[Файл:Dijon - Theatre 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3527624|Opéra de Dijon]]'' | | [[Дижон]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Théâtre de Dijon|Théâtre de Dijon]] | http://www.opera-dijon.fr/ |- | style='text-align:right'| 504 | [[Файл:Το παλαιό Δημοτικό Θέατρο της Κέρκυρας.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3527866|Municipal Theatre of Corfu]]'' | | ''[[:d:Q205832|Corfu]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Municipal Theatre of Corfu|Municipal Theatre of Corfu]] | |- | style='text-align:right'| 505 | [[Файл:Teatro.Filarmonico.Verona.png|center|128px]] | ''[[:d:Q3527898|Teatro Filarmonico]]'' | | [[Верона]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Filarmonico (Verona)|Teatro Filarmonico (Verona)]] | http://www.accademiafilarmonica.org |- | style='text-align:right'| 506 | [[Файл:Teatro El Círculo panorama 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3827019|Teatro El Círculo]]'' | | [[Росарио]] | [[Аргентина]] | [[:commons:Category:Teatro El Círculo|Teatro El Círculo]] | |- | style='text-align:right'| 507 | [[Файл:Teatrino di corte di Monza.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981886|Teatrino di Corte]]'' | | [[Монца]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatrino di corte (Monza)|Teatrino di corte (Monza)]] | |- | style='text-align:right'| 508 | | ''[[:d:Q3981900|Teatro Alfieri]]'' | | [[Флоренция]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 509 | [[Файл:Teatrocressoni.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981952|Teatro Cressoni]]'' | | [[Комо]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 510 | [[Файл:Teatro Lirico 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982039|Teatro Lirico]]'' | | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Lirico (Milan)|Teatro Lirico (Milan)]] | http://www.teatroliricomilano.it/ |- | style='text-align:right'| 511 | [[Файл:Teatro Malibran.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982047|Teatro Malibran]]'' | | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Malibran (Venice)|Teatro Malibran (Venice)]] | http://www.comune.venezia.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/EN/IDPagina/189 |- | style='text-align:right'| 512 | [[Файл:Facciata del Teatro Morlacchi, febbraio 2026.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982065|Teatro Morlacchi]]'' | | [[Перуҗа]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Morlacchi|Teatro Morlacchi]] | http://www.teatrostabile.umbria.it<br/>http://www.teatrostabile.umbria.it/pagine/perugia-teatro-morlacchi |- | style='text-align:right'| 513 | [[Файл:Teatro Quirino.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3982110|Teatro Quirino]]'' | | [[Рим]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Quirino (Rome)|Teatro Quirino (Rome)]] | http://www.teatroquirino.it/ |- | style='text-align:right'| 514 | [[Файл:Teatro Sociale di Bergamo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982148|Teatro Sociale]]'' | | [[Бергамо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Sociale (Bergamo)|Teatro Sociale (Bergamo)]] | https://www.teatrodonizetti.it/it/il-teatro-sociale-bergamo/ |- | style='text-align:right'| 515 | [[Файл:Facciata restaurata del Teatro Sociale di Mantova.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982158|Teatro Sociale]]'' | | [[Мантуя]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Sociale (Mantua)|Teatro Sociale (Mantua)]] | https://www.teatrosocialemantova.it/ |- | style='text-align:right'| 516 | [[Файл:Astrakhan Astrakhan musical theater P5091008 2200.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4071712|Әстерхан дәүләт упиры һәм балит тиятры]]'' | | [[Әстерхан]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Opera and Ballet Theatre of Astrakhan|Opera and Ballet Theatre of Astrakhan]] | http://astoperahouse.ru/ |- | style='text-align:right'| 517 | [[Файл:Moscow Kuznetsky Most Street 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4189961|Solodovnikov theatre]]'' | | ''[[:d:Q2710104|Тверской районы]]'' | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 518 | | ''[[:d:Q4200349|Imperial Theatres of Russian Empire]]'' | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]] | [[:commons:Category:Russian Imperial Theatre|Russian Imperial Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 519 | | ''[[:d:Q4453423|Karl Knipper Theatre]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 520 | [[Файл:Хабаровск. Театр музыкальной комедии.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4494347|Musical Theatre of Khabarovsk Krai]]'' | | [[Хабарау|Хабаровск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Musical Theatre of Khabarovsk Krai|Musical Theatre of Khabarovsk Krai]] | https://hkmt.ru/ |- | style='text-align:right'| 521 | [[Файл:Teatro Alberto Maranhão a noite.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4712108|Alberto Maranhão Theatre]]'' | | [[Натал]] | [[Бразилия]] | [[:commons:Category:Alberto Maranhão Theatre|Alberto Maranhão Theatre]] | http://www.teatroalbertomaranhao.rn.gov.br/ |- | style='text-align:right'| 522 | [[Файл:Clinton Hall, New York, from Robert N. Dennis collection of stereoscopic views - cropped.png|center|128px]] | ''[[:d:Q4811071|Astor Opera House]]'' | | [[Манхэттэн]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Clinton Hall (former Astor Opera House)|Clinton Hall (former Astor Opera House)]] | |- | style='text-align:right'| 523 | [[Файл:Aula Simfonia Jakarta.png|center|128px]] | ''[[:d:Q4821677|Aula Simfonia Jakarta]]'' | | [[Cakarta|Джакарта]] | [[Индонезия]] | [[:commons:Category:Aula Simfonia Jakarta|Aula Simfonia Jakarta]] | https://www.aulasimfoniajakarta.com/ |- | style='text-align:right'| 524 | [[Файл:Bardavon building poughkeepsie 2007 03 18.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4860094|Bardavon 1869 Opera House]]'' | | [[Поукипзи (Нью-Йорк)|Поукипзи]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Bardavon Theater (Poughkeepsie, New York)|Bardavon Theater (Poughkeepsie, New York)]] | http://www.bardavon.org |- | style='text-align:right'| 525 | [[Файл:Beardstown Grand Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4876694|Beardstown Grand Opera House]]'' | | [[Бирдстаун (Иллинойс)|Бирдстаун]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 526 | [[Файл:Bent's Hall, 1879.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4890303|Bent's Opera House]]'' | | ''[[:d:Q3470455|Medina]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 527 | [[Файл:07-04-2023 Pioche, NV-0019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4975946|Thompson's Opera House]]'' | | [[Линкольн (округ, Невада)|Лэндер (округ, Невада)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 528 | [[Файл:1982-06-22-Central City Col L 07-ps.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5060566|Central City Opera House]]'' | | [[Сентрал-Сити (Колорадо)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Central City Opera House|Central City Opera House]] | https://centralcityopera.org/ |- | style='text-align:right'| 529 | [[Файл:Opera House and IOOF Lodge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5150295|Colville Opera House and Odd Fellows Hall]]'' | | [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 530 | [[Файл:Cottrill Opera House Jul 06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5175861|Cottrill Opera House]]'' | | [[Томас (Көнбатыш Вирджиния)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Cottrill's Opera House|Cottrill's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 531 | | ''[[:d:Q5243902|DeGive's Opera House]]'' | | [[Атланта]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:DeGive's Opera House|DeGive's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 532 | [[Файл:Earlville Opera House May 09.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5326557|Earlville Opera House]]'' | | ''[[:d:Q3453106|Earlville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.earlvilleoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 533 | [[Файл:Opera Block (Ellendale, ND).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5365111|Ellendale Opera House]]'' | | [[Эллендейл (Төньяк Дакота)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 534 | [[Файл:Fife Opera House in Palestine.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5447378|Fife Opera House]]'' | | ''[[:d:Q2666867|Palestine]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 535 | [[Файл:Folketeaterbygningen, Oslo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5464537|Folketeateret]]'' | | ''[[:d:Q5245991|Oslo Municipality]]'' | [[Норвегия]] | [[:commons:Category:Folketeatret (Oslo)|Folketeatret (Oslo)]] | https://folketeateret.no |- | style='text-align:right'| 536 | [[Файл:P1090511.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5467326|Forbidden City Concert Hall]]'' | | [[Ханбалык|Пекин]] | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Forbidden City Concert Hall|Forbidden City Concert Hall]] | |- | style='text-align:right'| 537 | [[Файл:FT. PAYNE OPERA HOUSE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5471802|Fort Payne Opera House]]'' | | [[Форт-Пейн]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Fort Payne Opera House|Fort Payne Opera House]] | http://www.landmarksdekalbal.org/articles/OperaHouse.html |- | style='text-align:right'| 538 | | ''[[:d:Q5474729|Fountain Hill Opera House]]'' | | [[Бетлегем]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 539 | [[Файл:FrenchOperaHouseFrontPersac.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5501861|French Opera House]]'' | | [[Яңа Орлеан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:French Opera House, New Orleans|French Opera House, New Orleans]] | |- | style='text-align:right'| 540 | [[Файл:Fulton Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5508452|Fulton Opera House]]'' | | [[Ланкастер (Пенсильвания)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Fulton Opera House|Fulton Opera House]] | https://thefulton.org/ |- | style='text-align:right'| 541 | [[Файл:Galveston Grand Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5594218|Grand 1894 Opera House]]'' | | [[Галвестон]]<br/>[[Галвестон (округ, Техас)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Grand 1894 Opera House|Grand 1894 Opera House]] | http://www.thegrand.com |- | style='text-align:right'| 542 | [[Файл:Grand Opera House 01 Dubuque Iowa.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5594848|Grand Opera House]]'' | | [[Дюбюк (Айова)|Дюбюк]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Grand Opera House (Dubuque, Iowa)|Grand Opera House (Dubuque, Iowa)]] | http://www.thegrandoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 543 | [[Файл:StJamesGrandOperaHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5594852|Grand Opera House]]'' | | [[Сент-Джеймс (Миннесота)|Сент-Джеймс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 544 | [[Файл:03-OPERA HOUSE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5639462|Haiphong Opera House]]'' | | [[Һайфоң]] | [[Вьетнам]] | [[:commons:Category:Hai Phong Opera House|Hai Phong Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 545 | | ''[[:d:Q5647868|Manila Grand Opera House]]'' | | ''[[:d:Q3545567|Santa Cruz]]'' | [[Филиппин|Филипин]] | [[:commons:Category:Manila Grand Opera House|Manila Grand Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 546 | [[Файл:Bank block 1904.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5664553|Harrington Bank Block & Opera House]]'' | | [[Гаррингтон (Вашингтон)|Гаррингтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://www.harringtonoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 547 | | ''[[:d:Q5732321|Her Majesty's Theatre]]'' | | [[Монреаль]] | [[Канада]] | [[:commons:Category:Her Majesty's Theatre, Montreal|Her Majesty's Theatre, Montreal]] | |- | style='text-align:right'| 548 | [[Файл:Sarasota Opera House-March 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5820035|Sarasota Opera House]]'' | | [[Сарасота]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Sarasota Opera House|Sarasota Opera House]] | http://www.sarasotaopera.org/ |- | style='text-align:right'| 549 | [[Файл:Panorámica del Museo de Arte e Historia de Guanajuato.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5864290|Forum Cultural Guanajuato]]'' | | ''[[:d:Q61306|Гванхвато]]'' | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Forum Cultural Guanajuato|Forum Cultural Guanajuato]] | |- | style='text-align:right'| 550 | [[Файл:Howell Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5921773|Howell Opera House]]'' | | [[Говелл (Мичиган)|Говелл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 551 | [[Файл:IOOF Opera House from SE 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5972908|IOOF Opera House]]'' | | ''[[:d:Q1892691|Hampton]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:IOOF Opera House|IOOF Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 552 | | ''[[:d:Q6139746|Hidalgo Theatre]]'' | | [[Зинапекуаро муниципалитеты (Мичоакан)]] | [[Мексика]] | | |- | style='text-align:right'| 553 | [[Файл:Teatro Isauro Martinez 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139756|Teatro Isauro Martínez]]'' | | [[Торреон]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Isauro Martínez|Teatro Isauro Martínez]] | |- | style='text-align:right'| 554 | [[Файл:TEATRO "JOSE ROSAS MORENO" Estilo Neoclasico de Art Nouveau. Inaugurado 05 de mayo del 1907. LAGOS DE MORENO, JALISCO. MEXICO..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139761|Teatro José Rosas Moreno]]'' | | [[Лагос де Морено (Лагос де Морено, Халиско)]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro José Rosas Moreno|Teatro José Rosas Moreno]] | |- | style='text-align:right'| 555 | [[Файл:El teatro Macedonio Alcalá Oaxaca Mexico.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139791|Teatro Macedonio Alcalá]]'' | | [[Оахака]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Macedonio Alcalá Theater, Oaxaca|Macedonio Alcalá Theater, Oaxaca]] | |- | style='text-align:right'| 556 | [[Файл:1975 DSC 0064 Teatro Morelos Maravatío.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139809|Teatro Morelos de Maravatío]]'' | | [[Мараватио муниципалитеты (Мичоакан)]] | [[Мексика]] | | |- | style='text-align:right'| 557 | [[Файл:Quetzaltenango Municipal Theatre.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6139825|Quetzaltenango Municipal Theatre]]'' | | [[Кесальтенанго]] | [[Гватемала]] | [[:commons:Category:Teatro Municipal, Quetzaltenango|Teatro Municipal, Quetzaltenango]] | https://teatromunicipalquetzaltenango.org/ |- | style='text-align:right'| 558 | [[Файл:TeatroNazas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139836|Teatro Nazas]]'' | | [[Торреон]] | [[Мексика]] | | |- | style='text-align:right'| 559 | | ''[[:d:Q6139841|Teatro Obrero de Zamora]]'' | | [[Замора де Идальго]] | [[Мексика]] | | |- | style='text-align:right'| 560 | | ''[[:d:Q6139842|Teatro Ocampo de Morelia]]'' | | [[Морелия]] | [[Мексика]] | | |- | style='text-align:right'| 561 | [[Файл:Teatro Peón Contreras, Mérida, Yucatán (01).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6139851|Teatro Peón Contreras]]'' | | [[Мерида (Мексика)|Мерида (Миксикә)]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Peón Contreras, Mérida|Teatro Peón Contreras, Mérida]] | |- | style='text-align:right'| 562 | [[Файл:Teatro Principal de Caracas, Venezuela.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139867|Teatro Principal]]'' | | [[Каракас]]<br/>''[[:d:Q887222|Libertador Municipality]]'' | [[Венесуэла]] | [[:commons:Category:Teatro Principal (Caracas)|Teatro Principal (Caracas)]] | |- | style='text-align:right'| 563 | [[Файл:Hall del Teatro Roma.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139889|Teatro Roma]]'' | | ''[[:d:Q753642|Avellaneda]]'' | [[Аргентина]] | | |- | style='text-align:right'| 564 | [[Файл:Teatro de la República, Querétaro - 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139978|Teatro de la República]]'' | | [[Сантьяго-де-Керетаро]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro de la República, Santiago de Querétaro|Teatro de la República, Santiago de Querétaro]] | |- | style='text-align:right'| 565 | [[Файл:HK Lee Theatre in Museum.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6515265|Lee Theatre]]'' | | ''[[:d:Q986434|Wan Chai District]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Lee Theatre, Hong Kong|Lee Theatre, Hong Kong]] | |- | style='text-align:right'| 566 | [[Файл:Lisbon Opera House NRHP 79003727 Ransom County, ND.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6558639|Lisbon Opera House]]'' | | [[Лизбен (Төньяк Дакота)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Lisbon Opera House (Lisbon, North Dakota)|Lisbon Opera House (Lisbon, North Dakota)]] | |- | style='text-align:right'| 567 | [[Файл:A night at the Opera IV.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6743317|Teatre Principal de Maó]]'' | | [[Маон]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatre Principal de Maó|Teatre Principal de Maó]] | https://teatremao.com/ |- | style='text-align:right'| 568 | [[Файл:Marcus Center, Milwaukee.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6758076|Marcus Performing Arts Center]]'' | | [[Милуоки]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Marcus Center|Marcus Center]] | |- | style='text-align:right'| 569 | [[Файл:Central City, Nebraska State Theater from E 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6774387|State Theatre]]'' | | [[Сентрал-Сити (Небраска)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:State Theater (Central City, Nebraska)|State Theater (Central City, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 570 | [[Файл:The Masonic Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6783701|Masonic Opera House]]'' | | [[Вот-Чир (Айова)|Вот-Чир]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.whatcheeroperahouse.com |- | style='text-align:right'| 571 | [[Файл:McHaffey Opera House (Eldon, Iowa).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6801539|McHaffey Opera House]]'' | | [[Элдон (Айова)|Элдон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 572 | [[Файл:Metropolitan opera 1905 crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6825160|Metropolitan Opera House]]'' | | [[Манхэттэн]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Metropolitan Opera House (39th Street)|Metropolitan Opera House (39th Street)]] | |- | style='text-align:right'| 573 | [[Файл:Opera house 1891.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6825162|Metropolitan Opera House]]'' | | [[Гранд-Форкс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 574 | [[Файл:Met Opera Iowa Falls.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6825164|Metropolitan Opera House]]'' | | [[Айова-Фоллс (Айова)|Айова-Фоллс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Metropolitan Opera House (Iowa Falls, Iowa)|Metropolitan Opera House (Iowa Falls, Iowa)]] | http://www.iowafallsmet.com/ |- | style='text-align:right'| 575 | | ''[[:d:Q6825166|Metropolitan Opera House]]'' | | [[Сент-Пол (Миннесота)|Сент-Пол]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 576 | [[Файл:Philly Met Broad St.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6825168|The Met Philadelphia]]'' | | ''[[:d:Q5430620|Fairmount]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Metropolitan Opera House (Philadelphia)|Metropolitan Opera House (Philadelphia)]] | https://themetphilly.com/ |- | style='text-align:right'| 577 | [[Файл:Millett-opera-house-austin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6859447|Millett Opera House]]'' | | [[Остин]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Millett Opera House|Millett Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 578 | | ''[[:d:Q7010759|New Orleans Opera]]'' | | [[Яңа Орлеан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://neworleansopera.org/ |- | style='text-align:right'| 579 | [[Файл:Newark Opera House Apr 10.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7016721|Newark Opera House]]'' | | [[Ньюарк (Делавер)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 580 | [[Файл:Newberry-opera-w.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7016914|Newberry Opera House]]'' | | [[Ньюберри (Көньяк Каролина)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Newberry Opera House|Newberry Opera House]] | http://www.newberryoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 581 | [[Файл:Kerkyra Dimarheio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7045658|Nobile Teatro di San Giacomo di Corfù]]'' | | ''[[:d:Q64865001|Үзәк Керкира һәм Диапонтии-Ниси муниципалитеты]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Old Corfu City Hall|Old Corfu City Hall]] | |- | style='text-align:right'| 582 | [[Файл:City Hall n Opera House P9020192.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7080984|Ohio Theatre]]'' | | ''[[:d:Q925581|Loudonville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:City Hall & Opera House|City Hall & Opera House]] | https://www.theohiotheatre.com/ |- | style='text-align:right'| 583 | [[Файл:ONAWA IOOF OPERA HOUSE, MONONA COUNTY, IOWA.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7091727|Onawa IOOF Opera House]]'' | | [[Онава (Айова)|Онава]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Onawa IOOF Opera House|Onawa IOOF Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 584 | [[Файл:Oper Dortmund.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7097864|Opernhaus Dortmund]]'' | | [[Дортмунд]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Dortmund (1966)|Theater Dortmund (1966)]] | https://www.theaterdo.de/ |- | style='text-align:right'| 585 | [[Файл:STL Kiel Opera House 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7157257|Stifel Theatre]]'' | | [[Сент-Луис]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Peabody Opera House|Peabody Opera House]] | https://www.stifeltheatre.com/ |- | style='text-align:right'| 586 | [[Файл:Monticello opera house01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7169050|Perkins Opera House]]'' | | [[Монтиселло (Флорида)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Perkins Opera House|Perkins Opera House]] | http://www.monticellofloridaoperahouse.com/home.cfm |- | style='text-align:right'| 587 | [[Файл:Pocahontas Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7206266|Pocahontas County Opera House]]'' | | [[Марлинтон (Көнбатыш Виргиния)|Марлинтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.pocahontasoperahouse.org |- | style='text-align:right'| 588 | [[Файл:Ramsdell Theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7290160|Ramsdell Theatre]]'' | | [[Манисти (Мичиган)|Манисти]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Ramsdell Theatre|Ramsdell Theatre]] | http://www.ramsdell-theater.org |- | style='text-align:right'| 589 | [[Файл:Cinema Treasures-Paramount Theatre-186408.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7294253|Paramount Theatre]]'' | | [[Александрия (Луизиана)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 590 | [[Файл:Ray Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7297918|Ray Opera House]]'' | | [[Рей (Төньяк Дакота)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 591 | | ''[[:d:Q7313985|Repertory of the Vienna Court Opera under Gustav Mahler]]'' | | | [[Австрия]] | | |- | style='text-align:right'| 592 | | ''[[:d:Q7383491|Rutland House]]'' | | | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 593 | [[Файл:Sesser Opera House 2013-04-23 20-50-35.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7456115|Sesser Opera House]]'' | | [[Сессер (Иллинойс)|Сессер]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.sesser.org/opera_house/historical_opera_house.htm |- | style='text-align:right'| 594 | [[Файл:SILAS P.SMITH OPERA HOUSE; WEST UNION, DODDRIDGE COUNTY, WV.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7514205|Silas P. Smith Opera House]]'' | | [[Вест-Юнион (Көнбатыш Виргиния)|Вест-Юнион]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 595 | [[Файл:Smith Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7544868|Smith's Opera House]]'' | | [[Дженива (Нью-Йорк)|Дженива]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 596 | [[Файл:Smyrna Town Hall-Opera house.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7546743|Smyrna Town Hall-Opera House]]'' | | [[Смирна (Нью-Йорк)|Смирна]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 597 | [[Файл:Derby Superior Court.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7611452|Sterling Opera House]]'' | | [[Коннектикут]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 598 | [[Файл:Stuarts Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7626224|Stuart's Opera House]]'' | | [[Нельсонвилл (Огайо)|Нельсонвилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.stuartsoperahouse.org |- | style='text-align:right'| 599 | | ''[[:d:Q7691895|Teatro Argentino de La Plata]]'' | | [[Ла-Плата (шәһәр)]] | [[Аргентина]] | [[:commons:Category:Teatro Argentino de La Plata|Teatro Argentino de La Plata]] | |- | style='text-align:right'| 600 | | ''[[:d:Q7691972|Teatro alle Zattere]]'' | | [[Венеция]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 601 | [[Файл:Cordoba-teatrolibertador.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7691981|Teatro del Libertador General San Martín]]'' | | [[Кордоба (Аргентина)|Кордоба]] | [[Аргентина]] | [[:commons:Category:Teatro del Libertador, Córdoba (Argentina)|Teatro del Libertador, Córdoba (Argentina)]] | |- | style='text-align:right'| 602 | [[Файл:Wexford Theatre Royal 2002.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7777442|Theatre Royal, Wexford]]'' | | ''[[:d:Q209126|Wexford]]'' | [[Ирландия]] | [[:commons:Category:Theatre Royal, Wexford|Theatre Royal, Wexford]] | |- | style='text-align:right'| 603 | | ''[[:d:Q7777581|Theatro D. Pedro II]]'' | | [[Рио-де-Жанейро]] | [[Бразилия]] | | |- | style='text-align:right'| 604 | | ''[[:d:Q7777583|Theatro Lyrico Fluminense]]'' | | [[Рио-де-Жанейро]] | [[Бразилия]] | | |- | style='text-align:right'| 605 | [[Файл:Thomaston Opera House 323.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7795597|Thomaston Opera House]]'' | | [[Томастон (Коннектикут)|Томастон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.landmarkcommunitytheatre.org/ |- | style='text-align:right'| 606 | | ''[[:d:Q7799913|Théâtre d'Orléans]]'' | | [[Яңа Орлеан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Orleans Theater, New Orleans|Orleans Theater, New Orleans]] | |- | style='text-align:right'| 607 | [[Файл:TivoliTheatreChattanooga.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7810448|Tivoli Theatre]]'' | | [[Чаттануга]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Tivoli Theatre (Chattanooga, Tennessee)|Tivoli Theatre (Chattanooga, Tennessee)]] | |- | style='text-align:right'| 608 | [[Файл:Tulsa Performing Arts Center.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7852344|Tulsa Performing Arts Center]]'' | | [[Талса]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Tulsa Performing Arts Center|Tulsa Performing Arts Center]] | http://www.tulsapac.com |- | style='text-align:right'| 609 | [[Файл:Vale Hotel and Grand Opera House - Vale Oregon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7909492|Vale Hotel and Grand Opera House]]'' | | [[Вейл (Орегон)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Vale Hotel and Grand Opera House|Vale Hotel and Grand Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 610 | [[Файл:WashOpera2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7972086|Washington Opera House]]'' | | [[Мейсвилл (Кентукки)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Washington Opera House (Maysville, Kentucky)|Washington Opera House (Maysville, Kentucky)]] | |- | style='text-align:right'| 611 | [[Файл:Wright Opera House, Ouray, Colorado LCCN2015632376.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q8038151|Wright's Opera House]]'' | | [[Юрей (Колорадо)|Юрей]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 612 | [[Файл:Clarkson ZCBJ from SE 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8062849|Clarkson Opera House]]'' | | [[Кларксон (Небраска)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Z.C.B.J. Opera House (Clarkson, Nebraska)|Z.C.B.J. Opera House (Clarkson, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 613 | [[Файл:ZCBJ Opera House from W.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8062851|Z.C.B.J. Opera House]]'' | | ''[[:d:Q513570|Verdigre]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:ZCBJ Opera House (Verdigre, Nebraska)|ZCBJ Opera House (Verdigre, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 614 | [[Файл:Renovated Cincinnati Music Hall 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9289351|Cincinnati Music Hall]]'' | | [[Синсинәти]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Cincinnati Music Hall|Cincinnati Music Hall]] | http://www.cincinnatiarts.org/musichall |- | style='text-align:right'| 615 | | ''[[:d:Q9356103|Opera Lubelska]]'' | | [[Люблин|Лүблин]] | [[Польша]] | | https://operalubelska.pl/ |- | style='text-align:right'| 616 | | ''[[:d:Q10396513|Ópera do Tejo]]'' | | [[Лиссабон]] | [[Португалия]] | [[:commons:Category:Ópera do Tejo|Ópera do Tejo]] | |- | style='text-align:right'| 617 | | ''[[:d:Q10711965|Vadstena Academy]]'' | | ''[[:d:Q265682|Vadstena]]'' | [[Швеция]] | | |- | style='text-align:right'| 618 | | ''[[:d:Q11141724|河南豫剧院]]'' | | | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Henan Opera House|Henan Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 619 | | ''[[:d:Q11704264|Estonia Theatre]]'' | | ''[[:d:Q4450503|Tallinn]]'' | [[Эстония]] | [[:commons:Category:Estonia Theatre|Estonia Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 620 | [[Файл:20230904 171801 September 2023 in Białystok.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11798515|Podlachian Opera and Philharmonic Hall]]'' | | [[Бялысток|Белосток]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera i Filharmonia Podlaska|Opera i Filharmonia Podlaska]] | |- | style='text-align:right'| 621 | [[Файл:0907 Opera na Zamku Szczecin SZN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11798517|Opera na Zamku]]'' | | [[Щецин]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera in Szczecin|Opera in Szczecin]] | |- | style='text-align:right'| 622 | [[Файл:2025-05-03 Oradea detail 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11951083|Oradea State Theatre]]'' | | [[Oradä|Орадя]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Oradea State Theatre|Oradea State Theatre]] | http://teatrulreginamaria.ro/ |- | style='text-align:right'| 623 | | ''[[:d:Q12058971|Grand Opera House]]'' | | [[Онтарио]] | [[Канада]] | [[:commons:Category:Grand Opera House (Toronto)|Grand Opera House (Toronto)]] | |- | style='text-align:right'| 624 | [[Файл:אבישי טייכר 049.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12060655|Romanian National Opera, Iași]]'' | | [[Яшь (шәһәр)|Яшь]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Iași Romanian National Opera|Iași Romanian National Opera]] | |- | style='text-align:right'| 625 | [[Файл:Banská Bystrica - Národný dom - 18. 4. 2014.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q12772733|Národný dom]]'' | | [[Банска-Бистрица|Банска-Бистритса]] | [[Словакия]] | [[:commons:Category:Národný dom (Banská Bystrica)|Národný dom (Banská Bystrica)]] | |- | style='text-align:right'| 626 | [[Файл:Bratislava 2007-05-21 12.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13537578|New building of the Slovak National Theatre]]'' | | ''[[:d:Q1898406|Old Town of Bratislava]]'' | [[Словакия]] | [[:commons:Category:Slovak National Theatre (new building)|Slovak National Theatre (new building)]] | |- | style='text-align:right'| 627 | [[Файл:Phoenix Opera House Block.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14688020|Phoenix Opera House Block]]'' | | [[Рашвилл (Иллинойс)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 628 | [[Файл:Rushville Plains Theater from SE 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14704864|Plains Theatre]]'' | | [[Рашвилл (Небраска)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Plains Theater (Rushville, Nebraska)|Plains Theater (Rushville, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 629 | [[Файл:Bladen IOOF Hall and Opera House from NE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14704880|IOOF Hall and Opera House]]'' | | ''[[:d:Q1894634|Bladen]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:IOOF Hall and Opera House (Bladen, Nebraska)|IOOF Hall and Opera House (Bladen, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 630 | [[Файл:Opera House Charles Town WV1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14714276|New Opera House]]'' | | [[Чарлз-Таун (Көнбатыш Вирджиния)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 631 | [[Файл:Menominee Opera House 1 2020-09-06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14714542|Menominee Opera House]]'' | | [[Миномини (Мичиган)|Миномини]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://www.menomineeoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 632 | [[Файл:Alexis Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15179182|Alexis Opera House]]'' | | ''[[:d:Q295529|Alexis]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 633 | [[Файл:Clems Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q15210896|Clem's Opera House]]'' | | ''[[:d:Q733427|Gresham]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Clem's Opera House|Clem's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 634 | [[Файл:Opera House Jersey.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15229519|Jersey Opera House]]'' | | ''[[:d:Q147738|Saint Helier]]'' | [[Җерси]] | [[:commons:Category:Jersey Opera House|Jersey Opera House]] | http://www.jerseyoperahouse.co.uk/ |- | style='text-align:right'| 635 | [[Файл:Piccola Scala.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16590119|Piccola Scala]]'' | | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Piccola Scala|Piccola Scala]] | |- | style='text-align:right'| 636 | [[Файл:La Spezia Politeama Duca di Genova.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16591210|Politeama Duca di Genova]]'' | | [[Ла-Специя]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Politeama Duca di Genova (La Spezia)|Politeama Duca di Genova (La Spezia)]] | |- | style='text-align:right'| 637 | [[Файл:Krasnodar 006.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q16666894|Krasnodar Music Theatre]]'' | | [[Краснодар]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Krasnodar Music Theatre|Krasnodar Music Theatre]] | http://www.to-premiera.com/collective/muzykalnyj-teatr/ |- | style='text-align:right'| 638 | [[Файл:Chester City Hall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16826485|Chester City Hall and Opera House]]'' | | [[Честер (Көньяк Каролина)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 639 | [[Файл:Harlan Hall in Marshall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16841220|Harlan Hall]]'' | | [[Маршалл (Иллинойс)|Маршалл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 640 | [[Файл:Fairmont Opera House, front.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16891212|Fairmont Opera House]]'' | | [[Фермонт (Миннесота)|Фермонт]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 641 | [[Файл:Hawkinsville City Hall-Auditorium.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q16892201|Hawkinsville Opera House]]'' | | [[Гокинсвилл (Джорджия)|Гокинсвилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Hawkinsville Opera House|Hawkinsville Opera House]] | http://hawkinsvilleoperahouse.com/ |- | style='text-align:right'| 642 | [[Файл:WoodsvilleNH OperaBlock.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16903692|Woodsville Opera House]]'' | | [[Вудсвилл (Нью-Гэмпшир)|Вудсвилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Woodsville Opera Building|Woodsville Opera Building]] | |- | style='text-align:right'| 643 | [[Файл:Wexford Opera House rises above the old skyline.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16986529|Wexford Opera House]]'' | | ''[[:d:Q209126|Wexford]]'' | [[Ирландия]] | | http://www.nationaloperahouse.ie/ |- | style='text-align:right'| 644 | [[Файл:Como 129.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17102048|Teatro Sociale]]'' | | [[Комо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro sociale (Como)|Teatro sociale (Como)]] | http://teatrosocialecomo.it |- | style='text-align:right'| 645 | [[Файл:Wakefield Town Hall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17104999|Wakefield Town Hall and Opera House]]'' | | [[Вейкфилд (Нью-Гэмпшир)|Вейкфилд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 646 | [[Файл:COLBERT(1871) p363 CROSBYS' OPERA HOUSE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17511973|Crosby's Opera House]]'' | | [[Чикаго]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Crosby's Opera House|Crosby's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 647 | [[Файл:Performing arts center October 1st 2022.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18152059|Perelman Performing Arts Center]]'' | | [[Манхэттэн]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Ronald O. Perelman Performing Arts Center|Ronald O. Perelman Performing Arts Center]] | https://pacnyc.org/ |- | style='text-align:right'| 648 | [[Файл:Opera House clock tower.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q18158559|Sumter Town Hall-Opera House]]'' | | [[Самтер (Көньяк Каролина)|Самтер]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.sumtersc.gov/sumter-opera-house |- | style='text-align:right'| 649 | [[Файл:Piazza del nuovo teatro dell'opera, 016.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q18224215|Teatro del Maggio Musicale Fiorentino]]'' | | [[Флоренция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro del Maggio Musicale Fiorentino (Florence)|Teatro del Maggio Musicale Fiorentino (Florence)]] | https://www.maggiofiorentino.com/ |- | style='text-align:right'| 650 | [[Файл:Lexington Opera House (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18346307|Lexington Opera House]]'' | | [[Лексиңтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.lexingtonoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 651 | [[Файл:Cosi fan tutte opera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18385951|Stålboga Summer Opera]]'' | | [[Эскилстуна]] | [[Швеция]] | | http://www.stalbogabruk.se |- | style='text-align:right'| 652 | | ''[[:d:Q18548487|National Operetta and Musical Theatre "Ion Dacian"]]'' | | [[Бухарест|Бүкрәш]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Ion Dacian National Operetta and Musical Theater|Ion Dacian National Operetta and Musical Theater]] | https://www.opereta.ro |- | style='text-align:right'| 653 | | ''[[:d:Q18820039|Neue Trinkhalle]]'' | | [[Бад-Вильдбад]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Trinkhalle Bad Wildbad|Trinkhalle Bad Wildbad]] | https://www.trinkhalle-wildbad.org/ |- | style='text-align:right'| 654 | [[Файл:Opernhaus in Nordfjordeid.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19384583|Operahuset Nordfjord]]'' | | ''[[:d:Q500198|Eid]]''<br/>''[[:d:Q61015259|Stad Municipality]]'' | [[Норвегия]] | | http://www.operahuset.no/ |- | style='text-align:right'| 655 | | ''[[:d:Q19613865|İzmir Opera House]]'' | | [[Каршыяка]] | [[Төркия]] | | |- | style='text-align:right'| 656 | [[Файл:IslandFallsME OperaHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19880907|Island Falls Opera House]]'' | | [[Айленд-Фоллс (Мэн)|Айленд-Фоллс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 657 | [[Файл:Orillia Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20006869|Orillia Opera House]]'' | | ''[[:d:Q2373358|Orillia]]'' | [[Канада]] | [[:commons:Category:Orillia Opera House|Orillia Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 658 | | ''[[:d:Q20473040|State Theatre of Gaziantep]]'' | | | [[Төркия]] | | |- | style='text-align:right'| 659 | [[Файл:Opera House 2 - Elgin Oregon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20741690|Elgin Opera House]]'' | | [[Элгин (Орегон)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Elgin Opera House|Elgin Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 660 | | ''[[:d:Q21015954|Dayton Opera House]]'' | | [[Дейтон (Орегон)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 661 | [[Файл:Batcher Opera House Block.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22033103|Batcher Opera House Block]]'' | | [[Стейплс (Миннесота)|Стейплс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 662 | [[Файл:Teatro Nacional, Praga, República Checa, 2022-07-02, DD 212.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23042822|main building of the National Theatre in Prague]]'' | | ''[[:d:Q107739253|Nové Město (Praha 1)]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Building of National Theatre in Prague|Building of National Theatre in Prague]] | |- | style='text-align:right'| 663 | | ''[[:d:Q23073944|Corning Opera House]]'' | | [[Корнинг (Айова)|Корнинг]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 664 | [[Файл:Cresco Opera House NRHP 81000245 Howard County, IA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23822789|Cresco Opera House]]'' | | [[Креско (Айова)|Креско]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.crescotheatreoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 665 | [[Файл:Odd Fellows Opera Block.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23822830|Odd Fellows Opera Block]]'' | | ''[[:d:Q930212|Ellisville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 666 | [[Файл:Image Former Opera House.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q23822831|Galva Opera House]]'' | | [[Галва (Иллинойс)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 667 | [[Файл:Guyer Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24062045|Guyer Opera House]]'' | | [[Льюисвилл (Индиана)|Льюисвилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 668 | [[Файл:Mitchell Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25006739|Mitchell Opera House]]'' | | [[Митчелл (Индиана)|Митчелл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 669 | [[Файл:LOOKING DOWN SOUTHWEST BROADWAY IN PORTLAND, DURING THE ENERGY CRISIS SHOWS LIMITED LIGHTING ON A MISTY EVENING - NARA - 555446.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25352639|Fox Theatre]]'' | | [[Портленд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 670 | [[Файл:Macedonian Opera and Ballet 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25553781|Building of the Macedonian Opera and Ballet]]'' | | ''[[:d:Q1463152|Centar Municipality]]'' | [[Төньяк Македония]] | [[:commons:Category:Macedonian Opera and Ballet|Macedonian Opera and Ballet]] | |- | style='text-align:right'| 671 | | ''[[:d:Q26821614|Oper am Brühl]]'' | | [[Лейпциг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Oper am Brühl (Leipzig)|Oper am Brühl (Leipzig)]] | |- | style='text-align:right'| 672 | [[Файл:Grand Opera House, Pueblo, Colorado crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27183930|Pueblo Opera House]]'' | | [[Пуебло (АКШ)|Пуебло]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Pueblo Opera House|Pueblo Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 673 | | ''[[:d:Q27536662|Algiers Opera House Boualem Bessaïh]]'' | | [[Әлҗәзаир (шәһәр)]] | [[Алжир|Әлҗәзаир]] | [[:commons:Category:Opéra d'Alger|Opéra d'Alger]] | https://operaalger.dz/ |- | style='text-align:right'| 674 | [[Файл:Vurpillat's Opera House Winimac Indiana P1300091.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27957925|Vurpillat's Opera House]]'' | | [[Индиана]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Vurpillat's Opera House|Vurpillat's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 675 | [[Файл:MONTGOMERY OPERA HOUSE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28007796|Montgomery Opera House]]'' | | [[Миссури (штат)|Миссури]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 676 | [[Файл:Barre - City hall in the back.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28123712|Barre City Hall and Opera House]]'' | | [[Барр (шәһәр, Вермонт)|Барр]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Barre City Hall and Opera House|Barre City Hall and Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 677 | [[Файл:EnosurgOperaHouse.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28123756|Enosburg Opera House]]'' | | ''[[:d:Q3054523|Enosburg Falls]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.enosburgoperahouse.org |- | style='text-align:right'| 678 | [[Файл:SteyerOperaHouseBalcony.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28124723|Steyer Opera House]]'' | | [[Декора (Айова)|Декора]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 679 | [[Файл:WildWoods.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28124724|Ossian Opera House]]'' | | [[Оссиан (Айова)|Оссиан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 680 | [[Файл:Elkader Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28124968|Elkader Opera House]]'' | | [[Айова]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 681 | [[Файл:ParkersOperHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28125845|Parker's Opera House]]'' | | [[Айова]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 682 | [[Файл:Finke Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28543854|Finke Opera House]]'' | | [[Калифорния (Миссури)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 683 | [[Файл:1746 Johann Friedrich Jungen Tuschzeichnung Opernhaus am Leinschloss in Hannover.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28656491|Schlossopernhaus]]'' | | [[Hannover|Һанновер]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Schlossopernhaus (Hannover)|Schlossopernhaus (Hannover)]] | |- | style='text-align:right'| 684 | [[Файл:Teatro Massimo Vincenzo Bellini (Acireale), 4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q29032866|Teatro Bellini (Acireale)]]'' | | [[Ачиреале]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Massimo Vincenzo Bellini (Acireale)|Teatro Massimo Vincenzo Bellini (Acireale)]] | |- | style='text-align:right'| 685 | | ''[[:d:Q30593660|Shanghai Opera Theater]]'' | | [[Şanxay|Шаңхай]] | [[Кытай]] | | |- | style='text-align:right'| 686 | [[Файл:Omsk State Musical Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30894094|Omsk State Musical Theater]]'' | | [[Омск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Omsk State Musical Theater|Omsk State Musical Theater]] | |- | style='text-align:right'| 687 | [[Файл:Zhuhai Grand Theatre Exterior Southeast2021.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30941469|Zhuhai Opera House]]'' | | ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Zhuhai Grand Theatre|Zhuhai Grand Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 688 | [[Файл:Laendtorplatz 2-3-4-5 Landshut-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q33037568|Theater Landshut]]'' | | [[Ландсһут]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Landshut|Stadttheater Landshut]] | |- | style='text-align:right'| 689 | [[Файл:MUMUTH.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q36173430|MUMUTH]]'' | | [[Грац]] | [[Австрия]] | | |- | style='text-align:right'| 690 | [[Файл:Moghrabi Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q36308834|Moghrabi Theatre]]'' | | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] | [[Исраил]] | [[:commons:Category:Moghrabi Theater|Moghrabi Theater]] | |- | style='text-align:right'| 691 | | ''[[:d:Q37913116|Mongolian State Academic Theater of Opera & Ballet]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 692 | | ''[[:d:Q41497541|AUM Opera House]]'' | | | [[Күвәйт]] | | |- | style='text-align:right'| 693 | [[Файл:Oscar Hammerstein's London Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42030373|Stoll Theatre]]'' | | ''[[:d:Q179351|City of Westminster]]'' | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 694 | | ''[[:d:Q42385510|Tabor Grand Opera House]]'' | | [[Денвер]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 695 | | ''[[:d:Q42531120|Opera and Ballet Theatre]]'' | | [[Чимкәнт]] | [[Казакъстан]] | | |- | style='text-align:right'| 696 | [[Файл:Litchfield Opera House 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42814447|Litchfield Opera House]]'' | | [[Литчфилд (Миннесота)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Litchfield Opera House|Litchfield Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 697 | [[Файл:Gorby Opera Theatre 1914.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43083045|Gorby Opera Theater]]'' | | [[Гленнс-Ферри (Айдахо)|Гленнс-Ферри]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 698 | | ''[[:d:Q43161771|Bell's Opera House]]'' | | [[Гиллсборо (Огайо)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Bell's Opera House|Bell's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 699 | [[Файл:Wessington Springs opera house from SW 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43286093|Wessington Springs Opera House]]'' | | [[Вессингтон-Спрингс (Көньяк Дакота)|Вессингтон-Спрингс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Wessington Springs opera house|Wessington Springs opera house]] | |- | style='text-align:right'| 700 | [[Файл:California Theatre (Fox), San Jose, CA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43389652|California Theater]]'' | | [[Сан-Хосе (Калифорния)|Сан-Хосе]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:California Theatre (San Jose)|California Theatre (San Jose)]] | |- | style='text-align:right'| 701 | [[Файл:Artaria Nationaltheater Mannheim 1853.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45343393|Mannheim Court and National Theatre]]'' | | [[Маннһейм]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Altes Nationaltheater Mannheim|Altes Nationaltheater Mannheim]] | |- | style='text-align:right'| 702 | [[Файл:Köln - Rudolfplatz Opernhaus, Postkarte um 1910, RBA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45344703|Opera House]]'' | | [[Көлн]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus am Habsburgerring (Köln)|Opernhaus am Habsburgerring (Köln)]] | |- | style='text-align:right'| 703 | [[Файл:Wais 1955.2, 040.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45844168|Hoftheater Stuttgart]]'' | | [[Штутгарт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hoftheater Stuttgart (-1902)|Hoftheater Stuttgart (-1902)]] | |- | style='text-align:right'| 704 | [[Файл:Karlsruhe Hoftheater von Heinrich Hübsch.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45992931|Baden Court Theatre]]'' | | [[Карлсруэ]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hoftheater Karlsruhe (Hübsch)|Hoftheater Karlsruhe (Hübsch)]] | |- | style='text-align:right'| 705 | [[Файл:Arolsen Klebeband 15 061.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q46088205|Opernhaus am Salvatorplatz]]'' | | ''[[:d:Q971198|Altstadt-Lehel]]''<br/>[[Мүнхен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus am Salvatorplatz|Opernhaus am Salvatorplatz]] | |- | style='text-align:right'| 706 | [[Файл:Krefeld theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q46125412|Stadttheater Krefeld]]'' | | [[Крефелд]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Krefeld|Stadttheater Krefeld]] | |- | style='text-align:right'| 707 | | ''[[:d:Q46125628|Theater Mönchengladbach]]'' | | [[Мөнхенгладбах]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 708 | [[Файл:Dresden Staatsoperette 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q46127143|Staatsoperette Dresden - Haus Leuben]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatsoperette Dresden (1946–2026)|Staatsoperette Dresden (1946–2026)]] | |- | style='text-align:right'| 709 | [[Файл:Teatro interino choza realismo Dresde.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q46485138|Interimstheater Dresden]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Interimstheater Dresden|Interimstheater Dresden]] | |- | style='text-align:right'| 710 | | ''[[:d:Q46700209|Théâtre Massenet]]'' | | [[Сент-Этьен]] | [[Франция]] | | |- | style='text-align:right'| 711 | [[Файл:Vermontville Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48632049|Vermontville Opera House]]'' | | ''[[:d:Q945841|Vermontville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 712 | [[Файл:Théâtre des Arts de Rouen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50298904|Theatre of Arts of Rouen]]'' | | [[Руан]] | [[Франция]] | | |- | style='text-align:right'| 713 | [[Файл:LLOYD(1876) INTERIOR VIEW OF WADE'S OPERA HOUSE pg162.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50733728|Grand Opera House]]'' | | [[Сан-Франциско]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Grand Opera House (San Francisco)|Grand Opera House (San Francisco)]] | |- | style='text-align:right'| 714 | | ''[[:d:Q51089614|Opéra confluence d'Avignon]]'' | | [[Авиньон|Авиньоң]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra confluence d'Avignon|Opéra confluence d'Avignon]] | |- | style='text-align:right'| 715 | [[Файл:Moroni Opera House Moroni Utah.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q54953298|Moroni Opera House]]'' | | [[Юта (штат)|Юта]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 716 | [[Файл:Fromberg Opera House, Fromberg, MT.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56283154|Fromberg Opera House]]'' | | [[Фромберг (Монтана)|Фромберг]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 717 | | ''[[:d:Q56435708|Theatre Royal, Gibraltar]]'' | | [[Гибралтар]] | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 718 | | ''[[:d:Q56476906|Teatro Verdi]]'' | | [[Бриндизи]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 719 | | ''[[:d:Q56557686|Stadttheater St. Gallen]]'' | | [[Санкт-Галлен]] | [[Швейцария]] | | http://www.stadttheaterstgallen.ch/ |- | style='text-align:right'| 720 | [[Файл:Stafford bank and opera house 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56676094|Old Stafford Opera House]]'' | | [[Коламбус (Техас)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Old Stafford Opera House|Old Stafford Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 721 | | ''[[:d:Q58181522|Glyndebourne Opera House]]'' | | ''[[:d:Q1954930|Glynde]]'' | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 722 | [[Файл:Glyndebourne Opera House - geograph.org.uk - 70363.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q58181627|Glyndebourne Opera House]]'' | | ''[[:d:Q1954930|Glynde]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Glyndebourne Opera House|Glyndebourne Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 723 | | ''[[:d:Q60221664|Teatrul Liric]]'' | | | [[Румыния]] | | |- | style='text-align:right'| 724 | [[Файл:Kassel Hoftheater Postkarte um 1910.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60739070|Preußisches Staatstheater Kassel]]'' | | [[Кассел]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 725 | [[Файл:Hoftheater-cassel-1840-poppel.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60739195|Hoftheater Kassel]]'' | | [[Кассел]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 726 | [[Файл:Theater Hof Schuetzenstr. um 1985.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60742521|Städtebundtheater Hof]]'' | | [[Һоф (Бавария)|Һоф]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 727 | [[Файл:Hamburger Volksoper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60747679|Volksoper Hamburg]]'' | | [[Һамбург]] | [[Алмания|Германия]]<br/>''[[:d:Q1206012|Алман рейхы]]'' | [[:commons:Category:Hamburger Volksoper|Hamburger Volksoper]] | |- | style='text-align:right'| 728 | [[Файл:RU Syk3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60851777|State Opera of the Komi Republic]]'' | | [[Сыктывкар]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Syktyvkar Opera House|Syktyvkar Opera House]] | http://www.komiopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 729 | [[Файл:Dortmund Historische Postkarte Stadttheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60906109|Stadttheater Dortmund]]'' | | [[Дортмунд]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Dortmund (1904)|Stadttheater Dortmund (1904)]] | |- | style='text-align:right'| 730 | | ''[[:d:Q61121428|Liepājas opera]]'' | | [[Лиепая]] | [[Латвия]] | | |- | style='text-align:right'| 731 | [[Файл:Marschlinger Hof 17 (Quedlinburg).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q61582202|Theater Quedlinburg]]'' | | [[Кведлинбург]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 732 | | ''[[:d:Q61965674|Stadttheater Mönchengladbach]]'' | | [[Мөнхенгладбах]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 733 | [[Файл:Opera and Ballet House in Constantza (AP4E4864 1PS) (29380902916).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q62930091|National Opera and Ballet Theatre Oleg Danovski]]'' | | [[Күстәнҗә]] | [[Румыния]] | | http://tnobconstanta.ro/ |- | style='text-align:right'| 734 | | ''[[:d:Q63099015|Altes Stadttheater Nürnberg]]'' | | [[Nürnberg]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 735 | [[Файл:Love-Larson Opera House from SE 3.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q64835860|Love-Larson Opera House]]'' | | [[Фримонт (Небраска)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Love-Larson Opera House|Love-Larson Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 736 | [[Файл:Garcia Opera House, Socorro, NM.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65051068|Garcia Opera House]]'' | | [[Сокорро (Нью-Мексико)|Сокорро]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Garcia Opera House|Garcia Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 737 | [[Файл:Surprise, Nebraska opera house from W 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65065198|Surprise Opera House]]'' | | ''[[:d:Q586043|Surprise]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Surprise Opera House|Surprise Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 738 | [[Файл:Schneider Opera House from NW 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65067728|Schneider's Opera House]]'' | | ''[[:d:Q2803895|Snyder]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Schneider Opera House (Snyder, Nebraska)|Schneider Opera House (Snyder, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 739 | [[Файл:Allen's Opera House from SW 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65680070|Allen's Opera House]]'' | | [[Козад (Небраска)|Козад]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Allen's Opera House|Allen's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 740 | | ''[[:d:Q65736865|New Opera House (Auburn, Nebraska)]]'' | | [[Оберн (Небраска)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:New Opera House (Auburn, Nebraska)|New Opera House (Auburn, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 741 | | ''[[:d:Q66124060|Salle Favart II]]'' | | [[Париж]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Salle Favart II|Salle Favart II]] | |- | style='text-align:right'| 742 | | ''[[:d:Q66907759|Santa Fe Opera Theater]]'' | | [[Санта-Фе (Нью-Мексико)|Санта-Фе]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 743 | | ''[[:d:Q66908007|Santa Fe Opera Theater]]'' | | [[Санта-Фе (Нью-Мексико)|Санта-Фе]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 744 | [[Файл:Crosby Theatre-Santa Fe Opera.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q66908646|Crosby Theatre]]'' | | [[Санта-Фе (Нью-Мексико)|Санта-Фе]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 745 | [[Файл:Rich-Covent-Garden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67928095|Theatre Royal, Covent Garden]]'' | | ''[[:d:Q5123526|City and Liberty of Westminster]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Covent Garden Theatre (1732 building)|Covent Garden Theatre (1732 building)]] | |- | style='text-align:right'| 746 | [[Файл:Covent Garden Theatre 1827-28.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67928449|Theatre Royal, Covent Garden]]'' | | ''[[:d:Q5123526|City and Liberty of Westminster]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Theatre Royal, Covent Garden (1809 building)|Theatre Royal, Covent Garden (1809 building)]] | |- | style='text-align:right'| 747 | [[Файл:Karlsruher Hoftheater von Weinbrenner.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q72723015|Baden Court Theatre]]'' | | [[Карлсруэ]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hoftheater Karlsruhe (Weinbrenner)|Hoftheater Karlsruhe (Weinbrenner)]] | |- | style='text-align:right'| 748 | | ''[[:d:Q75500289|Culture Waitaki]]'' | | ''[[:d:Q1760804|Waitaki District]]'' | [[Яңа Зеландия]] | | https://www.culturewaitaki.org.nz/ |- | style='text-align:right'| 749 | | ''[[:d:Q78636600|Opera House]]'' | | [[Сиэтл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 750 | [[Файл:Hawke's Bay Opera House, Hastings.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q79309099|Toitoi]]'' | | ''[[:d:Q26772450|Hastings District]]''<br/>''[[:d:Q251825|Hawke's Bay Region]]'' | [[Яңа Зеландия]] | [[:commons:Category:Toitoi - Hawke's Bay Arts & Events Centre|Toitoi - Hawke's Bay Arts & Events Centre]] | https://www.toitoivenues.co.nz/ |- | style='text-align:right'| 751 | [[Файл:Opera House (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q79312460|Opera House]]'' | | ''[[:d:Q4846747|New Plymouth District]]'' | [[Яңа Зеландия]] | [[:commons:Category:TSB Showplace|TSB Showplace]] | |- | style='text-align:right'| 752 | [[Файл:Merrill Humane Fountain - 4a09029u.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q79780854|Detroit Opera House]]'' | | [[Детройт]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Detroit Opera House (1869-1963)|Detroit Opera House (1869-1963)]] | |- | style='text-align:right'| 753 | [[Файл:Hayesville Ohio Townhall-Old Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q81359405|Hayesville Opera House]]'' | | ''[[:d:Q2591284|Hayesville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Townhall and Opera House (Hayesville)|Townhall and Opera House (Hayesville)]] | http://userpages.bright.net/~opera/hayesville/ |- | style='text-align:right'| 754 | [[Файл:Teatrul Național de Operă și Operetă „Nae Leonard”.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q82725819|Teatrul Național de Operă și Operetă Nae Leonard]]'' | | [[Галац]] | [[Румыния]] | | https://naeleonard.ro/ |- | style='text-align:right'| 755 | [[Файл:Permaisuri Zarith Sofiah Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q83511920|Permaisuri Zarith Sofiah Opera House]]'' | | ''[[:d:Q231318|Johor Bahru]]'' | [[Малайзия]] | [[:commons:Category:Permaisuri Zarith Sofiah Opera House|Permaisuri Zarith Sofiah Opera House]] | https://pzsoh.com.my/ |- | style='text-align:right'| 756 | | ''[[:d:Q85814462|Warren's Opera House]]'' | | [[Френд (Небраска)|Френд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Warren's Opera House (Friend, Nebraska)|Warren's Opera House (Friend, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 757 | [[Файл:Навеки с Россией.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q94577990|State Musical Theatre]]'' | | [[Налчык]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:State Musical Theatre (Nalchik)|State Musical Theatre (Nalchik)]] | http://музтеатркбр.рф/ |- | style='text-align:right'| 758 | [[Файл:La Comédie Italienne, drawing by Lallemand – Gallica 2013 (adjusted).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q94959595|Salle Favart I]]'' | | [[Париж]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Salle Favart I|Salle Favart I]] | |- | style='text-align:right'| 759 | | ''[[:d:Q96364165|Batumi State Musical Center]]'' | | [[Батум]] | [[Гөрҗистан]] | | http://muscenter.ge/ |- | style='text-align:right'| 760 | [[Файл:Musical and Drama Theater of Kamol Khudzhandi, Khujand.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q102427273|Kamol Khudzhandi Musical and Drama Theatre]]'' | | [[Хуҗанд|Хуҗант]] | [[Таҗикстан]] | | |- | style='text-align:right'| 761 | [[Файл:Glimmerglass Opera.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q105626913|Alice Bush Opera Theatre]]'' | | [[Спрингфилд (Нью-Йорк)|Спрингфилд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Alice Busch Opera Theater|Alice Busch Opera Theater]] | |- | style='text-align:right'| 762 | | ''[[:d:Q106570549|Port Said Cultural Entertainment Center]]'' | | ''[[:d:Q134509|Port Said]]'' | [[Мисыр]] | | |- | style='text-align:right'| 763 | [[Файл:Mannheim, Schloß, Hofoper geschaffen von Alessandro Galli da Bibiena (* 15. Oktober 1686 in Parma; † 5. Mai 1748 in Mannheim).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q106998156|Mannheim Court Opera House]]'' | | [[Маннһейм]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hofoper Mannheim|Hofoper Mannheim]] | |- | style='text-align:right'| 764 | | ''[[:d:Q107300916|Opernhäuser auf Gozo]]'' | | | [[Мальта]] | | |- | style='text-align:right'| 765 | | ''[[:d:Q107320377|Stephenville Chamber of Commerce]]'' | | [[Техас (штат)|Техас]]<br/>[[Стивенвилл (Техас)|Стивенвилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 766 | | ''[[:d:Q107616460|Antalya State Opera and Ballet]]'' | | | [[Төркия]] | | |- | style='text-align:right'| 767 | [[Файл:Володимирська вул., 50 DSC 6767.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q109284436|Kyiv Opera House]]'' | | [[Киев]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Kyiv Opera House|Kyiv Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 768 | [[Файл:Sümer Operahouse, Trebizond.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q109389470|Trabzon Opera House]]'' | | [[Трабзон]] | [[Төркия]] | [[:commons:Category:Trabzon Opera House|Trabzon Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 769 | [[Файл:Магадан Драмтеатр.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q109413618|Magadan Music and Drama Theater]]'' | | [[Магадан]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Magadan Drama theater|Magadan Drama theater]] | |- | style='text-align:right'| 770 | [[Файл:Devine opera house 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q110000497|Devine Opera House]]'' | | [[Девин (Техас)|Девин]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 771 | [[Файл:Mannheim Nationaltheater Fassade 2005.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q113044305|National Theatre Mannheim]]'' | | [[Маннһейм]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Nationaltheater Mannheim (building)|Nationaltheater Mannheim (building)]] | |- | style='text-align:right'| 772 | [[Файл:National Opera Sofia 2009 20090406 003.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q113045826|National Opera and Ballet]]'' | | ''[[:d:Q4442915|Stolichna Municipality]]'' | [[Болгария]] | [[:commons:Category:National Opera and Ballet, Sofia|National Opera and Ballet, Sofia]] | |- | style='text-align:right'| 773 | [[Файл:Schwerin Mecklenburgisches Staatstheater 2013-08-12 22 nc.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q113485697|Mecklenburg State Theatre]]'' | | [[Шверин]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Großes Haus (Mecklenburgisches Staatstheater Schwerin)|Großes Haus (Mecklenburgisches Staatstheater Schwerin)]] | |- | style='text-align:right'| 774 | [[Файл:Опера - ТДОБ (Бургас) - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q114700323|State Opera Burgas]]'' | | ''[[:d:Q6509|Бургас]]'' | [[Болгария]] | [[:commons:Category:Burgas opera|Burgas opera]] | |- | style='text-align:right'| 775 | [[Файл:Casa da Ópera - Cabo Espichel (6nov2021) (51696439699).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q115650376|Casa de Ópera do Cabo Espichel]]'' | | [[Каштелу (Сезимбра)|Каштелу]] | [[Португалия]] | [[:commons:Category:Casa de Ópera do Cabo Espichel|Casa de Ópera do Cabo Espichel]] | |- | style='text-align:right'| 776 | [[Файл:Staatstheater Mainz 2010 timm1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q116769320|Staatstheater Mainz]]'' | | ''[[:d:Q880555|Altstadt]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Mainz|Staatstheater Mainz]] | |- | style='text-align:right'| 777 | | ''[[:d:Q116925257|Iraqi Opera House]]'' | | [[Багдад]] | [[Гыйрак]] | | |- | style='text-align:right'| 778 | [[Файл:Stanislavskymusictheatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118430651|Stanislavski and Nemirovich-Danchenko Moscow Academic Music Theatre]]'' | | ''[[:d:Q2710104|Тверской районы]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Stanislavski and Nemirovich-Danchenko Music Theatre|Stanislavski and Nemirovich-Danchenko Music Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 779 | [[Файл:Aachen BW 2016-07-09 17-24-02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118434104|Theater Aachen]]'' | | ''[[:d:Q300703|Aachen-Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Aachen|Theater Aachen]] | https://www.theateraachen.de/ |- | style='text-align:right'| 780 | [[Файл:СПб. Искусств пл., 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q118434295|Михайловский театры]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Mikhaylovsky Theatre building|Mikhaylovsky Theatre building]] | |- | style='text-align:right'| 781 | [[Файл:Serbian National Theatre Sept 2005.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118463773|Serbian National Theatre]]'' | | | [[Сербия]] | | |- | style='text-align:right'| 782 | [[Файл:Украина, Одесса - Оперный театр 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118464222|Әдис милли академия опера һәм балет театры]]'' | | [[Одесса]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Building of the Odesa Opera Theatre|Building of the Odesa Opera Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 783 | | ''[[:d:Q118464252|Odesa Opera House]]'' | | | [[Украина]] | | |- | style='text-align:right'| 784 | [[Файл:Lille opera face.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q118490963|Opéra de Lille]]'' | | [[Лилль]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Lille|Opéra de Lille]] | |- | style='text-align:right'| 785 | | ''[[:d:Q118491117|Opéra de Lille]]'' | | [[Лилль]] | [[Франция]] | | |- | style='text-align:right'| 786 | | ''[[:d:Q118492829|Romanian National Opera]]'' | | [[Бухарест|Бүкрәш]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Bucharest Opera House|Bucharest Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 787 | [[Файл:Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатар опэры і балету г. Менск 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118495289|Беларус Җөмһүрияте опера һәм балет театры]]'' | | [[Минск]] | [[Беларусия|Беларусь]] | [[:commons:Category:Opera and Ballet Theatre, Minsk|Opera and Ballet Theatre, Minsk]] | |- | style='text-align:right'| 788 | [[Файл:Badisches Staatstheater Karlsruhe IMGP2104.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q118582428|Badisches Staatstheater Karlsruhe]]'' | | [[Карлсруэ]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Badisches Staatstheater Karlsruhe|Badisches Staatstheater Karlsruhe]] | |- | style='text-align:right'| 789 | | ''[[:d:Q118582833|National Theatre of Opera and Ballet of Albania]]'' | | [[Тирана]] | [[Албания]] | [[:commons:Category:Palace of Culture (Opera), Tirana|Palace of Culture (Opera), Tirana]] | |- | style='text-align:right'| 790 | [[Файл:Grand Theatre Warsaw Aerial Toni Klemm 2025 2500px.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118582866|Grand Theatre]]'' | | ''[[:d:Q7095|Śródmieście]]''<br/>[[Варшава]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Grand Theatre in Warsaw|Grand Theatre in Warsaw]] | |- | style='text-align:right'| 791 | [[Файл:Teatr Wielki, Poznan, Polonia, 2014-09-18, DD 53.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118582889|Grand Theatre, Poznań]]'' | | [[Познань]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Teatr Wielki w Poznaniu|Teatr Wielki w Poznaniu]] | |- | style='text-align:right'| 792 | [[Файл:Krakow Opera house, 2008 by arch. Romuald Loegler, 48 Lubicz street, Kraków, Poland.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118799002|Opera Krakowska]]'' | | [[Краков]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera Krakowska|Opera Krakowska]] | |- | style='text-align:right'| 793 | | ''[[:d:Q122959486|Opera Comică pentru Copii]]'' | | [[Бухарест|Бүкрәш]] | [[Румыния]] | | https://www.operacomica.ro/ |- | style='text-align:right'| 794 | | ''[[:d:Q123908485|Royal Diriyah Opera House]]'' | | ''[[:d:Q277505|Diriyah]]'' | [[Согуд Гарәбстаны]] | | |- | style='text-align:right'| 795 | [[Файл:Canadian Opera Company Theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q127296058|Canadian Opera Company Theatre]]'' | | [[Торонто]] | [[Канада]] | | |- | style='text-align:right'| 796 | | ''[[:d:Q131282271|BAM Howard Gilman Opera House]]'' | | [[Бруклин]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 797 | [[Файл:Waterville Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q134840548|Waterville Opera House]]'' | | [[Вотервилл (Канзас)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 798 | [[Файл:Shangyin Opera House (20191021081912).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q136206167|Shangyin Opera House]]'' | | ''[[:d:Q10939541|Tianpinglu Subdistrict]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Shangyin Opera House|Shangyin Opera House]] | https://www.syoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 799 | | ''[[:d:Q136522353|Jeddah Opera House]]'' | | [[Җиддә]] | [[Согуд Гарәбстаны]] | | |- | style='text-align:right'| 800 | [[Файл:Table Rock, NE opera house 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q136825637|Table Rock Opera House]]'' | | ''[[:d:Q3287944|Table Rock]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Table Rock Opera House (Nebraska)|Table Rock Opera House (Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 801 | [[Файл:Red Cloud Opera House 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q136842295|Opera House]]'' | | [[Ред-Клауд (Небраска)|Ред-Клауд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Opera House (Red Cloud, Nebraska)|Opera House (Red Cloud, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 802 | | ''[[:d:Q137580264|Aurora Opera House in Gozo]]'' | | [[Виктория (Мальта)]] | [[Мальта]] | [[:commons:Category:Teatru tal-Opra Aurora|Teatru tal-Opra Aurora]] | https://teatruaurora.com/ |- | style='text-align:right'| 803 | | ''[[:d:Q138093692|Opernhaus Düsseldorf (1695)]]'' | | [[Дүсселдорф]] | ''[[:d:Q836937|Duchy of Jülich]]'' | | |- | style='text-align:right'| 804 | [[Файл:Woodward Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q138399326|Woodward Opera House]]'' | | [[Маунт-Вернон (Огайо)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Woodward Opera House|Woodward Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 805 | | ''[[:d:Q138647722|Demenhur Opera Binası]]'' | | ''[[:d:Q328153|Дәмәнһур]]'' | [[Мисыр]] | | |- | style='text-align:right'| 806 | [[Файл:Huaiyin, Jinan, Shandong, China - panoramio (32).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q139043167|Shandong Grand Theater]]'' | | ''[[:d:Q170247|Jinan]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Jinan Grand Theater|Jinan Grand Theater]] | |- | style='text-align:right'| 807 | [[Файл:Masonic Temple and Grand Opera House, London, Ontario, from Picturesque Canada (1882).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q140451837|Grand Opera House (London, Ontario)]]'' | | [[Лондон (Канада)]] | [[Канада]] | [[:commons:Category:Grand Opera House (London, Ontario)|Grand Opera House (London, Ontario)]] | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Тышкы сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == * [[Амфитеатрлар исемлеге]] * [[Концерт заллары исемлеге]] [[Төркем:Исемлекләр:Мәдәният]] [[Төркем:Опера театрлары]] g51tykvewtlb3geay7g99gccyvj2ube 6062627 6062591 2026-10-11T11:48:00Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 27 sources and tagging 6 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062627 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{УК}} '''Опера театрлары исемлеге''' — [[опера]]ларны кую өчен кулланылган {{тәрҗемә ителмәгән 5|опера театры|опера|ru|Оперный театр}} [[Театр (архитектура корылмасы)|театрлары]] һәм махсус акустикалы концерт заллы башкару сәнгатьләр үзәкләре төзмәсе. {{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q153562} |section= |sort=p571 |columns=number:#,p18:сурәт,label:Исем,p571:нигезләнү,p131:урнашуы,p17:дәүләт,p373:медиа,p856:сайт}} {| class='wikitable sortable' ! # ! сурәт ! Исем ! нигезләнү ! урнашуы ! дәүләт ! медиа ! сайт |- | style='text-align:right'| 1 | | ''[[:d:Q3982267|Teatro dei Fiorentini]]'' | data-sort-value="1618" | 1618 | [[Наполи]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro dei Fiorentini|Teatro dei Fiorentini]] | |- | style='text-align:right'| 2 | [[Файл:Teatro San Moise Ceiling Detail.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2575251|Teatro San Moisè]]'' | data-sort-value="1640" | 1640 | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Moisè (Venice)|Teatro San Moisè (Venice)]] | |- | style='text-align:right'| 3 | | ''[[:d:Q45404786|Opernhaus auf der Cortina]]'' | data-sort-value="1666" | 1666 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[Файл:Teatro Caio Melisso di Spoleto.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3981922|Teatro Caio Melisso]]'' | data-sort-value="1667" | 1667 | ''[[:d:Q20571|Spoleto]]'' | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Caio Melisso (Spoleto)|Teatro Caio Melisso (Spoleto)]] | |- | style='text-align:right'| 5 | [[Файл:Teater Cortina Allen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q133288999|Theater auf der Cortina]]'' | data-sort-value="1668" | 1668 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Габсбурглар монархиясе]] | [[:commons:Category:Theater auf der Cortina|Theater auf der Cortina]] | |- | style='text-align:right'| 6 | [[Файл:Jeu de Paume de Béquet (Bel-Air) - View - VJohnson 2008 p101.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55719739|Salle du Bel-Air]]'' | data-sort-value="1672" | 1672 | [[Париж]]<br/>''[[:d:Q245546|6th arrondissement of Paris]]''<br/>''[[:d:Q2707132|rue de Vaugirard]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Salle du Bel-Air|Salle du Bel-Air]] | |- | style='text-align:right'| 7 | [[Файл:2025-03-31-Hamburgische-Staatsoper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q705453|Hamburg State Opera]]'' | data-sort-value="1677" | 1677 | ''[[:d:Q1626|Hamburg-Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hamburgische Staatsoper|Hamburgische Staatsoper]] | https://staatsoper-hamburg.de |- | style='text-align:right'| 8 | [[Файл:Геликон-опера на Большой Никитской 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42303155|Усадьба Шаховских—Глебовых—Стрешневых]]'' | data-sort-value="1730" | 1730s | ''[[:d:Q2320761|Пресненский районы]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Helikon Opera|Helikon Opera]] | |- | style='text-align:right'| 9 | [[Файл:Royal Opera House and ballerina.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55018|Royal Opera House]]'' | data-sort-value="1732" | 1732 | ''[[:d:Q179351|City of Westminster]]''<br/>[[Лондон]] | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Royal Opera House Covent Garden|Royal Opera House Covent Garden]] | https://www.roh.org.uk/ |- | style='text-align:right'| 10 | [[Файл:Manoel theatre (12843882153).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q576800|Manoel Theatre]]'' | data-sort-value="1732" | 1732 | [[Валлетта]] | [[Мальта]] | [[:commons:Category:Teatro Manoel|Teatro Manoel]] | http://www.teatrumanoel.com.mt/ |- | style='text-align:right'| 11 | [[Файл:Roma Teatro Argentina.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q588377|Teatro Argentina]]'' | data-sort-value="1732" | 1732-01-31 | [[Рим]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Argentina|Teatro Argentina]] | http://www.teatrodiroma.net/doc/3169/teatro-argentina |- | style='text-align:right'| 12 | [[Файл:Teatro de San Carlos, Nápoles, Italia, 2023-03-25, DD 184-186 HDR.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q628491|Teatro di San Carlo]]'' | data-sort-value="1737" | 1737-11-04 | [[Наполи]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Carlo (Naples)|Teatro San Carlo (Naples)]] | http://www.teatrosancarlo.it |- | style='text-align:right'| 13 | [[Файл:Metz Theatre 2003.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354535|Opéra-Théâtre de Metz Métropole]]'' | data-sort-value="1738" | 1738 | [[Мец]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra-Théâtre de Metz|Opéra-Théâtre de Metz]] | http://opera.metzmetropole.fr |- | style='text-align:right'| 14 | [[Файл:Divadlo v Kotcích.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q5283799|Kotzen Theatre]]'' | data-sort-value="1739" | 1739 | ''[[:d:Q748211|Old Town]]''<br/>''[[:d:Q973974|Prague 1]]'' | [[Чехия]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[Файл:IB teatro regio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q183202|Teatro Regio]]'' | data-sort-value="1740" | 1740 | [[Торино]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Regio (Turin)|Teatro Regio (Turin)]] | https://www.teatroregio.torino.it/ |- | style='text-align:right'| 16 | [[Файл:Markgräfliches Opernhaus Front 2019-07-29.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q278908|Margravial Opera House]]'' | data-sort-value="1744" | 1744 | [[Байройт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Markgräfliches Opernhaus|Markgräfliches Opernhaus]] | https://www.bayreuth-wilhelmine.de/englisch/opera/index.htm |- | style='text-align:right'| 17 | [[Файл:Royal Danish Theatre, Copenhagen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q607681|Royal Danish Theatre]]'' | data-sort-value="1748" | 1748 | ''[[:d:Q504125|Copenhagen Municipality]]'' | [[Дания]] | [[:commons:Category:Royal Danish Theatre|Royal Danish Theatre]] | http://www.kgl-teater.dk<br/>https://kglteater.dk/en |- | style='text-align:right'| 18 | [[Файл:Comunale Theatre.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q321950|Teatro Comunale]]'' | data-sort-value="1750" | 18th century | [[Феррара]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro comunale (Ferrara)|Teatro comunale (Ferrara)]] | http://www.teatrocomunaleferrara.it |- | style='text-align:right'| 19 | [[Файл:Teatro Comunale Bologna.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2306368|Teatro Comunale]]'' | data-sort-value="1750" | 18th century | [[Болонья]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Comunale (Bologna)|Teatro Comunale (Bologna)]] | http://www.tcbo.it |- | style='text-align:right'| 20 | [[Файл:Teatro Rossini.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7691950|Teatro Rossini]]'' | data-sort-value="1750" | 18th century | ''[[:d:Q52983|Lugo]]'' | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Rossini (Lugo, Italy)|Teatro Rossini (Lugo, Italy)]] | http://www.teatrorossini.it<br/>https://www.teatrorossini.it/ |- | style='text-align:right'| 21 | [[Файл:Torino-TeatroCarignano.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3895972|Teatro Carignano]]'' | data-sort-value="1753" | 1753 | [[Торино]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Carignano (Turin)|Teatro Carignano (Turin)]] | http://www.teatrostabiletorino.it |- | style='text-align:right'| 22 | [[Файл:The Dinner and Ball in the Teatro San Benedetto Venice, in Honour of the Conti Del Nord, 22nd January 1782.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q523565|Teatro San Benedetto]]'' | data-sort-value="1755" | 1755 | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Benedetto|Teatro San Benedetto]] | |- | style='text-align:right'| 23 | [[Файл:Nancy Place Stanislas BW 2015-07-18 13-49-20 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354579|Opéra national de Lorraine]]'' | data-sort-value="1755" | 1755 | [[Нанси]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra national de Lorraine|Opéra national de Lorraine]] | http://www.opera-national-lorraine.fr |- | style='text-align:right'| 24 | [[Файл:Théâtre de Lyon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q75174279|Grand Théâtre de Lyon]]'' | data-sort-value="1756" | 1756 | [[Лион]] | [[Франция]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[Файл:Drottlingham2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3058143|Drottningholm Palace Theatre]]'' | data-sort-value="1766" | 1766-07-09 | ''[[:d:Q492614|Ekerö Municipality]]'' | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Drottningholms slottsteater|Drottningholms slottsteater]] | http://www.dtm.se |- | style='text-align:right'| 26 | | ''[[:d:Q17102256|Théâtre de Rosimond]]'' | data-sort-value="1766" | 1766 | [[Женева]] | [[Швейцария]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[Файл:Opéra Versailles - Salle Colonnade - vue scene et salle.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1796145|Opéra royal de Versailles]]'' | data-sort-value="1770" | 1770 | [[Версаль (шәһәр)|Версаль]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opera of the Palace of Versailles|Opera of the Palace of Versailles]] | https://www.chateauversailles-spectacles.fr/tag/opera-royal_t60/1 |- | style='text-align:right'| 28 | [[Файл:Warszawska Opera Kameralna 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q33530727|Warsaw Chamber Opera]]'' | data-sort-value="1770" | 1770 | ''[[:d:Q7095|Śródmieście]]'' | [[Польша]] | [[:commons:Category:Warsaw Chamber Opera|Warsaw Chamber Opera]] | |- | style='text-align:right'| 29 | [[Файл:20110725 Milano La Scala 5507.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5471|La Scala]]'' | data-sort-value="1778" | 1778-08-03 | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro alla Scala|Teatro alla Scala]] | http://www.teatroallascala.org<br/>https://www.teatroallascala.org/en/index.html |- | style='text-align:right'| 30 | [[Файл:Grand Theatre Bordeaux.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1541186|Grand Théâtre de Bordeaux]]'' | data-sort-value="1780" | 1780 | [[Бордо]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Grand Théâtre de Bordeaux|Grand Théâtre de Bordeaux]] | https://www.opera-bordeaux.com/ |- | style='text-align:right'| 31 | [[Файл:Wissböck Leopoldstädter Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q255887|Leopoldstädter Theater]]'' | data-sort-value="1781" | 1781 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Leopoldstädter Theater|Leopoldstädter Theater]] | |- | style='text-align:right'| 32 | [[Файл:Gustavianska operahuset, 1880s.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10511176|Gustavianska operan]]'' | data-sort-value="1782" | 1782 | ''[[:d:Q506250|Стокгольм]]'' | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Gustavianska operan|Gustavianska operan]] | |- | style='text-align:right'| 33 | [[Файл:Санкт-Петербург, Мариинский театр, фасад (edited version).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q207028|Мария театры]]'' | data-sort-value="1783" | 1783-10-05 | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Mariinsky Theatre|Mariinsky Theatre]] | https://www.mariinsky.ru/ |- | style='text-align:right'| 34 | [[Файл:Praha Stavovské divadlo 5.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q521155|Estates Theatre]]'' | data-sort-value="1783" | 1783 | ''[[:d:Q748211|Old Town]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Stavovské divadlo|Stavovské divadlo]] | https://www.estatestheatre.cz/ |- | style='text-align:right'| 35 | [[Файл:Bolshoi Kamenny Theatre, 1886.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2722950|Bolshoi Kamenny Theatre]]'' | data-sort-value="1783" | 1783 | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Bolshoi Kamenny Theatre|Bolshoi Kamenny Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 36 | [[Файл:Marseille - Opéra Municipal (16265981769).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3085786|Opéra de Marseille]]'' | data-sort-value="1787" | 1787 | ''[[:d:Q161732|1st arrondissement of Marseille]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Marseille|Opéra de Marseille]] | http://opera.marseille.fr |- | style='text-align:right'| 37 | [[Файл:Théâtre Graslin - Place Graslin, Nantes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1099066|Théâtre Graslin]]'' | data-sort-value="1788" | 1788 | [[Нант]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Théâtre Graslin|Théâtre Graslin]] | http://www.angers-nantes-opera.com/ |- | style='text-align:right'| 38 | [[Файл:Teatro La Fenice (Venice) - Facade.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q223942|Teatro La Fenice]]'' | data-sort-value="1792" | 1792 | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro La Fenice|Teatro La Fenice]] | https://www.teatrolafenice.it/ |- | style='text-align:right'| 39 | [[Файл:Teatro Nacional de São Carlos 2021-04-20.png|center|128px]] | ''[[:d:Q1146936|Teatro Nacional de São Carlos]]'' | data-sort-value="1793" | 1793 | ''[[:d:Q10367953|Santa Maria Maior]]'' | [[Португалия]] | [[:commons:Category:Teatro Nacional de São Carlos|Teatro Nacional de São Carlos]] | http://www.saocarlos.pt/ |- | style='text-align:right'| 40 | [[Файл:Liberec divadlo F. X. Šaldy 9.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11812411|Divadlo F. X. Šaldy]]'' | data-sort-value="1801" | 19th century | ''[[:d:Q12056198|Staré Město]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Šaldovo divadlo Liberec|Šaldovo divadlo Liberec]] | https://www.saldovo-divadlo.cz |- | style='text-align:right'| 41 | [[Файл:Украина, Одесса - Оперный театр 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q195513|Әдис милли академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1810" | 1810 | [[Одесса]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Odesa National Academic Opera and Ballet Theatre|Odesa National Academic Opera and Ballet Theatre]] | https://operahouse.od.ua/ |- | style='text-align:right'| 42 | [[Файл:Nationaltheater Munich.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q707679|National Theatre Munich]]'' | data-sort-value="1818" | 1818 | [[Мүнхен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Nationaltheater München|Nationaltheater München]] | https://www.staatsoper.de/en |- | style='text-align:right'| 43 | [[Файл:Vue de la nouvelle salle de l'Opéra prise de la rue de Provence - NYPL Digital Collections.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3249117|Salle Le Peletier]]'' | data-sort-value="1820" | 1820 | [[Париж]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Salle Le Peletier|Salle Le Peletier]] | |- | style='text-align:right'| 44 | [[Файл:Opera of Strasbourg front view.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354564|Strasbourg Opera House]]'' | data-sort-value="1821" | 1821 | [[Страсбург]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Strasbourg|Opéra de Strasbourg]] | http://www.opera-national-du-rhin.com |- | style='text-align:right'| 45 | [[Файл:Teatro Tapia - San Juan IMG 2003 calle tetuan.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7691962|Tapia Theater]]'' | data-sort-value="1824" | 1824 | ''[[:d:Q41211|San Juan]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Teatro Tapia|Teatro Tapia]] | https://www.discoverpuertorico.com/profile/teatro-tapia/8743#profile-overview |- | style='text-align:right'| 46 | [[Файл:Thrall’s Opera House, Church Street, New Harmony, IN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q124429192|Thrall’s Opera House]]'' | data-sort-value="1824" | 1824 | [[Нью-Гармони (Индиана)|Нью-Гармони]]<br/>[[Индиана]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Thrall’s Opera House|Thrall’s Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 47 | [[Файл:Teatro Carlo Felice, Genova, complesso intero.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2299021|Opera Carlo Felice Genova]]'' | data-sort-value="1826" | 1826 | [[Җенова]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Carlo Felice (Genoa)|Teatro Carlo Felice (Genoa)]] | https://operacarlofelicegenova.it/ |- | style='text-align:right'| 48 | [[Файл:Teatro Regio (Parma) 2013-10-13.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2096472|Teatro Regio (Parma)]]'' | data-sort-value="1829" | 1829<br/>19th century | [[Парма]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Regio (Parma)|Teatro Regio (Parma)]] | https://www.teatroregioparma.it/ |- | style='text-align:right'| 49 | [[Файл:Prato - teatro Metastasio - vista notturna - 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982066|Teatro Metastasio]]'' | data-sort-value="1830" | 1830 | [[Прато]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Metastasio (Prato)|Teatro Metastasio (Prato)]] | http://www.metastasio.it |- | style='text-align:right'| 50 | [[Файл:VolterraTeatroPersioFlaccoIngresso2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7170366|Teatro Persio Flacco]]'' | data-sort-value="1830" | 1830 | [[Вольтерра]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Persio Flacco|Teatro Persio Flacco]] | |- | style='text-align:right'| 51 | [[Файл:Place de la Comédie (Lyon, 2025).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9496|Opéra Nouvel]]'' | data-sort-value="1831" | 1831 | ''[[:d:Q3337|1st arrondissement of Lyon]]''<br/>[[Лион]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Lyon|Opéra de Lyon]] | https://www.opera-lyon.com/ |- | style='text-align:right'| 52 | [[Файл:Stadttheater Basel 1875.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56557282|Stadttheater Basel]]'' | data-sort-value="1834" | 1834 | [[Базел]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Stadttheater Basel (1875–1975)|Stadttheater Basel (1875–1975)]] | |- | style='text-align:right'| 53 | [[Файл:Romania Iași National Theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5983528|Vasile Alecsandri National Theatre Iași]]'' | data-sort-value="1840" | 1840 | [[Яшь (шәһәр)|Яшь]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Iași National Theatre|Iași National Theatre]] | http://www.teatrulnationaliasi.ro/ |- | style='text-align:right'| 54 | [[Файл:Opera, Breslavia, Polonia, 2017-12-20, DD 23-25 HDR.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1336270|Wrocław Opera]]'' | data-sort-value="1841" | 1841 | [[Вроцлав|Вротслав]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Wrocław Opera|Wrocław Opera]] | http://www.opera.wroclaw.pl/ |- | style='text-align:right'| 55 | [[Файл:Gran Teatro Nacional de México.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5884540|Gran Teatro Nacional]]'' | data-sort-value="1842" | 1842 | [[Мехико]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Gran Teatro Nacional|Gran Teatro Nacional]] | |- | style='text-align:right'| 56 | [[Файл:Teatro Comunale Alessandro Bonci.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981902|Teatro Alessandro Bonci]]'' | data-sort-value="1843" | 1843 | [[Чезена]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Alessandro Bonci|Teatro Alessandro Bonci]] | https://cesena.emiliaromagnateatro.com/ |- | style='text-align:right'| 57 | [[Файл:Bundesarchiv Bild 102-09067, Berlin, Kroll-Oper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q512614|Kroll Opera House]]'' | data-sort-value="1844" | 1844 | ''[[:d:Q163966|Bezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Krolloper|Krolloper]] | |- | style='text-align:right'| 58 | [[Файл:Carltheater Wien.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q877699|Carltheater]]'' | data-sort-value="1847" | 1847-12-10 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Carltheater|Carltheater]] | |- | style='text-align:right'| 59 | [[Файл:Avignon-Theatre-Opera-1846-1847 anstelle des alten abgebrannten Theaters von den Architekten Leon Feucheres&Theodore Charpentier errichtet 1..JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354545|Opéra d'Avignon]]'' | data-sort-value="1847" | 1847 | [[Авиньон|Авиньоң]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Theatre-Opera of Avignon|Theatre-Opera of Avignon]] | http://www.operagrandavignon.fr |- | style='text-align:right'| 60 | [[Файл:Teatro Alighieri Ravenna 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981961|Teatro Comunale Dante Alighieri]]'' | data-sort-value="1850" | 19th century | [[Равенна]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Alighieri (Ravenna)|Teatro Alighieri (Ravenna)]] | http://www.teatroalighieri.org<br/>https://www.teatroalighieri.org/ |- | style='text-align:right'| 61 | [[Файл:Paolo Monti - Servizio fotografico (Modena, 1973) - BEIC 6348647.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982235|Teatro Comunale di Modena]]'' | data-sort-value="1850" | 19th century | [[Модена]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro comunale Luciano Pavarotti|Teatro comunale Luciano Pavarotti]] | https://teatrocomunalemodena.it/<br/>https://www.teatrocomunalemodena.it |- | style='text-align:right'| 62 | [[Файл:001885 teatro municipale di piacenza.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28001162|Teatro Municipale]]'' | data-sort-value="1850" | 19th century | [[Пьяченца]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Municipale (Piacenza)|Teatro Municipale (Piacenza)]] | https://teatripiacenza.it/fondazione/spazi-luoghi/teatro-municipale/ |- | style='text-align:right'| 63 | [[Файл:2022-03-06 Staatsoper Hannover.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q315705|Opera House]]'' | data-sort-value="1851" | 1851 | ''[[:d:Q883803|Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Hannover|Opernhaus Hannover]] | https://web.archive.org/web/20260407063958/https://staatstheater-hannover.de/ |- | style='text-align:right'| 64 | [[Файл:Evgeni Mikeladze bust near Tbilisi Opera.jpg|center|128px]] | [[Палиашвили исемендәге Грузин опера һәм балет театры]] | data-sort-value="1851" | 1851 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | [[Гөрҗистан]] | [[:commons:Category:Tbilisi Opera House|Tbilisi Opera House]] | http://www.opera.ge |- | style='text-align:right'| 65 | [[Файл:2008 Orpheum Boston.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q894568|Orpheum Theatre]]'' | data-sort-value="1852" | 1852 | [[Бостон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Orpheum Theatre (Boston, Massachusetts)|Orpheum Theatre (Boston, Massachusetts)]] | https://crossroadspresents.com/pages/orpheum-theatre |- | style='text-align:right'| 66 | [[Файл:AGTM D368 The National Theatre, Guatemala.png|center|128px]] | ''[[:d:Q18914734|Carrera Theater]]'' | data-sort-value="1852" | 1852 | [[Гватемала (шәһәр)]] | [[Гватемала]] | [[:commons:Category:Teatro Carrera (Guatemala)|Teatro Carrera (Guatemala)]] | |- | style='text-align:right'| 67 | [[Файл:Academy of Music (New York City) crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4306609|Academy of Music]]'' | data-sort-value="1854" | 1854 | [[Манхэттэн]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Academy of Music, Manhattan, New York City|Academy of Music, Manhattan, New York City]] | |- | style='text-align:right'| 68 | [[Файл:CorkOperaHouse2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5170811|Cork Opera House]]'' | data-sort-value="1855" | 1855 | [[Корк]] | [[Ирландия]] | [[:commons:Category:Cork Opera House|Cork Opera House]] | http://www.corkoperahouse.ie/ |- | style='text-align:right'| 69 | [[Файл:Phila AcademyofMusicl03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q337337|Academy of Music]]'' | data-sort-value="1857" | 1857 | [[Филадельфия|Филаделфия]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Academy of Music (Philadelphia)|Academy of Music (Philadelphia)]] | http://academyofmusic.org/ |- | style='text-align:right'| 70 | [[Файл:Teatro Municipal, Santiago 20230521 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6936293|Municipal Theatre of Santiago]]'' | data-sort-value="1857" | 1857-09-17 | ''[[:d:Q188002|Santiago]]'' | [[Чили]] | [[:commons:Category:Teatro Municipal de Santiago|Teatro Municipal de Santiago]] | http://www.municipal.cl/ |- | style='text-align:right'| 71 | [[Файл:Nacionālā Opera - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56051944|Latvian National Opera House]]'' | data-sort-value="1860" | 1860 | ''[[:d:Q2560805|Central District]]'' | [[Латвия]] | [[:commons:Category:Latvian National Opera|Latvian National Opera]] | |- | style='text-align:right'| 72 | [[Файл:Paris Palais Garnier 2010-04-06 16.55.07.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q187840|Palais Garnier]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-08-27 | ''[[:d:Q3413189|Quartier de la Chaussée-d'Antin]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra Garnier|Opéra Garnier]] | https://www.operadeparis.fr/ |- | style='text-align:right'| 73 | [[Файл:Teatro Comunale di Firenze 02.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q528066|Teatro Comunale di Firenze]]'' | data-sort-value="1862" | 1862 | [[Флоренция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Comunale (Florence)|Teatro Comunale (Florence)]] | |- | style='text-align:right'| 74 | [[Файл:Théâtre du Châtelet Façade (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1469315|Théâtre du Châtelet]]'' | data-sort-value="1862" | 1862 | ''[[:d:Q161741|1st arrondissement of Paris]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Théâtre du Châtelet|Théâtre du Châtelet]] | http://www.chatelet-theatre.com |- | style='text-align:right'| 75 | [[Файл:Napoli - Teatro Bellini.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981916|Teatro Bellini]]'' | data-sort-value="1864" | 1864 | [[Наполи]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Bellini (Naples)|Teatro Bellini (Naples)]] | http://www.teatrobellini.it |- | style='text-align:right'| 76 | [[Файл:Malta Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q576808|Royal Opera House]]'' | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Валлетта]] | [[Мальта]] | [[:commons:Category:Royal Opera House (Valletta)|Royal Opera House (Valletta)]] | https://web.archive.org/web/20180201022444/https://culture.gov.mt/en/pjazzateatrurjal/Pages/main.aspx |- | style='text-align:right'| 77 | [[Файл:Robinson-Schwenn Building, High Street, Hamilton, OH.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1231750|Robinson-Schwenn Building]]'' | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Гамильтон (Огайо)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Dixon-Globe Opera House-Robinson-Schwenn Building|Dixon-Globe Opera House-Robinson-Schwenn Building]] | |- | style='text-align:right'| 78 | [[Файл:Teatro Degollado.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2398791|Teatro Degollado]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-09-13 | [[Гвадалахара (Мексика)|Гвадалахара]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Degollado|Teatro Degollado]] | https://sc.jalisco.gob.mx/patrimonio/teatros-y-foros/teatro-degollado |- | style='text-align:right'| 79 | [[Файл:Croswell Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5188924|Croswell Opera House]]'' | data-sort-value="1866" | 1866 | [[Эдриан (Мичиган)|Эдриан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.croswell.org |- | style='text-align:right'| 80 | | ''[[:d:Q109508162|Wilgus Block (Ithaca)]]'' | data-sort-value="1868" | 1868 | [[Итака (Нью-Йорк)|Итака]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[Файл:Staatsoper Wien DSC 5273w.jpg|center|128px]] | [[Вена дәүләт операсы]] | data-sort-value="1869" | 1869-05-25 | ''[[:d:Q267329|Innere Stadt]]'' | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Vienna State Opera|Vienna State Opera]] | https://www.wiener-staatsoper.at/ |- | style='text-align:right'| 82 | [[Файл:Serbia, Belgrade - National Theatre, 01.04.2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1847119|National Theatre in Belgrade]]'' | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Белград]] | [[Сербия]] | [[:commons:Category:National Theatre in Belgrade|National Theatre in Belgrade]] | http://www.narodnopozoriste.rs |- | style='text-align:right'| 83 | [[Файл:Reed Opera House Mall - Salem Oregon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7306684|Reed Opera House and McCornack Block Addition]]'' | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Сейлем]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Reed Opera House and McCornack Block Addition|Reed Opera House and McCornack Block Addition]] | |- | style='text-align:right'| 84 | [[Файл:Teatro Angela Peralta (26910810311).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15850240|Ángela Peralta Theatre]]'' | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Масатлан]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Ángela Peralta, Mazatlán|Teatro Ángela Peralta, Mazatlán]] | https://culturamazatlan.com/es/teatro-angela-peralta/ |- | style='text-align:right'| 85 | [[Файл:Views of Perm (July 2024) - 4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q115035|Perm Opera and Ballet Theatre]]'' | data-sort-value="1870" | 1870 | ''[[:d:Q3924191|Ленинский районы]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Perm opera and ballet theatre|Perm opera and ballet theatre]] | http://permopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 86 | [[Файл:Old Petaluma Opera House, 147-149 Kentucky St., Petaluma, CA 5-31-2010 6-45-34 PM.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7084726|Old Petaluma Opera House]]'' | data-sort-value="1870" | 1870 | [[Петалума (Калифорния)|Петалума]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[Файл:TrocaderoTheater 20160115.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7844815|Trocadero Theatre]]'' | data-sort-value="1870" | 1870 | [[Филадельфия|Филаделфия]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Trocadero Theatre|Trocadero Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 88 | [[Файл:GENERAL VIEW - Springer Opera House, 105 Tenth Street, Columbus, Muscogee County, GA HABS GA,108-COLM,31-1.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q7580869|Springer Opera House]]'' | data-sort-value="1871" | 1871 | [[Коламбус (Алабама)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Springer Opera House|Springer Opera House]] | http://www.springeroperahouse.org |- | style='text-align:right'| 89 | [[Файл:5300MilanoTeatroDalVerme.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1049376|Teatro dal Verme]]'' | data-sort-value="1872" | 1872 | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Dal Verme (Milan)|Teatro Dal Verme (Milan)]] | http://www.dalverme.org |- | style='text-align:right'| 90 | [[Файл:Palermo Teatro Politeama BW 2012-10-09 16-44-27.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1478356|Teatro Politeama]]'' | data-sort-value="1874" | 1874 | [[Палермо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Politeama (Palermo)|Teatro Politeama (Palermo)]] | https://orchestrasinfonicasiciliana.it/it/fondazione-oss/il-politeama-garibaldi |- | style='text-align:right'| 91 | [[Файл:FirstMethodistChurchWIS45MainSt..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5453280|First Methodist Church]]'' | data-sort-value="1874" | 1874 | [[Ошкош (Висконсин)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[Файл:Театр оперы и балета.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3653111|Сарытау академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1875" | 1875 | [[Сарытау]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Saratov Academic Opera and Ballet Theatre|Saratov Academic Opera and Ballet Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 93 | [[Файл:Opera Națională Română din Timișoara (April 2023) 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17195257|Romanian National Opera, Timișoara]]'' | data-sort-value="1875" | 1875 | [[Timişoara]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:National Theatre and Opera Timișoara|National Theatre and Opera Timișoara]] | https://www.ort.ro/<br/>https://www.ort.ro/en/home |- | style='text-align:right'| 94 | [[Файл:GoodspeedOperaHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5583618|Goodspeed Musicals]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-10-24 | [[Ист-Гаддам (Коннектикут)|Ист-Гаддам]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[Файл:CzerniowceTeatr2009.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q12170034|Olha Kobylyanska Theatre]]'' | data-sort-value="1877" | 1877 | [[Черновцы|Чернивси]] | [[Украина]]<br/>[[Австро-Маҗарстан|Аустрия-Маҗарстан]] | [[:commons:Category:Theatre of Chernivtsi|Theatre of Chernivtsi]] | http://www.dramtheater.cv.ua |- | style='text-align:right'| 96 | [[Файл:Belem-TeatroPaz1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3063375|Theatro da Paz]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-02-15 | [[Белен (Бразилия)|Белен]] | [[Бразилия]] | [[:commons:Category:Theatro da Paz|Theatro da Paz]] | http://www.theatrodapaz.com.br |- | style='text-align:right'| 97 | [[Файл:Grand Theatre, Leeds, March 2020.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3114599|Grand Theatre]]'' | data-sort-value="1878" | 1878 | ''[[:d:Q774015|Leeds]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Grand Theatre, Leeds|Grand Theatre, Leeds]] | https://www.leedsgrandtheatre.com |- | style='text-align:right'| 98 | [[Файл:Sandwich City Hall5.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7417073|Sandwich City Hall]]'' | data-sort-value="1878" | 1878 | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Sandwich City Hall|Sandwich City Hall]] | |- | style='text-align:right'| 99 | [[Файл:Holyoke Opera House in 1967.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42714399|E.M. Loew's State Theatre]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-03-25 | [[Голиок (Массачусетс)|Холиок]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Holyoke Opera House|Holyoke Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 100 | [[Файл:Craigmiles Hall Cleveland TN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55608518|Craigmiles Hall]]'' | data-sort-value="1878" | 1870s | [[Кливленд (Теннесси)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Craigmiles Hall|Craigmiles Hall]] | |- | style='text-align:right'| 101 | [[Файл:Grand Théâtre de Genève (46658466335).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q555398|Grand Théâtre de Genève]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-10-02 | [[Женева]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Grand Théâtre de Genève|Grand Théâtre de Genève]] | https://www.gtg.ch/ |- | style='text-align:right'| 102 | [[Файл:Alexandersteatern, Helsingfors.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1530985|Alexander Theatre]]'' | data-sort-value="1879" | 1879<br/>1877 | [[Һельсинки|Һелсинки]] | [[Финляндия]] | [[:commons:Category:Alexander Theatre|Alexander Theatre]] | https://www.aleksanterinteatteri.fi/ |- | style='text-align:right'| 103 | [[Файл:Napa Opera House, 1018-1030 Main St., Napa, CA 9-5-2010 2-32-51 PM.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3870216|Napa Valley Opera House]]'' | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Напа (Калифорния)|Напа]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Napa Valley Opera House|Napa Valley Opera House]] | http://www.napavalleyoperahouse.org/ {{Deadlink|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 104 | [[Файл:Tabor Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42386159|Tabor Opera House]]'' | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Ледвиль]]<br/>[[Лейк (округ, Колорадо)|Ла-Плата (округ, Колорадо)]]<br/>[[Колорадо (штат)|Колорадо]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Tabor Opera House|Tabor Opera House]] | https://www.taboroperahouse.net/ |- | style='text-align:right'| 105 | [[Файл:St. Marys Opera House, St. Marys, Ontario (21848569811).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q108108463|St. Marys Opera House]]'' | data-sort-value="1880" | 1880s | ''[[:d:Q2542731|St. Marys]]'' | [[Канада]] | [[:commons:Category:St. Marys Opera House|St. Marys Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 106 | | ''[[:d:Q87832866|Jersey City Opera House]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-12-12 | [[Джерси-Сити|Җерси-Сити]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[Файл:Mahenovo divadlo - renovace 20210902 131938 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1138893|Mahen Theatre]]'' | data-sort-value="1882" | 1882 | ''[[:d:Q12039338|Brno-město]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Mahenovo divadlo|Mahenovo divadlo]] | https://www.ndbrno.cz |- | style='text-align:right'| 108 | | ''[[:d:Q17029485|Van Cleve Opera House]]'' | data-sort-value="1882" | 1882 | [[Индиана]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[Файл:Teatro Flavio Vespasiano, Rieti - esterno.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981982|Teatro Flavio Vespasiano]]'' | data-sort-value="1883" | 1883 | [[Риети]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Flavio Vespasiano|Teatro Flavio Vespasiano]] | |- | style='text-align:right'| 110 | [[Файл:GrandOperaHouseOshkoshWisconsin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14714577|Oshkosh Grand Opera House]]'' | data-sort-value="1883" | 1883 | [[Ошкош (Висконсин)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://thegrandoshkosh.org/ |- | style='text-align:right'| 111 | [[Файл:Jaffa Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q106540427|Jaffa Opera House]]'' | data-sort-value="1883" | 1883 | [[Тринидад (Колорадо)|Тринидад]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Jaffa Opera House|Jaffa Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 112 | [[Файл:Hungarian State Opera House in Budapest.jpg|center|128px]] | [[Маҗарстан опера театры]] | data-sort-value="1884" | 1884 | ''[[:d:Q697679|Budapest District VI]]'' | [[Маҗарстан]] | [[:commons:Category:Hungarian State Opera House|Hungarian State Opera House]] | https://www.opera.hu/ |- | style='text-align:right'| 113 | | ''[[:d:Q117765882|Pulse Opera House]]'' | data-sort-value="1884" | 1884 | [[Воррен (Индиана)|Воррен]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://pulseoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 114 | [[Файл:Solodovnikov.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4303976|Private Opera]]'' | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Мәскәү]] | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[Файл:ChicagoOperaHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5095721|Chicago Opera House]]'' | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Чикаго]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Chicago Opera House|Chicago Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 116 | [[Файл:Teatro Coccia Novara 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981938|Teatro Coccia]]'' | data-sort-value="1886" | 1886 | [[Новара]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Coccia (Novara)|Teatro Coccia (Novara)]] | http://www.fondazioneteatrococcia.it |- | style='text-align:right'| 117 | [[Файл:Bratislava ND 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12766874|Old building of the Slovak National Theatre]]'' | data-sort-value="1886" | 1886 | [[Братислава]] | [[Словакия]] | [[:commons:Category:Slovak National Theatre (old building)|Slovak National Theatre (old building)]] | |- | style='text-align:right'| 118 | [[Файл:Grainfieldoperahouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14689541|Grainfield Opera House]]'' | data-sort-value="1887" | 1887 | [[Грейнфилд (Канзас)|Грейнфилд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[Файл:Státní opera in Prague, 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1886083|State Opera Prague]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-01-05 | ''[[:d:Q662985|Vinohrady]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Státní opera|Státní opera]] | https://www.narodni-divadlo.cz/en/state-opera |- | style='text-align:right'| 120 | [[Файл:Cedarville Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2493236|Cedarville Opera House]]'' | data-sort-value="1888" | 1888 | ''[[:d:Q1014183|Cedarville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[Файл:South San Francisco Opera House, 1601 Newcomb Ave., San Francisco, CA 6-12-2011 5-36-01 PM.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q24894286|Bayview Opera House]]'' | data-sort-value="1888" | 1888 | [[Сан-Франциско]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Bayview Opera House|Bayview Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 122 | [[Файл:McPherson Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6802597|McPherson Opera House]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Макферсон (Канзас)|Макферсон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:McPherson Opera House|McPherson Opera House]] | http://www.mcphersonoperahouse.org |- | style='text-align:right'| 123 | [[Файл:Woodstock Opera House, Woodstock, IL.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8033446|Woodstock Opera House]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Woodstock Opera House|Woodstock Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 124 | [[Файл:Aspen Wheeler Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12072825|Wheeler Opera House]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Аспен]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Wheeler Opera House|Wheeler Opera House]] | https://www.wheeleroperahouse.com/ |- | style='text-align:right'| 125 | [[Файл:Thorpe Opera House from NE 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q42941241|Thorpe's Opera House]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Девид-Сити (Небраска)|Девид-Сити]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Thorpe's Opera House (David City, Nebraska)|Thorpe's Opera House (David City, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 126 | [[Файл:Casco viejo de Bilbao (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3750900|Teatro Arriaga]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-05-31 | [[Билбао]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatro Arriaga|Teatro Arriaga]] | https://www.teatroarriaga.eus/ |- | style='text-align:right'| 127 | [[Файл:Grand Opera House Meridan MS.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7334190|Riley Center]]'' | data-sort-value="1890" | 1890 | [[Меридиан (Миссисипи)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Riley Center|Riley Center]] | |- | style='text-align:right'| 128 | [[Файл:Annaberg Winterstein-Theater abends.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1287836|Eduard-von-Winterstein-Theater]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Аннаберг-Бухгольц]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Eduard-von-Winterstein-Theater (Annaberg-Buchholz)|Eduard-von-Winterstein-Theater (Annaberg-Buchholz)]] | |- | style='text-align:right'| 129 | [[Файл:CityOperaHouseTraverseCityMI.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5123332|City Opera House]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Траверс-Сити (Мичиган)|Траверс-Сити]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.cityoperahouse.org |- | style='text-align:right'| 130 | [[Файл:Uvalde grand opera house 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5594853|Grand Opera House]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Ювалди (Техас)|Ювалди]]<br/>[[Ювалде (округ, Техас)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Grand Opera House|Grand Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 131 | [[Файл:Hazel Green Town Hall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5687906|Hazel Green Town Hall]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | ''[[:d:Q2533857|Hazel Green]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[Файл:Muzikinis teatras 2006-06-10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q576536|Kaunas musical theatre building]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | [[Каунас]]<br/>''[[:d:Q928938|Kaunas City Municipality]]'' | [[Литва]] | [[:commons:Category:Kaunas State Musical Theatre|Kaunas State Musical Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 133 | [[Файл:Berlin, Mitte, Behrenstraße, Komische Oper 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q687694|Komische Oper Berlin]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | ''[[:d:Q163966|Bezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Komische Oper Berlin|Komische Oper Berlin]] | https://www.komische-oper-berlin.de/ |- | style='text-align:right'| 134 | [[Файл:TeatroColon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2518305|Teatro Colón]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-10-12 | [[Богота]] | [[Колумбия]] | [[:commons:Category:Teatro Colón, Bogotá|Teatro Colón, Bogotá]] | https://eneldelia.gov.co/ |- | style='text-align:right'| 135 | [[Файл:Festival Theatre.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3047596|Edinburgh Festival Theatre]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-11-07 | ''[[:d:Q2379199|City of Edinburgh]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Edinburgh Festival Theatre|Edinburgh Festival Theatre]] | https://www.capitaltheatres.com/ |- | style='text-align:right'| 136 | [[Файл:11. Teatro Campoamor (36104135806).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3751168|Teatro Campoamor]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | [[Овьедо]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatro Campoamor (Oviedo)|Teatro Campoamor (Oviedo)]] | http://www.teatrocampoamor.es |- | style='text-align:right'| 137 | [[Файл:Slovensko narodno gledališče Opera in balet Ljubljana (Ljubljana Opera and Ballet, Slovenia).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7541826|Opera Ljubljana]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | [[Любляна (община)]] | [[Словения]] | [[:commons:Category:Ljubljana Opera House|Ljubljana Opera House]] | https://www.opera.si/ |- | style='text-align:right'| 138 | [[Файл:Pemberville village hall and opera house.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q114942338|Pemberville Opera House]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | ''[[:d:Q1816702|Pemberville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.pembervilleoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 139 | [[Файл:WienRaimundtheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q688568|Raimund Theater]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-11-28 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Raimund Theater|Raimund Theater]] | |- | style='text-align:right'| 140 | [[Файл:Juliusz Słowacki Theatre, view in winter, 1 Świętego Ducha Square, Old Town, Kraków, Poland.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3527492|Juliusz Słowacki Theatre]]'' | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Краков]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Juliusz Słowacki Theatre|Juliusz Słowacki Theatre]] | http://www.slowacki.krakow.pl/en |- | style='text-align:right'| 141 | [[Файл:Loewes Grand Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6666596|Loew's Grand Theatre]]'' | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Атланта]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Loew's Grand Theater Atlanta|Loew's Grand Theater Atlanta]] | |- | style='text-align:right'| 142 | [[Файл:Memorial Opera HseP4100023.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6815477|Memorial Opera House]]'' | data-sort-value="1893" | 1893 | [[Валперейзо (Индиана)|Валперейзо]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Porter County Memorial Opera Hall|Porter County Memorial Opera Hall]] | http://www.mohlive.com/ |- | style='text-align:right'| 143 | [[Файл:Prince Albert Saskatchewan in fall 04.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7243770|Margo Fournier Arts Centre]]'' | data-sort-value="1893" | 1893 | ''[[:d:Q671431|Prince Albert]]'' | [[Канада]] | [[:commons:Category:Prince Albert Arts Centre|Prince Albert Arts Centre]] | https://web.archive.org/web/20160312165600/http://citypa.ca/departments/communityservices/artscentre/tabid/90/default.aspx |- | style='text-align:right'| 144 | [[Файл:Luftbild Wiesbaden Hessisches Staatstheater IMG 0130.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q463782|Hessisches Staatstheater Wiesbaden]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | ''[[:d:Q688877|Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hessisches Staatstheater Wiesbaden|Hessisches Staatstheater Wiesbaden]] | |- | style='text-align:right'| 145 | [[Файл:Lyric Theatre Baltimore 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3269695|Lyric Performing Arts Center]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-10-31 | [[Балтимор]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Lyric Performing Arts Center (Baltimore)|Lyric Performing Arts Center (Baltimore)]] | https://web.archive.org/web/20160421220431/http://lyricoperahouse.com/ |- | style='text-align:right'| 146 | [[Файл:BoothbayHarborME PythianOperaHouse 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7263864|Pythian Opera House]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Бутбей-Гарбор (Мэн)|Бутбей-Гарбор]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Opera House (Boothbay Harbor)|Opera House (Boothbay Harbor)]] | |- | style='text-align:right'| 147 | [[Файл:NorwayME OperaHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q132153412|Norway Opera House]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Норвей (Мэн)|Норвей]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Norway Opera House (Norway, Maine)|Norway Opera House (Norway, Maine)]] | |- | style='text-align:right'| 148 | [[Файл:Teatro Nacional, Zagreb, Croacia, 2014-04-13, DD 03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q268151|Croatian National Theatre in Zagreb]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Загреб]] | [[Хорватия]] | [[:commons:Category:Croatian National Theater in Zagreb|Croatian National Theater in Zagreb]] | https://www.hnk.hr/hr/ |- | style='text-align:right'| 149 | [[Файл:Belfast, Grand Opera House - geograph.org.uk - 611500.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q565078|Grand Opera House]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | ''[[:d:Q104354996|Town Parks]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Grand Opera House (Belfast)|Grand Opera House (Belfast)]] | http://www.goh.co.uk |- | style='text-align:right'| 150 | [[Файл:Teatro Amazonas Atualmente 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1434444|Amazon Theatre]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-12-31 | [[Манаус]] | [[Бразилия]] | [[:commons:Category:Teatro Amazonas|Teatro Amazonas]] | http://teatroamazonas.com.br |- | style='text-align:right'| 151 | [[Файл:Steinway Hall, Chicago Stage and Organ.png|center|128px]] | ''[[:d:Q7606936|Steinway Hall]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Чикаго]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Steinway Hall (Chicago)|Steinway Hall (Chicago)]] | |- | style='text-align:right'| 152 | [[Файл:Warren Opera House Block Greenfield IA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28124827|Warren Opera House Block and Hetherington Block]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Гринфилд (Айова)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[Файл:Il Teatro Massimo di Palermo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q261439|Teatro Massimo Vittorio Emanuele]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Палермо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Massimo (Palermo)|Teatro Massimo (Palermo)]] | http://www.teatromassimo.it/ |- | style='text-align:right'| 154 | [[Файл:Teatro Nacional CRI 07 2019 8963.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1138822|National Theatre of Costa Rica]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Сан-Хосе (Коста-Рика)]] | [[Коста-Рика]] | [[:commons:Category:National Theatre of Costa Rica|National Theatre of Costa Rica]] | http://www.teatronacional.go.cr/ |- | style='text-align:right'| 155 | [[Файл:Lviv.Theatre.of.Opera.and.Ballet.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1246092|Илбау милли академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Львов]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Lviv Opera House|Lviv Opera House]] | https://opera.lviv.ua/ |- | style='text-align:right'| 156 | [[Файл:Waterville, ME City Hall (2014) IMG 2652.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q27957570|Waterville Opera House and City Hall]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Вотервиль (Мэн)|Вотервиль]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Waterville Opera House and City Hall|Waterville Opera House and City Hall]] | https://www.operahouse.org |- | style='text-align:right'| 157 | [[Файл:Volksoper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q694747|Vienna Volksoper]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Volksoper, Vienna|Volksoper, Vienna]] | https://www.volksoper.at/ |- | style='text-align:right'| 158 | [[Файл:Théâtre National Opéra Comique - Paris II (FR75) - 2021-06-14 - 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q47419907|Salle Favart]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | ''[[:d:Q209549|2nd arrondissement of Paris]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Salle Favart|Salle Favart]] | https://www.opera-comique.com/en |- | style='text-align:right'| 159 | [[Файл:Kungliga-operan-2003-04-14.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118463941|Royal Swedish Opera]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | ''[[:d:Q506250|Стокгольм]]'' | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Kungliga operan, building|Kungliga operan, building]] | |- | style='text-align:right'| 160 | [[Файл:Kosice State Theatre 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q133708|National Theatre Košice]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-09-28<br/>19th century | [[Кошице|Кошитсе]]<br/>''[[:d:Q1046961|Old Town]]'' | [[Словакия]] | [[:commons:Category:State Theatre, Košice|State Theatre, Košice]] | http://www.sdke.sk |- | style='text-align:right'| 161 | [[Файл:Municipal Theatre of Ho Chi Minh City, 2023 (01).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1949129|Saigon Opera House]]'' | data-sort-value="1900" | 1900 | ''[[:d:Q135026770|Saigon]]''<br/>[[Һошимин|Хошимин]] | [[Вьетнам]] | [[:commons:Category:Municipal Theatre of Ho Chi Minh City|Municipal Theatre of Ho Chi Minh City]] | http://hbso.org.vn/ |- | style='text-align:right'| 162 | [[Файл:Calumet Theatre Calumet MI 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7721045|Calumet Theatre]]'' | data-sort-value="1900" | 1900 | ''[[:d:Q2645447|Calumet]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:The Calumet Theatre|The Calumet Theatre]] | http://www.calumettheatre.com |- | style='text-align:right'| 163 | [[Файл:Ústí nad Labem Divadlo 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30898197|North Bohemian Theater of Opera and Ballet]]'' | data-sort-value="1901" | 20th century | ''[[:d:Q11088321|Ústí nad Labem-centrum]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Theatre in Ústí nad Labem|Theatre in Ústí nad Labem]] | http://www.operabalet.cz/ |- | style='text-align:right'| 164 | [[Файл:Poštovní 2, Jablonec nad Nisou.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q37303177|Městské divadlo Jablonec nad Nisou]]'' | data-sort-value="1901" | 20th century | ''[[:d:Q56413907|Jablonec nad Nisou]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Městské divadlo (Jablonec nad Nisou)|Městské divadlo (Jablonec nad Nisou)]] | https://www.divadlojablonec.cz/ |- | style='text-align:right'| 165 | [[Файл:Lawrence, Nebraska Opera House from NE 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q85776026|Lawrence Opera House]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | ''[[:d:Q2124666|Lawrence]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Lawrence Opera House|Lawrence Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 166 | [[Файл:Bytom Silesian Opera facade NW 2021.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112939175|opera house in Bytom]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Бытом]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera Śląska|Opera Śląska]] | |- | style='text-align:right'| 167 | [[Файл:Darlington - City Hall and Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q124219292|Darlington City Hall]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | [[Дарлингтон (Көньяк Каролина)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[Файл:The Opera House, Tunbridge Wells - geograph.org.uk - 1738968.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6463096|Opera House, Royal Tunbridge Wells]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | ''[[:d:Q894097|Tunbridge Wells]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Tunbridge Wells Opera House|Tunbridge Wells Opera House]] | https://www.jdwetherspoon.com/pubs/all-pubs/england/kent/opera-house-royal-tunbridge-wells |- | style='text-align:right'| 169 | [[Файл:Ralston Opera Exterior 2025 Wikipedia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q138941562|Ralston Opera House]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | [[Ролстон (Оклахома)|Ролстон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Ralston Opera House|Ralston Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 170 | [[Файл:Bari - Teatro Petruzzelli - Façade.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q845510|Teatro Petruzzelli]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Бари]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Petruzzelli|Teatro Petruzzelli]] | http://www.fondazionepetruzzelli.it/ |- | style='text-align:right'| 171 | [[Файл:Konzert Theater Bern .jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q869926|Bern City Theatre]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Берн]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Stadttheater Bern|Stadttheater Bern]] | https://buehnenbern.ch |- | style='text-align:right'| 172 | [[Файл:Teatro Municipal de São Paulo 8.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2297627|Municipal Theater of São Paulo]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-06-26 | ''[[:d:Q3236252|Central Zone of São Paulo]]'' | [[Бразилия]] | [[:commons:Category:Theatro Municipal de São Paulo|Theatro Municipal de São Paulo]] | http://www.prefeitura.sp.gov.br/cidade/secretarias/cultura/teatromunicipal |- | style='text-align:right'| 173 | [[Файл:E-burg asv2019-05 img49 Opera and Ballet House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4174311|Екатеринбург дәүләт академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Екатеринбурның Октябрь районы|Екатиринбурның Октябрь районы]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:The Opera and Ballet House of Yekaterinburg|The Opera and Ballet House of Yekaterinburg]] | https://web.archive.org/web/20260924124221/https://uralopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 174 | [[Файл:Guana5.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q11704266|Teatro Juárez]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-27 | ''[[:d:Q61306|Гванхвато]]'' | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Juárez, Guanajuato|Teatro Juárez, Guanajuato]] | |- | style='text-align:right'| 175 | [[Файл:HaskellFreeLibraryandOperaHouse.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1588452|Haskell Free Library and Opera House]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q142375|Stanstead]]''<br/>[[Дерби (Вермонт)|Дерби]] | [[Америка Кушма Штатлары]]<br/>[[Канада]] | [[:commons:Category:Haskell Free Library and Opera House|Haskell Free Library and Opera House]] | https://fr.haskelloperahouse.org/<br/>https://www.haskelloperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 176 | [[Файл:London Coliseum.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1868965|London Coliseum]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q179351|City of Westminster]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Coliseum Theatre|Coliseum Theatre]] | https://londoncoliseum.org/ |- | style='text-align:right'| 177 | [[Файл:Bielefeld Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415721|Theater Bielefeld]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q857314|Bielefeld-Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Bielefeld|Theater Bielefeld]] | https://theater-bielefeld.de |- | style='text-align:right'| 178 | [[Файл:Teatro Nacional - Flickr - Chito.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9082179|National Theatre of Panama]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | [[Панама (шәһәр)]]<br/>''[[:d:Q557506|Panamá Province]]'' | [[Панама]] | [[:commons:Category:National Theatre of Panama|National Theatre of Panama]] | https://web.archive.org/web/20260611031155/https://teatronacional.org/ |- | style='text-align:right'| 179 | [[Файл:Ópera, Núremberg, Alemania, 2013-03-16, DD 02.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q883512|Staatstheater Nürnberg]]'' | data-sort-value="1905" | 1905 | [[Nürnberg]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Nürnberg|Staatstheater Nürnberg]] | http://www.staatstheater-nuernberg.de/ |- | style='text-align:right'| 180 | [[Файл:GER Nürnberg, Staatstheater 001.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q98608328|Opernhaus Nürnberg]]'' | data-sort-value="1905" | 1905 | [[Nürnberg]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Nürnberg|Opernhaus Nürnberg]] | |- | style='text-align:right'| 181 | [[Файл:Opera nationala romana cluj - teatrul national lucian blaga - 2019iunie.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1414007|Cluj-Napoca National Theatre]]'' | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Клуж-Напока]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Romanian State Theatre and Opera, Cluj-Napoca|Romanian State Theatre and Opera, Cluj-Napoca]] | https://www.teatrulnationalcluj.ro/ |- | style='text-align:right'| 182 | [[Файл:Cluj-Napoca Romanian Opera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5136597|Romanian National Opera, Cluj-Napoca]]'' | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Клуж-Напока]] | [[Румыния]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[Файл:Opera house 1907.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q135667537|Sequim Opera House]]'' | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Секвим (Вашингтон)|Секвим]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[Файл:Wuppertal Friedrich-Engels-Allee 2013 001.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q830841|Opernhaus Wuppertal]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Вупперталь]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Wuppertal|Opernhaus Wuppertal]] | |- | style='text-align:right'| 185 | [[Файл:Wolseley Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8030422|Wolseley Town Hall and Opera House]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | ''[[:d:Q1917681|Wolseley]]'' | [[Канада]] | [[:commons:Category:Wolseley Town Hall and Opera House|Wolseley Town Hall and Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 186 | [[Файл:Shirley Opera House from SE 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q14689938|Shirley Opera House]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Атвуд (Канзас)|Атвуд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Shirley Opera House (Atwood, Kansas)|Shirley Opera House (Atwood, Kansas)]] | |- | style='text-align:right'| 187 | [[Файл:BrownGrand2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15205171|Brown Grand Theatre]]'' | data-sort-value="1907" | 1900s | [[Конкордия (Канзас)|Конкордия]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.browngrand.org |- | style='text-align:right'| 188 | [[Файл:Deutsches Nationaltheater Weimar.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67205958|Nationaltheater Weimar]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Веймар]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Deutsches Nationaltheater Weimar|Deutsches Nationaltheater Weimar]] | |- | style='text-align:right'| 189 | [[Файл:00-Teatro Municipal.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q375599|Teatro Municipal Rafael de Aguiar]]'' | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Сан-Николас-де-лос-Арройос]] | [[Аргентина]] | | https://teatrosannicolas.com.ar/ |- | style='text-align:right'| 190 | [[Файл:Fachada del Teatro Colón en Buenos Aires, Argentina.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q827401|Colón Theater]]'' | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Буэнос-Айрес]] | [[Аргентина]] | [[:commons:Category:Teatro Colón|Teatro Colón]] | https://teatrocolon.org.ar/ |- | style='text-align:right'| 191 | [[Файл:Theaterfassade 201213 (c)Olaf-Malzahn.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415873|Theater Lübeck]]'' | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Лүбек]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Lübeck|Theater Lübeck]] | http://www.theaterluebeck.de |- | style='text-align:right'| 192 | [[Файл:AbbevilleSC operahouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4663953|Abbeville Opera House]]'' | data-sort-value="1908" | 1908 | [[Эббивиль (Көньяк Каролина)|Эббивиль]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Abbeville Opera House|Abbeville Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 193 | [[Файл:Opernhaus in Chemnitz.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q315578|Chemnitz Opera]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | ''[[:d:Q1069566|Zentrum]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Chemnitz|Opernhaus Chemnitz]] | http://www.theater-chemnitz.de |- | style='text-align:right'| 194 | [[Файл:Sopot - Opera Leśna (3).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1445398|Forest Opera]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | ''[[:d:Q92689|Сопот]]'' | [[Польша]] | [[:commons:Category:Forest Opera|Forest Opera]] | |- | style='text-align:right'| 195 | [[Файл:1909 BostonOperaHouse DadmunCo LC.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4948013|Boston Opera House]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-11-08 | [[Бостон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Boston Opera House (1909)|Boston Opera House (1909)]] | |- | style='text-align:right'| 196 | [[Файл:Selby Opera House, Walworth County, South Dakota.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55632821|Selby Opera House]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Селби (Көньяк Дакота)|Селби]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Selby Opera House|Selby Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 197 | [[Файл:Marquis Opera House (Scottsbluff) from SW 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65069890|Marquis Opera House]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Скотсблафф (Небраска)|Скотсблафф]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Marquis Opera House (Scottsbluff, Nebraska)|Marquis Opera House (Scottsbluff, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 198 | [[Файл:Beaver Utah Opera House.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q65072735|Beaver Opera House]]'' | data-sort-value="1909" | 1900s | [[Бивер (Юта)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | | ''[[:d:Q95392544|Harmony Opera House]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Гармони (Миннесота)|Гармони]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[Файл:ThrashersOperaHouseGreenLakeWisconsin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7797137|Thrasher Opera House]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | [[Грин-Лейк (Висконсин)|Грин-Лейк]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://web.archive.org/web/20200321204153/http://www.thrashersoperahouse.com/ |- | style='text-align:right'| 201 | [[Файл:Mancos Opera House - Mancos Colorado.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42386286|Mancos Theatre]]'' | data-sort-value="1910" | 1910 | [[Манкос (Колорадо)|Манкос]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Mancos Opera House|Mancos Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 202 | [[Файл:Hanoi Opera House, 24 December 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1186043|Hanoi Opera House]]'' | data-sort-value="1911" | 1911 | ''[[:d:Q16480212|Tràng Tiền]]''<br/>[[Hanoy]] | [[Вьетнам]] | [[:commons:Category:Hanoi Opera House|Hanoi Opera House]] | http://hanoioperahouse.org.vn/ |- | style='text-align:right'| 203 | [[Файл:Marysville Opera House exterior.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6781770|Marysville Opera House]]'' | data-sort-value="1911" | 1911 | [[Мерисвилл (Вашингтон)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Marysville Opera House|Marysville Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 204 | [[Файл:Lodgepole Opera House from SE 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42941622|Lodgepole Opera House]]'' | data-sort-value="1911" | 1911 | ''[[:d:Q2145324|Lodgepole]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Lodgepole Opera House (Lodgepole, Nebraska)|Lodgepole Opera House (Lodgepole, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 205 | [[Файл:Opera House Churni Road4.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3210038|Royal Opera House]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | [[Mumbai|Мумбай]] | [[Һиндстан]] | [[:commons:Category:Royal Opera House (Mumbai)|Royal Opera House (Mumbai)]] | |- | style='text-align:right'| 206 | [[Файл:Anna C. Diller Opera House from SE 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65069067|Anna C. Diller Opera House]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | ''[[:d:Q2387781|Diller]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Anna C. Diller Opera House (Diller, Nebraska)|Anna C. Diller Opera House (Diller, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 207 | [[Файл:Zapadni Cesko-Bratrska Jednota hall, Haugen, Wisconsin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8062977|ZCBJ Hall]]'' | data-sort-value="1913" | 1913 | ''[[:d:Q2073345|Haugen]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[Файл:Opera House Wellington 2.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q565494|Opera House]]'' | data-sort-value="1914" | 1914 | ''[[:d:Q856010|Веллиңтон]]''<br/>''[[:d:Q47037646|Wellington City]]'' | [[Яңа Зеландия]] | [[:commons:Category:Opera House, Wellington|Opera House, Wellington]] | https://www.venueswellington.com/venues/the-opera-house/ |- | style='text-align:right'| 209 | [[Файл:Samarkand Theater and Theatre Square.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20042619|Samarkand Opera House]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-01-15 | [[Сәмәрканд]] | [[Үзбәкстан]] | [[:commons:Category:Samarkand Musuc & Drama Theater|Samarkand Musuc & Drama Theater]] | http://www.samteatr.uz/ |- | style='text-align:right'| 210 | [[Файл:Dothan Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q16962473|Dothan Opera House]]'' | data-sort-value="1915" | 1915 | [[Дотан (Алабама)|Дотан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Dothan Opera House|Dothan Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 211 | [[Файл:Bilbao - Edificio Coliseo Albia 4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5818059|Coliseo Albia]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-09-23 | [[Билбао]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Coliseo Albia|Coliseo Albia]] | https://www.sercotelhoteles.com/es/hotel-coliseo-bilbao |- | style='text-align:right'| 212 | [[Файл:Teatro Nacional de San Salvador.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3566311|Teatro Nacional de San Salvador]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-03-01 | [[Сан-Сальвадор]] | [[Сальвадор]] | [[:commons:Category:Teatro Nacional de San Salvador|Teatro Nacional de San Salvador]] | |- | style='text-align:right'| 213 | [[Файл:Muny 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7752644|St. Louis Municipal Opera Theatre]]'' | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Сент-Луис]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:The Muny|The Muny]] | https://muny.org/ |- | style='text-align:right'| 214 | [[Файл:Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theatre main façade, 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48623|Азәрбайҗан дәүләт академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1920" | 1920 | [[Бакы]] | [[Азәрбайҗан]] | [[:commons:Category:Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theater|Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theater]] | http://www.tob.az |- | style='text-align:right'| 215 | [[Файл:واجهه مسرح سيد درويش بالأسكندرية.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q596913|Alexandria Opera House]]'' | data-sort-value="1921" | 1921 | ''[[:d:Q87|Искәндәрия]]'' | [[Мисыр]] | [[:commons:Category:Alexandria Opera House|Alexandria Opera House]] | https://cairoopera.org/en/theaters/alexandria-opera-house-sayed-darwish-theatre/ |- | style='text-align:right'| 216 | [[Файл:Detroit Opera House with trees.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4564213|Detroit Opera House]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-01-22 | [[Детройт]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Detroit Opera House|Detroit Opera House]] | https://web.archive.org/web/20210923195512/https://michiganopera.org/ |- | style='text-align:right'| 217 | [[Файл:Amargosa Opera House 01 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2028470|Amargosa Opera House and Hotel]]'' | data-sort-value="1925" | 1925 | [[Иньо (округ, Калифорния)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Amargosa Opera House|Amargosa Opera House]] | https://web.archive.org/web/20190927041017/http://www.amargosa-opera-house.com/ |- | style='text-align:right'| 218 | [[Файл:Kharkiv Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4496333|Kharkiv National Academic Opera and Ballet Theatre M. V. Lysenka]]'' | data-sort-value="1925" | 1925 | [[Харьков]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Kharkiv National Academic Opera and Ballet Theatre named after Mykola Lysenko|Kharkiv National Academic Opera and Ballet Theatre named after Mykola Lysenko]] | http://hatob.com.ua<br/>https://kharkivopera.com.ua/ |- | style='text-align:right'| 219 | [[Файл:Fair Park Music Hall 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6941540|Music Hall at Fair Park]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-10-10 | [[Даллас|Дәлас]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Music Hall at Fair Park|Music Hall at Fair Park]] | |- | style='text-align:right'| 220 | [[Файл:Newark Symphony Hall & Boys Chorus School.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7016757|Newark Symphony Hall]]'' | data-sort-value="1925" | 1925 | [[Ньюарк]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.newarksymphonyhall.org |- | style='text-align:right'| 221 | [[Файл:Stara Zagora 005.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7603453|State Opera Stara Zagora]]'' | data-sort-value="1925" | 1925 | [[Стара-Загора]] | [[Болгария]] | [[:commons:Category:State Opera, Stara Zagora|State Opera, Stara Zagora]] | http://www.operasz.bg/ |- | style='text-align:right'| 222 | [[Файл:Драматичний театр ім.Т.Г.Шевченка - Teatro Dramático Shevchenko.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4513548|Taras Shevchenko Chernihiv Regional Academic Music and Drama Theatre]]'' | data-sort-value="1926" | 1926 | [[Чернигов|Черниһив]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Chernihiv State Bank building|Chernihiv State Bank building]]<br/>[[:commons:Category:Chernihiv Theatre of Music and Drama|Chernihiv Theatre of Music and Drama]] | http://teatr.cn.ua/ |- | style='text-align:right'| 223 | [[Файл:Kyrgyz Opera and Ballet Theatre, Bishkek.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12109885|Kyrgyz Opera and Ballet Theatre]]'' | data-sort-value="1926" | 1926 | [[Бишкәк]] | [[Кыргызстан]] | [[:commons:Category:Kyrgyz Opera and Ballet Theatre, Bishkek|Kyrgyz Opera and Ballet Theatre, Bishkek]] | |- | style='text-align:right'| 224 | [[Файл:Istanbul asv2021-11 img50 Süreyya Opera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q551616|Süreyya Opera House]]'' | data-sort-value="1927" | 1927 | [[Истанбул]] | [[Төркия]] | [[:commons:Category:Süreyya Opera House|Süreyya Opera House]] | http://www.sureyyaoperasi.org |- | style='text-align:right'| 225 | [[Файл:Teatro García Barbón.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3393491|Afundación Theatre]]'' | data-sort-value="1927" | 1927 | [[Виго]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatro García Barbón|Teatro García Barbón]] | https://www.afundacion.org/es/teatro-vigo |- | style='text-align:right'| 226 | [[Файл:Aerial view of the Grand Théâtre des Mille et Une Nuits.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16119439|Grand Théâtre]]'' | data-sort-value="1927" | 1927 | ''[[:d:Q651688|Beirut Governorate]]'' | [[Ливан]] | [[:commons:Category:Grand Théâtre des Mille et Une Nuits|Grand Théâtre des Mille et Une Nuits]] | |- | style='text-align:right'| 227 | [[Файл:Music Hall Detroit.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6941534|Music Hall Center for the Performing Arts]]'' | data-sort-value="1928" | 1928 | [[Детройт]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Music Hall Center for the Performing Arts|Music Hall Center for the Performing Arts]] | http://www.musichall.org/ |- | style='text-align:right'| 228 | [[Файл:Civic Opera House 060528.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1833594|Civic Opera House]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-11-04 | [[Иллинойс (штат)|Иллинойс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Civic Opera House (Chicago)|Civic Opera House (Chicago)]] | http://www.civicoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 229 | | ''[[:d:Q12099397|Damanhur Opera House]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-11-08 | ''[[:d:Q328153|Дәмәнһур]]'' | [[Мисыр]] | [[:commons:Category:Damanhur Opera House|Damanhur Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 230 | [[Файл:Norton Hall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q105585221|Norton Hall]]'' | data-sort-value="1930" | 1930s | [[Четуква (Канзас)|Четуква]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[Файл:Nizhny Novgorod opera and ballet theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q172218|А. С. Пушкин исемендәге Түбән Новгород дәүләт академия опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Түбән Новгород]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Nizhny Novgorod opera and ballet theatre|Nizhny Novgorod opera and ballet theatre]] | http://www.operann.ru |- | style='text-align:right'| 232 | [[Файл:Jerewan-Oper-msu-wlm-2435.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2373326|Yerevan Opera Theater]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-08-05 | [[Ереван]]<br/>''[[:d:Q2573437|Kentron District]]'' | [[Әрмәнстан]] | [[:commons:Category:Opera house of Yerevan|Opera house of Yerevan]] | https://opera.am/ |- | style='text-align:right'| 233 | [[Файл:War Memorial Opera House (San Francisco).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2915772|War Memorial Opera House]]'' | data-sort-value="1932" | 1932 | [[Сан-Франциско]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:War Memorial Opera House|War Memorial Opera House]] | https://web.archive.org/web/20100408093153/http://sfwmpac.org/gallery/gallery.html |- | style='text-align:right'| 234 | [[Файл:Donezk Zentrum Oper.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4166241|Donetsk State Academic Opera and Ballet Theatre]]'' | data-sort-value="1932" | 1932 | ''[[:d:Q4126015|Voroshylovskyi District (Donetsk)]]''<br/>[[Донецк]] | [[Украина]]<br/>[[Donetsk Xalıq Respublikası|Донецк Халык Республикасы]] | [[:commons:Category:Opera Theatre in Donetsk|Opera Theatre in Donetsk]] | https://donbassopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 235 | [[Файл:ALA GATOB ABAI.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q304839|Abay Opera House]]'' | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Алматы]] | [[Казакъстан]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | [[:commons:Category:Almaty Opera & Ballet Theatre|Almaty Opera & Ballet Theatre]] | http://www.gatob.kz |- | style='text-align:right'| 236 | [[Файл:Atardecer En Bellas Artes Vertical (128312121).jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q1139081|Palace of Fine arts]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-11-29 | ''[[:d:Q645293|Cuauhtémoc]]'' | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Palacio de Bellas Artes|Palacio de Bellas Artes]] | https://palacio.inba.gob.mx/ |- | style='text-align:right'| 237 | [[Файл:Украині, Киев - Театр оперетты.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2348212|Kyiv National Academic Theatre of Operetta]]'' | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Киев]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:National Academic Theatre of Operetta, Kyiv|National Academic Theatre of Operetta, Kyiv]] | http://operetta.com.ua/ |- | style='text-align:right'| 238 | [[Файл:Государственный музыкальный театр имени И. М. Яушева.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4146895|И. М. Яушев исемендәге музыкаль тиятыр]]'' | data-sort-value="1935" | 1935<br/>2011-09-09 | [[Саранск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Yaushev State Music Theater|Yaushev State Music Theater]] | https://www.muzteatr-saransk.ru/ |- | style='text-align:right'| 239 | [[Файл:Drama Theater of Lesya Ukrainka, Kamianske.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4163194|Academic Musical and Drama Theater of Lesya Ukrainka]]'' | data-sort-value="1935" | 1935 | [[Камьянске]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Drama Theater of Lesya Ukrainka, Kamianske|Drama Theater of Lesya Ukrainka, Kamianske]] | https://teatr-kam.com/ |- | style='text-align:right'| 240 | [[Файл:Хмельницький, облмуздрамтеатр ім. Старицького.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12167355|Mikhailo Starytsky Music and Drama Theatre]]'' | data-sort-value="1935" | 1935 | [[Хмельницкий|Хмелнытскый]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Mikhailo Starytsky Theatre (Khmelnytskyi)|Mikhailo Starytsky Theatre (Khmelnytskyi)]] | https://akademteatr.com.ua/ |- | style='text-align:right'| 241 | [[Файл:Avar theatre in Makhachkala (2026-03-15-18) - 0.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24936971|Авар музыка-драма тиятры]]'' | data-sort-value="1935" | 1935 | [[Махачкала]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Avar theatre|Avar theatre]] | http://авартеатр.рф |- | style='text-align:right'| 242 | [[Файл:Opera and ballet theater, Samara - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q167201|Самар упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Самар]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:State Academic Opera and Ballet Theatre (Samara)|State Academic Opera and Ballet Theatre (Samara)]] | http://www.opera-samara.net |- | style='text-align:right'| 243 | [[Файл:Saarbruecken-StaatsTheater2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q208805|Theater Saarbrücken]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-09 | [[Саарбрүккен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Saarbrücken|Staatstheater Saarbrücken]] | https://www.staatstheater.saarland/ |- | style='text-align:right'| 244 | [[Файл:Театр оперы и балета. Казань.JPG|center|128px]] | [[Татар академия дәүләт опера һәм балет театры|Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-10 | [[Казан]]<br/>[[Казанның Вахитов районы|Вахит районы]]<br/>[[Татарстан]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Tatar State Opera and Ballet Theatre|Tatar State Opera and Ballet Theatre]] | https://kazan-opera.ru/ |- | style='text-align:right'| 245 | [[Файл:Башкирский государственный театр оперы и балета.JPG|center|128px]] | [[Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры|Башкорт дәүләт опера һәм балет театры]] | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Уфа]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Bashopera|Bashopera]] | http://www.bashopera.ru |- | style='text-align:right'| 246 | [[Файл:Theatre Alisher Navoi.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354568|Галишир Нәваи ис. дәүләт академия Зур театры]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Ташкент|Ташкәнт]] | [[Үзбәкстан]] | [[:commons:Category:Alisher Navoi Opera and Ballet Theatre|Alisher Navoi Opera and Ballet Theatre]] | http://www.gabt.uz |- | style='text-align:right'| 247 | [[Файл:Operetta theater in Pyatigorsk.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4439028|Operetta Theatre of Stavropol Krai]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Биштау]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Stavropol Krai Operetta, Pyatigorsk|Stavropol Krai Operetta, Pyatigorsk]] | http://operetta.su/ |- | style='text-align:right'| 248 | [[Файл:Театр оперы и балета, Душанбе, Таджикистан - 2024.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13202093|State Academic Opera and Ballet Theatre of Tajikistan Sadriddin Ayni]]'' | data-sort-value="1940" | 1940 | [[Дүшәнбе]] | [[Таҗикстан]] | [[:commons:Category:Ayni Opera and Ballet Theatre, Dushanbe|Ayni Opera and Ballet Theatre, Dushanbe]] | http://operabalet.tj/ |- | style='text-align:right'| 249 | [[Файл:Irkutsk Regional Musical Theatre (September 2025) - 0 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21193633|Irkutsk regional musical theater. N. M. Zagursky]]'' | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Иркутск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Irkutsk Regional Musical Theatre|Irkutsk Regional Musical Theatre]] | http://www.imt.irkutsk.ru |- | style='text-align:right'| 250 | [[Файл:China National Opera House (20220414162347).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28412813|China National Opera House]]'' | data-sort-value="1942" | 1942 | ''[[:d:Q10870821|Dongzhimen Subdistrict]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:China National Opera House|China National Opera House]] | http://www.chinaopera.com.cn/ |- | style='text-align:right'| 251 | [[Файл:Harrison operahouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12872618|Harrison Opera House]]'' | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Норфолк (АКШ)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 252 | [[Файл:Malmö stadsteater 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1507772|Malmö Opera]]'' | data-sort-value="1944" | 1944 | ''[[:d:Q503361|Malmö Municipality]]'' | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Malmö Opera|Malmö Opera]] | https://www.malmoopera.se |- | style='text-align:right'| 253 | [[Файл:Novosibirsk KrasnyPr Opera Theatre 07-2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2706278|Навасебер дәүләт упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Новосибирск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Novosibirsk opera and ballet theatre|Novosibirsk opera and ballet theatre]] | https://novat.nsk.ru/ |- | style='text-align:right'| 254 | [[Файл:2012 - panoramio (243).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4184635|Transcarpathain academic regional Ukrainian Musical and Drama Theatre Brothers Yuri-Augustin and Yevgeni Seregij]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-11-12 | [[Ужгород|Ужһород]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Zakarpattia Academic Ukrainian Music and Drama Theatre|Zakarpattia Academic Ukrainian Music and Drama Theatre]] | http://www.dramteatr.uz.ua |- | style='text-align:right'| 255 | [[Файл:Tel Aviv, 1949. Demonstrerende gedemobiliseerde militairen voor het gebouw van d, Bestanddeelnr 255-1325.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6984129|Qesem Cinema]]'' | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] | [[Исраил]] | [[:commons:Category:Qesem Cinema|Qesem Cinema]] | |- | style='text-align:right'| 256 | [[Файл:Mersin Halkevi building..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6820608|Mersin Halkevi]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-10-29 | [[Мәрсин]] | [[Төркия]] | | |- | style='text-align:right'| 257 | | ''[[:d:Q16708556|Төрекмән опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Ашкабад]] | [[Төрекмәнстан]] | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[Файл:Varna Opera Theatre (23576668700).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16959962|Varna Opera Theatre]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-01 | ''[[:d:Q6506|Варна]]'' | [[Болгария]] | [[:commons:Category:State Opera, Varna|State Opera, Varna]] | http://opera.tmpcvarna.com/index.php/bg/ |- | style='text-align:right'| 259 | [[Файл:AnkaraStateOpera2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1110361|Opera Stage]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-04-02 | [[Әнкара]] | [[Төркия]] | [[:commons:Category:Ankara Opera House|Ankara Opera House]] | http://www.dobgm.gov.tr |- | style='text-align:right'| 260 | [[Файл:Wiener-kammeroper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1679323|Wiener Kammeroper]]'' | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Hotel Post, Vienna|Hotel Post, Vienna]] | http://www.theater-wien.at/index.php/de/taw_in_der_kammeroper |- | style='text-align:right'| 261 | [[Файл:Opera Bałtycka w Gdańsku.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4146544|Baltic State Opera]]'' | data-sort-value="1949" | 1949 | [[Гданьск]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera house in Gdańsk|Opera house in Gdańsk]] | https://operabaltycka.pl/<br/>https://operabaltycka.pl/en |- | style='text-align:right'| 262 | [[Файл:Rousse opera 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7371339|Rousse State Opera]]'' | data-sort-value="1949" | 1949 | ''[[:d:Q160173|Русе]]'' | [[Болгария]] | [[:commons:Category:Rousse opera|Rousse opera]] | http://www.ruseopera.com/ |- | style='text-align:right'| 263 | [[Файл:Theatre des Arts de Rouen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3527737|Rouen Opera House]]'' | data-sort-value="1952" | 1952 | [[Руан]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Théâtre des Arts (Rouen)|Théâtre des Arts (Rouen)]] | http://www.operaderouen.com |- | style='text-align:right'| 264 | [[Файл:OperaBrasov.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12737186|Opera Brașov]]'' | data-sort-value="1953" | 1953 | [[Брашов]] | [[Румыния]] | | https://web.archive.org/web/20260821162219/https://www.opera-brasov.ro/ |- | style='text-align:right'| 265 | [[Файл:Opernhaus Chișinău 20250406 4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q559560|National Opera and Ballet Theatre of Moldova]]'' | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Кишинёв]] | [[Молдова]] | [[:commons:Category:Opera and Ballet Theatre, Chișinău|Opera and Ballet Theatre, Chișinău]] | https://tnob.md |- | style='text-align:right'| 266 | [[Файл:Opernhaus Leipzig Langzeitbelichtung Tag.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q267248|Leipzig Opera House]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Лейпциг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Leipzig|Opernhaus Leipzig]] | http://oper-leipzig.de/ |- | style='text-align:right'| 267 | [[Файл:Solder House Poznan.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q9356102|Teatr Muzyczny]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Познань]] | [[Польша]] | | https://web.archive.org/web/20071008180029/http://www.teatr-muzyczny.poznan.pl/ |- | style='text-align:right'| 268 | [[Файл:Opera Theater in Chelyabinsk (August 2025) - 0 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28665966|М. И. Глинка исемендәге Чиләбе опера һәм балет театры]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Чиләбе]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Opera Theater (Chelyabinsk)|Opera Theater (Chelyabinsk)]] | http://www.chelopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 269 | [[Файл:Kennedy Center at Sunset.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q386613|Washington National Opera]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://washnatopera.org/ |- | style='text-align:right'| 270 | [[Файл:Gdynia Teatr Muzyczny.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9356101|Danuta Baduszkowa Musical Theatre]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-28 | ''[[:d:Q9395907|Śródmieście]]''<br/>''[[:d:Q11734386|Kamienna Góra]]'' | [[Польша]] | [[:commons:Category:Baduszkowa's Musical Theatre|Baduszkowa's Musical Theatre]] | http://www.muzyczny.org/ |- | style='text-align:right'| 271 | [[Файл:Oper Köln, Ansicht Kleiner Offenbachplatz-8412.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q105865861|Kölner Opernhaus]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | ''[[:d:Q3005|Altstadt-Nord]]'' | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 272 | | ''[[:d:Q106695288|Olympia Theatre]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | ''[[:d:Q1224979|Афин муниципалитеты]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Olympia Theatre, Athens|Olympia Theatre, Athens]] | https://oly.gr/ |- | style='text-align:right'| 273 | [[Файл:Izhevsk Opera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16639081|Удмуртия дәүләт упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1958" | 1958<br/>1984-11 | [[Ижауның Октябрь районы]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Udmurt Opera and Ballet Theatre|Udmurt Opera and Ballet Theatre]] | http://www.operaizh.ru |- | style='text-align:right'| 274 | [[Файл:MiR außen ganz.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1666920|Musiktheater im Revier]]'' | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Гелзенкирхен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Musiktheater im Revier (Gelsenkirchen)|Musiktheater im Revier (Gelsenkirchen)]] | https://www.musiktheater-im-revier.de/ |- | style='text-align:right'| 275 | [[Файл:Театр Музыкальной Комедии. - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4239259|Краснаяр музыка тиятры]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-02-20 | [[Красноярск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Krasnoyarsk Musical Theatre|Krasnoyarsk Musical Theatre]] | http://www.muztk.ru/ |- | style='text-align:right'| 276 | [[Файл:Cheboksary Chuvash Music Theatre.jpg|center|128px]] | [[Чуаш дәүләт опера һәм балет театры]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-22 | [[Чабаксар]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Chuvash State Opera and Ballet Theater|Chuvash State Opera and Ballet Theater]] | https://volgaopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 277 | [[Файл:McCaw Hall Kreielsheimer Promenade.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q11705574|McCaw Hall]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-21 | [[Сиэтл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:McCaw Hall|McCaw Hall]] | https://www.mccawhall.com/ |- | style='text-align:right'| 278 | [[Файл:Mongolian State Academic Theatre of Opera and Ballet.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q559620|National Academic Theatre of Opera and Ballet of Mongolia]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-05-15 | [[Ulaanbaatar|Улан-Батор]] | [[Монголия]] | [[:commons:Category:National Academic Theatre of Opera and Ballet of Mongolia|National Academic Theatre of Opera and Ballet of Mongolia]] | http://www.opera-ballet.mn {{Deadlink|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 279 | [[Файл:Dorothy Chandler Pavilion, LA, CA, jjron 22.03.2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1250287|Dorothy Chandler Pavilion]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-09-27 | [[Калифорния (штат)|Калифорния]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Dorothy Chandler Pavilion|Dorothy Chandler Pavilion]] | https://web.archive.org/web/20170331181252/https://www.musiccenter.org/about/OUR-VENUES/Our-Theatres--Concert-Halls/#Dorothy%20Chandler%20Pavilion |- | style='text-align:right'| 280 | | ''[[:d:Q1542926|Grand Théâtre de Luxembourg]]'' | data-sort-value="1964" | 1964 | [[Люксембург (шәһәр)|Люксембург]] | [[Люксембург]] | [[:commons:Category:Grand théâtre de la ville de Luxembourg|Grand théâtre de la ville de Luxembourg]] | http://www.theatres.lu |- | style='text-align:right'| 281 | [[Файл:Opernhaus Zürich - Sechseläutenplatz 2013-08-31 18-30-40.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q670406|Zürich Opera House]]'' | data-sort-value="1965" | 1965 | [[Tsürix|Сүрих]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Opernhaus Zürich|Opernhaus Zürich]] | |- | style='text-align:right'| 282 | [[Файл:Brno, Janáčkovo divadlo, park před divadlem (6913).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3511873|Janáček Theatre]]'' | data-sort-value="1965" | 1965 | ''[[:d:Q12039338|Brno-město]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Janáčkovo divadlo|Janáčkovo divadlo]] | https://www.ndbrno.cz/<br/>https://www.ndbrno.cz/de/<br/>https://www.ndbrno.cz/en/ |- | style='text-align:right'| 283 | [[Файл:Rainbow-p1030380.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4304070|Natalya Sats Childrens' Musical Theater]]'' | data-sort-value="1965" | 1965<br/>1978 | ''[[:d:Q1962788|Гагаринский районы]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Natalia Satz Theatre|Natalia Satz Theatre]] | http://www.teatr-sats.ru/ |- | style='text-align:right'| 284 | [[Файл:Stopera 2063.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1138851|Stopera]]'' | data-sort-value="1967" | 1967<br/>1986 | ''[[:d:Q9899|Амстердам коммунасы]]'' | [[Нидерланд]] | [[:commons:Category:Stopera|Stopera]] | |- | style='text-align:right'| 285 | [[Файл:2012-06-02 Photo from tram trip 09.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1485932|Teatr Wielki]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 | ''[[:d:Q9395901|Śródmieście-Wschód]]'' | [[Польша]] | [[:commons:Category:Teatr Wielki w Łodzi|Teatr Wielki w Łodzi]] | |- | style='text-align:right'| 286 | [[Файл:Воронежский оперный театр.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q198689|Воронеж упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Воронеж]]<br/>''[[:d:Q4365625|Lenina Square]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Voronezh Opera and Ballet Theatre|Voronezh Opera and Ballet Theatre]] | http://www.theatre.vzh.ru |- | style='text-align:right'| 287 | [[Файл:Lirico Cagliari.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1453465|Teatro Lirico di Cagliari]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Кальяри]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro lirico di Cagliari|Teatro lirico di Cagliari]] | https://www.teatroliricodicagliari.it/ |- | style='text-align:right'| 288 | [[Файл:StGallen asv2022-10 Blick von StLaurenzen img5.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415961|Theater St. Gallen]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Санкт-Галлен]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Theater St. Gallen|Theater St. Gallen]] | |- | style='text-align:right'| 289 | [[Файл:Yoshkar-ola.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4281438|Мари упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Йошкар-Ола]] | [[Россия]] | | http://www.operaballet.net |- | style='text-align:right'| 290 | [[Файл:Театр оперетты Энгельс.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4408470|Saratov Operetta Theatre]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Энгельс (шәһәр)|Энгельс]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Operetta Theatre (Engels)|Operetta Theatre (Engels)]] | http://www.operetta-saratov.ru |- | style='text-align:right'| 291 | | ''[[:d:Q16417008|Sumgayit State Musical Drama Theater]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-07-10 | [[Сумкает]] | [[Азәрбайҗан]] | | http://sumqayitdram.az/ {{Deadlink|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 292 | | ''[[:d:Q4315115|Rubén Darío National Theatre]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-12-06 | ''[[:d:Q260009|Managua Department]]''<br/>[[Манагва]]<br/>''[[:d:Q16492031|District I]]'' | [[Никарагуа]] | [[:commons:Category:Rubén Darío National Theatre|Rubén Darío National Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 293 | [[Файл:Artscape Theatre Centre (28522803654).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q557606|Artscape Theatre Centre]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | ''[[:d:Q1185115|City of Cape Town]]'' | [[Көньяк Африка Республикасы|Көньяк Африка Җөмһүрияте]] | [[:commons:Category:Artscape Theatre Centre|Artscape Theatre Centre]] | https://www.artscape.co.za/ |- | style='text-align:right'| 294 | [[Файл:Государственный театр оперы и балета Республики Саха (Якутия) им. Д.К.Сивцева-Суоруна Омоллоона, Якутск 14.09.2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12100482|Sakha Opera and Ballet Theater]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | [[Якутск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Sakha Opera and Ballet Theater|Sakha Opera and Ballet Theater]] | http://sakha-opera.ru/ |- | style='text-align:right'| 295 | [[Файл:Moscow Pokrovsky-opera 2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4211516|Борис Александрович Покровский исемендәге Мәскәү дәүләт камера музыкасы театры]]'' | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Мәскәү]] | [[Россия]] | | http://www.opera-pokrovsky.ru |- | style='text-align:right'| 296 | [[Файл:Sydney Opera House Sails.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45178|Сидней опера театры]]'' | data-sort-value="1973" | 1973 | ''[[:d:Q1094194|Сидней шәһәре]]'' | [[Австралия]] | [[:commons:Category:Sydney Opera House|Sydney Opera House]] | https://sydneyoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 297 | [[Файл:Sala Carlos Piantini.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7691935|Teatro Nacional Eduardo Brito]]'' | data-sort-value="1973" | 1973 | ''[[:d:Q34820|Santo Domingo]]'' | [[Доминикан Җөмһүрияте|Доминикан Республикасы]] | [[:commons:Category:Teatro Nacional Eduardo Brito|Teatro Nacional Eduardo Brito]] | http://teatronacional.gob.do/ |- | style='text-align:right'| 298 | [[Файл:Theatre of Opera and Ballet in Dnipropetrovsk.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4163224|Opera and Ballet Theatre of Dnipro]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-12-26 | [[Днипро]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Dnipro Opera|Dnipro Opera]] | https://www.opera-ballet.com.ua/ |- | style='text-align:right'| 299 | | ''[[:d:Q12118147|LNOBT building]]'' | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Vilnius]] | [[Литва]] | | |- | style='text-align:right'| 300 | | ''[[:d:Q3378854|Opera Philadelphia]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Филадельфия|Филаделфия]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Opera Philadelphia|Opera Philadelphia]] | http://www.operaphila.org |- | style='text-align:right'| 301 | [[Файл:Spinneriet Karlstad.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4273483|Wermland Opera]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Карлстад]] | [[Швеция]] | | |- | style='text-align:right'| 302 | | ''[[:d:Q16847376|Indianapolis Opera]]'' | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Индианаполис]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.indyopera.org/ |- | style='text-align:right'| 303 | [[Файл:Krasnoyarsk State Opera and Ballet Theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4239248|Краснояр дәүләт упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Красноярск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Krasnoyarsk State Opera and Ballet Theatre|Krasnoyarsk State Opera and Ballet Theatre]] | http://www.krasopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 304 | [[Файл:Folkoperan-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5464597|Folkoperan]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | [[Стокгольм]] | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Hornsgatan 72|Hornsgatan 72]] | http://www.folkoperan.se |- | style='text-align:right'| 305 | [[Файл:Seebühne Bregenz außen.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1408816|Festspielhaus Bregenz]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-07 | ''[[:d:Q38981|Vorarlberg]]'' | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Festspielhaus (Bregenz)|Festspielhaus (Bregenz)]] | |- | style='text-align:right'| 306 | [[Файл:2010 BostonOperaHouse Massachusetts 5999978487.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4948014|Boston Opera House]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Бостон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Boston Opera House|Boston Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 307 | [[Файл:Київ, Будинок клубу «Харчовик» (Палац культури «Славутич»), Межигірська вул. 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4220222|Kyiv Municipal Academic Opera and Ballet Theatre]]'' | data-sort-value="1982" | 1982 | [[Киев]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Kyiv Opera and Ballet Theatre for Children and Youth|Kyiv Opera and Ballet Theatre for Children and Youth]] | https://kyivoperatheatre.com.ua/ |- | style='text-align:right'| 308 | [[Файл:The Kentucky Center for the Performing Arts.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3195323|The Kentucky Center]]'' | data-sort-value="1983" | 1983 | [[Луивилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Kentucky Center for the Arts|Kentucky Center for the Arts]] | http://www.kentuckycenter.org/ |- | style='text-align:right'| 309 | [[Файл:The Ordway Center.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7100951|Ordway Center for the Performing Arts]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-01-01 | [[Сент-Пол (Миннесота)|Сент-Пол]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Ordway Center for the Performing Arts|Ordway Center for the Performing Arts]] | https://ordway.org/ |- | style='text-align:right'| 310 | [[Файл:臺灣臺北國家兩廳院 National Theater and National Concert Hall in Taipei, TAIWAN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q555332|National Theater and Concert Hall]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Taybey|Тайпей]] | [[Кытай Җөмһүрияте]] | [[:commons:Category:National Theater and Concert Hall, Republic of China|National Theater and Concert Hall, Republic of China]] | https://www.npac-ntch.org/ |- | style='text-align:right'| 311 | [[Файл:Teatr Sankt-Peterburg 2010 3093.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4407653|Saint Petersburg Chamber Opera]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Theater «Sankt-Peterbutg Opera» (Saint Petersburg)|Theater «Sankt-Peterbutg Opera» (Saint Petersburg)]] | http://www.spbopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 312 | [[Файл:Tampa architectural photos 257.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7622602|Straz Center for the Performing Arts]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-07 | [[Тампа]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Straz Center for the Performing Arts|Straz Center for the Performing Arts]] | https://www.strazcenter.org/ |- | style='text-align:right'| 313 | [[Файл:Muzikinis teatras2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10774218|Klaipeda Musical Theatre]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Клайпеда]] | [[Литва]] | [[:commons:Category:Klaipėdos Muzikinis teatras|Klaipėdos Muzikinis teatras]] | |- | style='text-align:right'| 314 | | ''[[:d:Q638423|Opéra Bastille]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | ''[[:d:Q738555|Quartier des Quinze-Vingts]]'' | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra Bastille|Opéra Bastille]] | https://www.operadeparis.fr |- | style='text-align:right'| 315 | [[Файл:Геликон-опера на Большой Никитской 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1602522|Helikon Opera]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | [[Мәскәү]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Helikon Opera|Helikon Opera]] | https://www.helikon.ru/ |- | style='text-align:right'| 316 | | ''[[:d:Q5524282|Garsington Opera]]'' | data-sort-value="1990" | 1990 | ''[[:d:Q1946231|Garsington]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Garsington Opera|Garsington Opera]] | http://www.garsingtonopera.org |- | style='text-align:right'| 317 | [[Файл:Theater New Opera, Moscow.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q195485|Novaya Opera Theatre]]'' | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Мәскәү]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:New Opera Theatre, Moscow|New Opera Theatre, Moscow]] | http://www.novayaopera.ru |- | style='text-align:right'| 318 | [[Файл:Christmas Concert of the Athens State Orchestra (18-12-2021) (03).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q582203|Athens Concert Hall]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-06-20 | ''[[:d:Q1224979|Афин муниципалитеты]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Athens Concert Hall|Athens Concert Hall]] | https://www.megaron.gr |- | style='text-align:right'| 319 | [[Файл:Teatro de la Maestranza, Guadalquivir.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3527707|Teatro de la Maestranza]]'' | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Севилья]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatro de la Maestranza|Teatro de la Maestranza]] | https://www.teatrodelamaestranza.es |- | style='text-align:right'| 320 | [[Файл:LongboroughFestivalOpera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6673617|Longborough Festival Opera]]'' | data-sort-value="1991" | 1991 | ''[[:d:Q6673619|Longborough]]'' | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 321 | [[Файл:Fachada del Teatro Aguascalientes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7691891|Aguascalientes Theatre]]'' | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Агваскальентес]]<br/>[[Агваскальентес (штат)]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Aguascalientes|Teatro Aguascalientes]] | |- | style='text-align:right'| 322 | [[Файл:Зал Царицынской оперы.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45739148|Tsaritsyn Opera]]'' | data-sort-value="1992" | 1992 | [[Волгоград]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Tsaritsyn Opera|Tsaritsyn Opera]] | http://www.tzaropera.ru/ |- | style='text-align:right'| 323 | [[Файл:OpéraMassy.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354554|Opéra de Massy]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-10-09 | [[Масси (Эссонна)|Масси]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Massy (Essonne)|Opéra de Massy (Essonne)]] | https://www.opera-massy.com/ |- | style='text-align:right'| 324 | [[Файл:LOpéra dHelsinki (2768446378).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118398102|Finnish National Opera House]]'' | data-sort-value="1993" | 1993 | [[Һельсинки|Һелсинки]] | [[Финляндия]] | [[:commons:Category:Finnish National Opera building|Finnish National Opera building]] | |- | style='text-align:right'| 325 | [[Файл:Tel Aviv Performing Arts 03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q555356|Tel Aviv Performing Arts Center]]'' | data-sort-value="1994" | 1994 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] | [[Исраил]] | [[:commons:Category:Tel Aviv Performing Arts Center|Tel Aviv Performing Arts Center]] | http://www.israel-opera.co.il/eng/ |- | style='text-align:right'| 326 | [[Файл:横須賀芸術劇場 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q892352|Yokosuka Arts Theatre]]'' | data-sort-value="1994" | 1994 | [[Йокосука]] | [[Япония]] | [[:commons:Category:Yokosuka Arts Theatre|Yokosuka Arts Theatre]] | https://www.yokosuka-arts.or.jp/ |- | style='text-align:right'| 327 | [[Файл:Hof Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415806|Theater Hof]]'' | data-sort-value="1994" | 1994 | [[Һоф (Бавария)|Һоф]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Hof|Theater Hof]] | |- | style='text-align:right'| 328 | [[Файл:00 1153 Göteborgsoperan - Lilla Bommen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2510029|Göteborgsoperan]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-09-30 | ''[[:d:Q52502|Гөтеборг]]'' | [[Швеция]] | [[:commons:Category:Göteborgsoperan|Göteborgsoperan]] | https://www.opera.se/ |- | style='text-align:right'| 329 | [[Файл:Museo de los Niños, San José, Costa Rica.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5174891|Costa Rican Center of Science and Culture]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-04-27 | [[Сан-Хосе (Коста-Рика)]] | [[Коста-Рика]] | | https://www.museocr.org |- | style='text-align:right'| 330 | [[Файл:Views of Magnitogorsk-2021 - 38.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q4274106|Magnitogorsk Opera and Ballet Theatre]]'' | data-sort-value="1996" | 1996 | [[Магнитогорск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Opera and Ballet Theater (Magnitogorsk)|Opera and Ballet Theater (Magnitogorsk)]] | http://magnitopera.com/ |- | style='text-align:right'| 331 | [[Файл:Moscow, Spiridonovka 6,4 Aug 2009 03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4306677|Amadey]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-10-19 | [[Мәскәү]]<br/>''[[:d:Q4474069|Спиридоновка урамы]]'' | [[Россия]] | | http://www.amadei.ru/ |- | style='text-align:right'| 332 | | ''[[:d:Q4770934|Atatürk Cultural Center]]'' | data-sort-value="1996" | 1996 | [[Antalya|Анталия]] | [[Төркия]] | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[Файл:New National Theatre, Tokyo 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1056064|New National Theatre Tokyo]]'' | data-sort-value="1997" | 1997 | ''[[:d:Q11520692|Honmachi]]'' | [[Япония]] | [[:commons:Category:New National Theatre, Tokyo|New National Theatre, Tokyo]] | https://www.nntt.jac.go.jp/ |- | style='text-align:right'| 334 | [[Файл:Madlenianum Zemun.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1157542|Madlenianum Opera and Theatre]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-12-25 | [[Белград]] | [[Сербия]] | [[:commons:Category:Madlenianum|Madlenianum]] | http://operatheatremadlenianum.com/ |- | style='text-align:right'| 335 | [[Файл:Suecia 3-047 ; Läckö castle Sweden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16893885|Läckö Castle Opera]]'' | data-sort-value="1997" | 1997 | ''[[:d:Q29988|Lidköping]]'' | [[Швеция]] | | |- | style='text-align:right'| 336 | [[Файл:Baden-Baden, Festspielhaus am Ernst-Schlapper-Platz.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q176342|Festspielhaus Baden-Baden]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-04-18 | [[Баден-Баден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Festspielhaus Baden-Baden|Festspielhaus Baden-Baden]] | https://www.festspielhaus.de |- | style='text-align:right'| 337 | [[Файл:Shanghai Grand Theatre 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1325611|Shanghai Grand Theatre]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-08-27 | ''[[:d:Q10906638|Nanjingdonglu Subdistrict]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Shanghai Grand Theatre|Shanghai Grand Theatre]] | https://web.archive.org/web/20240503184115/http://www.dajuyuansh.com.cn/ |- | style='text-align:right'| 338 | [[Файл:Grange Park Opera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5595676|Grange Park Opera]]'' | data-sort-value="1998" | 1998 | ''[[:d:Q4540047|West Horsley]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Grange Park Opera|Grange Park Opera]] | https://grangeparkopera.co.uk/ |- | style='text-align:right'| 339 | [[Файл:Istanabudaya.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q576601|Istana Budaya]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Kuala-Lumpur]] | [[Малайзия]] | [[:commons:Category:Istana Budaya|Istana Budaya]] | http://www.istanabudaya.gov.my/ |- | style='text-align:right'| 340 | | ''[[:d:Q4153933|Дагстан упиры һәм балит тиятры]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Махачкала]] | [[Россия]] | | http://operadag.ru/ |- | style='text-align:right'| 341 | [[Файл:Rostov-on-Don, State Musical Theater (Opera House), Russia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4398492|Rostov State Musical Theater]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Ростов-на-Дону]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Rostov State Opera and Ballet|Rostov State Opera and Ballet]] | https://rostovopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 342 | [[Файл:مراسم بزرگداشت بیژن سمندر.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q136881005|Hafez Hall]]'' | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Шираз]] | [[Иран]] | [[:commons:Category:Hafez Hall|Hafez Hall]] | |- | style='text-align:right'| 343 | [[Файл:Theatre and Concert Hall, Esplanade – Theatres on the Bay, Singapore - 20110528.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q559113|Esplanade – Theatres on the Bay]]'' | data-sort-value="2002" | 2002 | ''[[:d:Q6763797|Marina Centre]]'' | [[Сингапур]] | [[:commons:Category:Esplanade - Theatres on the Bay|Esplanade - Theatres on the Bay]] | http://www.esplanade.com |- | style='text-align:right'| 344 | [[Файл:TeatroArcimboldi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1131522|Teatro degli Arcimboldi]]'' | data-sort-value="2002" | 2002 | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro degli Arcimboldi|Teatro degli Arcimboldi]] | |- | style='text-align:right'| 345 | [[Файл:Auditorio de Tenerife 2015 (50MP).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28964|Auditorio de Tenerife]]'' | data-sort-value="2003" | 2003 | [[Санта-Круз-де-Тенерифе]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Auditorio de Tenerife|Auditorio de Tenerife]] | https://www.auditoriodetenerife.com |- | style='text-align:right'| 346 | [[Файл:Schuster via Rear Entrance 2003.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4889447|Schuster Performing Arts Center]]'' | data-sort-value="2003" | 2003 | [[Дейтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Schuster Performing Arts Center|Schuster Performing Arts Center]] | |- | style='text-align:right'| 347 | | ''[[:d:Q5208200|Daegu Opera House]]'' | data-sort-value="2003" | 2003 | [[Тегу]] | [[Көньяк Корея]] | | http://www.daeguoperahouse.org/eng/<br/>https://www.daeguoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 348 | [[Файл:Ryazan.Musical theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28758255|Рязанский областной музыкальный театр]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-10-27 | [[Рязань]] | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 349 | [[Файл:Opernhaus magdeburg 11.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q113485964|Opernhaus Magdeburg]]'' | data-sort-value="2004" | 2004 | [[Магдебург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Magdeburg|Opernhaus Magdeburg]] | |- | style='text-align:right'| 350 | [[Файл:Ciutat de les Arts i les Ciències, València, Valencia, Spain - panoramio (19).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q747342|Palau de les Arts Reina Sofia]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-10-08 | [[Валенсия]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Palau de les Arts Reina Sofia|Palau de les Arts Reina Sofia]] | http://www.lesarts.com/ |- | style='text-align:right'| 351 | [[Файл:Copenhagen Opera House 2014 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q838297|Copenhagen Opera House]]'' | data-sort-value="2005" | 2005 | ''[[:d:Q504125|Copenhagen Municipality]]'' | [[Дания]] | [[:commons:Category:Copenhagen Opera House|Copenhagen Opera House]] | https://kglteater.dk/ |- | style='text-align:right'| 352 | [[Файл:Bdg OperaNova noc 2 07-2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11798512|Opera Nova]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-10-21 | [[Быдгощ|Быдгочч]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera Nova|Opera Nova]] | http://www.operanova.bydgoszcz.pl<br/>https://www.opera.bydgoszcz.pl<br/>https://www.opera.bydgoszcz.pl/en |- | style='text-align:right'| 353 | [[Файл:National Centre for the Performing Arts.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q860188|National Centre for the Performing Arts]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-07 | ''[[:d:Q7984695|Xichang'anjie Subdistrict]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:National Centre for the Performing Arts (China)|National Centre for the Performing Arts (China)]] | http://www.chncpa.org |- | style='text-align:right'| 354 | [[Файл:Gallo Center for the Arts Modesto.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5519117|Gallo Center for the Arts]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-09-27 | [[Модесто]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Gallo Center for the Arts|Gallo Center for the Arts]] | https://www.galloarts.org/ |- | style='text-align:right'| 355 | [[Файл:Full Opera by night.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43280|Oslo Opera House]]'' | data-sort-value="2008" | 2008 | ''[[:d:Q5245991|Oslo Municipality]]'' | [[Норвегия]] | [[:commons:Category:Oslo Opera house|Oslo Opera house]] | https://www.operaen.no/ |- | style='text-align:right'| 356 | [[Файл:Winspear Exterior.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5493322|Margot and Bill Winspear Opera House]]'' | data-sort-value="2009" | 2009 | [[Даллас|Дәлас]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Winspear Opera House (Dallas)|Winspear Opera House (Dallas)]] | https://www.attpac.org/your-visit/venues/winspear-opera-house/ |- | style='text-align:right'| 357 | [[Файл:Guangzhou Opera House overview.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354553|Guangzhou Opera House]]'' | data-sort-value="2010" | 2010 | [[Гуаңҗу]] | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Guangzhou Opera House|Guangzhou Opera House]] | http://www.gzdjy.org/ |- | style='text-align:right'| 358 | [[Файл:Frutillar-Theatro-del-Lago-1030906-PSD.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3460278|Teatro del Lago]]'' | data-sort-value="2010" | 2010 | ''[[:d:Q13058|Frutillar]]'' | [[Чили]] | [[:commons:Category:Teatro del Lago|Teatro del Lago]] | https://www.teatrodellago.cl/ |- | style='text-align:right'| 359 | [[Файл:Qingdao Grand Theatre.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17028539|Qingdao Grand Theatre]]'' | data-sort-value="2010" | 2010 | [[Чиңдау]] | [[Кытай]] | | https://web.archive.org/web/20110902055304/http://www.qingdaograndtheatre.com/ |- | style='text-align:right'| 360 | | ''[[:d:Q21043703|Vienna Parlor Opera]]'' | data-sort-value="2010" | 2010 | | [[Австрия]] | | https://web.archive.org/web/20241219154856/http://www.wiener-wohnzimmeroper.at/ |- | style='text-align:right'| 361 | [[Файл:Festspielhaus Erl 02.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q120719589|Festspielhaus Erl]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-10 | [[Эрль (Тироль)|Эрль]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Festspielhaus Erl|Festspielhaus Erl]] | |- | style='text-align:right'| 362 | [[Файл:Opera house Muscat.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1332652|Royal Opera House Muscat]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-10-12 | ''[[:d:Q3826|Muscat]]'' | [[Оман]] | [[:commons:Category:Royal Opera House Muscat|Royal Opera House Muscat]] | https://www.rohmuscat.org.om/en |- | style='text-align:right'| 363 | [[Файл:Museo de la Nación y Teatro Nacional.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5201581|Gran Teatro Nacional]]'' | data-sort-value="2011" | 2011 | [[Лима]] | [[Перу]] | [[:commons:Category:Grand National Theatre of Peru|Grand National Theatre of Peru]] | |- | style='text-align:right'| 364 | [[Файл:Kauffman Center for the Performing Arts.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6378664|Kauffman Center for the Performing Arts]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-09-16 | [[Канзас-Сити (Миссури)|Кәнзас-Сити (Миссури)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Kauffman Center for the Performing Arts|Kauffman Center for the Performing Arts]] | https://www.kauffmancenter.org/ |- | style='text-align:right'| 365 | [[Файл:Inside Astana's New Opera House (8282915665).jpg|center|128px]] | [[Астана Опера]] | data-sort-value="2013" | 2013-06-21 | [[Астана]] | [[Казакъстан]] | [[:commons:Category:Astana Opera|Astana Opera]] | https://astanaopera.kz/ |- | style='text-align:right'| 366 | | ''[[:d:Q2913336|Dubai Opera House]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-08 | [[Дөбәй]] | [[Берләшкән Гарәп Әмирлекләре]] | [[:commons:Category:Dubai Opera House|Dubai Opera House]] | https://www.dubaiopera.com/ |- | style='text-align:right'| 367 | | ''[[:d:Q17511186|Stavros Niarchos Foundation Cultural Center]]'' | data-sort-value="2016" | 2016 | ''[[:d:Q21622408|Kallithea Municipality]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Stavros Niarchos Foundation Cultural Center|Stavros Niarchos Foundation Cultural Center]] | http://www.snfcc.org/ |- | style='text-align:right'| 368 | [[Файл:Jacckuwait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28715708|Sheikh Jaber Al Ahmad Cultural Centre]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-02 | ''[[:d:Q35178|Kuwait City]]'' | [[Күвәйт]] | [[:commons:Category:Sheikh Jaber Al Ahmad Cultural Centre|Sheikh Jaber Al Ahmad Cultural Centre]] | https://www.jacc-kw.com/ |- | style='text-align:right'| 369 | | ''[[:d:Q98534696|Teatro Victor Raúl Lozaño Ibañez]]'' | data-sort-value="2017" | 2017 | [[Трухильо]] | [[Перу]] | | |- | style='text-align:right'| 370 | | ''[[:d:Q107631790|Greek National Opera House]]'' | data-sort-value="2017" | 2017 | ''[[:d:Q21622408|Kallithea Municipality]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Greek National Opera|Greek National Opera]] | https://www.nationalopera.gr/ |- | style='text-align:right'| 371 | [[Файл:Sirius concert center Vladimir Putin address.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q141537213|«Сириус» концерт үзәге]]'' | data-sort-value="2017" | 2017 | ''[[:d:Q97663654|Сириус]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Sirius Concert Center|Sirius Concert Center]] | https://concert.sirius.ru/<br/>https://concert.sirius.ru/en |- | style='text-align:right'| 372 | [[Файл:乌鲁木齐京剧院.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q125958979|Urumqi peking Opera House]]'' | data-sort-value="2019" | 2019 | [[Öremçe|Өремче]] | [[Кытай]] | | |- | style='text-align:right'| 373 | [[Файл:Nhà hát Sông Hương 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q99472085|Huong River Opera House]]'' | data-sort-value="2020" | 2020 | ''[[:d:Q10833628|Vĩnh Ninh]]'' | [[Вьетнам]] | [[:commons:Category:Huong River Opera House|Huong River Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 374 | [[Файл:Teatro Onigo, vertical elevation by Antonio Galli Bibiena, 1763.png|center|128px]] | ''[[:d:Q51160|Teatro Onigo]]'' | | [[Тревизо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Onigo|Teatro Onigo]] | |- | style='text-align:right'| 375 | [[Файл:Facciata Teatro Comunale.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q51161|Teatro Comunale Mario Del Monaco]]'' | | [[Тревизо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Comunale "Mario Del Monaco"|Teatro Comunale "Mario Del Monaco"]] | https://www.teatrostabileveneto.it |- | style='text-align:right'| 376 | [[Файл:Théatre royal, Place de l'Opéra, Liège, 2026.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q64649|Opéra Royal de Wallonie]]'' | | [[Льеж]] | [[Бельгия]] | [[:commons:Category:Opéra Royal de Wallonie|Opéra Royal de Wallonie]] | |- | style='text-align:right'| 377 | [[Файл:Dresden - Semperoper - 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q127097|Semperoper]]'' | | ''[[:d:Q8885|Altstadt]]''<br/>[[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Semperoper|Semperoper]] | |- | style='text-align:right'| 378 | [[Файл:City Hall Biddeford, ME 2005.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q127116|City Theater]]'' | | [[Биддефорд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Biddeford City Hall|Biddeford City Hall]] | |- | style='text-align:right'| 379 | [[Файл:Halle(Saale) Opernhaus asv2024-04 img2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q128235|Halle Opera House]]'' | | [[Һалле]]<br/>''[[:d:Q118367607|Stadtbezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Halle|Opernhaus Halle]] | |- | style='text-align:right'| 380 | [[Файл:Karl Wenzel Zajicek Kärtnertortheater 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q165636|Theater am Kärntnertor]]'' | | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Kärntnertortheater|Kärntnertortheater]] | |- | style='text-align:right'| 381 | [[Файл:Vista Teatro teresa carreño.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q173876|Teresa Carreño Cultural Complex]]'' | | ''[[:d:Q887222|Libertador Municipality]]'' | [[Венесуэла]] | [[:commons:Category:Teatro Teresa Carreño|Teatro Teresa Carreño]] | |- | style='text-align:right'| 382 | [[Файл:Metropolitan Opera House, Lincoln Center, January 30, 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q188031|Metropolitan Opera House]]'' | | ''[[:d:Q429687|Upper West Side]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Metropolitan Opera House|Metropolitan Opera House]] | https://www.metopera.org |- | style='text-align:right'| 383 | [[Файл:Teatro Real de Madrid 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q211250|Teatro Real]]'' | | ''[[:d:Q2136510|Palacio]]'' | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatro Real, Madrid|Teatro Real, Madrid]] | https://www.teatroreal.es |- | style='text-align:right'| 384 | [[Файл:Teatro San Cassiano reimagined.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q246429|Teatro San Cassiano]]'' | | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Cassiano|Teatro San Cassiano]] | |- | style='text-align:right'| 385 | [[Файл:Aalto-Theater-Abends-02-2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q300975|Aalto Theatre]]'' | | ''[[:d:Q54803595|Essen]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Aalto-Theater (Essen)|Aalto-Theater (Essen)]] | |- | style='text-align:right'| 386 | [[Файл:Berlin - Staatsoper Unter den Linden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q312576|Berlin State Opera]]'' | | ''[[:d:Q163966|Bezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatsoper Unter den Linden|Staatsoper Unter den Linden]] | https://www.staatsoper-berlin.de/ |- | style='text-align:right'| 387 | [[Файл:Das Staatstheater am Gärtnerplatz 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q318058|Staatstheater am Gärtnerplatz]]'' | | [[Мүнхен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater am Gärtnerplatz|Staatstheater am Gärtnerplatz]] | |- | style='text-align:right'| 388 | [[Файл:Aerial image of Bayreuth Festspielhaus (view from the southeast, 2024).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q329133|Bayreuth Festival Theatre]]'' | | [[Байройт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Festspielhaus Bayreuth|Festspielhaus Bayreuth]] | http://www.bayreuther-festspiele.de |- | style='text-align:right'| 389 | [[Файл:Berlin Komische Oper Fassade 1912.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q435831|Komische Oper]]'' | | [[Берлин]]<br/>''[[:d:Q163966|Bezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Alte Komische Oper Berlin|Alte Komische Oper Berlin]] | |- | style='text-align:right'| 390 | [[Файл:Alte Oper Frankfurt 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q436079|Alte Oper]]'' | | [[Франкфурт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Alte Oper (Frankfurt am Main)|Alte Oper (Frankfurt am Main)]] | http://www.alteoper.de |- | style='text-align:right'| 391 | [[Файл:Stuttgart Staatstheater 9.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q467147|Staatsoper Stuttgart]]'' | | [[Штутгарт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Stuttgart - Großes Haus|Staatstheater Stuttgart - Großes Haus]] | |- | style='text-align:right'| 392 | [[Файл:Haus für Mozart Faistauer-Foyer 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q493923|Haus für Mozart]]'' | | [[Зальцбург]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Haus für Mozart|Haus für Mozart]] | |- | style='text-align:right'| 393 | [[Файл:München Residenztheater.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q532191|Cuvilliés Theatre]]'' | | ''[[:d:Q971198|Altstadt-Lehel]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Cuvilliés-Theater|Cuvilliés-Theater]] | https://www.residenztheater.de/ |- | style='text-align:right'| 394 | [[Файл:Theaterhagen.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q546897|Theater Hagen]]'' | | [[Һаген]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Hagen|Theater Hagen]] | |- | style='text-align:right'| 395 | [[Файл:Théâtre de la Monnaie 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q551479|Royal Theatre of La Monnaie]]'' | | [[Брюссель]] | [[Бельгия]] | [[:commons:Category:Royal Theatre of La Monnaie|Royal Theatre of La Monnaie]] | https://www.lamonnaiedemunt.be/ |- | style='text-align:right'| 396 | [[Файл:Mk Frankfurt Gallusanlage.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q568931|Oper Frankfurt]]'' | | [[Франкфурт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Oper Frankfurt|Oper Frankfurt]] | https://www.oper-frankfurt.de |- | style='text-align:right'| 397 | [[Файл:St. George Opera House - St. George, Utah - February 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q574159|St. George Opera House]]'' | | [[Сент-Джордж (Юта)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:St. George Opera House|St. George Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 398 | [[Файл:18-09-19-Kassel-DJI 0096.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q579534|Staatstheater Kassel]]'' | | ''[[:d:Q1939961|Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Kassel|Staatstheater Kassel]] | |- | style='text-align:right'| 399 | | ''[[:d:Q597374|National Theatre of Venezuela]]'' | | ''[[:d:Q887222|Libertador Municipality]]'' | [[Венесуэла]] | [[:commons:Category:Teatro Nacional (Caracas)|Teatro Nacional (Caracas)]] | |- | style='text-align:right'| 400 | [[Файл:Opéra de Nice (façade nord).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q608423|Opéra de Nice]]'' | | [[Ницца]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Nice|Opéra de Nice]] | http://www.opera-nice.org |- | style='text-align:right'| 401 | [[Файл:Teatro municipale Giuseppe verdi salerno.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q612827|Teatro Verdi]]'' | | [[Салерно]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Giuseppe Verdi (Salerno)|Teatro Giuseppe Verdi (Salerno)]] | http://www.teatroverdisalerno.it |- | style='text-align:right'| 402 | [[Файл:Graz - Opernhaus (a).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q618239|Graz Opera]]'' | | [[Грац]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Graz|Opernhaus Graz]] | |- | style='text-align:right'| 403 | | ''[[:d:Q625270|Seongnam Arts Center]]'' | | [[Соңнам]] | [[Көньяк Корея]] | | http://www.snart.or.kr/ |- | style='text-align:right'| 404 | [[Файл:Berlin DeutscheOper asv2021-03 img1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q637834|Deutsche Oper Berlin]]'' | | ''[[:d:Q158095|Шарлоттенбург-Вилмерсдорф]]''<br/>[[Берлин]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Deutsche Oper Berlin|Deutsche Oper Berlin]] | |- | style='text-align:right'| 405 | [[Файл:Arena-XE3F2406a.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q641556|Verona Arena]]'' | | [[Верона]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Arena (Verona)|Arena (Verona)]] | https://www.arena.it/ |- | style='text-align:right'| 406 | [[Файл:Schwetzingen Schlosstheater Blick vom Parkett 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q656581|Schlosstheater Schwetzingen]]'' | | [[Шветцинген]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Schlosstheater Schwetzingen|Schlosstheater Schwetzingen]] | |- | style='text-align:right'| 407 | [[Файл:Karajanplatz Salzburg.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q669768|Großes Festspielhaus]]'' | | [[Зальцбург]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Großes Festspielhaus (Salzburg)|Großes Festspielhaus (Salzburg)]] | http://www.kulturvereinigung.com/en/upcoming-events/great-festival-hall/ |- | style='text-align:right'| 408 | [[Файл:Operngasse 20.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q673479|Theater auf der Wieden]]'' | | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Theater auf der Wieden|Theater auf der Wieden]] | |- | style='text-align:right'| 409 | [[Файл:ErkelFotoThalerTamas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q727749|Erkel Theatre]]'' | | ''[[:d:Q597182|Budapest District VIII]]'' | [[Маҗарстан]] | [[:commons:Category:Erkel Theatre|Erkel Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 410 | [[Файл:Opernhaus Kiel msu2017-9209.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q737243|Kiel Opera House]]'' | | [[Кил (шәһәр)|Кил]]<br/>''[[:d:Q2534491|Vorstadt]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus Kiel|Opernhaus Kiel]] | https://www.theater-kiel.de/ |- | style='text-align:right'| 411 | | ''[[:d:Q812235|Bayerische Kammeroper]]'' | | [[Файтсхёххайм]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 412 | [[Файл:Landestheater Innsbruck, 2029.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q863923|Grand building of the Tyrolean state theatre]]'' | | [[Иннсбрук]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Landestheater Innsbruck - Großes Haus|Landestheater Innsbruck - Großes Haus]] | |- | style='text-align:right'| 413 | | ''[[:d:Q864046|Teatro Sant 'Apollinare]]'' | | [[Венеция]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 414 | [[Файл:Oper Köln (4202-04).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q869662|Cologne Opera]]'' | | ''[[:d:Q3005|Altstadt-Nord]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Oper Köln|Oper Köln]] | |- | style='text-align:right'| 415 | [[Файл:Stadttheater Klagenfurt 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q872374|Stadttheater Klagenfurt]]'' | | [[Клагенфурт]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Klagenfurt|Stadttheater Klagenfurt]] | |- | style='text-align:right'| 416 | [[Файл:Braunschweig Luftaufnahme Staatstheater (2011).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q884234|Staatstheater Braunschweig]]'' | | [[Брауншвейг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Braunschweig|Staatstheater Braunschweig]] | |- | style='text-align:right'| 417 | [[Файл:L'opéra Comédie à Montpellier.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q968684|Opéra national de Montpellier]]'' | | [[Монпелье]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Montpellier|Opéra de Montpellier]] | |- | style='text-align:right'| 418 | [[Файл:Teatro San Samuele 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1057412|Teatro San Samuele]]'' | | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Samuele|Teatro San Samuele]] | |- | style='text-align:right'| 419 | [[Файл:Vue du fameux Théâtre de la Ville de Naples in Italie.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1094172|Teatro San Bartolomeo]]'' | | [[Наполи]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro San Bartolomeo|Teatro San Bartolomeo]] | |- | style='text-align:right'| 420 | [[Файл:Teatro Nacional Sao Joao in Porto (4).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1109226|São João National Theatre]]'' | | ''[[:d:Q15905280|Cedofeita, Santo Ildefonso, Sé, Miragaia, São Nicolau e Vitória]]'' | [[Португалия]] | [[:commons:Category:Teatro Nacional São João|Teatro Nacional São João]] | |- | style='text-align:right'| 421 | [[Файл:Théâtre Liceu Barcelone 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1130050|Gran Teatre del Liceu]]'' | | ''[[:d:Q1758503|El Raval]]'' | [[Испания]] | [[:commons:Category:Gran Teatre del Liceu|Gran Teatre del Liceu]] | |- | style='text-align:right'| 422 | | ''[[:d:Q1275609|Allee-Theater]]'' | | ''[[:d:Q1630|Altona]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Alleetheater (Hamburg)|Alleetheater (Hamburg)]] | http://alleetheater.de/ |- | style='text-align:right'| 423 | [[Файл:2011-11-09 Bonn Oper 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1290323|Oper Bonn]]'' | | ''[[:d:Q892684|Stadtbezirk Bonn]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Oper Bonn|Oper Bonn]] | |- | style='text-align:right'| 424 | [[Файл:Ingresso Teatro Verdi - Bussetto.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1331708|Teatro Giuseppe Verdi]]'' | | [[Буссето]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Giuseppe Verdi (Busseto)|Teatro Giuseppe Verdi (Busseto)]] | http://www.bussetolive.com/<br/>http://www.bussetolive.com/it/poi/teatro-giuseppe-verdi/ |- | style='text-align:right'| 425 | [[Файл:Linz-Innenstadt - Musiktheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1343421|Musiktheater Linz]]'' | | [[Линц]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Musiktheater Linz|Musiktheater Linz]] | https://www.landestheater-linz.at/haeuser/musiktheater |- | style='text-align:right'| 426 | [[Файл:Pfalztheater panorama.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1344445|Pfalztheater]]'' | | [[Кайзерслаутерн]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Pfalztheater Kaiserslautern|Pfalztheater Kaiserslautern]] | https://www.pfalztheater.de/ |- | style='text-align:right'| 427 | [[Файл:Stadttheater - Bremerhaven 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1355204|Stadttheater Bremerhaven]]'' | | ''[[:d:Q1752086|Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Bremerhaven|Stadttheater Bremerhaven]] | |- | style='text-align:right'| 428 | [[Файл:Stadttheater Hildesheim Eingang.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1371061|Theater für Niedersachsen]]'' | | [[Һилдесһайм]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Hildesheim|Stadttheater Hildesheim]] | |- | style='text-align:right'| 429 | [[Файл:Teatro Grande (Sala).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1407816|Teatro Grande]]'' | | [[Брешия]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro grande (Brescia)|Teatro grande (Brescia)]] | http://www.teatrogrande.it |- | style='text-align:right'| 430 | [[Файл:Catania BW 2012-10-06 11-11-06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1429352|Teatro Massimo Bellini]]'' | | [[Катания]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Massimo Vincenzo Bellini (Catania)|Teatro Massimo Vincenzo Bellini (Catania)]] | https://www.teatromassimobellini.it/ |- | style='text-align:right'| 431 | [[Файл:Greifswald Stadthalle 2011-11-24.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1443541|Theater und Stadthalle]]'' | | [[Грайфсвальд]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater und Stadthalle Greifswald|Theater und Stadthalle Greifswald]] | |- | style='text-align:right'| 432 | [[Файл:Landestheater Neustrelitz.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1457940|Landestheater Neustrelitz]]'' | | [[Нойштрелиц]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Landestheater Neustrelitz|Landestheater Neustrelitz]] | https://tog.de/ |- | style='text-align:right'| 433 | [[Файл:The Great Theatre of Havana (Gran Teatro de La Habana).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1461939|Gran Teatro de La Habana]]'' | | [[Һавана]] | [[Куба]] | [[:commons:Category:Gran Teatro de La Habana|Gran Teatro de La Habana]] | |- | style='text-align:right'| 434 | [[Файл:ModernEgypt, Khedivial Opera House, BAP 25178.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1572776|Egyptian Royal Opera House]]'' | | ''[[:d:Q30805|Каһирә провинциясе]]'' | [[Мисыр]] | [[:commons:Category:Khedivial Opera House|Khedivial Opera House]] | http://www.cairoopera.org/ |- | style='text-align:right'| 435 | [[Файл:Opéra de Monte-Carlo-Monaco.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1577048|Opéra de Monte-Carlo]]'' | | ''[[:d:Q45240|Monte Carlo]]'' | [[Монако]] | [[:commons:Category:Opéra de Monte-Carlo|Opéra de Monte-Carlo]] | http://www.opera.mc |- | style='text-align:right'| 436 | [[Файл:Bismarckplatz Theater Regensburg 20160928 (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1609618|Staatstheater Regensburg]]'' | | [[Регенсбург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Regensburg|Stadttheater Regensburg]] | https://www.theaterregensburg.de/start/index.html |- | style='text-align:right'| 437 | [[Файл:Stadttheater Duisburg 2008 (2851).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1618570|Theater Duisburg]]'' | | ''[[:d:Q317314|Duisburg-Mitte]]''<br/>[[Дуйсбург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Duisburg|Theater Duisburg]] | https://www.theater-duisburg.de/ |- | style='text-align:right'| 438 | [[Файл:Hoftheater-Dresden-19-Jh.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1644444|Morettisches Opernhaus]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Morettisches Opernhaus (Dresden)|Morettisches Opernhaus (Dresden)]] | |- | style='text-align:right'| 439 | [[Файл:Asmara, teatro d'opera, 03.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1652119|Asmara Cinema-Teatro]]'' | | ''[[:d:Q3642|Asmara]]'' | [[Эритрея]] | [[:commons:Category:Asmara Opera House|Asmara Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 440 | [[Файл:Salzburg Landestheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1691028|Salzburger Landestheater]]'' | | [[Зальцбург]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Salzburger Landestheater|Salzburger Landestheater]] | |- | style='text-align:right'| 441 | [[Файл:GuentherZ 0018 Wien Buergertheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1713589|Bürgertheater]]'' | | [[Вена шәһәре|Вена]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Wiener Bürgertheater|Wiener Bürgertheater]] | |- | style='text-align:right'| 442 | [[Файл:Erstes Opernhaus Sempers ca1850 1860.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1718281|Royal theatre Dresden]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Königliches Hoftheater Dresden|Königliches Hoftheater Dresden]] | |- | style='text-align:right'| 443 | [[Файл:Luzern asv2022-10 Luzerner Theater Gebäude.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1727231|Luzerner Theater]]'' | | [[Люцерн]] | [[Швейцария]] | [[:commons:Category:Theater Luzern|Theater Luzern]] | |- | style='text-align:right'| 444 | [[Файл:Stadttheater (Freiburg) jm51500.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1727716|Theater Freiburg]]'' | | [[Фрайбург-им-Брайсгау]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Freiburg|Stadttheater Freiburg]] | https://web.archive.org/web/20170911085008/http://www.theater.freiburg.de/ |- | style='text-align:right'| 445 | [[Файл:Bohumil Roubalík Divadlo prozatímné.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1763605|Provisional Theatre]]'' | | [[Прага]] | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Provisional Theatre in Prague|Provisional Theatre in Prague]] | |- | style='text-align:right'| 446 | [[Файл:Landesbuehne.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1802153|Landesbühnen Sachsen]]'' | | [[Радебойль]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Landesbühnen Sachsen (Radebeul)|Landesbühnen Sachsen (Radebeul)]] | |- | style='text-align:right'| 447 | [[Файл:LandestheaterCO.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1802662|Landestheater Coburg]]'' | | [[Кобург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Landestheater Coburg|Landestheater Coburg]] | |- | style='text-align:right'| 448 | [[Файл:Theater01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1802664|Landestheater Detmold]]'' | | [[Детмольд]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Landestheater Detmold|Landestheater Detmold]] | |- | style='text-align:right'| 449 | [[Файл:Cottbus 07-2017 img16 Staatstheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1804142|Cottbus State Theatre]]'' | | [[Котбус]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Cottbus|Staatstheater Cottbus]] | http://www.staatstheater-cottbus.de/ |- | style='text-align:right'| 450 | [[Файл:Vorplatz Volkstheater Rostock.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1805969|Volkstheater Rostock]]'' | | [[Росток]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Volkstheater Rostock|Volkstheater Rostock]] | https://www.volkstheater-rostock.de |- | style='text-align:right'| 451 | [[Файл:Bad Ischl Lehárovo divadlo 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1813027|Lehártheater]]'' | | [[Бад-Ишль]] | [[Австрия]] | [[:commons:Category:Lehartheater Bad Ischl|Lehartheater Bad Ischl]] | |- | style='text-align:right'| 452 | [[Файл:20110410 Gent (0141).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1881411|Royal Opera]]'' | | [[Гент]] | [[Бельгия]] | [[:commons:Category:Opera house of Ghent|Opera house of Ghent]] | https://operaballet.be/ |- | style='text-align:right'| 453 | [[Файл:Mainfrankentheater Würzburg.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1885618|Mainfranken Theater Würzburg]]'' | | [[Вүрцбург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Mainfrankentheater Würzburg|Mainfrankentheater Würzburg]] | http://www.theaterwuerzburg.de |- | style='text-align:right'| 454 | [[Файл:Leipzig Musikalische Komödie Dreilinden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1955068|Musikalische Komödie]]'' | | [[Лейпциг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Haus Dreilinden|Haus Dreilinden]] | |- | style='text-align:right'| 455 | [[Файл:Opera Națională Română din Timișoara (April 2023) 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1969430|Timișoara Palace of Culture]]'' | | ''[[:d:Q185586|Timiș County]]'' | [[Румыния]] | [[:commons:Category:National Theatre and Opera Timișoara|National Theatre and Opera Timișoara]] | https://www.ort.ro |- | style='text-align:right'| 456 | [[Файл:Neues Königliches Opernhaus Berlin Perspektive Ludwig Hoffmann 1914.png|center|128px]] | ''[[:d:Q1980334|New Royal Opera House in Berlin]]'' | | ''[[:d:Q163966|Bezirk Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 457 | [[Файл:Leipzig um 1900.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1980412|Neues Theater]]'' | | [[Лейпциг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Neues Theater (Leipzig)|Neues Theater (Leipzig)]] | |- | style='text-align:right'| 458 | [[Файл:Oldenburger Staatstheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2018731|Oldenburgisches Staatstheater]]'' | | [[Ольденбург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Oldenburg|Staatstheater Oldenburg]] | https://www.staatstheater.de |- | style='text-align:right'| 459 | | ''[[:d:Q2025885|Operalnia]]'' | | [[Варшава]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Operalnia|Operalnia]] | |- | style='text-align:right'| 460 | [[Файл:Opernhaus in Duesseldorf-Stadtmitte, von Suedwesten.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2026671|Opernhaus Düsseldorf]]'' | | [[Дүсселдорф]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Düsseldorf, Stadttheater und späteres Opernhaus|Düsseldorf, Stadttheater und späteres Opernhaus]] | |- | style='text-align:right'| 461 | | ''[[:d:Q2026673|Opera house at Hagenmarkt]]'' | | [[Брауншвейг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus (Braunschweig)|Opernhaus (Braunschweig)]] | |- | style='text-align:right'| 462 | [[Файл:Dresdens Festungswerke im Jahre 1811 Abb 09.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2026675|Opernhaus am Zwinger]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus am Zwinger|Opernhaus am Zwinger]] | |- | style='text-align:right'| 463 | [[Файл:HK SunBeamTheatre 2008.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2113185|Sunbeam Theatre]]'' | | ''[[:d:Q727054|Eastern District]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Sunbeam Theatre|Sunbeam Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 464 | [[Файл:Teatro Verdi.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2294135|Teatro Lirico Giuseppe Verdi]]'' | | [[Триест]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Giuseppe Verdi (Trieste)|Teatro Giuseppe Verdi (Trieste)]] | https://www.teatroverdi-trieste.com/it/ |- | style='text-align:right'| 465 | [[Файл:DD-Kulturkraftwerk-19.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2325108|Staatsoperette Dresden]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatsoperette Dresden|Staatsoperette Dresden]] | |- | style='text-align:right'| 466 | [[Файл:Darmstadt Georg-Büchner-Platz 05a Staatstheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2325343|Darmstadt State Theater]]'' | | [[Дармштадт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Darmstadt|Staatstheater Darmstadt]] | http://www.staatstheater-darmstadt.de |- | style='text-align:right'| 467 | [[Файл:Stadttheater Giessen 2011.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2328206|Theater Giessen]]'' | | [[Гисен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Gießen|Stadttheater Gießen]] | https://www.stadttheater-giessen.de/ |- | style='text-align:right'| 468 | [[Файл:Düsseldorf, Stadttheater und späteres Opernhaus an der Alleenstraße, Außenansicht, erbaut von Giese von 1873 bis 1875, farbiger.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2328212|Stadttheater Düsseldorf]]'' | | [[Дүсселдорф]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater an der Alleestraße, Düsseldorf|Stadttheater an der Alleestraße, Düsseldorf]] | |- | style='text-align:right'| 469 | [[Файл:TheaterPforzheim.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2328283|Theater Pforzheim]]'' | | [[Пфорцһайм]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Pforzheim|Stadttheater Pforzheim]] | |- | style='text-align:right'| 470 | [[Файл:Roudaki Hall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2389872|Vahdat Hall]]'' | | ''[[:d:Q5683429|District 11]]'' | [[Иран]] | [[:commons:Category:Vahdat Hall|Vahdat Hall]] | |- | style='text-align:right'| 471 | [[Файл:Teatro Vittorio Emanuele II, in precedenza Teatro Sant'Elisabetta.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2398822|Teatro Vittorio Emanuele II]]'' | | [[Мессина]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Vittorio Emanuele II|Teatro Vittorio Emanuele II]] | http://www.teatrovittorioemanuele.it/ |- | style='text-align:right'| 472 | [[Файл:Heidelberg - Altstadt 001.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2415680|Theater & Orchester Heidelberg]]'' | | [[Һайделберг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater und Orchester Heidelberg|Theater und Orchester Heidelberg]] | |- | style='text-align:right'| 473 | [[Файл:Erfurt Theater 2006b.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415749|Theater Erfurt]]'' | | [[Эрфурт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Erfurt|Theater Erfurt]] | http://www.theater-erfurt.de/ |- | style='text-align:right'| 474 | [[Файл:Gera Theater (2007).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2415771|Bühnen der Stadt Gera]]'' | | [[Гера (Алмания)|Гера]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Gera|Theater Gera]] | |- | style='text-align:right'| 475 | [[Файл:Lüneburg Theater 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415852|Theater Lüneburg]]'' | | [[Лүнебург]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Lüneburg|Theater Lüneburg]] | |- | style='text-align:right'| 476 | [[Файл:Osnabrueck Theater 13.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415927|Theater Osnabrück]]'' | | [[Оснабрүк]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Osnabrück|Theater Osnabrück]] | https://www.theater-osnabrueck.de/ |- | style='text-align:right'| 477 | [[Файл:Theater Trier Germany.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2415967|Theater Trier]]'' | | [[Трир]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Trier|Theater Trier]] | |- | style='text-align:right'| 478 | | ''[[:d:Q2416061|Theater an der Rott]]'' | | [[Эггенфельден]] | [[Алмания|Германия]] | | https://www.theater-an-der-rott.de/ |- | style='text-align:right'| 479 | [[Файл:Woodland Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2593174|Woodland Opera House]]'' | | [[Вудленд (Калифорния)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Woodland Opera House State Historic Park|Woodland Opera House State Historic Park]] | https://woodlandoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 480 | [[Файл:Auditório da Ópera de Arame.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2719464|Wire Opera House]]'' | | [[Куритиба]] | [[Бразилия]] | [[:commons:Category:Ópera de Arame|Ópera de Arame]] | https://operadearame.com/ |- | style='text-align:right'| 481 | [[Файл:Damascus Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2785247|Damascus Opera House]]'' | | [[Dimäşq|Димәшкъ]] | [[Сүрия]] | [[:commons:Category:Damascus Opera House|Damascus Opera House]] | https://web.archive.org/web/20261002152837/http://www.damascusopera.com/ |- | style='text-align:right'| 482 | [[Файл:Arolsen Klebeband 15 059.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2791427|Opernhaus am Taschenberg]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus am Taschenberg|Opernhaus am Taschenberg]] | |- | style='text-align:right'| 483 | [[Файл:Buxton Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2929020|Buxton Opera House]]'' | | ''[[:d:Q1458060|High Peak]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Buxton Opera House|Buxton Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 484 | | ''[[:d:Q2938036|Cardiff Bay Opera House]]'' | | [[Кардифф]] | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 485 | [[Файл:David H Koch Theater (48269670522).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3018029|David H. Koch Theater]]'' | | ''[[:d:Q429687|Upper West Side]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:David H. Koch Theater|David H. Koch Theater]] | |- | style='text-align:right'| 486 | [[Файл:Naum Tiyatrosu.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3072276|Naum Theatre]]'' | | [[Бейоглу|Биуглы]] | [[Төркия]] | [[:commons:Category:Naum Theatre|Naum Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 487 | [[Файл:Capitole Entrée du théatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3091701|Théâtre du Capitole]]'' | | [[Тулуза]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Théâtre du Capitole de Toulouse|Théâtre du Capitole de Toulouse]] | https://opera.toulouse.fr/ |- | style='text-align:right'| 488 | [[Файл:Théâtre (Tours).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3114607|Grand Théâtre de Tours]]'' | | [[Тур (шәһәр)|Тур]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Grand Théâtre de Tours|Grand Théâtre de Tours]] | http://www.operadetours.fr |- | style='text-align:right'| 489 | | ''[[:d:Q3266546|Salone Margherita]]'' | | [[Милан]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 490 | [[Файл:Spaccato del Teatro Regio Ducale.png|center|128px]] | ''[[:d:Q3277167|Teatro Regio Ducal]]'' | | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Regio Ducale|Teatro Regio Ducale]] | |- | style='text-align:right'| 491 | [[Файл:Antwerpen Opera.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3282616|Royal Flemish Opera]]'' | | [[Antwerpen|Антверпен]] | [[Бельгия]] | [[:commons:Category:Vlaamse Opera Antwerpen|Vlaamse Opera Antwerpen]] | |- | style='text-align:right'| 492 | [[Файл:Saint Étienne-L'Opéra VC-20120321.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354530|Opéra de Saint-Étienne]]'' | | [[Сент-Этьен]] | [[Франция]] | | http://www.opera.saint-etienne.fr/ |- | style='text-align:right'| 493 | [[Файл:Corum (9404140332).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354537|Opera Berlioz]]'' | | [[Монпелье]] | [[Франция]] | | |- | style='text-align:right'| 494 | [[Файл:Opéra-théâtre de Limoges (jour).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354551|Opéra de Limoges]]'' | | [[Лимож]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Limoges|Opéra de Limoges]] | http://www.operalimoges.fr |- | style='text-align:right'| 495 | [[Файл:Façade de l'opéra, Rennes, France.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354560|Rennes Opera house]]'' | | [[Ренн]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Rennes|Opéra de Rennes]] | https://opera-rennes.fr/<br/>https://opera-rennes.fr/en |- | style='text-align:right'| 496 | [[Файл:Entrée de l'opéra de Vichy depuis le parvis rénové 2025-06-21.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354566|Opéra de Vichy]]'' | | [[Виши]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Vichy|Opéra de Vichy]] | https://opera-vichy.com/ |- | style='text-align:right'| 497 | [[Файл:Opéra-Toulon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3354570|Toulon Opera]]'' | | [[Тулон]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Toulon|Opéra de Toulon]] | http://www.operadetoulon.fr |- | style='text-align:right'| 498 | [[Файл:Opéra-Théâtre de Clermont-Ferrand depuis la place de Jaude 2025-02-15.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3354572|Opera-Theatre of Clermont-Ferrand]]'' | | [[Клермон-Ферран]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra municipal de Clermont-Ferrand|Opéra municipal de Clermont-Ferrand]] | https://clermont-auvergne-opera.com/ |- | style='text-align:right'| 499 | [[Файл:Bergamo, Teatro Gaetano Donizetti (Donizetti Theatre) (31611905386).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3516755|Teatro Donizetti]]'' | | [[Бергамо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Gaetano Donizetti (Bergamo)|Teatro Gaetano Donizetti (Bergamo)]] | https://www.teatrodonizetti.it/ |- | style='text-align:right'| 500 | [[Файл:Théâtre Rossini.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3516769|Teatro Rossini]]'' | | [[Пезаро]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Rossini (Pesaro)|Teatro Rossini (Pesaro)]] | http://www.comune.pesaro.pu.it |- | style='text-align:right'| 501 | [[Файл:Teatro delle Muse-Ancona.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3516783|Teatro delle Muse]]'' | | [[Анкона]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro delle Muse|Teatro delle Muse]] | http://www.teatrodellemuse.org |- | style='text-align:right'| 502 | | ''[[:d:Q3527622|Théâtre de Caen]]'' | | [[Кан (шәһәр)|Кан]] | [[Франция]] | | https://web.archive.org/web/20260612142426/https://theatre.caen.fr/ |- | style='text-align:right'| 503 | [[Файл:Dijon - Theatre 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3527624|Opéra de Dijon]]'' | | [[Дижон]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Théâtre de Dijon|Théâtre de Dijon]] | http://www.opera-dijon.fr/ |- | style='text-align:right'| 504 | [[Файл:Το παλαιό Δημοτικό Θέατρο της Κέρκυρας.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3527866|Municipal Theatre of Corfu]]'' | | ''[[:d:Q205832|Corfu]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Municipal Theatre of Corfu|Municipal Theatre of Corfu]] | |- | style='text-align:right'| 505 | [[Файл:Teatro.Filarmonico.Verona.png|center|128px]] | ''[[:d:Q3527898|Teatro Filarmonico]]'' | | [[Верона]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Filarmonico (Verona)|Teatro Filarmonico (Verona)]] | http://www.accademiafilarmonica.org |- | style='text-align:right'| 506 | [[Файл:Teatro El Círculo panorama 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3827019|Teatro El Círculo]]'' | | [[Росарио]] | [[Аргентина]] | [[:commons:Category:Teatro El Círculo|Teatro El Círculo]] | |- | style='text-align:right'| 507 | [[Файл:Teatrino di corte di Monza.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981886|Teatrino di Corte]]'' | | [[Монца]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatrino di corte (Monza)|Teatrino di corte (Monza)]] | |- | style='text-align:right'| 508 | | ''[[:d:Q3981900|Teatro Alfieri]]'' | | [[Флоренция]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 509 | [[Файл:Teatrocressoni.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3981952|Teatro Cressoni]]'' | | [[Комо]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 510 | [[Файл:Teatro Lirico 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982039|Teatro Lirico]]'' | | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Lirico (Milan)|Teatro Lirico (Milan)]] | http://www.teatroliricomilano.it/ |- | style='text-align:right'| 511 | [[Файл:Teatro Malibran.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982047|Teatro Malibran]]'' | | [[Венеция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Malibran (Venice)|Teatro Malibran (Venice)]] | http://www.comune.venezia.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/EN/IDPagina/189 |- | style='text-align:right'| 512 | [[Файл:Facciata del Teatro Morlacchi, febbraio 2026.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982065|Teatro Morlacchi]]'' | | [[Перуҗа]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Morlacchi|Teatro Morlacchi]] | http://www.teatrostabile.umbria.it<br/>https://web.archive.org/web/20150414081829/http://www.teatrostabile.umbria.it/pagine/perugia-teatro-morlacchi |- | style='text-align:right'| 513 | [[Файл:Teatro Quirino.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3982110|Teatro Quirino]]'' | | [[Рим]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Quirino (Rome)|Teatro Quirino (Rome)]] | http://www.teatroquirino.it/ |- | style='text-align:right'| 514 | [[Файл:Teatro Sociale di Bergamo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982148|Teatro Sociale]]'' | | [[Бергамо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Sociale (Bergamo)|Teatro Sociale (Bergamo)]] | https://www.teatrodonizetti.it/it/il-teatro-sociale-bergamo/ |- | style='text-align:right'| 515 | [[Файл:Facciata restaurata del Teatro Sociale di Mantova.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3982158|Teatro Sociale]]'' | | [[Мантуя]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Sociale (Mantua)|Teatro Sociale (Mantua)]] | https://www.teatrosocialemantova.it/ |- | style='text-align:right'| 516 | [[Файл:Astrakhan Astrakhan musical theater P5091008 2200.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4071712|Әстерхан дәүләт упиры һәм балит тиятры]]'' | | [[Әстерхан]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Opera and Ballet Theatre of Astrakhan|Opera and Ballet Theatre of Astrakhan]] | http://astoperahouse.ru/ |- | style='text-align:right'| 517 | [[Файл:Moscow Kuznetsky Most Street 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4189961|Solodovnikov theatre]]'' | | ''[[:d:Q2710104|Тверской районы]]'' | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 518 | | ''[[:d:Q4200349|Imperial Theatres of Russian Empire]]'' | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]] | [[:commons:Category:Russian Imperial Theatre|Russian Imperial Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 519 | | ''[[:d:Q4453423|Karl Knipper Theatre]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 520 | [[Файл:Хабаровск. Театр музыкальной комедии.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4494347|Musical Theatre of Khabarovsk Krai]]'' | | [[Хабарау|Хабаровск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Musical Theatre of Khabarovsk Krai|Musical Theatre of Khabarovsk Krai]] | https://hkmt.ru/ |- | style='text-align:right'| 521 | [[Файл:Teatro Alberto Maranhão a noite.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4712108|Alberto Maranhão Theatre]]'' | | [[Натал]] | [[Бразилия]] | [[:commons:Category:Alberto Maranhão Theatre|Alberto Maranhão Theatre]] | https://web.archive.org/web/20081010154923/http://www.teatroalbertomaranhao.rn.gov.br/ |- | style='text-align:right'| 522 | [[Файл:Clinton Hall, New York, from Robert N. Dennis collection of stereoscopic views - cropped.png|center|128px]] | ''[[:d:Q4811071|Astor Opera House]]'' | | [[Манхэттэн]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Clinton Hall (former Astor Opera House)|Clinton Hall (former Astor Opera House)]] | |- | style='text-align:right'| 523 | [[Файл:Aula Simfonia Jakarta.png|center|128px]] | ''[[:d:Q4821677|Aula Simfonia Jakarta]]'' | | [[Cakarta|Джакарта]] | [[Индонезия]] | [[:commons:Category:Aula Simfonia Jakarta|Aula Simfonia Jakarta]] | https://www.aulasimfoniajakarta.com/ {{Deadlink|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 524 | [[Файл:Bardavon building poughkeepsie 2007 03 18.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4860094|Bardavon 1869 Opera House]]'' | | [[Поукипзи (Нью-Йорк)|Поукипзи]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Bardavon Theater (Poughkeepsie, New York)|Bardavon Theater (Poughkeepsie, New York)]] | http://www.bardavon.org |- | style='text-align:right'| 525 | [[Файл:Beardstown Grand Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4876694|Beardstown Grand Opera House]]'' | | [[Бирдстаун (Иллинойс)|Бирдстаун]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 526 | [[Файл:Bent's Hall, 1879.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4890303|Bent's Opera House]]'' | | ''[[:d:Q3470455|Medina]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 527 | [[Файл:07-04-2023 Pioche, NV-0019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4975946|Thompson's Opera House]]'' | | [[Линкольн (округ, Невада)|Лэндер (округ, Невада)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 528 | [[Файл:1982-06-22-Central City Col L 07-ps.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5060566|Central City Opera House]]'' | | [[Сентрал-Сити (Колорадо)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Central City Opera House|Central City Opera House]] | https://centralcityopera.org/ |- | style='text-align:right'| 529 | [[Файл:Opera House and IOOF Lodge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5150295|Colville Opera House and Odd Fellows Hall]]'' | | [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 530 | [[Файл:Cottrill Opera House Jul 06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5175861|Cottrill Opera House]]'' | | [[Томас (Көнбатыш Вирджиния)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Cottrill's Opera House|Cottrill's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 531 | | ''[[:d:Q5243902|DeGive's Opera House]]'' | | [[Атланта]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:DeGive's Opera House|DeGive's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 532 | [[Файл:Earlville Opera House May 09.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5326557|Earlville Opera House]]'' | | ''[[:d:Q3453106|Earlville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.earlvilleoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 533 | [[Файл:Opera Block (Ellendale, ND).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5365111|Ellendale Opera House]]'' | | [[Эллендейл (Төньяк Дакота)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 534 | [[Файл:Fife Opera House in Palestine.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5447378|Fife Opera House]]'' | | ''[[:d:Q2666867|Palestine]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 535 | [[Файл:Folketeaterbygningen, Oslo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5464537|Folketeateret]]'' | | ''[[:d:Q5245991|Oslo Municipality]]'' | [[Норвегия]] | [[:commons:Category:Folketeatret (Oslo)|Folketeatret (Oslo)]] | https://folketeateret.no |- | style='text-align:right'| 536 | [[Файл:P1090511.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5467326|Forbidden City Concert Hall]]'' | | [[Ханбалык|Пекин]] | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Forbidden City Concert Hall|Forbidden City Concert Hall]] | |- | style='text-align:right'| 537 | [[Файл:FT. PAYNE OPERA HOUSE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5471802|Fort Payne Opera House]]'' | | [[Форт-Пейн]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Fort Payne Opera House|Fort Payne Opera House]] | http://www.landmarksdekalbal.org/articles/OperaHouse.html |- | style='text-align:right'| 538 | | ''[[:d:Q5474729|Fountain Hill Opera House]]'' | | [[Бетлегем]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 539 | [[Файл:FrenchOperaHouseFrontPersac.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5501861|French Opera House]]'' | | [[Яңа Орлеан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:French Opera House, New Orleans|French Opera House, New Orleans]] | |- | style='text-align:right'| 540 | [[Файл:Fulton Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5508452|Fulton Opera House]]'' | | [[Ланкастер (Пенсильвания)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Fulton Opera House|Fulton Opera House]] | https://thefulton.org/ |- | style='text-align:right'| 541 | [[Файл:Galveston Grand Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5594218|Grand 1894 Opera House]]'' | | [[Галвестон]]<br/>[[Галвестон (округ, Техас)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Grand 1894 Opera House|Grand 1894 Opera House]] | http://www.thegrand.com |- | style='text-align:right'| 542 | [[Файл:Grand Opera House 01 Dubuque Iowa.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5594848|Grand Opera House]]'' | | [[Дюбюк (Айова)|Дюбюк]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Grand Opera House (Dubuque, Iowa)|Grand Opera House (Dubuque, Iowa)]] | http://www.thegrandoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 543 | [[Файл:StJamesGrandOperaHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5594852|Grand Opera House]]'' | | [[Сент-Джеймс (Миннесота)|Сент-Джеймс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 544 | [[Файл:03-OPERA HOUSE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5639462|Haiphong Opera House]]'' | | [[Һайфоң]] | [[Вьетнам]] | [[:commons:Category:Hai Phong Opera House|Hai Phong Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 545 | | ''[[:d:Q5647868|Manila Grand Opera House]]'' | | ''[[:d:Q3545567|Santa Cruz]]'' | [[Филиппин|Филипин]] | [[:commons:Category:Manila Grand Opera House|Manila Grand Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 546 | [[Файл:Bank block 1904.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5664553|Harrington Bank Block & Opera House]]'' | | [[Гаррингтон (Вашингтон)|Гаррингтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://www.harringtonoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 547 | | ''[[:d:Q5732321|Her Majesty's Theatre]]'' | | [[Монреаль]] | [[Канада]] | [[:commons:Category:Her Majesty's Theatre, Montreal|Her Majesty's Theatre, Montreal]] | |- | style='text-align:right'| 548 | [[Файл:Sarasota Opera House-March 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5820035|Sarasota Opera House]]'' | | [[Сарасота]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Sarasota Opera House|Sarasota Opera House]] | http://www.sarasotaopera.org/ |- | style='text-align:right'| 549 | [[Файл:Panorámica del Museo de Arte e Historia de Guanajuato.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5864290|Forum Cultural Guanajuato]]'' | | ''[[:d:Q61306|Гванхвато]]'' | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Forum Cultural Guanajuato|Forum Cultural Guanajuato]] | |- | style='text-align:right'| 550 | [[Файл:Howell Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5921773|Howell Opera House]]'' | | [[Говелл (Мичиган)|Говелл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 551 | [[Файл:IOOF Opera House from SE 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5972908|IOOF Opera House]]'' | | ''[[:d:Q1892691|Hampton]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:IOOF Opera House|IOOF Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 552 | | ''[[:d:Q6139746|Hidalgo Theatre]]'' | | [[Зинапекуаро муниципалитеты (Мичоакан)]] | [[Мексика]] | | |- | style='text-align:right'| 553 | [[Файл:Teatro Isauro Martinez 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139756|Teatro Isauro Martínez]]'' | | [[Торреон]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Isauro Martínez|Teatro Isauro Martínez]] | |- | style='text-align:right'| 554 | [[Файл:TEATRO "JOSE ROSAS MORENO" Estilo Neoclasico de Art Nouveau. Inaugurado 05 de mayo del 1907. LAGOS DE MORENO, JALISCO. MEXICO..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139761|Teatro José Rosas Moreno]]'' | | [[Лагос де Морено (Лагос де Морено, Халиско)]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro José Rosas Moreno|Teatro José Rosas Moreno]] | |- | style='text-align:right'| 555 | [[Файл:El teatro Macedonio Alcalá Oaxaca Mexico.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139791|Teatro Macedonio Alcalá]]'' | | [[Оахака]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Macedonio Alcalá Theater, Oaxaca|Macedonio Alcalá Theater, Oaxaca]] | |- | style='text-align:right'| 556 | [[Файл:1975 DSC 0064 Teatro Morelos Maravatío.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139809|Teatro Morelos de Maravatío]]'' | | [[Мараватио муниципалитеты (Мичоакан)]] | [[Мексика]] | | |- | style='text-align:right'| 557 | [[Файл:Quetzaltenango Municipal Theatre.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6139825|Quetzaltenango Municipal Theatre]]'' | | [[Кесальтенанго]] | [[Гватемала]] | [[:commons:Category:Teatro Municipal, Quetzaltenango|Teatro Municipal, Quetzaltenango]] | https://teatromunicipalquetzaltenango.org/ |- | style='text-align:right'| 558 | [[Файл:TeatroNazas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139836|Teatro Nazas]]'' | | [[Торреон]] | [[Мексика]] | | |- | style='text-align:right'| 559 | | ''[[:d:Q6139841|Teatro Obrero de Zamora]]'' | | [[Замора де Идальго]] | [[Мексика]] | | |- | style='text-align:right'| 560 | | ''[[:d:Q6139842|Teatro Ocampo de Morelia]]'' | | [[Морелия]] | [[Мексика]] | | |- | style='text-align:right'| 561 | [[Файл:Teatro Peón Contreras, Mérida, Yucatán (01).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6139851|Teatro Peón Contreras]]'' | | [[Мерида (Мексика)|Мерида (Миксикә)]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro Peón Contreras, Mérida|Teatro Peón Contreras, Mérida]] | |- | style='text-align:right'| 562 | [[Файл:Teatro Principal de Caracas, Venezuela.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139867|Teatro Principal]]'' | | [[Каракас]]<br/>''[[:d:Q887222|Libertador Municipality]]'' | [[Венесуэла]] | [[:commons:Category:Teatro Principal (Caracas)|Teatro Principal (Caracas)]] | |- | style='text-align:right'| 563 | [[Файл:Hall del Teatro Roma.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139889|Teatro Roma]]'' | | ''[[:d:Q753642|Avellaneda]]'' | [[Аргентина]] | | |- | style='text-align:right'| 564 | [[Файл:Teatro de la República, Querétaro - 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6139978|Teatro de la República]]'' | | [[Сантьяго-де-Керетаро]] | [[Мексика]] | [[:commons:Category:Teatro de la República, Santiago de Querétaro|Teatro de la República, Santiago de Querétaro]] | |- | style='text-align:right'| 565 | [[Файл:HK Lee Theatre in Museum.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6515265|Lee Theatre]]'' | | ''[[:d:Q986434|Wan Chai District]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Lee Theatre, Hong Kong|Lee Theatre, Hong Kong]] | |- | style='text-align:right'| 566 | [[Файл:Lisbon Opera House NRHP 79003727 Ransom County, ND.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6558639|Lisbon Opera House]]'' | | [[Лизбен (Төньяк Дакота)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Lisbon Opera House (Lisbon, North Dakota)|Lisbon Opera House (Lisbon, North Dakota)]] | |- | style='text-align:right'| 567 | [[Файл:A night at the Opera IV.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6743317|Teatre Principal de Maó]]'' | | [[Маон]] | [[Испания]] | [[:commons:Category:Teatre Principal de Maó|Teatre Principal de Maó]] | https://teatremao.com/ |- | style='text-align:right'| 568 | [[Файл:Marcus Center, Milwaukee.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6758076|Marcus Performing Arts Center]]'' | | [[Милуоки]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Marcus Center|Marcus Center]] | |- | style='text-align:right'| 569 | [[Файл:Central City, Nebraska State Theater from E 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6774387|State Theatre]]'' | | [[Сентрал-Сити (Небраска)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:State Theater (Central City, Nebraska)|State Theater (Central City, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 570 | [[Файл:The Masonic Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6783701|Masonic Opera House]]'' | | [[Вот-Чир (Айова)|Вот-Чир]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://web.archive.org/web/20260519185932/http://www.whatcheeroperahouse.com/ |- | style='text-align:right'| 571 | [[Файл:McHaffey Opera House (Eldon, Iowa).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6801539|McHaffey Opera House]]'' | | [[Элдон (Айова)|Элдон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 572 | [[Файл:Metropolitan opera 1905 crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6825160|Metropolitan Opera House]]'' | | [[Манхэттэн]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Metropolitan Opera House (39th Street)|Metropolitan Opera House (39th Street)]] | |- | style='text-align:right'| 573 | [[Файл:Opera house 1891.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6825162|Metropolitan Opera House]]'' | | [[Гранд-Форкс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 574 | [[Файл:Met Opera Iowa Falls.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6825164|Metropolitan Opera House]]'' | | [[Айова-Фоллс (Айова)|Айова-Фоллс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Metropolitan Opera House (Iowa Falls, Iowa)|Metropolitan Opera House (Iowa Falls, Iowa)]] | http://www.iowafallsmet.com/ |- | style='text-align:right'| 575 | | ''[[:d:Q6825166|Metropolitan Opera House]]'' | | [[Сент-Пол (Миннесота)|Сент-Пол]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 576 | [[Файл:Philly Met Broad St.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6825168|The Met Philadelphia]]'' | | ''[[:d:Q5430620|Fairmount]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Metropolitan Opera House (Philadelphia)|Metropolitan Opera House (Philadelphia)]] | https://themetphilly.com/ |- | style='text-align:right'| 577 | [[Файл:Millett-opera-house-austin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6859447|Millett Opera House]]'' | | [[Остин]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Millett Opera House|Millett Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 578 | | ''[[:d:Q7010759|New Orleans Opera]]'' | | [[Яңа Орлеан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://neworleansopera.org/ |- | style='text-align:right'| 579 | [[Файл:Newark Opera House Apr 10.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7016721|Newark Opera House]]'' | | [[Ньюарк (Делавер)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 580 | [[Файл:Newberry-opera-w.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7016914|Newberry Opera House]]'' | | [[Ньюберри (Көньяк Каролина)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Newberry Opera House|Newberry Opera House]] | http://www.newberryoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 581 | [[Файл:Kerkyra Dimarheio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7045658|Nobile Teatro di San Giacomo di Corfù]]'' | | ''[[:d:Q64865001|Үзәк Керкира һәм Диапонтии-Ниси муниципалитеты]]'' | [[Греция]] | [[:commons:Category:Old Corfu City Hall|Old Corfu City Hall]] | |- | style='text-align:right'| 582 | [[Файл:City Hall n Opera House P9020192.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7080984|Ohio Theatre]]'' | | ''[[:d:Q925581|Loudonville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:City Hall & Opera House|City Hall & Opera House]] | https://www.theohiotheatre.com/ |- | style='text-align:right'| 583 | [[Файл:ONAWA IOOF OPERA HOUSE, MONONA COUNTY, IOWA.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7091727|Onawa IOOF Opera House]]'' | | [[Онава (Айова)|Онава]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Onawa IOOF Opera House|Onawa IOOF Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 584 | [[Файл:Oper Dortmund.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7097864|Opernhaus Dortmund]]'' | | [[Дортмунд]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Dortmund (1966)|Theater Dortmund (1966)]] | https://www.theaterdo.de/ |- | style='text-align:right'| 585 | [[Файл:STL Kiel Opera House 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7157257|Stifel Theatre]]'' | | [[Сент-Луис]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Peabody Opera House|Peabody Opera House]] | https://www.stifeltheatre.com/ |- | style='text-align:right'| 586 | [[Файл:Monticello opera house01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7169050|Perkins Opera House]]'' | | [[Монтиселло (Флорида)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Perkins Opera House|Perkins Opera House]] | http://www.monticellofloridaoperahouse.com/home.cfm {{Deadlink|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 587 | [[Файл:Pocahontas Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7206266|Pocahontas County Opera House]]'' | | [[Марлинтон (Көнбатыш Виргиния)|Марлинтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.pocahontasoperahouse.org |- | style='text-align:right'| 588 | [[Файл:Ramsdell Theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7290160|Ramsdell Theatre]]'' | | [[Манисти (Мичиган)|Манисти]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Ramsdell Theatre|Ramsdell Theatre]] | https://web.archive.org/web/20260911054226/http://www.ramsdell-theater.org/ |- | style='text-align:right'| 589 | [[Файл:Cinema Treasures-Paramount Theatre-186408.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7294253|Paramount Theatre]]'' | | [[Александрия (Луизиана)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 590 | [[Файл:Ray Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7297918|Ray Opera House]]'' | | [[Рей (Төньяк Дакота)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 591 | | ''[[:d:Q7313985|Repertory of the Vienna Court Opera under Gustav Mahler]]'' | | | [[Австрия]] | | |- | style='text-align:right'| 592 | | ''[[:d:Q7383491|Rutland House]]'' | | | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 593 | [[Файл:Sesser Opera House 2013-04-23 20-50-35.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7456115|Sesser Opera House]]'' | | [[Сессер (Иллинойс)|Сессер]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://web.archive.org/web/20110907055135/http://www.sesser.org/opera_house/historical_opera_house.htm |- | style='text-align:right'| 594 | [[Файл:SILAS P.SMITH OPERA HOUSE; WEST UNION, DODDRIDGE COUNTY, WV.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7514205|Silas P. Smith Opera House]]'' | | [[Вест-Юнион (Көнбатыш Виргиния)|Вест-Юнион]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 595 | [[Файл:Smith Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7544868|Smith's Opera House]]'' | | [[Дженива (Нью-Йорк)|Дженива]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 596 | [[Файл:Smyrna Town Hall-Opera house.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7546743|Smyrna Town Hall-Opera House]]'' | | [[Смирна (Нью-Йорк)|Смирна]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 597 | [[Файл:Derby Superior Court.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7611452|Sterling Opera House]]'' | | [[Коннектикут]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 598 | [[Файл:Stuarts Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7626224|Stuart's Opera House]]'' | | [[Нельсонвилл (Огайо)|Нельсонвилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.stuartsoperahouse.org |- | style='text-align:right'| 599 | | ''[[:d:Q7691895|Teatro Argentino de La Plata]]'' | | [[Ла-Плата (шәһәр)]] | [[Аргентина]] | [[:commons:Category:Teatro Argentino de La Plata|Teatro Argentino de La Plata]] | |- | style='text-align:right'| 600 | | ''[[:d:Q7691972|Teatro alle Zattere]]'' | | [[Венеция]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 601 | [[Файл:Cordoba-teatrolibertador.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7691981|Teatro del Libertador General San Martín]]'' | | [[Кордоба (Аргентина)|Кордоба]] | [[Аргентина]] | [[:commons:Category:Teatro del Libertador, Córdoba (Argentina)|Teatro del Libertador, Córdoba (Argentina)]] | |- | style='text-align:right'| 602 | [[Файл:Wexford Theatre Royal 2002.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7777442|Theatre Royal, Wexford]]'' | | ''[[:d:Q209126|Wexford]]'' | [[Ирландия]] | [[:commons:Category:Theatre Royal, Wexford|Theatre Royal, Wexford]] | |- | style='text-align:right'| 603 | | ''[[:d:Q7777581|Theatro D. Pedro II]]'' | | [[Рио-де-Жанейро]] | [[Бразилия]] | | |- | style='text-align:right'| 604 | | ''[[:d:Q7777583|Theatro Lyrico Fluminense]]'' | | [[Рио-де-Жанейро]] | [[Бразилия]] | | |- | style='text-align:right'| 605 | [[Файл:Thomaston Opera House 323.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7795597|Thomaston Opera House]]'' | | [[Томастон (Коннектикут)|Томастон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.landmarkcommunitytheatre.org/ |- | style='text-align:right'| 606 | | ''[[:d:Q7799913|Théâtre d'Orléans]]'' | | [[Яңа Орлеан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Orleans Theater, New Orleans|Orleans Theater, New Orleans]] | |- | style='text-align:right'| 607 | [[Файл:TivoliTheatreChattanooga.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7810448|Tivoli Theatre]]'' | | [[Чаттануга]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Tivoli Theatre (Chattanooga, Tennessee)|Tivoli Theatre (Chattanooga, Tennessee)]] | |- | style='text-align:right'| 608 | [[Файл:Tulsa Performing Arts Center.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7852344|Tulsa Performing Arts Center]]'' | | [[Талса]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Tulsa Performing Arts Center|Tulsa Performing Arts Center]] | http://www.tulsapac.com |- | style='text-align:right'| 609 | [[Файл:Vale Hotel and Grand Opera House - Vale Oregon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7909492|Vale Hotel and Grand Opera House]]'' | | [[Вейл (Орегон)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Vale Hotel and Grand Opera House|Vale Hotel and Grand Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 610 | [[Файл:WashOpera2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7972086|Washington Opera House]]'' | | [[Мейсвилл (Кентукки)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Washington Opera House (Maysville, Kentucky)|Washington Opera House (Maysville, Kentucky)]] | |- | style='text-align:right'| 611 | [[Файл:Wright Opera House, Ouray, Colorado LCCN2015632376.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q8038151|Wright's Opera House]]'' | | [[Юрей (Колорадо)|Юрей]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 612 | [[Файл:Clarkson ZCBJ from SE 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8062849|Clarkson Opera House]]'' | | [[Кларксон (Небраска)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Z.C.B.J. Opera House (Clarkson, Nebraska)|Z.C.B.J. Opera House (Clarkson, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 613 | [[Файл:ZCBJ Opera House from W.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8062851|Z.C.B.J. Opera House]]'' | | ''[[:d:Q513570|Verdigre]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:ZCBJ Opera House (Verdigre, Nebraska)|ZCBJ Opera House (Verdigre, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 614 | [[Файл:Renovated Cincinnati Music Hall 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9289351|Cincinnati Music Hall]]'' | | [[Синсинәти]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Cincinnati Music Hall|Cincinnati Music Hall]] | http://www.cincinnatiarts.org/musichall |- | style='text-align:right'| 615 | | ''[[:d:Q9356103|Opera Lubelska]]'' | | [[Люблин|Лүблин]] | [[Польша]] | | https://operalubelska.pl/ |- | style='text-align:right'| 616 | | ''[[:d:Q10396513|Ópera do Tejo]]'' | | [[Лиссабон]] | [[Португалия]] | [[:commons:Category:Ópera do Tejo|Ópera do Tejo]] | |- | style='text-align:right'| 617 | | ''[[:d:Q10711965|Vadstena Academy]]'' | | ''[[:d:Q265682|Vadstena]]'' | [[Швеция]] | | |- | style='text-align:right'| 618 | | ''[[:d:Q11141724|河南豫剧院]]'' | | | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Henan Opera House|Henan Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 619 | | ''[[:d:Q11704264|Estonia Theatre]]'' | | ''[[:d:Q4450503|Tallinn]]'' | [[Эстония]] | [[:commons:Category:Estonia Theatre|Estonia Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 620 | [[Файл:20230904 171801 September 2023 in Białystok.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11798515|Podlachian Opera and Philharmonic Hall]]'' | | [[Бялысток|Белосток]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera i Filharmonia Podlaska|Opera i Filharmonia Podlaska]] | |- | style='text-align:right'| 621 | [[Файл:0907 Opera na Zamku Szczecin SZN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11798517|Opera na Zamku]]'' | | [[Щецин]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera in Szczecin|Opera in Szczecin]] | |- | style='text-align:right'| 622 | [[Файл:2025-05-03 Oradea detail 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11951083|Oradea State Theatre]]'' | | [[Oradä|Орадя]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Oradea State Theatre|Oradea State Theatre]] | http://teatrulreginamaria.ro/ |- | style='text-align:right'| 623 | | ''[[:d:Q12058971|Grand Opera House]]'' | | [[Онтарио]] | [[Канада]] | [[:commons:Category:Grand Opera House (Toronto)|Grand Opera House (Toronto)]] | |- | style='text-align:right'| 624 | [[Файл:אבישי טייכר 049.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12060655|Romanian National Opera, Iași]]'' | | [[Яшь (шәһәр)|Яшь]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Iași Romanian National Opera|Iași Romanian National Opera]] | |- | style='text-align:right'| 625 | [[Файл:Banská Bystrica - Národný dom - 18. 4. 2014.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q12772733|Národný dom]]'' | | [[Банска-Бистрица|Банска-Бистритса]] | [[Словакия]] | [[:commons:Category:Národný dom (Banská Bystrica)|Národný dom (Banská Bystrica)]] | |- | style='text-align:right'| 626 | [[Файл:Bratislava 2007-05-21 12.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13537578|New building of the Slovak National Theatre]]'' | | ''[[:d:Q1898406|Old Town of Bratislava]]'' | [[Словакия]] | [[:commons:Category:Slovak National Theatre (new building)|Slovak National Theatre (new building)]] | |- | style='text-align:right'| 627 | [[Файл:Phoenix Opera House Block.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14688020|Phoenix Opera House Block]]'' | | [[Рашвилл (Иллинойс)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 628 | [[Файл:Rushville Plains Theater from SE 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14704864|Plains Theatre]]'' | | [[Рашвилл (Небраска)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Plains Theater (Rushville, Nebraska)|Plains Theater (Rushville, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 629 | [[Файл:Bladen IOOF Hall and Opera House from NE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14704880|IOOF Hall and Opera House]]'' | | ''[[:d:Q1894634|Bladen]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:IOOF Hall and Opera House (Bladen, Nebraska)|IOOF Hall and Opera House (Bladen, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 630 | [[Файл:Opera House Charles Town WV1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14714276|New Opera House]]'' | | [[Чарлз-Таун (Көнбатыш Вирджиния)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 631 | [[Файл:Menominee Opera House 1 2020-09-06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14714542|Menominee Opera House]]'' | | [[Миномини (Мичиган)|Миномини]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | https://www.menomineeoperahouse.org/ |- | style='text-align:right'| 632 | [[Файл:Alexis Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15179182|Alexis Opera House]]'' | | ''[[:d:Q295529|Alexis]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 633 | [[Файл:Clems Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q15210896|Clem's Opera House]]'' | | ''[[:d:Q733427|Gresham]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Clem's Opera House|Clem's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 634 | [[Файл:Opera House Jersey.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15229519|Jersey Opera House]]'' | | ''[[:d:Q147738|Saint Helier]]'' | [[Җерси]] | [[:commons:Category:Jersey Opera House|Jersey Opera House]] | http://www.jerseyoperahouse.co.uk/ |- | style='text-align:right'| 635 | [[Файл:Piccola Scala.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16590119|Piccola Scala]]'' | | [[Милан]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Piccola Scala|Piccola Scala]] | |- | style='text-align:right'| 636 | [[Файл:La Spezia Politeama Duca di Genova.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16591210|Politeama Duca di Genova]]'' | | [[Ла-Специя]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Politeama Duca di Genova (La Spezia)|Politeama Duca di Genova (La Spezia)]] | |- | style='text-align:right'| 637 | [[Файл:Krasnodar 006.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q16666894|Krasnodar Music Theatre]]'' | | [[Краснодар]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Krasnodar Music Theatre|Krasnodar Music Theatre]] | http://www.to-premiera.com/collective/muzykalnyj-teatr/ |- | style='text-align:right'| 638 | [[Файл:Chester City Hall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16826485|Chester City Hall and Opera House]]'' | | [[Честер (Көньяк Каролина)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 639 | [[Файл:Harlan Hall in Marshall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16841220|Harlan Hall]]'' | | [[Маршалл (Иллинойс)|Маршалл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 640 | [[Файл:Fairmont Opera House, front.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16891212|Fairmont Opera House]]'' | | [[Фермонт (Миннесота)|Фермонт]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 641 | [[Файл:Hawkinsville City Hall-Auditorium.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q16892201|Hawkinsville Opera House]]'' | | [[Гокинсвилл (Джорджия)|Гокинсвилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Hawkinsville Opera House|Hawkinsville Opera House]] | http://hawkinsvilleoperahouse.com/ |- | style='text-align:right'| 642 | [[Файл:WoodsvilleNH OperaBlock.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16903692|Woodsville Opera House]]'' | | [[Вудсвилл (Нью-Гэмпшир)|Вудсвилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Woodsville Opera Building|Woodsville Opera Building]] | |- | style='text-align:right'| 643 | [[Файл:Wexford Opera House rises above the old skyline.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16986529|Wexford Opera House]]'' | | ''[[:d:Q209126|Wexford]]'' | [[Ирландия]] | | http://www.nationaloperahouse.ie/ |- | style='text-align:right'| 644 | [[Файл:Como 129.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17102048|Teatro Sociale]]'' | | [[Комо]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro sociale (Como)|Teatro sociale (Como)]] | http://teatrosocialecomo.it |- | style='text-align:right'| 645 | [[Файл:Wakefield Town Hall.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17104999|Wakefield Town Hall and Opera House]]'' | | [[Вейкфилд (Нью-Гэмпшир)|Вейкфилд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 646 | [[Файл:COLBERT(1871) p363 CROSBYS' OPERA HOUSE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17511973|Crosby's Opera House]]'' | | [[Чикаго]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Crosby's Opera House|Crosby's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 647 | [[Файл:Performing arts center October 1st 2022.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18152059|Perelman Performing Arts Center]]'' | | [[Манхэттэн]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Ronald O. Perelman Performing Arts Center|Ronald O. Perelman Performing Arts Center]] | https://pacnyc.org/ |- | style='text-align:right'| 648 | [[Файл:Opera House clock tower.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q18158559|Sumter Town Hall-Opera House]]'' | | [[Самтер (Көньяк Каролина)|Самтер]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.sumtersc.gov/sumter-opera-house {{Deadlink|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | style='text-align:right'| 649 | [[Файл:Piazza del nuovo teatro dell'opera, 016.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q18224215|Teatro del Maggio Musicale Fiorentino]]'' | | [[Флоренция]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro del Maggio Musicale Fiorentino (Florence)|Teatro del Maggio Musicale Fiorentino (Florence)]] | https://www.maggiofiorentino.com/ |- | style='text-align:right'| 650 | [[Файл:Lexington Opera House (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18346307|Lexington Opera House]]'' | | [[Лексиңтон]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.lexingtonoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 651 | [[Файл:Cosi fan tutte opera.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18385951|Stålboga Summer Opera]]'' | | [[Эскилстуна]] | [[Швеция]] | | http://www.stalbogabruk.se |- | style='text-align:right'| 652 | | ''[[:d:Q18548487|National Operetta and Musical Theatre "Ion Dacian"]]'' | | [[Бухарест|Бүкрәш]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Ion Dacian National Operetta and Musical Theater|Ion Dacian National Operetta and Musical Theater]] | https://www.opereta.ro |- | style='text-align:right'| 653 | | ''[[:d:Q18820039|Neue Trinkhalle]]'' | | [[Бад-Вильдбад]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Trinkhalle Bad Wildbad|Trinkhalle Bad Wildbad]] | https://www.trinkhalle-wildbad.org/ |- | style='text-align:right'| 654 | [[Файл:Opernhaus in Nordfjordeid.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19384583|Operahuset Nordfjord]]'' | | ''[[:d:Q500198|Eid]]''<br/>''[[:d:Q61015259|Stad Municipality]]'' | [[Норвегия]] | | http://www.operahuset.no/ |- | style='text-align:right'| 655 | | ''[[:d:Q19613865|İzmir Opera House]]'' | | [[Каршыяка]] | [[Төркия]] | | |- | style='text-align:right'| 656 | [[Файл:IslandFallsME OperaHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19880907|Island Falls Opera House]]'' | | [[Айленд-Фоллс (Мэн)|Айленд-Фоллс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 657 | [[Файл:Orillia Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20006869|Orillia Opera House]]'' | | ''[[:d:Q2373358|Orillia]]'' | [[Канада]] | [[:commons:Category:Orillia Opera House|Orillia Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 658 | | ''[[:d:Q20473040|State Theatre of Gaziantep]]'' | | | [[Төркия]] | | |- | style='text-align:right'| 659 | [[Файл:Opera House 2 - Elgin Oregon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20741690|Elgin Opera House]]'' | | [[Элгин (Орегон)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Elgin Opera House|Elgin Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 660 | | ''[[:d:Q21015954|Dayton Opera House]]'' | | [[Дейтон (Орегон)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 661 | [[Файл:Batcher Opera House Block.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22033103|Batcher Opera House Block]]'' | | [[Стейплс (Миннесота)|Стейплс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 662 | [[Файл:Teatro Nacional, Praga, República Checa, 2022-07-02, DD 212.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23042822|main building of the National Theatre in Prague]]'' | | ''[[:d:Q107739253|Nové Město (Praha 1)]]'' | [[Чехия]] | [[:commons:Category:Building of National Theatre in Prague|Building of National Theatre in Prague]] | |- | style='text-align:right'| 663 | | ''[[:d:Q23073944|Corning Opera House]]'' | | [[Корнинг (Айова)|Корнинг]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 664 | [[Файл:Cresco Opera House NRHP 81000245 Howard County, IA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23822789|Cresco Opera House]]'' | | [[Креско (Айова)|Креско]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.crescotheatreoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 665 | [[Файл:Odd Fellows Opera Block.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23822830|Odd Fellows Opera Block]]'' | | ''[[:d:Q930212|Ellisville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 666 | [[Файл:Image Former Opera House.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q23822831|Galva Opera House]]'' | | [[Галва (Иллинойс)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 667 | [[Файл:Guyer Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24062045|Guyer Opera House]]'' | | [[Льюисвилл (Индиана)|Льюисвилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 668 | [[Файл:Mitchell Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25006739|Mitchell Opera House]]'' | | [[Митчелл (Индиана)|Митчелл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 669 | [[Файл:LOOKING DOWN SOUTHWEST BROADWAY IN PORTLAND, DURING THE ENERGY CRISIS SHOWS LIMITED LIGHTING ON A MISTY EVENING - NARA - 555446.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25352639|Fox Theatre]]'' | | [[Портленд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 670 | [[Файл:Macedonian Opera and Ballet 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25553781|Building of the Macedonian Opera and Ballet]]'' | | ''[[:d:Q1463152|Centar Municipality]]'' | [[Төньяк Македония]] | [[:commons:Category:Macedonian Opera and Ballet|Macedonian Opera and Ballet]] | |- | style='text-align:right'| 671 | | ''[[:d:Q26821614|Oper am Brühl]]'' | | [[Лейпциг]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Oper am Brühl (Leipzig)|Oper am Brühl (Leipzig)]] | |- | style='text-align:right'| 672 | [[Файл:Grand Opera House, Pueblo, Colorado crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27183930|Pueblo Opera House]]'' | | [[Пуебло (АКШ)|Пуебло]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Pueblo Opera House|Pueblo Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 673 | | ''[[:d:Q27536662|Algiers Opera House Boualem Bessaïh]]'' | | [[Әлҗәзаир (шәһәр)]] | [[Алжир|Әлҗәзаир]] | [[:commons:Category:Opéra d'Alger|Opéra d'Alger]] | https://operaalger.dz/ |- | style='text-align:right'| 674 | [[Файл:Vurpillat's Opera House Winimac Indiana P1300091.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27957925|Vurpillat's Opera House]]'' | | [[Индиана]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Vurpillat's Opera House|Vurpillat's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 675 | [[Файл:MONTGOMERY OPERA HOUSE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28007796|Montgomery Opera House]]'' | | [[Миссури (штат)|Миссури]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 676 | [[Файл:Barre - City hall in the back.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28123712|Barre City Hall and Opera House]]'' | | [[Барр (шәһәр, Вермонт)|Барр]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Barre City Hall and Opera House|Barre City Hall and Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 677 | [[Файл:EnosurgOperaHouse.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28123756|Enosburg Opera House]]'' | | ''[[:d:Q3054523|Enosburg Falls]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | http://www.enosburgoperahouse.org |- | style='text-align:right'| 678 | [[Файл:SteyerOperaHouseBalcony.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28124723|Steyer Opera House]]'' | | [[Декора (Айова)|Декора]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 679 | [[Файл:WildWoods.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28124724|Ossian Opera House]]'' | | [[Оссиан (Айова)|Оссиан]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 680 | [[Файл:Elkader Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28124968|Elkader Opera House]]'' | | [[Айова]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 681 | [[Файл:ParkersOperHouse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28125845|Parker's Opera House]]'' | | [[Айова]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 682 | [[Файл:Finke Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28543854|Finke Opera House]]'' | | [[Калифорния (Миссури)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 683 | [[Файл:1746 Johann Friedrich Jungen Tuschzeichnung Opernhaus am Leinschloss in Hannover.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28656491|Schlossopernhaus]]'' | | [[Hannover|Һанновер]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Schlossopernhaus (Hannover)|Schlossopernhaus (Hannover)]] | |- | style='text-align:right'| 684 | [[Файл:Teatro Massimo Vincenzo Bellini (Acireale), 4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q29032866|Teatro Bellini (Acireale)]]'' | | [[Ачиреале]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Teatro Massimo Vincenzo Bellini (Acireale)|Teatro Massimo Vincenzo Bellini (Acireale)]] | |- | style='text-align:right'| 685 | | ''[[:d:Q30593660|Shanghai Opera Theater]]'' | | [[Şanxay|Шаңхай]] | [[Кытай]] | | |- | style='text-align:right'| 686 | [[Файл:Omsk State Musical Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30894094|Omsk State Musical Theater]]'' | | [[Омск]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Omsk State Musical Theater|Omsk State Musical Theater]] | |- | style='text-align:right'| 687 | [[Файл:Zhuhai Grand Theatre Exterior Southeast2021.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30941469|Zhuhai Opera House]]'' | | ''[[:d:Q59095|Zhuhai]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Zhuhai Grand Theatre|Zhuhai Grand Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 688 | [[Файл:Laendtorplatz 2-3-4-5 Landshut-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q33037568|Theater Landshut]]'' | | [[Ландсһут]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Landshut|Stadttheater Landshut]] | |- | style='text-align:right'| 689 | [[Файл:MUMUTH.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q36173430|MUMUTH]]'' | | [[Грац]] | [[Австрия]] | | |- | style='text-align:right'| 690 | [[Файл:Moghrabi Theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q36308834|Moghrabi Theatre]]'' | | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] | [[Исраил]] | [[:commons:Category:Moghrabi Theater|Moghrabi Theater]] | |- | style='text-align:right'| 691 | | ''[[:d:Q37913116|Mongolian State Academic Theater of Opera & Ballet]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 692 | | ''[[:d:Q41497541|AUM Opera House]]'' | | | [[Күвәйт]] | | |- | style='text-align:right'| 693 | [[Файл:Oscar Hammerstein's London Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42030373|Stoll Theatre]]'' | | ''[[:d:Q179351|City of Westminster]]'' | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 694 | | ''[[:d:Q42385510|Tabor Grand Opera House]]'' | | [[Денвер]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 695 | | ''[[:d:Q42531120|Opera and Ballet Theatre]]'' | | [[Чимкәнт]] | [[Казакъстан]] | | |- | style='text-align:right'| 696 | [[Файл:Litchfield Opera House 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42814447|Litchfield Opera House]]'' | | [[Литчфилд (Миннесота)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Litchfield Opera House|Litchfield Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 697 | [[Файл:Gorby Opera Theatre 1914.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43083045|Gorby Opera Theater]]'' | | [[Гленнс-Ферри (Айдахо)|Гленнс-Ферри]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 698 | | ''[[:d:Q43161771|Bell's Opera House]]'' | | [[Гиллсборо (Огайо)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Bell's Opera House|Bell's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 699 | [[Файл:Wessington Springs opera house from SW 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43286093|Wessington Springs Opera House]]'' | | [[Вессингтон-Спрингс (Көньяк Дакота)|Вессингтон-Спрингс]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Wessington Springs opera house|Wessington Springs opera house]] | |- | style='text-align:right'| 700 | [[Файл:California Theatre (Fox), San Jose, CA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43389652|California Theater]]'' | | [[Сан-Хосе (Калифорния)|Сан-Хосе]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:California Theatre (San Jose)|California Theatre (San Jose)]] | |- | style='text-align:right'| 701 | [[Файл:Artaria Nationaltheater Mannheim 1853.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45343393|Mannheim Court and National Theatre]]'' | | [[Маннһейм]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Altes Nationaltheater Mannheim|Altes Nationaltheater Mannheim]] | |- | style='text-align:right'| 702 | [[Файл:Köln - Rudolfplatz Opernhaus, Postkarte um 1910, RBA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45344703|Opera House]]'' | | [[Көлн]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus am Habsburgerring (Köln)|Opernhaus am Habsburgerring (Köln)]] | |- | style='text-align:right'| 703 | [[Файл:Wais 1955.2, 040.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45844168|Hoftheater Stuttgart]]'' | | [[Штутгарт]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hoftheater Stuttgart (-1902)|Hoftheater Stuttgart (-1902)]] | |- | style='text-align:right'| 704 | [[Файл:Karlsruhe Hoftheater von Heinrich Hübsch.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45992931|Baden Court Theatre]]'' | | [[Карлсруэ]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hoftheater Karlsruhe (Hübsch)|Hoftheater Karlsruhe (Hübsch)]] | |- | style='text-align:right'| 705 | [[Файл:Arolsen Klebeband 15 061.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q46088205|Opernhaus am Salvatorplatz]]'' | | ''[[:d:Q971198|Altstadt-Lehel]]''<br/>[[Мүнхен]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Opernhaus am Salvatorplatz|Opernhaus am Salvatorplatz]] | |- | style='text-align:right'| 706 | [[Файл:Krefeld theater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q46125412|Stadttheater Krefeld]]'' | | [[Крефелд]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Krefeld|Stadttheater Krefeld]] | |- | style='text-align:right'| 707 | | ''[[:d:Q46125628|Theater Mönchengladbach]]'' | | [[Мөнхенгладбах]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 708 | [[Файл:Dresden Staatsoperette 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q46127143|Staatsoperette Dresden - Haus Leuben]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatsoperette Dresden (1946–2026)|Staatsoperette Dresden (1946–2026)]] | |- | style='text-align:right'| 709 | [[Файл:Teatro interino choza realismo Dresde.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q46485138|Interimstheater Dresden]]'' | | [[Дрезден]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Interimstheater Dresden|Interimstheater Dresden]] | |- | style='text-align:right'| 710 | | ''[[:d:Q46700209|Théâtre Massenet]]'' | | [[Сент-Этьен]] | [[Франция]] | | |- | style='text-align:right'| 711 | [[Файл:Vermontville Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48632049|Vermontville Opera House]]'' | | ''[[:d:Q945841|Vermontville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 712 | [[Файл:Théâtre des Arts de Rouen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50298904|Theatre of Arts of Rouen]]'' | | [[Руан]] | [[Франция]] | | |- | style='text-align:right'| 713 | [[Файл:LLOYD(1876) INTERIOR VIEW OF WADE'S OPERA HOUSE pg162.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50733728|Grand Opera House]]'' | | [[Сан-Франциско]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Grand Opera House (San Francisco)|Grand Opera House (San Francisco)]] | |- | style='text-align:right'| 714 | | ''[[:d:Q51089614|Opéra confluence d'Avignon]]'' | | [[Авиньон|Авиньоң]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra confluence d'Avignon|Opéra confluence d'Avignon]] | |- | style='text-align:right'| 715 | [[Файл:Moroni Opera House Moroni Utah.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q54953298|Moroni Opera House]]'' | | [[Юта (штат)|Юта]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 716 | [[Файл:Fromberg Opera House, Fromberg, MT.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56283154|Fromberg Opera House]]'' | | [[Фромберг (Монтана)|Фромберг]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 717 | | ''[[:d:Q56435708|Theatre Royal, Gibraltar]]'' | | [[Гибралтар]] | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 718 | | ''[[:d:Q56476906|Teatro Verdi]]'' | | [[Бриндизи]] | [[Италия]] | | |- | style='text-align:right'| 719 | | ''[[:d:Q56557686|Stadttheater St. Gallen]]'' | | [[Санкт-Галлен]] | [[Швейцария]] | | https://web.archive.org/web/20260507181338/http://www.stadttheaterstgallen.ch/ |- | style='text-align:right'| 720 | [[Файл:Stafford bank and opera house 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56676094|Old Stafford Opera House]]'' | | [[Коламбус (Техас)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Old Stafford Opera House|Old Stafford Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 721 | | ''[[:d:Q58181522|Glyndebourne Opera House]]'' | | ''[[:d:Q1954930|Glynde]]'' | [[Бөекбритания]] | | |- | style='text-align:right'| 722 | [[Файл:Glyndebourne Opera House - geograph.org.uk - 70363.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q58181627|Glyndebourne Opera House]]'' | | ''[[:d:Q1954930|Glynde]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Glyndebourne Opera House|Glyndebourne Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 723 | | ''[[:d:Q60221664|Teatrul Liric]]'' | | | [[Румыния]] | | |- | style='text-align:right'| 724 | [[Файл:Kassel Hoftheater Postkarte um 1910.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60739070|Preußisches Staatstheater Kassel]]'' | | [[Кассел]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 725 | [[Файл:Hoftheater-cassel-1840-poppel.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60739195|Hoftheater Kassel]]'' | | [[Кассел]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 726 | [[Файл:Theater Hof Schuetzenstr. um 1985.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60742521|Städtebundtheater Hof]]'' | | [[Һоф (Бавария)|Һоф]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 727 | [[Файл:Hamburger Volksoper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60747679|Volksoper Hamburg]]'' | | [[Һамбург]] | [[Алмания|Германия]]<br/>''[[:d:Q1206012|Алман рейхы]]'' | [[:commons:Category:Hamburger Volksoper|Hamburger Volksoper]] | |- | style='text-align:right'| 728 | [[Файл:RU Syk3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60851777|State Opera of the Komi Republic]]'' | | [[Сыктывкар]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Syktyvkar Opera House|Syktyvkar Opera House]] | http://www.komiopera.ru/ |- | style='text-align:right'| 729 | [[Файл:Dortmund Historische Postkarte Stadttheater.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60906109|Stadttheater Dortmund]]'' | | [[Дортмунд]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Stadttheater Dortmund (1904)|Stadttheater Dortmund (1904)]] | |- | style='text-align:right'| 730 | | ''[[:d:Q61121428|Liepājas opera]]'' | | [[Лиепая]] | [[Латвия]] | | |- | style='text-align:right'| 731 | [[Файл:Marschlinger Hof 17 (Quedlinburg).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q61582202|Theater Quedlinburg]]'' | | [[Кведлинбург]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 732 | | ''[[:d:Q61965674|Stadttheater Mönchengladbach]]'' | | [[Мөнхенгладбах]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 733 | [[Файл:Opera and Ballet House in Constantza (AP4E4864 1PS) (29380902916).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q62930091|National Opera and Ballet Theatre Oleg Danovski]]'' | | [[Күстәнҗә]] | [[Румыния]] | | http://tnobconstanta.ro/ |- | style='text-align:right'| 734 | | ''[[:d:Q63099015|Altes Stadttheater Nürnberg]]'' | | [[Nürnberg]] | [[Алмания|Германия]] | | |- | style='text-align:right'| 735 | [[Файл:Love-Larson Opera House from SE 3.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q64835860|Love-Larson Opera House]]'' | | [[Фримонт (Небраска)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Love-Larson Opera House|Love-Larson Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 736 | [[Файл:Garcia Opera House, Socorro, NM.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65051068|Garcia Opera House]]'' | | [[Сокорро (Нью-Мексико)|Сокорро]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Garcia Opera House|Garcia Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 737 | [[Файл:Surprise, Nebraska opera house from W 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65065198|Surprise Opera House]]'' | | ''[[:d:Q586043|Surprise]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Surprise Opera House|Surprise Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 738 | [[Файл:Schneider Opera House from NW 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65067728|Schneider's Opera House]]'' | | ''[[:d:Q2803895|Snyder]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Schneider Opera House (Snyder, Nebraska)|Schneider Opera House (Snyder, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 739 | [[Файл:Allen's Opera House from SW 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q65680070|Allen's Opera House]]'' | | [[Козад (Небраска)|Козад]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Allen's Opera House|Allen's Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 740 | | ''[[:d:Q65736865|New Opera House (Auburn, Nebraska)]]'' | | [[Оберн (Небраска)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:New Opera House (Auburn, Nebraska)|New Opera House (Auburn, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 741 | | ''[[:d:Q66124060|Salle Favart II]]'' | | [[Париж]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Salle Favart II|Salle Favart II]] | |- | style='text-align:right'| 742 | | ''[[:d:Q66907759|Santa Fe Opera Theater]]'' | | [[Санта-Фе (Нью-Мексико)|Санта-Фе]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 743 | | ''[[:d:Q66908007|Santa Fe Opera Theater]]'' | | [[Санта-Фе (Нью-Мексико)|Санта-Фе]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 744 | [[Файл:Crosby Theatre-Santa Fe Opera.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q66908646|Crosby Theatre]]'' | | [[Санта-Фе (Нью-Мексико)|Санта-Фе]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 745 | [[Файл:Rich-Covent-Garden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67928095|Theatre Royal, Covent Garden]]'' | | ''[[:d:Q5123526|City and Liberty of Westminster]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Covent Garden Theatre (1732 building)|Covent Garden Theatre (1732 building)]] | |- | style='text-align:right'| 746 | [[Файл:Covent Garden Theatre 1827-28.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67928449|Theatre Royal, Covent Garden]]'' | | ''[[:d:Q5123526|City and Liberty of Westminster]]'' | [[Бөекбритания]] | [[:commons:Category:Theatre Royal, Covent Garden (1809 building)|Theatre Royal, Covent Garden (1809 building)]] | |- | style='text-align:right'| 747 | [[Файл:Karlsruher Hoftheater von Weinbrenner.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q72723015|Baden Court Theatre]]'' | | [[Карлсруэ]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hoftheater Karlsruhe (Weinbrenner)|Hoftheater Karlsruhe (Weinbrenner)]] | |- | style='text-align:right'| 748 | | ''[[:d:Q75500289|Culture Waitaki]]'' | | ''[[:d:Q1760804|Waitaki District]]'' | [[Яңа Зеландия]] | | https://www.culturewaitaki.org.nz/ |- | style='text-align:right'| 749 | | ''[[:d:Q78636600|Opera House]]'' | | [[Сиэтл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 750 | [[Файл:Hawke's Bay Opera House, Hastings.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q79309099|Toitoi]]'' | | ''[[:d:Q26772450|Hastings District]]''<br/>''[[:d:Q251825|Hawke's Bay Region]]'' | [[Яңа Зеландия]] | [[:commons:Category:Toitoi - Hawke's Bay Arts & Events Centre|Toitoi - Hawke's Bay Arts & Events Centre]] | https://www.toitoivenues.co.nz/ |- | style='text-align:right'| 751 | [[Файл:Opera House (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q79312460|Opera House]]'' | | ''[[:d:Q4846747|New Plymouth District]]'' | [[Яңа Зеландия]] | [[:commons:Category:TSB Showplace|TSB Showplace]] | |- | style='text-align:right'| 752 | [[Файл:Merrill Humane Fountain - 4a09029u.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q79780854|Detroit Opera House]]'' | | [[Детройт]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Detroit Opera House (1869-1963)|Detroit Opera House (1869-1963)]] | |- | style='text-align:right'| 753 | [[Файл:Hayesville Ohio Townhall-Old Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q81359405|Hayesville Opera House]]'' | | ''[[:d:Q2591284|Hayesville]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Townhall and Opera House (Hayesville)|Townhall and Opera House (Hayesville)]] | http://userpages.bright.net/~opera/hayesville/ |- | style='text-align:right'| 754 | [[Файл:Teatrul Național de Operă și Operetă „Nae Leonard”.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q82725819|Teatrul Național de Operă și Operetă Nae Leonard]]'' | | [[Галац]] | [[Румыния]] | | https://naeleonard.ro/ |- | style='text-align:right'| 755 | [[Файл:Permaisuri Zarith Sofiah Opera House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q83511920|Permaisuri Zarith Sofiah Opera House]]'' | | ''[[:d:Q231318|Johor Bahru]]'' | [[Малайзия]] | [[:commons:Category:Permaisuri Zarith Sofiah Opera House|Permaisuri Zarith Sofiah Opera House]] | https://web.archive.org/web/20260223203728/https://pzsoh.com.my/ |- | style='text-align:right'| 756 | | ''[[:d:Q85814462|Warren's Opera House]]'' | | [[Френд (Небраска)|Френд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Warren's Opera House (Friend, Nebraska)|Warren's Opera House (Friend, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 757 | [[Файл:Навеки с Россией.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q94577990|State Musical Theatre]]'' | | [[Налчык]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:State Musical Theatre (Nalchik)|State Musical Theatre (Nalchik)]] | http://музтеатркбр.рф/ |- | style='text-align:right'| 758 | [[Файл:La Comédie Italienne, drawing by Lallemand – Gallica 2013 (adjusted).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q94959595|Salle Favart I]]'' | | [[Париж]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Salle Favart I|Salle Favart I]] | |- | style='text-align:right'| 759 | | ''[[:d:Q96364165|Batumi State Musical Center]]'' | | [[Батум]] | [[Гөрҗистан]] | | http://muscenter.ge/ |- | style='text-align:right'| 760 | [[Файл:Musical and Drama Theater of Kamol Khudzhandi, Khujand.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q102427273|Kamol Khudzhandi Musical and Drama Theatre]]'' | | [[Хуҗанд|Хуҗант]] | [[Таҗикстан]] | | |- | style='text-align:right'| 761 | [[Файл:Glimmerglass Opera.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q105626913|Alice Bush Opera Theatre]]'' | | [[Спрингфилд (Нью-Йорк)|Спрингфилд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Alice Busch Opera Theater|Alice Busch Opera Theater]] | |- | style='text-align:right'| 762 | | ''[[:d:Q106570549|Port Said Cultural Entertainment Center]]'' | | ''[[:d:Q134509|Port Said]]'' | [[Мисыр]] | | |- | style='text-align:right'| 763 | [[Файл:Mannheim, Schloß, Hofoper geschaffen von Alessandro Galli da Bibiena (* 15. Oktober 1686 in Parma; † 5. Mai 1748 in Mannheim).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q106998156|Mannheim Court Opera House]]'' | | [[Маннһейм]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Hofoper Mannheim|Hofoper Mannheim]] | |- | style='text-align:right'| 764 | | ''[[:d:Q107300916|Opernhäuser auf Gozo]]'' | | | [[Мальта]] | | |- | style='text-align:right'| 765 | | ''[[:d:Q107320377|Stephenville Chamber of Commerce]]'' | | [[Техас (штат)|Техас]]<br/>[[Стивенвилл (Техас)|Стивенвилл]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 766 | | ''[[:d:Q107616460|Antalya State Opera and Ballet]]'' | | | [[Төркия]] | | |- | style='text-align:right'| 767 | [[Файл:Володимирська вул., 50 DSC 6767.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q109284436|Kyiv Opera House]]'' | | [[Киев]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Kyiv Opera House|Kyiv Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 768 | [[Файл:Sümer Operahouse, Trebizond.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q109389470|Trabzon Opera House]]'' | | [[Трабзон]] | [[Төркия]] | [[:commons:Category:Trabzon Opera House|Trabzon Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 769 | [[Файл:Магадан Драмтеатр.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q109413618|Magadan Music and Drama Theater]]'' | | [[Магадан]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Magadan Drama theater|Magadan Drama theater]] | |- | style='text-align:right'| 770 | [[Файл:Devine opera house 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q110000497|Devine Opera House]]'' | | [[Девин (Техас)|Девин]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 771 | [[Файл:Mannheim Nationaltheater Fassade 2005.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q113044305|National Theatre Mannheim]]'' | | [[Маннһейм]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Nationaltheater Mannheim (building)|Nationaltheater Mannheim (building)]] | |- | style='text-align:right'| 772 | [[Файл:National Opera Sofia 2009 20090406 003.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q113045826|National Opera and Ballet]]'' | | ''[[:d:Q4442915|Stolichna Municipality]]'' | [[Болгария]] | [[:commons:Category:National Opera and Ballet, Sofia|National Opera and Ballet, Sofia]] | |- | style='text-align:right'| 773 | [[Файл:Schwerin Mecklenburgisches Staatstheater 2013-08-12 22 nc.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q113485697|Mecklenburg State Theatre]]'' | | [[Шверин]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Großes Haus (Mecklenburgisches Staatstheater Schwerin)|Großes Haus (Mecklenburgisches Staatstheater Schwerin)]] | |- | style='text-align:right'| 774 | [[Файл:Опера - ТДОБ (Бургас) - panoramio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q114700323|State Opera Burgas]]'' | | ''[[:d:Q6509|Бургас]]'' | [[Болгария]] | [[:commons:Category:Burgas opera|Burgas opera]] | |- | style='text-align:right'| 775 | [[Файл:Casa da Ópera - Cabo Espichel (6nov2021) (51696439699).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q115650376|Casa de Ópera do Cabo Espichel]]'' | | [[Каштелу (Сезимбра)|Каштелу]] | [[Португалия]] | [[:commons:Category:Casa de Ópera do Cabo Espichel|Casa de Ópera do Cabo Espichel]] | |- | style='text-align:right'| 776 | [[Файл:Staatstheater Mainz 2010 timm1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q116769320|Staatstheater Mainz]]'' | | ''[[:d:Q880555|Altstadt]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Staatstheater Mainz|Staatstheater Mainz]] | |- | style='text-align:right'| 777 | | ''[[:d:Q116925257|Iraqi Opera House]]'' | | [[Багдад]] | [[Гыйрак]] | | |- | style='text-align:right'| 778 | [[Файл:Stanislavskymusictheatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118430651|Stanislavski and Nemirovich-Danchenko Moscow Academic Music Theatre]]'' | | ''[[:d:Q2710104|Тверской районы]]'' | [[Россия]] | [[:commons:Category:Stanislavski and Nemirovich-Danchenko Music Theatre|Stanislavski and Nemirovich-Danchenko Music Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 779 | [[Файл:Aachen BW 2016-07-09 17-24-02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118434104|Theater Aachen]]'' | | ''[[:d:Q300703|Aachen-Mitte]]'' | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Theater Aachen|Theater Aachen]] | https://www.theateraachen.de/ |- | style='text-align:right'| 780 | [[Файл:СПб. Искусств пл., 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q118434295|Михайловский театры]]'' | | [[Санкт-Петербург]] | [[Россия]] | [[:commons:Category:Mikhaylovsky Theatre building|Mikhaylovsky Theatre building]] | |- | style='text-align:right'| 781 | [[Файл:Serbian National Theatre Sept 2005.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118463773|Serbian National Theatre]]'' | | | [[Сербия]] | | |- | style='text-align:right'| 782 | [[Файл:Украина, Одесса - Оперный театр 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118464222|Әдис милли академия опера һәм балет театры]]'' | | [[Одесса]] | [[Украина]] | [[:commons:Category:Building of the Odesa Opera Theatre|Building of the Odesa Opera Theatre]] | |- | style='text-align:right'| 783 | | ''[[:d:Q118464252|Odesa Opera House]]'' | | | [[Украина]] | | |- | style='text-align:right'| 784 | [[Файл:Lille opera face.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q118490963|Opéra de Lille]]'' | | [[Лилль]] | [[Франция]] | [[:commons:Category:Opéra de Lille|Opéra de Lille]] | |- | style='text-align:right'| 785 | | ''[[:d:Q118491117|Opéra de Lille]]'' | | [[Лилль]] | [[Франция]] | | |- | style='text-align:right'| 786 | | ''[[:d:Q118492829|Romanian National Opera]]'' | | [[Бухарест|Бүкрәш]] | [[Румыния]] | [[:commons:Category:Bucharest Opera House|Bucharest Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 787 | [[Файл:Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатар опэры і балету г. Менск 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118495289|Беларус Җөмһүрияте опера һәм балет театры]]'' | | [[Минск]] | [[Беларусия|Беларусь]] | [[:commons:Category:Opera and Ballet Theatre, Minsk|Opera and Ballet Theatre, Minsk]] | |- | style='text-align:right'| 788 | [[Файл:Badisches Staatstheater Karlsruhe IMGP2104.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q118582428|Badisches Staatstheater Karlsruhe]]'' | | [[Карлсруэ]] | [[Алмания|Германия]] | [[:commons:Category:Badisches Staatstheater Karlsruhe|Badisches Staatstheater Karlsruhe]] | |- | style='text-align:right'| 789 | | ''[[:d:Q118582833|National Theatre of Opera and Ballet of Albania]]'' | | [[Тирана]] | [[Албания]] | [[:commons:Category:Palace of Culture (Opera), Tirana|Palace of Culture (Opera), Tirana]] | |- | style='text-align:right'| 790 | [[Файл:Grand Theatre Warsaw Aerial Toni Klemm 2025 2500px.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118582866|Grand Theatre]]'' | | ''[[:d:Q7095|Śródmieście]]''<br/>[[Варшава]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Grand Theatre in Warsaw|Grand Theatre in Warsaw]] | |- | style='text-align:right'| 791 | [[Файл:Teatr Wielki, Poznan, Polonia, 2014-09-18, DD 53.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118582889|Grand Theatre, Poznań]]'' | | [[Познань]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Teatr Wielki w Poznaniu|Teatr Wielki w Poznaniu]] | |- | style='text-align:right'| 792 | [[Файл:Krakow Opera house, 2008 by arch. Romuald Loegler, 48 Lubicz street, Kraków, Poland.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q118799002|Opera Krakowska]]'' | | [[Краков]] | [[Польша]] | [[:commons:Category:Opera Krakowska|Opera Krakowska]] | |- | style='text-align:right'| 793 | | ''[[:d:Q122959486|Opera Comică pentru Copii]]'' | | [[Бухарест|Бүкрәш]] | [[Румыния]] | | https://web.archive.org/web/20240605105441/https://www.operacomica.ro/ |- | style='text-align:right'| 794 | | ''[[:d:Q123908485|Royal Diriyah Opera House]]'' | | ''[[:d:Q277505|Diriyah]]'' | [[Согуд Гарәбстаны]] | | |- | style='text-align:right'| 795 | [[Файл:Canadian Opera Company Theatre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q127296058|Canadian Opera Company Theatre]]'' | | [[Торонто]] | [[Канада]] | | |- | style='text-align:right'| 796 | | ''[[:d:Q131282271|BAM Howard Gilman Opera House]]'' | | [[Бруклин]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 797 | [[Файл:Waterville Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q134840548|Waterville Opera House]]'' | | [[Вотервилл (Канзас)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | | |- | style='text-align:right'| 798 | [[Файл:Shangyin Opera House (20191021081912).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q136206167|Shangyin Opera House]]'' | | ''[[:d:Q10939541|Tianpinglu Subdistrict]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Shangyin Opera House|Shangyin Opera House]] | https://www.syoperahouse.com |- | style='text-align:right'| 799 | | ''[[:d:Q136522353|Jeddah Opera House]]'' | | [[Җиддә]] | [[Согуд Гарәбстаны]] | | |- | style='text-align:right'| 800 | [[Файл:Table Rock, NE opera house 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q136825637|Table Rock Opera House]]'' | | ''[[:d:Q3287944|Table Rock]]'' | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Table Rock Opera House (Nebraska)|Table Rock Opera House (Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 801 | [[Файл:Red Cloud Opera House 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q136842295|Opera House]]'' | | [[Ред-Клауд (Небраска)|Ред-Клауд]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Opera House (Red Cloud, Nebraska)|Opera House (Red Cloud, Nebraska)]] | |- | style='text-align:right'| 802 | | ''[[:d:Q137580264|Aurora Opera House in Gozo]]'' | | [[Виктория (Мальта)]] | [[Мальта]] | [[:commons:Category:Teatru tal-Opra Aurora|Teatru tal-Opra Aurora]] | https://teatruaurora.com/ |- | style='text-align:right'| 803 | | ''[[:d:Q138093692|Opernhaus Düsseldorf (1695)]]'' | | [[Дүсселдорф]] | ''[[:d:Q836937|Duchy of Jülich]]'' | | |- | style='text-align:right'| 804 | [[Файл:Woodward Opera House.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q138399326|Woodward Opera House]]'' | | [[Маунт-Вернон (Огайо)]] | [[Америка Кушма Штатлары]] | [[:commons:Category:Woodward Opera House|Woodward Opera House]] | |- | style='text-align:right'| 805 | | ''[[:d:Q138647722|Demenhur Opera Binası]]'' | | ''[[:d:Q328153|Дәмәнһур]]'' | [[Мисыр]] | | |- | style='text-align:right'| 806 | [[Файл:Huaiyin, Jinan, Shandong, China - panoramio (32).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q139043167|Shandong Grand Theater]]'' | | ''[[:d:Q170247|Jinan]]'' | [[Кытай]] | [[:commons:Category:Jinan Grand Theater|Jinan Grand Theater]] | |- | style='text-align:right'| 807 | [[Файл:Masonic Temple and Grand Opera House, London, Ontario, from Picturesque Canada (1882).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q140451837|Grand Opera House (London, Ontario)]]'' | | [[Лондон (Канада)]] | [[Канада]] | [[:commons:Category:Grand Opera House (London, Ontario)|Grand Opera House (London, Ontario)]] | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Тышкы сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == * [[Амфитеатрлар исемлеге]] * [[Концерт заллары исемлеге]] [[Төркем:Исемлекләр:Мәдәният]] [[Төркем:Опера театрлары]] bzbuy8gwbj1i8e6160lnmvbpymcvr44 4 1493294 6062535 6044155 2026-10-10T14:05:43Z Il Nur 6874 /* Җәдвәл */ 6062535 wikitext text/x-wiki <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}</div> {{УК}} «'''[[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы|Татар дөньясы]] III'''» вики-марафоны — [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнарны татарча тасвирлаучы белешмә-энциклопедик материалларны булдыру һәм яңартып-баетуны популярлаштыру чарасы. <p>2026 елның 1-31 октябрь көннәрендә үтә. 10 000 сумлык призлар фонды 4 яки күбрәк [[#Тәртип|квалификацион мәкалә]] керткән [[#Финалистлар|финалистлар]] арасында [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә бүленеп Ozon.ru бүләк сертификатлары килеш таратыла. <p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>w.wiki/V$au</nowiki></small> {{Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III/Таблица}} == Тәртип == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәркем катнаша ала. * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: *# Мәкалә 2026 елның 1-31 октябрь арасында татар телендә язылырга тиеш. *# Мәкаләләр [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнар белән бәйле булырга тиеш. Башка вики-бәйгеләргә кертелгән мәкаләләр дә тасвирланган феноменнар татарларга һәм дөньяларына тәэсире аңлашылган чакта кабул ителә. Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала. *# Яңа булдырылган яки баетылган мәкалә 150 сүздән һәм 3000 байттан артык булырга тиеш. *# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. *# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. *# Мәкаләне бәйгегә кертү өчен бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз исеме}}</pre> * Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата. * Жюри темага туры килмәүче мәкаләләрне бәйгедән чыгара, исәпләнгән сыйфат баллары нигезендә бүләкләрне тарата. Казыйлар карары шикәят ителә алмый. * Сертификат һәм дипломнар квалификацион мәкаләләр саны өчен, акчалы бүләк сертификатлары мәкаләләрегез тупланган сыйфат баллары нигезендә бирелә. * 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә, алдынгылар бәйгенең [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] дә кертелә. * Бүләк сертификатлары 300 сум яки күбрәк өлешкә хокукы булганнарга тапшырыла. == Оештыручылар == <gallery mode=packed widths="80px" heights="100px"> Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]] Файл:Белем җәүһәрләре.png|[[Белем җәүһәрләре]] File:Spbmf logo.jpg|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]] File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]] File:Yasalma logo.jpg|{{Тәрҗемә ителмәгән 5|YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе|d|Q139256075}} File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]] </gallery> * Бүләкләү өчен жюри җаваплы. ** Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан) ** Жюри рәисе ярдәмчесе — {{u|Blackisnewyellow}} (Казан) * Рухландыручылар — [[Белем.ру]]'ның [[Раил Гатауллин (1977)|Раил Гатауллин]] һәм [[Питер.Татар]]'ның [[Равил Закиров]] * Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]] == Ярдәм материаллары == {{main|Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр}} {{seealso|Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы#Гамәлдәге тематик материаллар}} == Бәяләү == * Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә. * Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә; * Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт мәкаләләргә жюри 2 балл бирә; * 5000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә; * Башка Викилардан тәрҗемә юлы белән булдырыл'''ма'''ган яңа мәкалә өчен (чыганакларга таянып ясалган) баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. * Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. == Призлар == Призлар фонды 10 000 сум <small>(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)</small> == Җәдвәл == Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен шушы таблицага теркәп тора аласыз</u>: {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|Il Nur}} |[[Чирәгол]] {{*}}[[Аюлы (авыл, Ырынбур өлкәсе)]] {{*}} [[Тауасты татар бистәсе ]] {{*}} [[Мангыт (Калмыкия)]] {{*}}[[]] |4 | | |- |{{u|Әмир}} |[[Искәндәр Нуриҗанов]] {{*}}[[Адель Шәйхетдинова ]] {{*}}[[Рөстәм Хәкимов ]] {{*}}[[]] {{*}}[[]] {{*}} |3 | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |} == Нәтиҗә == <!--<gallery mode=packed widths="60px" heights="100px"> Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN) Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN) </gallery>--> == Шулай ук карагыз == <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|:Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III мәкаләләре|Марафон мәкаләләре төркеме|class=mw-ui-progressive}} </div> * Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре Теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә] [[Төркем:Википедия:Татар дөньясы III]] 9dyiphgnytknzbzh10qud1bpm4mn4yb 6062549 6062535 2026-10-10T15:21:33Z Il Nur 6874 /* Ярдәм материаллары */ 6062549 wikitext text/x-wiki <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}</div> {{УК}} «'''[[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы|Татар дөньясы]] III'''» вики-марафоны — [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнарны татарча тасвирлаучы белешмә-энциклопедик материалларны булдыру һәм яңартып-баетуны популярлаштыру чарасы. <p>2026 елның 1-31 октябрь көннәрендә үтә. 10 000 сумлык призлар фонды 4 яки күбрәк [[#Тәртип|квалификацион мәкалә]] керткән [[#Финалистлар|финалистлар]] арасында [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә бүленеп Ozon.ru бүләк сертификатлары килеш таратыла. <p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>w.wiki/V$au</nowiki></small> {{Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III/Таблица}} == Тәртип == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәркем катнаша ала. * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: *# Мәкалә 2026 елның 1-31 октябрь арасында татар телендә язылырга тиеш. *# Мәкаләләр [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнар белән бәйле булырга тиеш. Башка вики-бәйгеләргә кертелгән мәкаләләр дә тасвирланган феноменнар татарларга һәм дөньяларына тәэсире аңлашылган чакта кабул ителә. Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала. *# Яңа булдырылган яки баетылган мәкалә 150 сүздән һәм 3000 байттан артык булырга тиеш. *# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. *# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. *# Мәкаләне бәйгегә кертү өчен бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз исеме}}</pre> * Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата. * Жюри темага туры килмәүче мәкаләләрне бәйгедән чыгара, исәпләнгән сыйфат баллары нигезендә бүләкләрне тарата. Казыйлар карары шикәят ителә алмый. * Сертификат һәм дипломнар квалификацион мәкаләләр саны өчен, акчалы бүләк сертификатлары мәкаләләрегез тупланган сыйфат баллары нигезендә бирелә. * 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә, алдынгылар бәйгенең [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] дә кертелә. * Бүләк сертификатлары 300 сум яки күбрәк өлешкә хокукы булганнарга тапшырыла. == Оештыручылар == <gallery mode=packed widths="80px" heights="100px"> Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]] Файл:Белем җәүһәрләре.png|[[Белем җәүһәрләре]] File:Spbmf logo.jpg|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]] File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]] File:Yasalma logo.jpg|{{Тәрҗемә ителмәгән 5|YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе|d|Q139256075}} File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]] </gallery> * Бүләкләү өчен жюри җаваплы. ** Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан) ** Жюри рәисе ярдәмчесе — {{u|Blackisnewyellow}} (Казан) * Рухландыручылар — [[Белем.ру]]'ның [[Раил Гатауллин (1977)|Раил Гатауллин]] һәм [[Питер.Татар]]'ның [[Равил Закиров]] * Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]] == Ярдәм материаллары == {{main|Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр}} {{seealso|Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы#Гамәлдәге тематик материаллар}} * [[Татар энциклопедиясе]]нә керүче '''''[[Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге|мәкаләләр исемлеге]]''''' == Бәяләү == * Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә. * Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә; * Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт мәкаләләргә жюри 2 балл бирә; * 5000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә; * Башка Викилардан тәрҗемә юлы белән булдырыл'''ма'''ган яңа мәкалә өчен (чыганакларга таянып ясалган) баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. * Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. == Призлар == Призлар фонды 10 000 сум <small>(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)</small> == Җәдвәл == Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен шушы таблицага теркәп тора аласыз</u>: {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|Il Nur}} |[[Чирәгол]] {{*}}[[Аюлы (авыл, Ырынбур өлкәсе)]] {{*}} [[Тауасты татар бистәсе ]] {{*}} [[Мангыт (Калмыкия)]] {{*}}[[]] |4 | | |- |{{u|Әмир}} |[[Искәндәр Нуриҗанов]] {{*}}[[Адель Шәйхетдинова ]] {{*}}[[Рөстәм Хәкимов ]] {{*}}[[]] {{*}}[[]] {{*}} |3 | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |} == Нәтиҗә == <!--<gallery mode=packed widths="60px" heights="100px"> Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN) Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN) </gallery>--> == Шулай ук карагыз == <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|:Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III мәкаләләре|Марафон мәкаләләре төркеме|class=mw-ui-progressive}} </div> * Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре Теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә] [[Төркем:Википедия:Татар дөньясы III]] kghksq81s34wzj24dbo11aplum4cyi9 6062550 6062549 2026-10-10T15:23:26Z Il Nur 6874 /* Ярдәм материаллары */ 6062550 wikitext text/x-wiki <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}</div> {{УК}} «'''[[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы|Татар дөньясы]] III'''» вики-марафоны — [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнарны татарча тасвирлаучы белешмә-энциклопедик материалларны булдыру һәм яңартып-баетуны популярлаштыру чарасы. <p>2026 елның 1-31 октябрь көннәрендә үтә. 10 000 сумлык призлар фонды 4 яки күбрәк [[#Тәртип|квалификацион мәкалә]] керткән [[#Финалистлар|финалистлар]] арасында [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә бүленеп Ozon.ru бүләк сертификатлары килеш таратыла. <p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>w.wiki/V$au</nowiki></small> {{Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III/Таблица}} == Тәртип == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәркем катнаша ала. * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: *# Мәкалә 2026 елның 1-31 октябрь арасында татар телендә язылырга тиеш. *# Мәкаләләр [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнар белән бәйле булырга тиеш. Башка вики-бәйгеләргә кертелгән мәкаләләр дә тасвирланган феноменнар татарларга һәм дөньяларына тәэсире аңлашылган чакта кабул ителә. Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала. *# Яңа булдырылган яки баетылган мәкалә 150 сүздән һәм 3000 байттан артык булырга тиеш. *# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. *# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. *# Мәкаләне бәйгегә кертү өчен бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз исеме}}</pre> * Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата. * Жюри темага туры килмәүче мәкаләләрне бәйгедән чыгара, исәпләнгән сыйфат баллары нигезендә бүләкләрне тарата. Казыйлар карары шикәят ителә алмый. * Сертификат һәм дипломнар квалификацион мәкаләләр саны өчен, акчалы бүләк сертификатлары мәкаләләрегез тупланган сыйфат баллары нигезендә бирелә. * 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә, алдынгылар бәйгенең [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] дә кертелә. * Бүләк сертификатлары 300 сум яки күбрәк өлешкә хокукы булганнарга тапшырыла. == Оештыручылар == <gallery mode=packed widths="80px" heights="100px"> Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]] Файл:Белем җәүһәрләре.png|[[Белем җәүһәрләре]] File:Spbmf logo.jpg|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]] File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]] File:Yasalma logo.jpg|{{Тәрҗемә ителмәгән 5|YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе|d|Q139256075}} File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]] </gallery> * Бүләкләү өчен жюри җаваплы. ** Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан) ** Жюри рәисе ярдәмчесе — {{u|Blackisnewyellow}} (Казан) * Рухландыручылар — [[Белем.ру]]'ның [[Раил Гатауллин (1977)|Раил Гатауллин]] һәм [[Питер.Татар]]'ның [[Равил Закиров]] * Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]] == Нәрсә турында язып була? == * [[Татар энциклопедиясе]]нә керүче '''''[[Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге|мәкаләләр исемлеге]]''''' * [[Калып:Татар авыллары|Татар авыллары]] == Бәяләү == * Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә. * Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә; * Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт мәкаләләргә жюри 2 балл бирә; * 5000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә; * Башка Викилардан тәрҗемә юлы белән булдырыл'''ма'''ган яңа мәкалә өчен (чыганакларга таянып ясалган) баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. * Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. == Призлар == Призлар фонды 10 000 сум <small>(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)</small> == Җәдвәл == Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен шушы таблицага теркәп тора аласыз</u>: {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|Il Nur}} |[[Чирәгол]] {{*}}[[Аюлы (авыл, Ырынбур өлкәсе)]] {{*}} [[Тауасты татар бистәсе ]] {{*}} [[Мангыт (Калмыкия)]] {{*}}[[]] |4 | | |- |{{u|Әмир}} |[[Искәндәр Нуриҗанов]] {{*}}[[Адель Шәйхетдинова ]] {{*}}[[Рөстәм Хәкимов ]] {{*}}[[]] {{*}}[[]] {{*}} |3 | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |} == Нәтиҗә == <!--<gallery mode=packed widths="60px" heights="100px"> Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN) Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN) </gallery>--> == Шулай ук карагыз == <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|:Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III мәкаләләре|Марафон мәкаләләре төркеме|class=mw-ui-progressive}} </div> * Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре Теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә] [[Төркем:Википедия:Татар дөньясы III]] n94ajiotaldf1mj8wspl3bbje75ez85 6062571 6062550 2026-10-10T19:13:23Z Il Nur 6874 /* Нәрсә турында язып була? */ 6062571 wikitext text/x-wiki <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}</div> {{УК}} «'''[[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы|Татар дөньясы]] III'''» вики-марафоны — [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнарны татарча тасвирлаучы белешмә-энциклопедик материалларны булдыру һәм яңартып-баетуны популярлаштыру чарасы. <p>2026 елның 1-31 октябрь көннәрендә үтә. 10 000 сумлык призлар фонды 4 яки күбрәк [[#Тәртип|квалификацион мәкалә]] керткән [[#Финалистлар|финалистлар]] арасында [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә бүленеп Ozon.ru бүләк сертификатлары килеш таратыла. <p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>w.wiki/V$au</nowiki></small> {{Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III/Таблица}} == Тәртип == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәркем катнаша ала. * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: *# Мәкалә 2026 елның 1-31 октябрь арасында татар телендә язылырга тиеш. *# Мәкаләләр [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнар белән бәйле булырга тиеш. Башка вики-бәйгеләргә кертелгән мәкаләләр дә тасвирланган феноменнар татарларга һәм дөньяларына тәэсире аңлашылган чакта кабул ителә. Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала. *# Яңа булдырылган яки баетылган мәкалә 150 сүздән һәм 3000 байттан артык булырга тиеш. *# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. *# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. *# Мәкаләне бәйгегә кертү өчен бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз исеме}}</pre> * Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата. * Жюри темага туры килмәүче мәкаләләрне бәйгедән чыгара, исәпләнгән сыйфат баллары нигезендә бүләкләрне тарата. Казыйлар карары шикәят ителә алмый. * Сертификат һәм дипломнар квалификацион мәкаләләр саны өчен, акчалы бүләк сертификатлары мәкаләләрегез тупланган сыйфат баллары нигезендә бирелә. * 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә, алдынгылар бәйгенең [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] дә кертелә. * Бүләк сертификатлары 300 сум яки күбрәк өлешкә хокукы булганнарга тапшырыла. == Оештыручылар == <gallery mode=packed widths="80px" heights="100px"> Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]] Файл:Белем җәүһәрләре.png|[[Белем җәүһәрләре]] File:Spbmf logo.jpg|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]] File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]] File:Yasalma logo.jpg|{{Тәрҗемә ителмәгән 5|YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе|d|Q139256075}} File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]] </gallery> * Бүләкләү өчен жюри җаваплы. ** Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан) ** Жюри рәисе ярдәмчесе — {{u|Blackisnewyellow}} (Казан) * Рухландыручылар — [[Белем.ру]]'ның [[Раил Гатауллин (1977)|Раил Гатауллин]] һәм [[Питер.Татар]]'ның [[Равил Закиров]] * Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]] == Нәрсә турында язып була? == * [[Татар энциклопедиясе]]нә керүче '''''[[Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге|мәкаләләр исемлеге]]''''' * [[Калып:Татар авыллары|Татар авыллары]] * [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы/Мәкаләр исемлеге|Татар дөньясы мәкаләре исемлеге]] == Бәяләү == * Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә. * Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә; * Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт мәкаләләргә жюри 2 балл бирә; * 5000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә; * Башка Викилардан тәрҗемә юлы белән булдырыл'''ма'''ган яңа мәкалә өчен (чыганакларга таянып ясалган) баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. * Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. == Призлар == Призлар фонды 10 000 сум <small>(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)</small> == Җәдвәл == Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен шушы таблицага теркәп тора аласыз</u>: {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|Il Nur}} |[[Чирәгол]] {{*}}[[Аюлы (авыл, Ырынбур өлкәсе)]] {{*}} [[Тауасты татар бистәсе ]] {{*}} [[Мангыт (Калмыкия)]] {{*}}[[]] |4 | | |- |{{u|Әмир}} |[[Искәндәр Нуриҗанов]] {{*}}[[Адель Шәйхетдинова ]] {{*}}[[Рөстәм Хәкимов ]] {{*}}[[]] {{*}}[[]] {{*}} |3 | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |} == Нәтиҗә == <!--<gallery mode=packed widths="60px" heights="100px"> Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN) Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN) </gallery>--> == Шулай ук карагыз == <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|:Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III мәкаләләре|Марафон мәкаләләре төркеме|class=mw-ui-progressive}} </div> * Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре Теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә] [[Төркем:Википедия:Татар дөньясы III]] 8vjcx0mpq6e9xa70pnui1sc9qgdxbg8 6062572 6062571 2026-10-10T19:14:02Z Il Nur 6874 /* Нәрсә турында язып була? */ 6062572 wikitext text/x-wiki <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}</div> {{УК}} «'''[[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы|Татар дөньясы]] III'''» вики-марафоны — [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнарны татарча тасвирлаучы белешмә-энциклопедик материалларны булдыру һәм яңартып-баетуны популярлаштыру чарасы. <p>2026 елның 1-31 октябрь көннәрендә үтә. 10 000 сумлык призлар фонды 4 яки күбрәк [[#Тәртип|квалификацион мәкалә]] керткән [[#Финалистлар|финалистлар]] арасында [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә бүленеп Ozon.ru бүләк сертификатлары килеш таратыла. <p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>w.wiki/V$au</nowiki></small> {{Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III/Таблица}} == Тәртип == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәркем катнаша ала. * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: *# Мәкалә 2026 елның 1-31 октябрь арасында татар телендә язылырга тиеш. *# Мәкаләләр [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнар белән бәйле булырга тиеш. Башка вики-бәйгеләргә кертелгән мәкаләләр дә тасвирланган феноменнар татарларга һәм дөньяларына тәэсире аңлашылган чакта кабул ителә. Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала. *# Яңа булдырылган яки баетылган мәкалә 150 сүздән һәм 3000 байттан артык булырга тиеш. *# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. *# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. *# Мәкаләне бәйгегә кертү өчен бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз исеме}}</pre> * Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата. * Жюри темага туры килмәүче мәкаләләрне бәйгедән чыгара, исәпләнгән сыйфат баллары нигезендә бүләкләрне тарата. Казыйлар карары шикәят ителә алмый. * Сертификат һәм дипломнар квалификацион мәкаләләр саны өчен, акчалы бүләк сертификатлары мәкаләләрегез тупланган сыйфат баллары нигезендә бирелә. * 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә, алдынгылар бәйгенең [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] дә кертелә. * Бүләк сертификатлары 300 сум яки күбрәк өлешкә хокукы булганнарга тапшырыла. == Оештыручылар == <gallery mode=packed widths="80px" heights="100px"> Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]] Файл:Белем җәүһәрләре.png|[[Белем җәүһәрләре]] File:Spbmf logo.jpg|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]] File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]] File:Yasalma logo.jpg|{{Тәрҗемә ителмәгән 5|YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе|d|Q139256075}} File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]] </gallery> * Бүләкләү өчен жюри җаваплы. ** Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан) ** Жюри рәисе ярдәмчесе — {{u|Blackisnewyellow}} (Казан) * Рухландыручылар — [[Белем.ру]]'ның [[Раил Гатауллин (1977)|Раил Гатауллин]] һәм [[Питер.Татар]]'ның [[Равил Закиров]] * Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]] == Нәрсә турында язып була? == * [[Татар энциклопедиясе]]нә керүче '''''[[Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге|мәкаләләр исемлеге]]''''' * [[Калып:Татар авыллары|Татар авыллары]] * [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы/Мәкаләр исемлеге|Татар дөньясы мәкаләләре исемлеге]] == Бәяләү == * Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә. * Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә; * Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт мәкаләләргә жюри 2 балл бирә; * 5000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә; * Башка Викилардан тәрҗемә юлы белән булдырыл'''ма'''ган яңа мәкалә өчен (чыганакларга таянып ясалган) баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. * Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. == Призлар == Призлар фонды 10 000 сум <small>(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)</small> == Җәдвәл == Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен шушы таблицага теркәп тора аласыз</u>: {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|Il Nur}} |[[Чирәгол]] {{*}}[[Аюлы (авыл, Ырынбур өлкәсе)]] {{*}} [[Тауасты татар бистәсе ]] {{*}} [[Мангыт (Калмыкия)]] {{*}}[[]] |4 | | |- |{{u|Әмир}} |[[Искәндәр Нуриҗанов]] {{*}}[[Адель Шәйхетдинова ]] {{*}}[[Рөстәм Хәкимов ]] {{*}}[[]] {{*}}[[]] {{*}} |3 | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |} == Нәтиҗә == <!--<gallery mode=packed widths="60px" heights="100px"> Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN) Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN) </gallery>--> == Шулай ук карагыз == <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|:Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III мәкаләләре|Марафон мәкаләләре төркеме|class=mw-ui-progressive}} </div> * Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре Теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә] [[Төркем:Википедия:Татар дөньясы III]] 7n9mxhgzu9p6bgo4zdpkamfoktee87t 6062574 6062572 2026-10-10T19:14:47Z Il Nur 6874 /* Нәрсә турында язып була? */ 6062574 wikitext text/x-wiki <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}</div> {{УК}} «'''[[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы|Татар дөньясы]] III'''» вики-марафоны — [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнарны татарча тасвирлаучы белешмә-энциклопедик материалларны булдыру һәм яңартып-баетуны популярлаштыру чарасы. <p>2026 елның 1-31 октябрь көннәрендә үтә. 10 000 сумлык призлар фонды 4 яки күбрәк [[#Тәртип|квалификацион мәкалә]] керткән [[#Финалистлар|финалистлар]] арасында [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә бүленеп Ozon.ru бүләк сертификатлары килеш таратыла. <p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>w.wiki/V$au</nowiki></small> {{Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III/Таблица}} == Тәртип == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәркем катнаша ала. * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: *# Мәкалә 2026 елның 1-31 октябрь арасында татар телендә язылырга тиеш. *# Мәкаләләр [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнар белән бәйле булырга тиеш. Башка вики-бәйгеләргә кертелгән мәкаләләр дә тасвирланган феноменнар татарларга һәм дөньяларына тәэсире аңлашылган чакта кабул ителә. Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала. *# Яңа булдырылган яки баетылган мәкалә 150 сүздән һәм 3000 байттан артык булырга тиеш. *# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. *# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. *# Мәкаләне бәйгегә кертү өчен бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз исеме}}</pre> * Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата. * Жюри темага туры килмәүче мәкаләләрне бәйгедән чыгара, исәпләнгән сыйфат баллары нигезендә бүләкләрне тарата. Казыйлар карары шикәят ителә алмый. * Сертификат һәм дипломнар квалификацион мәкаләләр саны өчен, акчалы бүләк сертификатлары мәкаләләрегез тупланган сыйфат баллары нигезендә бирелә. * 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә, алдынгылар бәйгенең [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] дә кертелә. * Бүләк сертификатлары 300 сум яки күбрәк өлешкә хокукы булганнарга тапшырыла. == Оештыручылар == <gallery mode=packed widths="80px" heights="100px"> Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]] Файл:Белем җәүһәрләре.png|[[Белем җәүһәрләре]] File:Spbmf logo.jpg|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]] File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]] File:Yasalma logo.jpg|{{Тәрҗемә ителмәгән 5|YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе|d|Q139256075}} File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]] </gallery> * Бүләкләү өчен жюри җаваплы. ** Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан) ** Жюри рәисе ярдәмчесе — {{u|Blackisnewyellow}} (Казан) * Рухландыручылар — [[Белем.ру]]'ның [[Раил Гатауллин (1977)|Раил Гатауллин]] һәм [[Питер.Татар]]'ның [[Равил Закиров]] * Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]] == Нәрсә турында язып була? == * [[Татар энциклопедиясе]]нә керүче '''''[[Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге|мәкаләләр исемлеге]]''''' * [[Калып:Татар авыллары|Татар авыллары]] * [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы/Мәкаләләр исемлеге|Татар дөньясы мәкаләләре исемлеге]] == Бәяләү == * Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә. * Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә; * Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт мәкаләләргә жюри 2 балл бирә; * 5000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә; * Башка Викилардан тәрҗемә юлы белән булдырыл'''ма'''ган яңа мәкалә өчен (чыганакларга таянып ясалган) баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. * Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. == Призлар == Призлар фонды 10 000 сум <small>(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)</small> == Җәдвәл == Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен шушы таблицага теркәп тора аласыз</u>: {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|Il Nur}} |[[Чирәгол]] {{*}}[[Аюлы (авыл, Ырынбур өлкәсе)]] {{*}} [[Тауасты татар бистәсе ]] {{*}} [[Мангыт (Калмыкия)]] {{*}}[[]] |4 | | |- |{{u|Әмир}} |[[Искәндәр Нуриҗанов]] {{*}}[[Адель Шәйхетдинова ]] {{*}}[[Рөстәм Хәкимов ]] {{*}}[[]] {{*}}[[]] {{*}} |3 | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |} == Нәтиҗә == <!--<gallery mode=packed widths="60px" heights="100px"> Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN) Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN) </gallery>--> == Шулай ук карагыз == <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|:Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III мәкаләләре|Марафон мәкаләләре төркеме|class=mw-ui-progressive}} </div> * Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре Теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә] [[Төркем:Википедия:Татар дөньясы III]] bw71j2r39zpvnbymynw0clxd1ru2of3 6062622 6062574 2026-10-11T10:02:52Z Blackisnewyellow 44652 /* Җәдвәл */ 6062622 wikitext text/x-wiki <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}</div> {{УК}} «'''[[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы|Татар дөньясы]] III'''» вики-марафоны — [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнарны татарча тасвирлаучы белешмә-энциклопедик материалларны булдыру һәм яңартып-баетуны популярлаштыру чарасы. <p>2026 елның 1-31 октябрь көннәрендә үтә. 10 000 сумлык призлар фонды 4 яки күбрәк [[#Тәртип|квалификацион мәкалә]] керткән [[#Финалистлар|финалистлар]] арасында [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә бүленеп Ozon.ru бүләк сертификатлары килеш таратыла. <p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>w.wiki/V$au</nowiki></small> {{Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III/Таблица}} == Тәртип == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәркем катнаша ала. * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: *# Мәкалә 2026 елның 1-31 октябрь арасында татар телендә язылырга тиеш. *# Мәкаләләр [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнар белән бәйле булырга тиеш. Башка вики-бәйгеләргә кертелгән мәкаләләр дә тасвирланган феноменнар татарларга һәм дөньяларына тәэсире аңлашылган чакта кабул ителә. Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала. *# Яңа булдырылган яки баетылган мәкалә 150 сүздән һәм 3000 байттан артык булырга тиеш. *# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. *# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. *# Мәкаләне бәйгегә кертү өчен бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз исеме}}</pre> * Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата. * Жюри темага туры килмәүче мәкаләләрне бәйгедән чыгара, исәпләнгән сыйфат баллары нигезендә бүләкләрне тарата. Казыйлар карары шикәят ителә алмый. * Сертификат һәм дипломнар квалификацион мәкаләләр саны өчен, акчалы бүләк сертификатлары мәкаләләрегез тупланган сыйфат баллары нигезендә бирелә. * 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә, алдынгылар бәйгенең [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] дә кертелә. * Бүләк сертификатлары 300 сум яки күбрәк өлешкә хокукы булганнарга тапшырыла. == Оештыручылар == <gallery mode=packed widths="80px" heights="100px"> Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]] Файл:Белем җәүһәрләре.png|[[Белем җәүһәрләре]] File:Spbmf logo.jpg|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]] File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]] File:Yasalma logo.jpg|{{Тәрҗемә ителмәгән 5|YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе|d|Q139256075}} File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]] </gallery> * Бүләкләү өчен жюри җаваплы. ** Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан) ** Жюри рәисе ярдәмчесе — {{u|Blackisnewyellow}} (Казан) * Рухландыручылар — [[Белем.ру]]'ның [[Раил Гатауллин (1977)|Раил Гатауллин]] һәм [[Питер.Татар]]'ның [[Равил Закиров]] * Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]] == Нәрсә турында язып була? == * [[Татар энциклопедиясе]]нә керүче '''''[[Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге|мәкаләләр исемлеге]]''''' * [[Калып:Татар авыллары|Татар авыллары]] * [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы/Мәкаләләр исемлеге|Татар дөньясы мәкаләләре исемлеге]] == Бәяләү == * Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә. * Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә; * Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт мәкаләләргә жюри 2 балл бирә; * 5000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә; * Башка Викилардан тәрҗемә юлы белән булдырыл'''ма'''ган яңа мәкалә өчен (чыганакларга таянып ясалган) баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. * Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. == Призлар == Призлар фонды 10 000 сум <small>(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)</small> == Җәдвәл == Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен шушы таблицага теркәп тора аласыз</u>: {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|Il Nur}} |[[Чирәгол]] {{*}}[[Аюлы (авыл, Ырынбур өлкәсе)]] {{*}} [[Тауасты татар бистәсе ]] {{*}} [[Мангыт (Калмыкия)]] {{*}}[[]] |4 | | |- |{{u|Әмир}} |[[Искәндәр Нуриҗанов]] {{*}}[[Адель Шәйхетдинова ]] {{*}}[[Рөстәм Хәкимов ]] {{*}}[[]] {{*}}[[]] {{*}} |3 | | |- |{{u|Blackisnewyellow}} |[[Динара Зиннәтова]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |} == Нәтиҗә == <!--<gallery mode=packed widths="60px" heights="100px"> Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN) Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN) </gallery>--> == Шулай ук карагыз == <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|:Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III мәкаләләре|Марафон мәкаләләре төркеме|class=mw-ui-progressive}} </div> * Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре Теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә] [[Төркем:Википедия:Татар дөньясы III]] agkn1oqmx42bv94drvi5sczxicl3wwb 6062623 6062622 2026-10-11T10:03:06Z Blackisnewyellow 44652 /* Җәдвәл */ 6062623 wikitext text/x-wiki <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|url=https://pageviews.wmcloud.org/massviews/?platform=all-access&agent=user&source=category&range=latest-10&subjectpage=1&subcategories=0&sort=views&direction=1&view=list&target=https://tt.wikipedia.org/wiki/Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре|Марафон мәкаләләре статистикасы|class=mw-ui-destructive }}</div> {{УК}} «'''[[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы|Татар дөньясы]] III'''» вики-марафоны — [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнарны татарча тасвирлаучы белешмә-энциклопедик материалларны булдыру һәм яңартып-баетуны популярлаштыру чарасы. <p>2026 елның 1-31 октябрь көннәрендә үтә. 10 000 сумлык призлар фонды 4 яки күбрәк [[#Тәртип|квалификацион мәкалә]] керткән [[#Финалистлар|финалистлар]] арасында [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә бүленеп Ozon.ru бүләк сертификатлары килеш таратыла. <p><small>Бу битнең кыска адресы <nowiki>w.wiki/V$au</nowiki></small> {{Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III/Таблица}} == Тәртип == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язманы булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәркем катнаша ала. * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: *# Мәкалә 2026 елның 1-31 октябрь арасында татар телендә язылырга тиеш. *# Мәкаләләр [[татарлар]]ның тормышына һәм [[Татар дөньясы (төшенчә)|дөньяларына]] тәэсир иткән шәхес, вакыйга, оешма яки башка феноменнар белән бәйле булырга тиеш. Башка вики-бәйгеләргә кертелгән мәкаләләр дә тасвирланган феноменнар татарларга һәм дөньяларына тәэсире аңлашылган чакта кабул ителә. Башка тел бүлекләрендәге тематик мәкаләләрне [[Википедия:Бәйгеләр/Татар җирләре җәмгыяте/2021/Белешмәләр#Тәрҗемә итү коралы|тәрҗемә итү коралы]] ярдәмендә татарчалаштыру санала. *# Яңа булдырылган яки баетылган мәкалә 150 сүздән һәм 3000 байттан артык булырга тиеш. *# Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. *# Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. *# Мәкаләне бәйгегә кертү өчен бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз исеме}}</pre> * Булдырылган материалның бәйгегә кертелүе өчен катнашучы үзе җаваплы. Бәйле мәкаләнең бәхәс битенә бәйге калыбын урнаштыру һәм аны тиешлечә тутыру белән башкарыла. Мәкаләне бәйгегә кертү югарыдагы нигезләрне һәм [[Википедия:Марафоннар/Бәяләү җәдвәле|бәяләү тәртибен]] кабул итүне аңлата. * Жюри темага туры килмәүче мәкаләләрне бәйгедән чыгара, исәпләнгән сыйфат баллары нигезендә бүләкләрне тарата. Казыйлар карары шикәят ителә алмый. * Сертификат һәм дипломнар квалификацион мәкаләләр саны өчен, акчалы бүләк сертификатлары мәкаләләрегез тупланган сыйфат баллары нигезендә бирелә. * 4 мәкаләне булдырган/якшырткан катнашучылар финалистлар арасына керә, алдынгылар бәйгенең [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы#Дан аллеясе|Дан аллеясенә]] дә кертелә. * Бүләк сертификатлары 300 сум яки күбрәк өлешкә хокукы булганнарга тапшырыла. == Оештыручылар == <gallery mode=packed widths="80px" heights="100px"> Файл:Татнетны үстерү фонды.png|[[Татнетны үстерү фонды]] Файл:Белем җәүһәрләре.png|[[Белем җәүһәрләре]] File:Spbmf logo.jpg|[[Санкт-Петербург татар медиафорумы]] File:Баннер-Союза-татарских-порталов-1024x341.jpg|[[Татар порталлары берлеге]] File:Yasalma logo.jpg|{{Тәрҗемә ителмәгән 5|YASALMA|«YASALMA» халыкара татар программистлары берләшмәсе|d|Q139256075}} File:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|[[Википедия:Татарча язучы викимедистлар төркеме|Татарча Википедия волонтёрлары]] </gallery> * Бүләкләү өчен жюри җаваплы. ** Жюри рәисе — {{u|Il Nur}} (Казан) ** Жюри рәисе ярдәмчесе — {{u|Blackisnewyellow}} (Казан) * Рухландыручылар — [[Белем.ру]]'ның [[Раил Гатауллин (1977)|Раил Гатауллин]] һәм [[Питер.Татар]]'ның [[Равил Закиров]] * Техник бит-коралларны булдыручы — [[Фәрһад Фәткуллин]] == Нәрсә турында язып була? == * [[Татар энциклопедиясе]]нә керүче '''''[[Tatarica энциклопедиясе мәкаләләре исемлеге|мәкаләләр исемлеге]]''''' * [[Калып:Татар авыллары|Татар авыллары]] * [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы/Мәкаләләр исемлеге|Татар дөньясы мәкаләләре исемлеге]] == Бәяләү == * Исәпләнүгә марафон темасына туры килүче, [[Википедия:Кагыйдәләр һәм киңәшләр|гамәлдәге вики-тәртипләрне]] бозмаган, [[Википедия:Татар Википедиясе теле|әдәби телнең белешмә-энциклопедик стиле нормаларына туры килгән эчтәлек]] кенә кертелә. * Күрсәтелгән таләпләргә туры килгән өстәлгән материал күләме кимендә 3000 байт булган мәкаләләргә жюри 1 балл бирә; * Катнашучы белдергән теманы сыйфатлы итеп ачкан, материалны [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән, кимендә 3000 байт мәкаләләргә жюри 2 балл бирә; * 5000 байттан артык мәгълүмат өстәгән мәкаләләргә, һәм катнашучы белдергән теманы тулысынча ачкан, материалны сыйфатлы итеп [[Википедия:Викиләштерү|викиләштергән]] һәм сурәтләгән мәкаләләргә жюри 3 балл бирә; * Башка Викилардан тәрҗемә юлы белән булдырыл'''ма'''ган яңа мәкалә өчен (чыганакларга таянып ясалган) баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. * Теркәлү вакыты ярты елдан ким булган катнашучылар ясаган мәкаләләр өчен баллар коэффициентын ике тапкыр арттыру каралган. == Призлар == Призлар фонды 10 000 сум <small>(Ozon.ru бүләк сертификатлары [[#Җәдвәл|тупланылган сыйфат баллары]] нигезендә таратыла)</small> == Җәдвәл == Марафонда катнашучыларга һәм карап торучыларга үз өлешегезне күрсәтү өчен шушы таблицага теркәп тора аласыз</u>: {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|Il Nur}} |[[Чирәгол]] {{*}}[[Аюлы (авыл, Ырынбур өлкәсе)]] {{*}} [[Тауасты татар бистәсе ]] {{*}} [[Мангыт (Калмыкия)]] {{*}}[[]] |4 | | |- |{{u|Әмир}} |[[Искәндәр Нуриҗанов]] {{*}}[[Адель Шәйхетдинова ]] {{*}}[[Рөстәм Хәкимов ]] {{*}}[[]] {{*}}[[]] {{*}} |3 | | |- |{{u|Blackisnewyellow}} |[[Динара Зиннәтова]] {{*}}[[]] {{*}} |1 | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |{{u|}} |[[]] {{*}}[[]] {{*}} | | | |- |} == Нәтиҗә == <!--<gallery mode=packed widths="60px" heights="100px"> Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-certificate.pdf|Катнашучы сертификаты (EN) Файл:TT-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (TT) Файл:RU-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (RU) Файл:EN-ФәнТехВики-2026-ttwp-diploma.pdf|Финалист дипломы (EN) </gallery>--> == Шулай ук карагыз == <div style="margin-right:1em; float:right;"> {{Кнопка|:Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III мәкаләләре|Марафон мәкаләләре төркеме|class=mw-ui-progressive}} </div> * Мөрәҗәгатьләр статистикасы: [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Википедия:Марафоннар/Татар_дөньясы/III Бу биткә] {{*}} [https://tools.wmflabs.org/pageviews/?project=tt.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&range=latest-90&pages=Төркем:Википедия:Татар_дөньясы_III_мәкаләләре Теркәлгән татарча мәкаләләр исемлегенә] [[Төркем:Википедия:Татар дөньясы III]] hawctx8xhrmsz7pxljdniklob4lrgp7 0 1493357 6062583 6055695 2026-10-11T00:25:26Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062583 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{УК}} {{seealso|Габбасиләр Хәлифәлеге югары уку йортлары исемлеге|Византия Империясе югары уку йортлары исемлеге|Россия Империясе югары уку йортлары исемлеге|Советлар Берлеге югары уку йортлары исемлеге}} '''{{Label|Q141644652|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q141644652|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q141644652|lang=en}}}}) — {{Госманлы империясе байрагы}}ндә эшләгән '''университет''' һәм башка статуслы [[югары уку йорты|югары уку йортлары]] исемлеге. {{TOC-right}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле оешма турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} == Бүгенге иҗтимагый университетлар == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q875538 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="970" | 970s<br/>1961 | [[Әл-Әзһәр университеты]] | [[Файл:جامعة الأزهر بالقاهرة.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30805|Каһирә провинциясе]]''<br/>''[[:d:Q29965|Asyut Governorate]]''<br/>''[[:d:Q30644|Damietta Governorate]]''<br/>''[[:d:Q31068|Dakahlia Governorate]]'' | |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1453" | 1453-05-30<br/>1846-07-21<br/>1933-08-01 | [[Истанбул университеты]] | [[Файл:Istanbul University 20220421 (1).jpg|center|128px]] | [[Фатих]] | |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1773" | 1773 | ''[[:d:Q344334|Истанбул техник университеты]]'' | [[Файл:Istanbul asv2020-02 img69 Maçka Armory.jpg|center|128px]] | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1773" | 1773 | ''[[:d:Q7855295|Истанбул хәрби-диңгез академиясе]]'' | | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1863" | 1863 | ''[[:d:Q896267|Босфор университеты]]'' | [[Файл:Bogazici University.jpg|center|128px]] | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1882" | 1882 | ''[[:d:Q1936057|Мимар Синан исемендәге нәфис сәнгатьләр университеты]]'' | [[Файл:Istanbul Bosphorus Mimar Sinan Fine Arts University IMG 7561 1800.jpg|center|128px]] | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1883" | 1883 | ''[[:d:Q1424081|Мәрмәрә университеты]]'' | [[Файл:MarmaraUni.jpg|center|128px]] | [[Истанбул]]<br/>[[Кадыкөй|Казыйкүй]]<br/>''[[:d:Q12809497|Eğitim]]'' | |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1911" | 1911 | ''[[:d:Q1093258|Йылдыз техник университеты]]'' | [[Файл:Yıldız Teknik Üniversitesi 06.jpg|center|128px]] | [[Истанбул]] | |} {{Wikidata list end}} == Университетка тиң башка уку йортлар == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q3918 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1863" | 1863 | ''[[:d:Q1167080|Дарелфөнүн]]'' | | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1882" | 1882 | ''[[:d:Q6076696|Истанбул нәфис сәнгать укуханәсе]]'' | [[Файл:İstanbul - Sanayi-i Nefise Mektebi (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) r2 - Mart 2013.JPG|center|128px]] | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1908" | 1908 | ''[[:d:Q19612448|Салоник хокук мәктәбе]]'' | | ''[[:d:Q6627746|Салоник муниципалитеты]]'' | |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1914" | 1914 | ''[[:d:Q6088558|Госманлы хатын-кыз нәфис сәнгатьләр мәктәбе]]'' | | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1914" | 1914 | ''[[:d:Q6099691|Госманлы хатын-кызлар университеты]]'' | | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 6 | | ''[[:d:Q19611735|Конья хокук мәктәбе]]'' | | [[Конья]] | |} {{Wikidata list end}} == Академияләр == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q162633 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1744" | 1744 | ''[[:d:Q7005179|Воскопоя Яңа Академиясе]]'' | [[Файл:Church of St John Moschopolis.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q757298|Воскопоя]]'' | |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1876" | 1876 | ''[[:d:Q16007577|Зарифиос педагогика академиясе]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1914" | 1914 | ''[[:d:Q6099691|Госманлы хатын-кызлар университеты]]'' | | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 4 | | ''[[:d:Q5226324|Госманлы тасвирый сәнгатьләр мәктәбе]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Медицина уку йортлары == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q494230 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1827" | 1827-03-14 | ''[[:d:Q6024125|Госманлы хәрби медицина мәктәбе]]'' | [[Файл:Haydarpasa campus general.jpg|center|128px]] | | |} {{Wikidata list end}} == Консерваторияләр == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q184644 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |} {{Wikidata list end}} == Хәрби академияләр == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q917182 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1834" | 1834 | ''[[:d:Q7855290|Төркия хәрби академиясе]]'' | | [[Әнкара]] | |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1846" | 1846 | ''[[:d:Q7109936|Госманлы хәрби укуханәсе]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 3 | | ''[[:d:Q2670172|Әндәрун]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Хәрби-диңгез академияләре == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q1898357 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1773" | 1773 | ''[[:d:Q7855295|Истанбул хәрби-диңгез академиясе]]'' | | [[Истанбул]] | |} {{Wikidata list end}} == Башка югары уку йортлары == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q38723 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |} {{Wikidata list end}} == Башка хәрби уку йортлары == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q1935049 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |- | style='text-align:right'| 1 | | ''[[:d:Q6058290|Госманлы хәрби инженерлар мәктәбе]]'' | [[Файл:Mühendishane-i berr-i hümayun atış talimi.jpg|center|128px]] | | |} {{Wikidata list end}} == Башка дәрәҗәле белем бирү учреждениеләре == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q2385804 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1682" | 1682 | ''[[:d:Q3562751|Phrontisterion of Trapezous]]'' | [[Файл:Phrontisterion of Trapezous.JPG|center|128px]] | [[Трабзон]] | |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1741" | 1741 | ''[[:d:Q96749432|Yeshivat Knesset Yisrael]]'' | [[Файл:Jerusalem-01-01-9.jpg|center|128px]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1838" | 1838 | ''[[:d:Q20507158|Scutari Jemaran]]'' | | [[Ускүдар|Өскетар]] | |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1848" | 1848 | ''[[:d:Q6030829|Дарелмөгәллимин ир-ат укытучылар укуханәсе]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1859" | 1859 | ''[[:d:Q12808513|Әнкара университеты сәясәт фәннәре факультеты]]'' | [[Файл:Mekteb-i Mülkiye-i Fünun-u Şahane.jpg|center|128px]] | [[Әнкара]] | |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1872" | 1872 | ''[[:d:Q20507219|école Smbatyan]]'' | | [[Элазыг]] | |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1875" | 1875 | ''[[:d:Q51747518|Zappeio Parthenagogeio]]'' | | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1911" | 1911 | ''[[:d:Q137770012|Ürgüp Rüştiye Mektebi]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 9 | | ''[[:d:Q12273332|Monastir Greek High School]]'' | [[Файл:Greek gymnasium in Monastir6.jpg|center|128px]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | | ''[[:d:Q12885063|Σχολή του Παναγίου Τάφου στο Φανάρι]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 11 | | ''[[:d:Q21582166|Әндерун идари укуханәсе]]'' | | [[Фатих]] | |} {{Wikidata list end}} == Көллиятләр == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q12560. ?item wdt:P31 wd:Q189004} |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p1366:дәвамчылар}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! дәвамчылар |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="1454" | 1454 | ''[[:d:Q3555000|Фанар грек православ ир-атлар укуханәсе]]'' | [[Файл:Fener Greek Boys High School (Red School), İstanbul (14236938745).jpg|center|128px]] | [[Истанбул]] | |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="1843" | 1843 | ''[[:d:Q108661672|Bulgarian School "St. Cyril and Methodius" - Prilep]]'' | [[Файл:Prilep Exarchist school teachers 1892-1893.JPG|center|128px]] | [[Прилеп|Перләпә]] | |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1863" | 1863-03-30 | ''[[:d:Q5226327|Дарүшшәфәкъа ятимнәр интернат-укуханәсе]]'' | [[Файл:Darüssafaka.jpg|center|128px]] | [[Фатих]] | |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1866" | 1866 | ''[[:d:Q21699582|Nubar Şahnazyan School]]'' | | ''[[:d:Q16869|Истанбул]]'' | |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1870" | 1870 | ''[[:d:Q6093364|Дарелмөгаллимат хатын-кыз укытучылар көллияте]]'' | | [[Фатих]] | |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1873" | 1873 | ''[[:d:Q8073429|Zografeion Lyceum]]'' | [[Файл:ZographeionCol.jpg|center|128px]] | | |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1874" | 1874 | ''[[:d:Q5061936|Central Turkey College]]'' | | [[Газиантеп]] | ''[[:d:Q4716188|Aleppo College]]'' |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1904" | 1904 | ''[[:d:Q12294160|Bulgarian Men's High School of Economics of Thessaloniki]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="1912" | 1912 | ''[[:d:Q6053559|Госманлы хәрби очучылык мәктәбе]]'' | [[Файл:Production of Propeller at Safrakoy Flight School.jpg|center|128px]] | [[Ешилкөй (Бакыркөй)|Ешилкөй]] | |- | style='text-align:right'| 10 | | ''[[:d:Q112626798|Ottoman School for Girls of Bitola]]'' | [[Файл:Bitolya Bulgarian Girls' School Seal.jpg|center|128px]] | [[Битола]] | |- | style='text-align:right'| 11 | | ''[[:d:Q118957282|Госманлы гаскәри ветеринария мәктәбе]]'' | | ''[[:d:Q12811767|Selimiye]]'' | |} {{Wikidata list end}} == Моны да карагыз == * [[Университетлар исемлекләре]] [[Төркем:Госман империясе мәдәнияте]] [[Төркем:Югары уку йортлары]] [[Төркем:Илләр буенча исемлекләр]] [[Төркем:Исемлекләр:Фән]] [[Төркем:Исемлекләр:Икътисад]] [[Төркем:Исемлекләр:Мәдәният]] g9yih0fpcj07t8eyhsui2ycs085mrho 0 1493431 6062581 6062324 2026-10-10T22:50:10Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 6062581 wikitext text/x-wiki {{ТП}} '''Мангыт''' (яки ''Төньяк'', шулай ук ''Мангут'', калм. Маңһд — ''татар'' дип тәрҗемә ителә, {{lang-ru|Северное}}) [[Калмыкия|- Калмикиянең]] Лагань районындагы [[авыл]], Мангыт авыл муниципаль җирлегенең административ үзәге. [[Лагань|Лаганьның]] көньяк-көнбатыш бистәсе. [[Алабугат татарлары]] күпләп яши торган авылларның берсе.<ref>[https://minlang.iling-ran.ru/en/node/342 Алабугатско-ногайский язык. Minority languages of Russia.]</ref> == Географиясе == Авыл [[Каспий буе түбәнлеге|Каспий диңгезе]] түбәнлегендә, Мангыт каналы ярында, [[Каспий диңгезе|Каспий диңгезеннән]] 8 км ераклыкта урнашкан. Уртача биеклеге диңгез өслегеннән 25 м түбәнрәк . Рельеф йомшак дулкынлы. Рельефның характерлы үзенчәлеге — субкиңлек юнәлешендә сузылган Бэр калкулыклары<ref>http://www.etomesto.ru/map-genshtab_l38-g/?z=1&x=47.332960659375&y=45.371336590037 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402130728/http://www.etomesto.ru/map-genshtab_l38-g/?z=1&x=47.332960659375&y=45.371336590037 |date=2015-04-02 }} Карты Генштаба L-38 (Г) 1:100000. Дагестан, Калмыкия, Астраханская область]</ref> дип аталган урыннарның булуы. Юл белән [[Калмыкия]] башкаласы [[Элиста]]га кадәр ара 300 км, ә [[Лагань|Лаган]] район үзәгенә кадәр (шәһәр үзәгенә) 5 км. Күппен климат классификациясе буенча, климат тибы ярымкоры (BSk индексы). Уртача еллык һава температурасы 10,6 °C, явым-төшем күләме 238 мм. Авыл тирәсендә, тозлы туфраклар белән беррәттән, көрән чүл-дала соры туфраклары да еш очрый<ref>{{Мәкалә|автор=Тубалов А. А.|ссылка=http://vuzirossii.ru/publ/geoinformacionnoe_kartografirovanie_pochvennogo_pokrova_aridnykh_pastbishhnykh_landshaftov/39-1-0-3500|язык=ru|издание=}}</ref>. == Исеме == Башта авыл ''Мангыт'' (калм. Мәңһд) дип аталып йөргән. [[Калмык теле|Калмык теленнән]] ''татар дип тәрҗемә ителгән''<ref>{{Cite web|url=http://www.multitran.ru/c/m.exe?l1=35&l2=2&s=%CC%E0%26%231187%3B%26%231211%3B%E4|title=Маңһд|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304204726/http://www.multitran.ru/c/m.exe?l1=35&l2=2&s=%CC%E0%26%231187%3B%26%231211%3B%E4|archivedate=2016-03-04|accessdate=2014-10-16}}</ref>. Элек татар авылы булып кына саналган. == Тарихы == Авылга нигез салынганвакыт билгесез. Авыл Лаган, ә 1919 елдан [[Әстерхан губернасы]] [[Әстерхан өязе]] Яндык волосте составында булган. 1925 елдан ул [[Биречикосинский район|Бирючекосин районы]] составында. 1927 елда гына ул Калмык автономияле өлкәсенә күчерелә. Кичектерү [[Әстерхан губернасы]] җитәкчелегенең [[Лагань|Лаганны]] һәм Лаган районы авылларын үз территориясендә калдыруны таләп итүе белән бәйле булган<ref>{{Cite web|url=http://www.lib.kalmsu.ru/text/TRUD/Berkasinova_SG/p001.pdf|title=Архивированная копия|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140202134027/http://www.lib.kalmsu.ru/text/TRUD/Berkasinova_SG/p001.pdf|archivedate=2014-02-02|accessdate=2012-02-26}}</ref>. 1927 елдан авыл Эркетен улусының Төньяк аймагына кергән (1929 елдан — Төньяк авыл советы). Төньяк авыл советы башкарма комитеты Боро авылда, Мангут авылыннан 10-15 км ераклыкта урнашкан була. Авыл советы үз исемен Эркетен улусының төньягында урнашуы аркасында алган. 1930 елдан Приморье улусы, 1935 елдан Лаган улусы, 1938 елдан Улан-Хол улусы составында<ref name="autogenerated3">{{Cite web|url=http://ssmolrk.ru/istoriya-poseleniya.html|title=Северное сельское муниципальное образование {{!}} История поселения<!-- Заголовок добавлен ботом -->|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402164919/http://ssmolrk.ru/istoriya-poseleniya.html|archivedate=2015-04-02|accessdate=2015-03-31}}</ref>. 1943 елның 28 декабрендә [[калмыклар]] депортацияләнә . СССР Югары Советы Президиумының 1943 елның 27 декабрендәге "Калмык АССРын бетерү һәм Әстерхан өлкәсен РСФСР составында оештыру турында"гы указы белән, Калмыкиянең Улан-Хол улусының башка торак пунктлары кебек үк, бу авыл [[Әстерхан өлкәсе|Әстерхан өлкәсенең]] Каспий районына кертелгән. 1944 елда «Кызыл диңгезче» [[Колхоз|колхозы]] оештырылган<ref name="autogenerated3" />. 1956 елда [[калмыклар]] авылга кайта башлыйлар. 1957 елда, СССР Югары Советы Президиумының «РСФСР составында Калмык автономияле өлкәсен оештыру турындагы» указы нигезендә, авыл Калмыкиягә кире кайтарыла. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} ; Милли составы {| class="standard" style="width 70em; max-width 70%;" ! style="text-align:center" |'''Милләт''' ! Кешеләр саны ! Процент |- | [[Калмыклар]] | style="text-align:center" | 590 | style="text-align:center" | 59,36 % |- | [[Руслар]] | style="text-align:center" | 181 | style="text-align:center" | 18,21 % |- | [[Алабугат татарлары|Татарлар]] | style="text-align:center" | 104 | style="text-align:center" | 10,46 % |- | [[Казакълар]] | style="text-align:center" | 60 | style="text-align:center" | 6,04 % |- | [[Чеченнар]] | style="text-align:center" | 29 | style="text-align:center" | 2,92 % |- | [[Аварлар]] | style="text-align:center" | 16 | style="text-align:center" | 1,61 % |- | [[Рутуллар]] | style="text-align:center" | 7 | style="text-align:center" | 0,7 % |- | [[Комыклар|Кумыклар]] | style="text-align:center" | 4 | style="text-align:center" | 0,4 % |- | [[Даргиннар]] | style="text-align:center" | 3 | style="text-align:center" | 0,3 % |- | '''Барлыгы''' | style="text-align:center" | '''994''' | style="text-align:center" | '''100 %''' |} 2021 елгы җанисәп буенча калмыклар 64,5 %, руслар 12,6 %, татарлар 9,6 % тәшкил итә.<ref name=58t>[http://lingvarium.org/russia/Census2021.shtml База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России. Перепись 2020/21 года».]</ref> == Инфраструктурасы == Авылда китапханә һәм җәмгыять үзәге бар. Авыл халкы урта белемне Мангыт урта гомуми белем бирү мәктәбендә, ә мәктәпкәчә белемне балалар бакчасында ала. Яшәүчеләргә медицина ярдәме фельдшер-акушерлык пункты<ref>[http://85215.rk08.ru/struktura-r/151-2010-11-01-06-52-49.html паспорт ЛРМО] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224113817/http://85215.rk08.ru/struktura-r/151-2010-11-01-06-52-49.html|date=2013-12-24}}</ref> һәм Лаган үзәк район хастаханәсе тарафыннан күрсәтелә. Авыл электрлаштырылган һәм газлаштырылган. == Искәрмәләр == {{Искәрмәләр}} {{Калмыкия татар авыллары}} [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Калмыкия татар авыллары]] 4grev9n2vdg4ejx9783e3r3pdqcfkg0 0 1493472 6062547 6062493 2026-10-10T15:20:36Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 6062547 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{УК}} {{seealso|Мәдәният төзелеше|Композиторлар исемлеге|Скрипкачылар исемлеге|Музыка белгечләре исемлеге}} '''{{Label|Q12368323|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q12368323|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q12368323|lang=en}}}}) — Татарча Википедиядә тасвирланган танылган [[җырчы]]лар исемлеге, яшәгән чорга яки илгә карамастан. {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?sitelink WHERE { { ?item wdt:P106 wd:Q177220. ?item wdt:P31 wd:Q5 .} { ?sitelink schema:about ?item . ?sitelink schema:inLanguage "tt" } } |section= |sort=P569 |columns=number:#,label:Исем,p18:сурәт,p412:тавышы,p69,p1066,p802,p27,p569,p570}} {| class='wikitable sortable' ! # ! Исем ! сурәт ! тавышы ! уку йорты ! укытучылары ! шәкертләр ! ватандашлык ! туу датасы ! үлем датасы |- | style='text-align:right'| 1 | [[Аннамачарья]] | [[Файл:Tallapaka Annamacharya Anakapalle.jpg|center|128px]] | | | | | | data-sort-value="1408" | 1408-05-09 | data-sort-value="1503" | 1503-02-23 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Covanni Palestrina]] | [[Файл:Giovanni Pierluigi da Palestrina.jpg|center|128px]] | | | ''[[:d:Q194007|Robin Mallapert]]''<br/>''[[:d:Q5452131|Firmin Lebel]]''<br/>''[[:d:Q23641819|Giacomo Coppola]]''<br/>''[[:d:Q500507|Giovanni Animuccia]]''<br/>''[[:d:Q497713|Claude Goudimel]]''<br/>''[[:d:Q7351403|Robert de Févin]]'' | ''[[:d:Q215128|Tomás Luis de Victoria]]''<br/>''[[:d:Q706287|Giovanni Maria Nanino]]''<br/>''[[:d:Q711181|Giovanni Francesco Anerio]]''<br/>''[[:d:Q1376058|Francesco Soriano]]''<br/>''[[:d:Q368044|Francisco Leontaritis]]''<br/>''[[:d:Q738001|Asprilio Pacelli]]''<br/>''[[:d:Q2073203|Annibale Stabile]]''<br/>''[[:d:Q1369480|Ruggiero Giovannelli]]''<br/>''[[:d:Q55226820|Arcangelo Crivelli]]''<br/>''[[:d:Q216695|Gregorio Allegri]]''<br/>''[[:d:Q21091257|Alessandro Romano]]'' | ''[[:d:Q170174|Папа өлкәсе]]''<br/>[[Италия]] | data-sort-value="1525" | 1525 | data-sort-value="1594" | 1594-02-02 |- | style='text-align:right'| 3 | [[Китти Клайв]] | [[Файл:Catherine Clive “Kitty” (Willem Verelst 1740).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | ''[[:d:Q161885|Бөекбритания короллеге]]'' | data-sort-value="1711" | 1711-11-05 | data-sort-value="1785" | 1785-12-06 |- | style='text-align:right'| 4 | [[Пьер Гаво]] | [[Файл:Pierre Gaveaux by Edmé Quenedey (1821).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | | | | [[Франция]] | data-sort-value="1761" | 1761-10-09<br/>1760-10-09 | data-sort-value="1825" | 1825-02-05 |- | style='text-align:right'| 5 | [[Прасковья Жемчугова]] | [[Файл:1803. Nikolai Argunov (1771-c1829) - Portrait of Praskovya Ivanovna Zhemchugova-Sheremeteva.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]] | data-sort-value="1768" | 1768-07-20 | data-sort-value="1803" | 1803-02-23 |- | style='text-align:right'| 6 | [[Cozef Grimaldi]] | [[Файл:Joseph Grimaldi.jpg|center|128px]] | | | | | ''[[:d:Q174193|Бөекбритания һәм Ирландиянең берләшкән корольлеге]]'' | data-sort-value="1778" | 1778-12-18 | data-sort-value="1837" | 1837-05-31 |- | style='text-align:right'| 7 | [[Полина Виардо]] | [[Файл:Pauline Viardot-Garcia 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | ''[[:d:Q704645|Manuel García]]''<br/>''[[:d:Q41309|Franz Liszt]]'' | ''[[:d:Q4678222|Ada Adini]]''<br/>''[[:d:Q18033058|Dagmar Lund]]''<br/>''[[:d:Q33228587|Carlotta Grossi]]''<br/>''[[:d:Q29487252|Anna Schoen-René]]''<br/>''[[:d:Q105771513|Puskova Olga Alexandrovna]]''<br/>''[[:d:Q12324831|Lona Gulowsen]]''<br/>''[[:d:Q19365160|Amalie Harloff]]''<br/>''[[:d:Q12010661|Wilhelmine Holmboe-Schenström]]''<br/>''[[:d:Q73899749|Ina Madsen]]''<br/>''[[:d:Q17120557|Lalla Wiborg]]''<br/>''[[:d:Q18756074|Sigrid Wolf]]''<br/>''[[:d:Q18226077|Camilla Wiese]]''<br/>''[[:d:Q18746670|Hildur Schirmer]]''<br/>''[[:d:Q87464|Aglaja Orgeni]]''<br/>''[[:d:Q15429667|Julie Rose-Wald]]''<br/>''[[:d:Q18009504|Barbara Larssen]]''<br/>''[[:d:Q18756057|Hermine Kopp]]'' | [[Франция]] | data-sort-value="1821" | 1821-07-18 | data-sort-value="1910" | 1910-05-18 |- | style='text-align:right'| 8 | [[Эмилия Һаммаршельд]] | [[Файл:Emilie Holmberg.tif|center|128px]] | | | ''[[:d:Q5340378|Eduard Brendler]]'' | | [[Швеция]] | data-sort-value="1821" | 1821-05-06 | data-sort-value="1854" | 1854-03-26 |- | style='text-align:right'| 9 | [[Джули Бервальд]] | [[Файл:Julie Berwald-Röhl.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1822" | 1822-10-14 | data-sort-value="1877" | 1877-01-01 |- | style='text-align:right'| 10 | [[Робер Планкет]] | [[Файл:Robert Planquette by Paul Boyer.png|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | ''[[:d:Q463055|Париж югары музыка һәм бию милли консерваториясе]]'' | ''[[:d:Q376547|Jules Duprato]]'' | | [[Франция]] | data-sort-value="1848" | 1848-07-31 | data-sort-value="1903" | 1903-01-28 |- | style='text-align:right'| 11 | [[Rabindranat Tagor]] | [[Файл:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q193196|Лондон университеты көллияте]]''<br/>''[[:d:Q2983685|St. Xavier's Collegiate School]]'' | | ''[[:d:Q13009|Lakshmiswar Sinha]]''<br/>''[[:d:Q6933638|Mukul Dey]]'' | [[Британия Һиндстаны]] | data-sort-value="1861" | 1861-05-07 | data-sort-value="1941" | 1941-08-07 |- | style='text-align:right'| 12 | [[Мелитон Баланчивадзе]] | [[Файл:Meliton Balanchivadze, composer from Georgia (Europe).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>''[[:d:Q4453127|Тбилиси рухани семнариясе]]'' | ''[[:d:Q93227|Nikolai Rimsky-Korsakov]]''<br/>''[[:d:Q4202624|Julius Ernst Christian Johannsen]]''<br/>''[[:d:Q4407125|Vassily Samus]]'' | ''[[:d:Q16090433|Natela Svanidze]]'' | [[Гөрҗистан]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия империясе|Россия Империясе]] | data-sort-value="1862" | 1862-12-24<br/>1863-01-05 | data-sort-value="1937" | 1937-11-21 |- | style='text-align:right'| 13 | [[Свами Вивекананда]] | [[Файл:Swami Vivekananda-1893-09-signed.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2749583|Presidency University]]''<br/>''[[:d:Q849950|Scottish Church College]]''<br/>''[[:d:Q1145306|Кәлкүттә университеты]]'' | [[Шри Рамакришна]] | ''[[:d:Q3482627|Shuddhananda Bharati]]''<br/>''[[:d:Q15458333|Swami Paramananda]]''<br/>''[[:d:Q7653252|Swami Swarupananda]]''<br/>''[[:d:Q7653260|Swami Virajananda]]''<br/>''[[:d:Q2353846|Sister Nivedita]]''<br/>''[[:d:Q15973022|William Hastie]]'' | [[Британия Һиндстаны]] | data-sort-value="1863" | 1863-01-12 | data-sort-value="1902" | 1902-07-04 |- | style='text-align:right'| 14 | [[Пәһлеван Чулак]] | [[Файл:Baluan Sholak.jpg|center|128px]] | | | | | [[Казакъстан]] | data-sort-value="1864" | 1864-12-11 | data-sort-value="1919" | 1919 |- | style='text-align:right'| 15 | [[Комитас]] | [[Файл:Komitas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | ''[[:d:Q3077925|Геворкян теология семинариясе]]'' | | ''[[:d:Q20512883|Vardan Sargsyan]]'' | [[Госман империясе]]<br/>[[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Франция]] | data-sort-value="1869" | 1869-09-26 | data-sort-value="1935" | 1935-10-22 |- | style='text-align:right'| 16 | [[Födor Şaläpin|Фөдор Шаләпин]] | [[Файл:Feodor Chaliapin signed.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27911|бас]]'' | | ''[[:d:Q4477606|Dmitri Usatov]]'' | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>''[[:d:Q139319|Россия республикасы]]''<br/>''[[:d:Q2305208|Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-02-01 | data-sort-value="1938" | 1938-04-12 |- | style='text-align:right'| 17 | [[Шари Федак]] | [[Файл:Fedák Sári-002.jpg|center|128px]] | | | | | [[Маҗарстан]] | data-sort-value="1879" | 1879-09-27 | data-sort-value="1955" | 1955-05-05 |- | style='text-align:right'| 18 | [[Фёдор Витт|Федор Витт]] | | | ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1879" | 1879 | data-sort-value="1970" | 1970 |- | style='text-align:right'| 19 | [[Камил Мотыйгый]] | [[Файл:Tuqay motighi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | [[Мотыйгия мәдрәсәсе]]<br/>[[Әл-Әзһәр университеты]]<br/>[[Кышкар мәдрәсәсе]] | | [[Габдулла Тукай]] | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1883" | 1883-03-09 | data-sort-value="1941" | 1941-01-26 |- | style='text-align:right'| 20 | [[Софья Акимова]] | [[Файл:Portrait of the singer S. V. Akimova.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]''<br/>''[[:d:Q5681011|лирик-драматик сопрано]]'' | ''[[:d:Q312578|University of Music and Theatre Leipzig]]'' | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>''[[:d:Q2305208|Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы]]''<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1887" | 1887-03-15 | data-sort-value="1972" | 1972-01-19 |- | style='text-align:right'| 21 | [[Мөхәммәтша Бурангулов]] | | | [[Хөсәения мәдрәсәсе]] | | | | data-sort-value="1888" | 1888-12-15 | data-sort-value="1966" | 1966-03-09 |- | style='text-align:right'| 22 | [[Маһирә Шәмсетдинова]] | [[Файл:Майра Шамсутдинова.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1890" | 1890 | data-sort-value="1927" | 1927-01-25 |- | style='text-align:right'| 23 | [[Валерия Барсова]] | [[Файл:Barsova V.V.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1892" | 1892-06-01 | data-sort-value="1967" | 1967-12-13 |- | style='text-align:right'| 24 | [[Хафиз Ишмәмәтов]] | | | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1892" | 1892 | data-sort-value="1961" | 1961 |- | style='text-align:right'| 25 | [[Мэй Уэст]] | [[Файл:Mae West - 1936.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1893" | 1893-08-17 | data-sort-value="1980" | 1980-11-22 |- | style='text-align:right'| 26 | [[Ханна Хонти]] | [[Файл:Honthy Hanna.jpg|center|128px]] | | | | | [[Маҗарстан]] | data-sort-value="1893" | 1893-02-21 | data-sort-value="1978" | 1978-12-30 |- | style='text-align:right'| 27 | [[Айкануш Даниэлян]] | [[Файл:Haykanoush Danielian, Armanian stamp.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37952097|лирик-колоратур сопрано]]''<br/>''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1893" | 1893-12-03<br/>1893-12-15 | data-sort-value="1958" | 1958-04-19 |- | style='text-align:right'| 28 | [[Максим Михайлов (1893)|Максим Михайлов]] | [[Файл:Fotothek df roe-neg 0006207 015 Auftritt des Bassisten Michailow.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27911|бас]]''<br/>''[[:d:Q2532487|тирән бас]]'' | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>''[[:d:Q2305208|Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы]]''<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1893" | 1893-08-13<br/>1893-08-25 | data-sort-value="1971" | 1971-03-30 |- | style='text-align:right'| 29 | [[Газиз Әлмөхәммәтов]] | | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1895" | 1895-10-29 | data-sort-value="1938" | 1938-07-10 |- | style='text-align:right'| 30 | [[Өммегөлсем|Үмм Күлсүм]] | [[Файл:Umm Kulthum as Fatimah.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | | | | ''[[:d:Q124943|Мисыр патшалыгы (1922-1953)]]''<br/>''[[:d:Q3087763|Мисыр Җөмһүрияте]]''<br/>''[[:d:Q170468|Берләшкән Гарәп Җөмһүрияте]]''<br/>[[Мисыр]] | data-sort-value="1898" | 1898-12-31<br/>1904-05-04 | data-sort-value="1975" | 1975-02-03 |- | style='text-align:right'| 31 | [[Lui Armstrong]] | [[Файл:Louis Armstrong restored.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]''<br/>''[[:d:Q2532487|тирән бас]]'' | | ''[[:d:Q487021|Bunk Johnson]]''<br/>''[[:d:Q1001073|Buddie Petit]]''<br/>''[[:d:Q313368|King Oliver]]'' | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1901" | 1901-08-04 | data-sort-value="1971" | 1971-07-06 |- | style='text-align:right'| 32 | [[Марлен Дитрих]] | [[Файл:Marlene Dietrich Ross-Verlag 0875(crop).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | ''[[:d:Q1534107|Goethe Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q536163|Hochschule für Musik Franz Liszt Weimar]]''<br/>''[[:d:Q895796|Ernst Busch Academy of Dramatic Arts]]'' | | | [[Алман империясе]]<br/>[[Веймар җөмһүрияте]]<br/>[[Өченче рейх]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]]<br/>''[[:d:Q1206012|Алман рейхы]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-12-27 | data-sort-value="1992" | 1992-05-06 |- | style='text-align:right'| 33 | [[Мәрьям Рахманкулова|Мәрьям Рахманколова]] | | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1901" | 1901-11-20 | data-sort-value="1990" | 1990-02-08 |- | style='text-align:right'| 34 | [[Любовь Орлова]] | [[Файл:Lyubov Orlova in 1945.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | | ''[[:d:Q2305208|Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы]]''<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1902" | 1902-01-29 | data-sort-value="1975" | 1975-01-26 |- | style='text-align:right'| 35 | [[Бинг Кросби]] | [[Файл:Bing Crosby Paramount Pictures.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q810480|бас-баритон]]'' | ''[[:d:Q5582141|Gonzaga Preparatory School]]''<br/>''[[:d:Q1537303|Gonzaga University]]''<br/>''[[:d:Q7054744|North Central High School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1903" | 1903-05-03 | data-sort-value="1977" | 1977-10-14 |- | style='text-align:right'| 36 | [[Асия Измайлова]] | | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1903" | 1903<br/>1903-08-15 | data-sort-value="1993" | 1993-01-03 |- | style='text-align:right'| 37 | [[Jan Gaben]] | [[Файл:Jean Gabin 1958.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1431541|Жансон-де-Сайи лицее]]'' | | | [[Франция]] | data-sort-value="1904" | 1904-05-17 | data-sort-value="1976" | 1976-11-15 |- | style='text-align:right'| 38 | [[Галия Кайбицкая]] | | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1905" | 1905-05-21 | data-sort-value="1993" | 1993-05-16 |- | style='text-align:right'| 39 | [[Клавдия Шульженко]] | [[Файл:Klavdiya Shulzhenko in 1934.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | ''[[:d:Q111383966|Natalia Tagliori]]'' | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1906" | 1906-03-11 | data-sort-value="1984" | 1984-06-17 |- | style='text-align:right'| 40 | [[Сара Садыйкова]] | [[Файл:Sara Sadíqova Mäskäw konservatoriäsendä uqığan çaqta 1924.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1906" | 1906-11-01 | data-sort-value="1986" | 1986-06-07 |- | style='text-align:right'| 41 | [[Тамара Ханым]] | [[Файл:Петросян Тамара Артемовна.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | [[Арев Багдасарян]] | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1906" | 1906-03-29 | data-sort-value="1991" | 1991-06-30 |- | style='text-align:right'| 42 | [[Зөһрә Бәйрәшева]] | [[Файл:Байрашева.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1906" | 1906-10-08 | data-sort-value="1984" | 1984-08-02 |- | style='text-align:right'| 43 | [[Сара Леандер]] | [[Файл:Zarah Leander 1931 035.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]''<br/>''[[:d:Q54635335|тирән контральто]]'' | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1907" | 1907-03-15 | data-sort-value="1981" | 1981-06-23 |- | style='text-align:right'| 44 | [[Гөлсем Сөләйманова]] | | | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1907" | 1907-02-24 | data-sort-value="1968" | 1968-06-14 |- | style='text-align:right'| 45 | [[Рәшит Ваһапов]] | | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1908" | 1908-05-07 | data-sort-value="1962" | 1962-12-14 |- | style='text-align:right'| 46 | [[Георгий Виноградов (1908)|Георгий Виноградов]] | | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1908" | 1908-11-03 | data-sort-value="1980" | 1980-11-11 |- | style='text-align:right'| 47 | [[Милица Корьюс]] | | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | ''[[:d:Q5400941|Estelle Liebling]]'' | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]]<br/>[[Эстония]] | data-sort-value="1909" | 1909-08-18 | data-sort-value="1980" | 1980-08-26 |- | style='text-align:right'| 48 | [[Шәфыйка Котдусова]] | | ''[[:d:Q37952097|лирик-колоратур сопрано]]'' | ''[[:d:Q3912936|П. И. Чайковский исемендәге Акмәчет музыка укуханәсе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1910" | 1910-03-05 | data-sort-value="1956" | 1956-04-18 |- | style='text-align:right'| 49 | [[Әсма Шайморатова]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]] | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1910" | 1910-12-09 | data-sort-value="1992" | 1992-01-11 |- | style='text-align:right'| 50 | [[Марк Бернес]] | [[Файл:Mark Bernes 1937.JPG|center|128px]] | | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]] | data-sort-value="1911" | 1911-09-26 | data-sort-value="1969" | 1969-08-16 |- | style='text-align:right'| 51 | [[Фәхри Насретдинов|Фәхри Нәсретдинев]] | | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1911" | 1911-10-23 | data-sort-value="1986" | 1986 |- | style='text-align:right'| 52 | [[Сабрия Эрәҗәпова]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1912" | 1912-07-12 | data-sort-value="1977" | 1977-09-18 |- | style='text-align:right'| 53 | [[Нияз Даутов]] | | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q4476712|Урал дәүләт консерваториясе]]'' | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1913" | 1913-09-23 | data-sort-value="1986" | 1986-04-16 |- | style='text-align:right'| 54 | [[Борис Христов]] | [[Файл:Boris Christoff, 1948 - collezione Tino Barindelli.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q810480|бас-баритон]]''<br/>''[[:d:Q27911|бас]]'' | ''[[:d:Q841581|София университеты]]'' | ''[[:d:Q2261719|Riccardo Stracciari]]'' | | [[Болгария]] | data-sort-value="1914" | 1914-05-18<br/>1918-05-18 | data-sort-value="1993" | 1993-06-28 |- | style='text-align:right'| 55 | [[Хәлидә Зәбирова]] | | | | | | | data-sort-value="1914" | 1914 | data-sort-value="1979" | 1979 |- | style='text-align:right'| 56 | [[Edit Piaf]] | [[Файл:Piaf Harcourt 1946 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | | | | [[Франция]] | data-sort-value="1915" | 1915-12-19 | data-sort-value="1963" | 1963-10-10 |- | style='text-align:right'| 57 | [[Рәшит Бәйбутов]] | [[Файл:Reshid Behbudov.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]''<br/>''[[:d:Q3983766|тенор-альтино]]'' | | | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1915" | 1915-12-01 | data-sort-value="1989" | 1989-06-09 |- | style='text-align:right'| 58 | [[Мыскал Өмүрканова]] | [[Файл:Portrait of Myskal Omurkanova the stamp of Kyrgyzstan (2015).jpg|center|128px]] | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1915" | 1915 | data-sort-value="1976" | 1976-12-25 |- | style='text-align:right'| 59 | [[Татевик Сазандарян]] | [[Файл:Tatevik Sazandarian 2016 stamp of Armenia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q2033155|Комитас исемендәге Ереван дәүләт консерваториясе]]'' | | ''[[:d:Q16373729|Bella Darbinyan]]'' | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Әрмәнстан]] | data-sort-value="1916" | 1916-08-20 | data-sort-value="1999" | 1999-10-06 |- | style='text-align:right'| 60 | [[Надя Ножарова]] | [[Файл:BASA-1625K-1-22-14-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG|center|128px]] | | | | | [[Болгария]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1916" | 1916-11-12 | data-sort-value="2014" | 2014-04-18 |- | style='text-align:right'| 61 | [[Георгий Дударев]] | | | ''[[:d:Q4146678|Гнесиннар ис. дәүләт музыка укуханәсе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1917" | 1917-04-10 | data-sort-value="1994" | 1994-11-01<br/>1994-10-30 |- | style='text-align:right'| 62 | [[Кармен Амайя]] | [[Файл:Կարմեն Ամայա.jpg|center|128px]] | | | | | [[Испания]] | data-sort-value="1918" | 1918-11-02 | data-sort-value="1963" | 1963-11-19 |- | style='text-align:right'| 63 | [[Анатолий Александров (1918)|Анатолий Александров]] | | | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-30 | data-sort-value="1969" | 1969-11-10<br/>1969-11-09 |- | style='text-align:right'| 64 | [[Арев Багдасарян]] | [[Файл:Багдасарян1929.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2072655|Azerbaijan State University of Economics]]'' | [[Тамара Ханым]] | | [[Россия империясе|Россия Империясе]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Әрмәнстан]] | data-sort-value="1918" | 1918-04-02 | data-sort-value="1994" | 1994-02-17 |- | style='text-align:right'| 65 | [[Абдулла Кротов]] | [[Файл:Abdulla Krotow 2003.jpg|center|128px]] | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1919" | 1919-04-12 | data-sort-value="2005" | 2005-01-17 |- | style='text-align:right'| 66 | [[Әдия Топчы]] | | | ''[[:d:Q3912936|П. И. Чайковский исемендәге Акмәчет музыка укуханәсе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1919" | 1919-09-22 | data-sort-value="1967" | 1967-11-07 |- | style='text-align:right'| 67 | [[Фәридә Кудашева]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1920" | 1920-12-15 | data-sort-value="2010" | 2010-10-09 |- | style='text-align:right'| 68 | [[Евгения Дембская]] | [[Файл:Eugenia Dembskaya image.jpeg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1992023|Львов милли музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Украина]] | data-sort-value="1920" | 1920-11-28 | data-sort-value="2019" | 2019-06-29 |- | style='text-align:right'| 69 | [[Питер Устинов]] | [[Файл:Sir Peter Ustinov Allan Warren.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1341516|Вестминстер мәктәбе]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1921" | 1921-04-16 | data-sort-value="2004" | 2004-03-28 |- | style='text-align:right'| 70 | [[Юрий Никулин]] | [[Файл:Юрий Никулин1.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1921" | 1921-12-18 | data-sort-value="1997" | 1997-08-21 |- | style='text-align:right'| 71 | [[Джуди Гарленд]] | [[Файл:Judy Garland The Harvey Girls MGM Publicity still.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | ''[[:d:Q5882770|Hollywood High School]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>''[[:d:Q16995699|Hollywood Professional School]]''<br/>''[[:d:Q4771200|Antelope Valley High School]]'' | ''[[:d:Q64260|Uta Hagen]]'' | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1922" | 1922-06-10 | data-sort-value="1969" | 1969-06-22 |- | style='text-align:right'| 72 | [[Кристофер Ли]] | [[Файл:Christopher Lee 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27911|бас]]'' | ''[[:d:Q114306|Wellington College]]''<br/>''[[:d:Q7637318|Summer Fields School]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1922" | 1922-05-27 | data-sort-value="2015" | 2015-06-07 |- | style='text-align:right'| 73 | [[Шөвкәт Әләкбәрова]] | [[Файл:Şövkət Ələkbərovanın büstü.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6012297|драматик меццо-сопрано]]'' | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Азәрбайҗан]] | data-sort-value="1922" | 1922-10-20 | data-sort-value="1993" | 1993-02-07 |- | style='text-align:right'| 74 | [[Зөләйха Хисмәтуллина]] | | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | [[Әлфия Заһидуллина]]<br/>[[Зөһрә Сәхәбиева]]<br/>[[Галина Казанцева]]<br/>[[Рөстәм Маликов]]<br/>[[Айдар Фәйзрахманов]] | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1922" | 1922-11-22 | data-sort-value="1994" | 1994-02-24 |- | style='text-align:right'| 75 | [[Дропати]] | | | | | | | data-sort-value="1922" | 1922 | data-sort-value="1997" | 1997-08-01 |- | style='text-align:right'| 76 | [[Сайра Вельшакова]] | | | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | | | | data-sort-value="1922" | 1922-03-26 | |- | style='text-align:right'| 77 | [[Шамил Колбарисов]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1923" | 1923-05-23 | data-sort-value="2004" | 2004-09-30 |- | style='text-align:right'| 78 | [[Камил Якупов (1925)|Камил Якупов]] | | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | | | | | data-sort-value="1925" | 1925 | |- | style='text-align:right'| 79 | [[Merilin Monro|Мэрилин Монро]] | [[Файл:Marilyn Monroe in How to Marry a Millionaire.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q7894738|University High School]]''<br/>''[[:d:Q174710|Лос-Анджелестагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q4008476|Van Nuys High School]]''<br/>''[[:d:Q216458|Актерлар студиясе]]'' | ''[[:d:Q297945|Lee Strasberg]]''<br/>''[[:d:Q443743|Constance Collier]]''<br/>''[[:d:Q1805151|Paula Strasberg]]'' | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-01 | data-sort-value="1962" | 1962-08-04<br/>1962-08-05 |- | style='text-align:right'| 80 | [[Галина Вишневская (1926)|Галина Вишневская]] | [[Файл:Galina Vishnevskaya.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q16678507|Николай Андреевич Римский-Корсаков исемендәге музыка мәктәбе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | | ''[[:d:Q11991604|Njål Sparbo]]'' | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1926" | 1926-10-25 | data-sort-value="2012" | 2012-12-11 |- | style='text-align:right'| 81 | [[Власта Прухова]] | [[Файл:PruchovaVlasta1985.jpg|center|128px]] | | | | | [[Чехия]] | data-sort-value="1926" | 1926-07-12 | data-sort-value="2006" | 2006-06-16 |- | style='text-align:right'| 82 | [[Миләүшә Мортазина]] | | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1926" | 1926-05-27 | |- | style='text-align:right'| 83 | [[Габдулла Рәхимкулов]] | | | | | | | data-sort-value="1926" | 1926-02-15 | data-sort-value="1997" | 1997-10-09 |- | style='text-align:right'| 84 | [[Идеал Ишбүләков|Идеал Ишбүләкев]] | | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1926" | 1926-12-26 | data-sort-value="1998" | 1998-02-15 |- | style='text-align:right'| 85 | [[Марина Попова]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1926" | 1926-03-24 | data-sort-value="2014" | 2014-07-16 |- | style='text-align:right'| 86 | [[Анжелика Арутюнян]] | | ''[[:d:Q1401208|лирик сопрано]]'' | ''[[:d:Q2033155|Комитас исемендәге Ереван дәүләт консерваториясе]]'' | ''[[:d:Q21438214|Tagouhi Shahnazaryan]]'' | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-18 | data-sort-value="2004" | 2004 |- | style='text-align:right'| 87 | [[Жанна Моро]] | [[Файл:Jeanne Moreau (2009).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1127387|Югары милли драматик сәнгать консерваториясе]]'' | ''[[:d:Q3022976|Denis d'Inès]]'' | | [[Франция]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-23 | data-sort-value="2017" | 2017-07-31 |- | style='text-align:right'| 88 | [[Элина Быстрицкая]] | [[Файл:Bystritskaya.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4220226|И. К. Карпенко-Карый исемендәге Киев илкүләм театр, кино һәм телевидение университеты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1928" | 1928-04-04 | data-sort-value="2019" | 2019-04-26 |- | style='text-align:right'| 89 | [[Сөләйман Абдуллин]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1928" | 1928-08-15 | data-sort-value="2002" | 2002-03-11 |- | style='text-align:right'| 90 | [[Хөсәен Мәҗитев]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1928" | 1928-04-19 | data-sort-value="1989" | 1989-11-03 |- | style='text-align:right'| 91 | [[Габдулла Солтанов]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1928" | 1928-09-25 | data-sort-value="2023" | 2023-08-17 |- | style='text-align:right'| 92 | [[Мәгъфирә Галиева]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1928" | 1928-12-24 | data-sort-value="2016" | 2016-10-03 |- | style='text-align:right'| 93 | [[Эбе Камарго]] | [[Файл:Hebe Camargo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Бразилия]] | data-sort-value="1929" | 1929-03-08 | data-sort-value="2012" | 2012-09-29 |- | style='text-align:right'| 94 | [[Одри Хепбёрн]] | [[Файл:Audrey Hepburn in 1966.jpg|center|128px]] | | | ''[[:d:Q443743|Constance Collier]]''<br/>''[[:d:Q1191898|Sonia Gaskell]]''<br/>''[[:d:Q240736|Marie Rambert]]''<br/>''[[:d:Q1403322|Felix Aylmer]]'' | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1929" | 1929-05-04 | data-sort-value="1993" | 1993-01-20 |- | style='text-align:right'| 95 | [[Людмила Зыкина]] | [[Файл:Людмила Георгиевна Зыкина.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q4146899|М.М. Ипполитов-Иванов исемендәге дәүләт музыкаль-педагогика институты]]''<br/>''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1929" | 1929-06-10 | data-sort-value="2009" | 2009-07-01 |- | style='text-align:right'| 96 | [[Kola Beldı]] | | | ''[[:d:Q2022998|Леонид Витальевич Собинов исемендәге Сарытау дәүләт консерваториясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1929" | 1929-05-02 | data-sort-value="1993" | 1993-12-21 |- | style='text-align:right'| 97 | [[Ирина Бржевская]] | | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1929" | 1929-12-27 | data-sort-value="2019" | 2019-04-17 |- | style='text-align:right'| 98 | [[Гомәр Әбделмәнов]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1929" | 1929-12-15 | data-sort-value="2020" | 2020-10-30 |- | style='text-align:right'| 99 | [[Наҗия Теркулова|Нәҗия Теркулова]] | | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1929" | 1929-08-25 | data-sort-value="2016" | 2016-10-14 |- | style='text-align:right'| 100 | [[Олег Анофриев]] | [[Файл:Олег Анофриев.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1930" | 1930-07-20 | data-sort-value="2018" | 2018-03-28 |- | style='text-align:right'| 101 | [[Медея Амиранашвили]] | | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q2478876|Tbilisi State Conservatoire]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Гөрҗистан]] | data-sort-value="1930" | 1930-09-10 | data-sort-value="2023" | 2023-12-02 |- | style='text-align:right'| 102 | [[Ламара Чкония]] | [[Файл:Lamara Chkonia Tbilisi 1975.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q2478876|Tbilisi State Conservatoire]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Гөрҗистан]] | data-sort-value="1930" | 1930-12-27 | data-sort-value="2024" | 2024-03-14 |- | style='text-align:right'| 103 | [[Владимир Степанов (артист)|Владимир Степанов]] | [[Файл:Степанов Владимир Тимофеевич артист.jpg|center|128px]] | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-09 | data-sort-value="1998" | 1998-03-19 |- | style='text-align:right'| 104 | [[Хели Ляэтс]] | [[Файл:Heli Lääts 1974.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q1370342|Эстония музыка һәм театр академиясе]]'' | | | [[Эстония]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1932" | 1932-06-24 | data-sort-value="2018" | 2018-02-16 |- | style='text-align:right'| 105 | [[Монсеррат Кабалье]] | [[Файл:Montserrat Caballé c. 1969 (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q2386124|Conservatori Superior de Música del Liceu]]'' | ''[[:d:Q3325109|Conchita Badía]]'' | ''[[:d:Q8247024|Berta Ojea]]'' | [[Испания]] | data-sort-value="1933" | 1933-04-12 | data-sort-value="2018" | 2018-10-06 |- | style='text-align:right'| 106 | [[Näcmiä Pagaruşa]] | [[Файл:Artistic Director of the high fashion show “Gogh” (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]''<br/>''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Югославия Социалистик Федератив Җөмһүрияте|Югославия Социалистик Федератив Республикасы]]<br/>[[Косово Җөмһүрияте]] | data-sort-value="1933" | 1933-05-07 | data-sort-value="2020" | 2020-02-07 |- | style='text-align:right'| 107 | [[Әлфия Авзалова|Әлфия Әфзалова]] | [[Файл:Alfiya Avzalova.jpg|center|128px]] | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1933" | 1933-01-15 | data-sort-value="2017" | 2017-06-15 |- | style='text-align:right'| 108 | [[Эмиль Җәләлетдинов]] | [[Файл:Emil Zalaldinov.jpg|center|128px]] | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1933" | 1933-07-02 | data-sort-value="2023" | 2023-03-19 |- | style='text-align:right'| 109 | [[Кадрия Нурмәмбәт]] | | | ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]'' | | | [[Румыния]] | data-sort-value="1933" | 1933-08-21 | data-sort-value="2023" | 2023-01-31 |- | style='text-align:right'| 110 | [[Саҗидә Галимова]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1933" | 1933-04-05 | data-sort-value="2009" | 2009-05-12 |- | style='text-align:right'| 111 | [[Brijit Bardo]] | [[Файл:Brigitte Bardot - 1962.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q3128334|Cours Hattemer]]''<br/>''[[:d:Q463055|Париж югары музыка һәм бию милли консерваториясе]]'' | | | [[Франция]] | data-sort-value="1934" | 1934-09-28 | data-sort-value="2025" | 2025-12-28 |- | style='text-align:right'| 112 | [[Sofi Loren]] | [[Файл:Sophia Loren 1962.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q3577715|École Jeannine Manuel]]'' | | | [[Италия]]<br/>[[Франция]] | data-sort-value="1934" | 1934-09-20 | |- | style='text-align:right'| 113 | [[Sven-Bertil Tob]] | [[Файл:Sven-Bertil Taube (14878817541).jpg|center|128px]] | | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-24 | data-sort-value="2022" | 2022-11-11 |- | style='text-align:right'| 114 | [[Рита Сакеллариу]] | [[Файл:Rita Sakellariou 1998 (facecrop).jpg|center|128px]] | | | | | [[Греция]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-22 | data-sort-value="1999" | 1999-08-06 |- | style='text-align:right'| 115 | [[Несрин Сипаһи]] | | | | | | [[Төркия]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-29 | |- | style='text-align:right'| 116 | [[Рамазан Янбәков]] | | | [[Башкорт дәүләт университеты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1934" | 1934-03-15 | data-sort-value="2019" | 2019-10-30 |- | style='text-align:right'| 117 | [[Elvis Presli]] | [[Файл:Elvis Presley Publicity Photo for The Trouble with Girls 1968.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | ''[[:d:Q5940716|Humes Preparatory Academy Middle School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1935" | 1935-01-08 | data-sort-value="1977" | 1977-08-16 |- | style='text-align:right'| 118 | [[Людмила Гурченко]] | [[Файл:Gurchenko 1980s.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-12 | data-sort-value="2011" | 2011-03-30 |- | style='text-align:right'| 119 | [[Aleñ Deloñ]] | [[Файл:Alain Delon 1961.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q3577715|École Jeannine Manuel]]'' | | | [[Франция]]<br/>[[Швейцария]] | data-sort-value="1935" | 1935-11-08 | data-sort-value="2024" | 2024-08-18 |- | style='text-align:right'| 120 | [[Мария Биешу]] | [[Файл:Bieshu cropped.PNG|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q20262483|Academy of Music, Theatre and Fine Arts of Moldova]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Молдова]] | data-sort-value="1935" | 1935-08-03<br/>1934-05-05 | data-sort-value="2012" | 2012-05-16 |- | style='text-align:right'| 121 | [[Рузалия Гарифуллина]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1935" | 1935-03-25 | data-sort-value="2018" | 2018-10-25 |- | style='text-align:right'| 122 | [[Илһам Шакиров]] | [[Файл:Ilgam Shakirov (2015-02-14).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1935" | 1935-02-15 | data-sort-value="2019" | 2019-01-16 |- | style='text-align:right'| 123 | [[Айно Балыня]] | | | | | | [[Эстония]]<br/>[[Латвия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1935" | 1935-05-03 | data-sort-value="2023" | 2023-05-31 |- | style='text-align:right'| 124 | [[Айла Алган]] | [[Файл:Ayla Algan.JPG|center|128px]] | | ''[[:d:Q3268867|Lycée Notre Dame de Sion Istanbul]]'' | | | [[Төркия]] | data-sort-value="1936" | 1936-10-25 | data-sort-value="2024" | 2024-01-04 |- | style='text-align:right'| 125 | [[Фәрит Бикбулатов|Фәрит Бикублатыв]] | | | [[Башкорт дәүләт университеты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1936" | 1936-08-08 | data-sort-value="2016" | 2016-11-25 |- | style='text-align:right'| 126 | [[Флүрә Ногыманова]] | | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1936" | 1936-02-18 | data-sort-value="2021" | 2021-02-18 |- | style='text-align:right'| 127 | [[Эдита Пьеха]] | [[Файл:PiekhaE.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]''<br/>''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | | | [[Франция]]<br/>[[Польша]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1937" | 1937-07-31 | |- | style='text-align:right'| 128 | [[Роберта Флак]] | [[Файл:Roberta Flack 1976.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | ''[[:d:Q1068752|Һовард үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q1061122|University of Massachusetts]]'' | ''[[:d:Q125417434|Frederick Wilkerson]]'' | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1937" | 1937-02-10 | data-sort-value="2025" | 2025-02-24 |- | style='text-align:right'| 129 | [[Галия Солтанова]] | | | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1937" | 1937-02-16 | data-sort-value="2024" | 2024-05-19 |- | style='text-align:right'| 130 | [[Владимир Высоцкий]] | [[Файл:Владимир Высоцкий - портрет (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт төзелеш университеты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-25 | data-sort-value="1980" | 1980-07-25 |- | style='text-align:right'| 131 | [[Людмила Петрушевская]] | [[Файл:Ludmilla Petrushevskaya seven 2009 Shankbone NYC.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1938" | 1938-05-26 | |- | style='text-align:right'| 132 | [[Вахтанг Кикабидзе]] | [[Файл:Vakhtang Kikabidze 2017-07-23 (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Гөрҗистан]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-19 | data-sort-value="2023" | 2023-01-15 |- | style='text-align:right'| 133 | [[Карина Лисициан]] | | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Әрмәнстан]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-28 | |- | style='text-align:right'| 134 | [[Анатолий Беркович]] | | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1938" | 1938-12-03 | data-sort-value="2013" | 2013-10-11 |- | style='text-align:right'| 135 | [[Флёра Сөләйманова]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-10 | data-sort-value="2023" | 2023-09-14 |- | style='text-align:right'| 136 | [[Фәния Сөләйманова]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1939" | 1939-02-18 | data-sort-value="2026" | 2026-06-29 |- | style='text-align:right'| 137 | [[Рафаэль Ильясов|Рафаил Ильясов]] | | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1939" | 1939-04-28 | data-sort-value="2020" | 2020-12-09 |- | style='text-align:right'| 138 | [[Суфия Бадиали]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Италия]] | data-sort-value="1939" | 1939-01-16 | data-sort-value="2026" | 2026-02-24 |- | style='text-align:right'| 139 | [[Con Lennon]] | [[Файл:John Lennon, 1974 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | ''[[:d:Q3835519|Liverpool College of Art]]''<br/>''[[:d:Q5019068|Calderstones School]]''<br/>''[[:d:Q66626470|Dovedale Primary School]]'' | ''[[:d:Q317427|Donovan]]'' | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1940" | 1940-10-09 | data-sort-value="1980" | 1980-12-08 |- | style='text-align:right'| 140 | [[Илфак Смаков]] | | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1940" | 1940-01-02 | data-sort-value="1993" | 1993-05-27 |- | style='text-align:right'| 141 | [[Ану Кааль]] | [[Файл:Anu Kaal, on Eesti ooperilaulja (2023).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q58192|колоратур сопрано]]''<br/>''[[:d:Q1401208|лирик сопрано]]'' | ''[[:d:Q1370342|Эстония музыка һәм театр академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Эстония]] | data-sort-value="1940" | 1940-11-04 | |- | style='text-align:right'| 142 | [[Лариса Голубкина]] | [[Файл:Лариса Голубкина. Фото Анастасии Федоренко.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q4276041|Maria Maksakova, Sr.]]'' | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1940" | 1940-03-09 | data-sort-value="2025" | 2025-03-22 |- | style='text-align:right'| 143 | [[Анатолий Канюка]] | | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | ''[[:d:Q4154225|Ерак Көнчыгыш дәүләт сәнгать институты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1940" | 1940-11-18 | |- | style='text-align:right'| 144 | [[Рәисә Нуриева]] | | | | | | | data-sort-value="1940" | 1940-03-05 | data-sort-value="1999" | 1999-12-10 |- | style='text-align:right'| 145 | [[Боб Дилан]] | [[Файл:DylanYoungKilkenny140719v2 (50 of 52) (52246124397) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | ''[[:d:Q14552696|University of Minnesota System]]''<br/>''[[:d:Q14692643|Hibbing High School]]''<br/>''[[:d:Q3439758|Sidwell Friends School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1941" | 1941-05-24 | |- | style='text-align:right'| 146 | [[Evora Sezariya|Cesária Évora]] | [[Файл:Cesária Évora (2457851527).jpg|center|128px]] | | | | | [[Кабо-Верде]] | data-sort-value="1941" | 1941-08-27 | data-sort-value="2011" | 2011-12-17 |- | style='text-align:right'| 147 | [[Анна Томова-Синтова]] | [[Файл:Anna Tomowa-Sintow in 1981 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q3658212|National Academy of Music]]'' | | | [[Болгария]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-22 | |- | style='text-align:right'| 148 | [[Андрей Миронов]] | [[Файл:Андрей Миронов (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1941" | 1941-03-07 | data-sort-value="1987" | 1987-08-16 |- | style='text-align:right'| 149 | [[Аида Ведищева]] | | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q371625|Бруклин көллияте]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-10 | |- | style='text-align:right'| 150 | [[Шамил Әхмәтҗанов]] | | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1941" | 1941-03-07 | |- | style='text-align:right'| 151 | [[Арета Франклин]] | [[Файл:Aretha Franklin 1968.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q17039986|Northern High School]]'' | ''[[:d:Q123383175|Brooks Alexander]]'' | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-25 | data-sort-value="2018" | 2018-08-16 |- | style='text-align:right'| 152 | [[Марта Кубишова]] | [[Файл:Marta Kubišová 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | | | | [[Чехия]] | data-sort-value="1942" | 1942-11-01 | |- | style='text-align:right'| 153 | [[Мөслим Магомаев]] | [[Файл:Muslim Magomayev, Azerbaijani singer.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | ''[[:d:Q61563|Бакы музыка академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4075928|Asaf Zeynally Music School]]'' | | | [[Азәрбайҗан]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1942" | 1942-08-17 | data-sort-value="2008" | 2008-10-25 |- | style='text-align:right'| 154 | [[Ирина Мирошниченко]] | [[Файл:IMiroshnichenko.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1942" | 1942-07-24 | data-sort-value="2023" | 2023-08-03 |- | style='text-align:right'| 155 | [[Че Линх]] | [[Файл:Che Linh at liveshow Khả Tú.jpg|center|128px]] | | | | | [[Вьетнам]] | data-sort-value="1942" | 1942-04-03 | |- | style='text-align:right'| 156 | [[Фәрзәнә Сәгыйтова]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1943" | 1943-04-20 | |- | style='text-align:right'| 157 | [[Зөлфирә Фәрхетдинова]] | | | | | | | data-sort-value="1943" | 1943-04-08 | |- | style='text-align:right'| 158 | [[Нәфисә Василова]] | | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1943" | 1943-01-15 | data-sort-value="2006" | 2006-07-17 |- | style='text-align:right'| 159 | [[Атаҗан Ходайшукуров]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Үзбәкстан]] | data-sort-value="1944" | 1944-10-04 | data-sort-value="1994" | 1994-12-22 |- | style='text-align:right'| 160 | [[Никита Михалков]] | [[Файл:Mikhalkov 2022.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]''<br/>''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''<br/>[[Үзәк музыка мәктәбе - Музыка башкару сәнгате академиясе]]<br/>''[[:d:Q4130727|1239 нче мәктәп (Мәскәү)]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1945" | 1945-10-21 | |- | style='text-align:right'| 161 | [[Полад Бүлбүлоглу]] | [[Файл:Bulbuloglu 2023.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1471878|лирик тенор]]'' | ''[[:d:Q61563|Бакы музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Азәрбайҗан]] | data-sort-value="1945" | 1945-02-04 | |- | style='text-align:right'| 162 | [[Лариса Рубальская]] | [[Файл:Писатель, поэтесса и переводчица Лариса Алексеевна Рубальская.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1945" | 1945-09-24 | |- | style='text-align:right'| 163 | [[Түркән Шорай]] | [[Файл:Turkan Soray 1310395.jpg|center|128px]] | | | | | [[Төркия]] | data-sort-value="1945" | 1945-06-28 | |- | style='text-align:right'| 164 | [[Фредди Меркьюри]] | [[Файл:Freddie Mercury at Sheraton Hotel Buenos Aires.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q3967574|St. Peter's Boys School]]''<br/>''[[:d:Q5325472|Ealing Art College]]''<br/>''[[:d:Q4019102|West Thames College]]''<br/>''[[:d:Q3967568|St. Mary's School]]''<br/>''[[:d:Q2007778|University of West London]]'' | | | [[Бөекбритания]]<br/>''[[:d:Q157904|Sultanate of Zanzibar]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-05 | data-sort-value="1991" | 1991-11-24 |- | style='text-align:right'| 165 | [[Мирей Матьё]] | [[Файл:Mireille Mathieu Hamburg 1971 001.jpg|center|128px]] | | | | | [[Франция]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-22 | |- | style='text-align:right'| 166 | [[Şarlotta Rempling]] | [[Файл:Actress Charlotte Rampling At the premiere of the movie "45 Years" (cropped1).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q7588343|St. Hilda's School, Bushey]]'' | | | [[Бөекбритания]]<br/>[[Франция]] | data-sort-value="1946" | 1946-02-05 | |- | style='text-align:right'| 167 | [[Валентина Толкунова]] | [[Файл:Valentina Tolkunova 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]''<br/>''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1946" | 1946-07-12 | data-sort-value="2010" | 2010-03-22 |- | style='text-align:right'| 168 | [[Фәррух Закиров]] | [[Файл:Farrukh Zokirov (cropped, 2019-09-07).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]''<br/>''[[:d:Q31687|баритон]]'' | ''[[:d:Q21674834|Үзбәкстан дәүләт консерваториясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Үзбәкстан]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-16 | |- | style='text-align:right'| 169 | [[Клара Новикова]] | [[Файл:Novikova K.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1946" | 1946-12-12 | |- | style='text-align:right'| 170 | [[Таһир Якупов]] | | | [[80 нче мәктәп (Казан)|80 нче мәктәп]] | | | | data-sort-value="1946" | 1946-05-13 | data-sort-value="1999" | 1999-10-01 |- | style='text-align:right'| 171 | [[Гөлзадә Сафиуллина]] | [[Файл:Gulzada Safiullina (2023-04-12).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | [[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Николай Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-08 | |- | style='text-align:right'| 172 | [[Devid Bowi|Дэвид Боуи]] | [[Файл:David-Bowie Chicago 2002-08-08 photoby Adam-Bielawski-cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | ''[[:d:Q7296496|Ravensbourne University London]]''<br/>''[[:d:Q7296488|Ravens Wood School]]''<br/>''[[:d:Q5123283|City Literary Institute]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-08 | data-sort-value="2016" | 2016-01-10 |- | style='text-align:right'| 173 | [[София Ротару]] | [[Файл:Софія Ротару (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | ''[[:d:Q4513858|Chernivtsi Art School]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Украина]] | data-sort-value="1947" | 1947-08-07 | |- | style='text-align:right'| 174 | [[Наталья Варлей]] | [[Файл:Natalya Varley 03.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q62018260|Дәүләт цирк һәм эстрада сәнгате укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q4453555|Мәскәү театр институты]]''<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1947" | 1947-06-22 | |- | style='text-align:right'| 175 | [[Карлос Сантана]] | [[Файл:Carlos Santana 2.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q5712733|Hempstead High School]]'' | ''[[:d:Q5927509|Javier Bátiz]]'' | | [[Мексика]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-20 | |- | style='text-align:right'| 176 | [[Бари Әлибасов]] | [[Файл:BARI NANA ALIBASOV1.JPG|center|128px]] | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1947" | 1947-06-06 | |- | style='text-align:right'| 177 | [[Фидан Гафаров]] | [[Файл:Ufa-Song of the Year 2017-Radio Yuldash 78.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]''<br/>''[[:d:Q8243255|лирик баритон]]'' | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1947" | 1947-10-12 | data-sort-value="2025" | 2025-04-27 |- | style='text-align:right'| 178 | [[Владимир Штеренбах]] | | ''[[:d:Q27911|бас]]'' | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1947" | 1947-02-19 | data-sort-value="2015" | 2015-01-04 |- | style='text-align:right'| 179 | [[Раиса Горбатенко]] | | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q1515426|Украина милли музыка академиясе]]'' | | | [[Украина]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1947" | 1947-08-26 | |- | style='text-align:right'| 180 | [[Галина Халдеева]] | | | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Беларус Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1947" | 1947-10-07 | |- | style='text-align:right'| 181 | [[Вадим Тирон]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-15 | |- | style='text-align:right'| 182 | [[Галина Окунева-Ластовка]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-01 | |- | style='text-align:right'| 183 | [[Робсон Мусин]] | | ''[[:d:Q27911|бас]]'' | [[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-01 | |- | style='text-align:right'| 184 | [[Альберт Әсәдуллин]] | [[Файл:Альберт Асадуллин в мюзикле Кентервильское привидение.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]''<br/>[[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-01 | |- | style='text-align:right'| 185 | [[Рабига Сибгатуллина]] | | | | | | | data-sort-value="1948" | 1948-01-27 | |- | style='text-align:right'| 186 | [[Сәүбән Чуганаев]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>''[[:d:Q16655482|Пермь музыка укуханәсе]]'' | | | | data-sort-value="1948" | 1948-01-03 | data-sort-value="2024" | 2024-11-23 |- | style='text-align:right'| 187 | [[Йоргос Даларас]] | [[Файл:Dalaras theatro ghs 2009.jpg|center|128px]] | | | | | [[Греция]]<br/>[[Кипр Республикасы]] | data-sort-value="1949" | 1949-09-29 | |- | style='text-align:right'| 188 | [[Александр Градский]] | [[Файл:Александр Борисович Градский, Москва, 2015 (2).png|center|128px]] | ''[[:d:Q3983766|тенор-альтино]]''<br/>''[[:d:Q1471878|лирик тенор]]''<br/>''[[:d:Q359282|лирик тенор]]'' | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1949" | 1949-11-03 | data-sort-value="2021" | 2021-11-28 |- | style='text-align:right'| 189 | [[Геннадий Родионов|Геннади Родионов]] | | ''[[:d:Q27911|бас]]'' | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1949" | 1949-12-14 | |- | style='text-align:right'| 190 | [[Хәмдүнә Тимергалиева]] | [[Файл:Hamduna Timergalieva.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]]<br/>[[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы]]<br/>[[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] | data-sort-value="1949" | 1949-05-24 | data-sort-value="2020" | 2020-09-14 |- | style='text-align:right'| 191 | [[Мөнир Якупов]] | | ''[[:d:Q810480|бас-баритон]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1949" | 1949-03-25 | |- | style='text-align:right'| 192 | [[Фәнүнә Сираҗетдинова]] | | | | | | | data-sort-value="1949" | 1949-02-15 | |- | style='text-align:right'| 193 | [[Александра Пермякова]] | [[Файл:Arta festivalo Fakel en Tjumeno (2016) 02.jpg|center|128px]] | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1949" | 1949-10-17 | |- | style='text-align:right'| 194 | [[Бибисара Азаматова]] | | | | | | | data-sort-value="1949" | 1949-10-21 | data-sort-value="2020" | 2020-10-20 |- | style='text-align:right'| 195 | [[Рөстәм Маликов]] | [[Файл:Rustam Malikov (2021-04-26).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | | [[Зөләйха Хисмәтуллина]] | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1949" | 1949-07-20 | |- | style='text-align:right'| 196 | [[Рубен Ахвердян|Ахвердян, Рубен Левонович]] | [[Файл:Hakhverdyan.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q6378860|Ереван дәүләт сәнгать-театр институты]]''<br/>''[[:d:Q21697112|school #67 named after Yeghishe Charents]]''<br/>''[[:d:Q24036690|high school #114 named after Khachik Dashtents]]''<br/>''[[:d:Q21697532|Levon Shant school #4]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Әрмәнстан]] | data-sort-value="1950" | 1950-12-03 | |- | style='text-align:right'| 197 | [[Ольга Басистюк-Гаптар]] | | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q1992023|Львов милли музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Украина]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-19 | |- | style='text-align:right'| 198 | [[Степанида Борисова]] | [[Файл:Stepanida Borisova (sakha.gov.ru).jpg|center|128px]] | | [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]] | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1950" | 1950-04-15 | |- | style='text-align:right'| 199 | [[Роза Аккучукова]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1950" | 1950-02-12 | data-sort-value="2021" | 2021-02-08 |- | style='text-align:right'| 200 | [[Шамил Хәмәдинуров]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1950" | 1950-09-02 | data-sort-value="2014" | 2014-11-14 |- | style='text-align:right'| 201 | [[Сильви Врайт]] | [[Файл:Silvi Vrait 1989.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q18624894|Kehra Secondary School]]''<br/>''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | | | [[Эстония]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1951" | 1951-04-28 | data-sort-value="2013" | 2013-06-28 |- | style='text-align:right'| 202 | [[Кассандра Петерсон]] | [[Файл:Cassandra Peterson GalaxyCon Nashville 052026-53.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q5532293|General William J. Palmer High School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-17 | |- | style='text-align:right'| 203 | [[Стинг]] | [[Файл:Sting in April 2018.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q865528|Ворвик университеты]]''<br/>''[[:d:Q7587691|St. Cuthbert's High School]]''<br/>''[[:d:Q2503794|Northumbria University]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-02 | |- | style='text-align:right'| 204 | [[Олег Газманов]] | [[Файл:Urban Morphogenesis 2019 Fest 09 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-22 | |- | style='text-align:right'| 205 | [[Владимир Ромашкин]] | [[Файл:Бюст Владимира Ивановича Ромашкина в Этнографическом музее «Этно-кудо».jpg|center|128px]] | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Россия]]<br/>[[Финляндия]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-06 | data-sort-value="2002" | 2002-08-29 |- | style='text-align:right'| 206 | [[Александр Серов (1951)|Александр Серов]] | [[Файл:Alexander-Serov (cropped).jpeg|center|128px]] | | | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1951" | 1951-03-24 | |- | style='text-align:right'| 207 | [[Зөһрә Сәхәбиева]] | | | | [[Зөләйха Хисмәтуллина]] | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1951" | 1951-04-27 | |- | style='text-align:right'| 208 | [[Рәшит Абдуллин]] | | ''[[:d:Q27911|бас]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | | data-sort-value="1951" | 1951-08-20 | |- | style='text-align:right'| 209 | [[Рафаэль Сәхабиев]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-08 | data-sort-value="2019" | 2019-11-29 |- | style='text-align:right'| 210 | [[Искәндәр Биктаһиров]] | | | [[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-12 | data-sort-value="2023" | 2023-12-24 |- | style='text-align:right'| 211 | [[Нарада Майкл Уолден]] | [[Файл:Narada Michael Walden 2011.jpg|center|128px]] | | | [[Шри Чинмой]] | | [[Америка Кушма Штатлары]]<br/>[[Һиндстан]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-23 | |- | style='text-align:right'| 212 | [[Флюра Килдиярова]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1952" | 1952-01-15 | |- | style='text-align:right'| 213 | [[Әсхәт Хисмәтов]] | [[Файл:Ashat Hismatov (2022-07-18).JPG|center|128px]] | | [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1952" | 1952-01-01 | |- | style='text-align:right'| 214 | [[Таһирә Минһаҗетдинова]] | | | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | | | | data-sort-value="1952" | 1952-03-16 | |- | style='text-align:right'| 215 | [[Ким Бейсингер]] | [[Файл:Kim Basinger - The Natural.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q5127464|Clarke Central High School]]''<br/>''[[:d:Q8008661|William Esper Studio]]''<br/>''[[:d:Q761534|Җорҗия үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q993267|Neighborhood Playhouse School of the Theatre]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1953" | 1953-12-08 | |- | style='text-align:right'| 216 | [[Александр Габдулов]] | [[Файл:Alexander Abdulov 1988 (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1953" | 1953-05-29 | data-sort-value="2008" | 2008-01-03 |- | style='text-align:right'| 217 | [[Борис Гребенщиков]] | [[Файл:Aquarium-band-1.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q16711109|Faculty of Applied Mathematics - Control Processes, St. Petersburg State University]]''<br/>''[[:d:Q4483553|239нчы санлы физика-математика лицее]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]]<br/>[[Бөекбритания]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-27 | |- | style='text-align:right'| 218 | [[Андрей Макаревич|Andrey Makareviç]] | [[Файл:Andrey Makarevich Hockenheim - 1.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4304042|Мәскәү архитектура институты]]''<br/>''[[:d:Q16495374|Moscow school number 19]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]]<br/>[[Исраил]] | data-sort-value="1953" | 1953-12-11 | |- | style='text-align:right'| 219 | [[Гликерия (җырчы)]] | [[Файл:Glykeria.jpg|center|128px]] | | | | | [[Греция]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-16 | |- | style='text-align:right'| 220 | [[Ирина Понаровская]] | [[Файл:Ponarovskaya.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1953" | 1953-03-12 | |- | style='text-align:right'| 221 | [[Алим Госманов]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Украина]] | data-sort-value="1953" | 1953 | |- | style='text-align:right'| 222 | [[Үзәнбаева Тәнзилә Хәмит кызы]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1953" | 1953-01-02 | |- | style='text-align:right'| 223 | [[Лидия Логинова (1954)]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1954" | 1954-11-13 | |- | style='text-align:right'| 224 | [[Лайма Вайкуле]] | [[Файл:Iveta Vejone, Raimonds Vejonis and Laima Vaikule at Laima Rendez Vous Jurmala 2017 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Латвия]] | data-sort-value="1954" | 1954-03-31 | |- | style='text-align:right'| 225 | [[Алла Кудлай]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Украина]] | data-sort-value="1954" | 1954-07-23 | |- | style='text-align:right'| 226 | [[Нәзифә Кадыйрова|Нәзифә Кадыйрыва]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1954" | 1954-04-13 | |- | style='text-align:right'| 227 | [[Халидә Бегичева]] | | | | | | | data-sort-value="1954" | 1954-07-17 | |- | style='text-align:right'| 228 | [[Илгиз Закиров]] | | | [[Әлмәт музыка көллияте|Ф.З. Яруллин исемендәге Әлмәт музыка көллияте]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1954" | 1954-07-07 | |- | style='text-align:right'| 229 | [[Вупи Голдберг]] | [[Файл:Whoopi Goldberg Springsteen-71 (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''<br/>''[[:d:Q7971994|Washington Irving High School]]''<br/>''[[:d:Q5629067|HB Studio]]'' | ''[[:d:Q64260|Uta Hagen]]'' | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-13 | |- | style='text-align:right'| 230 | [[Риба Макинтайр]] | [[Файл:Reba McEntire by Gage Skidmore 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | ''[[:d:Q866829|Southeastern Oklahoma State University]]''<br/>''[[:d:Q749718|Oklahoma State University]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1955" | 1955-03-28 | |- | style='text-align:right'| 231 | [[Лена Андерссон]] | [[Файл:Lena Andersson 1987.jpg|center|128px]] | | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-11 | |- | style='text-align:right'| 232 | [[Ләлә Орфеева]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1955" | 1955 | |- | style='text-align:right'| 233 | [[Венера Ганиева]] | [[Файл:Venera Ganeeva (2024-04-11).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1955" | 1955-03-24 | |- | style='text-align:right'| 234 | [[Илгизәр Исламов]] | | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-16 | |- | style='text-align:right'| 235 | [[Кэрри Фишер|Кәрри Фшиер]] | [[Файл:Carrie Fisher 2013-a straightened.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1051840|Сара Лоуренс көллияте]]''<br/>''[[:d:Q981195|Үзәк сәхнә теле һәм драма сәнгате мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q1185037|Беверли-Һиллз мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q7247941|Professional Children's School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1956" | 1956-10-21 | data-sort-value="2016" | 2016-12-27 |- | style='text-align:right'| 236 | [[Анне Вески]] | [[Файл:Estraadilaulja Anne Veski.JPG|center|128px]] | | ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1956" | 1956-02-27 | |- | style='text-align:right'| 237 | [[Николай Носков]] | [[Файл:Николай Носков в 2009 (4).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]''<br/>''[[:d:Q31687|баритон]]'' | | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1956" | 1956-01-12 | |- | style='text-align:right'| 238 | [[Надежда Чепрага]] | [[Файл:CepragaN.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2501849|Alecu Russo State University of Bălți]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Молдова]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1956" | 1956-09-01 | |- | style='text-align:right'| 239 | [[Тәслимә Низами]] | [[Файл:Taslima Nizami.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1956" | 1956-08-23 | |- | style='text-align:right'| 240 | [[Рәис Хәннанов]] | | | ''[[:d:Q4508685|Чиләбе дәүләт мәдәният институты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-06 | |- | style='text-align:right'| 241 | [[Зифа Нагаева]] | | | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | | | data-sort-value="1956" | 1956-03-01 | |- | style='text-align:right'| 242 | [[Газинур Фарухшин]] | | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-14 | |- | style='text-align:right'| 243 | [[Роза Рымбаева]] | [[Файл:Roza Rymbayeva.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q4208080|Kazakh National Academy of Arts]]'' | ''[[:d:Q18009084|Polina Dorokhova]]'' | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Казакъстан]] | data-sort-value="1957" | 1957-10-28 | |- | style='text-align:right'| 244 | [[Yuriy Şevçuk|Юрий Шевчук]] | [[Файл:Jurij-sjevtjuk-2007-08-14 (18.09.2008 edit).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]''<br/>''[[:d:Q6141658|драматик тенор]]'' | | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1957" | 1957-05-16 | |- | style='text-align:right'| 245 | [[Александр Чистяков]] | [[Файл:Alexandr Chistyakov-1.jpg|center|128px]] | | [[Уфа дәүләт авиация техник университеты]] | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1957" | 1957-01-01 | data-sort-value="2019" | 2019-08-18 |- | style='text-align:right'| 246 | [[Александр Добрынин]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-27 | |- | style='text-align:right'| 247 | [[Георгий Ибушев]] | [[Файл:Georgiy Ibushev (2023-08-25).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | [[Әлфия Заһидуллина]] | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1957" | 1957-09-20 | |- | style='text-align:right'| 248 | [[Нурия Абдуллина]] | [[Файл:Абдуллина Нурия Насибулла ҡыҙы.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q13056290|Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернаты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-15 | data-sort-value="2024" | 2024-10-31 |- | style='text-align:right'| 249 | [[Фәридә Сафина]] | [[Файл:Farida Safina (2023-01-26) 07 вики.jpg|center|128px]] | | [[Казан театр укуханәсе|Шәүкәт Хәсән улы Биктимеров исемендәге Казан театр укуханәсе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1957" | 1957-03-20 | |- | style='text-align:right'| 250 | [[Майкл Джексон]] | [[Файл:Michael Jackson 1983 (3x4 cropped) (contrast).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | ''[[:d:Q6904590|Montclair College Preparatory School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1958" | 1958-08-29 | data-sort-value="2009" | 2009-06-25 |- | style='text-align:right'| 251 | [[Хәбиб Коитэ]] | [[Файл:Bardentreffen 2014 Sa 2114.JPG|center|128px]] | | ''[[:d:Q3152429|Institut National des Arts, Bamako]]'' | | | [[Мали]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-27 | |- | style='text-align:right'| 252 | [[Владимир Сигачев|Владимир Сигачов]] | | | | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1958" | 1958-03-19 | data-sort-value="2001" | 2001 |- | style='text-align:right'| 253 | [[Бану Алкан]] | [[Файл:Banu Alkan, 2020.jpg|center|128px]] | | | | | [[Төркия]] | data-sort-value="1958" | 1958-04-01 | |- | style='text-align:right'| 254 | [[Наил Шәймәрдәнов]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1958" | 1958-12-02 | |- | style='text-align:right'| 255 | [[Зузана Наварова]] | [[Файл:Zuzana Navarova.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q3563550|Faculty of Arts, Charles University in Prague]]'' | | | [[Франция]]<br/>[[Чехия]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-18 | data-sort-value="2004" | 2004-12-07 |- | style='text-align:right'| 256 | [[Надежда Кадышева]] | [[Файл:Надежда Кадышева июль 2009 (upscaled).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4146899|М.М. Ипполитов-Иванов исемендәге дәүләт музыкаль-педагогика институты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-01 | |- | style='text-align:right'| 257 | [[Зөфәр Хәйретдинов]] | | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | [[Әлфия Заһидуллина]] | | [[Россия]] | data-sort-value="1959" | 1959-08-05 | |- | style='text-align:right'| 258 | [[Асаф Вәлиев]] | [[Файл:Asaf Valiev (2024-04-26) 02.jpg|center|128px]] | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Минзәлә педагогика көллияте]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-26 | |- | style='text-align:right'| 259 | [[Вадим Ананьев]] | [[Файл:Solist Vadim Ananiev-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1959" | 1959-03-21 | |- | style='text-align:right'| 260 | [[Лариса Зуенко]] | [[Файл:Лариса Павлівна Зуєнко.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q4331411|Әдис милли музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Украина]] | data-sort-value="1959" | 1959-12-14 | |- | style='text-align:right'| 261 | [[Альберт Шаһиев]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1959" | 1959-08-14 | |- | style='text-align:right'| 262 | [[Сәгыйть Гыйбашев]] | | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1959" | 1959-08-19 | |- | style='text-align:right'| 263 | [[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]] | [[Файл:Salavat Fathutdinov (2023-03-27).JPG|center|128px]] | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1960" | 1960-01-10 | |- | style='text-align:right'| 264 | [[Зөлфәт Хәким]] | | | [[Түбән Кама химия-технология институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1960" | 1960-08-11 | |- | style='text-align:right'| 265 | [[Идрис Газиев]] | [[Файл:Idris Gaziev (2020-08-30).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1960" | 1960-04-21 | |- | style='text-align:right'| 266 | [[Хәния Фәрхи]] | [[Файл:Haniya Farhi (2015-03-31).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-30 | data-sort-value="2017" | 2017-07-27 |- | style='text-align:right'| 267 | [[Миләүшә Таминдарова]] | [[Файл:Milyausha Tamindarova (2024-04-11).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-13 | |- | style='text-align:right'| 268 | [[Гайфулла Абзалов]] | | | ''[[:d:Q16695223|Sverdlovsk music college]]'' | | | | data-sort-value="1960" | 1960-05-14 | |- | style='text-align:right'| 269 | [[Эдди Мерфи|Эдди Мөрфи]] | [[Файл:Eddie Murphy by David Shankbone.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q7366450|Roosevelt High School]]''<br/>''[[:d:Q6967558|Nassau Community College]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-03 | |- | style='text-align:right'| 270 | [[Сьюзан Бойл]] | [[Файл:Susan Boyle Nov 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q915989|Queen Margaret University]]''<br/>''[[:d:Q7589427|St Kentigern's Academy]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-01 | |- | style='text-align:right'| 271 | [[Бой Джордж|Бой Дҗордҗ]] | [[Файл:Boy George by Dean Stockings.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q223166|контратенор]]'' | | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1961" | 1961-06-14 | |- | style='text-align:right'| 272 | [[Александр Бард]] | [[Файл:AlexanderBard.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1061504|Stockholm School of Economics]]'' | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1961" | 1961-03-17 | |- | style='text-align:right'| 273 | [[Каре Каукс]] | | | | | | [[Эстония]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1961" | 1961-06-02 | |- | style='text-align:right'| 274 | [[Екатерина Семёнова]] | [[Файл:Ekaterina Semenova 4.jpg|center|128px]] | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-07 | |- | style='text-align:right'| 275 | [[Рәфыйк Таҗетдинов]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | | data-sort-value="1961" | 1961-01-19 | |- | style='text-align:right'| 276 | [[Вәсил Галимов]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1961" | 1961-02-05 | |- | style='text-align:right'| 277 | [[Резидә Кадыйрова]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Лаеш техник-икътисад техникумы]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-22 | data-sort-value="2026" | 2026-05-16 |- | style='text-align:right'| 278 | [[Виктор Цой]] | [[Файл:Victor Tsoi 1986 cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31687|баритон]]'' | ''[[:d:Q4258182|Ленинград сынлы сәнгать укуханәсе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1962" | 1962-06-21 | data-sort-value="1990" | 1990-08-15 |- | style='text-align:right'| 279 | [[Илмирә Галиева]] | [[Файл:Kazan journal presentation (2023-07-18) 08.jpg|center|128px]] | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1962" | 1962-11-28 | |- | style='text-align:right'| 280 | [[Элени Цалигопулу|Eleni Tsaligopulu]] | [[Файл:Eleni Tsaligopoulou1.jpg|center|128px]] | | | | | [[Греция]] | data-sort-value="1962" | 1962-04-11 | |- | style='text-align:right'| 281 | [[Инва Мула]] | [[Файл:Inva Mula (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1401208|лирик сопрано]]'' | [[Албания сәнгать университеты]] | | | [[Албания Халык Социалистик Җөмһүрияте|Албания халык социалистик җөмһүрияте]]<br/>[[Албания]] | data-sort-value="1963" | 1963-06-27 | |- | style='text-align:right'| 282 | [[Алдын-оол Севек]] | [[Файл:Sevek.jpg|center|128px]] | | | | | | data-sort-value="1963" | 1963-10-27 | data-sort-value="2011" | 2011-09-11 |- | style='text-align:right'| 283 | [[Рәмзия Хөсәенова]] | | | [[Казан дәүләт аграр университеты]]<br/>[[Казан педагогика көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | | data-sort-value="1963" | 1963-08-30 | |- | style='text-align:right'| 284 | [[Киану Ривз]] | [[Файл:Keanu Reeves – Dogstar – Tons of Rock 2026-3.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q5244514|De La Salle College]]''<br/>''[[:d:Q14875148|Etobicoke School of the Arts]]''<br/>''[[:d:Q4829330|Avondale Secondary Alternative School]]''<br/>''[[:d:Q7057025|North Toronto Collegiate Institute]]''<br/>''[[:d:Q4743499|American Community School at Beirut]]'' | | | [[Канада]] | data-sort-value="1964" | 1964-09-02 | |- | style='text-align:right'| 285 | [[Азиза]] | [[Файл:Aziza1997.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q21674834|Үзбәкстан дәүләт консерваториясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Үзбәкстан]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1964" | 1964-04-10 | |- | style='text-align:right'| 286 | [[Евгений Осин]] | [[Файл:Yevgeny Osin 02.jpg|center|128px]] | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1964" | 1964-10-04 | data-sort-value="2018" | 2018-11-17 |- | style='text-align:right'| 287 | [[Серхат]] | [[Файл:Serhat (singer) at the 2015 Golden Butterfly Awards.JPG|center|128px]] | | [[Истанбул университеты]]<br/>''[[:d:Q831926|Deutsche Schule Istanbul]]'' | | | [[Төркия]]<br/>[[Сан-Марино]] | data-sort-value="1964" | 1964-10-24 | |- | style='text-align:right'| 288 | [[Илсөяр Зарипова]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1964" | 1964-07-26 | |- | style='text-align:right'| 289 | [[Роберт Дауни-кече]] | [[Файл:Robert Downey Jr 2014 Comic Con (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q7419795|Santa Monica High School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1965" | 1965-04-04 | |- | style='text-align:right'| 290 | [[Сергей Чванов]] | [[Файл:Sergey Chvanov .jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q27943445|Togliatti State Polytechnic Institute]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1965" | 1965-01-19 | |- | style='text-align:right'| 291 | [[Наталия Половынка]] | | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q12093364|Vinnytsia School of Culture and Arts]]''<br/>''[[:d:Q1992023|Львов милли музыка академиясе]]'' | ''[[:d:Q123485640|Maria Tarnawiecka]]'' | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Украина]] | data-sort-value="1965" | 1965-07-27 | |- | style='text-align:right'| 292 | [[Вахит Хызыров]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1965" | 1965-11-16 | |- | style='text-align:right'| 293 | [[Идрис Кәлимуллин]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-30 | |- | style='text-align:right'| 294 | [[Стас Владимиров]] | | | | | | | data-sort-value="1965" | 1965-05-07 | |- | style='text-align:right'| 295 | [[Миңзифа Искужина]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1965" | 1965-01-15 | |- | style='text-align:right'| 296 | [[Зөлфия Шакирова]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1965" | 1965-06-05 | |- | style='text-align:right'| 297 | [[Гүзәл Үлмәскулова]] | [[Файл:Ульмаскулова-2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-12 | |- | style='text-align:right'| 298 | [[Патрисия Каас]] | [[Файл:Patricia Kaas (2009) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Франция]] | data-sort-value="1966" | 1966-12-05 | |- | style='text-align:right'| 299 | [[Софи Марсо]] | [[Файл:Sophie Marceau taularde 2016 2.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q916444|Флоран курслары]]'' | | | [[Франция]] | data-sort-value="1966" | 1966-11-17 | |- | style='text-align:right'| 300 | [[Лена Филипсон|Филипсон Лена]] | [[Файл:Lena Philipsson 2012-11-07 001.jpg|center|128px]] | | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1966" | 1966-01-19 | |- | style='text-align:right'| 301 | [[Луция Била]] | [[Файл:Lucie Bílá 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Чехия]] | data-sort-value="1966" | 1966-04-07 | |- | style='text-align:right'| 302 | [[Янка Дягилева]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1966" | 1966-09-04 | data-sort-value="1991" | 1991-05-09 |- | style='text-align:right'| 303 | [[Ивета Бартошова]] | [[Файл:IBartosova 20.9.2008.jpg|center|128px]] | | | | | [[Чехия]] | data-sort-value="1966" | 1966-04-08 | data-sort-value="2014" | 2014-04-29 |- | style='text-align:right'| 304 | [[Лада Дэнс]] | [[Файл:Лада Дэнс.png|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1966" | 1966-09-11 | |- | style='text-align:right'| 305 | [[Татьяна Никанорова]] | | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1966" | 1966-04-28 | |- | style='text-align:right'| 306 | [[Татьяна Овсиенко]] | [[Файл:Ovsienko Tatyana Nikolaevna 2015-05-10b.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q18670958|Киев кунакханә хуҗалыгы техникумы]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-22 | |- | style='text-align:right'| 307 | [[Светлана Аргынбаева]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1966" | 1966-01-08 | |- | style='text-align:right'| 308 | [[Радик Вәлмөхәмәтов]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1966" | 1966-02-12 | |- | style='text-align:right'| 309 | [[Зөфәр Билалов]] | [[Файл:Зуфар Билалов на сцене Казань.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1966" | 1966-01-05 | |- | style='text-align:right'| 310 | [[Резидә Шәрәфиева]] | | ''[[:d:Q6983813|альт]]'' | [[Минзәлә педагогика көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | | data-sort-value="1966" | 1966-01-10<br/>1966 | data-sort-value="2025" | 2025 |- | style='text-align:right'| 311 | [[Курт Кобейн]] | [[Файл:Nirvana around 1992 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | ''[[:d:Q14713582|Aberdeen High School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1967" | 1967-02-20 | data-sort-value="1994" | 1994-04-05 |- | style='text-align:right'| 312 | [[Николь Кидман]] | [[Файл:MKr384262 Nicole Kidman (Women In Motion, Cannes 2025).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q7056912|Төньяк Сидней кызлар югары мәктәбе]]'' | | | [[Австралия]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1967" | 1967-06-20 | |- | style='text-align:right'| 313 | [[Рената Литвинова]] | [[Файл:Рената.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]'' | ''[[:d:Q4344951|Kira Paramonova]]'' | | [[Россия]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-12 | |- | style='text-align:right'| 314 | [[Дмитрий Нагиев]] | [[Файл:Nagiev 20 04 2018.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q2381477|Россия дәүләт сәхнә сәнгатьләре институты]]'' | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1967" | 1967-04-04 | |- | style='text-align:right'| 315 | [[Айдар Галимов]] | [[Файл:Aidar Galimov during show, May 2021.jpg|center|128px]] | | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | | | data-sort-value="1967" | 1967-02-23 | |- | style='text-align:right'| 316 | [[Дмитрий Гордон]] | [[Файл:Дмитрий Гордон (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1741154|Киев милли төзелеш һәм архитектура университеты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Украина]] | data-sort-value="1967" | 1967-10-21 | |- | style='text-align:right'| 317 | [[Рөстәм Закиров]] | | | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | | | data-sort-value="1967" | 1967-05-11 | |- | style='text-align:right'| 318 | [[Ангелина Фәйрушина]] | | | | | | | data-sort-value="1967" | 1967-06-06 | |- | style='text-align:right'| 319 | [[Станислав Шакиров|Станислав Шакирев]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1967" | 1967-03-23 | |- | style='text-align:right'| 320 | [[Кайли Миноуг]] | [[Файл:KylieMinogue-byPhilipRomano (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q5025056|Camberwell High School]]'' | | | [[Австралия]]<br/>[[Бөекбритания]] | data-sort-value="1968" | 1968-05-28 | |- | style='text-align:right'| 321 | [[Уилл Смит]] | [[Файл:TechCrunch Disrupt 2019 (48834434641) (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4785618|Archbishop John Carroll High School]]''<br/>''[[:d:Q15229841|Julia R. Masterman School]]''<br/>''[[:d:Q7113572|Overbrook High School]]'' | ''[[:d:Q5919619|Howard Fine]]'' | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1968" | 1968-09-25 | |- | style='text-align:right'| 322 | [[Хью Джекман]] | [[Файл:Hugh Jackman Is This Thing On-68 (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1145731|University of Technology Sydney]]''<br/>''[[:d:Q7987501|Western Australian Academy of Performing Arts]]''<br/>''[[:d:Q6423563|Knox Grammar School]]''<br/>''[[:d:Q1284960|Edith Cowan University]]''<br/>''[[:d:Q22271921|Pymble Public School]]''<br/>''[[:d:Q105200722|Actors Centre Australia]]'' | | | [[Австралия]]<br/>[[Бөекбритания]] | data-sort-value="1968" | 1968-10-12 | |- | style='text-align:right'| 323 | [[Валерия (җырчы)|Валерия]] | [[Файл:Valeriya 6016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-17 | |- | style='text-align:right'| 324 | [[Алексей Степин]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1968" | 1968-09-05 | data-sort-value="2025" | 2025-10-01 |- | style='text-align:right'| 325 | [[Рәмис Аймәт]] | [[Файл:Ramis Aymet (2022-04-26).JPG|center|128px]] | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1968" | 1968-10-04 | |- | style='text-align:right'| 326 | [[Рәсүл Карабулатов]] | [[Файл:Ufa-Song of the Year 2017-Radio Yuldash 131.jpg|center|128px]] | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1968" | 1968-03-18 | |- | style='text-align:right'| 327 | [[Зөфәр Сафин (1968)|Зөфәр Сафин]] | [[Файл:Zufar Safin (2022-08-30).jpg|center|128px]] | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1968" | 1968-01-27 | data-sort-value="2023" | 2023-05-21 |- | style='text-align:right'| 328 | [[Ивана (җырчы)]] | [[Файл:Ivana STA50027.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Болгария]] | data-sort-value="1969" | 1969-01-31 | |- | style='text-align:right'| 329 | [[Dead]] | | | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1969" | 1969-01-16 | data-sort-value="1991" | 1991-04-08 |- | style='text-align:right'| 330 | [[Зөлфия Камалова]] | [[Файл:Zulya Kamalova May 99 -4.jpg|center|128px]] | | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | | | [[Россия]]<br/>[[Австралия]] | data-sort-value="1969" | 1969-08-08 | data-sort-value="2024" | 2024-09-18 |- | style='text-align:right'| 331 | [[Анжелика Варум]] | [[Файл:Anzhelika Varum in 2020.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1969" | 1969-05-26 | |- | style='text-align:right'| 332 | [[Наоми Кэмпбелл]] | [[Файл:Naomi Campbell Cannes 2018.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q348134|Italia Conti Academy of Theatre Arts]]''<br/>''[[:d:Q5315656|Dunraven School]]''<br/>''[[:d:Q16983651|Barbara Speake Stage School]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1970" | 1970-05-22 | |- | style='text-align:right'| 333 | [[Тони Слай]] | [[Файл:Zepper-Tony Sly (NUFAN).jpeg|center|128px]] | | ''[[:d:Q5890521|Homestead High School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1970" | 1970-11-04 | data-sort-value="2012" | 2012-07-31 |- | style='text-align:right'| 334 | [[Ирина Билык]] | [[Файл:Iryna Bilyk22.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4220223|Киев илкүләм мәдәният һәм сәнгать университеты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Украина]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-06 | |- | style='text-align:right'| 335 | [[Кадео, Фанни]] | [[Файл:Fanny Cadeo.jpg|center|128px]] | | | | | [[Италия]] | data-sort-value="1970" | 1970-09-11 | |- | style='text-align:right'| 336 | [[Илона Чакова]] | [[Файл:Ilona Csáková (2011).jpg|center|128px]] | | | | | [[Чехия]] | data-sort-value="1970" | 1970-10-01 | |- | style='text-align:right'| 337 | [[Юлия Җиһаншина]] | [[Файл:Yuliya Ziganshina (2023-09-07).JPG|center|128px]] | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1970" | 1970-08-13 | |- | style='text-align:right'| 338 | [[Толкын Зәбирова]] | | | [[Казакъ милли консерваториясе]] | | | [[Казакъстан]] | data-sort-value="1970" | 1970-10-17 | |- | style='text-align:right'| 339 | [[Лилия Хәмитова]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Арча педагогика көллияте]] | | | | data-sort-value="1970" | 1970-08-02 | |- | style='text-align:right'| 340 | [[Алсу Бәхтиева]] | [[Файл:Ufa-Song of the Year 2017-Radio Yuldash 37.jpg|center|128px]] | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-26 | |- | style='text-align:right'| 341 | [[Пулоди Парвиз]] | | | [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]] | | | [[Таҗикстан]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1970" | 1970-12-12 | |- | style='text-align:right'| 342 | [[Фәрит Гафиятуллин]] | [[Файл:Татарстан Республикасының атказанган артисты Фәрит Хәйдәр улы Гафиятуллин.jpg|center|128px]] | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-03 | |- | style='text-align:right'| 343 | [[Анна Нетребко]] | [[Файл:Anna Netrebko - Romy 2013 a.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5681011|лирик-драматик сопрано]]'' | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]'' | [[Валерий Гергиев]] | | [[Россия]]<br/>[[Австрия]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-18 | |- | style='text-align:right'| 344 | [[Fenriz]] | [[Файл:Fenriz.jpg|center|128px]] | | | | | [[Норвегия]] | data-sort-value="1971" | 1971-11-28 | |- | style='text-align:right'| 345 | [[Аттила Чиһар]] | [[Файл:Mayhem, Summer Dying Loud 2024 16.jpg|center|128px]] | | | | | [[Маҗарстан]] | data-sort-value="1971" | 1971-03-29 | |- | style='text-align:right'| 346 | [[БТ (музыкант)]] | [[Файл:BT of All Hail The Silence 03 (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q248970|Беркли музыка көллияте]]''<br/>''[[:d:Q7965290|Walter Johnson High School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1971" | 1971-10-04<br/>1973 | |- | style='text-align:right'| 347 | [[Анастасия Заворотнюк]] | [[Файл:Заворотнюк Анастасия.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q3577654|МСАТ мәктәп-студиясе]]''<br/>[[Әстерхан дәүләт университеты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1971" | 1971-04-03 | data-sort-value="2024" | 2024-05-29 |- | style='text-align:right'| 348 | [[Айдар Тимербаев]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1971" | 1971 | |- | style='text-align:right'| 349 | [[Эминем]] | [[Файл:Eminem 2021 Color Corrected.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | ''[[:d:Q4993370|Lincoln High School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1972" | 1972-10-17 | |- | style='text-align:right'| 350 | [[Ванесса Паради]] | [[Файл:Vanessa Paradis César 2018.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q3268830|Lycée Marcelin-Berthelot]]''<br/>''[[:d:Q546118|Paris-Sorbonne University - Paris IV]]'' | | | [[Франция]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-22 | |- | style='text-align:right'| 351 | [[Nocturno Culto]] | [[Файл:Nocturno Culto.jpg|center|128px]] | | | | | [[Норвегия]] | data-sort-value="1972" | 1972-03-04 | |- | style='text-align:right'| 352 | [[Дара Ролинс]] | [[Файл:Dara Rolins Praha.jpg|center|128px]] | | | | | [[Чехословакия]]<br/>[[Словакия]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-07 | |- | style='text-align:right'| 353 | [[Римма Амангилдина]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-01 | |- | style='text-align:right'| 354 | [[Тайра Бэнкс]] | [[Файл:Tyra Banks 2018 4.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q14682455|Immaculate Heart Middle & High School]]''<br/>''[[:d:Q49126|Һарвард эшмәкәрлек мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q3444269|Walsh University]]''<br/>''[[:d:Q16000351|The Groundlings]]''<br/>''[[:d:Q6224028|John Burroughs Middle School]]''<br/>''[[:d:Q1786078|Loyola Marymount University]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1973" | 1973-12-04 | |- | style='text-align:right'| 355 | [[Varg Vikernes]] | [[Файл:Varg Vikernes-3 (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Норвегия]]<br/>[[Франция]] | data-sort-value="1973" | 1973-02-11 | |- | style='text-align:right'| 356 | [[Роза Аманова]] | | | ''[[:d:Q21660554|Kyrgyz National Conservatory]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Кыргызстан]] | data-sort-value="1973" | 1973-02-23 | |- | style='text-align:right'| 357 | [[Фёдор Кузнецов (1973)|Фёдор Кузнецов]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1973" | 1973-03-04 | |- | style='text-align:right'| 358 | [[Рәсим Низамов]] | | | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1973" | 1973-12-01 | |- | style='text-align:right'| 359 | [[Андрей Губин]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1974" | 1974-04-30 | |- | style='text-align:right'| 360 | [[Шарлотта Перелли]] | [[Файл:Charlotte Perrelli 2012-06-05.tiff|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1974" | 1974-10-07 | |- | style='text-align:right'| 361 | [[Кейт Мосс]] | [[Файл:Kate Moss - Decorté advertisement (close-up).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q7332451|Riddlesdown Collegiate]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1974" | 1974-01-16 | |- | style='text-align:right'| 362 | [[Анггун]] | [[Файл:Anggun at Sundance Film Festival 2026-6 (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Индонезия]] | data-sort-value="1974" | 1974-04-29 | |- | style='text-align:right'| 363 | [[Марта Яндова]] | [[Файл:Marta Jandová (2023).jpg|center|128px]] | | | | | [[Чехия]] | data-sort-value="1974" | 1974-04-13 | |- | style='text-align:right'| 364 | [[Айгөл Бариева]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | | data-sort-value="1974" | 1974-08-22 | |- | style='text-align:right'| 365 | [[Рөстәм Гыйззәтуллин]] | [[Файл:Ufa-Song of the Year 2015-Radio Yuldash 46.JPG|center|128px]] | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1974" | 1974-09-16 | |- | style='text-align:right'| 366 | [[Сәгыйдулла Байегетов]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1974" | 1974-04-03 | |- | style='text-align:right'| 367 | [[Әнвәр Нургалиев]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | | data-sort-value="1974" | 1974-01-28 | |- | style='text-align:right'| 368 | [[Кейт Уинслет]] | [[Файл:KateWinslet (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q7306229|Redroofs Theatre School]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1975" | 1975-10-05 | |- | style='text-align:right'| 369 | [[Карин Дрейер Андерссон]] | [[Файл:Roskilde Festival Fever Ray 2.jpg|center|128px]] | | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1975" | 1975-04-07 | |- | style='text-align:right'| 370 | [[Александр Пушной]] | [[Файл:Александр Пушной & the band 02.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1975" | 1975-05-16 | |- | style='text-align:right'| 371 | [[Илһам Вәлиев]] | | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]]<br/>[[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-19 | |- | style='text-align:right'| 372 | [[Хәсән Усманов]] | [[Файл:Ufa-Song of the Year 2015-Radio Yuldash 73.JPG|center|128px]] | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1975" | 1975-01-09 | |- | style='text-align:right'| 373 | [[Айгөл Нәбиуллина]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1975" | 1975-02-14 | |- | style='text-align:right'| 374 | [[Фәридә Әхмәтшина]] | | | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1975" | 1975-05-17 | |- | style='text-align:right'| 375 | [[Карис ван Хаутен]] | [[Файл:Carice van Houten at the 2026 Berlin International Film Festival-60396.jpg|center|128px]] | | | | | ''[[:d:Q29999|Нидерланд патшалыгы]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-09-05 | |- | style='text-align:right'| 376 | [[Земфира Рамазанова|Зимфирә Рамазаныва]] | [[Файл:Земфира на выступлении 1 апреля 2016 года в Олимпийском.jpg|center|128px]] | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1976" | 1976-08-26 | |- | style='text-align:right'| 377 | [[Карина Абдуллина]] | | | [[Казакъ милли консерваториясе]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Казакъстан]] | data-sort-value="1976" | 1976-01-13 | |- | style='text-align:right'| 378 | [[Кайре Вилгатс]] | [[Файл:Kaire Vilgats Alexela Kontserdimajas 2022.jpg|center|128px]] | | | ''[[:d:Q85996990|Mare Väljataga]]'' | | [[Эстония]] | data-sort-value="1976" | 1976-01-11 | |- | style='text-align:right'| 379 | [[Сергей Жуков (1976)|Сергей Жуков]] | [[Файл:Premia Runeta 2012 - Ruki Vverh 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | [[Самара дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1976" | 1976-05-22 | |- | style='text-align:right'| 380 | [[Чулпан Киекбирдина]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | | data-sort-value="1976" | 1976-07-12 | data-sort-value="2015" | 2015-09-29 |- | style='text-align:right'| 381 | [[Раян Алтыншин]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1976" | 1976-02-27 | |- | style='text-align:right'| 382 | [[Алсу Әбүлханова|Алсу Әбелханова]] | | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1976" | 1976-12-14 | |- | style='text-align:right'| 383 | [[Люция Мусина]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1976" | 1976-08-03 | |- | style='text-align:right'| 384 | [[PSY]] | [[Файл:PSY EMTV logo 27 (8198008711).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q49110|Бостон үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q248970|Беркли музыка көллияте]]'' | | | [[Көньяк Корея]] | data-sort-value="1977" | 1977-12-31 | |- | style='text-align:right'| 385 | [[Шакира]] | [[Файл:2023-11-16 Gala de los Latin Grammy, 03 (cropped)01.jpg|center|128px]] | | | | | [[Испания]]<br/>[[Колумбия]] | data-sort-value="1977" | 1977-02-02 | |- | style='text-align:right'| 386 | [[Наталия Орейро]] | [[Файл:Natalia Oreiro at 2017 MIFF (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Уругвай]]<br/>[[Россия]]<br/>[[Испания]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-19 | |- | style='text-align:right'| 387 | [[Кристина Эхин]] | [[Файл:Kristiina Ehin 2025.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-18 | |- | style='text-align:right'| 388 | [[Наталия Бучинская]] | [[Файл:Natalia Buchynska 2016 (facecrop).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4220223|Киев илкүләм мәдәният һәм сәнгать университеты]]'' | | | [[Украина]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1977" | 1977-04-28 | |- | style='text-align:right'| 389 | [[Жасмин (җырчы)|Жасмин]] | [[Файл:Церемония вручения государственных наград РФ 21 May 2015 4 (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1977" | 1977-10-12 | |- | style='text-align:right'| 390 | [[Наталия Сербина]] | | | ''[[:d:Q12104638|Виктор Косенко исемендәге Житомир музыка укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q1515426|Украина милли музыка академиясе]]'' | | | [[Украина]] | data-sort-value="1977" | 1977-03-17 | |- | style='text-align:right'| 391 | [[Рөстәм Асаев]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1977" | 1977-09-20 | |- | style='text-align:right'| 392 | [[Елена Карлеуша]] | [[Файл:Jelena Karleuša (Oct 2024) (cropped).png|center|128px]] | | ''[[:d:Q1261770|Zemun Gymnasium]]'' | | | [[Сербия]] | data-sort-value="1978" | 1978-08-17 | |- | style='text-align:right'| 393 | [[Малин Акерман]] | [[Файл:Malin Åkerman Eurovision Song Contest 2024 Final Malmö.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q849751|Йорк университеты]]''<br/>''[[:d:Q7057025|North Toronto Collegiate Institute]]''<br/>''[[:d:Q7023617|Niagara District Secondary School]]''<br/>''[[:d:Q7529864|Sir Winston Churchill Secondary School]]''<br/>''[[:d:Q14875133|Dante Alighieri Academy]]'' | | | [[Швеция]]<br/>[[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1978" | 1978-05-12 | |- | style='text-align:right'| 394 | [[Евгения Власова]] | [[Файл:Евгения Власова.jpg|center|128px]] | | | | | [[Украина]] | data-sort-value="1978" | 1978-04-08 | |- | style='text-align:right'| 395 | [[Кәрим Сәламә]] | [[Файл:Kareem Salama (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q7895557|University of Iowa College of Law]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1978" | 1978 | |- | style='text-align:right'| 396 | [[Руставели]] | [[Файл:Rustaveli 1.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1978" | 1978-06-17 | |- | style='text-align:right'| 397 | [[Майан-Анна Кярмас]] | [[Файл:Kärmas Maian.IMG 2922.JPG|center|128px]] | | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-25 | |- | style='text-align:right'| 398 | [[Лилит Блеян]] | | | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | | | [[Әрмәнстан]] | data-sort-value="1978" | 1978-06-02 | |- | style='text-align:right'| 399 | [[Алинә Шәрипҗанова]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[В. Г. Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты]] | | | | data-sort-value="1978" | 1978-11-21 | |- | style='text-align:right'| 400 | [[Винарис Ильегет]] | | | [[Пермь дәүләт мәдәният институты]] | | | | data-sort-value="1978" | 1978-03-11 | |- | style='text-align:right'| 401 | [[Кейт Хадсон]] | [[Файл:Kate Hudson - Song Sung Blue.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q5188850|Crossroads School for Arts & Sciences]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1979" | 1979-04-19 | |- | style='text-align:right'| 402 | [[Наталья Барбу]] | [[Файл:Natalia Barbu ̠01 (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Молдова]] | data-sort-value="1979" | 1979-08-22 | |- | style='text-align:right'| 403 | [[Шаһзадә (җырчы)|Шаһзадә]] | [[Файл:Shahzoda in 2012.jpg|center|128px]] | | | | | [[Үзбәкстан]] | data-sort-value="1979" | 1979-07-28 | |- | style='text-align:right'| 404 | [[Павел Воля|Воля, Павел Алексеевич]] | [[Файл:Pavel Volya.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1979" | 1979-03-14 | |- | style='text-align:right'| 405 | [[Вәсилә Фәттахова|Вәсилә Фәттах]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-31 | data-sort-value="2016" | 2016-01-26 |- | style='text-align:right'| 406 | [[Эльзара Баталова]] | | | ''[[:d:Q4220226|И. К. Карпенко-Карый исемендәге Киев илкүләм театр, кино һәм телевидение университеты]]''<br/>''[[:d:Q12110177|Kyiv Municipal Academy of Variety and Circus Arts]]'' | | | [[Украина]] | data-sort-value="1979" | 1979-03-06 | |- | style='text-align:right'| 407 | [[Блеона]] | [[Файл:Bleona in Alexander Vuthier for CCercle Magazine (cropped).jpg|center|128px]] | | [[Албания сәнгать университеты]] | | | [[Америка Кушма Штатлары]]<br/>[[Албания]] | data-sort-value="1979" | 1979-05-14 | |- | style='text-align:right'| 408 | [[Лилия Муллагалиева]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1979" | 1979-09-29 | |- | style='text-align:right'| 409 | [[Булат Бәйрәмов]] | | | [[Арча педагогика көллияте]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1979" | 1979-02-20 | |- | style='text-align:right'| 410 | [[Нигәр Җамал]] | [[Файл:Nigar Camal 2022.jpg|center|128px]] | | [[Хәзәр университеты]] | | | [[Азәрбайҗан]]<br/>[[Бөекбритания]] | data-sort-value="1980" | 1980-09-07 | |- | style='text-align:right'| 411 | [[Маарья-Лийс Илус]] | [[Файл:Maarja-Liis Ilus 2006.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10980022|Tallinn School No. 21]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1980" | 1980-12-24 | |- | style='text-align:right'| 412 | [[Валери Чепланова]] | | | ''[[:d:Q2048456|Palucca School of Dance, Dresden]]'' | | | [[Алмания|Германия]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-07 | |- | style='text-align:right'| 413 | [[Луция Вондрачкова]] | [[Файл:Lucie Vondráčková foto ze zkoušky nového divadelního představení Štestí.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q927373|Prague Conservatory]]''<br/>''[[:d:Q3563550|Faculty of Arts, Charles University in Prague]]'' | | | [[Чехия]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-08 | |- | style='text-align:right'| 414 | [[Рөстәм Булатов (1980)|Рөстәм Булатов]] | [[Файл:2013-12-13. Lumen в Донецке 134.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1471878|лирик тенор]]'' | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-26 | |- | style='text-align:right'| 415 | [[Равшана Куркова]] | [[Файл:Равшана3.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | | | [[Үзбәкстан]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1980" | 1980-08-22 | |- | style='text-align:right'| 416 | [[Дима Билан]] | [[Файл:Концерт 40. Дима Билан. в СПб (15).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1981" | 1981-12-24 | |- | style='text-align:right'| 417 | [[Эда-Инес Этти]] | [[Файл:Eda-ines etti 2006.jpg|center|128px]] | | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-26 | |- | style='text-align:right'| 418 | [[Mahir Zäyn]] | [[Файл:Maher Zain Kony Concert March2014.jpg|center|128px]] | | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1981" | 1981-07-16 | |- | style='text-align:right'| 419 | [[Альбина Апанаева]] | | | | | | | data-sort-value="1981" | 1981-05-21 | |- | style='text-align:right'| 420 | [[Анастасия Макеева]] | [[Файл:Анастасия Макеева.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1981" | 1981-12-23 | |- | style='text-align:right'| 421 | [[Ханна Ильд]] | [[Файл:Hannah Ild.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2069101|Gustav Adolf Grammar School]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-12 | |- | style='text-align:right'| 422 | [[Илсөя Бәдретдинова]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Лениногорск музыка-сәнгать педагогика көллияте]]<br/>[[Казан илкүләм тикшеренү технология университеты|Казан милли тикшеренү технология университеты]] | | | [[Россия]]<br/>[[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | data-sort-value="1981" | 1981-02-04 | |- | style='text-align:right'| 423 | [[Лилия Биктимерова]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1981" | 1981-01-12 | |- | style='text-align:right'| 424 | [[Динар Фәйсханов]] | | | | | | | data-sort-value="1981" | 1981-10-02 | |- | style='text-align:right'| 425 | [[Кристина Штюрмер]] | [[Файл:2017 Christina Stuermer - by 2eight - DSC3094.jpg|center|128px]] | | | | | [[Австрия]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-09 | |- | style='text-align:right'| 426 | [[Гүзәл Уразова]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-08 | |- | style='text-align:right'| 427 | [[Сати Казанова]] | [[Файл:Kazanova Sati.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]''<br/>''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]''<br/>''[[:d:Q1144673|Royal Academy of Music]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1982" | 1982-10-02 | |- | style='text-align:right'| 428 | [[Павел Фәхертдинов]] | [[Файл:Pavel Fahrtdinov3.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-30 | |- | style='text-align:right'| 429 | [[Уку Сувисте]] | [[Файл:Suviste, Uku.IMG 5945 (cropped).JPG|center|128px]] | | ''[[:d:Q10980022|Tallinn School No. 21]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-06 | |- | style='text-align:right'| 430 | [[Тина Кузнецова|Тина]] | [[Файл:Tina at J&M School concert (150529) (2).jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1982" | 1982-08-16 | |- | style='text-align:right'| 431 | [[Андрей Барон]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-06 | |- | style='text-align:right'| 432 | [[Айнур Баянов]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1982" | 1982-10-25 | |- | style='text-align:right'| 433 | [[Эми Уайнхаус]] | [[Файл:Amy Winehouse -Virgin Festival, Pimlico, Baltimore, Maryland-4August2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | ''[[:d:Q653693|Sylvia Young Theatre School]]''<br/>''[[:d:Q16901553|The Mount, Mill Hill International]]''<br/>''[[:d:Q4950240|Bourne Grammar School]]''<br/>''[[:d:Q4805677|Ashmole Academy]]''<br/>''[[:d:Q796940|BRIT School for Performing Arts and Technology]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-14 | data-sort-value="2011" | 2011-07-23 |- | style='text-align:right'| 434 | [[МакSим]] | [[Файл:MakSim (2024).png|center|128px]] | | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1983" | 1983-06-10 | |- | style='text-align:right'| 435 | [[Тимур Юнысов]] | [[Файл:Concert «Crimean spring. Five years in his native Harbor» 48 (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1983" | 1983-08-15 | |- | style='text-align:right'| 436 | [[Катрин Сиска]] | [[Файл:Katrin Siska.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q604487|Таллин технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q10980022|Tallinn School No. 21]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1983" | 1983-12-10 | |- | style='text-align:right'| 437 | [[Алсу Сафина|Алсу Абрамова]] | [[Файл:Алсу (Белые ночи Санкт-Петербурга - 2024, день 2).jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]]<br/>[[Бөекбритания]] | data-sort-value="1983" | 1983-06-27 | |- | style='text-align:right'| 438 | [[Софи Милмен]] | [[Файл:Sophie Milman at Waterloo adjusted.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q5468928|Forest Hill Collegiate Institute]]'' | | | [[Канада]] | data-sort-value="1983" | 1983 | |- | style='text-align:right'| 439 | [[Лорин]] | [[Файл:Loreen - Melodifestivalen 2023, Malmö 118 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5681011|лирик-драматик сопрано]]'' | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1983" | 1983-10-16 | |- | style='text-align:right'| 440 | [[Camala]] | [[Файл:Jamala Volia Space 2024 (cropped).png|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q1515426|Украина милли музыка академиясе]]'' | | | [[Украина]] | data-sort-value="1983" | 1983-08-27 | |- | style='text-align:right'| 441 | [[Niklas Kvarfort]] | [[Файл:Kvarforth in Vienna, Austria (2007).jpg|center|128px]] | | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1983" | 1983-12-07 | |- | style='text-align:right'| 442 | [[Раяз Фасихов]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | | data-sort-value="1983" | 1983-07-08 | |- | style='text-align:right'| 443 | [[Фирдүс Тямаев]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-03 | |- | style='text-align:right'| 444 | [[Айгөл Сагынбаева]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | | data-sort-value="1983" | 1983-06-06 | |- | style='text-align:right'| 445 | [[Рәдиф Зарипов]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | [[Флүрә Ногыманова]]<br/>[[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]] | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1983" | 1983-08-26 | |- | style='text-align:right'| 446 | [[Гөлшат Шәрәпова]] | | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | | | data-sort-value="1983" | 1983-01-01 | |- | style='text-align:right'| 447 | [[Илназ Баһ]] | | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1983" | 1983-11-27 | |- | style='text-align:right'| 448 | [[Лилия Бикмаева]] | | | ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-20 | |- | style='text-align:right'| 449 | [[Аврил Лавин]] | [[Файл:Avril Lavigne @ Grammy Museum 09 05 2019 (49311430057) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3964990|җиңелчә лирик сопрано]]'' | ''[[:d:Q6964831|Napanee District Secondary School]]'' | | | [[Канада]]<br/>[[Франция]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-27 | |- | style='text-align:right'| 450 | [[Basshunter]] | [[Файл:Basshunter (2009).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q10544437|Kattegattgymnasiet]]''<br/>''[[:d:Q10682451|Sturegymnasiet]]'' | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1984" | 1984-12-22 | |- | style='text-align:right'| 451 | [[Иркә]] | | | | | | | data-sort-value="1984" | 1984-04-06 | |- | style='text-align:right'| 452 | [[Ландыш Нигъмәтҗанова]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1984" | 1984-06-04 | |- | style='text-align:right'| 453 | [[Арам MP3]] | [[Файл:Aram Mp3, ESC2014 Armenia 1st press conference 04 (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2082826|Мхитар Гераци исемендәге Ереван дәүләт медицина университеты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Әрмәнстан]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-05 | |- | style='text-align:right'| 454 | [[Айгөл Хәйруллина]] | | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]] | | | | data-sort-value="1984" | 1984-03-29 | |- | style='text-align:right'| 455 | [[Tayanna]] | [[Файл:Tayanna.jpg|center|128px]] | | | | | [[Украина]] | data-sort-value="1984" | 1984-09-29 | |- | style='text-align:right'| 456 | [[Диләрә Мироваева]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Казан федераль университетының Алабуга институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-21 | |- | style='text-align:right'| 457 | [[Сиринә Зәйнетдинова]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | [[Венера Ганиева]] | | [[Россия]] | data-sort-value="1984" | 1984-01-08 | |- | style='text-align:right'| 458 | [[Ленна Куурмаа]] | [[Файл:Lenna Kuurmaa 20110716 by Ahsoous (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1985" | 1985-09-26 | |- | style='text-align:right'| 459 | [[Лола Юлдашева]] | [[Файл:Lola Yuldasheva (23.03.2012).jpg|center|128px]] | | | | | [[Үзбәкстан]] | data-sort-value="1985" | 1985-09-04 | |- | style='text-align:right'| 460 | [[Мәликә Разакова|Мәликə Разакова]] | | | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1985" | 1985-11-01 | |- | style='text-align:right'| 461 | [[Джена (җырчы)]] | [[Файл:Dzhena,singer.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Болгария]] | data-sort-value="1985" | 1985-07-03 | |- | style='text-align:right'| 462 | [[Зәринә Алтынбаева]] | [[Файл:Зарина Алтынбаева.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Казакъстан]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-12 | |- | style='text-align:right'| 463 | [[Леди Гага]] | [[Файл:Lady Gaga at the White House in 2023 (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q796480|Convent of the Sacred Heart]]''<br/>''[[:d:Q861418|Collaborative Arts Project 21]]''<br/>''[[:d:Q797078|New York University Tisch School of the Arts]]''<br/>''[[:d:Q1542213|Lee Strasberg Theatre and Film Institute]]''<br/>''[[:d:Q5059890|Johns Hopkins Center for Talented Youth]]''<br/>''[[:d:Q5121453|Circle in the Square Theatre School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1986" | 1986-03-28 | |- | style='text-align:right'| 464 | [[Александр Рыбак]] | [[Файл:Alexander Rybak 001.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1471878|лирик тенор]]'' | ''[[:d:Q4863263|Barratt Due Institute of Music]]''<br/>''[[:d:Q5149662|Columbia College Chicago]]'' | | | [[Норвегия]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-13 | |- | style='text-align:right'| 465 | [[Маарья Киви]] | [[Файл:Maarja Kivi (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-18 | |- | style='text-align:right'| 466 | [[Агнес Мо]] | [[Файл:Agnez Monica 2019 (facecrop).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Индонезия]] | data-sort-value="1986" | 1986-07-01 | |- | style='text-align:right'| 467 | [[Нигина Амонкулова]] | [[Файл:Нигина Амонкулова.jpg|center|128px]] | | | | | [[Таҗикстан]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-30 | |- | style='text-align:right'| 468 | [[Ленара Османова]] | | | | | | [[Украина]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-07 | |- | style='text-align:right'| 469 | [[Асылъяр]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1986" | 1986-07-14 | |- | style='text-align:right'| 470 | [[Илназ Сафиуллин]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1986" | 1986-06-24 | |- | style='text-align:right'| 471 | [[Габделкәрим Кәримов]] | | | [[Абай исемендәге Казакъ милли педагогика университеты]] | | | | data-sort-value="1986" | 1986-09-11 | |- | style='text-align:right'| 472 | [[Вадим Захаров (1986)|Вадим Захаров]] | | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1986" | 1986-06-24 | |- | style='text-align:right'| 473 | [[УСАЛ|Назим Исмәгыйлев]] | | | [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1986" | 1986 | |- | style='text-align:right'| 474 | [[Ли Мин Хо]] | [[Файл:Lee Min-ho in June 2026.png|center|128px]] | | ''[[:d:Q41765|Конкук үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q16093873|Danggok High School]]''<br/>''[[:d:Q16094960|Banpo Middle School]]''<br/>''[[:d:Q18700050|Seoul Namsung Elementary School]]'' | | | [[Көньяк Корея]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-22 | |- | style='text-align:right'| 475 | [[Сирушо]] | [[Файл:Sirusho pic.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | | | [[Әрмәнстан]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-07 | |- | style='text-align:right'| 476 | [[Керли (җырчы)]] | [[Файл:Kerli Kõiv 2016 (facecrop).jpg|center|128px]] | | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-07 | |- | style='text-align:right'| 477 | [[Мари-Леэн Каселаан]] | [[Файл:Mari-Leen2.jpg|center|128px]] | | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-02 | |- | style='text-align:right'| 478 | [[Тигран Амасян|Амасян, Тигран]] | [[Файл:Tigran-Hamasyan-Portrait.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4614|Көньяк Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q21658182|Yerevan's Tchaikovsky Secondary Music School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]]<br/>[[Әрмәнстан]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-17 | |- | style='text-align:right'| 479 | [[Луиза Вярк]] | [[Файл:Luisavark.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4852700|Baltic Film and Media School]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-06 | |- | style='text-align:right'| 480 | [[Бенни Кристо]] | [[Файл:Ben Cristovao (Sep 2023) (cropped).png|center|128px]] | | | | | [[Чехия]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-08 | |- | style='text-align:right'| 481 | [[Олена Токар]] | | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q1515426|Украина милли музыка академиясе]]''<br/>''[[:d:Q312578|University of Music and Theatre Leipzig]]'' | | | [[Украина]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-21 | |- | style='text-align:right'| 482 | [[Җанар Дугалова]] | | | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | | | [[Казакъстан]] | data-sort-value="1987" | 1987-01-17 | |- | style='text-align:right'| 483 | [[Пьер Эдель]] | | | | | | | data-sort-value="1987" | 1987-12-27 | |- | style='text-align:right'| 484 | [[Ярамир Низаметдинов]] | | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | | data-sort-value="1987" | 1987-12-26 | |- | style='text-align:right'| 485 | [[Айдар Юнысов (1987)]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-18 | |- | style='text-align:right'| 486 | [[Алмаз Юнысов (1987)]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-18 | |- | style='text-align:right'| 487 | [[Илназ Гарипов]] | | | [[Арча педагогика көллияте]] | | | | data-sort-value="1987" | 1987-11-02 | |- | style='text-align:right'| 488 | [[Марсель Мөсәвиров]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1987" | 1987-08-12 | |- | style='text-align:right'| 489 | [[Марат Фәйрушин]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[2 нче гимназия (Түбән Кама)]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-23 | |- | style='text-align:right'| 490 | [[Сандра Нурмсалу]] | [[Файл:Sandra Nurmsalu (Urban Symphony).jpg|center|128px]] | | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-06 | |- | style='text-align:right'| 491 | [[Алексей Воробьев]] | [[Файл:Alex Sparrow 04-11 RN MOW.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-19 | |- | style='text-align:right'| 492 | [[Лаура Пыльдвере]] | [[Файл:Laura Põldvere Kyiv 2017.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q14955171|Miina Härma Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q248970|Беркли музыка көллияте]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-30 | |- | style='text-align:right'| 493 | [[Эльмира Кәлимуллина]] | | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | | data-sort-value="1988" | 1988-01-25 | |- | style='text-align:right'| 494 | [[Мария Минерва]] | [[Файл:Maria Minerva @ The Place, St Petersburg, Russia, 2014.12.18 - 16024003167.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q5249241|Tallinn French School]]''<br/>''[[:d:Q1370318|Эстония сынлы сәнгать академиясе]]''<br/>''[[:d:Q528231|Goldsmiths, University of London]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1988" | 1988-03-15 | |- | style='text-align:right'| 495 | [[Айдар Сөләйманов|Aydar Söläymanov]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1988" | 1988-03-15 | |- | style='text-align:right'| 496 | [[Екатерина Павленко]] | [[Файл:Kateryna Pavlenko, UNICEF Youth Awards Ceremony (cropped 01).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6983813|альт]]'' | ''[[:d:Q4220223|Киев илкүләм мәдәният һәм сәнгать университеты]]'' | | | [[Украина]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-10 | |- | style='text-align:right'| 497 | [[Илмир Ямалов]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллияте]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1988" | 1988-03-01 | |- | style='text-align:right'| 498 | [[Илгиз Шәйхразыев]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1988" | 1988-07-10 | |- | style='text-align:right'| 499 | [[Корбин Блю]] | [[Файл:Corbin Bleu at MEGACON 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q6682090|Los Angeles County High School for the Arts]]''<br/>''[[:d:Q5756639|High School of Performing Arts]]''<br/>''[[:d:Q3072747|Fiorello H. LaGuardia High School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1989" | 1989-02-21 | |- | style='text-align:right'| 500 | [[Эльдар Касыймов]] | [[Файл:Eldar Gasimov at the ESC2013 cropped.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2121637|Бакы славян университеты]]'' | | | [[Азәрбайҗан]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-04 | |- | style='text-align:right'| 501 | [[Дэниел Редклифф]] | [[Файл:Daniel Radcliffe in July 2015.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q2654767|Лондон Ситие мәктәбе]]''<br/>''[[:d:Q7649450|Sussex House School]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1989" | 1989-07-23 | |- | style='text-align:right'| 502 | [[Трийну Кивилаан]] | [[Файл:Triinu Kivilaan Live at Real (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-13 | |- | style='text-align:right'| 503 | [[Ли Соль Чжу]] | [[Файл:Ri Sol-ju (April 27, 2018).png|center|128px]] | | [[Ким Ил Соң университеты|Ким Ил Соң үнивирситите]] | | | [[Корея Халык Демократик Җөмһүрияте|Корея Халык Демократик Республикасы]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-28 | |- | style='text-align:right'| 504 | [[Кайрат Нуртас]] | [[Файл:Kairat Nurtas.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4208080|Kazakh National Academy of Arts]]'' | | | [[Казакъстан]] | data-sort-value="1989" | 1989-02-25 | |- | style='text-align:right'| 505 | [[Александра Воробьева]] | | | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-24 | |- | style='text-align:right'| 506 | [[Марина Карпова]] | | | ''[[:d:Q4407698|Санкт-Петербург дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q4146899|М.М. Ипполитов-Иванов исемендәге дәүләт музыкаль-педагогика институты]]'' | | | | data-sort-value="1989" | 1989-12-04 | |- | style='text-align:right'| 507 | [[Радик Юлъякшин]] | [[Файл:Ufa-Song of the Year 2017-Radio Yuldash 130.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1989" | 1989-05-17 | |- | style='text-align:right'| 508 | [[Ришат Төхвәтуллин]] | [[Файл:Rishat Tukhvatullin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | | data-sort-value="1989" | 1989-03-03 | |- | style='text-align:right'| 509 | [[Әйшә (Казакъстан җырчысы)]] | | | | | | [[Казакъстан]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-27 | |- | style='text-align:right'| 510 | [[Рәзил Камалов]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1989" | 1989-05-22 | |- | style='text-align:right'| 511 | [[Мила Нитич]] | [[Файл:Mila Nitich 2018.jpg|center|128px]] | | | | | [[Украина]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-26 | |- | style='text-align:right'| 512 | [[Надежда Дорофеева]] | [[Файл:Nadya Dorofeeva 2020 Independence Day of Ukraine 1 (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q12110177|Kyiv Municipal Academy of Variety and Circus Arts]]'' | | | [[Украина]] | data-sort-value="1990" | 1990-04-21 | |- | style='text-align:right'| 513 | [[Ольга Кульчынська]] | | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Украина]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-12 | |- | style='text-align:right'| 514 | [[Туули Ранд]] | [[Файл:Rand, Tuuli.IMG 8399.JPG|center|128px]] | | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-01 | |- | style='text-align:right'| 515 | [[Юлия Санина]] | [[Файл:M1 Music Awards 2019 166 Юлія Саніна.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37137|контральто]]'' | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Украина]] | data-sort-value="1990" | 1990-10-11 | |- | style='text-align:right'| 516 | [[Скриптонит]] | [[Файл:Scriptonite.jpg|center|128px]] | | | | | [[Казакъстан]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-03 | |- | style='text-align:right'| 517 | [[Гөлнара Вәлиева (1990)|Гөлнара Вәлиева]] | | | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-17 | |- | style='text-align:right'| 518 | [[Анна Асти]] | [[Файл:Игорь Крутой и Anna Asti на РНМП - 2025 (cropped anna).jpg|center|128px]] | | | | | [[Украина]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-24 | |- | style='text-align:right'| 519 | [[Alexander Dei-Russ]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-23 | |- | style='text-align:right'| 520 | [[Руслан Кираметдинов]] | | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]'' | | | [[Россия]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-29 | |- | style='text-align:right'| 521 | [[Лена Майер-Ландрут]] | [[Файл:MJK 67923 Lena Meyer-Landrut (Berlinale 2020) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q1653609|IGS Roderbruch]]''<br/>''[[:d:Q54096|Көлн университеты]]'' | | | [[Алмания|Германия]] | data-sort-value="1991" | 1991-05-23 | |- | style='text-align:right'| 522 | [[Яна Каск]] | [[Файл:Jana Kask IMGP5476.JPG|center|128px]] | | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-11 | |- | style='text-align:right'| 523 | [[Динә Гарипова]] | [[Файл:Дина Гарипова на Девичник Teens 2017.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1991" | 1991-03-25 | |- | style='text-align:right'| 524 | [[Иирис]] | [[Файл:Iiris at Barbara.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q528231|Goldsmiths, University of London]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-16 | |- | style='text-align:right'| 525 | [[Иделия Мөхәммәтҗанова]] | | | | | | | data-sort-value="1991" | 1991-05-28 | |- | style='text-align:right'| 526 | [[Katä Sambuka]] | [[Файл:Katya Sambuca HTMLVideoElement (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1991" | 1991-08-27 | |- | style='text-align:right'| 527 | [[Самирә Әфәнди]] | [[Файл:Samira Efendi @ Eurofesta 2025 - 06.jpg|center|128px]] | | | | | [[Азәрбайҗан]] | data-sort-value="1991" | 1991-04-17 | |- | style='text-align:right'| 528 | [[Ирина Смелая|Tatarka]] | [[Файл:Tatarka (2019) (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1991" | 1991-12-21 | |- | style='text-align:right'| 529 | [[Евгений Окунев]] | | ''[[:d:Q31687|баритон]]''<br/>''[[:d:Q2338646|баритенор]]'' | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1991" | 1991-03-30 | |- | style='text-align:right'| 530 | [[Хәмидреза Горбани]] | | | | ''[[:d:Q5959846|Naser Cheshmazar]]'' | | [[Иран]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-30 | |- | style='text-align:right'| 531 | [[Илнат Фәрхуллин]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1991" | 1991-09-10 | |- | style='text-align:right'| 532 | [[Диаз Мөсәлимов]] | | | ''[[:d:Q49210|Нью-Йорк университеты]]''<br/>''[[:d:Q632506|Норфолк дәүләт университеты]]'' | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Казакъстан]] | data-sort-value="1991" | 1991-09-27 | |- | style='text-align:right'| 533 | [[Деми Ловато]] | [[Файл:Demi Lovato Interview Feb 2020.png|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q5597042|Grapevine High School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1992" | 1992-08-20 | |- | style='text-align:right'| 534 | [[Франка Бателич]] | [[Файл:Franka Batelić 2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | ''[[:d:Q248970|Беркли музыка көллияте]]''<br/>''[[:d:Q1564297|Faculty of Law of the University of Zagreb]]'' | | | [[Хорватия]] | data-sort-value="1992" | 1992-06-07 | |- | style='text-align:right'| 535 | [[Кара Делевинь]] | [[Файл:Cara Delevingne by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q5481304|Francis Holland School]]''<br/>''[[:d:Q2893526|Bedales School]]'' | | | [[Бөекбритания]] | data-sort-value="1992" | 1992-08-12 | |- | style='text-align:right'| 536 | [[Ронни Флекс]] | [[Файл:Ronnie Flex (2017).jpg|center|128px]] | | | | | ''[[:d:Q29999|Нидерланд патшалыгы]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-04-16 | |- | style='text-align:right'| 537 | [[Ильмира Нәгыймова|Илмира Нәгыймова]] | | | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | | data-sort-value="1992" | 1992-03-06 | |- | style='text-align:right'| 538 | [[Thomas Mraz]] | [[Файл:Thomas Mraz на T-Двор (3).jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-07 | |- | style='text-align:right'| 539 | [[Алинә Кәримова]] | | | [[Сарман балалар сәнгать мәктәбе]]<br/>[[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1992" | 1992-03-14 | |- | style='text-align:right'| 540 | [[Илнар Миранов]] | | | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1992" | 1992-10-11 | |- | style='text-align:right'| 541 | [[Геттер Яани]] | [[Файл:Getter Jaani 20120515 by Ahsoous.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1993" | 1993-02-03 | |- | style='text-align:right'| 542 | [[Эва Фарна]] | [[Файл:Ewa Farna 2017 (cropped background).jpg|center|128px]] | | | | | [[Чехия]] | data-sort-value="1993" | 1993-08-12 | |- | style='text-align:right'| 543 | [[Габриэла Гунчикова]] | [[Файл:ESC2016 - Czech Republic Meet & Greet 05 (crop).jpg|center|128px]] | | | | | [[Чехия]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-27 | |- | style='text-align:right'| 544 | [[Эммили де Форест]] | [[Файл:Portrait of Emmelie de Forest in 2013 (01).jpg|center|128px]] | | | | | ''[[:d:Q756617|Дания корольлеге]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-02-28 | |- | style='text-align:right'| 545 | [[Фәрхат Арыҗан]] | [[Файл:Ferhat Arıcan.jpg|center|128px]] | | | | | [[Төркия]] | data-sort-value="1993" | 1993-07-28 | |- | style='text-align:right'| 546 | [[Азат Абитов]] | | | | | | | data-sort-value="1993" | 1993-01-14 | |- | style='text-align:right'| 547 | [[Илназ Габидуллин|Ильназ Габидуллин]] | | | [[Казан дәүләт энергетика университеты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-20 | |- | style='text-align:right'| 548 | [[Рөстәм Насыйбуллин (1993)|Рөстәм Насыйбуллин]] | | ''[[:d:Q810480|бас-баритон]]'' | [[Казан музыка көллияте|Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан дәүләт аграр университеты]] | ''[[:d:Q141560381|Ания Туишева]]'' | | [[Россия]] | data-sort-value="1993" | 1993-10-15 | |- | style='text-align:right'| 549 | [[Джастин Бибер]] | [[Файл:Justin Bieber in 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | ''[[:d:Q7590728|St. Michael Catholic Secondary School]]''<br/>''[[:d:Q7621973|Stratford District Secondary School]]''<br/>''[[:d:Q16892873|Jeanne Sauvé Catholic School]]'' | | | [[Канада]] | data-sort-value="1994" | 1994-03-01 | |- | style='text-align:right'| 550 | [[Элина Борн]] | [[Файл:Elina Born 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q25516957|Tapa Municipality Gymnasium]]'' | | | [[Эстония]] | data-sort-value="1994" | 1994-06-29 | |- | style='text-align:right'| 551 | [[Сабина Думба]] | [[Файл:Sabina Ddumba in 2015.jpg|center|128px]] | | | | | [[Швеция]] | data-sort-value="1994" | 1994-02-23 | |- | style='text-align:right'| 552 | [[Димаш Кудайберген]] | [[Файл:Dimash en Concierto.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4208095|Kazakh National University of Arts]]'' | | | [[Казакъстан]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-24 | |- | style='text-align:right'| 553 | [[Эйва Макс]] | [[Файл:Ava Max @ Fonda Theatre 06 20 2023 (53352466439).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q6537816|Lexington High School]]'' | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="1994" | 1994-02-16 | |- | style='text-align:right'| 554 | [[Вячеслав Исаков]] | [[Файл:Slame, August 2020.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1994" | 1994-12-18 | |- | style='text-align:right'| 555 | [[Муса Камалов]] | | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе|Николай Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1994" | 1994-11-02 | |- | style='text-align:right'| 556 | [[Ксения Ситник]] | [[Файл:Ksenia Sitnik JESC 2005.jpg|center|128px]] | | | | | [[Беларусия|Беларусь]] | data-sort-value="1995" | 1995-05-15 | |- | style='text-align:right'| 557 | [[Кондратьев (музыкант)]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-24 | |- | style='text-align:right'| 558 | [[Gariko]] | [[Файл:Gariko.jpg|center|128px]] | | | | | [[Әрмәнстан]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1995" | 1995-03-09 | |- | style='text-align:right'| 559 | [[Раил Арсланов]] | | | [[Җәлил балалар музыка мәктәбе]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1995" | 1995-02-19 | |- | style='text-align:right'| 560 | [[Розалия Каюмова]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1995" | 1995-11-19 | |- | style='text-align:right'| 561 | [[Алексей Жигалкович]] | [[Файл:Alixeiej Zhygalkovicz 04.jpg|center|128px]] | | | | | [[Беларусия|Беларусь]] | data-sort-value="1996" | 1996-04-18 | |- | style='text-align:right'| 562 | [[Зои Штрауб]] | [[Файл:ESC2016 - Austria Meet & Greet 05 (crop2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | ''[[:d:Q873668|Lycée Français de Vienne]]'' | | | [[Австрия]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-01 | |- | style='text-align:right'| 563 | [[Ангелина Данилова]] | [[Файл:190527 Angelina Danilova (3).jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4407701|Санкт-Петербург дәүләт технология һәм дизайн университеты]]''<br/>[[Harvard universitetı|Гарвард университеты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1996" | 1996-12-28 | |- | style='text-align:right'| 564 | [[Алия Карачурина]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-06 | |- | style='text-align:right'| 565 | [[Айгөл Әхмәтшина]] | | ''[[:d:Q186506|меццо-сопрано]]'' | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1996" | 1996-05-01<br/>1996 | |- | style='text-align:right'| 566 | [[Екатерина Рябова]] | [[Файл:Katya Rybova at JESC 2011.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-04 | |- | style='text-align:right'| 567 | [[Луара Айрапетян]] | [[Файл:RIAN archive 323354 Russia's Lara, 10, won the Grand Prix and the Lira special prize during the Sixth Children's International Music Contest Vitebsk-2008, part of the Slavyansky Bazar Music festival in Vitebsk.jpg|center|128px]] | | | | | [[Әрмәнстан]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="1997" | 1997-09-29 | |- | style='text-align:right'| 568 | [[Чон Джонгук|Чон Чонгук]] | [[Файл:Jung Kook of BTS, February 12, 2026 (1).png|center|128px]] | ''[[:d:Q27914|тенор]]'' | ''[[:d:Q16095636|School of Performing Arts Seoul]]''<br/>''[[:d:Q17401220|Global Cyber University]]'' | | | [[Көньяк Корея]] | data-sort-value="1997" | 1997-09-01 | |- | style='text-align:right'| 569 | [[Ана Мена]] | [[Файл:Premios Goya 2026 - Ana Mena (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Испания]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-25 | |- | style='text-align:right'| 570 | [[Face]] | [[Файл:Face tele-club (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1997" | 1997-04-08 | |- | style='text-align:right'| 571 | [[Карина Эвн]] | [[Файл:KarinaEvnA.jpg|center|128px]] | | ''[[:d:Q4146678|Гнесиннар ис. дәүләт музыка укуханәсе]]'' | | | | data-sort-value="1997" | 1997-08-16 | |- | style='text-align:right'| 572 | [[Владимир Арзуманян]] | [[Файл:Vladimir Arzumanyan JESC 2010.JPG|center|128px]] | | | | | [[Әрмәнстан]]<br/>[[Таулы Карабаx Республикасы|Таулы Карабаг Республикасы]] | data-sort-value="1998" | 1998-05-26 | |- | style='text-align:right'| 573 | [[CYGO]] | | | | | | [[Беларусия|Беларусь]] | data-sort-value="1998" | 1998-06-06 | |- | style='text-align:right'| 574 | [[Гөлназ Асаева]] | | | | | | | data-sort-value="1998" | 1998-06-02 | |- | style='text-align:right'| 575 | [[Татьяна Ефремова]] | [[Файл:Tatiana Petrovna Efremova (cropped, 2025-07-25).jpg|center|128px]] | | [[Казан дәүләт консерваториясе|Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="1998" | 1998-06-21 | |- | style='text-align:right'| 576 | [[Лаура Омлооп]] | [[Файл:Laura Omloop 2014.jpg|center|128px]] | | | | | [[Бельгия]] | data-sort-value="1999" | 1999-05-18 | |- | style='text-align:right'| 577 | [[Елизавета Дрозд]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1999" | 1999-09-18 | |- | style='text-align:right'| 578 | [[Марьяна Ро]] | [[Файл:Марьяна Ро на Видфест 2016 в СПб.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1999" | 1999-10-07 | |- | style='text-align:right'| 579 | [[Слава Мэрлоу]] | [[Файл:Slava Marlow на VK Fest 2022 (2).jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1999" | 1999-10-27 | |- | style='text-align:right'| 580 | [[Альбина Грчич]] | | | | | | [[Хорватия]] | data-sort-value="1999" | 1999-02-06 | |- | style='text-align:right'| 581 | [[Александра Капустина]] | [[Файл:Kvashenaya Sasha music video.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Россия]] | data-sort-value="1999" | 1999-07-29 | |- | style='text-align:right'| 582 | [[Инстасамка]] | [[Файл:Instasamka на VK Fest 2023 в СПб (vertical) (cropped).jpg|center|128px]] | | [[Чехов (Мәскәү өлкәсе)|Чехов]] | | | [[Россия]] | data-sort-value="2000" | 2000-05-11 | |- | style='text-align:right'| 583 | [[Сабина Мустаева]] | | | | | | [[Үзбәкстан]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-16 | |- | style='text-align:right'| 584 | [[Адель Шәйхетдинова]] | [[Файл:Adel Shaikhitdinova, photo (cropped).jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="2000" | 2000-01-15 | |- | style='text-align:right'| 585 | [[Билли Айлиш]] | [[Файл:BillieEilishO2140725-39 - 54665577407 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30903|сопрано]]'' | | | | [[Америка Кушма Штатлары]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-18 | |- | style='text-align:right'| 586 | [[Сәидә Мөхәммәтҗанова]] | | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="2001" | 2001-01-12 | |- | style='text-align:right'| 587 | [[Даяна Кириллова]] | [[Файл:JESC 2013 (Russia) Dayana Kirillova at rehearsal 1.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="2002" | 2002-04-16 | |- | style='text-align:right'| 588 | [[Холмат Одилов|Sad Person]] | | | | | | [[Үзбәкстан]]<br/>[[Россия]] | data-sort-value="2004" | 2004-09-28 | |- | style='text-align:right'| 589 | [[NITron|НИТрон]] | [[Файл:Кандыков 2024.jpg|center|128px]] | | | | | [[Россия]] | data-sort-value="2009" | 2009-09-05 | |- | style='text-align:right'| 590 | [[Söläyman Yosıpov]] | | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 591 | [[Фәридә Фәйзуллина]] | | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 592 | [[Киран Чандра Рой]] | | | | | | [[Бангладеш]] | | |- | style='text-align:right'| 593 | [[Хөсәен Нуршәрекъ|Хөсәен Нуршарг]] | [[Файл:Хосейн Нуршарг.jpg|center|128px]] | | | | | [[Иран]]<br/>[[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 594 | [[Игорь Буланов]] | | | | | | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]]<br/>[[Россия]] | | |- | style='text-align:right'| 595 | [[Фирүзә Хәлдәрова]] | | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 596 | [[Радик Шәрәфиев]] | [[Файл:РадикШарафиев.jpg|center|128px]] | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 597 | [[Рифат Зарипов]] | | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 598 | [[Марсель Вәгыйзов]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 599 | [[Ризат Рамазанов]] | | | [[Казан дәүләт мәдәният институты]] | | | | | data-sort-value="1990" | 1990-10-25 |} {{Wikidata list end}} [[Төркем:Җырчылар]] [[Төркем:Исемлекләр:Шәхесләр]] [[Төркем:Исемлекләр:Мәдәният]] q6slwzwpsb3rhhqk1sbtbhe31p6aubn 0 1493473 6062512 2026-10-10T13:26:46Z Andre Engels 3 Andre Engels [[Проект:Төбәк тематик атналыгы/Антигуа һәм Барбуда атналыгы]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Википедия:Төбәк тематик атналыгы/Антигуа һәм Барбуда атналыгы]] 6062512 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Википедия:Төбәк тематик атналыгы/Антигуа һәм Барбуда атналыгы]] olm7youkzopqj5any38vh9dnxf8t2iz 10 1493474 6062520 2026-10-10T13:48:12Z Il Nur 6874 Il Nur [[Калып:Кострома өлкәсе татар авыллары]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Калып:Кострома татарлары]] 6062520 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Калып:Кострома татарлары]] 9a8l12x9cf3lg4dxrvl4u7pc4o1z2lg 0 1493475 6062522 2026-10-10T13:56:35Z Il Nur 6874 Яңа бит: «'''Тауасты татар бистәсе'''<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> яки '''Подгорная татар бистәсе''' ({{lang-ru|Подгорная Татарская слобода}}) — Кострома шәһәрендә урнашкан татар бистәсе, кострома татарлары|кост...» 6062522 wikitext text/x-wiki '''Тауасты татар бистәсе'''<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> яки '''Подгорная татар бистәсе''' ({{lang-ru|Подгорная Татарская слобода}}) — Кострома шәһәрендә урнашкан татар бистәсе, [[кострома татарлары|кострома татарларының]] төпләнеп яшәү урыны. == Тарихы == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> Соңрак Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара башлый. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була. Шулай итеп Тауасты татар бистәсе барлыкка килә. 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. 1780 елдан бистәдә [[Кострома мәчете|мәчет]] эшләгән (1930 елга кадәр). Костроманың агач мәчете ― үзәк һәм төньяк Идел буенда һәм Россиянең үзәк өлешенең төньяк-көнчыгыш районында ачылган беренче мәчетләрнең берсе. Ул Идел буйлап пароходларда йөзүчеләргә ерактан ук күренә торган була. 1847—1906 елларда мәчеттә [[мөдәррис]] һәм [[имам]] (1889 елдан ахун) булып Россия империясенең күренекле дин эшлеклесе [[Төхфәтулла Сәфәров]] (1822―1916) тора. Аның тырышлыгы белән 1866 елда Татар бистәсендә [[мәдрәсә]] ачыла. 1906 елда мәчет [[мөәзин]]е Хисаметдин Абызов мулла (1908 елдан ахун) итеп билгеләнә. 1913 елда мәчет имамы Миргазиз Зәбиров [[Романовлар]] династиясенең 300 еллыгын бәйрәм иткәндә Костромага килгән император [[Николай II]]не Татар бистәсендә яшәүче татарлар исеменнән сәламли. 1897 елда бистәдә чыккан янгыннан соң, губерна хакимияте ярдәме белән мәчеткә ремонт ясалган.<ref name="КК" /> Мәчет сүтелеп, [[манара]]сы төшерелгәч, җирле мөэминнәрнең җыелып намаз укый торган урыннары калмаган. Мәчет бинасы совет хакимияте тарафыннан {{comment|китапханә|изба-читальня}} итеп файдаланылган<ref>[https://regnum.ru/news/society/3724239.html При костромской мечети открыли корпус для обучения основам ислама.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162048/https://regnum.ru/news/society/3724239.html |date=2022-10-20 }} ИА REGNUM, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref> Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли.<ref name="ТЭ" /> Кострома татарларының динне, рухи һәм матди культура элементларын, үзаңын саклап калулары тарихчыларның һәм туган якны өйрәнүчеләрнең игътибарын җәлеп итә, ләкин нәкъ менә 1970 еллар башында Казан этнографы [[Фәридә Шәрифуллина]] бистәнең торышын комплекслы тикшерә, анда галим Иделнең үзенчәлекле шәһәрендә инкыйлабка кадәр татарларның торышын күргән өлкән яшьтәге кешеләрдән материаллар ала.<ref>[https://realnoevremya.ru/articles/276487-tatary-kostromy-chast-pervaya Татары Костромы. Часть 1-я. Исследование Рената Абянова и Марата Сафарова.]</ref> == Тасвиры == Замандашлар әйтүе буенча, XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет торган, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70-тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп киткән була.<ref name="ТЭ" /><ref name="КК2">[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref> Утар ачык ишегалдыннан, торак йорттан һәм хуҗалык корылмаларыннан: баз, амбар, ат абзары, абзардан торган. Бакча артына мунча куйганнар. Йортларның фасадлары, аларның планировкалары авылныкына караганда күбрәк шәһәрнекенә охшаш булган. Татар торак йортының тышкы бизәлешенең үзенчәлекле ягы булып такта түбәләрнең, ишекләрнең, тәрәзәләрнең буялуы һәм ачык, төрле төстәге полоса тәэсирен тудыруы торган. Билгеле булганча, мондый полихром буяу Казан арты татарларына хас булган.<ref name="КК2" /> Авыл артында, аның көнчыгыш ягында, калкулык итәге буйлап карт наратлар белән капланган зират җәелгән. Ул җиңел киртә һәм нык рәшәткәле капкалар белән әйләндереп алынган. Каберләрне периметр буенча тәбәнәк кирпеч дивар белән әйләндереп алганнар. Алтын Урда чорына барып тоташкан бу традиция татарларда Татарстан, Рязань өлкәсе территориясендә сакланып калган.<ref name="КК2" /> Кострома татарлары мул яшәгәннәр. Ике өлешкә — ак, парад һәм кара, арткы өлешләргә бүленгән йортлар өстенлек иткән. Ак яртысы шәһәрчә җыештырылган ике бүлмәдән тора: диваннар, креслолар һәм кайчакта көзгеләр һәм пәрдәләр куелган. Караңгы яртысы пөхтә һәм якты төстәге крестьян өе төсле, ак икмәк пешерү миче була, аны кайчакта шул ук өй алдыңдагы махсус кечерәк кухняга урнаштырганнар. Ярлы татарларның тораклары бер бүлектән торган, барысы да чиста крестьян өенә охшаган була. Йортның традицион интерьеры ярлылар торагында һәм йортның кара яртысында сакланган. Өйгә керү һәрвакыт ишегалды аша була. Ишекнең каршысында тактадан ясалган киң сәкеләр, тәбәнәк эскәмияләр һәм урын-җир кирәк-яракларын җыю өчен сандык тезелгән. Бу урын мактаулы санала һәм «җур» (түр) дип атала. Стена буена кибетләр, кием-салым, тукылган сөлгеләр саклый торган сандыклар урнаштырганнар. Аларны бәйрәмнәр, туйлар вакытында почмакларга һәм стена буйларына элеп куйганнар. Идәнгә өйдә тукылган паласлар җәелгән. Кострома татарлары истәлекләренә караганда, XIX гасыр уртасында — XX гасыр башында кайбер йортларда мич биек булмаган һәм ул торак бинаның уртасында урнашкан булган. Учакның тирмә уртасында мондый урнашуы Төньяк Кара диңгез буендагы нугайларга хас булган. Кострома татарларында төркиләрнең дала күчмә культурасының иң борынгы катламнарына барып тоташкан нәкъ менә шушы традиция сакланып калгандыр.<ref name="КК2" /> == Бистә халкы саны == 1762 елда татар бистәседә 128 кеше, 1811 елда — 204, 1858 елда — 290, 1874 елда — 365, 1902 елда — 525, 1920 елда — 521, 1924 елда — 653 кеше яшәгән. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург губерналарыннан күчеп утыручылар исәбенә дә арткан.<ref name="ТЭ" /> == Сылтамалар == * [https://studfile.net/preview/7032293/ Татарская слобода Гридинской волости Костромского уезда и губернии.] == Әдәбият == * Муренин Н. Татарская слобода и мечеть в Костроме. — Кострома: Линия график, 2015. — 92 с., ил. {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} [[Төркем:Татар бистәләре]] [[Төркем:Кострома]] r7peoj4w67yer64v280dtqakv1xws9n 6062523 6062522 2026-10-10T13:56:48Z Il Nur 6874 /* Сылтамалар */ 6062523 wikitext text/x-wiki '''Тауасты татар бистәсе'''<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> яки '''Подгорная татар бистәсе''' ({{lang-ru|Подгорная Татарская слобода}}) — Кострома шәһәрендә урнашкан татар бистәсе, [[кострома татарлары|кострома татарларының]] төпләнеп яшәү урыны. == Тарихы == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> Соңрак Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара башлый. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була. Шулай итеп Тауасты татар бистәсе барлыкка килә. 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. 1780 елдан бистәдә [[Кострома мәчете|мәчет]] эшләгән (1930 елга кадәр). Костроманың агач мәчете ― үзәк һәм төньяк Идел буенда һәм Россиянең үзәк өлешенең төньяк-көнчыгыш районында ачылган беренче мәчетләрнең берсе. Ул Идел буйлап пароходларда йөзүчеләргә ерактан ук күренә торган була. 1847—1906 елларда мәчеттә [[мөдәррис]] һәм [[имам]] (1889 елдан ахун) булып Россия империясенең күренекле дин эшлеклесе [[Төхфәтулла Сәфәров]] (1822―1916) тора. Аның тырышлыгы белән 1866 елда Татар бистәсендә [[мәдрәсә]] ачыла. 1906 елда мәчет [[мөәзин]]е Хисаметдин Абызов мулла (1908 елдан ахун) итеп билгеләнә. 1913 елда мәчет имамы Миргазиз Зәбиров [[Романовлар]] династиясенең 300 еллыгын бәйрәм иткәндә Костромага килгән император [[Николай II]]не Татар бистәсендә яшәүче татарлар исеменнән сәламли. 1897 елда бистәдә чыккан янгыннан соң, губерна хакимияте ярдәме белән мәчеткә ремонт ясалган.<ref name="КК" /> Мәчет сүтелеп, [[манара]]сы төшерелгәч, җирле мөэминнәрнең җыелып намаз укый торган урыннары калмаган. Мәчет бинасы совет хакимияте тарафыннан {{comment|китапханә|изба-читальня}} итеп файдаланылган<ref>[https://regnum.ru/news/society/3724239.html При костромской мечети открыли корпус для обучения основам ислама.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162048/https://regnum.ru/news/society/3724239.html |date=2022-10-20 }} ИА REGNUM, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref> Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли.<ref name="ТЭ" /> Кострома татарларының динне, рухи һәм матди культура элементларын, үзаңын саклап калулары тарихчыларның һәм туган якны өйрәнүчеләрнең игътибарын җәлеп итә, ләкин нәкъ менә 1970 еллар башында Казан этнографы [[Фәридә Шәрифуллина]] бистәнең торышын комплекслы тикшерә, анда галим Иделнең үзенчәлекле шәһәрендә инкыйлабка кадәр татарларның торышын күргән өлкән яшьтәге кешеләрдән материаллар ала.<ref>[https://realnoevremya.ru/articles/276487-tatary-kostromy-chast-pervaya Татары Костромы. Часть 1-я. Исследование Рената Абянова и Марата Сафарова.]</ref> == Тасвиры == Замандашлар әйтүе буенча, XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет торган, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70-тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп киткән була.<ref name="ТЭ" /><ref name="КК2">[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref> Утар ачык ишегалдыннан, торак йорттан һәм хуҗалык корылмаларыннан: баз, амбар, ат абзары, абзардан торган. Бакча артына мунча куйганнар. Йортларның фасадлары, аларның планировкалары авылныкына караганда күбрәк шәһәрнекенә охшаш булган. Татар торак йортының тышкы бизәлешенең үзенчәлекле ягы булып такта түбәләрнең, ишекләрнең, тәрәзәләрнең буялуы һәм ачык, төрле төстәге полоса тәэсирен тудыруы торган. Билгеле булганча, мондый полихром буяу Казан арты татарларына хас булган.<ref name="КК2" /> Авыл артында, аның көнчыгыш ягында, калкулык итәге буйлап карт наратлар белән капланган зират җәелгән. Ул җиңел киртә һәм нык рәшәткәле капкалар белән әйләндереп алынган. Каберләрне периметр буенча тәбәнәк кирпеч дивар белән әйләндереп алганнар. Алтын Урда чорына барып тоташкан бу традиция татарларда Татарстан, Рязань өлкәсе территориясендә сакланып калган.<ref name="КК2" /> Кострома татарлары мул яшәгәннәр. Ике өлешкә — ак, парад һәм кара, арткы өлешләргә бүленгән йортлар өстенлек иткән. Ак яртысы шәһәрчә җыештырылган ике бүлмәдән тора: диваннар, креслолар һәм кайчакта көзгеләр һәм пәрдәләр куелган. Караңгы яртысы пөхтә һәм якты төстәге крестьян өе төсле, ак икмәк пешерү миче була, аны кайчакта шул ук өй алдыңдагы махсус кечерәк кухняга урнаштырганнар. Ярлы татарларның тораклары бер бүлектән торган, барысы да чиста крестьян өенә охшаган була. Йортның традицион интерьеры ярлылар торагында һәм йортның кара яртысында сакланган. Өйгә керү һәрвакыт ишегалды аша була. Ишекнең каршысында тактадан ясалган киң сәкеләр, тәбәнәк эскәмияләр һәм урын-җир кирәк-яракларын җыю өчен сандык тезелгән. Бу урын мактаулы санала һәм «җур» (түр) дип атала. Стена буена кибетләр, кием-салым, тукылган сөлгеләр саклый торган сандыклар урнаштырганнар. Аларны бәйрәмнәр, туйлар вакытында почмакларга һәм стена буйларына элеп куйганнар. Идәнгә өйдә тукылган паласлар җәелгән. Кострома татарлары истәлекләренә караганда, XIX гасыр уртасында — XX гасыр башында кайбер йортларда мич биек булмаган һәм ул торак бинаның уртасында урнашкан булган. Учакның тирмә уртасында мондый урнашуы Төньяк Кара диңгез буендагы нугайларга хас булган. Кострома татарларында төркиләрнең дала күчмә культурасының иң борынгы катламнарына барып тоташкан нәкъ менә шушы традиция сакланып калгандыр.<ref name="КК2" /> == Бистә халкы саны == 1762 елда татар бистәседә 128 кеше, 1811 елда — 204, 1858 елда — 290, 1874 елда — 365, 1902 елда — 525, 1920 елда — 521, 1924 елда — 653 кеше яшәгән. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург губерналарыннан күчеп утыручылар исәбенә дә арткан.<ref name="ТЭ" /> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://studfile.net/preview/7032293/ Татарская слобода Гридинской волости Костромского уезда и губернии.] == Әдәбият == * Муренин Н. Татарская слобода и мечеть в Костроме. — Кострома: Линия график, 2015. — 92 с., ил. {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} [[Төркем:Татар бистәләре]] [[Төркем:Кострома]] moby7tbgzpe8ed8n1gny4cgd994srmp 6062524 6062523 2026-10-10T13:57:00Z Il Nur 6874 Il Nur [[Подгорная татар бистәсе]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Тауасты татар бистәсе]] 6062523 wikitext text/x-wiki '''Тауасты татар бистәсе'''<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> яки '''Подгорная татар бистәсе''' ({{lang-ru|Подгорная Татарская слобода}}) — Кострома шәһәрендә урнашкан татар бистәсе, [[кострома татарлары|кострома татарларының]] төпләнеп яшәү урыны. == Тарихы == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> Соңрак Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара башлый. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була. Шулай итеп Тауасты татар бистәсе барлыкка килә. 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. 1780 елдан бистәдә [[Кострома мәчете|мәчет]] эшләгән (1930 елга кадәр). Костроманың агач мәчете ― үзәк һәм төньяк Идел буенда һәм Россиянең үзәк өлешенең төньяк-көнчыгыш районында ачылган беренче мәчетләрнең берсе. Ул Идел буйлап пароходларда йөзүчеләргә ерактан ук күренә торган була. 1847—1906 елларда мәчеттә [[мөдәррис]] һәм [[имам]] (1889 елдан ахун) булып Россия империясенең күренекле дин эшлеклесе [[Төхфәтулла Сәфәров]] (1822―1916) тора. Аның тырышлыгы белән 1866 елда Татар бистәсендә [[мәдрәсә]] ачыла. 1906 елда мәчет [[мөәзин]]е Хисаметдин Абызов мулла (1908 елдан ахун) итеп билгеләнә. 1913 елда мәчет имамы Миргазиз Зәбиров [[Романовлар]] династиясенең 300 еллыгын бәйрәм иткәндә Костромага килгән император [[Николай II]]не Татар бистәсендә яшәүче татарлар исеменнән сәламли. 1897 елда бистәдә чыккан янгыннан соң, губерна хакимияте ярдәме белән мәчеткә ремонт ясалган.<ref name="КК" /> Мәчет сүтелеп, [[манара]]сы төшерелгәч, җирле мөэминнәрнең җыелып намаз укый торган урыннары калмаган. Мәчет бинасы совет хакимияте тарафыннан {{comment|китапханә|изба-читальня}} итеп файдаланылган<ref>[https://regnum.ru/news/society/3724239.html При костромской мечети открыли корпус для обучения основам ислама.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162048/https://regnum.ru/news/society/3724239.html |date=2022-10-20 }} ИА REGNUM, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref> Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли.<ref name="ТЭ" /> Кострома татарларының динне, рухи һәм матди культура элементларын, үзаңын саклап калулары тарихчыларның һәм туган якны өйрәнүчеләрнең игътибарын җәлеп итә, ләкин нәкъ менә 1970 еллар башында Казан этнографы [[Фәридә Шәрифуллина]] бистәнең торышын комплекслы тикшерә, анда галим Иделнең үзенчәлекле шәһәрендә инкыйлабка кадәр татарларның торышын күргән өлкән яшьтәге кешеләрдән материаллар ала.<ref>[https://realnoevremya.ru/articles/276487-tatary-kostromy-chast-pervaya Татары Костромы. Часть 1-я. Исследование Рената Абянова и Марата Сафарова.]</ref> == Тасвиры == Замандашлар әйтүе буенча, XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет торган, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70-тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп киткән була.<ref name="ТЭ" /><ref name="КК2">[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref> Утар ачык ишегалдыннан, торак йорттан һәм хуҗалык корылмаларыннан: баз, амбар, ат абзары, абзардан торган. Бакча артына мунча куйганнар. Йортларның фасадлары, аларның планировкалары авылныкына караганда күбрәк шәһәрнекенә охшаш булган. Татар торак йортының тышкы бизәлешенең үзенчәлекле ягы булып такта түбәләрнең, ишекләрнең, тәрәзәләрнең буялуы һәм ачык, төрле төстәге полоса тәэсирен тудыруы торган. Билгеле булганча, мондый полихром буяу Казан арты татарларына хас булган.<ref name="КК2" /> Авыл артында, аның көнчыгыш ягында, калкулык итәге буйлап карт наратлар белән капланган зират җәелгән. Ул җиңел киртә һәм нык рәшәткәле капкалар белән әйләндереп алынган. Каберләрне периметр буенча тәбәнәк кирпеч дивар белән әйләндереп алганнар. Алтын Урда чорына барып тоташкан бу традиция татарларда Татарстан, Рязань өлкәсе территориясендә сакланып калган.<ref name="КК2" /> Кострома татарлары мул яшәгәннәр. Ике өлешкә — ак, парад һәм кара, арткы өлешләргә бүленгән йортлар өстенлек иткән. Ак яртысы шәһәрчә җыештырылган ике бүлмәдән тора: диваннар, креслолар һәм кайчакта көзгеләр һәм пәрдәләр куелган. Караңгы яртысы пөхтә һәм якты төстәге крестьян өе төсле, ак икмәк пешерү миче була, аны кайчакта шул ук өй алдыңдагы махсус кечерәк кухняга урнаштырганнар. Ярлы татарларның тораклары бер бүлектән торган, барысы да чиста крестьян өенә охшаган була. Йортның традицион интерьеры ярлылар торагында һәм йортның кара яртысында сакланган. Өйгә керү һәрвакыт ишегалды аша була. Ишекнең каршысында тактадан ясалган киң сәкеләр, тәбәнәк эскәмияләр һәм урын-җир кирәк-яракларын җыю өчен сандык тезелгән. Бу урын мактаулы санала һәм «җур» (түр) дип атала. Стена буена кибетләр, кием-салым, тукылган сөлгеләр саклый торган сандыклар урнаштырганнар. Аларны бәйрәмнәр, туйлар вакытында почмакларга һәм стена буйларына элеп куйганнар. Идәнгә өйдә тукылган паласлар җәелгән. Кострома татарлары истәлекләренә караганда, XIX гасыр уртасында — XX гасыр башында кайбер йортларда мич биек булмаган һәм ул торак бинаның уртасында урнашкан булган. Учакның тирмә уртасында мондый урнашуы Төньяк Кара диңгез буендагы нугайларга хас булган. Кострома татарларында төркиләрнең дала күчмә культурасының иң борынгы катламнарына барып тоташкан нәкъ менә шушы традиция сакланып калгандыр.<ref name="КК2" /> == Бистә халкы саны == 1762 елда татар бистәседә 128 кеше, 1811 елда — 204, 1858 елда — 290, 1874 елда — 365, 1902 елда — 525, 1920 елда — 521, 1924 елда — 653 кеше яшәгән. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург губерналарыннан күчеп утыручылар исәбенә дә арткан.<ref name="ТЭ" /> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://studfile.net/preview/7032293/ Татарская слобода Гридинской волости Костромского уезда и губернии.] == Әдәбият == * Муренин Н. Татарская слобода и мечеть в Костроме. — Кострома: Линия график, 2015. — 92 с., ил. {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} [[Төркем:Татар бистәләре]] [[Төркем:Кострома]] moby7tbgzpe8ed8n1gny4cgd994srmp 6062526 6062524 2026-10-10T13:57:21Z Il Nur 6874 6062526 wikitext text/x-wiki '''Тауасты татар бистәсе'''<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> яки '''Подгорная татар бистәсе''' ({{lang-ru|Подгорная Татарская слобода}}) — [[Кострома]] шәһәрендә урнашкан татар бистәсе, [[кострома татарлары|кострома татарларының]] төпләнеп яшәү урыны. == Тарихы == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> Соңрак Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара башлый. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була. Шулай итеп Тауасты татар бистәсе барлыкка килә. 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. 1780 елдан бистәдә [[Кострома мәчете|мәчет]] эшләгән (1930 елга кадәр). Костроманың агач мәчете ― үзәк һәм төньяк Идел буенда һәм Россиянең үзәк өлешенең төньяк-көнчыгыш районында ачылган беренче мәчетләрнең берсе. Ул Идел буйлап пароходларда йөзүчеләргә ерактан ук күренә торган була. 1847—1906 елларда мәчеттә [[мөдәррис]] һәм [[имам]] (1889 елдан ахун) булып Россия империясенең күренекле дин эшлеклесе [[Төхфәтулла Сәфәров]] (1822―1916) тора. Аның тырышлыгы белән 1866 елда Татар бистәсендә [[мәдрәсә]] ачыла. 1906 елда мәчет [[мөәзин]]е Хисаметдин Абызов мулла (1908 елдан ахун) итеп билгеләнә. 1913 елда мәчет имамы Миргазиз Зәбиров [[Романовлар]] династиясенең 300 еллыгын бәйрәм иткәндә Костромага килгән император [[Николай II]]не Татар бистәсендә яшәүче татарлар исеменнән сәламли. 1897 елда бистәдә чыккан янгыннан соң, губерна хакимияте ярдәме белән мәчеткә ремонт ясалган.<ref name="КК" /> Мәчет сүтелеп, [[манара]]сы төшерелгәч, җирле мөэминнәрнең җыелып намаз укый торган урыннары калмаган. Мәчет бинасы совет хакимияте тарафыннан {{comment|китапханә|изба-читальня}} итеп файдаланылган<ref>[https://regnum.ru/news/society/3724239.html При костромской мечети открыли корпус для обучения основам ислама.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162048/https://regnum.ru/news/society/3724239.html |date=2022-10-20 }} ИА REGNUM, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref> Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли.<ref name="ТЭ" /> Кострома татарларының динне, рухи һәм матди культура элементларын, үзаңын саклап калулары тарихчыларның һәм туган якны өйрәнүчеләрнең игътибарын җәлеп итә, ләкин нәкъ менә 1970 еллар башында Казан этнографы [[Фәридә Шәрифуллина]] бистәнең торышын комплекслы тикшерә, анда галим Иделнең үзенчәлекле шәһәрендә инкыйлабка кадәр татарларның торышын күргән өлкән яшьтәге кешеләрдән материаллар ала.<ref>[https://realnoevremya.ru/articles/276487-tatary-kostromy-chast-pervaya Татары Костромы. Часть 1-я. Исследование Рената Абянова и Марата Сафарова.]</ref> == Тасвиры == Замандашлар әйтүе буенча, XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет торган, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70-тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп киткән була.<ref name="ТЭ" /><ref name="КК2">[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref> Утар ачык ишегалдыннан, торак йорттан һәм хуҗалык корылмаларыннан: баз, амбар, ат абзары, абзардан торган. Бакча артына мунча куйганнар. Йортларның фасадлары, аларның планировкалары авылныкына караганда күбрәк шәһәрнекенә охшаш булган. Татар торак йортының тышкы бизәлешенең үзенчәлекле ягы булып такта түбәләрнең, ишекләрнең, тәрәзәләрнең буялуы һәм ачык, төрле төстәге полоса тәэсирен тудыруы торган. Билгеле булганча, мондый полихром буяу Казан арты татарларына хас булган.<ref name="КК2" /> Авыл артында, аның көнчыгыш ягында, калкулык итәге буйлап карт наратлар белән капланган зират җәелгән. Ул җиңел киртә һәм нык рәшәткәле капкалар белән әйләндереп алынган. Каберләрне периметр буенча тәбәнәк кирпеч дивар белән әйләндереп алганнар. Алтын Урда чорына барып тоташкан бу традиция татарларда Татарстан, Рязань өлкәсе территориясендә сакланып калган.<ref name="КК2" /> Кострома татарлары мул яшәгәннәр. Ике өлешкә — ак, парад һәм кара, арткы өлешләргә бүленгән йортлар өстенлек иткән. Ак яртысы шәһәрчә җыештырылган ике бүлмәдән тора: диваннар, креслолар һәм кайчакта көзгеләр һәм пәрдәләр куелган. Караңгы яртысы пөхтә һәм якты төстәге крестьян өе төсле, ак икмәк пешерү миче була, аны кайчакта шул ук өй алдыңдагы махсус кечерәк кухняга урнаштырганнар. Ярлы татарларның тораклары бер бүлектән торган, барысы да чиста крестьян өенә охшаган була. Йортның традицион интерьеры ярлылар торагында һәм йортның кара яртысында сакланган. Өйгә керү һәрвакыт ишегалды аша була. Ишекнең каршысында тактадан ясалган киң сәкеләр, тәбәнәк эскәмияләр һәм урын-җир кирәк-яракларын җыю өчен сандык тезелгән. Бу урын мактаулы санала һәм «җур» (түр) дип атала. Стена буена кибетләр, кием-салым, тукылган сөлгеләр саклый торган сандыклар урнаштырганнар. Аларны бәйрәмнәр, туйлар вакытында почмакларга һәм стена буйларына элеп куйганнар. Идәнгә өйдә тукылган паласлар җәелгән. Кострома татарлары истәлекләренә караганда, XIX гасыр уртасында — XX гасыр башында кайбер йортларда мич биек булмаган һәм ул торак бинаның уртасында урнашкан булган. Учакның тирмә уртасында мондый урнашуы Төньяк Кара диңгез буендагы нугайларга хас булган. Кострома татарларында төркиләрнең дала күчмә культурасының иң борынгы катламнарына барып тоташкан нәкъ менә шушы традиция сакланып калгандыр.<ref name="КК2" /> == Бистә халкы саны == 1762 елда татар бистәседә 128 кеше, 1811 елда — 204, 1858 елда — 290, 1874 елда — 365, 1902 елда — 525, 1920 елда — 521, 1924 елда — 653 кеше яшәгән. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург губерналарыннан күчеп утыручылар исәбенә дә арткан.<ref name="ТЭ" /> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://studfile.net/preview/7032293/ Татарская слобода Гридинской волости Костромского уезда и губернии.] == Әдәбият == * Муренин Н. Татарская слобода и мечеть в Костроме. — Кострома: Линия график, 2015. — 92 с., ил. {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} [[Төркем:Татар бистәләре]] [[Төркем:Кострома]] 9m6jq8mwvuacbj6quo85pis2x73pyka 6062534 6062526 2026-10-10T14:02:42Z Il Nur 6874 6062534 wikitext text/x-wiki [[Файл:Тауасты татар бистәсе 4.gif|300px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе күренеше, ХХ гасыр башы]] '''Тауасты татар бистәсе'''<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> яки '''Подгорная татар бистәсе''' ({{lang-ru|Подгорная Татарская слобода}}) — [[Кострома]] шәһәрендә урнашкан татар бистәсе, [[кострома татарлары|кострома татарларының]] төпләнеп яшәү урыны. == Тарихы == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> Соңрак Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара башлый. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була. Шулай итеп Тауасты татар бистәсе барлыкка килә. 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. [[Файл:Тауасты татар бистәсе 1.jpg|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе мәчете, ХХ гасыр башы]] [[Файл:Тауасты татар бистәсе 3.gif|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе мәчете, ХХ гасыр башы]] 1780 елдан бистәдә [[Кострома мәчете|мәчет]] эшләгән (1930 елга кадәр). Костроманың агач мәчете ― үзәк һәм төньяк Идел буенда һәм Россиянең үзәк өлешенең төньяк-көнчыгыш районында ачылган беренче мәчетләрнең берсе. Ул Идел буйлап пароходларда йөзүчеләргә ерактан ук күренә торган була. 1847—1906 елларда мәчеттә [[мөдәррис]] һәм [[имам]] (1889 елдан ахун) булып Россия империясенең күренекле дин эшлеклесе [[Төхфәтулла Сәфәров]] (1822―1916) тора. Аның тырышлыгы белән 1866 елда Татар бистәсендә [[мәдрәсә]] ачыла. 1906 елда мәчет [[мөәзин]]е Хисаметдин Абызов мулла (1908 елдан ахун) итеп билгеләнә. 1913 елда мәчет имамы Миргазиз Зәбиров [[Романовлар]] династиясенең 300 еллыгын бәйрәм иткәндә Костромага килгән император [[Николай II]]не Татар бистәсендә яшәүче татарлар исеменнән сәламли. 1897 елда бистәдә чыккан янгыннан соң, губерна хакимияте ярдәме белән мәчеткә ремонт ясалган.<ref name="КК" /> Мәчет сүтелеп, [[манара]]сы төшерелгәч, җирле мөэминнәрнең җыелып намаз укый торган урыннары калмаган. Мәчет бинасы совет хакимияте тарафыннан {{comment|китапханә|изба-читальня}} итеп файдаланылган<ref>[https://regnum.ru/news/society/3724239.html При костромской мечети открыли корпус для обучения основам ислама.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162048/https://regnum.ru/news/society/3724239.html |date=2022-10-20 }} ИА REGNUM, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref> Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли.<ref name="ТЭ" /> Кострома татарларының динне, рухи һәм матди культура элементларын, үзаңын саклап калулары тарихчыларның һәм туган якны өйрәнүчеләрнең игътибарын җәлеп итә, ләкин нәкъ менә 1970 еллар башында Казан этнографы [[Фәридә Шәрифуллина]] бистәнең торышын комплекслы тикшерә, анда галим Иделнең үзенчәлекле шәһәрендә инкыйлабка кадәр татарларның торышын күргән өлкән яшьтәге кешеләрдән материаллар ала.<ref>[https://realnoevremya.ru/articles/276487-tatary-kostromy-chast-pervaya Татары Костромы. Часть 1-я. Исследование Рената Абянова и Марата Сафарова.]</ref> == Тасвиры == [[Файл:Тауасты татар бистәсе 2.gif|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе, ХХ гасыр башы]] Замандашлар әйтүе буенча, XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет торган, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70-тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп киткән була.<ref name="ТЭ" /><ref name="КК2">[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref> Утар ачык ишегалдыннан, торак йорттан һәм хуҗалык корылмаларыннан: баз, амбар, ат абзары, абзардан торган. Бакча артына мунча куйганнар. Йортларның фасадлары, аларның планировкалары авылныкына караганда күбрәк шәһәрнекенә охшаш булган. Татар торак йортының тышкы бизәлешенең үзенчәлекле ягы булып такта түбәләрнең, ишекләрнең, тәрәзәләрнең буялуы һәм ачык, төрле төстәге полоса тәэсирен тудыруы торган. Билгеле булганча, мондый полихром буяу Казан арты татарларына хас булган.<ref name="КК2" /> Авыл артында, аның көнчыгыш ягында, калкулык итәге буйлап карт наратлар белән капланган зират җәелгән. Ул җиңел киртә һәм нык рәшәткәле капкалар белән әйләндереп алынган. Каберләрне периметр буенча тәбәнәк кирпеч дивар белән әйләндереп алганнар. Алтын Урда чорына барып тоташкан бу традиция татарларда Татарстан, Рязань өлкәсе территориясендә сакланып калган.<ref name="КК2" /> Кострома татарлары мул яшәгәннәр. Ике өлешкә — ак, парад һәм кара, арткы өлешләргә бүленгән йортлар өстенлек иткән. Ак яртысы шәһәрчә җыештырылган ике бүлмәдән тора: диваннар, креслолар һәм кайчакта көзгеләр һәм пәрдәләр куелган. Караңгы яртысы пөхтә һәм якты төстәге крестьян өе төсле, ак икмәк пешерү миче була, аны кайчакта шул ук өй алдыңдагы махсус кечерәк кухняга урнаштырганнар. Ярлы татарларның тораклары бер бүлектән торган, барысы да чиста крестьян өенә охшаган була. Йортның традицион интерьеры ярлылар торагында һәм йортның кара яртысында сакланган. Өйгә керү һәрвакыт ишегалды аша була. Ишекнең каршысында тактадан ясалган киң сәкеләр, тәбәнәк эскәмияләр һәм урын-җир кирәк-яракларын җыю өчен сандык тезелгән. Бу урын мактаулы санала һәм «җур» (түр) дип атала. Стена буена кибетләр, кием-салым, тукылган сөлгеләр саклый торган сандыклар урнаштырганнар. Аларны бәйрәмнәр, туйлар вакытында почмакларга һәм стена буйларына элеп куйганнар. Идәнгә өйдә тукылган паласлар җәелгән. Кострома татарлары истәлекләренә караганда, XIX гасыр уртасында — XX гасыр башында кайбер йортларда мич биек булмаган һәм ул торак бинаның уртасында урнашкан булган. Учакның тирмә уртасында мондый урнашуы Төньяк Кара диңгез буендагы нугайларга хас булган. Кострома татарларында төркиләрнең дала күчмә культурасының иң борынгы катламнарына барып тоташкан нәкъ менә шушы традиция сакланып калгандыр.<ref name="КК2" /> == Бистә халкы саны == 1762 елда татар бистәседә 128 кеше, 1811 елда — 204, 1858 елда — 290, 1874 елда — 365, 1902 елда — 525, 1920 елда — 521, 1924 елда — 653 кеше яшәгән. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург губерналарыннан күчеп утыручылар исәбенә дә арткан.<ref name="ТЭ" /> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://studfile.net/preview/7032293/ Татарская слобода Гридинской волости Костромского уезда и губернии.] == Әдәбият == * Муренин Н. Татарская слобода и мечеть в Костроме. — Кострома: Линия график, 2015. — 92 с., ил. {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} [[Төркем:Татар бистәләре]] [[Төркем:Кострома]] i72lm8pi9dv3lxrpqqmxzg25nm5wioj 6062543 6062534 2026-10-10T14:09:28Z Il Nur 6874 /* Сылтамалар */ 6062543 wikitext text/x-wiki [[Файл:Тауасты татар бистәсе 4.gif|300px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе күренеше, ХХ гасыр башы]] '''Тауасты татар бистәсе'''<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> яки '''Подгорная татар бистәсе''' ({{lang-ru|Подгорная Татарская слобода}}) — [[Кострома]] шәһәрендә урнашкан татар бистәсе, [[кострома татарлары|кострома татарларының]] төпләнеп яшәү урыны. == Тарихы == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> Соңрак Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара башлый. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була. Шулай итеп Тауасты татар бистәсе барлыкка килә. 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. [[Файл:Тауасты татар бистәсе 1.jpg|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе мәчете, ХХ гасыр башы]] [[Файл:Тауасты татар бистәсе 3.gif|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе мәчете, ХХ гасыр башы]] 1780 елдан бистәдә [[Кострома мәчете|мәчет]] эшләгән (1930 елга кадәр). Костроманың агач мәчете ― үзәк һәм төньяк Идел буенда һәм Россиянең үзәк өлешенең төньяк-көнчыгыш районында ачылган беренче мәчетләрнең берсе. Ул Идел буйлап пароходларда йөзүчеләргә ерактан ук күренә торган була. 1847—1906 елларда мәчеттә [[мөдәррис]] һәм [[имам]] (1889 елдан ахун) булып Россия империясенең күренекле дин эшлеклесе [[Төхфәтулла Сәфәров]] (1822―1916) тора. Аның тырышлыгы белән 1866 елда Татар бистәсендә [[мәдрәсә]] ачыла. 1906 елда мәчет [[мөәзин]]е Хисаметдин Абызов мулла (1908 елдан ахун) итеп билгеләнә. 1913 елда мәчет имамы Миргазиз Зәбиров [[Романовлар]] династиясенең 300 еллыгын бәйрәм иткәндә Костромага килгән император [[Николай II]]не Татар бистәсендә яшәүче татарлар исеменнән сәламли. 1897 елда бистәдә чыккан янгыннан соң, губерна хакимияте ярдәме белән мәчеткә ремонт ясалган.<ref name="КК" /> Мәчет сүтелеп, [[манара]]сы төшерелгәч, җирле мөэминнәрнең җыелып намаз укый торган урыннары калмаган. Мәчет бинасы совет хакимияте тарафыннан {{comment|китапханә|изба-читальня}} итеп файдаланылган<ref>[https://regnum.ru/news/society/3724239.html При костромской мечети открыли корпус для обучения основам ислама.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162048/https://regnum.ru/news/society/3724239.html |date=2022-10-20 }} ИА REGNUM, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref> Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли.<ref name="ТЭ" /> Кострома татарларының динне, рухи һәм матди культура элементларын, үзаңын саклап калулары тарихчыларның һәм туган якны өйрәнүчеләрнең игътибарын җәлеп итә, ләкин нәкъ менә 1970 еллар башында Казан этнографы [[Фәридә Шәрифуллина]] бистәнең торышын комплекслы тикшерә, анда галим Иделнең үзенчәлекле шәһәрендә инкыйлабка кадәр татарларның торышын күргән өлкән яшьтәге кешеләрдән материаллар ала.<ref>[https://realnoevremya.ru/articles/276487-tatary-kostromy-chast-pervaya Татары Костромы. Часть 1-я. Исследование Рената Абянова и Марата Сафарова.]</ref> == Тасвиры == [[Файл:Тауасты татар бистәсе 2.gif|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе, ХХ гасыр башы]] Замандашлар әйтүе буенча, XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет торган, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70-тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп киткән була.<ref name="ТЭ" /><ref name="КК2">[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref> Утар ачык ишегалдыннан, торак йорттан һәм хуҗалык корылмаларыннан: баз, амбар, ат абзары, абзардан торган. Бакча артына мунча куйганнар. Йортларның фасадлары, аларның планировкалары авылныкына караганда күбрәк шәһәрнекенә охшаш булган. Татар торак йортының тышкы бизәлешенең үзенчәлекле ягы булып такта түбәләрнең, ишекләрнең, тәрәзәләрнең буялуы һәм ачык, төрле төстәге полоса тәэсирен тудыруы торган. Билгеле булганча, мондый полихром буяу Казан арты татарларына хас булган.<ref name="КК2" /> Авыл артында, аның көнчыгыш ягында, калкулык итәге буйлап карт наратлар белән капланган зират җәелгән. Ул җиңел киртә һәм нык рәшәткәле капкалар белән әйләндереп алынган. Каберләрне периметр буенча тәбәнәк кирпеч дивар белән әйләндереп алганнар. Алтын Урда чорына барып тоташкан бу традиция татарларда Татарстан, Рязань өлкәсе территориясендә сакланып калган.<ref name="КК2" /> Кострома татарлары мул яшәгәннәр. Ике өлешкә — ак, парад һәм кара, арткы өлешләргә бүленгән йортлар өстенлек иткән. Ак яртысы шәһәрчә җыештырылган ике бүлмәдән тора: диваннар, креслолар һәм кайчакта көзгеләр һәм пәрдәләр куелган. Караңгы яртысы пөхтә һәм якты төстәге крестьян өе төсле, ак икмәк пешерү миче була, аны кайчакта шул ук өй алдыңдагы махсус кечерәк кухняга урнаштырганнар. Ярлы татарларның тораклары бер бүлектән торган, барысы да чиста крестьян өенә охшаган була. Йортның традицион интерьеры ярлылар торагында һәм йортның кара яртысында сакланган. Өйгә керү һәрвакыт ишегалды аша була. Ишекнең каршысында тактадан ясалган киң сәкеләр, тәбәнәк эскәмияләр һәм урын-җир кирәк-яракларын җыю өчен сандык тезелгән. Бу урын мактаулы санала һәм «җур» (түр) дип атала. Стена буена кибетләр, кием-салым, тукылган сөлгеләр саклый торган сандыклар урнаштырганнар. Аларны бәйрәмнәр, туйлар вакытында почмакларга һәм стена буйларына элеп куйганнар. Идәнгә өйдә тукылган паласлар җәелгән. Кострома татарлары истәлекләренә караганда, XIX гасыр уртасында — XX гасыр башында кайбер йортларда мич биек булмаган һәм ул торак бинаның уртасында урнашкан булган. Учакның тирмә уртасында мондый урнашуы Төньяк Кара диңгез буендагы нугайларга хас булган. Кострома татарларында төркиләрнең дала күчмә культурасының иң борынгы катламнарына барып тоташкан нәкъ менә шушы традиция сакланып калгандыр.<ref name="КК2" /> == Бистә халкы саны == 1762 елда татар бистәседә 128 кеше, 1811 елда — 204, 1858 елда — 290, 1874 елда — 365, 1902 елда — 525, 1920 елда — 521, 1924 елда — 653 кеше яшәгән. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург губерналарыннан күчеп утыручылар исәбенә дә арткан.<ref name="ТЭ" /> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Муренин Н. Татарская слобода и мечеть в Костроме. — Кострома: Линия график, 2015. — 92 с., ил. {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} [[Төркем:Татар бистәләре]] [[Төркем:Кострома]] 6ae094tx00k3v2s6ln8byo7bkpr7es6 6062558 6062543 2026-10-10T17:39:52Z Il Nur 6874 Сылтамалар 6062558 wikitext text/x-wiki [[Файл:Тауасты татар бистәсе 4.gif|300px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе күренеше, ХХ гасыр башы]] '''Тауасты татар бистәсе'''<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> яки '''Подгорная татар бистәсе''' ({{lang-ru|Подгорная Татарская слобода}}) — [[Кострома]] шәһәрендә урнашкан татар бистәсе, [[кострома татарлары|кострома татарларының]] төпләнеп яшәү урыны. == Тарихы == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> Соңрак Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара башлый. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була. Шулай итеп Тауасты татар бистәсе барлыкка килә. 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. [[Файл:Тауасты татар бистәсе 1.jpg|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе мәчете, ХХ гасыр башы]] [[Файл:Тауасты татар бистәсе 3.gif|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе мәчете, ХХ гасыр башы]] 1780 елдан бистәдә [[Кострома мәчете|мәчет]] эшләгән (1930 елга кадәр). Костроманың агач мәчете ― үзәк һәм төньяк Идел буенда һәм Россиянең үзәк өлешенең төньяк-көнчыгыш районында ачылган беренче мәчетләрнең берсе. Ул Идел буйлап пароходларда йөзүчеләргә ерактан ук күренә торган була. 1847—1906 елларда мәчеттә [[мөдәррис]] һәм [[имам]] (1889 елдан ахун) булып Россия империясенең күренекле дин эшлеклесе [[Төхфәтулла Сәфәров]] (1822―1916) тора. Аның тырышлыгы белән 1866 елда Татар бистәсендә [[мәдрәсә]] ачыла. 1906 елда мәчет [[мөәзин]]е Хисаметдин Абызов мулла (1908 елдан ахун) итеп билгеләнә. 1913 елда мәчет имамы Миргазиз Зәбиров [[Романовлар]] династиясенең 300 еллыгын бәйрәм иткәндә Костромага килгән император [[Николай II]]не Татар бистәсендә яшәүче татарлар исеменнән сәламли. 1897 елда бистәдә чыккан янгыннан соң, губерна хакимияте ярдәме белән мәчеткә ремонт ясалган.<ref name="КК" /> Мәчет сүтелеп, [[манара]]сы төшерелгәч, җирле мөэминнәрнең җыелып намаз укый торган урыннары калмаган. Мәчет бинасы совет хакимияте тарафыннан {{comment|китапханә|изба-читальня}} итеп файдаланылган<ref>[https://regnum.ru/news/society/3724239.html При костромской мечети открыли корпус для обучения основам ислама.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162048/https://regnum.ru/news/society/3724239.html |date=2022-10-20 }} ИА REGNUM, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref> Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли.<ref name="ТЭ" /> Кострома татарларының динне, рухи һәм матди культура элементларын, үзаңын саклап калулары тарихчыларның һәм туган якны өйрәнүчеләрнең игътибарын җәлеп итә, ләкин нәкъ менә 1970 еллар башында Казан этнографы [[Фәридә Шәрифуллина]] бистәнең торышын комплекслы тикшерә, анда галим Иделнең үзенчәлекле шәһәрендә инкыйлабка кадәр татарларның торышын күргән өлкән яшьтәге кешеләрдән материаллар ала.<ref>[https://realnoevremya.ru/articles/276487-tatary-kostromy-chast-pervaya Татары Костромы. Часть 1-я. Исследование Рената Абянова и Марата Сафарова.]</ref> == Тасвиры == [[Файл:Тауасты татар бистәсе 2.gif|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе, ХХ гасыр башы]] Замандашлар әйтүе буенча, XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет торган, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70-тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп киткән була.<ref name="ТЭ" /><ref name="КК2">[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref> Утар ачык ишегалдыннан, торак йорттан һәм хуҗалык корылмаларыннан: баз, амбар, ат абзары, абзардан торган. Бакча артына мунча куйганнар. Йортларның фасадлары, аларның планировкалары авылныкына караганда күбрәк шәһәрнекенә охшаш булган. Татар торак йортының тышкы бизәлешенең үзенчәлекле ягы булып такта түбәләрнең, ишекләрнең, тәрәзәләрнең буялуы һәм ачык, төрле төстәге полоса тәэсирен тудыруы торган. Билгеле булганча, мондый полихром буяу Казан арты татарларына хас булган.<ref name="КК2" /> Авыл артында, аның көнчыгыш ягында, калкулык итәге буйлап карт наратлар белән капланган зират җәелгән. Ул җиңел киртә һәм нык рәшәткәле капкалар белән әйләндереп алынган. Каберләрне периметр буенча тәбәнәк кирпеч дивар белән әйләндереп алганнар. Алтын Урда чорына барып тоташкан бу традиция татарларда Татарстан, Рязань өлкәсе территориясендә сакланып калган.<ref name="КК2" /> Кострома татарлары мул яшәгәннәр. Ике өлешкә — ак, парад һәм кара, арткы өлешләргә бүленгән йортлар өстенлек иткән. Ак яртысы шәһәрчә җыештырылган ике бүлмәдән тора: диваннар, креслолар һәм кайчакта көзгеләр һәм пәрдәләр куелган. Караңгы яртысы пөхтә һәм якты төстәге крестьян өе төсле, ак икмәк пешерү миче була, аны кайчакта шул ук өй алдыңдагы махсус кечерәк кухняга урнаштырганнар. Ярлы татарларның тораклары бер бүлектән торган, барысы да чиста крестьян өенә охшаган була. Йортның традицион интерьеры ярлылар торагында һәм йортның кара яртысында сакланган. Өйгә керү һәрвакыт ишегалды аша була. Ишекнең каршысында тактадан ясалган киң сәкеләр, тәбәнәк эскәмияләр һәм урын-җир кирәк-яракларын җыю өчен сандык тезелгән. Бу урын мактаулы санала һәм «җур» (түр) дип атала. Стена буена кибетләр, кием-салым, тукылган сөлгеләр саклый торган сандыклар урнаштырганнар. Аларны бәйрәмнәр, туйлар вакытында почмакларга һәм стена буйларына элеп куйганнар. Идәнгә өйдә тукылган паласлар җәелгән. Кострома татарлары истәлекләренә караганда, XIX гасыр уртасында — XX гасыр башында кайбер йортларда мич биек булмаган һәм ул торак бинаның уртасында урнашкан булган. Учакның тирмә уртасында мондый урнашуы Төньяк Кара диңгез буендагы нугайларга хас булган. Кострома татарларында төркиләрнең дала күчмә культурасының иң борынгы катламнарына барып тоташкан нәкъ менә шушы традиция сакланып калгандыр.<ref name="КК2" /> == Бистә халкы саны == 1762 елда татар бистәседә 128 кеше, 1811 елда — 204, 1858 елда — 290, 1874 елда — 365, 1902 елда — 525, 1920 елда — 521, 1924 елда — 653 кеше яшәгән. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург губерналарыннан күчеп утыручылар исәбенә дә арткан.<ref name="ТЭ" /> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Муренин Н. Татарская слобода и мечеть в Костроме. — Кострома: Линия график, 2015. — 92 с., ил. == Сылтамалар == * [https://dumrf.ru/regions/44/history Костромская область. Духовное управление мусульман Российской Федерации.] {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} [[Төркем:Татар бистәләре]] [[Төркем:Кострома]] duv829168a6j72fwtusjhmqzo50mhl3 6062559 6062558 2026-10-10T17:41:34Z Il Nur 6874 /* Бистә халкы саны */ 6062559 wikitext text/x-wiki [[Файл:Тауасты татар бистәсе 4.gif|300px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе күренеше, ХХ гасыр башы]] '''Тауасты татар бистәсе'''<ref name="ТЭ">[https://tatarica.org/tat/razdely/rossijskaya-federaciya/kostromskaya-oblast/kostromskaya-oblast Онлайн — энциклопедия Tatarica]</ref> яки '''Подгорная татар бистәсе''' ({{lang-ru|Подгорная Татарская слобода}}) — [[Кострома]] шәһәрендә урнашкан татар бистәсе, [[кострома татарлары|кострома татарларының]] төпләнеп яшәү урыны. == Тарихы == 1554 елда [[Нугай Урдасы]]нда дәүләт первороты була. Үлгән Йосыф бинең уллары әкренләп Мәскәүгә хезмәткә алыналар. 1563 елны татар морзалары, Йосыфның уллары һәм туганнан туган энеләре, күп кенә йомышлы татарлар Мәскәүгә киләләр. 1565 елда [[Иван IV|Явыз Иван]] Йосыф улы Ибраһимга [[Тутаев|Романов]] шәһәрен һәм тирә-яктагы авылларны тапшыра. Акрынлап үзләренең милләттәшләре янга Урдадагы яңа власть чорындагы хәлләрдән канәгать булмаган һәм шулай ук рус патшасына хезмәт эзләгән нугайлар килә башлый. Алар махсус Татар бистәсе барлыкка килгән Романов шәһәре янына килеп урнашалар. Романовта яшәүче татарларга үз диннәрен тотарга рөхсәт ителгән, шәһәрдә аларның үз мәчетләре дә булган.<ref name="КК" /> Соңрак Рус Хөкүмәте эзлекле рәвештә романов татарларына карата, башка татарларга карата кебек үк, акрынлап чукындыру сәясәтен алып бара башлый. Атаклы нугайларны акрынлап ассимиляциялиләр, православиене кабул итәргә мәҗбүр итәләр.<ref name="КК" /> Ләкин татарларның шактый өлеше мөселман динендә кала. Менә шултатарларны Ярославль губернасында җирләреннән мәхрүм итәргә һәм Романовтан сөрергә карар кылалар.<ref name="КК">[https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php ''Николай Муренин''. Татарская слобода и мечеть в Костроме.]</ref> 1683—1684 һәм 1760—1761 елларда Романов шәһәреннән (хәзер Ярославль өлкәсе) һәм Романово‑Борисоглебский өязеннән морзалар һәм ясаклы татарлар Костромага күчерелә. XVIII йөз башында патша хакимияте рус булмаган йомышлыларның җир биләвен бетерүгә юнәлтелгән берничә фәрман чыгара. Йомышлы мөселманнарның бер өлеше православиегә күчәргә мәҗбүр була; соңрак алар рус дворяннары составына кертелә. Чукынудан баш тартканнарны 1761 елда Костромадан читкә күчерәләр, анда инде Казаннан күчеп килгән татарлар яшәгән була. Шулай итеп Тауасты татар бистәсе барлыкка килә. 1762 елда аларның гомуми саны 128 кеше тәшкил итә. Соңрак Екатерина II, татар феодалларын үзенә социаль таяныч итүгә ниятләп, аларга кайбер өстенлекләр бирә. Кострома татарлары дәүләт крәстияннәре катлавына кертелә, һәм алар Кострома өязенең Гридинск волостена беркетелгән аерым авыл җәмгыяте төзиләр. 1874 елда аларның саны 365 кә, 1902 елда 525 кешегә җитә. [[Файл:Тауасты татар бистәсе 1.jpg|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе мәчете, ХХ гасыр башы]] [[Файл:Тауасты татар бистәсе 3.gif|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе мәчете, ХХ гасыр башы]] 1780 елдан бистәдә [[Кострома мәчете|мәчет]] эшләгән (1930 елга кадәр). Костроманың агач мәчете ― үзәк һәм төньяк Идел буенда һәм Россиянең үзәк өлешенең төньяк-көнчыгыш районында ачылган беренче мәчетләрнең берсе. Ул Идел буйлап пароходларда йөзүчеләргә ерактан ук күренә торган була. 1847—1906 елларда мәчеттә [[мөдәррис]] һәм [[имам]] (1889 елдан ахун) булып Россия империясенең күренекле дин эшлеклесе [[Төхфәтулла Сәфәров]] (1822―1916) тора. Аның тырышлыгы белән 1866 елда Татар бистәсендә [[мәдрәсә]] ачыла. 1906 елда мәчет [[мөәзин]]е Хисаметдин Абызов мулла (1908 елдан ахун) итеп билгеләнә. 1913 елда мәчет имамы Миргазиз Зәбиров [[Романовлар]] династиясенең 300 еллыгын бәйрәм иткәндә Костромага килгән император [[Николай II]]не Татар бистәсендә яшәүче татарлар исеменнән сәламли. 1897 елда бистәдә чыккан янгыннан соң, губерна хакимияте ярдәме белән мәчеткә ремонт ясалган.<ref name="КК" /> Мәчет сүтелеп, [[манара]]сы төшерелгәч, җирле мөэминнәрнең җыелып намаз укый торган урыннары калмаган. Мәчет бинасы совет хакимияте тарафыннан {{comment|китапханә|изба-читальня}} итеп файдаланылган<ref>[https://regnum.ru/news/society/3724239.html При костромской мечети открыли корпус для обучения основам ислама.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020162048/https://regnum.ru/news/society/3724239.html |date=2022-10-20 }} ИА REGNUM, 14.10.2022{{ref-ru}}</ref> Беренче Бөтендөнья сугышы елларында татар бистәсендә төрек хәрбиләре өчен лагерь урнашкан була. 1917 елга кадәр шулай ук мәктәп эшләгән. 1926—1931 елларда Кострома районы составында аерым мөселман авыл советы эшли.<ref name="ТЭ" /> Кострома татарларының динне, рухи һәм матди культура элементларын, үзаңын саклап калулары тарихчыларның һәм туган якны өйрәнүчеләрнең игътибарын җәлеп итә, ләкин нәкъ менә 1970 еллар башында Казан этнографы [[Фәридә Шәрифуллина]] бистәнең торышын комплекслы тикшерә, анда галим Иделнең үзенчәлекле шәһәрендә инкыйлабка кадәр татарларның торышын күргән өлкән яшьтәге кешеләрдән материаллар ала.<ref>[https://realnoevremya.ru/articles/276487-tatary-kostromy-chast-pervaya Татары Костромы. Часть 1-я. Исследование Рената Абянова и Марата Сафарова.]</ref> == Тасвиры == [[Файл:Тауасты татар бистәсе 2.gif|200px|thumb|right|Тауасты татар бистәсе, ХХ гасыр башы]] Замандашлар әйтүе буенча, XIX йөз ахырына Татар бистәсе гаҗәеп күренешкә ия була: урам уртасында агач рәшәткәле мәчет торган, Идел елгасының сул яры буйлап ике рәт булып 70-тән артык төрле төстәге такта түбәле, бизәкле ишекле һәм зур булмаган балконлы, күбесенчә ике катлы, кирпеч йортлар тезелеп киткән була.<ref name="ТЭ" /><ref name="КК2">[https://kostromka.ru/russia/sharifulina/ Шарифуллина Ф. Л. История формирования и традиционная культура татар города Костромы]</ref> Утар ачык ишегалдыннан, торак йорттан һәм хуҗалык корылмаларыннан: баз, амбар, ат абзары, абзардан торган. Бакча артына мунча куйганнар. Йортларның фасадлары, аларның планировкалары авылныкына караганда күбрәк шәһәрнекенә охшаш булган. Татар торак йортының тышкы бизәлешенең үзенчәлекле ягы булып такта түбәләрнең, ишекләрнең, тәрәзәләрнең буялуы һәм ачык, төрле төстәге полоса тәэсирен тудыруы торган. Билгеле булганча, мондый полихром буяу Казан арты татарларына хас булган.<ref name="КК2" /> Авыл артында, аның көнчыгыш ягында, калкулык итәге буйлап карт наратлар белән капланган зират җәелгән. Ул җиңел киртә һәм нык рәшәткәле капкалар белән әйләндереп алынган. Каберләрне периметр буенча тәбәнәк кирпеч дивар белән әйләндереп алганнар. Алтын Урда чорына барып тоташкан бу традиция татарларда Татарстан, Рязань өлкәсе территориясендә сакланып калган.<ref name="КК2" /> Кострома татарлары мул яшәгәннәр. Ике өлешкә — ак, парад һәм кара, арткы өлешләргә бүленгән йортлар өстенлек иткән. Ак яртысы шәһәрчә җыештырылган ике бүлмәдән тора: диваннар, креслолар һәм кайчакта көзгеләр һәм пәрдәләр куелган. Караңгы яртысы пөхтә һәм якты төстәге крестьян өе төсле, ак икмәк пешерү миче була, аны кайчакта шул ук өй алдыңдагы махсус кечерәк кухняга урнаштырганнар. Ярлы татарларның тораклары бер бүлектән торган, барысы да чиста крестьян өенә охшаган була. Йортның традицион интерьеры ярлылар торагында һәм йортның кара яртысында сакланган. Өйгә керү һәрвакыт ишегалды аша була. Ишекнең каршысында тактадан ясалган киң сәкеләр, тәбәнәк эскәмияләр һәм урын-җир кирәк-яракларын җыю өчен сандык тезелгән. Бу урын мактаулы санала һәм «җур» (түр) дип атала. Стена буена кибетләр, кием-салым, тукылган сөлгеләр саклый торган сандыклар урнаштырганнар. Аларны бәйрәмнәр, туйлар вакытында почмакларга һәм стена буйларына элеп куйганнар. Идәнгә өйдә тукылган паласлар җәелгән. Кострома татарлары истәлекләренә караганда, XIX гасыр уртасында — XX гасыр башында кайбер йортларда мич биек булмаган һәм ул торак бинаның уртасында урнашкан булган. Учакның тирмә уртасында мондый урнашуы Төньяк Кара диңгез буендагы нугайларга хас булган. Кострома татарларында төркиләрнең дала күчмә культурасының иң борынгы катламнарына барып тоташкан нәкъ менә шушы традиция сакланып калгандыр.<ref name="КК2" /> == Бистә халкы саны == 1762 елда татар бистәседә 128 кеше, 1811 елда — 204, 1858 елда — 290, 1874 елда — 365, 1902 елда — 525, 1920 елда — 521, 1924 елда — 653 кеше яшәгән. Татарлар саны Казан, Касыйм, Түбән Новгород, Оренбург губерналарыннан күчеп утыручылар исәбенә дә арткан.<ref name="ТЭ" /> == Шәхесләр == * [[Зөфәр Фәтхетдинов]] — хокук белгече, язучы, профессор, хокук фәннәре докторы. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * Муренин Н. Татарская слобода и мечеть в Костроме. — Кострома: Линия график, 2015. — 92 с., ил. == Сылтамалар == * [https://dumrf.ru/regions/44/history Костромская область. Духовное управление мусульман Российской Федерации.] {{Кострома өлкәсе татар авыллары}} [[Төркем:Татар бистәләре]] [[Төркем:Кострома]] rg6j3ae4diaolhf3g0n8avrqu8n1t08 0 1493476 6062525 2026-10-10T13:57:00Z Il Nur 6874 Il Nur [[Подгорная татар бистәсе]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Тауасты татар бистәсе]] 6062525 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Тауасты татар бистәсе]] 8t7stsml5gcynywzirqmj2oz4v8g1by 6 1493477 6062527 2026-10-10T13:58:46Z Il Nur 6874 {{Сурәт |тасвир = Тауасты татар бистәсе |чыганак = https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php |ясау вакыты = 20 гасыр башы |автор = билгесез }} 6062527 wikitext text/x-wiki == Тасвирлама == {{Сурәт |тасвир = Тауасты татар бистәсе |чыганак = https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php |ясау вакыты = 20 гасыр башы |автор = билгесез }} 89puhci1dso5kp4gu6r202cmytrqj3w 6 1493478 6062528 2026-10-10T13:59:10Z Il Nur 6874 6062528 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 6062533 6062528 2026-10-10T14:00:24Z Il Nur 6874 6062533 wikitext text/x-wiki == Тасвирлама == {{Сурәт |тасвир = Тауасты татар бистәсе |чыганак = https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php |ясау вакыты = 20 гасыр башы |автор = билгесез }} 89puhci1dso5kp4gu6r202cmytrqj3w 6 1493479 6062529 2026-10-10T13:59:27Z Il Nur 6874 6062529 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 6062532 6062529 2026-10-10T14:00:16Z Il Nur 6874 6062532 wikitext text/x-wiki == Тасвирлама == {{Сурәт |тасвир = Тауасты татар бистәсе |чыганак = https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php |ясау вакыты = 20 гасыр башы |автор = билгесез }} 89puhci1dso5kp4gu6r202cmytrqj3w 6 1493480 6062530 2026-10-10T13:59:48Z Il Nur 6874 6062530 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 6062531 6062530 2026-10-10T14:00:05Z Il Nur 6874 6062531 wikitext text/x-wiki == Тасвирлама == {{Сурәт |тасвир = Тауасты татар бистәсе |чыганак = https://kostroma.kostromka.ru/kostromaizdat/public/tsl/index.php |ясау вакыты = 20 гасыр башы |автор = билгесез }} 89puhci1dso5kp4gu6r202cmytrqj3w 1 1493481 6062536 2026-10-10T14:06:32Z Il Nur 6874 Яңа бит: «{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Il Nur}}» 6062536 wikitext text/x-wiki {{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Il Nur}} nzur3dyuakivbj5mzfvf1akml7neqey 1 1493482 6062537 2026-10-10T14:06:36Z Il Nur 6874 Яңа бит: «{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Il Nur}}» 6062537 wikitext text/x-wiki {{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Il Nur}} nzur3dyuakivbj5mzfvf1akml7neqey 1 1493483 6062538 2026-10-10T14:06:42Z Il Nur 6874 Яңа бит: «{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Il Nur}}» 6062538 wikitext text/x-wiki {{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Il Nur}} nzur3dyuakivbj5mzfvf1akml7neqey 1 1493484 6062539 2026-10-10T14:06:46Z Il Nur 6874 Яңа бит: «{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Il Nur}}» 6062539 wikitext text/x-wiki {{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Il Nur}} nzur3dyuakivbj5mzfvf1akml7neqey 1 1493485 6062540 2026-10-10T14:07:01Z Il Nur 6874 Яңа бит: «{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Әмир}}» 6062540 wikitext text/x-wiki {{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Әмир}} e3m7jklyxea5rky8f2kl0jb3c7kjuj8 1 1493486 6062541 2026-10-10T14:07:12Z Il Nur 6874 Яңа бит: «{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Әмир}}» 6062541 wikitext text/x-wiki {{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Әмир}} e3m7jklyxea5rky8f2kl0jb3c7kjuj8 1 1493487 6062542 2026-10-10T14:07:23Z Il Nur 6874 Яңа бит: «{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Әмир}}» 6062542 wikitext text/x-wiki {{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы= Әмир}} e3m7jklyxea5rky8f2kl0jb3c7kjuj8 10 1493488 6062546 2026-10-10T15:18:48Z Frhdkazan 3171 Яңа бит: «Zona arqueológica de Cantona, Puebla, México, 2013-10-11, DD 43.JPG» 6062546 wikitext text/x-wiki Zona arqueológica de Cantona, Puebla, México, 2013-10-11, DD 43.JPG i0sv6cbkiwf4yhldjc4h4nxzow0we87 10 1493489 6062548 2026-10-10T15:21:20Z Frhdkazan 3171 Яңа бит: «Siem-Reap Dance of Cambodia (videobis).ogv» 6062548 wikitext text/x-wiki Siem-Reap Dance of Cambodia (videobis).ogv stdxr7kqam5mn70875918egkq3ve966 0 1493490 6062551 2026-10-10T15:30:03Z Il Nur 6874 Яңа бит: «{{Wikipedia Asian Month}} {{WAM |header = «[[Проект:Азия ае|Азия ае]]-2026» вики-марафоны <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|300px]]</div> |subheader = 1-30 ноябрь көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' [[Азия]] илләре, халыклары һәм аларның мәдәниятләре дөньясын татарчалаштыруга өлеш кертә...» 6062551 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia Asian Month}} {{WAM |header = «[[Проект:Азия ае|Азия ае]]-2026» вики-марафоны <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|300px]]</div> |subheader = 1-30 ноябрь көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' [[Азия]] илләре, халыклары һәм аларның мәдәниятләре дөньясын татарчалаштыруга өлеш кертәбез. [[m:Wikipedia Asian Month 2026|Халыкара мәкаләләр язу вики-марафонының]] Татар Википедиясе зачётында катнаш! <p><small>Бу битнең кыска адресы </small><nowiki>https://w.wiki/Fx2Q</nowiki></small> </div> __NOTOC__<!-- {{TOC-Right}}--> |body = Марафонның төп максаты — [[Азия]]гә багышланган мәкаләләрне булдыру, тулыландыру һәм төзәтү булып тора. == Кагыйдәләр == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язмасын булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәрбер [[Википедия:Кулланучылар|кулланучы]] катнаша ала (катнашучы калыбы — <nowiki>{{Азия ае катнашучысы | ел=2026 }}</nowiki>). * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: # Мәкалә 2026 елның 1 ноябеннән 30 ноябренә кадәр (1.11/03:01 — 1.12/02:59 мск) татар телендә язылырга тиеш. # Мәкаләләр [[Проект:Азия ае 2026#Нәрсә турында язарга|Азия төбәге]] белән бәйле булырга тиеш. # Яңа мәкалә 3000 байттан артык булырга тиеш. # Язылган мәкаләләрне [[Проект:Азия ае 2026#Катнашучылар|түбәндәге таблицага]] теркәргә кирәк ([https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-2026-tt fountain-га теркәү дә хуплана]). # Тулыландырылган мәкаләләр кабул ителми. # Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. # Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. # Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Азия ае мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Азия ае мәкаләсе|ел=2026 |кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз |ил = |ил2 = |ил3 = |халык = |халык2 = |халык3 = }}</pre> * Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле. * Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр [[Проект:Азия ае 2026#Катнашучылар|түбәндәге таблицага]] урнаштыру сорала. * 4 мәкалә булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә. * Казыйлар карары шикәят ителә алмый. == Жюри == [[Файл:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|thumb|[[m:Wikimedia Community of Tatar language User Group/tt|Татар телле викимедиачыларының глобаль юзер-төркеме]] эмблемасы.]] Жюри ролен [[m:Wikimedia_Community_of_Tatar_language_User_Group/tt#Катнашуда кызыксынганнар|татар телле викимедиачыларының юзер-төркеменә]] керүче волонтёр катнашучылары арасыннан сайланыла: * Татарстан, Россия һәм халыкара бүләкләр алулары белән танылган, татарча Википедиягә өлеше өчен хөрмәт ителгән [[Википедия:Википедиячеләр|википедиячылар]] * [[Википедия:Идарә эшчәнлеге|Татарча Википедиядә идарә эшчәнлеге]] тәҗрибәсе (гамәлдәге яки элекке [[w:tt:ВП:Идарәчеләр|идарәчеләр]]) * [[Махсус:Актив_кулланучылар|Үткән ай дәвамында тат. Википедиядә актив]] * Бәйге үткәрелү вакытында [[w:tt:Махсус:Список_блокировок|проектта катнашудан тыелмаган]] === Жюри әгъзалары === * Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} ([[Казан]]) * Жюри рәисе — {{u|Fxan}} ([[Казан]]) Төп эшне ''[[m:Wikipedia Asian Month 2026/Team|халыкара оештыручылары такымы]]'' {{ref-en}} башкара. == Нәрсә турында язарга == [[Азия]] белән бәйле темаларга мәкаләләр сайлагыз һәм яза башлагыз. Азия — бик зур төбәк! Ул дөньяда иң зур коры җиргә ия, шулай ук аның диңгез киңлеге бар, анда бик күп утраулар урнашкан. Бу гаять зур өлкәдәге табигать күренешләренең һәм мәдәниятләренең күптөрлелеген тавирлауга өлеш кертегез. == Бүләкләр == * 2026 елгы «Азия ае» дәвамында Википедиянең берәр тел бүлегенә кимендә 4 мәкалә язган һәр кулланучы бүтән катнашучы илләрдән [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|махсус тематик дизайн белән открытканы алу]] хокукына ия <small>''(ничә бүлектә зачёт ала аласыз — шул кадәр карточка килә)''</small>. * Һәрбер бүлектә иң күп мәкалә язган катнашучы «[[Калып:WAM Ambassador|Википедиядәге Азия Илчесе]]» ({{lang-en|Wikipedia Asian Ambassador}}) дәрәҗәсенә лаек була, Азия илләре [[Викимедиа бүлекләре исемлеге|Викимедиа оешмалары]] исеменнән рәсми сертификатны һәм өстәмә бер открытканы алачак. * [[Үзбәкстан]] белән бәйле мәкаләләр өчен аерым бүләкләр каралган. }} == Катнашучылар == Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |} == Конкурстың халык-ара статистикасы == * [[meta:Wikipedia_Asian_Month_2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]] == Җирле оештыручы == * {{u|Il Nur}} == Нәтиҗәләр == <!-- {| class="wikitable sortable" ! # ! Кулланучы<br /><small>User</small> ! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small> ! Баллар<br /><small>Points</small> |- |-style="background:#FF0000" |Σ |Катнашучылар | | |- |-style="background:#fefca3" |1 |{{u|Динә Абдуллина}} |8 |8 |- |-style="background:#F5F5F5" |2 |{{u|T1nn27}} |7 |7 |- |-style="background:#F5DEB3" |3 |{{u|A.Khamidullin}} |4 |4 |- |}--> [[Төркем:Проект:Азия ае 2026|2026]] [[Төркем:Википедия:Проектлар/2026|Азия ае]] nfbxt02yzhi9qfrbdrnlbjzk7jwnrby 6062552 6062551 2026-10-10T15:30:23Z Il Nur 6874 6062552 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia Asian Month}} {{WAM |header = «[[Проект:Азия ае|Азия ае]]-2026» вики-марафоны <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|300px]]</div> |subheader = 1-30 ноябрь көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' [[Азия]] илләре, халыклары һәм аларның мәдәниятләре дөньясын татарчалаштыруга өлеш кертәбез. [[m:Wikipedia Asian Month 2026|Халыкара мәкаләләр язу вики-марафонының]] Татар Википедиясе зачётында катнаш! <p><small>Бу битнең кыска адресы </small><nowiki>https://w.wiki/Xr55</nowiki></small> </div> __NOTOC__<!-- {{TOC-Right}}--> |body = Марафонның төп максаты — [[Азия]]гә багышланган мәкаләләрне булдыру, тулыландыру һәм төзәтү булып тора. == Кагыйдәләр == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язмасын булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәрбер [[Википедия:Кулланучылар|кулланучы]] катнаша ала (катнашучы калыбы — <nowiki>{{Азия ае катнашучысы | ел=2026 }}</nowiki>). * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: # Мәкалә 2026 елның 1 ноябеннән 30 ноябренә кадәр (1.11/03:01 — 1.12/02:59 мск) татар телендә язылырга тиеш. # Мәкаләләр [[Проект:Азия ае 2026#Нәрсә турында язарга|Азия төбәге]] белән бәйле булырга тиеш. # Яңа мәкалә 3000 байттан артык булырга тиеш. # Язылган мәкаләләрне [[Проект:Азия ае 2026#Катнашучылар|түбәндәге таблицага]] теркәргә кирәк ([https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-2026-tt fountain-га теркәү дә хуплана]). # Тулыландырылган мәкаләләр кабул ителми. # Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. # Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. # Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Азия ае мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Азия ае мәкаләсе|ел=2026 |кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз |ил = |ил2 = |ил3 = |халык = |халык2 = |халык3 = }}</pre> * Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле. * Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр [[Проект:Азия ае 2026#Катнашучылар|түбәндәге таблицага]] урнаштыру сорала. * 4 мәкалә булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә. * Казыйлар карары шикәят ителә алмый. == Жюри == [[Файл:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|thumb|[[m:Wikimedia Community of Tatar language User Group/tt|Татар телле викимедиачыларының глобаль юзер-төркеме]] эмблемасы.]] Жюри ролен [[m:Wikimedia_Community_of_Tatar_language_User_Group/tt#Катнашуда кызыксынганнар|татар телле викимедиачыларының юзер-төркеменә]] керүче волонтёр катнашучылары арасыннан сайланыла: * Татарстан, Россия һәм халыкара бүләкләр алулары белән танылган, татарча Википедиягә өлеше өчен хөрмәт ителгән [[Википедия:Википедиячеләр|википедиячылар]] * [[Википедия:Идарә эшчәнлеге|Татарча Википедиядә идарә эшчәнлеге]] тәҗрибәсе (гамәлдәге яки элекке [[w:tt:ВП:Идарәчеләр|идарәчеләр]]) * [[Махсус:Актив_кулланучылар|Үткән ай дәвамында тат. Википедиядә актив]] * Бәйге үткәрелү вакытында [[w:tt:Махсус:Список_блокировок|проектта катнашудан тыелмаган]] === Жюри әгъзалары === * Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} ([[Казан]]) * Жюри рәисе — {{u|Fxan}} ([[Казан]]) Төп эшне ''[[m:Wikipedia Asian Month 2026/Team|халыкара оештыручылары такымы]]'' {{ref-en}} башкара. == Нәрсә турында язарга == [[Азия]] белән бәйле темаларга мәкаләләр сайлагыз һәм яза башлагыз. Азия — бик зур төбәк! Ул дөньяда иң зур коры җиргә ия, шулай ук аның диңгез киңлеге бар, анда бик күп утраулар урнашкан. Бу гаять зур өлкәдәге табигать күренешләренең һәм мәдәниятләренең күптөрлелеген тавирлауга өлеш кертегез. == Бүләкләр == * 2026 елгы «Азия ае» дәвамында Википедиянең берәр тел бүлегенә кимендә 4 мәкалә язган һәр кулланучы бүтән катнашучы илләрдән [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|махсус тематик дизайн белән открытканы алу]] хокукына ия <small>''(ничә бүлектә зачёт ала аласыз — шул кадәр карточка килә)''</small>. * Һәрбер бүлектә иң күп мәкалә язган катнашучы «[[Калып:WAM Ambassador|Википедиядәге Азия Илчесе]]» ({{lang-en|Wikipedia Asian Ambassador}}) дәрәҗәсенә лаек була, Азия илләре [[Викимедиа бүлекләре исемлеге|Викимедиа оешмалары]] исеменнән рәсми сертификатны һәм өстәмә бер открытканы алачак. * [[Үзбәкстан]] белән бәйле мәкаләләр өчен аерым бүләкләр каралган. }} == Катнашучылар == Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |} == Конкурстың халык-ара статистикасы == * [[meta:Wikipedia_Asian_Month_2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]] == Җирле оештыручы == * {{u|Il Nur}} == Нәтиҗәләр == <!-- {| class="wikitable sortable" ! # ! Кулланучы<br /><small>User</small> ! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small> ! Баллар<br /><small>Points</small> |- |-style="background:#FF0000" |Σ |Катнашучылар | | |- |-style="background:#fefca3" |1 |{{u|Динә Абдуллина}} |8 |8 |- |-style="background:#F5F5F5" |2 |{{u|T1nn27}} |7 |7 |- |-style="background:#F5DEB3" |3 |{{u|A.Khamidullin}} |4 |4 |- |}--> [[Төркем:Проект:Азия ае 2026|2026]] [[Төркем:Википедия:Проектлар/2026|Азия ае]] 8opt4gl7b08ssdndepatlb034quelbe 6062555 6062552 2026-10-10T15:38:48Z Il Nur 6874 6062555 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia Asian Month}} {{WAM |header = «[[Проект:Азия ае|Азия ае]]-2026» вики-марафоны <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|300px]]</div> |subheader = 1-30 ноябрь көннәрендә ''<small>([[UTC]] буенча)</small>'' [[Азия]] илләре, халыклары һәм аларның мәдәниятләре дөньясын татарчалаштыруга өлеш кертәбез. [[m:Wikipedia Asian Month 2026|Халыкара мәкаләләр язу вики-марафонының]] Татар Википедиясе зачётында катнаш! <p><small>Бу битнең кыска адресы </small><nowiki>https://w.wiki/Xr55</nowiki></small> </div> __NOTOC__<!-- {{TOC-Right}}--> |body = Марафонның төп максаты — [[Азия]]гә багышланган мәкаләләрне булдыру, тулыландыру һәм төзәтү булып тора. == Кагыйдәләр == * Энциклопедик [[Ярдәм:Яңа мәкалә язу|мәкаләләр язу]] марафонында Википедиядә '''[[Махсус:Теркәлү|үз хисап язмасын булдырган]]''' <small>''([[Википедия:Теркәлү|теркәлү турында]])''</small> һәрбер [[Википедия:Кулланучылар|кулланучы]] катнаша ала (катнашучы калыбы — <nowiki>{{Азия ае катнашучысы | ел=2026 }}</nowiki>). * Конкурска түбәндәге мәкаләләр кабул ителә: # Мәкалә 2026 елның 1 ноябеннән 30 ноябренә кадәр (1.11/03:01 — 1.12/02:59 мск) татар телендә язылырга тиеш. # Мәкаләләр [[Проект:Азия ае 2026#Нәрсә турында язарга|Азия төбәге]] белән бәйле булырга тиеш. # Яңа мәкалә 3000 байттан артык булырга тиеш. # Язылган мәкаләләрне [[Проект:Азия ае 2026#Катнашучылар|түбәндәге таблицага]] теркәргә кирәк ([https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-2026-tt fountain-га теркәү дә хуплана]). # Тулыландырылган мәкаләләр кабул ителми. # Мәкалә [[Википедия:Әһәмиятлелек|әһәмиятле]] булырга тиеш, мәкаләнең [[Википедия:Абруйлы чыганаклар|чыганаклары]] күрсәтелергә тиеш. # Машина тәрҗемәсе булырга тиеш түгел. # Бәхәс битенә кимендә түбәндәгечә тутырылган [[Калып:Азия ае мәкаләсе|мәкалә калыбы]] урнаштырыла: <pre>{{Азия ае мәкаләсе|ел=2026 |кулланучы= Викимедиа хисап язмагыз |ил = |ил2 = |ил3 = |халык = |халык2 = |халык3 = }}</pre> * Призлар, диплом һәм сертификатлар квалификацион мәкаләләр саны өчен бирелә, халыкара һәм аерым тел бүлегендәге урыннарга бәйле. * Урындагы жюри балларны кайгырта алуы өчен, баетылган/яңа мәкаләләр [[Проект:Азия ае 2026#Катнашучылар|түбәндәге таблицага]] урнаштыру сорала. * 4 мәкалә булдырган катнашучылар финалистлар арасына керә. * Казыйлар карары шикәят ителә алмый. == Жюри == [[Файл:Tatar Wikimedia Community User Group Tulip Text tt globe tilted hat.png|thumb|[[m:Wikimedia Community of Tatar language User Group/tt|Татар телле викимедиачыларының глобаль юзер-төркеме]] эмблемасы.]] Жюри ролен [[m:Wikimedia_Community_of_Tatar_language_User_Group/tt#Катнашуда кызыксынганнар|татар телле викимедиачыларының юзер-төркеменә]] керүче волонтёр катнашучылары арасыннан сайланыла: * Татарстан, Россия һәм халыкара бүләкләр алулары белән танылган, татарча Википедиягә өлеше өчен хөрмәт ителгән [[Википедия:Википедиячеләр|википедиячылар]] * [[Википедия:Идарә эшчәнлеге|Татарча Википедиядә идарә эшчәнлеге]] тәҗрибәсе (гамәлдәге яки элекке [[w:tt:ВП:Идарәчеләр|идарәчеләр]]) * [[Махсус:Актив_кулланучылар|Үткән ай дәвамында тат. Википедиядә актив]] * Бәйге үткәрелү вакытында [[w:tt:Махсус:Список_блокировок|проектта катнашудан тыелмаган]] === Жюри әгъзалары === * Жюри рәисе, техник башкаручы — {{u|Il Nur}} ([[Казан]]) * Жюри рәисе — {{u|Fxan}} ([[Казан]]) Төп эшне ''[[m:Wikipedia Asian Month 2026/Team|халыкара оештыручылары такымы]]'' {{ref-en}} башкара. == Нәрсә турында язарга == [[Азия]] белән бәйле темаларга мәкаләләр сайлагыз һәм яза башлагыз. Азия — бик зур төбәк! Ул дөньяда иң зур коры җиргә ия, шулай ук аның диңгез киңлеге бар, анда бик күп утраулар урнашкан. Бу гаять зур өлкәдәге табигать күренешләренең һәм мәдәниятләренең күптөрлелеген тавирлауга өлеш кертегез. == Бүләкләр == * 2026 елгы «Азия ае» дәвамында Википедиянең берәр тел бүлегенә кимендә 4 мәкалә язган һәр кулланучы бүтән катнашучы илләрдән [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|махсус тематик дизайн белән открытканы алу]] хокукына ия <small>''(ничә бүлектә зачёт ала аласыз — шул кадәр карточка килә)''</small>. * Һәрбер бүлектә иң күп мәкалә язган катнашучы «[[Калып:WAM Ambassador|Википедиядәге Азия Илчесе]]» ({{lang-en|Wikipedia Asian Ambassador}}) дәрәҗәсенә лаек була, Азия илләре [[Викимедиа бүлекләре исемлеге|Викимедиа оешмалары]] исеменнән рәсми сертификатны һәм өстәмә бер открытканы алачак. * [[Үзбәкстан]] белән бәйле мәкаләләр өчен аерым бүләкләр каралган. }} == Катнашучылар == Язылган һәм төзәтелгән мәкаләләрне шушы таблицага теркәргә кирәк. {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Катнашучы ! Мәкаләләр ! Исәп ! Баллар ! Урын |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |{{u|}} |[[]] * [[]] * [[]] |0 |0 | |- |} == Конкурстың халык-ара статистикасы == * [[meta:Wikipedia_Asian_Month_2026/Statistics|Халык-ара статистика бите]] == Җирле оештыручы == * {{u|Il Nur}} == Нәтиҗәләр == <!-- {| class="wikitable sortable" ! # ! Кулланучы<br /><small>User</small> ! Мәкаләләр саны<br /><small>Articles</small> ! Баллар<br /><small>Points</small> |- |-style="background:#FF0000" |Σ |Катнашучылар | | |- |-style="background:#fefca3" |1 |{{u|Динә Абдуллина}} |8 |8 |- |-style="background:#F5F5F5" |2 |{{u|T1nn27}} |7 |7 |- |-style="background:#F5DEB3" |3 |{{u|A.Khamidullin}} |4 |4 |- |}--> [[Төркем:Проект:Азия ае 2026|2026]] [[Төркем:Википедия:Проектлар/2026|Азия ае]] f8ugd5z31pjg5ozyg00jlrywv9jdznn 4 1493491 6062566 2026-10-10T18:41:11Z Il Nur 6874 Яңа бит: « Бу биттә татар дөньясы белән бәйле, тик әле татар телендә булдырылмаган мәкаләләр исемлеге туплана == Польша-Литва татарлары == === Шәхесләр === * [[Минсәид Байрашевич]] ([[:ru:Байрашевский, Менсаид|ru]]) * [[Юозас Вильчинскас]] ([[:ru:Вильчинскас, Юозас|ru]]) * [[Сәид бәй]] (:tr:Jan...» 6062566 wikitext text/x-wiki Бу биттә татар дөньясы белән бәйле, тик әле татар телендә булдырылмаган мәкаләләр исемлеге туплана == Польша-Литва татарлары == === Шәхесләр === * [[Минсәид Байрашевич]] ([[:ru:Байрашевский, Менсаид|ru]]) * [[Юозас Вильчинскас]] ([[:ru:Вильчинскас, Юозас|ru]]) * [[Сәид бәй]] ([[:tr:Jan Kierdej|tr]]) * [[Александр Туган-Мирза-Барановский]] ([[:uk:Туган-Мірза-Барановський Олександр Давидович|uk]]) * [[Степан Александрович]] ([[:ru:Александрович, Степан Хусейнович|ru]]) * [[Владислав Мухамедов]] ([[:ru:Мухамедов, Владислав Дмитриевич|ru]]) * [[Ольгерд Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Ольгерд Константинович|ru]]) * [[Станислав Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Станислав|ru]]) * [[Яков Корыцкий]] ([[:uk:Яків Корицький|uk]]) * [[Агатангел Кырымлы]] ([[:ru:Крымский, Агафангел Ефимович|ru]]) * [[Михаил Туган-Барановский]] ([[:ru:Туган-Барановский, Михаил Иванович|ru]]) * [[Мостафа Барановский]] ([[:ru:Барановский, Якуб Мустафа|ru]]) * [[Александр Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Александр|ru]]) * [[Ромуальдас Криникис]] ([[:pl:Romualdas Krinickis|pl]]) * [[Адас Якубаускас]] ([[:pl:Adas Jakubauskas|pl]]) * [[Александр Улан-Асанчукович]] ([[:be:Аляксандр Улан-Асанчуковіч|be]]) * [[Якуб Азулевич]] ([[:lt:Jokūbas Azulevičius|lt]]) * [[Ян Халецкий]] ([[:ru:Халецкий, Ян|ru]]) * [[Михал Киркор]] ([[:lt:Mykolas Kirkoras (generolas)|lt]]) * [[Юозас Таллат-Кялпша]] ([[:lt:Juozas Tallat-Kelpša|lt]]) === Хатын-кызлар === * [[Магдалена Абаканович]] ([[:ru:Абаканович, Магдалена|ru]]) === Нәселләр === * [[Бахрейнскийлар]] ([[:be:Бахрынскія|be]]) * [[Кричинскийлар]] ([[:be:Крычынскія|be]]) * [[Беляклар]] ([[:be:Белякі (род)|be]]) * [[Карицкийлар]] ([[:be:Карыцкія|be]]) * [[Ловчицкийлар]] ([[:be:Лоўчыцкія|be]]) * [[Пунскийлар]] ([[:be:Пунскія|be]]) * [[Эльяшевичлар]] ([[:be:Эльяшэвічы|be]]) * [[Туган-Барановскийлар]] ([[:ru:Туган-Барановские|ru]]) * [[Улан-Асанчуковичлар]] ([[:be:Уланы-Асанчуковічы|be]]) * [[Глинскийлар]] ([[:lt:Glinskiai|lt]]) === Башкасы === * [[Белорус гарәп әлифбасы]] ([[:ru:Белорусский арабский алфавит|ru]]) * [[Польша-Литва татарлары кухнясы]] ([[:ru:Кухня польско-литовских татар|ru]]) * [[Мөселман дини берлеге]] ([[:ru:Мусульманский религиозный союз|ru]]) * [[Беларусия татарларының «Зикр-уль-Китаб» милли-мәдәни берләшмәсе]] ([[:ru:Национально-культурное объединение белорусских татар «Зикр-уль-Китаб»|ru]]) * [[Беларусияда татар теле]] ([[:ru:Татарский язык в Беларуси|ru]]) * [[Татар зираты (Капыль)]] ([[:ru:Татарское кладбище (Копыль)|ru]]) * [[Хамаил]] ([[:ru:Хамаил|ru]]) * [[Шимталапис]] ([[:ru:Шимталапис|ru]]) * [[Наполеон Император гвардиясенең литва татарлары эскадроны]] ([[:ru:Эскадрон литовских татар Императорской гвардии Наполеона|ru]]) * [[Иеремия Вишневецкийның татар байрагы]] ([[:pl:Chorągiew tatarska Jeremiego Wiśniowieckiego|pl]]) * [[6-нчы Литва Гвардия Полкы]] ([[:pl:6 Pułk Litewski Przedniej Straży|pl]]) * [[7-нче Татар Полкы (Бөек Литва кенәзлеге)]] ([[:pl:7 Pułk Tatarski (Wielkie Księstwo Litewskie)|pl]]) * [[2-нче Литва алдынгы гвардия полкы]] ([[:lt:2-asis lietuvių priešakinės sargybos pulkas|lt]]) * [[БЛК кыр Гетман алдынгы гвардиясенең 3 нче полкы]] ([[:lt:3-asis LDK lauko etmono priešakinės sargybos pulkas|lt]]) * [[Мөхир]] ([[:pl:Muhir|pl]]) * [[Дроздовска зираты]] ([[:pl:Drozdowska Zireć|pl]]) * [[Винкшнупах мәчете]] ([[:pl:Meczet w Winksznupiach|pl]]) * [[Вильнюс мәчете]] ([[:pl:Meczet w Wilnie|pl]]) du7g0lcjgcixe3vh94zylvx9iu8xrr1 6062569 6062566 2026-10-10T19:10:01Z Il Nur 6874 6062569 wikitext text/x-wiki Бу биттә татар дөньясы белән бәйле, тик әле татар телендә булдырылмаган мәкаләләр исемлеге туплана == Польша-Литва татарлары == === Шәхесләр === * [[Минсәид Байрашевич]] ([[:ru:Байрашевский, Менсаид|ru]]) * [[Юозас Вильчинскас]] ([[:ru:Вильчинскас, Юозас|ru]]) * [[Сәид бәй]] ([[:tr:Jan Kierdej|tr]]) * [[Александр Туган-Мирза-Барановский]] ([[:uk:Туган-Мірза-Барановський Олександр Давидович|uk]]) * [[Степан Александрович]] ([[:ru:Александрович, Степан Хусейнович|ru]]) * [[Владислав Мухамедов]] ([[:ru:Мухамедов, Владислав Дмитриевич|ru]]) * [[Ольгерд Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Ольгерд Константинович|ru]]) * [[Станислав Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Станислав|ru]]) * [[Яков Корыцкий]] ([[:uk:Яків Корицький|uk]]) * [[Агатангел Кырымлы]] ([[:ru:Крымский, Агафангел Ефимович|ru]]) * [[Михаил Туган-Барановский]] ([[:ru:Туган-Барановский, Михаил Иванович|ru]]) * [[Мостафа Якуб Барановский]] ([[:ru:Барановский, Якуб Мустафа|ru]]) * [[Александр Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Александр|ru]]) * [[Ромуальдас Криникис]] ([[:pl:Romualdas Krinickis|pl]]) * [[Адас Якубаускас]] ([[:pl:Adas Jakubauskas|pl]]) * [[Александр Улан-Асанчукович]] ([[:be:Аляксандр Улан-Асанчуковіч|be]]) * [[Якуб Азулевич]] ([[:lt:Jokūbas Azulevičius|lt]]) * [[Ян Халецкий]] ([[:ru:Халецкий, Ян|ru]]) * [[Михал Киркор]] ([[:lt:Mykolas Kirkoras (generolas)|lt]]) * [[Юозас Таллат-Кялпша]] ([[:lt:Juozas Tallat-Kelpša|lt]]) * [[Мацей Абрамович]] ([[:pl:Maciej Abramowicz (major)|pl]]) * [[Стефан Мостафа Абрамович]] ([[:pl:Stefan Mustafa Abramowicz|pl]]) * [[Фуад Александрович]] ([[:pl:Fuad Aleksandrowicz|pl]]) * [[Стефан Байрашевский]] ([[:pl:Stefan Bajraszewski|pl]]) * [[Стефан Белак]] ([[:pl:Stefan Bielak|pl]]) * [[Ян Морза Тарак Бучацкий]] ([[:pl:Jan Murza Tarak Buczacki|pl]]) * [[Александр Чалецкий (имам)]] ([[:pl:Aleksander Chalecki (duchowny)|pl]]) * [[Рафал Ган-Ганович]] ([[:pl:Rafał Gan-Ganowicz|pl]]) * [[Артур Канапацкий]] ([[:pl:Artur Konopacki|pl]]) * [[Станислав Корвин-Павловский]] ([[:pl:Stanisław Korwin-Pawłowski|pl]]) * [[Юзеф Корицкий]] ([[:pl:Józef Korycki|pl]]) * [[Степан Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Степан Самойлович|ru]]) * [[Мацей Муса Конопацкий]] ([[:pl:Maciej Musa Konopacki|pl]]) * [[Томаш Мишкевич]] ([[:pl:Tomasz Miśkiewicz|pl]]) * [[Стефан Мучарский]] ([[:pl:Stefan Mucharski|pl]]) * [[Мостафа Мухла]] ([[:pl:Mustafa Muchla|pl]]) * [[Хөсәен Муравский]] ([[:pl:Hussejn Murawski|pl]]) * [[Барбара Павлич-Мискевич]] ([[:pl:Barbara Pawlic-Miśkiewicz|pl]]) * [[Җәннәт Полтожицка-Стампфль]] ([[:pl:Dżennet Połtorzycka-Stampf’l|pl]]) * [[Бронислав Полтуржицкий]] ([[:pl:Bronisław Półturzycki|pl]]) * [[Александр Романович]] ([[:pl:Aleksander Romanowicz|pl]]) * [[Якуб Романович]] ([[:pl:Jakub Romanowicz|pl]]) * [[Ян Соболевский (мөфти)]] ([[:pl:Jan Sobolewski (mufti)|pl]]) * [[Александр Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Александр|ru]]) * [[Константин Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Константин|ru]]) * [[Леон Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Леон|ru]]) * [[Адам Шегидевич]] ([[:pl:Adam Szegidewicz|pl]]) * [[Андрей Тупальский]] ([[:ru: Владиславович|ru]]) * [[Али Исмаил Воронович]] ([[:pl:Ali Ismail Woronowicz|pl]]) === Хатын-кызлар === * [[Магдалена Абаканович]] ([[:ru:Абаканович, Магдалена|ru]]) * [[Мария Ассанович]] ([[:pl:Maria Assanowicz|pl]]) * [[Халина Шахидевич]] ([[:pl:Halina Szahidewicz|pl]]) === Нәселләр === * [[Бахрейнскийлар]] ([[:be:Бахрынскія|be]]) * [[Кричинскийлар]] ([[:be:Крычынскія|be]]) * [[Беляклар]] ([[:be:Белякі (род)|be]]) * [[Карицкийлар]] ([[:be:Карыцкія|be]]) * [[Ловчицкийлар]] ([[:be:Лоўчыцкія|be]]) * [[Пунскийлар]] ([[:be:Пунскія|be]]) * [[Эльяшевичлар]] ([[:be:Эльяшэвічы|be]]) * [[Туган-Барановскийлар]] ([[:ru:Туган-Барановские|ru]]) * [[Улан-Асанчуковичлар]] ([[:be:Уланы-Асанчуковічы|be]]) * [[Глинскийлар]] ([[:lt:Glinskiai|lt]]) === Башкасы === * [[Белорус гарәп әлифбасы]] ([[:ru:Белорусский арабский алфавит|ru]]) * [[Польша-Литва татарлары кухнясы]] ([[:ru:Кухня польско-литовских татар|ru]]) * [[Мөселман дини берлеге]] ([[:ru:Мусульманский религиозный союз|ru]]) * [[Беларусия татарларының «Зикр-уль-Китаб» милли-мәдәни берләшмәсе]] ([[:ru:Национально-культурное объединение белорусских татар «Зикр-уль-Китаб»|ru]]) * [[Беларусияда татар теле]] ([[:ru:Татарский язык в Беларуси|ru]]) * [[Татар зираты (Капыль)]] ([[:ru:Татарское кладбище (Копыль)|ru]]) * [[Хамаил]] ([[:ru:Хамаил|ru]]) * [[Шимталапис]] ([[:ru:Шимталапис|ru]]) * [[Наполеон Император гвардиясенең литва татарлары эскадроны]] ([[:ru:Эскадрон литовских татар Императорской гвардии Наполеона|ru]]) * [[Иеремия Вишневецкийның татар байрагы]] ([[:pl:Chorągiew tatarska Jeremiego Wiśniowieckiego|pl]]) * [[6-нчы Литва Гвардия Полкы]] ([[:pl:6 Pułk Litewski Przedniej Straży|pl]]) * [[7-нче Татар Полкы (Бөек Литва кенәзлеге)]] ([[:pl:7 Pułk Tatarski (Wielkie Księstwo Litewskie)|pl]]) * [[2-нче Литва алдынгы гвардия полкы]] ([[:lt:2-asis lietuvių priešakinės sargybos pulkas|lt]]) * [[Мостафа Әхмәтович исемендәге Татар кавалерия полкы]] ([[:ru:Татарский кавалерийский полк имени Мустафы Ахматовича|ru]]) * [[БЛК кыр Гетман алдынгы гвардиясенең 3 нче полкы]] ([[:lt:3-asis LDK lauko etmono priešakinės sargybos pulkas|lt]]) * [[Мөхир]] ([[:pl:Muhir|pl]]) * [[Дроздовска зираты]] ([[:pl:Drozdowska Zireć|pl]]) * [[Винкшнупах мәчете]] ([[:pl:Meczet w Winksznupiach|pl]]) * [[Вильнюс мәчете]] ([[:pl:Meczet w Wilnie|pl]]) == Румыния татарлары == g0bf1w5z8hh8cg3l749w1mvl9uc19z2 6062570 6062569 2026-10-10T19:12:10Z Il Nur 6874 /* Румыния татарлары */ 6062570 wikitext text/x-wiki Бу биттә татар дөньясы белән бәйле, тик әле татар телендә булдырылмаган мәкаләләр исемлеге туплана == Польша-Литва татарлары == === Шәхесләр === * [[Минсәид Байрашевич]] ([[:ru:Байрашевский, Менсаид|ru]]) * [[Юозас Вильчинскас]] ([[:ru:Вильчинскас, Юозас|ru]]) * [[Сәид бәй]] ([[:tr:Jan Kierdej|tr]]) * [[Александр Туган-Мирза-Барановский]] ([[:uk:Туган-Мірза-Барановський Олександр Давидович|uk]]) * [[Степан Александрович]] ([[:ru:Александрович, Степан Хусейнович|ru]]) * [[Владислав Мухамедов]] ([[:ru:Мухамедов, Владислав Дмитриевич|ru]]) * [[Ольгерд Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Ольгерд Константинович|ru]]) * [[Станислав Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Станислав|ru]]) * [[Яков Корыцкий]] ([[:uk:Яків Корицький|uk]]) * [[Агатангел Кырымлы]] ([[:ru:Крымский, Агафангел Ефимович|ru]]) * [[Михаил Туган-Барановский]] ([[:ru:Туган-Барановский, Михаил Иванович|ru]]) * [[Мостафа Якуб Барановский]] ([[:ru:Барановский, Якуб Мустафа|ru]]) * [[Александр Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Александр|ru]]) * [[Ромуальдас Криникис]] ([[:pl:Romualdas Krinickis|pl]]) * [[Адас Якубаускас]] ([[:pl:Adas Jakubauskas|pl]]) * [[Александр Улан-Асанчукович]] ([[:be:Аляксандр Улан-Асанчуковіч|be]]) * [[Якуб Азулевич]] ([[:lt:Jokūbas Azulevičius|lt]]) * [[Ян Халецкий]] ([[:ru:Халецкий, Ян|ru]]) * [[Михал Киркор]] ([[:lt:Mykolas Kirkoras (generolas)|lt]]) * [[Юозас Таллат-Кялпша]] ([[:lt:Juozas Tallat-Kelpša|lt]]) * [[Мацей Абрамович]] ([[:pl:Maciej Abramowicz (major)|pl]]) * [[Стефан Мостафа Абрамович]] ([[:pl:Stefan Mustafa Abramowicz|pl]]) * [[Фуад Александрович]] ([[:pl:Fuad Aleksandrowicz|pl]]) * [[Стефан Байрашевский]] ([[:pl:Stefan Bajraszewski|pl]]) * [[Стефан Белак]] ([[:pl:Stefan Bielak|pl]]) * [[Ян Морза Тарак Бучацкий]] ([[:pl:Jan Murza Tarak Buczacki|pl]]) * [[Александр Чалецкий (имам)]] ([[:pl:Aleksander Chalecki (duchowny)|pl]]) * [[Рафал Ган-Ганович]] ([[:pl:Rafał Gan-Ganowicz|pl]]) * [[Артур Канапацкий]] ([[:pl:Artur Konopacki|pl]]) * [[Станислав Корвин-Павловский]] ([[:pl:Stanisław Korwin-Pawłowski|pl]]) * [[Юзеф Корицкий]] ([[:pl:Józef Korycki|pl]]) * [[Степан Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Степан Самойлович|ru]]) * [[Мацей Муса Конопацкий]] ([[:pl:Maciej Musa Konopacki|pl]]) * [[Томаш Мишкевич]] ([[:pl:Tomasz Miśkiewicz|pl]]) * [[Стефан Мучарский]] ([[:pl:Stefan Mucharski|pl]]) * [[Мостафа Мухла]] ([[:pl:Mustafa Muchla|pl]]) * [[Хөсәен Муравский]] ([[:pl:Hussejn Murawski|pl]]) * [[Барбара Павлич-Мискевич]] ([[:pl:Barbara Pawlic-Miśkiewicz|pl]]) * [[Җәннәт Полтожицка-Стампфль]] ([[:pl:Dżennet Połtorzycka-Stampf’l|pl]]) * [[Бронислав Полтуржицкий]] ([[:pl:Bronisław Półturzycki|pl]]) * [[Александр Романович]] ([[:pl:Aleksander Romanowicz|pl]]) * [[Якуб Романович]] ([[:pl:Jakub Romanowicz|pl]]) * [[Ян Соболевский (мөфти)]] ([[:pl:Jan Sobolewski (mufti)|pl]]) * [[Александр Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Александр|ru]]) * [[Константин Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Константин|ru]]) * [[Леон Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Леон|ru]]) * [[Адам Шегидевич]] ([[:pl:Adam Szegidewicz|pl]]) * [[Андрей Тупальский]] ([[:ru: Владиславович|ru]]) * [[Али Исмаил Воронович]] ([[:pl:Ali Ismail Woronowicz|pl]]) === Хатын-кызлар === * [[Магдалена Абаканович]] ([[:ru:Абаканович, Магдалена|ru]]) * [[Мария Ассанович]] ([[:pl:Maria Assanowicz|pl]]) * [[Халина Шахидевич]] ([[:pl:Halina Szahidewicz|pl]]) === Нәселләр === * [[Бахрейнскийлар]] ([[:be:Бахрынскія|be]]) * [[Кричинскийлар]] ([[:be:Крычынскія|be]]) * [[Беляклар]] ([[:be:Белякі (род)|be]]) * [[Карицкийлар]] ([[:be:Карыцкія|be]]) * [[Ловчицкийлар]] ([[:be:Лоўчыцкія|be]]) * [[Пунскийлар]] ([[:be:Пунскія|be]]) * [[Эльяшевичлар]] ([[:be:Эльяшэвічы|be]]) * [[Туган-Барановскийлар]] ([[:ru:Туган-Барановские|ru]]) * [[Улан-Асанчуковичлар]] ([[:be:Уланы-Асанчуковічы|be]]) * [[Глинскийлар]] ([[:lt:Glinskiai|lt]]) === Башкасы === * [[Белорус гарәп әлифбасы]] ([[:ru:Белорусский арабский алфавит|ru]]) * [[Польша-Литва татарлары кухнясы]] ([[:ru:Кухня польско-литовских татар|ru]]) * [[Мөселман дини берлеге]] ([[:ru:Мусульманский религиозный союз|ru]]) * [[Беларусия татарларының «Зикр-уль-Китаб» милли-мәдәни берләшмәсе]] ([[:ru:Национально-культурное объединение белорусских татар «Зикр-уль-Китаб»|ru]]) * [[Беларусияда татар теле]] ([[:ru:Татарский язык в Беларуси|ru]]) * [[Татар зираты (Капыль)]] ([[:ru:Татарское кладбище (Копыль)|ru]]) * [[Хамаил]] ([[:ru:Хамаил|ru]]) * [[Шимталапис]] ([[:ru:Шимталапис|ru]]) * [[Наполеон Император гвардиясенең литва татарлары эскадроны]] ([[:ru:Эскадрон литовских татар Императорской гвардии Наполеона|ru]]) * [[Иеремия Вишневецкийның татар байрагы]] ([[:pl:Chorągiew tatarska Jeremiego Wiśniowieckiego|pl]]) * [[6-нчы Литва Гвардия Полкы]] ([[:pl:6 Pułk Litewski Przedniej Straży|pl]]) * [[7-нче Татар Полкы (Бөек Литва кенәзлеге)]] ([[:pl:7 Pułk Tatarski (Wielkie Księstwo Litewskie)|pl]]) * [[2-нче Литва алдынгы гвардия полкы]] ([[:lt:2-asis lietuvių priešakinės sargybos pulkas|lt]]) * [[Мостафа Әхмәтович исемендәге Татар кавалерия полкы]] ([[:ru:Татарский кавалерийский полк имени Мустафы Ахматовича|ru]]) * [[БЛК кыр Гетман алдынгы гвардиясенең 3 нче полкы]] ([[:lt:3-asis LDK lauko etmono priešakinės sargybos pulkas|lt]]) * [[Мөхир]] ([[:pl:Muhir|pl]]) * [[Дроздовска зираты]] ([[:pl:Drozdowska Zireć|pl]]) * [[Винкшнупах мәчете]] ([[:pl:Meczet w Winksznupiach|pl]]) * [[Вильнюс мәчете]] ([[:pl:Meczet w Wilnie|pl]]) == Румыния татарлары == == Төркия татарлары == == Финляндия татарлары == == Татар теле == == Шәехсләр == fk2p181c9bjtb96rk0qfq874e2rvy1h 6062573 6062570 2026-10-10T19:14:28Z Il Nur 6874 Il Nur юнәлтү калдырмыйча [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы/Мәкаләр исемлеге]] сәхифәсен [[Википедия:Марафоннар/Татар дөньясы/Мәкаләләр исемлеге]] итеп күчерде 6062570 wikitext text/x-wiki Бу биттә татар дөньясы белән бәйле, тик әле татар телендә булдырылмаган мәкаләләр исемлеге туплана == Польша-Литва татарлары == === Шәхесләр === * [[Минсәид Байрашевич]] ([[:ru:Байрашевский, Менсаид|ru]]) * [[Юозас Вильчинскас]] ([[:ru:Вильчинскас, Юозас|ru]]) * [[Сәид бәй]] ([[:tr:Jan Kierdej|tr]]) * [[Александр Туган-Мирза-Барановский]] ([[:uk:Туган-Мірза-Барановський Олександр Давидович|uk]]) * [[Степан Александрович]] ([[:ru:Александрович, Степан Хусейнович|ru]]) * [[Владислав Мухамедов]] ([[:ru:Мухамедов, Владислав Дмитриевич|ru]]) * [[Ольгерд Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Ольгерд Константинович|ru]]) * [[Станислав Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Станислав|ru]]) * [[Яков Корыцкий]] ([[:uk:Яків Корицький|uk]]) * [[Агатангел Кырымлы]] ([[:ru:Крымский, Агафангел Ефимович|ru]]) * [[Михаил Туган-Барановский]] ([[:ru:Туган-Барановский, Михаил Иванович|ru]]) * [[Мостафа Якуб Барановский]] ([[:ru:Барановский, Якуб Мустафа|ru]]) * [[Александр Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Александр|ru]]) * [[Ромуальдас Криникис]] ([[:pl:Romualdas Krinickis|pl]]) * [[Адас Якубаускас]] ([[:pl:Adas Jakubauskas|pl]]) * [[Александр Улан-Асанчукович]] ([[:be:Аляксандр Улан-Асанчуковіч|be]]) * [[Якуб Азулевич]] ([[:lt:Jokūbas Azulevičius|lt]]) * [[Ян Халецкий]] ([[:ru:Халецкий, Ян|ru]]) * [[Михал Киркор]] ([[:lt:Mykolas Kirkoras (generolas)|lt]]) * [[Юозас Таллат-Кялпша]] ([[:lt:Juozas Tallat-Kelpša|lt]]) * [[Мацей Абрамович]] ([[:pl:Maciej Abramowicz (major)|pl]]) * [[Стефан Мостафа Абрамович]] ([[:pl:Stefan Mustafa Abramowicz|pl]]) * [[Фуад Александрович]] ([[:pl:Fuad Aleksandrowicz|pl]]) * [[Стефан Байрашевский]] ([[:pl:Stefan Bajraszewski|pl]]) * [[Стефан Белак]] ([[:pl:Stefan Bielak|pl]]) * [[Ян Морза Тарак Бучацкий]] ([[:pl:Jan Murza Tarak Buczacki|pl]]) * [[Александр Чалецкий (имам)]] ([[:pl:Aleksander Chalecki (duchowny)|pl]]) * [[Рафал Ган-Ганович]] ([[:pl:Rafał Gan-Ganowicz|pl]]) * [[Артур Канапацкий]] ([[:pl:Artur Konopacki|pl]]) * [[Станислав Корвин-Павловский]] ([[:pl:Stanisław Korwin-Pawłowski|pl]]) * [[Юзеф Корицкий]] ([[:pl:Józef Korycki|pl]]) * [[Степан Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Степан Самойлович|ru]]) * [[Мацей Муса Конопацкий]] ([[:pl:Maciej Musa Konopacki|pl]]) * [[Томаш Мишкевич]] ([[:pl:Tomasz Miśkiewicz|pl]]) * [[Стефан Мучарский]] ([[:pl:Stefan Mucharski|pl]]) * [[Мостафа Мухла]] ([[:pl:Mustafa Muchla|pl]]) * [[Хөсәен Муравский]] ([[:pl:Hussejn Murawski|pl]]) * [[Барбара Павлич-Мискевич]] ([[:pl:Barbara Pawlic-Miśkiewicz|pl]]) * [[Җәннәт Полтожицка-Стампфль]] ([[:pl:Dżennet Połtorzycka-Stampf’l|pl]]) * [[Бронислав Полтуржицкий]] ([[:pl:Bronisław Półturzycki|pl]]) * [[Александр Романович]] ([[:pl:Aleksander Romanowicz|pl]]) * [[Якуб Романович]] ([[:pl:Jakub Romanowicz|pl]]) * [[Ян Соболевский (мөфти)]] ([[:pl:Jan Sobolewski (mufti)|pl]]) * [[Александр Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Александр|ru]]) * [[Константин Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Константин|ru]]) * [[Леон Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Леон|ru]]) * [[Адам Шегидевич]] ([[:pl:Adam Szegidewicz|pl]]) * [[Андрей Тупальский]] ([[:ru: Владиславович|ru]]) * [[Али Исмаил Воронович]] ([[:pl:Ali Ismail Woronowicz|pl]]) === Хатын-кызлар === * [[Магдалена Абаканович]] ([[:ru:Абаканович, Магдалена|ru]]) * [[Мария Ассанович]] ([[:pl:Maria Assanowicz|pl]]) * [[Халина Шахидевич]] ([[:pl:Halina Szahidewicz|pl]]) === Нәселләр === * [[Бахрейнскийлар]] ([[:be:Бахрынскія|be]]) * [[Кричинскийлар]] ([[:be:Крычынскія|be]]) * [[Беляклар]] ([[:be:Белякі (род)|be]]) * [[Карицкийлар]] ([[:be:Карыцкія|be]]) * [[Ловчицкийлар]] ([[:be:Лоўчыцкія|be]]) * [[Пунскийлар]] ([[:be:Пунскія|be]]) * [[Эльяшевичлар]] ([[:be:Эльяшэвічы|be]]) * [[Туган-Барановскийлар]] ([[:ru:Туган-Барановские|ru]]) * [[Улан-Асанчуковичлар]] ([[:be:Уланы-Асанчуковічы|be]]) * [[Глинскийлар]] ([[:lt:Glinskiai|lt]]) === Башкасы === * [[Белорус гарәп әлифбасы]] ([[:ru:Белорусский арабский алфавит|ru]]) * [[Польша-Литва татарлары кухнясы]] ([[:ru:Кухня польско-литовских татар|ru]]) * [[Мөселман дини берлеге]] ([[:ru:Мусульманский религиозный союз|ru]]) * [[Беларусия татарларының «Зикр-уль-Китаб» милли-мәдәни берләшмәсе]] ([[:ru:Национально-культурное объединение белорусских татар «Зикр-уль-Китаб»|ru]]) * [[Беларусияда татар теле]] ([[:ru:Татарский язык в Беларуси|ru]]) * [[Татар зираты (Капыль)]] ([[:ru:Татарское кладбище (Копыль)|ru]]) * [[Хамаил]] ([[:ru:Хамаил|ru]]) * [[Шимталапис]] ([[:ru:Шимталапис|ru]]) * [[Наполеон Император гвардиясенең литва татарлары эскадроны]] ([[:ru:Эскадрон литовских татар Императорской гвардии Наполеона|ru]]) * [[Иеремия Вишневецкийның татар байрагы]] ([[:pl:Chorągiew tatarska Jeremiego Wiśniowieckiego|pl]]) * [[6-нчы Литва Гвардия Полкы]] ([[:pl:6 Pułk Litewski Przedniej Straży|pl]]) * [[7-нче Татар Полкы (Бөек Литва кенәзлеге)]] ([[:pl:7 Pułk Tatarski (Wielkie Księstwo Litewskie)|pl]]) * [[2-нче Литва алдынгы гвардия полкы]] ([[:lt:2-asis lietuvių priešakinės sargybos pulkas|lt]]) * [[Мостафа Әхмәтович исемендәге Татар кавалерия полкы]] ([[:ru:Татарский кавалерийский полк имени Мустафы Ахматовича|ru]]) * [[БЛК кыр Гетман алдынгы гвардиясенең 3 нче полкы]] ([[:lt:3-asis LDK lauko etmono priešakinės sargybos pulkas|lt]]) * [[Мөхир]] ([[:pl:Muhir|pl]]) * [[Дроздовска зираты]] ([[:pl:Drozdowska Zireć|pl]]) * [[Винкшнупах мәчете]] ([[:pl:Meczet w Winksznupiach|pl]]) * [[Вильнюс мәчете]] ([[:pl:Meczet w Wilnie|pl]]) == Румыния татарлары == == Төркия татарлары == == Финляндия татарлары == == Татар теле == == Шәехсләр == fk2p181c9bjtb96rk0qfq874e2rvy1h 6062575 6062573 2026-10-10T19:15:48Z Il Nur 6874 /* Шәехсләр */ 6062575 wikitext text/x-wiki Бу биттә татар дөньясы белән бәйле, тик әле татар телендә булдырылмаган мәкаләләр исемлеге туплана == Польша-Литва татарлары == === Шәхесләр === * [[Минсәид Байрашевич]] ([[:ru:Байрашевский, Менсаид|ru]]) * [[Юозас Вильчинскас]] ([[:ru:Вильчинскас, Юозас|ru]]) * [[Сәид бәй]] ([[:tr:Jan Kierdej|tr]]) * [[Александр Туган-Мирза-Барановский]] ([[:uk:Туган-Мірза-Барановський Олександр Давидович|uk]]) * [[Степан Александрович]] ([[:ru:Александрович, Степан Хусейнович|ru]]) * [[Владислав Мухамедов]] ([[:ru:Мухамедов, Владислав Дмитриевич|ru]]) * [[Ольгерд Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Ольгерд Константинович|ru]]) * [[Станислав Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Станислав|ru]]) * [[Яков Корыцкий]] ([[:uk:Яків Корицький|uk]]) * [[Агатангел Кырымлы]] ([[:ru:Крымский, Агафангел Ефимович|ru]]) * [[Михаил Туган-Барановский]] ([[:ru:Туган-Барановский, Михаил Иванович|ru]]) * [[Мостафа Якуб Барановский]] ([[:ru:Барановский, Якуб Мустафа|ru]]) * [[Александр Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Александр|ru]]) * [[Ромуальдас Криникис]] ([[:pl:Romualdas Krinickis|pl]]) * [[Адас Якубаускас]] ([[:pl:Adas Jakubauskas|pl]]) * [[Александр Улан-Асанчукович]] ([[:be:Аляксандр Улан-Асанчуковіч|be]]) * [[Якуб Азулевич]] ([[:lt:Jokūbas Azulevičius|lt]]) * [[Ян Халецкий]] ([[:ru:Халецкий, Ян|ru]]) * [[Михал Киркор]] ([[:lt:Mykolas Kirkoras (generolas)|lt]]) * [[Юозас Таллат-Кялпша]] ([[:lt:Juozas Tallat-Kelpša|lt]]) * [[Мацей Абрамович]] ([[:pl:Maciej Abramowicz (major)|pl]]) * [[Стефан Мостафа Абрамович]] ([[:pl:Stefan Mustafa Abramowicz|pl]]) * [[Фуад Александрович]] ([[:pl:Fuad Aleksandrowicz|pl]]) * [[Стефан Байрашевский]] ([[:pl:Stefan Bajraszewski|pl]]) * [[Стефан Белак]] ([[:pl:Stefan Bielak|pl]]) * [[Ян Морза Тарак Бучацкий]] ([[:pl:Jan Murza Tarak Buczacki|pl]]) * [[Александр Чалецкий (имам)]] ([[:pl:Aleksander Chalecki (duchowny)|pl]]) * [[Рафал Ган-Ганович]] ([[:pl:Rafał Gan-Ganowicz|pl]]) * [[Артур Канапацкий]] ([[:pl:Artur Konopacki|pl]]) * [[Станислав Корвин-Павловский]] ([[:pl:Stanisław Korwin-Pawłowski|pl]]) * [[Юзеф Корицкий]] ([[:pl:Józef Korycki|pl]]) * [[Степан Кричинский]] ([[:ru:Кричинский, Степан Самойлович|ru]]) * [[Мацей Муса Конопацкий]] ([[:pl:Maciej Musa Konopacki|pl]]) * [[Томаш Мишкевич]] ([[:pl:Tomasz Miśkiewicz|pl]]) * [[Стефан Мучарский]] ([[:pl:Stefan Mucharski|pl]]) * [[Мостафа Мухла]] ([[:pl:Mustafa Muchla|pl]]) * [[Хөсәен Муравский]] ([[:pl:Hussejn Murawski|pl]]) * [[Барбара Павлич-Мискевич]] ([[:pl:Barbara Pawlic-Miśkiewicz|pl]]) * [[Җәннәт Полтожицка-Стампфль]] ([[:pl:Dżennet Połtorzycka-Stampf’l|pl]]) * [[Бронислав Полтуржицкий]] ([[:pl:Bronisław Półturzycki|pl]]) * [[Александр Романович]] ([[:pl:Aleksander Romanowicz|pl]]) * [[Якуб Романович]] ([[:pl:Jakub Romanowicz|pl]]) * [[Ян Соболевский (мөфти)]] ([[:pl:Jan Sobolewski (mufti)|pl]]) * [[Александр Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Александр|ru]]) * [[Константин Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Константин|ru]]) * [[Леон Сулькевич]] ([[:ru:Сулькевич, Леон|ru]]) * [[Адам Шегидевич]] ([[:pl:Adam Szegidewicz|pl]]) * [[Андрей Тупальский]] ([[:ru: Владиславович|ru]]) * [[Али Исмаил Воронович]] ([[:pl:Ali Ismail Woronowicz|pl]]) === Хатын-кызлар === * [[Магдалена Абаканович]] ([[:ru:Абаканович, Магдалена|ru]]) * [[Мария Ассанович]] ([[:pl:Maria Assanowicz|pl]]) * [[Халина Шахидевич]] ([[:pl:Halina Szahidewicz|pl]]) === Нәселләр === * [[Бахрейнскийлар]] ([[:be:Бахрынскія|be]]) * [[Кричинскийлар]] ([[:be:Крычынскія|be]]) * [[Беляклар]] ([[:be:Белякі (род)|be]]) * [[Карицкийлар]] ([[:be:Карыцкія|be]]) * [[Ловчицкийлар]] ([[:be:Лоўчыцкія|be]]) * [[Пунскийлар]] ([[:be:Пунскія|be]]) * [[Эльяшевичлар]] ([[:be:Эльяшэвічы|be]]) * [[Туган-Барановскийлар]] ([[:ru:Туган-Барановские|ru]]) * [[Улан-Асанчуковичлар]] ([[:be:Уланы-Асанчуковічы|be]]) * [[Глинскийлар]] ([[:lt:Glinskiai|lt]]) === Башкасы === * [[Белорус гарәп әлифбасы]] ([[:ru:Белорусский арабский алфавит|ru]]) * [[Польша-Литва татарлары кухнясы]] ([[:ru:Кухня польско-литовских татар|ru]]) * [[Мөселман дини берлеге]] ([[:ru:Мусульманский религиозный союз|ru]]) * [[Беларусия татарларының «Зикр-уль-Китаб» милли-мәдәни берләшмәсе]] ([[:ru:Национально-культурное объединение белорусских татар «Зикр-уль-Китаб»|ru]]) * [[Беларусияда татар теле]] ([[:ru:Татарский язык в Беларуси|ru]]) * [[Татар зираты (Капыль)]] ([[:ru:Татарское кладбище (Копыль)|ru]]) * [[Хамаил]] ([[:ru:Хамаил|ru]]) * [[Шимталапис]] ([[:ru:Шимталапис|ru]]) * [[Наполеон Император гвардиясенең литва татарлары эскадроны]] ([[:ru:Эскадрон литовских татар Императорской гвардии Наполеона|ru]]) * [[Иеремия Вишневецкийның татар байрагы]] ([[:pl:Chorągiew tatarska Jeremiego Wiśniowieckiego|pl]]) * [[6-нчы Литва Гвардия Полкы]] ([[:pl:6 Pułk Litewski Przedniej Straży|pl]]) * [[7-нче Татар Полкы (Бөек Литва кенәзлеге)]] ([[:pl:7 Pułk Tatarski (Wielkie Księstwo Litewskie)|pl]]) * [[2-нче Литва алдынгы гвардия полкы]] ([[:lt:2-asis lietuvių priešakinės sargybos pulkas|lt]]) * [[Мостафа Әхмәтович исемендәге Татар кавалерия полкы]] ([[:ru:Татарский кавалерийский полк имени Мустафы Ахматовича|ru]]) * [[БЛК кыр Гетман алдынгы гвардиясенең 3 нче полкы]] ([[:lt:3-asis LDK lauko etmono priešakinės sargybos pulkas|lt]]) * [[Мөхир]] ([[:pl:Muhir|pl]]) * [[Дроздовска зираты]] ([[:pl:Drozdowska Zireć|pl]]) * [[Винкшнупах мәчете]] ([[:pl:Meczet w Winksznupiach|pl]]) * [[Вильнюс мәчете]] ([[:pl:Meczet w Wilnie|pl]]) == Румыния татарлары == == Төркия татарлары == == Финляндия татарлары == == Татар теле == == Шәхесләр == == Башкасы == 10ttso0b6uowklxatl67rp0owtgjhj9 0 1493492 6062579 2026-10-10T22:39:46Z Blackisnewyellow 44652 Чыганакка сылтама өстәү [[m:Web2Cit| #Web2Cit]] 6062579 wikitext text/x-wiki Динара Зиннәтова ({{lang-ru|Динара Зиннатова}}, [[10 октябрь|10.10]].[[1991 ел|1999]], {{Татарстан республикасы байрагы}}) — Россия журналисты, язучы, «Идел» журналының татар телендәге версиясенең шеф-мөхәррире, «Бэхет. Счастье по-татарски» китабы авторы. == Тәрҗемәи хәле == Динара Зиннәтова 1991 елның 10 октябрендә туган. Бер чыганаклар аны Казанда<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>, ә икенчеләре Чаллыда<ref>{{Cite web|url=https://matbugat.ru/enc/zinntova-dinara-1503/|title=ЗИННӘТОВА ДИНАРА {{!}} Матбугат.ру}}</ref> туган дип билгели. [[Казан федераль университеты]]н тәмамлаган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. Профессиональ журналистлык юлын «Идел» яшьләр журналында башлаган. 2023 елның июненнән журналның татар телендәге версиясендә шеф-мөхәррир вазифасын башкара<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|language=ru}}</ref>. == Иҗади эшчәнлеге == 2020 елда Динара Зиннәтованың рус телендә «Бэхет. Счастье по-татарски» исемле китабы чыккан. Китап бәхетнең татар фәлсәфәсенә багышланган һәм укучыларның уңайлы фикерләрен казанган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. == Журналистлыкка карашы == Динара Зиннәтова заманча журналистлык актуаль һәм файдалы булырга тиеш дип саный. Профессиональ чараларда катнаша, журналистлык өлкәсендәге форумнарда чыгыш ясый. == Стендап == 2022 елда Казан стендап-клубы турында игълан күреп гариза биргән һәм чакырылган булган.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru}}</ref> 2023 елның июленнән рус телендәге стендапта катнаша башлый.<ref>{{Cite news|url=https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape|lang=ru|quote=Примерно с июля этого года я пробовала себя в русскоязычном стендапе.|title=«Хочется, чтобы татарский юмор немного отошел от клишированных тем» {{!}} РЕАЛЬНОЕ ВРЕМЯ|author=Динара Зиннәтова|authorlink=Динара Зиннәтова|date=2022-11-02}}</ref> Күпмедер вакыттан соң аны Казандагы татар стендабына чакыралар. khhrf658rffv8udjscd2iing2wk5vdt 6062609 6062579 2026-10-11T09:37:42Z Blackisnewyellow 44652 /* Стендап */ Чыганакка сылтама өстәү [[m:Web2Cit| #Web2Cit]] 6062609 wikitext text/x-wiki Динара Зиннәтова ({{lang-ru|Динара Зиннатова}}, [[10 октябрь|10.10]].[[1991 ел|1999]], {{Татарстан республикасы байрагы}}) — Россия журналисты, язучы, [[«Идел» журналы|«Идел» журналының]] татар телендәге версиясенең шеф-мөхәррире, «Бэхет. Счастье по-татарски» китабы авторы, стендапчы. == Тәрҗемәи хәле == Динара Зиннәтова 1991 елның 10 октябрендә туган. Бер чыганаклар аны [[Казан|Казанда]]<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>, ә икенчеләре [[Чаллы|Чаллыда]]<ref>{{Cite web|url=https://matbugat.ru/enc/zinntova-dinara-1503/|title=ЗИННӘТОВА ДИНАРА {{!}} Матбугат.ру}}</ref> туган дип билгели. [[Казан федераль университеты]]н тәмамлаган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. Профессиональ журналистлык юлын «Идел» яшьләр журналында башлаган. 2023 елның июненнән журналның татар телендәге версиясендә шеф-мөхәррир вазифасын башкара<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|language=ru}}</ref>. == Иҗади эшчәнлеге == 2020 елда Динара Зиннәтованың рус телендә «Бэхет. Счастье по-татарски» исемле китабы чыккан. Китап бәхетнең татар фәлсәфәсенә багышланган һәм укучыларның уңайлы фикерләрен казанган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. == Журналистлыкка карашы == Динара Зиннәтова заманча журналистлык актуаль һәм файдалы булырга тиеш дип саный. Профессиональ чараларда катнаша, журналистлык өлкәсендәге форумнарда чыгыш ясый<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|author=Зульфия Шавалиева|date=2025-08-25|language=ru|accessdate=2026-10-11|quote=«Я считаю, что современная журналистика должна быть актуальной и полезной. Когда я создаю контент, всегда перед собой ставлю этот вопрос. Если материал не отвечает этим требованиям, мне кажется, он и не нужен. Информация должна помогать в повседневной жизни»}}</ref>. == Стендап һәм юмор == 2022 елда Казан стендап-клубы турында игълан күреп гариза биргән һәм чакырылган булган.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru}}</ref> 2023 елның июленнән рус телендәге стендапта катнаша башлый.<ref>{{Cite news|url=https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape|lang=ru|quote=Примерно с июля этого года я пробовала себя в русскоязычном стендапе.|title=«Хочется, чтобы татарский юмор немного отошел от клишированных тем» {{!}} РЕАЛЬНОЕ ВРЕМЯ|author=Динара Зиннәтова|authorlink=Динара Зиннәтова|date=2022-11-02}}</ref> Күпмедер вакыттан соң аны Казандагы татар стендабына чакыралар. Чыгышларының төп темасы — татар хатын-кызлары һәм заманча татар юморы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=R37rq0Ip4eU|title=Динара Зиннатова. Стендап из глухой татарской деревни.|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref>. Рус телендә дә, татар телендә дә чыгыш ясый. Казандагы «Чулпан» мәдәни үзәгендә 2025 елның 19 августында узган беренче зур татар стендабы концерты катнашучысы<ref>{{Cite web|url=https://milliard.tatar/news/v-kazani-proidet-pervyi-bolsoi-koncert-tatarskogo-stendapa-7898|title=В Казани пройдет первый большой концерт татарского стендапа|author=Ильгизар Вахитов|date=2025-07-26|language=ru|publisher=[[Миллиард.татар|Миллиард Татар]]|accessdate=2026-10-11|quote=19 августа в 19:00 впервые на большой сцене культурного центра «Чулпан» выступят представители татарской стендап-комедии — Сирень Байрамов, Рамиль Агдеев, Динара Зиннатова и другие.}}</ref>. c48v5i7o29tdd2xi1shb8za80tg5em7 6062610 6062609 2026-10-11T09:39:25Z Blackisnewyellow 44652 Blackisnewyellow [[Кулланучы:Blackisnewyellow/Динара Зиннатова]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Динара Зиннәтова]]: Мәкаләгә исем кушу кагыйдәсе буенча 6062609 wikitext text/x-wiki Динара Зиннәтова ({{lang-ru|Динара Зиннатова}}, [[10 октябрь|10.10]].[[1991 ел|1999]], {{Татарстан республикасы байрагы}}) — Россия журналисты, язучы, [[«Идел» журналы|«Идел» журналының]] татар телендәге версиясенең шеф-мөхәррире, «Бэхет. Счастье по-татарски» китабы авторы, стендапчы. == Тәрҗемәи хәле == Динара Зиннәтова 1991 елның 10 октябрендә туган. Бер чыганаклар аны [[Казан|Казанда]]<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>, ә икенчеләре [[Чаллы|Чаллыда]]<ref>{{Cite web|url=https://matbugat.ru/enc/zinntova-dinara-1503/|title=ЗИННӘТОВА ДИНАРА {{!}} Матбугат.ру}}</ref> туган дип билгели. [[Казан федераль университеты]]н тәмамлаган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. Профессиональ журналистлык юлын «Идел» яшьләр журналында башлаган. 2023 елның июненнән журналның татар телендәге версиясендә шеф-мөхәррир вазифасын башкара<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|language=ru}}</ref>. == Иҗади эшчәнлеге == 2020 елда Динара Зиннәтованың рус телендә «Бэхет. Счастье по-татарски» исемле китабы чыккан. Китап бәхетнең татар фәлсәфәсенә багышланган һәм укучыларның уңайлы фикерләрен казанган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. == Журналистлыкка карашы == Динара Зиннәтова заманча журналистлык актуаль һәм файдалы булырга тиеш дип саный. Профессиональ чараларда катнаша, журналистлык өлкәсендәге форумнарда чыгыш ясый<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|author=Зульфия Шавалиева|date=2025-08-25|language=ru|accessdate=2026-10-11|quote=«Я считаю, что современная журналистика должна быть актуальной и полезной. Когда я создаю контент, всегда перед собой ставлю этот вопрос. Если материал не отвечает этим требованиям, мне кажется, он и не нужен. Информация должна помогать в повседневной жизни»}}</ref>. == Стендап һәм юмор == 2022 елда Казан стендап-клубы турында игълан күреп гариза биргән һәм чакырылган булган.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru}}</ref> 2023 елның июленнән рус телендәге стендапта катнаша башлый.<ref>{{Cite news|url=https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape|lang=ru|quote=Примерно с июля этого года я пробовала себя в русскоязычном стендапе.|title=«Хочется, чтобы татарский юмор немного отошел от клишированных тем» {{!}} РЕАЛЬНОЕ ВРЕМЯ|author=Динара Зиннәтова|authorlink=Динара Зиннәтова|date=2022-11-02}}</ref> Күпмедер вакыттан соң аны Казандагы татар стендабына чакыралар. Чыгышларының төп темасы — татар хатын-кызлары һәм заманча татар юморы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=R37rq0Ip4eU|title=Динара Зиннатова. Стендап из глухой татарской деревни.|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref>. Рус телендә дә, татар телендә дә чыгыш ясый. Казандагы «Чулпан» мәдәни үзәгендә 2025 елның 19 августында узган беренче зур татар стендабы концерты катнашучысы<ref>{{Cite web|url=https://milliard.tatar/news/v-kazani-proidet-pervyi-bolsoi-koncert-tatarskogo-stendapa-7898|title=В Казани пройдет первый большой концерт татарского стендапа|author=Ильгизар Вахитов|date=2025-07-26|language=ru|publisher=[[Миллиард.татар|Миллиард Татар]]|accessdate=2026-10-11|quote=19 августа в 19:00 впервые на большой сцене культурного центра «Чулпан» выступят представители татарской стендап-комедии — Сирень Байрамов, Рамиль Агдеев, Динара Зиннатова и другие.}}</ref>. c48v5i7o29tdd2xi1shb8za80tg5em7 6062612 6062610 2026-10-11T09:41:40Z Blackisnewyellow 44652 +[[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]]; +[[Төркем:Хатын-кызлар]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 6062612 wikitext text/x-wiki Динара Зиннәтова ({{lang-ru|Динара Зиннатова}}, [[10 октябрь|10.10]].[[1991 ел|1999]], {{Татарстан республикасы байрагы}}) — Россия журналисты, язучы, [[«Идел» журналы|«Идел» журналының]] татар телендәге версиясенең шеф-мөхәррире, «Бэхет. Счастье по-татарски» китабы авторы, стендапчы. == Тәрҗемәи хәле == Динара Зиннәтова 1991 елның 10 октябрендә туган. Бер чыганаклар аны [[Казан|Казанда]]<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>, ә икенчеләре [[Чаллы|Чаллыда]]<ref>{{Cite web|url=https://matbugat.ru/enc/zinntova-dinara-1503/|title=ЗИННӘТОВА ДИНАРА {{!}} Матбугат.ру}}</ref> туган дип билгели. [[Казан федераль университеты]]н тәмамлаган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. Профессиональ журналистлык юлын «Идел» яшьләр журналында башлаган. 2023 елның июненнән журналның татар телендәге версиясендә шеф-мөхәррир вазифасын башкара<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|language=ru}}</ref>. == Иҗади эшчәнлеге == 2020 елда Динара Зиннәтованың рус телендә «Бэхет. Счастье по-татарски» исемле китабы чыккан. Китап бәхетнең татар фәлсәфәсенә багышланган һәм укучыларның уңайлы фикерләрен казанган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. == Журналистлыкка карашы == Динара Зиннәтова заманча журналистлык актуаль һәм файдалы булырга тиеш дип саный. Профессиональ чараларда катнаша, журналистлык өлкәсендәге форумнарда чыгыш ясый<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|author=Зульфия Шавалиева|date=2025-08-25|language=ru|accessdate=2026-10-11|quote=«Я считаю, что современная журналистика должна быть актуальной и полезной. Когда я создаю контент, всегда перед собой ставлю этот вопрос. Если материал не отвечает этим требованиям, мне кажется, он и не нужен. Информация должна помогать в повседневной жизни»}}</ref>. == Стендап һәм юмор == 2022 елда Казан стендап-клубы турында игълан күреп гариза биргән һәм чакырылган булган.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru}}</ref> 2023 елның июленнән рус телендәге стендапта катнаша башлый.<ref>{{Cite news|url=https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape|lang=ru|quote=Примерно с июля этого года я пробовала себя в русскоязычном стендапе.|title=«Хочется, чтобы татарский юмор немного отошел от клишированных тем» {{!}} РЕАЛЬНОЕ ВРЕМЯ|author=Динара Зиннәтова|authorlink=Динара Зиннәтова|date=2022-11-02}}</ref> Күпмедер вакыттан соң аны Казандагы татар стендабына чакыралар. Чыгышларының төп темасы — татар хатын-кызлары һәм заманча татар юморы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=R37rq0Ip4eU|title=Динара Зиннатова. Стендап из глухой татарской деревни.|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref>. Рус телендә дә, татар телендә дә чыгыш ясый. Казандагы «Чулпан» мәдәни үзәгендә 2025 елның 19 августында узган беренче зур татар стендабы концерты катнашучысы<ref>{{Cite web|url=https://milliard.tatar/news/v-kazani-proidet-pervyi-bolsoi-koncert-tatarskogo-stendapa-7898|title=В Казани пройдет первый большой концерт татарского стендапа|author=Ильгизар Вахитов|date=2025-07-26|language=ru|publisher=[[Миллиард.татар|Миллиард Татар]]|accessdate=2026-10-11|quote=19 августа в 19:00 впервые на большой сцене культурного центра «Чулпан» выступят представители татарской стендап-комедии — Сирень Байрамов, Рамиль Агдеев, Динара Зиннатова и другие.}}</ref>. [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Хатын-кызлар]] 9z3bq0w2hmnq8p06iq4qb9tuhnhz7gy 6062613 6062612 2026-10-11T09:44:19Z Blackisnewyellow 44652 6062613 wikitext text/x-wiki {{Универсаль калып}} Динара Зиннәтова ({{lang-ru|Динара Зиннатова}}, [[10 октябрь|10.10]].[[1991 ел|1999]], {{Татарстан республикасы байрагы}}) — Россия журналисты, язучы, [[«Идел» журналы|«Идел» журналының]] татар телендәге версиясенең шеф-мөхәррире, «Бэхет. Счастье по-татарски» китабы авторы, стендапчы. == Тәрҗемәи хәле == Динара Зиннәтова 1991 елның 10 октябрендә туган. Бер чыганаклар аны [[Казан|Казанда]]<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>, ә икенчеләре [[Чаллы|Чаллыда]]<ref>{{Cite web|url=https://matbugat.ru/enc/zinntova-dinara-1503/|title=ЗИННӘТОВА ДИНАРА {{!}} Матбугат.ру}}</ref> туган дип билгели. [[Казан федераль университеты]]н тәмамлаган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. Профессиональ журналистлык юлын «Идел» яшьләр журналында башлаган. 2023 елның июненнән журналның татар телендәге версиясендә шеф-мөхәррир вазифасын башкара<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|language=ru}}</ref>. == Иҗади эшчәнлеге == 2020 елда Динара Зиннәтованың рус телендә «Бэхет. Счастье по-татарски» исемле китабы чыккан. Китап бәхетнең татар фәлсәфәсенә багышланган һәм укучыларның уңайлы фикерләрен казанган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. == Журналистлыкка карашы == Динара Зиннәтова заманча журналистлык актуаль һәм файдалы булырга тиеш дип саный. Профессиональ чараларда катнаша, журналистлык өлкәсендәге форумнарда чыгыш ясый<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|author=Зульфия Шавалиева|date=2025-08-25|language=ru|accessdate=2026-10-11|quote=«Я считаю, что современная журналистика должна быть актуальной и полезной. Когда я создаю контент, всегда перед собой ставлю этот вопрос. Если материал не отвечает этим требованиям, мне кажется, он и не нужен. Информация должна помогать в повседневной жизни»}}</ref>. == Стендап һәм юмор == 2022 елда Казан стендап-клубы турында игълан күреп гариза биргән һәм чакырылган булган.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru}}</ref> 2023 елның июленнән рус телендәге стендапта катнаша башлый.<ref>{{Cite news|url=https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape|lang=ru|quote=Примерно с июля этого года я пробовала себя в русскоязычном стендапе.|title=«Хочется, чтобы татарский юмор немного отошел от клишированных тем» {{!}} РЕАЛЬНОЕ ВРЕМЯ|author=Динара Зиннәтова|authorlink=Динара Зиннәтова|date=2022-11-02}}</ref> Күпмедер вакыттан соң аны Казандагы татар стендабына чакыралар. Чыгышларының төп темасы — татар хатын-кызлары һәм заманча татар юморы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=R37rq0Ip4eU|title=Динара Зиннатова. Стендап из глухой татарской деревни.|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref>. Рус телендә дә, татар телендә дә чыгыш ясый. Казандагы «Чулпан» мәдәни үзәгендә 2025 елның 19 августында узган беренче зур татар стендабы концерты катнашучысы<ref>{{Cite web|url=https://milliard.tatar/news/v-kazani-proidet-pervyi-bolsoi-koncert-tatarskogo-stendapa-7898|title=В Казани пройдет первый большой концерт татарского стендапа|author=Ильгизар Вахитов|date=2025-07-26|language=ru|publisher=[[Миллиард.татар|Миллиард Татар]]|accessdate=2026-10-11|quote=19 августа в 19:00 впервые на большой сцене культурного центра «Чулпан» выступят представители татарской стендап-комедии — Сирень Байрамов, Рамиль Агдеев, Динара Зиннатова и другие.}}</ref>. [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Хатын-кызлар]] g9j2ap4nopwmoys85gun46shogeq47e 6062618 6062613 2026-10-11T09:55:58Z Blackisnewyellow 44652 6062618 wikitext text/x-wiki {{Шәхес|image=Динара_Зиннәтова.jpg}} Динара Зиннәтова ({{lang-ru|Динара Зиннатова}}, [[10 октябрь|10.10]].[[1991 ел|1999]], {{Татарстан республикасы байрагы}}) — Россия журналисты, язучы, [[«Идел» журналы|«Идел» журналының]] татар телендәге версиясенең шеф-мөхәррире, «Бэхет. Счастье по-татарски» китабы авторы, стендапчы. == Тәрҗемәи хәле == Динара Зиннәтова 1991 елның 10 октябрендә туган. Бер чыганаклар аны [[Казан|Казанда]]<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>, ә икенчеләре [[Чаллы|Чаллыда]]<ref>{{Cite web|url=https://matbugat.ru/enc/zinntova-dinara-1503/|title=ЗИННӘТОВА ДИНАРА {{!}} Матбугат.ру}}</ref> туган дип билгели. [[Казан федераль университеты]]н тәмамлаган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. Профессиональ журналистлык юлын «Идел» яшьләр журналында башлаган. 2023 елның июненнән журналның татар телендәге версиясендә шеф-мөхәррир вазифасын башкара<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|language=ru}}</ref>. == Иҗади эшчәнлеге == 2020 елда Динара Зиннәтованың рус телендә «Бэхет. Счастье по-татарски» исемле китабы чыккан. Китап бәхетнең татар фәлсәфәсенә багышланган һәм укучыларның уңайлы фикерләрен казанган<ref>{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>. == Журналистлыкка карашы == Динара Зиннәтова заманча журналистлык актуаль һәм файдалы булырга тиеш дип саный. Профессиональ чараларда катнаша, журналистлык өлкәсендәге форумнарда чыгыш ясый<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|author=Зульфия Шавалиева|date=2025-08-25|language=ru|accessdate=2026-10-11|quote=«Я считаю, что современная журналистика должна быть актуальной и полезной. Когда я создаю контент, всегда перед собой ставлю этот вопрос. Если материал не отвечает этим требованиям, мне кажется, он и не нужен. Информация должна помогать в повседневной жизни»}}</ref>. == Стендап һәм юмор == 2022 елда Казан стендап-клубы турында игълан күреп гариза биргән һәм чакырылган булган.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru}}</ref> 2023 елның июленнән рус телендәге стендапта катнаша башлый.<ref>{{Cite news|url=https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape|lang=ru|quote=Примерно с июля этого года я пробовала себя в русскоязычном стендапе.|title=«Хочется, чтобы татарский юмор немного отошел от клишированных тем» {{!}} РЕАЛЬНОЕ ВРЕМЯ|author=Динара Зиннәтова|authorlink=Динара Зиннәтова|date=2022-11-02}}</ref> Күпмедер вакыттан соң аны Казандагы татар стендабына чакыралар. Чыгышларының төп темасы — татар хатын-кызлары һәм заманча татар юморы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=R37rq0Ip4eU|title=Динара Зиннатова. Стендап из глухой татарской деревни.|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref>. Рус телендә дә, татар телендә дә чыгыш ясый. Казандагы «Чулпан» мәдәни үзәгендә 2025 елның 19 августында узган беренче зур татар стендабы концерты катнашучысы<ref>{{Cite web|url=https://milliard.tatar/news/v-kazani-proidet-pervyi-bolsoi-koncert-tatarskogo-stendapa-7898|title=В Казани пройдет первый большой концерт татарского стендапа|author=Ильгизар Вахитов|date=2025-07-26|language=ru|publisher=[[Миллиард.татар|Миллиард Татар]]|accessdate=2026-10-11|quote=19 августа в 19:00 впервые на большой сцене культурного центра «Чулпан» выступят представители татарской стендап-комедии — Сирень Байрамов, Рамиль Агдеев, Динара Зиннатова и другие.}}</ref>. [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Хатын-кызлар]] nquzuq36h05uxkj6sbg53ehm8arl7es 6062619 6062618 2026-10-11T09:57:43Z BlackisnewBot 45862 clean up, added [[CAT:O|orphan]] tag using [[Project:AWB|AWB]] 6062619 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=октябрь 2026}} {{Шәхес|image=Динара_Зиннәтова.jpg}} '''Динара Зиннәтова''' ({{lang-ru|Динара Зиннатова}}, [[10 октябрь|10.10]].[[1991 ел|1999]], {{Татарстан республикасы байрагы}}) — Россия журналисты, язучы, [[«Идел» журналы]]ның татар телендәге версиясенең шеф-мөхәррире, «Бэхет. Счастье по-татарски» китабы авторы, стендапчы. == Тәрҗемәи хәле == Динара Зиннәтова 1991 елның 10 октябрендә туган. Бер чыганаклар аны [[Казан]]да<ref name="tatarlar.info">{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>, ә икенчеләре [[Чаллы]]да<ref>{{Cite web|url=https://matbugat.ru/enc/zinntova-dinara-1503/|title=ЗИННӘТОВА ДИНАРА {{!}} Матбугат.ру}}</ref> туган дип билгели. [[Казан федераль университеты]]н тәмамлаган<ref name="tatarlar.info"/>. Профессиональ журналистлык юлын «Идел» яшьләр журналында башлаган. 2023 елның июненнән журналның татар телендәге версиясендә шеф-мөхәррир вазифасын башкара<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|language=ru}}</ref>. == Иҗади эшчәнлеге == 2020 елда Динара Зиннәтованың рус телендә «Бэхет. Счастье по-татарски» исемле китабы чыккан. Китап бәхетнең татар фәлсәфәсенә багышланган һәм укучыларның уңайлы фикерләрен казанган<ref name="tatarlar.info"/>. == Журналистлыкка карашы == Динара Зиннәтова заманча журналистлык актуаль һәм файдалы булырга тиеш дип саный. Профессиональ чараларда катнаша, журналистлык өлкәсендәге форумнарда чыгыш ясый<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|author=Зульфия Шавалиева|date=2025-08-25|language=ru|accessdate=2026-10-11|quote=«Я считаю, что современная журналистика должна быть актуальной и полезной. Когда я создаю контент, всегда перед собой ставлю этот вопрос. Если материал не отвечает этим требованиям, мне кажется, он и не нужен. Информация должна помогать в повседневной жизни»}}</ref>. == Стендап һәм юмор == 2022 елда Казан стендап-клубы турында игълан күреп гариза биргән һәм чакырылган булган.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru}}</ref> 2023 елның июленнән рус телендәге стендапта катнаша башлый.<ref>{{Cite news|url=https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape|lang=ru|quote=Примерно с июля этого года я пробовала себя в русскоязычном стендапе.|title=«Хочется, чтобы татарский юмор немного отошел от клишированных тем» {{!}} РЕАЛЬНОЕ ВРЕМЯ|author=Динара Зиннәтова|authorlink=Динара Зиннәтова|date=2022-11-02}}</ref> Күпмедер вакыттан соң аны Казандагы татар стендабына чакыралар. Чыгышларының төп темасы — татар хатын-кызлары һәм заманча татар юморы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=R37rq0Ip4eU|title=Динара Зиннатова. Стендап из глухой татарской деревни.|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref>. Рус телендә дә, татар телендә дә чыгыш ясый. Казандагы «Чулпан» мәдәни үзәгендә 2025 елның 19 августында узган беренче зур татар стендабы концерты катнашучысы<ref>{{Cite web|url=https://milliard.tatar/news/v-kazani-proidet-pervyi-bolsoi-koncert-tatarskogo-stendapa-7898|title=В Казани пройдет первый большой концерт татарского стендапа|author=Ильгизар Вахитов|date=2025-07-26|language=ru|publisher=[[Миллиард.татар|Миллиард Татар]]|accessdate=2026-10-11|quote=19 августа в 19:00 впервые на большой сцене культурного центра «Чулпан» выступят представители татарской стендап-комедии — Сирень Байрамов, Рамиль Агдеев, Динара Зиннатова и другие.}}</ref>. [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Хатын-кызлар]] bpq7lbwtki72h738q7jic3k144gsko7 6062624 6062619 2026-10-11T10:06:58Z Blackisnewyellow 44652 /* Тәрҗемәи хәле */ 6062624 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=октябрь 2026}} {{Шәхес|image=Динара_Зиннәтова.jpg}} '''Динара Зиннәтова''' ({{lang-ru|Динара Зиннатова}}, [[10 октябрь|10.10]].[[1991 ел|1999]], {{Татарстан республикасы байрагы}}) — Россия журналисты, язучы, [[«Идел» журналы]]ның татар телендәге версиясенең шеф-мөхәррире, «Бэхет. Счастье по-татарски» китабы авторы, стендапчы. == Тәрҗемәи хәле == Динара Зиннәтова 1991 елның 10 октябрендә туган. Бер чыганаклар аны [[Казан]]да<ref name="tatarlar.info">{{Cite web|url=https://tatarlar.info/2020/07/31/vyshla-novaya-kniga-dinary-zinnatovoj-behet-schaste-po-tatarski/|title=Вышла новая книга Динары Зиннатовой «Бэхет. Счастье по-татарски»|date=2020-07-31|language=ru-RU}}</ref>, ә икенчеләре [[Әлмәт|Әлмәттә]]<ref>{{Cite web|url=https://matbugat.ru/enc/zinntova-dinara-1503/|title=ЗИННӘТОВА ДИНАРА {{!}} Матбугат.ру}}</ref> туган дип билгели. [[Казан федераль университеты]]н тәмамлаган<ref name="tatarlar.info"/>. Профессиональ журналистлык юлын «Идел» яшьләр журналында башлаган. 2023 елның июненнән журналның татар телендәге версиясендә шеф-мөхәррир вазифасын башкара<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|language=ru}}</ref>. == Иҗади эшчәнлеге == 2020 елда Динара Зиннәтованың рус телендә «Бэхет. Счастье по-татарски» исемле китабы чыккан. Китап бәхетнең татар фәлсәфәсенә багышланган һәм укучыларның уңайлы фикерләрен казанган<ref name="tatarlar.info"/>. == Журналистлыкка карашы == Динара Зиннәтова заманча журналистлык актуаль һәм файдалы булырга тиеш дип саный. Профессиональ чараларда катнаша, журналистлык өлкәсендәге форумнарда чыгыш ясый<ref>{{Cite web|url=https://www.tatar-inform.ru/news/dinara-zinnatova-sovremennaya-zurnalistika-dolzna-byt-aktualnoi-i-poleznoi-5996680|title=Динара Зиннатова: Современная журналистика должна быть актуальной и полезной|author=Зульфия Шавалиева|date=2025-08-25|language=ru|accessdate=2026-10-11|quote=«Я считаю, что современная журналистика должна быть актуальной и полезной. Когда я создаю контент, всегда перед собой ставлю этот вопрос. Если материал не отвечает этим требованиям, мне кажется, он и не нужен. Информация должна помогать в повседневной жизни»}}</ref>. == Стендап һәм юмор == 2022 елда Казан стендап-клубы турында игълан күреп гариза биргән һәм чакырылган булган.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru}}</ref> 2023 елның июленнән рус телендәге стендапта катнаша башлый.<ref>{{Cite news|url=https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape|lang=ru|quote=Примерно с июля этого года я пробовала себя в русскоязычном стендапе.|title=«Хочется, чтобы татарский юмор немного отошел от клишированных тем» {{!}} РЕАЛЬНОЕ ВРЕМЯ|author=Динара Зиннәтова|authorlink=Динара Зиннәтова|date=2022-11-02}}</ref> Күпмедер вакыттан соң аны Казандагы татар стендабына чакыралар. Чыгышларының төп темасы — татар хатын-кызлары һәм заманча татар юморы<ref>{{Cite web|url=https://www.business-gazeta.ru/article/667979|title=«У меня возникла идея фикс: пройду кастинг на ТНТ и буду первой татаркой среди женщин-комиков»|date=2025-04-01|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=R37rq0Ip4eU|title=Динара Зиннатова. Стендап из глухой татарской деревни.|language=ru|accessdate=2026-10-11}}</ref>. Рус телендә дә, татар телендә дә чыгыш ясый. Казандагы «Чулпан» мәдәни үзәгендә 2025 елның 19 августында узган беренче зур татар стендабы концерты катнашучысы<ref>{{Cite web|url=https://milliard.tatar/news/v-kazani-proidet-pervyi-bolsoi-koncert-tatarskogo-stendapa-7898|title=В Казани пройдет первый большой концерт татарского стендапа|author=Ильгизар Вахитов|date=2025-07-26|language=ru|publisher=[[Миллиард.татар|Миллиард Татар]]|accessdate=2026-10-11|quote=19 августа в 19:00 впервые на большой сцене культурного центра «Чулпан» выступят представители татарской стендап-комедии — Сирень Байрамов, Рамиль Агдеев, Динара Зиннатова и другие.}}</ref>. [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Хатын-кызлар]] jhut30vcwa7j040iusfh90r93ltrw6z 2 1493493 6062611 2026-10-11T09:39:25Z Blackisnewyellow 44652 Blackisnewyellow [[Кулланучы:Blackisnewyellow/Динара Зиннатова]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Динара Зиннәтова]]: Мәкаләгә исем кушу кагыйдәсе буенча 6062611 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Динара Зиннәтова]] e83mvwfjgajd3kwsqh13j15ztvu8j9n 6 1493494 6062615 2026-10-11T09:53:58Z Blackisnewyellow 44652 == Тасвирлама == {{Ирексез лицензияле сурәт |тасвир = Динара Зиннәтова фотосы |чыганак = https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape |ясау вакыты = билгесез |автор = билгесез }} {{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ |мәкалә = Динара Зиннәтова |максат = сурәтләү өчен |алмаштыру мөмкинлеге = юк |өстәмә мәгълүмат = юк }} == Лицензияләү == {{subst:ET}} 6062615 wikitext text/x-wiki == Тасвирлама == {{Ирексез лицензияле сурәт |тасвир = Динара Зиннәтова фотосы |чыганак = https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape |ясау вакыты = билгесез |автор = билгесез }} {{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ |мәкалә = Динара Зиннәтова |максат = сурәтләү өчен |алмаштыру мөмкинлеге = юк |өстәмә мәгълүмат = юк }} == Лицензияләү == {{subst:ET}} == Лицензияләү == {{subst:ET}} cnjidlxes46rtgltqn6gfg1ytploh26 6062616 6062615 2026-10-11T09:54:19Z Blackisnewyellow 44652 6062616 wikitext text/x-wiki == Тасвирлама == {{Ирексез лицензияле сурәт |тасвир = Динара Зиннәтова фотосы |чыганак = https://realnoevremya.ru/articles/264680-komikessa-dinara-zinnatova-o-tatarskom-stendape |ясау вакыты = билгесез |автор = билгесез }} {{Ирексез лицензияле сурәт/НКИ |мәкалә = Динара Зиннәтова |максат = сурәтләү өчен |алмаштыру мөмкинлеге = юк |өстәмә мәгълүмат = юк }} == Лицензияләү == {{subst:ET}} p7h6hzll1low4ivgk3dt0gu1eftw1rs 1 1493495 6062620 2026-10-11T09:59:10Z Blackisnewyellow 44652 Яңа бит: «{{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы=Blackisnewyellow}} ~~~~» 6062620 wikitext text/x-wiki {{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы=Blackisnewyellow}} [[Кулланучы:Blackisnewyellow|Blackisnewyellow]] ([[Кулланучы бәхәсе:Blackisnewyellow|бәхәс]]) 11 окт 2026, 09:59 (UTC) 6yv67297zx5yqos5ufp7ssogdjxgmqx 6062621 6062620 2026-10-11T09:59:39Z Blackisnewyellow 44652 6062621 wikitext text/x-wiki {{Татар дөньясы вики-марафоны мәкаләсе|чыгарылыш=III|кулланучы=Blackisnewyellow}} e7nubluii3aha1sx2iz6udodq421mpn