Wikipedia
tumwiki
https://tum.wikipedia.org/wiki/Jani_likulu
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Mozambique
0
6944
115908
115473
2026-05-22T01:58:42Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115908
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Country in Southeastern Africa}}
{{about|the modern country since 1990|the former country from 1975 to 1990|People's Republic of Mozambique}}
{{about|the country in Africa|other uses}}
{{EngvarB|date=April 2019}}
{{Use dmy dates|date=December 2021}}
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of Mozambique
| common_name = Mozambique
| native_name = {{resize|88%|{{native name|pt|República de Moçambique}}}}
| image_flag = Flag of Mozambique.svg
| image_coat = Emblem of Mozambique.svg
| symbol_type = Emblem
| national_motto =
| national_anthem = {{native name|pt|[[Pátria Amada]]|nolink=yes}}<br />"Beloved Homeland"<br /><div style="padding-top:0.4em;">{{center|[[File:Mozambican national anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]}}</div>
| image_map = {{Switcher|[[File:Mozambique (orthographic projection).svg|frameless]]|Show globe|[[File: Location Mozambique AU Africa.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Africa|default=1}}
| map_caption =
| capital = [[Maputo]]
| coordinates = {{Coord|25|57|S|32|35|E|type:city_region:MZ}}
| largest_city = [[Maputo]]
| official_languages = [[Portuguese language|Portuguese]]
| regional_languages = [[Makhuwa language|Makhuwa]], [[Sena language|Sena]], [[Tsonga language|Tsonga]], [[Lomwe language|Lomwe]], [[Changana language|Changana]]
| languages_type =
| languages =
| languages2_type = indigenous
| ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;
|99% [[Black people|Black African]]{{efn|Includes [[Makua people|Makhuwa]], [[Tsonga people|Tsonga]], [[Lomwe people|Lomwe]], [[Sena people|Sena]], and other African ethnic groups.}}
|0.8% [[Mestiço]]
|0.2% Other}}
| ethnic_groups_ref = <ref>{{Citation |title=Mozambique |date=2022-09-23 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/ |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |access-date=2022-10-04}}</ref>
| ethnic_groups_year = 2017
| demonym = Mozambican
| government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[Dominant-party system|dominant-party]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]] [[republic]]<ref name="SpL">{{cite ssrn |last1=Neto |first1=Octávio Amorim |last2=Lobo |first2=Marina Costa |year=2010 |ssrn=1644026 |title=Between Constitutional Diffusion and Local Politics: Semi-Presidentialism in Portuguese-Speaking Countries}}</ref><ref>{{cite journal |last=Shugart |first=Matthew Søberg |author-link=Matthew Søberg Shugart |date=September 2005 |title=Semi-Presidential Systems: Dual Executive and Mixed Authority Patterns |url= http://dss.ucsd.edu/~mshugart/semi-presidentialism.pdf |journal= Graduate School of International Relations and Pacific Studies |location=United States |publisher= University of California San Diego |archive-url= https://web.archive.org/web/20080819200307/http://dss.ucsd.edu/~mshugart/semi-presidentialism.pdf |archive-date= 19 August 2008 |access-date= 20 August 2016 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Shugart |first=Matthew Søberg |author-link=Matthew Søberg Shugart |date=December 2005 |title= Semi-Presidential Systems: Dual Executive And Mixed Authority Patterns |journal =French Politics|volume=3 |issue=3 |pages= 323–351 |doi= 10.1057/palgrave.fp.8200087 |s2cid=73642272 |quote= Of the contemporary cases, only four provide the assembly majority an unrestricted right to vote no confidence, and of these, only two allow the president unrestricted authority to appoint the prime minister. These two, Mozambique and Namibia, as well as the Weimar Republic, thus resemble most closely the structure of authority depicted in the right panel of Figure 3, whereby the dual accountability of the cabinet to both the president and the assembly is maximized. |doi-access=free }}</ref>
| leader_title1 = [[List of Presidents of Mozambique|President]]
| leader_name1 = [[Filipe Nyusi]]
| leader_title2 = [[List of Prime Ministers of Mozambique|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Adriano Maleiane]]
| leader_title3 = {{nowrap|[[Assembly of the Republic (Mozambique)|Assembly President]]}}
| legislature = {{nowrap|[[Assembly of the Republic (Mozambique)|Assembly of the Republic]]}}
| sovereignty_type = [[History of Mozambique|Formation]]
| established_event1 = [[Mozambican War of Independence|Independence]] from [[National Salvation Junta|Portugal]]
| established_date1 = 25 June 1975
| established_event2 = [[United Nations Security Council Resolution 374|Admitted to the]] United Nations
| established_date2 = 16 September 1975
| established_event3 = [[Mozambican Civil War]]
| established_date3 = 1977–1992
| established_event4 = [[Constitution of Mozambique|Current constitution]]
| established_date4 = 21 December 2004
| area_km2 = 801,590
| area_rank = 35th
| area_sq_mi = 309,496 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 2.2
| population_estimate = 31,693,239<ref>{{Cite CIA World Factbook|country=Mozambique|access-date=24 September 2022|year=2022}}</ref>
| population_estimate_year = 2022
| population_estimate_rank = 46th
| population_density_km2 = 28.7
| population_density_sq_mi = 74.3 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| GDP_PPP = {{increase}}$48.0 billion<ref name="imf.org">{{cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October|title=World Economic Outlook Database, October 2022|date=October 2022|website=IMF.org|publisher=[[International Monetary Fund]]|access-date= October 11, 2022}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2022
| GDP_PPP_rank = 121st
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}}$1,457<ref name="imf.org"/>
| GDP_PPP_per_capita_rank = 187th
| GDP_nominal = {{increase}}$17.8 billion<ref name="imf.org"/>
| GDP_nominal_rank = 128th
| GDP_nominal_year = 2022
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $542<ref name="imf.org"/>
| GDP_nominal_per_capita_rank = 185th
| Gini = 54.0 <!--number only-->
| Gini_year = 2014
| Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini Index |publisher=World Bank |access-date=30 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208203439/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |archive-date=8 December 2015 |url-status=live }}</ref>
| Gini_rank =
| HDI = 0.446 <!--number only-->
| HDI_year = 2021<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = decrease <!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=8 September 2022|access-date=30 September 2022}}</ref>
| HDI_rank = 185th
| currency = [[Mozambican metical|Metical]]
| currency_code = MZN
| time_zone = [[Central Africa Time|CAT]]
| utc_offset = +2
| utc_offset_DST =
| time_zone_DST =
| date_format = dd/mm/yyyy
| drives_on = left
| calling_code = [[+258]]
| cctld = [[.mz]]
| official_website = {{url|www.portaldogoverno.gov.mz}}
| footnotes = {{notelist}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;
|55.8% [[Christianity in Mozambique|Christianity]]
|26.1% [[Traditional African religion|Traditional faith]]s
|17.5% [[Islam in Mozambique|Islam]]
|0.5% [[Irreligion|No religion]]
|0.3% Other{{efn|Includes [[Judaism]], [[Hinduism]], and [[Baháʼí Faith|Baha’i]].}}
}}
| religion_year = 2020
| religion_ref = <ref>{{Cite web|url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=156c#IRFDEMOG|title=National Profiles|website=www.thearda.com}}</ref>
| today =
}}
'''Mozambique''' ({{IPAc-en|ˌ|m|oʊ|z|æ|m|ˈ|b|iː|k}}; {{lang-pt|Moçambique}}, {{IPA-pt|musɐ̃ˈbikɨ|pron}}; {{lang-ny|Mozambiki}}; {{lang-sw|Msumbiji}}; {{lang-ts|Muzambhiki}}), mwaboma '''Charu cha Mozambiki''' ({{lang|pt|República de Moçambique}}, {{IPA-pt|ʁɛˈpuβlikɐ ðɨ musɐ̃ˈbikɨ|pron}}), ni chalo icho chili kumwera kwa Africa icho chili na mphaka na [[Indian Ocean]] kumafumiro gha dazi, [[Tanzania]] kumpoto, [[Malaŵi|Malawi]] na [[Zambia]] kumpoto-kumanjiliro gha dazi, [[Zimbabwe]] kumanjiliro gha dazi, na [[Eswatini]] na [[South Africa]] kumwera-kumanjiliro gha dazi. Charu ichi chili kutali na [[Comoros]], [[Mayotte]], na [[Madagascar]]. Msumba ukuru wa charu ichi ni [[Maputo]].
Kumpoto kwa Mozambiki kuli mphepo za mu nyanja ya Indian Ocean, ndipo nyengo zinyake kukuchitika vinthu vyakofya. Pakati pa vyaka vya m'ma 700 na 1100, mu chigaŵa ichi mukaŵa matawuni ghanandi gha ku dowoko. Kuumaliro wa vyaka vyapakati pa 500 na 1500 C.E., ŵamalonda ŵakufuma ku [[Somalia]], [[Ethiopia]], [[Egypt]], [[Arabia]], [[Persia]], na India ŵakendanga mu matawuni agha.<ref>Newitt, M.D.D. "A Short History of Mozambique." Oxford University Press, 2017</ref>
Mu 1498 apo Vasco da Gama wakaluta ku [[Spain]], Ŵapwitikizi ŵakiza. Pakati pajumpha vyaka vyakujumpha 400 kufuma apo charu cha [[Portugal]] chikambira kulamulira, charu cha Mozambique chikajiyimira paŵekha mu 1975. Pakati pajumpha vyaka viŵiri pera kufuma apo charu ichi chikapokera wanangwa, pakaŵa nkhondo ya pawenenawene iyo yikamara mu 1977 m'paka 1992. Mu 1994, Mozambiki wakacita viwoneskero vyakwambilira vya vyaru vinandi ndipo kufuma nyengo yira, chalo ici nchakukhora comene, nangauli nchali na ŵanthu awo ŵakuwukira boma.
Charu cha Mozambique chili na vinthu vinandi vyakuthupi, kweni chuma chake chikuthemba pa somba, chomenechomene viyuni vyakututuŵa, viyuni vya mu viŵaya, na viyuni vya mu viŵaya. Ntchito ya kwendakwenda yikukura. Charu cha South Africa chikulutilira kuŵa munyawo wa Mozambique pa malonda.<ref>[https://www.afdb.org/en/news-and-events/press-releases/african-development-bank-and-portugal-sign-eur-400-million-guarantee-agreement-underpin-lusophone-compact-54541 African Development Bank and Portugal sign EUR 400 million guarantee agreement to underpin Lusophone Compact, © 2022 African Development Bank, Amba Mpoke-Bigg, Retrieved 06.09.2022]</ref>
Kwambira mu 2001, GDP ya Mozambique yikukura chomene, kweni ni yimoza mwa vyaru vikavu comene na vyambura kukura comene pa caru cose, ndipo yili pasi pa GDP pa munthu yumoza, kukura kwa ŵanthu, upusikizgi, na unandi wa umoyo.<ref name="CIA">{{CIA World Factbook|article=Mozambique|year=2007|access-date=22 May 2007}}</ref>
Ŵanthu awo ŵakukhala mu charu ichi ŵakukwana 30 miliyoni, ndipo ŵanandi mwa ŵanthu aŵa mba Bantu. Kweni chiyowoyero cha ku Mozambique ntchiyowoyero cha Chiphwitikizi, icho ŵanthu ŵanandi ŵakuyowoya mu matawuni. Viyowoyero vyakuzirwa comene ni Chitsonga, Makhuwa, Sena, Chichewa, na Chiswahili. Pa mabuku agha, pali viyowoyero 46 ivyo vikuyowoyeka mu charu ichi.<ref>{{Cite web |title=Glottolog 4.7 - Languages of Mozambique |url=https://glottolog.org/glottolog/language.map.html?country=MZ#5/-18.895/35.230 |access-date=2023-01-10 |website=glottolog.org}}</ref>
Chisopa chikuru chomene mu Mozambiki ni Chikhristu, ndipo ŵanthu ŵachoko waka ŵakulondezga chisopa cha Chisilamu na visopa vinyake vya ku Africa.
Charu cha Mozambique chili mu wupu wa United Nations, African Union, Commonwealth of Nations, Organisation of Islamic Cooperation, Community of Portuguese Language Countries, Movement of Non-Aligned, Southern African Development Community, ndipo chili na wupu wa La Francophonie.
==Kwiza kwa zina==
Ŵapwitikizi ŵakathya charu ichi Moçambique, kufuma ku zina lakuti Mussa Bin Bique panji Musa Al Big panji Mossa Al Bique panji Mussa Ben Mbiki panji Mussa Ibn Malik, uyo wakaŵa wamalonda wa ku Arabia. Msumba uwu ukaŵa msumba ukuru wa charu cha Portugal m'paka mu 1898, apo ukasamukira kumwera ku Lourenço Marques (uno ni Maputo).<ref>[https://web.archive.org/web/20100630040028/http://www.ilhademo.net/history.html History]. ilhademo.net</ref>
==Mbili==
{{Main|History of Mozambique}}
[[File:Mozambique (3912235854).jpg|thumb|Nyanja ya Mozambique]]
=== Kusama kwa ŵanthu ŵa mtundu wa Bantu ===
{{Further|Bantu expansion}}
Kwambira m'ma 1000 C.E., ŵanthu ŵakendanga chomene mu nyanja ya Indian Ocean m'paka ku Mozambique. Kwambira mu ma 800 C.E., ŵanthu ŵanandi ŵakamba kuchita malonda mu nyanja ya Indian Ocean, ndipo ŵakazenga matawuni ghanandi mumphepete mwa nyanja ya East Africa. Ŵanthu ŵa mu matawuni agha ŵakaŵa ŵakujiyimira ŵekha, ndipo ŵakasambizganga chiyowoyero cha Chiswahili. Kanandi ŵanthu ŵa mu matawuni ndiwo ŵakasopanga chisopa cha Ciisilamu. Ku Mozambique, Sofala, Angoche, na Chirwa cha Mozambique vikaŵa vyaru ivyo vikaŵa na mazaza mu vyaka vya m'ma 1500.
Matawuni agha ghakaguliskanga na ŵamalonda ŵa mu vyaru vya mukati mwa Africa na vigaŵa vinyake vya mu Nyanja ya Indian. Nthowa izo ŵanthu ŵakendangamo ŵakendanga na golide na zovu zikaŵa zakuzirwa comene. Vyaru vya mukati mwa caru nga ni Ufumu wa Zimbabwe na Ufumu wa Mutapa vikapelekanga golide na mino gha zovu ivyo ŵanthu ŵakakhumbanga comene.<ref>{{cite web |last1=Lyaya |first1=Edwinus Chrisantus |title=Metallurgy in Tanzania |url=https://www.researchgate.net/publication/304036090 |website=ResearchGate |access-date=1 July 2022}}</ref>
=== Mphepete mwa Nyanja ya Swahili ===
[[File:Slaves ruvuma.jpg|thumb|Ŵamalonda ŵa ŵazga Ŵachiarabu na Ŵaswahili pamoza na ŵakayidi ŵawo pa Mlonga wa Ruvuma]]
Kwambira m'ma 1000 C.E., ŵanthu ŵakendanga chomene mu nyanja ya Indian Ocean m'paka ku Mozambique. Kwambira mu ma 800 C.E., ŵanthu ŵanandi ŵakamba kuchita malonda mu nyanja ya Indian Ocean, ndipo ŵakazenga matawuni ghanandi mumphepete mwa nyanja ya East Africa. Ŵanthu ŵa mu matawuni agha ŵakaŵa ŵakujiyimira ŵekha, ndipo ŵakasambizganga chiyowoyero cha Chiswahili. Kanandi ŵanthu ŵa mu matawuni ndiwo ŵakasopanga chisopa cha Ciisilamu. Ku Mozambique, Sofala, Angoche, na Chirwa cha Mozambique vikaŵa vyaru ivyo vikaŵa na mazaza mu vyaka vya m'ma 1500.
Matawuni agha ghakaguliskanga na ŵamalonda ŵa mu vyaru vya mukati mwa Africa na vigaŵa vinyake vya mu Nyanja ya Indian. Nthowa izo ŵanthu ŵakendangamo ŵakendanga na golide na zovu zikaŵa zakuzirwa comene. Vyaru vya mukati mwa caru nga ni Ufumu wa Zimbabwe na Ufumu wa Mutapa vikapelekanga golide na mino gha zovu ivyo ŵanthu ŵakakhumbanga comene.<ref>Newitt, Malyn. "Mozambique Island: The Rise and Decline of an East African Coastal City" 2004.</ref>
=== Mozambique wa ku Portugal (1498-1975) ===
{{Further|Portuguese Mozambique}}
[[File:Mozambique n2.jpg|thumb|upright=1.15|left|Umo Chirwa cha Mozambique chiliri, msumba ukuru wa kumpoto kwa Mozambique uwo ukuzunulika mu mbiri ya caru ici]]
[[File:Chapel of Nossa Senhora de Baluarte.jpg|thumb|upright=1.15|left|[[Chapel of Nossa Senhora de Baluarte]]]]
[[File:Fortaleza de São Sebastião-01.jpg|thumb|upright=1.15|left|[[Fort São Sebastião]]]]
Chirwa cha Mozambiki, icho charu ichi chili na zina lake, ni chirwa chichoko cha korali icho chili pa mulomo wa Mossuril Bay pa nyanja ya Nacala kumpoto kwa Mozambiki.
Apo ŵanthu ŵa ku Portugal ŵakafikanga ku Mozambique mu 1498, kukaŵa kale ŵanthu ŵa ku Arabia awo ŵakaguliskanga vinthu mumphepete mwa nyanja na pa virwa vinyake. Kwambira cha m'ma 1500, ŵamalonda ŵa ku Portugal ŵakamba kwendera mu nyanja za ku Europe.
Apo Vasco da Gama wakazingilizga Cape of Good Hope mu 1498, ŵanthu ŵa ku Portugal ŵakamba kuchita malonda, ndyali, na vinthu vinyake. Mu vyaka vya m'ma 1530 C.E., ŵanthu ŵachoko waka ŵa ku Portugal awo ŵakaguliskanga na kupenja golide ŵakaluta mu vyaru vya mukati, ndipo ŵakazenga misasa ya ŵasilikari ku Sena na Tete pa mlonga wa Zambezi.
Ku chigaŵa chapakati cha Mozambiki, Ŵapwitikizi ŵakayezga kuzomerezga na kukhozga malonda ghawo na malo agho ŵakakhalanga. Ŵakapelekanga charu ku ŵanthu awo ŵakakhalanga mu malo agho ŵakakhalanga, ndipo mu charu cha Mozambiki mukaŵa ŵanthu ŵanandi awo ŵakendeskekanga na ŵanthu ŵakuchemeka prazeiros. Muzga uyo wakaŵa ku Mozambique wakaŵako pambere ŵanthu ŵa ku Europe ŵandafike. Ŵalongozgi ŵa ku Africa ŵakaguliskanga ŵazga, ndipo ŵakamba na ŵamalonda ŵa ku Arab, awo ŵakatumanga ŵazga aŵa ku misumba na minda ya ku Middle East. Pakulutilira na malonda agha, ŵazga ŵakapelekekanga na ŵalongozgi ŵa ku Africa awo ŵakathereskanga mafuko gha ŵalwani ŵawo na kuguliska ŵazga ŵawo ku ŵazga ŵa ku Africa. Ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi ŵakakhalanga na mazaza gha ŵanthu awo ŵakaŵa ŵazga. Ŵanthu ŵanandi ŵakafumanga ku Portugal na kuluta ku vyaru vinyake m'paka kuumaliro wa vyaka vya m'ma 1800. Nangauli pakwamba ŵanthu ŵa ku Portugal ndiwo ŵakakhumbanga kuti ŵanthu ŵa ku Portugal ŵekha ndiwo ŵakhalenge mu vigaŵa ivi, kweni chifukwa cha kutorana na ŵanthu ŵa ku Portugal, ŵanthu ŵa ku Portugal ŵakamba kutemwana chomene.<ref name="auto">{{cite book |last1=Isaacman |first1=Allen |title=Arming Slaves: From Classical Times to the Modern Age |last2=Peterson |first2=Derek |date=2006 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-13485-8 |editor1-last=Brown |editor1-first=Christopher Leslie |pages=95–119 |chapter=Making the Chikunda: Military Slavery and Ethnicity in Southern Africa, 1750–1900 |doi=10.12987/yale/9780300109009.003.0005 |editor2-last=Morgan |editor2-first=Philip D.}}</ref><ref name="EBmoz">{{cite book |last1=Sheldon |first1=Kathleen Eddy |url=https://www.britannica.com/place/Mozambique |title=Encyclopedia Britannica |last2=Penvenne |first2=Jeanne Marie |language=en |chapter=Mozambique: Arrival of the Portuguese |access-date=7 June 2021}}</ref>[[File:Lourenco-Marques-pc-c1905.jpg|thumb|Chilumba cha Mozambique, msumba wakale wa kumpoto kwa Mozambique na Central Avenue ku Lourenço Marques, sono Maputo, ca. 1905]]
Nangauli Ŵapwitikizi ŵakalutilira kuŵa na mazaza pa charu ichi, kweni ŵakaŵa na mazaza ghachoko waka. Ŵapwitikizi ŵakathereska malonda ghanandi gha mu nyanja kufuma ku Ŵasilamu Ŵaciarabu pakati pa 1500 na 1700, kweni apo Ŵasilamu Ŵaciarabu ŵakathereska msumba wakuzirwa wa Portugal wa Fort Jesus pa Cirwa ca Mombasa (uno mu Kenya) mu 1698, vinthu vikamba kusintha. Cifukwa ca ici, ndalama zikanjiramo yayi mu vyaru vinyake, ndipo Lisbon wakajipeleka comene pa malonda na India na vyaru vya ku Far East.
Ŵaarabu ŵa ku Mazrui na Oman ŵakapoka malo ghanandi agho ŵakaguliskiranga vinthu mu nyanja ya Indian Ocean. Mu vyaka vya m'ma 1800, ŵanthu ŵanandi ŵakamba kusuzgika chomene, kweni ŵanyake ŵakapona. Mu vyaka vya m'ma 1800, maboma ghanyake gha ku Europe, chomenechomene gha Britain (British South Africa Company) na France (Madagascar), ghakamba kuchita malonda na ndyali za mu chigaŵa ichi.
Kalasi la kusindikizga mabuku na kuŵika malemba mu Ciphwitikizi, 1930
Kuuyambiro wa vyaka vya m'ma 1900, Ŵapwitikizi ŵakamba kulamulira chigaŵa chikuru cha Mozambiki na kupeleka ku makampani ghakurughakuru nga ni Mozambique Company, Zambezia Company, na Niassa Company, agho ghakaŵa na ndalama za ku Britain nga ni Solomon Joel. Nangauli mu Mozambiki mukaŵa dango lakulekeska wuzga, kweni kuumaliro wa vyaka vya m'ma 1800, makampani gha vyamalonda ghakamba kugwiliskira nchito ŵanthu awo ŵakagwiranga nchito mwakucicizgika. Kampani ya Zambezia, iyo yikaŵa yakovwira comene, yikatora malo ghacoko waka gha ŵanthu ŵa ku prazeiro na kuzenga malo gha ŵasilikari kuti ŵavikilire katundu wawo. Makampani agha ghakazenga misewu na madoko kuti ŵagulire katundu wawo, kusazgapo njanji iyo yikakolerananga na charu cha Zimbabwe na dowoko la Beira ku Mozambique.
Cifukwa ca kuleka kucita makora vinthu na kusintha kwa boma la Oliveira Salazar, la Estado Novo, kuti ŵanthu ŵa ku Portugal ŵalutilire kulamulira chuma cha Ufumu wa Portugal, makampani agha ghakaŵaso na wanangwa wakucita vinthu vinyake. Ivi ndivyo vikacitika mu 1942 na kampani ya Mozambique Company, iyo yikalutilira kugwira nchito mu vyalo vya ulimi na malonda nga ni wupu. Mu 1951, vyaru ivyo vikaŵa pasi pa Portugal ku Africa vikazgoka vigaŵa vya ku Portugal.<ref name="The Cambridge history of Africa">[https://books.google.com/books?id=zywkdNMeltkC&pg=PA495&dq=chartered+companies+mozambique#PPA496,M1 The Cambridge history of Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191214003714/https://books.google.com/books?id=zywkdNMeltkC&pg=PA495&dq=chartered+companies+mozambique#PPA496,M1|date=14 December 2019}}, The Cambridge history of Africa, John Donnelly Fage, A. D. Roberts, Roland Anthony Oliver, Edition: Cambridge University Press, 1986, {{ISBN|0-521-22505-1}}, {{ISBN|978-0-521-22505-2}}</ref><ref name="The Third Portuguese Empire, 1825-1975">[https://books.google.com/books?id=LA28AAAAIAAJ&pg=PA100&dq=chartered+companies+mozambique The Third Portuguese Empire, 1825–1975] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191123044105/https://books.google.com/books?id=LA28AAAAIAAJ&pg=PA100&dq=chartered+companies+mozambique|date=23 November 2019}}, The Third Portuguese Empire, 1825–1975: A Study in Economic Imperialism, W. G. Clarence-Smith, Edition: Manchester University Press ND, 1985, {{ISBN|0-7190-1719-X}}, 9780719017193</ref><ref>[http://arquivo.pt/wayback/20090928143505/http%3A//digitarq%2Edgarq%2Egov%2Ept/default%2Easpx?page%3DregShow%26ID%3D1117748%26searchMode%3Dlf Agência Geral do Ultramar]. dgarq.gov.pt</ref>
Ku Mueda, pa June 16, 1960, ŵanthu ŵanandi ŵakakomeka, ndipo ichi chikapangiska kuti ŵanthu ŵa ku Makonde ŵambe kulimbana kuti ŵajiyimire ŵekha.
===Mozambican War of Independence (1964–1975)===
{{Main|Mozambican War of Independence}}
[[File:Sempreatentos...aoperigo!.jpg|thumb|upright=1.15|Ŵasilikari ŵa ku Portugal pa Nkhondo ya ku Portugal, ŵanyake ŵakanyamura katundu wa FN FAL na G3]]
Apo visambizgo vya Chikomyunizimu na vyakwimikana na ufumu vikasazgikira mu Africa mose, magulu ghanandi gha ndyali ghakasangika kuti ghakhozge wanangwa wa Mozambique. Magulu agha ghakatenge chifukwa chakuti boma likakhumbanga kuti ŵanthu ŵa ku Mozambique awo ŵakaŵa Ŵapwitikizi ndiwo ŵasange chandulo na ndondomeko iyi, ntheura ŵanthu ŵakakhumbanga yayi kuti ŵanthu ŵa ku Mozambique ŵalutilire kukolerana na mafuko ghawo.
Kuyana na ivyo ŵasilikari ŵakayowoya, ŵanthu ŵanandi awo ŵakakhalanga mu chigaŵa ichi ŵakasuzgika chomene chifukwa cha kusankhana mitundu. Ŵanandi ŵakawonanga kuti ŵalije mwaŵi panji ndalama zinandi zakukwana kuti ŵasambizgike makora ntchito na kusintha umoyo wawo wa vyachuma na wa ŵanthu. Kuyana na maukaboni, Ŵapwitikizi ŵazungu ŵa ku Mozambique ŵakaŵa ŵasambazi comene ndiposo ŵakumanya vinandi kuluska ŵanthu ŵa mitundu yinyake. Pakuzgora ku gulu la ŵasilikari, boma la Portugal likamba kusintha vinthu mu ma 1960 na kuuyambiro wa ma 1970.
Gulu lakucemeka Front for the Liberation of Mozambique (FRELIMO) likambiska nkhondo yakwimikana na boma la Portugal mu Seputembala 1964. Nkhondo iyi pamoza na zinyake ziŵiri izo zikacitika kale mu vyaru vinyake vya Portugal nga ni Angola na Guinea, yikaŵa cigaŵa ca nkhondo ya ku Portugal (1961-1974). Kuyana na umo ŵasilikari ŵakawoneranga vinthu, ŵasilikari ŵa ku Portugal ŵakalutilira kulamulira malo agho ŵanthu ŵakakhalanga, apo ŵasilikari ŵa ku Portugal ŵakayezga kuti ŵaleke kuŵa na mazaza pa ŵanthu ŵa ku mizi na mafuko agho ghakaŵa kumpoto na kumanjiliro gha dazi. Pakuzgora ku FRELIMO, boma la Portugal likamba kuŵika mtima comene pa kulenga vinthu vyakukondweska kuti vinthu vyendenge makora pa umoyo wa ŵanthu na kuti vinthu visinthe.<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=HegjL_5tD6o |title=CD do Diário de Notícias – Parte 08 |via=YouTube |access-date=2 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120317125157/http://www.youtube.com/watch?v=HegjL_5tD6o |archive-date=17 March 2012 |url-status=live }}</ref>
=== Kujiyimira (1975) ===
FRELIMO yikapoka mazaza pa cigaŵa ici pamanyuma pa vilimika 10 vya nkhondo, kweniso apo caru ca Portugal cikawelera ku demokilase pamanyuma pa kuwa kwa boma la Estado Novo mu April 1974 na kupoka boma pa Novembala 25, 1975. Mu caka cimoza, ŵanthu ŵanandi ŵa ku Portugal ŵakukwana 250,000 ŵakafumako ku Mozambique. Ŵanyake ŵakacimbizgika na boma la caru ici, ŵanyake ŵakafumamo mu caru ici kuti ŵaleke kukomeka na boma la ku Mozambique. Dango likapelekeka na Armando Guebuza wa chipani cha FRELIMO, uyo wakaŵa wambura kumanyikwa chomene. Ŵakati ŵatondeka kusanga ndalama, ŵanandi ŵakawelera ku Portugal kwambura ndalama.<ref>Couto, Mia (April 2004). [http://mondediplo.com/2004/04/15mozambique Carnation revolution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190502222825/https://mondediplo.com/2004/04/15mozambique |date=2 May 2019 }}. ''Le Monde diplomatique''</ref>
=== Nkhondo Yachikaya ku Mozambique (1977-1992) ===
{{Main|People's Republic of Mozambique|Mozambican Civil War}}
[[File:Land mine victim 2 (4364914733).jpg|thumb|left|Munthu uyo wakadumulika mabomba ku Mozambique]]
Boma liphya la Pulezidenti Samora Machel likakhazikiska boma la chipani cimoza lakujintha pa fundo za Marx. Wakapokera wovwiri wa ŵasilikari na wa ŵasilikari kufuma ku Cuba na Soviet Union, ndipo wakamba kukanizga ŵanthu awo ŵakasuskanga boma ili. Pakati pa 1977 na 1992, caru ici cikakhwaskika na nkhondo ya cikaya iyo yikacitika pakati pa gulu lakulimbana na boma la Mozambique (RENAMO) na boma la Frelimo. Nkhondo iyi ndiyo yikaŵa yikuru comene mu vyaka vyakwambilira apo Mozambique yikaŵa na wanangwa wa kujilongozga, ndipo yikaŵa pamoza na vinthu vyakofya ivyo vikacitikanga mu vyaru vyapafupi nga ni Rhodesia na South Africa. Nyengo iyi yikaŵaso na ŵanthu ŵanandi ŵa ku Portugal na ŵa ku Mozambique, vinthu vikaŵayendera makora yayi, boma likagwiliskiranga ntchito ndalama zinandi yayi pakupanga vinthu vinyake, ndipo likagwiliskiranga ntchito maboma gha ŵanthu ŵekha.
Mu nyengo ya nkhondo iyi, boma la FRELIMO likatondeka kulamulira vinthu mu matawuni agho ghakaŵa kutali na msumba. Vigaŵa ivyo vikulongozgeka na RENAMO vikaŵa na vigaŵa vyakujumpha 50 pa vigaŵa vyose vya ku mizi mu vigaŵa vinandi. Suzgo likakura comene apo boma likadumulizga ndalama izo likagwiliskiranga ntchito pa vya cipatala. Nkhondo iyi yikaŵa na ŵanthu ŵanandi awo ŵakuswa wanangwa wa ŵanthu ku vigaŵa vyakupambanapambana. Boma likakoma ŵanthu masauzandi ghanandi apo likakhumbanga kuti liwusenge caru cose, ndipo likatuma ŵanthu ŵanandi ku "misasa yakusambizgirako ŵanthu" uko ŵanthu ŵanandi ŵakafwira.<ref name="autogenerated1">[http://www.hawaii.edu/powerkills/SOD.TAB14.1C.GIF Table 14.1C Centi-Kilo Murdering States: Estimates, Sources and Calculations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011172148/http://www.hawaii.edu/powerkills/SOD.TAB14.1C.GIF|date=11 October 2017}}. hawaii.edu</ref>[[File:RhodesiaAllies1975.png|thumb|Umo vinthu vikaŵira mu caru mu 1975; vyaru ivyo vikukolerana na FRELIMO vili pa lalanje.]]
Mu nyengo ya nkhondo, RENAMO yikapeleka fundo yakuti vyaru vya kumpoto na vya kumanjiliro gha dazi vipatuke na kuzgoka Rombesia, kweni FRELIMO yikakana. Ŵanthu pafupifupi 1 miliyoni ku Mozambique ŵakafwa pa nyengo ya nkhondo iyi, ŵanthu 1.7 miliyoni ŵakachimbilira ku vyaru vyapafupi. Boma la FRELIMO likapelekaso malo ghakubisamamo na wovwiri ku ŵanthu ŵakugaluka ŵa ku South Africa (African National Congress) na Zimbabwe (Zimbabwe African National Union), apo maboma gha Rhodesia na South Africa ghakawovwira RENAMO mu nkhondo ya pawenenawene. Ŵanthu pakati pa 300,000 na 600,000 ŵakafwa na njara.
Pa 19 Okutobala 1986, Machel wakaweranga ku Zambia kufuma ku ungano wa vyaru vyakupambanapambana mu ndege ya Pulezidenti ya Tupolev Tu-134 apo ndege iyi yikawa mu mapiri gha Lebombo kufupi na Mbuzini mu chigaŵa cha Mpumalanga ku South Africa. Pakaŵa ŵanthu 10 awo ŵakapona, kweni Pulezidenti Machel na ŵanyake 33 ŵakafwa, kusazgapo ŵantchito ŵa boma la Mozambique. Wupu wa United Nations uwo ukafumanga ku Soviet, ukalemba lipoti ilo likati ŵanthu ŵa ku South Africa ndiwo ŵakananga ivyo iwo ŵakamanyanga. Ŵalara ŵa boma la Soviet Union ŵakayowoya kuti ndege iyi ŵakayisintha mwadala na mboniwoni yautesi iyo yikapelekeka na boma la South Africa.<ref name="TRC">{{cite web |title=Special Investigation into the death of President Samora Machel |work=[[Truth and Reconciliation Commission (South Africa)|Truth and Reconciliation Commission]] Report, vol.2, chapter 6a |url=http://www.news24.com/Content_Display/TRC_Report/2chap6a.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060413084020/http://www.news24.com/Content_Display/TRC_Report/2chap6a.htm |archive-date=13 April 2006 |access-date=18 June 2006}}</ref>
Joaquim Chissano uyo wakanjira m'malo mwa Machel, wakasintha vinthu vinandi mu charu ichi, ndipo wakamba kusintha vinthu nga nkhufumako ku visambizgo vya Marxist kuya ku vya capitalism. Ndondomeko yiphya ya boma iyo yikaŵako mu 1990 yikati pali maboma ghanandi, chuma cha msika, kweniso mavoti gha wanangwa. Nkhondo iyi yikamara mu Okutobala 1992 apo ŵakacita phangano la mtende la Rome General Peace Accords. Mu Mozambique mukaŵaso mtende, ndipo ŵasilikari ŵa United Nations ndiwo ŵakalongozganga.<ref>[https://web.archive.org/web/20110516080313/http://popp.gmu.edu/resource-bk/mission/onumoz.html UNITED NATIONS OPERATION IN MOZAMBIQUE]. popp.gmu.edu</ref><ref name="BilateralRelationsFactSheet">{{citation-attribution|{{Cite web |title=Mozambique (07/02) |url=https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/mozambique/26477.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180702011103/https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/mozambique/26477.htm |archive-date=2 July 2018 |access-date=1 July 2018 |work=U.S. Bilateral Relations Fact Sheets/Background Notes |publisher=U.S. Department of State}}}}</ref>
=== Nyengo ya demokilase (1993~pano) ===
[[File:Helicopter over flooded Central Mozambique.jpg|thumb|Helikopita ya ku America yikuwuluka pa mlonga wa Limpopo uwo ukazura na maji mu chaka cha 2000 ku Mozambique]]
Mu 1994, ku Mozambique kukaŵa maungano gha vyaru ivyo vikazomerezga kuti maungano agha ngawanangwa kweniso ngaurunji. FRELIMO wakatonda, mwakulongozgeka na Joaquim Chissano, apo RENAMO, mwakulongozgeka na Afonso Dhlakama, wakathereska ŵalwani ŵake. Mu 1995, Mozambiki wakanjira mu wupu wa Commonwealth of Nations, ndipo pa nyengo iyo ukaŵa yekha mu wupu uwu uwo ukaŵa kuti undaŵepo mu ufumu wa Britain.
Kuzakafika pakati pa 1995, ŵanthu ŵakujumpha 1.7 miliyoni awo ŵakapenja ciphokwero mu vyaru vyapafupi ŵakawelera ku Mozambique. Ŵanthu ŵanyake 4 miliyoni awo ŵakacimbira kwawo ŵakawelera ku vikaya vyawo. Mu Disembala 1999, ku Mozambique kukaŵa mavoti ghaciŵiri kufuma apo nkhondo ya mukati mu caru yikambira. Wupu wa RENAMO ukadandawura kuti FRELIMO ngwakupusika ndipo ukati uzamuweleraso ku nkhondo, kweni ukagongowa pamanyuma pakuti wakaluta ku Khoti Likuru Chomene.
Kukwambilira kwa chaka cha 2000, chimphepo chikuru chikachitiska kuti maji ghatutuke, ndipo ŵanthu ŵanandi ŵakafwa. Ŵanthu ŵanandi ŵakagomezganga kuti ŵalongozgi ŵa FRELIMO ndiwo ŵakakhumbanga kupeleka wovwiri ku vyaru vinyake. Mulembi wa nyuzipepara Carlos Cardoso, uyo wakacitanga kafukufuku pa nkhani iyi, wakakomeka, ndipo palije uyo wakalongosora cifukwa ico wakafwira.<ref>{{Cite web|date=26 March 2002|title=Attacks on the Press 2001: Mozambique|url=https://cpj.org/2002/03/attacks-on-the-press-2001-mozambique/|access-date=12 November 2020|website=Committee to Protect Journalists|language=en-US|archive-date=1 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301040145/https://cpj.org/2002/03/attacks-on-the-press-2001-mozambique/|url-status=live}}</ref>
Mu 2001, Chissano wakadandawura chomene na ŵalongozgi awo ŵakakhalapo nyengo yitali kuluska iyo, ndipo ŵanthu ŵakaghanaghananga kuti wakuyowoya vya Frederick Chiluba, uyo pa nyengo iyo wakaghanaghananga vya nyengo yachitatu, kweniso Robert Mugabe, uyo pa nyengo iyi wakaŵa na nyengo yachinayi. Chisankho cha purezidenti na cha National Assembly chikachitika pa 1 na 2 Disembala 2004. Wapampando wa FRELIMO Armando Guebuza wakathereska na mavoti 64% ndipo Dhlakama wakapokera 32% ya mavoti. FRELIMO yikasanga vithuzithuzi 160 mu Nyumba ya Malamulo, ndipo mabungwe ghanyake gha RENAMO na ghanyake ghacoko ghakasanga vithuzithuzi 90 ivyo vikakhalapo. Guebuza wakimikika kuŵa purezidenti wa Mozambique pa 2 February 2005 ndipo wakagwira ma mandamu ghaŵiri gha vyaka vinkhondi. Uyo wakamulondezga, Filipe Nyusi, wakaŵa purezidenti wachinayi wa Mozambique pa 15 January 2015.
Kufuma mu 2013 m'paka mu 2019, gulu la RENAMO likawukira chomene mu chigaŵa chapakati na kumpoto kwa charu ichi. Pa Seputembala 5, 2014, Guebuza na Dhlakama ŵakasayina phangano lakukanizga nkhondo, ilo likamazga nkhondo na kuzomerezga magulu ghose ghaŵiri kuti ghaŵike mtima pa maungano gha boma agho ghachitikenge mu Okutobala 2014. Ndipouli, pamanyuma pa maungano ghakuru, pakawuka suzgo linyake la ndyali. RENAMO wakakana kuzomerezga kuti mavoti gha mavoti ngaunenesko ndipo wakapempha kuti waŵe na mazaza pa vigaŵa vinkhondi na cimoza, Nampula, Niassa, Tete, Zambezia, Sofala, na Manica, uko ŵakayowoya kuti ŵali na mazaza ghanandi. Ŵanthu pafupifupi 12,000 ŵakachimbilira ku Malawi. Wupu wa UNHCR, wa Doctors Without Borders, na wa Human Rights Watch, ukati ŵasilikari ŵa boma ŵakawotcha mizi na kukoma ŵanthu na kuŵachitira nkhaza.
Mu Okutobala 2019, purezidenti Filipe Nyusi wakasankhikaso pamanyuma pakutonda pa chisankho. FRELIMO yikasanga vithuzithuzi 184, RENAMO vithuzithuzi 60 ndipo chipani cha MDM chikapokera vithuzithuzi 6 ivyo vikakhalako mu Nyumba ya Malango. Ŵakususka ŵakazomerezga yayi maucimi agha cifukwa cakuti ŵakayowoya kuti pakaŵa upusikizgi. FRELIMO yikasanga wanandi wa vigaŵa viŵiri mwa vigaŵa vitatu mu nyumba ya malango ico cikamovwira kuti wasinthe dango la boma kwambura kuzomerezgeka na ŵakususka.
Kuyambira 2017, dzikoli lakumana ndi kuwukira kwa magulu achisilamu.<ref>{{cite web | title='Jihadists behead' Mozambique villagers | website=BBC News | date=29 May 2018 | url=https://www.bbc.com/news/world-africa-44289512 | access-date=11 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180613065006/https://www.bbc.com/news/world-africa-44289512 | archive-date=13 June 2018 | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web | title=Religious unrest in Mozambique – in pictures | website=the Guardian | date=30 August 2019 | url=http://www.theguardian.com/world/gallery/2019/aug/30/religious-unrest-in-mozambique-in-pictures | access-date=11 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191111170314/https://www.theguardian.com/world/gallery/2019/aug/30/religious-unrest-in-mozambique-in-pictures | archive-date=11 November 2019 | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web | title=Mozambique country profile | website=BBC News | date=19 March 2019 | url=https://www.bbc.com/news/world-africa-13890416 | access-date=11 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191110063053/https://www.bbc.com/news/world-africa-13890416 | archive-date=10 November 2019 | url-status=live }}</ref> Mu Seputembala 2020, ŵakugaluka ŵa ISIL ŵakakora na kutora kanyengo kachoko waka Chirwa cha Vamizi mu Nyanja ya Indian. Mu Malichi 2021, ŵanthu ŵanandi ŵakakomeka ndipo ŵanyakeso 35,000 ŵakachimbizgika mu nyumba zawo apo ŵakugaluka ŵa Chisilamu ŵakatora msumba wa Palma. Mu Disembala 2021, ŵanthu pafupifupi 4,000 ŵa ku Mozambique ŵakachimbira mu vikaya vyawo pamanyuma pa kutikitira kwa nkhondo ya jihadist mu Niassa.<ref>{{Cite news|title=Thousands flee Niassa as jihadist attacks spread to other parts of Mozambique|url=https://www.news24.com/news24/Africa/News/thousands-flee-niassa-as-jihadist-attacks-spread-to-other-parts-of-mozambique-20211231|access-date=2021-12-31|website=News24|language=en-US}}</ref>
==Makhalilo==
{{Main|Geography of Mozambique}}
[[File:Mozambique sat.png|thumb|upright|Satellite image]]
Mu charu ichi muli vyaru vinandi chomene. Charu cha Mozambique chili kumwera kwa Africa ndipo chili na vyaru nga ni Eswatini kumwera, South Africa kumwera kwa mpoto, Zimbabwe kumanjiliro gha dazi, Zambia na Malawi kumpoto kwa mpoto, Tanzania kumpoto na Indian Ocean kumafumiro gha dazi. Charu cha Mozambique chili pakati pa 10° na 27° kumwera, kweniso 30° na 41° kumafumiro gha dazi.
Charu ichi chili kugaŵika vigaŵa viŵiri na Mlonga wa Zambezi. Kumpoto kwa Mlonga wa Zambezi, mumphepete mwa nyanja muli tumapiri. Malo gha mapiri ghatali ghali kumanjiliro gha dazi; ghakuphatikizapo mapiri gha Niassa, Namuli panji Shire, Angonia, Tete na Makonde, agho ghali na makuni gha miombo. Kumwera kwa Mlonga wa Zambezi, malo ghapasi ghali na mapiri gha Mashonaland na Lebombo.
Mu caru ici muli milonga yikuruyikuru yinkhondi na yinyake yichoko. Mu charu ichi muli nyanja zinayi: Niassa (panji Malawi), Chiuta, Cahora Bassa, na Shirwa. Matawuni ghakuru ni Maputo, Beira, Nampula, Tete, Quelimane, Chimoio, Pemba, Inhambane, Xai-Xai na Lichinga.<gallery mode="packed" caption="Geography of Mozambique">
File:Ghost mountain mkuze sunset.jpg|[[Lebombo Mountains]]
File:Gorongosa - Gogogo peak. (4403966914).jpg|[[Gorongosa National Park]]
File:Beach cleaning.jpg|[[Island of Mozambique]]
File:Mt Binga Mozambique.JPG|[[Monte Binga]]
File:Ponta do Ouro in the morning.jpg|[[Ponta do Ouro]]
</gallery>
===Nyengo===
{{Main|Climate of Mozambique}}
[[File:Koppen-Geiger Map MOZ present.svg|thumb|upright=1.3|Mozambique map of Köppen climate classification zones]]
Ku Mozambique kuli mphepo yakotcha ndipo nyengo zake ni ziŵiri: nyengo ya vula kufuma mu Okutobala m'paka Malichi na nyengo ya chilangalanga kufuma mu Epulero m'paka Seputembala. Kweni nyengo yikupambana kuyana na malo agho munthu wakukhala. Ku chigaŵa cha mumphepete mwa nyanja kukulokwa chomene ndipo kumpoto na kumwera kukulokwa pachoko. Mvula ya chaka chilichose yikuthika kufuma pa 500 mpaka 900 mm (19.7 m'paka 35.4 inchi) kuyana na chigaŵa, ndipo pafupifupi 590 mm (23.2 inchi). Nyengo ya chivula yikwiza chomene. Mu mwezi wa Julayi, ku Maputo kukuzizima chomene, ndipo mu Febuluwale kukuzizima chomene.
Mu 2019 Mozambique yikaŵa na vula ya chimphepo yakuchemeka Idai na Kenneth.<ref>{{cite news |last1=Walsh |first1=Declan |title=Amid a Cyclone's Floods and Destruction, Mozambique Finds Shards of Hope |url=https://www.nytimes.com/2019/04/20/world/africa/mozambique-cyclone-idai-aid.html?action=click&module=Well&pgtype=Homepage§ion=World |access-date=20 April 2019 |work=The New York Times |date=20 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420212249/https://www.nytimes.com/2019/04/20/world/africa/mozambique-cyclone-idai-aid.html%3Faction%3Dclick%26module%3DWell%26pgtype%3DHomepage%26section%3DWorld |archive-date=20 April 2019 |url-status=live }}</ref>
===Vyamoyo===
{{Main|Wildlife of Mozambique}}
{{See also|Category:Flora of Mozambique|List of marine molluscs of Mozambique|List of non-marine molluscs of Mozambique}}
Mu Mozambique muli viyuni 740 ivyo vili na mitundu 20 iyo yili pangozi kweniso mitundu yiŵiri iyo yikusangika mu vyaru vinyake.
Vinyake mwa vyaru ivi ni vyakumera 13, malo ghankhondi na ghaŵiri ghakusungirako vyamoyo, malo ghankhondi na limoza ghakusungirako vyamoyo, malo ghankhondi na limoza ghakusungirako vyamoyo, malo ghankhondi na ghatatu ghakusungirako vyamoyo, na malo ghankhondi na ghatatu ghakusungirako vyamoyo. Charu ichi chili na chiŵelengero cha 6.93/10 pa charu chose pa vyaru 172.<ref name="FLII-Supplementary">{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|last2=Duncan|first2=A.|last3=Evans|first3=T. D.|last4=Jones|first4=K. R.|last5=Beyer|first5=H. L.|last6=Schuster|first6=R.|last7=Walston|first7=J.|last8=Ray|first8=J. C.|last9=Robinson|first9=J. G.|last10=Callow|first10=M.|last11=Clements|first11=T.|last12=Costa|first12=H. M.|last13=DeGemmis|first13=A.|last14=Elsen|first14=P. R.|last15=Ervin|first15=J.|last16=Franco|first16=P.|last17=Goldman|first17=E.|last18=Goetz|first18=S.|last19=Hansen|first19=A.|last20=Hofsvang|first20=E.|last21=Jantz|first21=P.|last22=Jupiter|first22=S.|last23=Kang|first23=A.|last24=Langhammer|first24=P.|last25=Laurance|first25=W. F.|last26=Lieberman|first26=S.|last27=Linkie|first27=M.|last28=Malhi|first28=Y.|last29=Maxwell|first29=S.|last30=Mendez|first30=M.|last31=Mittermeier|first31=R.|last32=Murray|first32=N. J.|last33=Possingham|first33=H.|last34=Radachowsky|first34=J.|last35=Saatchi|first35=S.|last36=Samper|first36=C.|last37=Silverman|first37=J.|last38=Shapiro|first38=A.|last39=Strassburg|first39=B.|last40=Stevens|first40=T.|last41=Stokes|first41=E.|last42=Taylor|first42=R.|last43=Tear|first43=T.|last44=Tizard|first44=R.|last45=Venter|first45=O.|last46=Visconti|first46=P.|last47=Wang|first47=S.|last48=Watson|first48=J. E. M.|display-authors=1|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity – Supplementary Material|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|page=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G |doi-access=free}}</ref>
== Ndale ==
{{Main|Politics of Mozambique}}
[[File:Filipe Nyusi.jpg|thumb|left|President [[Filipe Nyusi]]]]
[[File:Conselho Municipal de Maputo frente.jpg|thumb|left|Maputo City Hall]]
Dango la Mozambique likuti pulezidenti wa charu ni mulongozgi wa boma, mulongozgi wa boma, mulongozgi wa ŵasilikari, ndiposo chimanyikwiro cha umoza wa charu.<ref>{{Cite web |title=Article 119 |url=https://cdn.accf-francophonie.org/2019/03/mozambique_const-en.pdf |website=Constitution of the Republic of Mozambique}}</ref> Wakusankhika mwadunjika kwa nyengo ya vilimika vinkhondi mwa kuvota kwaciŵiri; usange palije uyo wakupokera mavoti ghakujumpha hafu mu cigaŵa cakwamba, cigaŵa caciŵiri ca mavoti cizamucitika umo ŵekha awo ŵapokera mavoti ghanandi mu cigaŵa cakwamba ndiwo ŵazamunjira. Nduna yikuru yikusoleka na pulezidenti. Wakuwungana na kulongozga wupu wa nduna (cabinet), wakupeleka ulongozgi kwa pulezidenti, wakovwira pulezidenti kuwusa caru, na kwendeska milimo ya ŵalaŵiliri ŵanyake.
Nyumba ya Ufumu yili na mamembara 250. Ŵeruzgi ŵali na Khoti Likuru Chomene, makhoti gha vigaŵa, na gha boma.
Boma la Mozambique lili na ŵasilikari ŵacoko waka awo ŵakugwira nchito ya kuvikilira caru, awo ni mawumba gha Mozambique Defence Armed Forces.
=== Ubale na vyaru vinyake ===
{{Main|Foreign relations of Mozambique}}
[[File:Embassy of Mozambique, Washington, D.C..jpg|thumb|upright|Kazembe wa Mozambique ku Washington, D.C.]]
Nangauli ŵanthu ŵa ku Mozambique ŵakalutilira kugomezgeka ku boma ili kufuma waka apo likambiranga nkhondo ya kufwatuka, kweni ndyali za charu ichi zikulutilira kusintha. Ndime ziŵiri za ndyali za Mozambique ni kusungilira ubwezi uwemi na ŵazengezgani ŵake ndiposo kusungilira na kusazgirako ubwezi na ŵanyawo.
Mu vyaka vya m'ma 1970 na kuuyambiro wa m'ma 1980, ndyali ya Mozambique yikakhwaskika na nkhondo ya ku Rhodesia na South Africa. Cifukwa cakuti Mozambiki wakazomerezga yayi kuti Rhodesia yende pa nyanja, boma la Ian Smith likamba kulimbana nayo. Nangauli boma la Zimbabwe likati lasintha mu 1980, likawuskapo suzgo ili, kweni boma la South Africa likalutilira kusuzga Mozambique. Mozambiki nayo wakaŵa mu gulu la vyaru ivyo vikaŵa ku nkhondo. Phangano la Nkomati ilo likachitika mu 1984, likati latondeka kumazga wovwiri wa RENAMO ku South Africa, likajura nthowa zakwamba pakati pa maboma gha Mozambique na South Africa. Ndondomeko iyi yikalutilira apo boma la South Africa likamazga muwuso wa apartheid. Nangauli nyengo zinyake vinthu vikusuzga ku Zimbabwe, Malawi, Zambia, na Tanzania, kweni Mozambique yikulutilira kukolerana na vyaru ivi.<ref name="BilateralRelationsFactSheet" />
Mu vilimika vyakulondezgapo, Mozambique wakapokera wovwiri ukuru kufuma ku vyaru vinyake vya ku Western, comenecomene ku Scandinavia. Soviet Union na ŵabwezi ŵake ndiwo ŵakateŵeteranga Mozambiki pa nkhani za cuma, nkhondo, na ndyali. Ivi vikamba kusintha mu 1983; mu 1984 Mozambique wakanjira mu Banki ya Caru Cose na International Monetary Fund. Mwaluŵiro wovwiri wa vyaru vya Scandinavia nga ni Sweden, Norway, Denmark, na Iceland, ukasinthira wovwiri wa Soviet. Finland na Netherlands vikuŵa vyakurya vyakuzirwa comene pa nkhani ya wovwiri. Charu cha Italy nacho chili na mazaza mu Mozambique cifukwa ca mulimo uwo cikacita pa mtende. Ubwezi na caru ca Portugal, ico kale cikaŵa na mazaza pa caru ici, ukuŵa wakuzirwa comene cifukwa cakuti awo ŵakuguliska ndalama ku Portugal ŵakovwira comene pa cuma ca Mozambique.<ref name="BilateralRelationsFactSheet" />
[[File:Prime Minister Narendra Modi meets members of Indian Community in Mozambique.jpg|thumb|Prime Minister wa India Narendra Modi wakumana na banthu ŵa India mu Mozambique, 7 July 2016.]]
Mozambique njumoza wa vyaru ivyo vikwendera lumoza yayi na vyaru vinyake ivyo vili ku Africa. Mozambique nayo wali mu wupu wa African Union na Southern African Development Community. Mu 1994, boma la Iran likazgoka ciŵaro ca wupu wa Islamic Conference, kuti likhozgere ŵanthu ŵa mitundu yose, kweniso kuti likondweske Ŵasilamu ŵanandi ŵa mu caru ici. Mwakuyana waka, mu 1995, Mozambique nayo wakajibatika ku vyaru vinyake ivyo vikuyowoya Cingelezi. Pa nyengo iyo, ndiyo yikaŵa yimoza mwa vyaru ivyo vikaŵa mu Commonwealth kweni vikaŵa vigaŵa vya Ufumu wa Britain yayi. Mu chaka chenechichi, Mozambique yikaŵa yumoza wa awo ŵakambiska na kuŵa pulezidenti wakwamba wa Wupu Wakulongozga wa vyaru ivyo vikuyowoya Ciphwitikizi.<ref name="BilateralRelationsFactSheet" />
=== Human rights ===
{{Main article|Human rights in Mozambique}}
{{See also|Human trafficking in Mozambique}}
Mu 2015, boma likazomerezga kugonana kwa ŵanalume panji ŵanakazi ŵekhaŵekha. Ndipouli, kusankhana pakati pa ŵanthu ŵa mtundu wa LGBT ku Mozambique nkhukuru.<ref>{{cite news |date=29 March 2016 |title=Mozambique's enduring discrimination leaves gay men untreated for HIV |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/global-development/2016/mar/29/mozambiques-enduring-discrimation-leaves-gay-men-untreated-for-hiv |url-status=live |access-date=17 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817102833/https://www.theguardian.com/global-development/2016/mar/29/mozambiques-enduring-discrimation-leaves-gay-men-untreated-for-hiv |archive-date=17 August 2019}}</ref>
== Administrative divisions ==
{{Main|Provinces of Mozambique|Districts of Mozambique|Postos of Mozambique}}
Charu cha Mozambique chili na vigaŵa 10 (provincias) na msumba ukuru umoza (cidade capital). Vigaŵa ivi vili kugaŵika vigaŵa 129. Vigaŵa ivi vili kugaŵikana mu vigaŵa 405 (postos administrativos) na vigaŵa viŵiri (localidades). Pali "municipios" 53.
{| border="0"
|style="vertical-align:middle;"|
#[[Niassa Province|Niassa]]
#[[Cabo Delgado Province|Cabo Delgado]]
#[[Nampula Province|Nampula]]
#[[Tete Province|Tete]]
#[[Zambezia Province|Zambezia]]
#[[Manica Province|Manica]]
#[[Sofala Province|Sofala]]
#[[Gaza Province|Gaza]]
#[[Inhambane Province|Inhambane]]
#[[Maputo]] (city)
#[[Maputo Province|Maputo]]
| style="width:230px; vertical-align:middle;"| [[File:Mozambique, administrative divisions - Nmbrs - colored 2018.svg|170px|Map of Mozambique with the province highlighted]]
|}{{Largest cities
| country = Mozambique
| stat_ref = According to the 2017 Census<ref>{{cite web |url=http://citypopulation.de/Mozambique-Cities.html |title=Mozambique |website=citypopulation.de |access-date=19 August 2021 }}</ref>
| list_by_pop =
| div_name = Province
| div_link =
| city_1 = Maputo
| div_1 = Maputo City{{!}}Maputo
| pop_1 = 1,080,277
| img_1 = Maputo seen from southeast - October 2006.jpg
| city_2 = Matola
| div_2 = Maputo Province{{!}}Maputo
| pop_2 = 1,032,197
| img_2 = Antigo edifício do Conselho Municipal da Matola.jpg
| city_3 = Nampula
| div_3 = Nampula Province{{!}}Nampula
| pop_3 = 663,212
| img_3 = Nampula_Airport.jpg
| city_4 = Beira, Mozambique{{!}}Beira
| div_4 = Sofala Province{{!}}Sofala
| pop_4 = 592,090
| img_4 = Beira center 2000.jpg
| city_5 = Chimoio
| div_5 = Manica Province{{!}}Manica
| pop_5 = 363,336
| city_6 = Tete, Mozambique{{!}}Tete
| div_6 = Tete Province{{!}}Tete
| pop_6 = 307,338
| city_7 = Quelimane
| div_7 = Zambezia Province{{!}}Zambézia
| pop_7 = 246,915
| city_8 = Lichinga
| div_8 = Niassa Province{{!}}Niassa
| pop_8 = 242,204
| city_9 = Mocuba
| div_9 = Zambezia Province{{!}}Zambézia
| pop_9 = ''240,000''
| city_10 = Nacala
| div_10 = Nampula Province{{!}}Nampula
| pop_10 = 225,034
| city_11 = Gurúè
| div_11 = Zambezia Province{{!}}Zambézia
| pop_11 = ''210,000''
| city_12 = Pemba, Mozambique{{!}}Pemba
| div_12 = Cabo Delgado Province{{!}}Cabo Delgado
| pop_12 = 201,846
| city_13 = Xai-Xai
| div_13 = Gaza Province{{!}}Gaza
| pop_13 = 132,884
| city_14 = Maxixe, Mozambique{{!}}Maxixe
| div_14 = Inhambane Province{{!}}Inhambane
| pop_14 = 123,868
| city_15 = Angoche
| div_15 = Nampula Province{{!}}Nampula
| pop_15 = 89,998
| city_16 = Inhambane
| div_16 = Inhambane Province{{!}}Inhambane
| pop_16 = 82,119
| city_17 = Cuamba
| div_17 = Niassa Province{{!}}Niassa
| pop_17 = 79,013
| city_18 = Montepuez
| div_18 = Cabo Delgado Province{{!}}Cabo Delgado
| pop_18 = 76,139
| city_19 = Dondo, Mozambique{{!}}Dondo
| div_19 = Sofala Province{{!}}Sofala
| pop_19 = 70,817
| city_20 = Moçambique (city){{!}}Moçambique
| div_20 = Nampula Province{{!}}Nampula
| pop_20 = 65,712
}}
==Chuma==
{{Main|Economy of Mozambique}}[[File:GDP_per_capita_development_in_Mozambique.svg|thumb|Historical development of real GDP per capita in Mozambique, since 1960]]
[[File:Mozambique Product Exports (2019).svg|thumb|upright=1.6|A proportional representation of Mozambique's exports]]
Charu cha Mozambique nchimoza mwa vyaru vikavu comene na vyambura kutukuka pa caru cose, nangauli pakati pa 1994 na 2006, GDP yikakuranga pafupifupi 8%. Wupu wa vya ndalama wa IMF ukuti Mozambique ni caru cikavu ico cili na ngongoli zinandi. Pa kafukufuku uyo wakacitika mu 2006, ŵanthu ŵatatu pa ŵanthu ŵanayi ŵa ku Mozambique ŵakati mu vilimika vinkhondi ivyo vyajumpha, ndalama izo ŵakasanga zikwenda makora yayi.
Ndalama ya boma ya Mozambique ni metical (kufuma mu Disembala 2022, US$1 yikukolerana na 64 meticals). Ndalama za US dollar, South African rand, na euro vikupokelereka na kugwiliskirika nchito mu bizinesi. Malipiro ghapachanya agho boma likuzomerezga ni $60 pa mwezi. Charu cha Mozambique chili mu wupu wa Southern African Development Community (SADC). Pulogiramu ya SADC yakuyowoya za malonda gha mwawanangwa yikovwira kuti caru ca kumwera kwa Africa ciŵe cakupambana na vyaru vinyake mwa kuwuskapo ndondo na mphindano zinyake. Mu 2007, Banki ya Caru Cose yikayowoya kuti caru ca Mozambique cikukura comene. Kafukufuku uyo ŵakacita pamoza na maboma gha awo ŵakovwira ŵanthu mu 2007 wakati: "Mozambiki wakuwoneka kuti ni caru ico cakovwira comene".<ref name=BilateralRelationsFactSheet/>
===Rebounding growth===
Ŵanthu awo ŵakachimbilira ku vyaru vinyake na kusintha vinthu mu charu ichi ŵakukura chomene. Vinthu vikasintha chomene mu charu ichi, ndipo pakati pa 1996 na 2006, chiŵelengero cha ŵanthu awo ŵakakhalanga mu vyaru ivi chikakwera pa 8%, ndipo pakati pa 2006 na 2011, chikakwera pa 67%. Kuti vinthu viŵe makora kunthazi, pakukhumbikwira ndalama zinandi zakufuma ku vyaru vinyake, kusintha vinthu pa nkhani ya vyachuma, na kuwezgerapo ulimi, mendero, na vyakusanguluska. Mu 2013, ŵanthu pafupifupi 80% ŵakagwiranga ntchito zaulimi, ndipo ŵanandi ŵakagwiranga ntchito zaulimi. Ndipouli, mu 2012, malo ghakujumpha 90% gha mu Mozambique ghakaŵa ghambura kulima.
Mu 2013, nkhani yinyake ya pa BBC yikati kwamba mu 2009, ŵanthu ŵa ku Portugal ŵakambaso kuwelera ku Mozambique chifukwa cha uchumi uwo ukukura mu charu ichi.<ref>Akwagyiram, Alexis (5 April 2013) [https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-22025864 Portugal's unemployed heading to Mozambique 'paradise'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171129050736/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-22025864 |date=29 November 2017 }}. ''BBC News Africa''. Retrieved 6 April 2013</ref>
===Economic reforms===
Makampani ghakujumpha 1,200 agho ghanandi ghakaŵa gha boma ghakaŵa gha boma. Ŵakanozgekera vyakuti maboma ghaŵike vinthu vyawo mu mawoko gha ŵeneco na/panji kulekeska makampani ghanyake agho ghakaŵa gha boma, nga ni telecommunications, energy, ports, na railways. Nyengo zinandi boma likasankhanga munthu wakwendeskera vyaru vinyake para likukhumba kupanga kampani yinyake. Kweniso, msonkho wa msonkho wachepeskeka, ndipo msonkho wa msonkho wachepeskeka na kunozgekaso. Mu 1999, boma likakhazikiska msonkho wakusazgirako mtengo wa vinthu.
===Corruption===
[[File:Mozambique - traditional sailboat.jpg|thumb|Traditional sailboat in [[Ilha de Moçambique]]]]
Chuma cha Mozambique chakhuŵara na vimbundi vinandi. Mu Julayi 2011, boma likapeleka malango ghaphya ghakususkana na vimbundi kuti ŵanthu ŵaleke kwiba ndalama za boma. Ndondomeko iyi yikazomerezgeka na ŵalara ŵa boma. Boma la Mozambique likadumura kuti ŵaliska ŵaŵiri ŵakale ŵakaŵa ŵarunji cifukwa ca vimbundi. Pa vyaru 178, charu cha Mozambique chili pa nambara 116 pa vyaru vyose ivyo vili na vimbundi. Lipoti linyake la wupu wa USAID ilo likalembeka mu 2005, likati: "Ukaboni wakuti vimbundi vili palipose mu Mozambique ukupangiska kuti ŵanthu ŵacitenge wofi".
Mu 2012, boma la chigaŵa cha Inhambane likavumbura kuti Calisto Alberto Tomo, uyo ni mulara wa Dipatimenti ya Vyakumara Minkhwala, wakaswa ndalama za boma. Ŵakasanga kuti wakakolerana na Recalda Guambe, uyo wakaŵa mulembi wa mabuku mu ofesi ya Anti-Drug Office, kuti ŵibire ndalama zakukwana 260,000 meticais pakati pa 2008 na 2010. Boma la Mozambique lachitapo kanthu kuti limazge vimbundi, ndipo vinthu vyamba kwenda makora. Mu 2012, boma la Mozambique likapeleka malango ghanandi ghakovwira kuti vimbundi vileke.<ref>{{cite web|title=Mozambique Corruption Profile|url=http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/sub-saharan-africa/mozambique/show-all.aspx|website=Business Anti-Corruption Profile|access-date=14 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715001747/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/sub-saharan-africa/mozambique/show-all.aspx|archive-date=15 July 2015|url-status=dead}}</ref>
===Natural resources===
{{main|Mineral industry of Mozambique}}
Mu 2010 na 2011, Anadarko Petroleum na Eni ŵakasanga malo gha gesi gha Mamba South, agho ghali na gasi wakujumpha 4,200 billion cubic metres (150 trillion cubic feet) mu Rovuma Basin, kufupi na mphepete mwa nyanja ya kumpoto kwa chigaŵa cha Cabo Delgado. Para vyaŵa nthena, Mozambiki wangaŵa yumoza wa vyaru ivyo vikupanga gasi. Mu Janyuwale 2017, boma likasankha makampani ghatatu kuti ghapange migodi ya gasi ku Rovuma. GL Africa Energy (UK) ndiyo yikapokera thirakiti limoza. Likukhumba kuzenga na kwendeska sitima ya gasi ya 250 MW. Ntchito iyi yikeneranga kwamba mu 2018. Pa nyengo yasono, boma la Mozambique likukhumba kuti mu 2024, likambe kutumizga LNG pa caru cose. Mu 2019, vinthu ivyo vikachitika mu malo gha Rovuma Basin, agho ghakumanyikwa kuti The Mozambique LNG Project, vikakhozga ndalama zakukwana madola 19 biliyoni kufuma ku wupu wa ŵaguliskayi kuti ŵagulire LNG iyi. Ntchito yikuru ya kuzenga na ntchito zinyake izo zikukolerana nayo, yikapelekeka ku kampani ya TotalEnergies.<ref>{{Cite news|url=https://mzlng.totalenergies.co.mz/en/about-mozambique-liquefied-natural-gas-project |title=About the project |website=Mozambique LNG |date=2023|access-date=4 May 2023}}</ref>
===Tourism===
{{Main|Tourism in Mozambique}}
[[File:La plage aux dunes de Dovela - 2012-04-28 - 75154574.jpg|thumb|
European tourists on the beach, in [[Inhambane Province|Inhambane]], Mozambique]]
[[File:Vilaculos beach Mozambique 2.jpg|thumb|Vilanculos beach Mozambique]]
Charu ichi chili na malo ghanandi ghakutowa, vyamoyo vyamuthengere, na malo ghakusangwa na ŵanthu. Charu cha Mozambique chili na mwaŵi ukuru wa kukura.<ref>{{Cite web|title=Mozambique – Economy|url=https://www.britannica.com/place/Mozambique|access-date=24 January 2021|website=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-date=5 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205083321/https://www.britannica.com/place/Mozambique|url-status=live}}</ref>
[[File:Carrying goods on head in Mozambique.jpg|thumb|Carrying goods on head in Mozambique]]
Mphepete mwa nyanja za kumpoto uko kuli maji ghakutowa ni malo ghakutowa comene, comenecomene ku virwa vya Quirimbas na Bazaruto. Chigaŵa cha Inhambane chikukopa ŵanthu ŵanandi ŵakufuma ku vyaru vinyake chifukwa cha vyamoyo vinandi ivyo vili mu nyanja. Pali malo ghanandi ghakusungirako vyamoyo, kusazgapo malo gha Gorongosa National Park.<ref>{{Cite web|title=mozambique capital and currency|url=https://seedtracker.org/c40prd/mozambique-capital-and-currency-d2ea86|access-date=28 January 2021|website=seedtracker.org|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201191256/https://seedtracker.org/c40prd/mozambique-capital-and-currency-d2ea86|url-status=live}}</ref>
===Transport===
{{Main|Transport in Mozambique|Rail transport in Mozambique}}
[[File:Steam locomotive Inhambane.jpg|thumb|Steam locomotive at Inhambane, 2009]]
[[File:LAM Boeing 737-200Adv C9-BAK JNB 2005-12-2.png|thumb|right|National Mozambican airline, [[LAM Mozambique Airlines|LAM Mozambique]]]]
Pali misewu ya makilomita ghakujumpha 30,000, kweni yinandi njambura kujintha. Nga umo viliri mu vyaru vinyake, magalimoto ghakwendera kumazere. Ku Maputo kuli chiŵanja cha ndege cha mitundu yose, viŵanja vinyake vya ndege 21 vyambura kujima, na malo ghakujumpha 100 ghakwambukirapo ndege. Pali misewu ya maji yakukwana makilomita 3,750. Pali misewu ya njanji iyo yikwendera mu misumba yikuruyikuru na kukolerana na Malawi, Zimbabwe na South Africa. Njanji za ku Mozambique zikenda kwa vyaka vyakujumpha 100 kufuma ku vipata vitatu ivyo vikaŵa mumphepete mwa nyanja. Misewu iyi yikaŵa yakukhumbikwa comene pa nyengo ya Nkhondo ya Caru na Caru ya ku Mozambique, ndipo RENAMO ndiyo yikayiparanya. Wupu wa boma, uwo ukuchemeka Portos e Caminhos de Ferro de Moçambique (Mozambique Ports and Railways), ndiwo ukulaŵilira misewu ya njanji na maboti agho ghakukolerana nayo. Mzere uliwose uli na nthowa yake yakucitira vinthu.
Mu 2005 pakaŵa njanji ya makilomita 3,123, iyo yikaŵa na mtunda wa makilomita 2,983 wa 1,067 mm (3 ft 6 in), ndipo yikaŵa yakukolerana na njanji za mu vigaŵa vyapafupi. Msewu wa njanji ya Beira ̇ Bulawayo na Sena, uwo uli pakatikati pa msumba uwu, ukujintha dowoko la Beira ku vyaru vya Malawi, Zambia na Zimbabwe. Kumpoto kwa malo agha, ngalaŵa ya Nacala yikukolerana na njanji ya Nacala na Malawi, ndipo kumwera kwa ngalaŵa ya Maputo yikukolerana na njanji ya Limpopo, njanji ya Goba na njanji ya Ressano Garcia na Zimbabwe, Eswatini na South Africa. Maofesi agha ghakukolerana waka na vyaru vinyake. Mu Ogasiti 2010, boma la Mozambique na la Botswana ghakasazga chikalata chakulongosolera umo ŵagwilirenge ntchito ya kupanga njanji ya mtunda wa makilomita 1,100 kujumpha mu Zimbabwe. Gulu liphya la matayala ilo likagwiranga nchito ku Indian Golden Rock likagwiliskiranga nchito vyakukolerana vya pakati na mabureki gha mphepo.<ref>''[[Railway Gazette International]]'', August 2008, p.483</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2008/06/23/stories/2008062350501700.htm|title=Golden Rock workshop exports locos to Mozambique|work=Business Line|access-date=24 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20101206072435/http://www.thehindubusinessline.com/2008/06/23/stories/2008062350501700.htm|archive-date=6 December 2010|url-status=dead}}</ref>
=== Kupeleka maji na maji ghakumwa ===
[[File:Daily struggle for water (5400691444).jpg|thumb|Woman fetching water during the dry season from a polluted source in Machaze District of the Central Manica Province]]
Ku Mozambique, ŵanthu ŵanandi ŵalije maji ghakumwa (pa 2011 ŵakaŵa na maji 51 peresenti), ndipo ŵakusoŵa vyakumwa vyakwenelera (pa 2011 ŵakaŵa na maji 25 peresenti). Mu 2007, boma likanozga vyakuti ŵanthu awo ŵakukhala mu vigaŵa ivi ŵakhalenge na maji ghawemi. Mu matawuni, maji ghakupelekeka na ŵantchito ŵacoko na ŵantchito ŵa boma.
Kwamba mu 1998, Mozambique wakasintha ndondomeko ya maji gha mu matawuni mwa kupanga wupu wakuwona vya maji (CRA), kampani yakuwona vya ndalama (FIPAG) na kampani yakuchemeka Aguas de Moçambique.<ref>{{Cite web |title=PUBLIC-PRIVATE-PARTNERSHIP LEGAL RESOURCE CENTER |url=https://ppp.worldbank.org/public-private-partnership/library/delegated-management-urban-water-supply-services-mozambique-summary-case-stuy-fipag-and-cra |access-date=2023-01-26 |website=PUBLIC-PRIVATE-PARTNERSHIP LEGAL RESOURCE CENTER |language=en}}</ref> Pa ndondomeko iyi pakaŵa vigaŵa vya msumba uwu na misumba yinyake yinayi iyo yikaŵa na maji. Ndipouli, PPP yikamara mu 2008 apo mapangano ghakulongozga misumba yinayi ghakajumpha ndipo mu 2010, munthu munyake wa ku charu chinyake uyo wakagwiranga ntchito mu msumba uwu wakafumamo chifukwa cha suzgo. Nangauli boma likuŵika mtima comene pa nkhani ya maji mu misumba, kweni pasono lilije ndondomeko yakukhwaskana na mauto ghakutowa. Awo ŵakupeleka ndalama ŵakupeleka ndalama zakukwana 87.4% ya ndalama izo boma likupeleka.
== Ŵanthu ==
{{Main|Demographics of Mozambique}}
{|class="wikitable" style="float: right; margin-left: 10px"
! colspan="4" style="text-align:center; background:#cfb;"|Population{{UN_Population|ref}}<ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique|title=Mozambique|date=27 February 2023|publisher=Central Intelligence Agency|via=CIA.gov}}</ref>
|-
! style="background:#cfb;"|Year
! style="background:#cfb;"|Thousands
|-
|style="text-align:left;"|1950 ||style="text-align:right;"|5,959
|-
|style="text-align:left;"|1960 ||style="text-align:right;"|7,185
|-
|style="text-align:left;"|1970 ||style="text-align:right;"|9,023
|-
|style="text-align:left;"|1980 ||style="text-align:right;"|11,630
|-
|style="text-align:left;"|1990 ||style="text-align:right;"|12,987
|-
|style="text-align:left;"|2000 ||style="text-align:right;"|17,712
|-
|style="text-align:left;"|2010 ||style="text-align:right;"|23,532
|-
|style="text-align:left;"|2020 ||style="text-align:right;"|31,255
|-
|style="text-align:left;"|2023 ||style="text-align:right;"|32,514
|}
Vigaŵa vya kumpoto kwa Zambezia na Nampula ndivyo vili na ŵanthu ŵanandi chomene. Ŵanthu awo ŵakukhala kumpoto kwa charu ichi ni Makua pafupifupi 4 miliyoni. Magulu ghanyake ni Makonde, Yao, Swahili, Tonga, Chopi, na Nguni (mwakusazgapo Ŵazulu). Ŵanthu ŵa mtundu wa Bantu ŵalipo 97.8%, ndipo ŵanyake wose mba ku Portugal, ku Europe na ku Africa (mestizo) kweniso ku India. Ku Mozambique kuli ŵanthu pafupifupi 45,000 ŵa ku India.
Pa nyengo iyo Portugal yikalamuliranga caru ici, ŵanthu ŵanandi ŵa ku Portugal ŵakakhalanga mu vigaŵa vyose. Ŵanandi mwa ŵanthu aŵa ŵakafumamo mu charu ichi mu 1975 apo charu ichi chikapokera wanangwa kufuma ku Portugal. Ŵanthu ŵanyake ŵakuyowoya kuti mu Mozambique muli ŵanthu ŵa ku China ŵakujumpha 7,000.
Kafukufuku munyake uyo wakachitika mu 2011, wakalongora kuti pa mwanakazi yumoza, pakaŵa ŵana 5.9, ndipo ku mizi pakaŵa ŵana 6.6, ndipo mu misumba pakaŵa ŵana 4.5.<ref>[http://www.measuredhs.com/pubs/pdf/FR266/FR266.pdf Moçambique Inquérito Demográfico e de Saúde 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130819223303/http://www.measuredhs.com/pubs/pdf/FR266/FR266.pdf |date=19 August 2013 }}. Instituto Nacional de Estatística, Ministério da Saúde Maputo, Moçambique (March 2013)</ref><ref name="ISN">{{Cite news|title=China, Mozambique: old friends, new business|date=13 August 2007|periodical=International Relations and Security Network Update|access-date=3 November 2007|url=http://www.isn.ethz.ch/isn/Current-Affairs/Security-Watch/Detail/?id=53470&lng=en|last=Horta|first=Loro|archive-url=https://web.archive.org/web/20100407032726/http://www.isn.ethz.ch/isn/Current-Affairs/Security-Watch/Detail/?id=53470&lng=en|archive-date=7 April 2010|url-status=dead}}</ref>
===Viyowoyelo===
{{Main|Languages of Mozambique}}
{| class="wikitable collapsible collapsed" style="border:1px black; float:right; margin-left:1em;"
|-
! style="background:#f99;" colspan="3"|Language most spoken at home, 2017 Census <ref>{{Cite web |url=http://www.ine.gov.mz/iv-rgph-2017/mocambique/censo-2017-brochura-dos-resultados-definitivos-do-iv-rgph-nacional.pdf/at_download/file |title=Archived copy |access-date=14 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190515170335/http://www.ine.gov.mz/iv-rgph-2017/mocambique/censo-2017-brochura-dos-resultados-definitivos-do-iv-rgph-nacional.pdf/at_download/file |archive-date=15 May 2019 |url-status=live }}</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20181216163503/http://197.249.4.187/imismoz/censos/censo2007/CensoHTML/00/quadros/00quadro23.html "Quadro 23. População de 5 anos e mais por idade, segundo área de residência, sexo e língua que fala com mais frequência em casa"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181216163503/http://197.249.4.187/imismoz/censos/censo2007/CensoHTML/00/quadros/00quadro23.html |date=16 December 2018 }}'', [http://www.ine.gov.mz Instituto Nacional de Estatística] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19981202021739/http://www.ine.gov.mz/ |date=2 December 1998 }}, Maputo Moçambique, 2007</ref>
|-
|[[Emakhuwa]] || style="text-align:right;"| 5,813,083 || style="text-align:right;"| 26.13%
|-
| [[Portuguese language|Portuguese]] || style="text-align:right;"| 3,686,890 || style="text-align:right;"| 16.58%
|-
| [[Xichangana]] || style="text-align:right;"| 1,919,217 || style="text-align:right;"| 8.63%
|-
| [[Cinyanja]] || style="text-align:right;"| 1,790,831 || style="text-align:right;"| 8.05%
|-
| [[Cisena]] || style="text-align:right;"| 1,578,164 || style="text-align:right;"| 7.09%
|-
| [[Elomwe]] || style="text-align:right;"| 1,574,237 || style="text-align:right;"| 7.08%
|-
| [[Chuwabo language|Echuwabo]] || style="text-align:right;"| 1,050,696 || style="text-align:right;"| 4.72%
|-
| [[Tswa language|Xitswa]] || style="text-align:right;"| 836,644 || style="text-align:right;"| 3.76%
|-
| [[Cindau]] || style="text-align:right;"| 836,038 || style="text-align:right;"| 3.76%
|-
| Other [[Languages of Mozambique|Mozambican languages]] || style="text-align:right;"| 2,633,088 || style="text-align:right;"| 11.84%
|-
| Other foreign languages || style="text-align:right;"| 112,385 || style="text-align:right;"| 0.51%
|-
| None || style="text-align:right;"| 4,173 || style="text-align:right;"| 0.02%
|-
| Unknown || style="text-align:right;"| 407,927 || style="text-align:right;"| 1.83%
|-
|''' Total''' || style="text-align:right;"| '''22,243,373''' || style="text-align:right;"| '''100.00%'''
|}
[[File:Mz etnies.PNG|thumb|left|upright=1.3|Ethnic map of Mozambique]]
Chiphwitikizi ndicho chikuyowoyeka chomene mu charu ichi, ndipo ŵanthu 50.3% ŵakuyowoya. Viyowoyero vya ŵanthu ŵa mtundu wa Bantu ivyo vikuyowoyeka mu charu ichi vikupambana chomene ndipo nyengo zinyake ŵanthu ŵakuvipulikiska yayi. Padera pa chiyowoyero icho chikuyowoyeka kumpoto kwa charu ichi, Chiswahili chikuyowoyeka mu chigaŵa chichoko cha mumphepete mwa nyanja kufupi na mphaka ya Tanzania. Mu chigaŵa cha Swahili, ŵanthu ŵakuyowoya chiyowoyero cha Makonde. Makonde na Yao ŵali mu gulu lapadera, ndipo chiyowoyero cha Yao chikukolerana chomene na chiyowoyero cha Mwera ku Rondo Plateau, Tanzania. Mu viyowoyero ivi, mazgu ghakwambira ghakuŵa nga ni vilembo vyakwambilira ivyo vyalembeka pambere lizgu lindanjire. Ŵanyake ŵakuyowoya chiyowoyero ichi mumphepete mwa Nyanja ya Malawi kweniso ku sirya linyake la Nyanja.
Viyowoyero vinyake vya mu gulu la eMakhuwa vikupambana chomene na ivi. Vili na lizgu lakuti k- ilo likwamba na lizgu lakuti vowel. Pali chiyowoyero cha eMakhuwa, pamoza na chiyowoyero cha eLomwe na eChuwabo, kweniso chigaŵa chichoko cha ŵanthu ŵakuyowoya chiyowoyero cha eKoti. Mu chigaŵa icho chili musi mwa Mlonga wa Zambezi, ŵanthu ŵakuyowoya chiyowoyero cha Sena, icho chili mu gulu limoza na Nyanja.
Chigaŵa chikuru icho ŵanthu ŵakuyowoya ChiShona chili pakati pa mphaka ya Zimbabwe na nyanja. Chiyowoyero ichi chikuyana waka na Chishona, kweni chikuyana yayi na chiyowoyero cha Chishona, ndipo ŵanthu awo ŵakuyowoya chiyowoyero ichi ŵakuchiwona kuti ntchakupambana. Kumwera kwa chigaŵa ichi kuli viyowoyero vya Tsonga. ChiTsonga chikuyowoyeka mumphepete mwa nyanja na mu charu, ndipo chiTsonga chikuyowoyeka mu chigaŵa cha Limpopo River. Chiyowoyero ichi chikusangikaso mu charu cha South Africa. Ŵanyake mwa ŵanthu awo ŵakuyowoya chiyowoyero ichi ni GiTonga, BiTonga, na CiCopi panji Chopi, awo ŵakuyowoyeka kumpoto kwa mlomo wa Limpopo, kweniso XiRonga panji Ronga, awo ŵakuyowoyeka kufupi na Maputo. Viyowoyero vya mu gulu ili, mwakuyana na mazgu ghachoko waka, vikuyana waka na vya Cizulu, kweni ni viyowoyero vya mu gulu limoza yayi. Ku Mozambique kuli vigaŵa vichoko ivyo ŵanthu ŵakuyowoya Ciswazi na Cizulu.
Ŵanthu ŵa ku India, China, na Arabia ŵakuyowoya Ciphwitikizi. Ŵanthu ŵa ku India awo ŵakuyowoya Ciphwitikizi ŵakuyowoya Ciphwitikizi.<ref name="r1">''Relatório do I Seminário sobre a Padronização da Ortografia de Línguas Moçambicanas''. NELIMO, Universidade Eduardo Mondlane, 1989.</ref>
===Chisopo===
{{Main|Religion in Mozambique}}
{{multiple image
|align= right
|direction= vertical
|width= 190
|image1=Cathedral_of_maputo_05.jpg
|caption1= [[Cathedral of Our Lady of the Immaculate Conception, Maputo]]
|image2= Mesquita Maputo.jpg
|caption2= A mosque in downtown Maputo
|image3=
|header=
|header_align= centre
}}
Pa ŵanthu awo ŵakalembeka mu 2007, ŵakasanga kuti Ŵakhristu ŵalipo 59.2% pa ŵanthu wose ŵa mu Mozambique, Ŵasilamu ŵalipo 18.9%, ŵanthu 7.3% ŵali na vigomezgo vinyake, chomenechomene vya kusopa vinyama, ndipo 13.9% ŵalije vigomezgo. Kafukufuku munyake wa boma uyo wakachitika mu 2015, wakalongora kuti Chikatolika chikusangika pa ŵanthu 30.5%, Ŵasilamu 19.3%, ndipo matchalitchi ghanyake gha Chiprotesitanti 44%. Kuyana na lipoti la 2018 la United States Commission on International Religious Freedom, ŵanthu 28 pa ŵanthu 100 ŵaliwose mba Katolika, 18 pa ŵanthu 100 ŵaliwose mbasilamu (ŵanandi ŵakaŵa Ŵasuni), 15 pa ŵanthu 100 ŵaliwose mba Chikhristu, 12 pa ŵanthu 100 ŵaliwose mba Chiprotesitanti, 7 pa ŵanthu 100 ŵaliwose mbanthu ŵa visopa vinyake, ndipo 18 pa ŵanthu 100 ŵaliwose ŵalije chisopa.
Tchalitchi la Katolika lili kukhazikiska ma diocese 12 (Beira, Chimoio, Gurué, Inhambane, Lichinga, Maputo, Nacala, Nampula, Pemba, Quelimane, Tete, na Xai-Xai; ma archdioceses ni Beira, Maputo na Nampula). Mu Diocese ya Chimoio, ŵanthu 5.8% ŵakaŵa Ŵakatolika, ndipo mu Diocese ya Quelimane (Anuario catolico de Mozambique) ŵanthu 32.50%. Pa visopa vikuruvikuru vya Chiprotesitanti pali Igreja União Baptista de Moçambique, Assembleias de Deus, Seventh-day Adventists, Anglican Church of Southern Africa, Igreja do Evangelho Completo de Deus, Igreja Metodista Unida, Igreja Presbyteriana de Moçambique, Igrejas de Cristo na Assemblée Evangélica de Deus. Mulimo wa cisopa ca Methodist mu Mozambique ukamba mu 1890. Erwin Richards wakamba umishonale wa Methodist ku Chicuque mu chigaŵa cha Inhambane. Mu 1990, mpingo wa Igreja Metodista Unida em Moçambique (United Methodist Church in Mozambique) ukakondwelera vilimika 100 kufuma apo ŵa Methodist ŵakambira kuwungana mu Mozambique. Pulezidenti Chissano wakawonga mulimo wa UMC ku ŵanthu ŵakujumpha 10,000 awo ŵakiza pa ciphikiro ici. Kwamba mu 1998, mpingo wa United Methodist Church ku Mozambique waŵa ukuru katatu. Mu vyaru ivi muli mipingo yakujumpha 180. Chaka chilichose, ŵaliska ŵaphya ŵakwimikika. Chaka chilichose pa Ungano wa Caka na Caka (umpoto na kumwera) pakuŵa mipingo yiphya.
Tchalitchi la Yesu Khristu la Ŵatuŵa ŵa Mazuŵa Ghaumaliro likukura comene. Gulu ili likamba kutuma ŵamishonale ku Mozambique mu 1999, ndipo mu Epulero 2015, likaŵa na ŵanthu ŵakujumpha 7,943. Chisopa cha Bahá'í chili mu Mozambiki kwamba mu ma 1950, kweni mu nyengo yira chikaŵa na ŵanthu ŵanandi yayi chifukwa cha mazaza gha Tchalitchi la Katolika. Apo boma likamba kujiyimira palekha mu 1975, ŵapayiniya ŵaphya ŵakamba kwiza. Kuzakafika mu 2010, ŵanthu pafupifupi 3,000 ŵakaŵa Ŵabaha'i. Ŵasilamu ŵakukhala comene kumpoto kwa caru ici. Ŵakuŵa mu magulu gha "tariqa" panji magulu gha ŵabali. Kweniso pali mawupu ghaŵiri gha ku Mozambique: Consejo Islâmico de Mozambique na Congresso Islâmico de Mozambique. Paliso mawupu ghanyake gha ku Pakistan na India, kweniso magulu ghanyake gha Chisilamu. Ku Maputo kuli cigaŵa cicoko comene ca Ciyuda, kweni cikukura comene.<ref>{{Cite web|url=https://forward.com/culture/392973/in-mozambique-a-very-small-jewish-community-thrives/|title=In Mozambique, A Jewish Community Thrives|last1=JosephFebruary 1|first1=Anne|last2=Images|first2=2018Getty|website=The Forward|access-date=19 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210063439/https://forward.com/culture/392973/in-mozambique-a-very-small-jewish-community-thrives/|archive-date=10 December 2019|url-status=dead}}</ref>
===Umoyo===
{{Further|Health in Mozambique}}
[[File:Bevölkerungspyramide Mosambik 2016.png|thumb|upright=1.3|Population pyramid 2016]]
[[File:Number of patients on Anti Retroviral Treatment in Mozambique 2003-2011.jpg|thumb|upright=1.3|The increase in the number of HIV positive Mozambicans on [[Antiretroviral drug|Antiretroviral treatment]], 2003–14]]
Ŵanakazi ŵakubaba ŵana pafupifupi 5.5. Ndalama za boma zakwendeskera vyaumoyo zikaŵa 2.7 peresenti ya GDP mu 2004, apo ndalama za wanangwa wa ŵanthu zikaŵa 1.3 peresenti mu caka ceneci. Ndalama izo munthu waliyose wakugwiliskira nchito pa umoyo wake zikaŵa 42 US$ (PPP) mu 2004. Kuuyambiro wa vyaka vya m'ma 2000, ku caru ici kukaŵa ŵadokotala ŵatatu pa ŵanthu 100,000. Mu 2005, ŵana 100 pa ŵana 1,000 ŵakafwanga. Mu 2010, pa ŵana 100,000 awo ŵakubabika, ŵanakazi 550 ndiwo ŵakafwanga. Pa ciŵelengero ici, mu 2008 kukaŵa 598.8 ndipo mu 1990 kukaŵa 385. Ŵana awo ŵakufwa para ŵandafike vyaka vinkhondi ŵakufwa pa ŵana 1,000, ndipo chiŵelengero cha ŵana awo ŵakufwa para ŵandafike vyaka vinkhondi chikuŵa 147. Ku Mozambique, pa ŵanakazi 1,000 awo ŵakubabika, ŵanakazi ŵatatu ndiwo ŵakuŵa ŵasungwana, ndipo mwanakazi yumoza pa ŵanakazi 37 waliyose wakufwa.<ref name="SOWMY">{{cite web|url=http://www.unfpa.org/sowmy/report/home.html|title=The State of the World's Midwifery|publisher=United Nations Population Fund|access-date=1 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111225024306/http://www.unfpa.org/sowmy/report/home.html|archive-date=25 December 2011|url-status=dead}}</ref>
Mu 2011, pa ŵanthu wose ŵa vyaka vyapakati pa 15 na 49, 11,5% ŵakaŵa na HIV. Mu vigaŵa vya kumwera kwa Mozambique Maputo na vigaŵa vya Gaza kweniso mu msumba wa Maputo chiŵelengero cha ŵanthu awo ŵakufwa chikujumpha kaŵiri unandi wa ŵanthu wose. Mu 2011, boma likati ŵanthu pafupifupi 1.7 miliyoni ŵa ku Mozambique ŵakaŵa na HIV, ndipo 600,000 ŵakakhumbikwiranga munkhwala wakukoma majeremusi. Kuzakafika mu Disembala 2011, ŵanthu ŵakukwana 240,000 ndiwo ŵakalwaranga nthenda iyi.
===Masambilo===
{{Main|Education in Mozambique}}
Chiphwitikizi ndicho chikuyowoyeka chomene mu masukulu ghose gha ku Mozambique. Ŵanthu wose ŵa ku Mozambique ŵakukhumbikwa na dango kuti ŵasambire sukulu mpaka ku pulayimale. Kweni ŵana ŵanandi ŵakuluta yayi ku pulayimale chifukwa chakuti ŵakugwira ntchito mu minda ya mbumba zawo. Mu 2007, ŵana pafupifupi 1 miliyoni ŵakaŵa kuti ŵandafike ku sukulu, ndipo ŵanandi mwa ŵana aŵa ŵakafumanga mu mbumba zakukhalamo. Ŵasungwana awo ŵakalembeskanga sukulu ŵakakwera kufuma pa 3 miliyoni mu 2002 kufika pa 4.1 miliyoni mu 2006 apo awo ŵakalembeskanga ŵakakwera kufuma pa 31,000 kufika pa 90,000.
Para ŵafika mu kilasi la nambara 7, ŵakusambira ŵakwenera kufiska viyezgelero vya sukulu kuti ŵanjire sukulu ya sekondare. Malo gha ku yunivesite ya ku Mozambique ngakukwana yayi, ntheura ŵana ŵanandi awo ŵamalizga masambiro gha ku yunivesite ŵakuluta ku yunivesite yayi. Ŵanandi ŵakugwira nchito ya kusambizga ŵana panji ŵalije nchito. Kweniso pali masukulu ghanyake agho ghakupeleka masambiro ghakusazgikira gha vyaulimi, maluso, panji masambiro gha vya masambiro. Pamanyuma pakuti charu cha Mozambique chafwatuka ku Portugal mu 1975, ŵana ŵa sukulu ŵanandi ŵa ku Mozambique ŵakalutilira kunjira masukulu gha ku Portugal.
Kuyana na ivyo vikalembeka mu 2010, chiŵelengero cha ŵanthu awo ŵakumanya kuŵazga na kulemba chikaŵa 56.1% (70.8% ŵanalume na 42.8% ŵanakazi). Mu 2015, chiŵelengero ichi chikakwera kufika pa 58.8% (73.3% ŵanalume na 45.4% ŵanakazi).<ref>{{cite web|url=http://data.uis.unesco.org/Index.aspx?DataSetCode=EDULIT_DS&popupcustomise=true&lang=en#|title=Education|last=UIS|publisher=UNESCO|access-date=2 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905185501/http://data.uis.unesco.org/Index.aspx?DataSetCode=EDULIT_DS&popupcustomise=true&lang=en|archive-date=5 September 2017|url-status=dead}}</ref><gallery widths="200" heights="200">
File:Mozambique school.jpg|Pupils in front of their school in [[Nampula]]
File:Mozambique classroom.jpg|School children in the classroom
</gallery>
==Mwambo==
{{Main|Culture of Mozambique}}
[[File:Mozambique - mask.jpg|thumb|upright|Woman with traditional mask in Mozambique]]
[[File:Museu Da Ilha De Mocambique (33387901932).jpg|thumb|[[Island of Mozambique]], 2016]]Pa nyengo iyo, caru ca Mozambique cikaŵa pasi pa muwuso wa Portugal, ndipo ŵanthu ŵa mu caru ici ŵakayowoyanga ciyowoyero cimoza (Ciphwitikizi) kweniso ŵakasopanga mu cisopa cimoza (Roman Catholicism). Kweni cifukwa cakuti ŵanthu ŵanandi ŵa ku Mozambique mba Bantu, ŵanthu ŵa mu caru ici ŵali na mitheto yakupambanapambana. Ŵanthu ŵa ku Mozambique ŵakulondezga mitheto ya ku Portugal.
===Maluso===
Ŵanthu ŵa mtundu wa Makonde ŵakumanyikwa na vyakuŵaja vyawo vya makuni na visalu vyawo. Pali mitundu yiŵiri ya vithuzithuzi vya makuni: shetani, (viŵanda viheni), ivyo kanandi vikuŵa vyakuŵaja mu makuni gha ebony, vikuru, na vyakuŵaja makora na vimanyikwiro na visko vyambura kuwoneka makora. Vinthu ivi ŵakuvichema kuti "makuni gha mbumba" cifukwa vikuyowoya vya miwiro yinandi.
Mu vyaka vyaumaliro vya muwuso wa ŵakoloni, luso lwa ku Mozambique lukawoneseskanga nkhaza izo ŵakoloni ŵakachitiranga ŵanthu. Pamanyuma pa kujithemba mu 1975, luso lwamasono lukaŵa na nyengo yiphya. Ŵanthu ŵaŵiri awo ŵakumanyikwa comene na kuŵa na nkharo yiwemi ku Mozambique ni Malangatana Ngwenya na Alberto Chissano. Vinthu vinandi ivyo vikachitika mu vyaka vya m'ma 1980 na 1990 vikulongora kuti ŵanthu ŵakasuzgikanga pa nkhani za ndyali, nkhondo zaŵene, kusuzgika, njara, na kulimbana.
Mu Mozambiki mose, kuvina ni kaluso kakuru comene. Pali mitundu yinandi ya kuvina kufuma ku fuko limoza kuya ku linyake. Mwaciyelezgero, ŵanthu ŵa mtundu wa Chopi ŵakucita maseŵero gha nkhondo uku ŵavwara vikumba vya nyama. Ŵanalume ŵa ku Makua ŵakuvwara vyakuvwara vyakupambanapambana na visalu apo ŵakuvina mu muzi kwa maora ghanandi. Ŵanakazi ŵa kumpoto kwa charu ichi ŵakwimba sumu ya tufo, kuti ŵakondwelere maholide gha Chisilamu.<ref>{{Cite book
| last = Fitzpatrick
| first = Mary
| title = Mozambique
| publisher = [[Lonely Planet]]
| year = 2007
| page = 33
| url = https://books.google.com/books?id=DVvRHCBtS9sC
| isbn = 978-1-74059-188-1
| access-date = 20 June 2015
| archive-url = https://web.archive.org/web/20150905143708/https://books.google.com/books?id=DVvRHCBtS9sC
| archive-date = 5 September 2015
| url-status = live
}}</ref>
===Cuisine===
{{See also|Portuguese cuisine|Cuisine of Mozambique|African cuisine}}
Pakuti Ŵapwitikizi ŵakhala mu caru ici kwa vilimika pafupifupi 500, cakurya ca ku Mozambique cikukhwaskika comene. Ŵanthu ŵa ku Portugal ndiwo ŵakiza na vyakurya nga ni maniyu (mphukira ya ku Brazil) na mtcheŵe (nthcheŵe za ku Brazil, nangauli ku Mozambique ndiko kukaŵa vyakurya vikuru comene), kweniso pãozinho. Ŵanthu ŵa ku Portugal ndiwo ŵakamba kugwiliskira ntchito vyakununkhira nga ni makuni gha bay, chili, coriander, anyezi, anyezi, paprika, chizi, vinyo, kweniso mbuto, mphoza, mbatata, mpunga, mpunga, na mkaka.
===Media===
[[File:Radio Moçambique (4106248049).jpg|thumb|right|Headquarters of Rádio Moçambique in [[KaMpfumo]] district of [[Maputo]] (photo 2009)]]
Ŵapharazgi ŵa ku Mozambiki ŵakulongozgeka na boma. Manyuzipepara ghakusindikizgika bweka yayi chifukwa cha mtengo wake kweniso ŵanthu ŵanandi ŵakumanya yayi kuŵazga na kulemba. Ŵanyake mwa manyuzipepara agho ghakupharazgika comene ni Noticias na Diário de Moçambique, kweniso Domingo. Ŵanthu ŵanandi ŵakusangika ku Maputo. Ndalama zinandi na ndalama izo ŵanthu ŵakusangirapo pa nkhani za malonda zikupelekeka ku manyuzipepara agho ghakukolerana na boma.<ref name="salgado">{{cite book |last=Salgado |first=Susana |url=https://books.google.com/books?id=WC3jBAAAQBAJ&pg=PA79 |title=The Internet and Democracy Building in Lusophone African Countries |publisher=Ashgate |year=2014 |isbn=9781409472933 |page=79 |access-date=15 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904002207/https://books.google.com/books?id=WC3jBAAAQBAJ&pg=PA79 |archive-date=4 September 2015 |url-status=live}}</ref>
Mapulogiramu gha pa wayilesi ndigho ghakovwira comene pa nkhani ya vyakupharazga mu caru ici cifukwa ca umo ŵanthu ŵakucitira. Ma wayilesi gha boma ghakumanyikwa comene kuluska ma wayilesi gha ŵanthu. Ici cikulongoreka makora na wayilesi ya boma ya Rádio Moçambique, iyo njakutchuka comene mu caru ici. Likakhazikiskika pakati pajumpha nyengo yicoko waka kufuma apo Mozambique yikapokera wanangwa. Mapulogiramu gha pa wayilesi agho ŵanthu ŵa ku Mozambique ŵakuwonelera ni STV, TIM, na TVM Televisão Moçambique. Ŵanthu awo ŵakuwonelera TV pa wayilesi na pa wayilesi ya satellite ŵakuwonelera ma TV ghanandi gha mu Africa, Asia, Brazil, na Europe.<ref>{{cite book|last=Berg|first=Jerome S.|title=Broadcasting on the Short Waves, 1945 to Today|url=https://books.google.com/books?id=Ux9fZj6izuEC&pg=PA221|publisher=McFarland|page=221|isbn=978-0786469024|date=24 October 2008|access-date=15 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904002208/https://books.google.com/books?id=Ux9fZj6izuEC&pg=PA221|archive-date=4 September 2015|url-status=live}}</ref><ref name="salgado" /><ref name="salgado" />
=== Sumo ===
Sumu za ku Mozambique zili na vilato vinandi. Vyakwimbira vikupangika na mawoko. Vyakwimbira vinyake ivyo ŵanthu ŵa ku Mozambique ŵakwimba ni viŵiya vya makuni na vikumba vya nyama; lupembe, cakwimbira ca makuni cakufuma ku masengwe gha vinyama; na marimba, mtundu unyake wa xylophone uwo uli ku Mozambique na vigaŵa vinyake vya mu Africa. Chiŵiya cha marimba ntchakumanyikwa chomene pakati pa ŵanthu ŵa mtundu wa Chopi awo ŵakukhala kumwera kwa charu ichi.
===National holidays===
{{Further|Public holidays in Mozambique}}
{| class="wikitable"
|-
! Siku !! National holiday designation !! Vyakulemba
|-
| 1 January || Universal fraternity day || New year
|-
| 3 February || Mozambican heroes day || In tribute to [[Eduardo Mondlane]]
|-
| 7 April || Mozambican women day || In tribute to [[Josina Machel]]
|-
| 1 May || International workers day || [[Workers' Day]]
|-
| 25 June || National Independence day || Independence proclamation in 1975 (from Portugal)
|-
| 7 September || Victory Day || In tribute to the [[Lusaka Accord]] signed in 1974
|-
| 25 September || National Liberation Armed Forces Day || In tribute to the [[Mozambican War of Independence|start of the armed fight for national liberation]]
|-
| 4 October || Peace and Reconciliation || In tribute to the General Peace Agreement signed in Rome in 1992
|-
| 25 December || Family Day || Christians also celebrate Christmas
|}
=== Maseŵera ===
Mpira (Portuguese: futebol) ni maseŵero ghakumanyikwa comene mu Mozambique. Gulu la charu ichi ni timu ya ku Mozambique. Ŵanthu ŵanandi ŵakutemwa maseŵero gha maseŵero ghakukhozga thupi na basketball. Ŵanthu ŵanandi ŵakutemwa maseŵero agha, ndipo chiŵelengero chiwemi chomene cha timu iyi chikaŵa chachinayi pa FIRS Roller Hockey World Cup mu 2011. Gulu la mpira wa m'mphepete mwa nyanja la azimayi linamaliza 2nd ku 2018 ′′ 2020 CAVB Beach Volleyball Continental Cup. Mpikisano wa cricket wa ku Mozambique ndiwo ukusewera mu chalo ichi.<ref>{{cite news |title=Mozambique defeat hosts Uganda in Olympic qualifier of women's beach volleyball|url=https://www.indiablooms.com/sports-details/SN/11488/mozambique-defeat-hosts-uganda-in-olympic-qualifier-of-women-s-beach-volleyball.html|access-date=7 January 2021 |work=India Blooms News Service |date=11 March 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Mozambique – Cultural institutions|url=https://www.britannica.com/place/Mozambique/Cultural-institutions|access-date=21 January 2021|work=[[Encyclopedia Britannica]]|date=26 January 2021|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026053343/https://www.britannica.com/place/Mozambique/Cultural-institutions|url-status=live}}</ref>
==Wonaniso==
{{Portal|Africa}}
*[[Index of Mozambique-related articles]]
*[[Outline of Mozambique]]
== Ukaboni ==
{{Reflist}}
==Wonani vinandi==
{{Refbegin}}
*Abrahamsson, Hans, ''Mozambique: The Troubled Transition, from Socialist Construction to Free Market Capitalism'' London: Zed Books, 1995
*Bowen, Merle L., "The State against the Peasantry: Rural struggles in colonial and postcolonial Mozambique", Charlottesville & London, University Press of Virginia, 2000
*Cahen, Michel, ''Les bandits: un historien au Mozambique'', Paris: Gulbenkian, 1994
*Fialho Feliciano, José, "Antropologia económca dos Thonga do sul de Moçambique", Maputo, Arquivo Histórico de Moçamique, 1998
*Gengenbach, Heidi, "Binding Memories: Women as Makers and Tellers of History in Magude, Mozambique". Columbia University Press, 2004. [http://www.gutenberg-e.org/geh01/main.html Entire Text Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326060841/http://www.gutenberg-e.org/geh01/main.html |date=26 March 2009 }}
*Mwakikagile, Godfrey, ''Africa and America in The Sixties: A Decade That Changed The Nation and The Destiny of A Continent'', First Edition, New Africa Press, 2006, {{ISBN|978-0-9802534-2-9}}
*Mwakikagile, Godfrey, ''Nyerere and Africa: End of an Era'', Third Edition, New Africa Press, 2006, "Chapter Seven: "The Struggle for Mozambique: The Founding of FRELIMO in Tanzania," pp. 206–225, {{ISBN|978-0-9802534-1-2}}
* Morier-Genoud, Eric, Cahen, Michel and do Rosário, Domingos M. (eds), ''The War Within New Perspectives on the Civil War in Mozambique, 1976–1992'' (Oxford: James Currey, 2018)
* Morier-Genoud, Eric, "Mozambique since 1989: Shaping democracy after Socialism" in A.R.Mustapha & L.Whitfield (eds), ''Turning Points in African Democracy'', Oxford: James Currey, 2008, pp. 153–166.
*Newitt, Malyn, ''A History of Mozambique'' Indiana University Press. {{ISBN|1-85065-172-8}}
*Pitcher, Anne, ''Transforming Mozambique: The politics of privatisation, 1975–2000'' Cambridge, Cambridge University Press, 2002
*Varia, "Religion in Mozambique", ''LFM: Social sciences & Missions'' No. 17, December 2005
{{Refend}}
==Mabuku==
* [[Mia Couto]], [[Sleepwalking Land]], 2006
* [[Laurent Gaudé]], ''Dans la nuit Mozambique'', [[Actes Sud]], 2007, {{ISBN|9782742767816}}
* Michèle Manceaux, ''Les Femmes du Mozambique'', [[Mercure de France]], 1975
== Vigaŵa vya kuwalo ==
{{Sister project links|voy=Mozambique|d=Q1029}}
'''Boma:'''
*[https://web.archive.org/web/20140719103603/http://www.portaldogoverno.gov.mz/ Republic of Mozambique] Official Government Portal
'''Vyakulemba vinyake:'''
*[http://documents.worldbank.org/curated/en/946981468287772139/Mozambique-then-and-now-an-atlas-of-socio-economic-statistics-1997-2007 Social Atlas] from [[World Bank]]
*[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13890416 Country Profile] from [[BBC News]]
*[https://web.archive.org/web/20210204143927/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/ Mozambique]. ''[[The World Factbook]]''. [[Central Intelligence Agency]].
*[https://web.archive.org/web/20081026035559/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/mozambique.htm Mozambique] from ''UCB Libraries GovPubs''
*{{curlie|Regional/Africa/Mozambique}}
*{{wikiatlas|Mozambique}}
*[http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=MZ Key Development Forecasts for Mozambique] from [[International Futures]]
'''Malo gha vyakuona:'''
*[https://web.archive.org/web/20110921074338/http://www.niassareserve.org/ Niassa Reserve] Niassa National Reserve official website
'''Umoyo:'''
The State of the World's Midwifery – [http://www.unfpa.org/sowmy/resources/docs/country_info/profile/en_Mozambique_SoWMy_Profile.pdf Mozambique Country Profile]
{{Mozambique}}
{{Mozambique topics}}
{{Navboxes
|list =
{{Countries of Africa}}
{{Indian Ocean}}
{{Southern African Development Community}}
{{Organisation of Islamic Cooperation|state=collapsed}}
{{African Union}}
{{Community of Portuguese Language Countries (CPLP)|state=collapsed}}
{{Commonwealth of Nations}}
}}
{{Authority control}}
{{Coord|18|15|S|35|00|E|type:country_region:MZ|display=title}}
[[Category:Mozambique| ]]<!--please leave the empty space as standard-->
[[Category:East African countries]]
[[Category:Southeast African countries]]
[[Category:Southern African countries]]
[[Category:Former Portuguese colonies]]
[[Category:Least developed countries]]
[[Category:Member states of the African Union]]
[[Category:Member states of the Commonwealth of Nations]]
[[Category:Member states of the Community of Portuguese Language Countries]]
[[Category:Member states of the Organisation of Islamic Cooperation]]
[[Category:Member states of the United Nations]]
[[Category:Countries and territories where Portuguese is an official language]]
[[Category:States and territories established in 1975]]
[[Category:Swahili-speaking countries and territories]]
[[Category:Republics in the Commonwealth of Nations]]
[[Category:1975 establishments in Mozambique]]
[[Category:Countries in Africa]]
c370zwttsv33oh9s7yfo6g36d0pullu
Chiyowoyelo cha ChiShona
0
29604
115853
78194
2026-05-21T22:57:54Z
InternetArchiveBot
6449
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
115853
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Bantu language of Zimbabwe and Mozambique}}{{Nkhani iwemi}}
{{Infobox language|name=ChiShona|nativename=''chiShona''|states=[[Zimbabwe]], [[Mozambique]], [[Botswana]]|region=|speakers=6.5 million, Shona proper|date=2000 to 2007|ref=ne2007|speakers2={{sigfig|5.5|3}} million Zezuru, Karanga, Chimanyika, Korekore (2000)<br> {{sigfig|5.8|2}} million incl. Manyika, (2000–2006)<ref>{{cite web |url=http://archive.ethnologue.com/16/show_family.asp?subid=1934-16 |title=Ethnologue report for Shona (S.10) |access-date=19 February 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150219211917/http://archive.ethnologue.com/16/show_family.asp?subid=1934-16 |archive-date=19 February 2015 }}</ref>|familycolor=Niger-Congo|fam2=[[Atlantic–Congo languages|Atlantic–Congo]]|fam3=[[Volta–Congo languages|Volta-Congo]]|fam4=[[Benue–Congo languages|Benue–Congo]]|fam5=[[Bantoid languages|Bantoid]]|fam6=[[Southern Bantoid languages|Southern Bantoid]]|fam7=[[Bantu languages|Bantu]]|fam8=[[Shona languages]] (S.10)|dia1=Korekore|dia2=Zezuru|dia3=[[Manyika dialect|Manyika]]|dia4=Karanga|iso1=sn|iso2=sna|lc1=sna|ld1=Zezuru, Karanga, Korekore|lc2=twl|ld2=Tavara (Korekore)|lc3=mxc|ld3=[[Manyika dialect|Manyika]]|lc4=twx|ld4=[[Manyika dialect|Tewe (Manyika)]]|glotto=core1255|glottoname=Core Shona|glotto2=tawa1270|glottoname2=Tawara|guthrie=S.7–10|nation={{ZIM}}|minority={{MOZ}}|lingua=[http://linguasphere.info/?page=linguascale&linguacode=99-AUT-a 99-AUT-a] = {{collapsible list|99-AUT-aa (standardised Shona)+ 99-AUT-ab (chiKorekore incl. varieties -aba to <br>-abk)+ 99-AUT-ac (chiZezuru -aca..-ack)+ 99-AUT-ad (north chi[[Manyika language|Manyika]] -ada..-adk)+ 99-AUT-ae (central chi[[Manyika language|Manyika]] -aea..-aeg)+ 99-AUT-af (chiKaranga <br>-afa..-aff)+ 99-AUT-ag (chi[[Ndau language|Ndau]] -aga..-age)+ 99-AUT-ah (chiShanga)+ 99-AUT-ai (chiKalanga)+ 99-AUT-aj (chiNambya <br>-aja..-ajc)+ 99-AUT-ak (chiLilima -aka..-akf)}}|script=[[Latin script]] ([[Shona alphabet]])<br>[[Arabic script]] (formerly)<br>[[Shona Braille]]|notice=IPA}}{{Infobox Bantu name|MuShona<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=t3ocAAAAMAAJ&q=mushona++|title=Perspectives Des Études Africaines Contemporaines: Rapport Final D'un Symposium International|first=Eike|last=Haberland|date=May 3, 1974|publisher=Deutsche UNESCO-Kommission|isbn=9783794052257|via=Google Books}}</ref>|VaShona|chiShona|[[Mashonaland]]}}
'''Chiyowoyelo cha ChiShona''' ({{IPAc-en|ˈ|ʃ|oʊ|n|ə}};<ref>Laurie Bauer, 2007, ''The Linguistics Student’s Handbook'', Edinburgh</ref> {{lang-sn|chiShona}}) ni chiyowoyero cha Bantu cha ŵanthu ŵa Shona ku [[Zimbabwe]]. Lizgu ili likugwiliskirika ntchito pakulongosora mitundu yose ya Shonic (yakusazgapo Zezuru, Manyika, Korekore na Karanga) panji Standard Shona, mtundu uwo ukalembeka pakati pa vyaka vya m'ma 1900. Para tingati chiyowoyero ichi chikuyowoyeka na ŵanthu ŵakujumpha 14,000,000.<ref>{{Cite web |title=Shona |url=https://www.ethnologue.com/language/sna |website=Ethnologue}}</ref>
Gulu likuru la viyowoyero ivyo vikukolerana na mbiri ya ŵanthu (ivyo ŵanthu ŵakusanda viyowoyero ŵakuvichema kuti Shona panji Shonic) likusazgapo Ndau (Eastern Shona) na Kalanga (Western Shona). Mu chigaŵa cha Guthrie cha viyowoyero vya Bantu, chigaŵa cha S.10 chikung'anamura gulu la viyowoyero vya Shonic.
== Viyowoyero ivyo vikukolerana na ChiShona ==
ChiShona chikukolerana na [[:en:Ndau_dialect|Ndau]], [[:en:Kalanga_language|Karanga]] ndipo wakukolerana na [[:en:Tonga_language_(Zambia_and_Zimbabwe)|Tonga]], [[:en:Chewa_language|Chewa]], [[:en:Tumbuka_language|Tumbuka]], [[:en:Tsonga_language|Tsonga]] na [[:en:Venda_language|Venda]].
== Malango ==
[[File:Wikipedia-logo-v2-sn.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wikipedia-logo-v2-sn.png|thumb|Wikipedia mu chiyowoyero cha Shona.]]
[[File:Iggy_teaching_Shona.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Iggy_teaching_Shona.jpg|thumb|Msambizgi Ignatio Chiyaka wakusambizga chiyowoyero cha Shona ku U.S. Ŵateŵeti ŵakujipeleka ŵa Peace Corps ku Zhombe, Zimbabwe. Pa chikhwangwani pakalembeka mazgu ghakuti pfeka ("kuvwara waka") na hembe ("shati").]]
ChiShona ni chiyowoyero icho ŵanthu ŵakulemba na kulemba makora. Mu ma 1920, boma la Rhodesia likakumana na suzgo la kunozga mabuku gha masukulu na vinthu vinyake mu viyowoyero vyakupambanapambana. Mazuŵa ghano, ŵanthu ŵakuyowoya chiyowoyero ichi mu mabuku gha viyowoyero viŵiri.
Buku lakwamba mu Cishona, la Solomon Mutswairo la Feso, likafuma mu 1957. Kufuma apo, mabuku ghanandi gha nkhani zicoko na mabuku gha sumu gha mu Cishona ghafuma. Ŵanthu ŵakusambira ciyowoyero ca Cishona mu masukulu, kweni para ŵamara waka kilasi lakwamba, ŵakusambira viyowoyero vinyake padera pa ciyowoyero ca Cishona.
== Mitundu ==
Kafukufuku waumaliro wakulongosora mitundu na vigaŵa vya chiyowoyero cha ku Central Shona wakachitika na Clement Doke mu 1930, ntheura vigaŵa vinandi vya chiyowoyero ichi vikugwira ntchito yayi ndipo tikwenera kuŵa maso.
Mwakuyana na ivyo Ethnologue wakayowoya:
* S14 Karanga (Chikaranga). Chikuyowoyeka kumwera kwa Zimbabwe, kufupi na Masvingo. Kweniso ŵanthu ŵanandi ŵakuyowoya chiyowoyero ichi mu chigaŵa cha Midlands, chomenechomene mu chigaŵa cha Mberengwa na Zvishavane. Viyowoyero vinyake: Duma, Jena, Mhari (Mari), Ngova, Venda, Govera.
:
* S12 Zezuru (Chizezuru, Bazezuru, Bazuzura, Mazizuru, Vazezuru, Wazezuru). Chikuyowoyeka ku Mashonaland kumafumiro gha dazi na pakati pa Zimbabwe, kufupi na Harare. Chiyowoyero icho ŵakuyowoya. Viyowoyero vinyake: Shawasha, Gova, Mbire, Tsunga, Kachikwakwa, Harava, Nohwe, Njanja, Nobvu, Kwazvimba (Zimbabwe).
:
* S11 Korekore (Northern Shona, Goba, Gova, Shangwe). Chiyowoyero ichi chikuyowoyeka kumpoto kwa Zimbabwe, Mvurwi, Bindura, Mt Darwin, Guruve, Chiweshe, Centenary. Viyowoyero vinyake: Gova, Tande, Tavara, Nyongwe, Pfunde, Shan Gwe.
:
Viyowoyero ivyo vikuyowoyeka na ŵanthu ŵa mtundu wa Shona, ni S15 Ndau, icho chikuyowoyeka ku Mozambique na Zimbabwe, na S13 Manyika, icho chikuyowoyeka kumafumiro gha dazi kwa Zimbabwe, kufupi na Mutare. Ŵasambizgi ŵa sukulu za pulayimale ŵakamba kusambizga ŵanthu ŵa ku Ndau.
Maho (2009) wakuwona kuti viyowoyero vya Korekore, Zezuru, Manyika, Karanga, na Ndau ni viyowoyero vyakupambanapambana mu gulu la viyowoyero vya Shona, ndipo Kalanga ndiyo yikupambana chomene.
== Malembo gha vilembo ==
Malembo ghose gha mu Chishona ghakumalira pa vowel. Vilembo vyakulondezgana vikuŵa mu syllable yakulondezgapo. Mwaciyelezgero, lizgu lakuti mangwanani ("mulenji") likulembeka kuti ma.ngwa.na.ni; "Zimbabwe" ni zi.mba.bwe. Chiyowoyero cha Chishona chikulembeka mwakuyana na mazgu agho ŵanthu ŵakuyowoya. ChiShona chili na mazgu ghaŵiri, ghapachanya na ghapasi, kweni mazgu agha ghakusangika yayi mu kalembero ka ŵanthu.
=== Ma vawelo ===
Vilembo vinkhondi vya Shona vikuyowoyeka nga umo vikuyowoyekera mu Cisipanishi: Para munthu wakuyowoya lizgu limoza, wakuyowoya lizgu linyake. Mwaciyelezgero, Unoenda kupi? ("Kasi mukuluta nkhu?") likuzunulika [u.no.e.nda.ku.pi].
=== Kachemelo ===
{| class="wikitable"
! colspan="2" rowspan="2" |
! rowspan="2" |[[:en:Bilabial_consonant|Bilabial]]
! rowspan="2" |[[:en:Labiodental_consonant|Labio-dental]]
! colspan="2" |[[:en:Alveolar_consonant|Alveolar]]
! rowspan="2" |[[:en:Palatal_consonant|Palatal]]
! rowspan="2" |[[:en:Velar_consonant|Velar]]
! rowspan="2" |[[:en:Glottal_consonant|Glottal]]
|-
!<small>plain</small>
!<small>whistled</small>
|-
! rowspan="4" |[[:en:Stop_consonant|Plosive]]
!<small>voiceless</small>
|{{IPA link|p}}
|
|{{IPA link|t}}
|
|
|{{IPA link|k}}
|
|-
!<small>breathy</small>
|{{IPA link|b̤}}
|
|{{IPA link|d̤}}
|
|
|{{IPA link|ɡ̤}}
|
|-
!<small>implosive</small>
|{{IPA link|ɓ}}
|
|{{IPA link|ɗ}}
|
|
|
|
|-
!<small>prenasalized</small>
|{{IPA link|ᵐb}}
|
|{{IPA link|ⁿd}}
|
|
|{{IPA link|ᵑɡ}}
|
|-
! rowspan="3" |[[:en:Affricate|Affricate]]
!<small>voiceless</small>
|
|{{IPA link|p͡f}}
|{{IPA link|t͡s}}
|{{IPA|t͡sᶲ}}
|{{IPA link|t͡ʃ}}
|
|
|-
!<small>breathy</small>
|
|{{IPA link|b͡v̤}}
|{{IPA link|d͡z̤}}
|{{IPA link|d͡z̤ᵝ}}
|{{IPA link|d͡ʒ̤}}
|
|
|-
!<small>prenasalized</small>
|
|
|
|
|{{IPA link|ⁿd͡ʒ̤}}
|
|
|-
! rowspan="3" |[[:en:Fricative|Fricative]]
!<small>voiceless</small>
|
|{{IPA link|f}}
|{{IPA link|s}}
|{{IPA|sᶲ}}
|{{IPA link|ʃ}}
|
|
|-
!<small>breathy</small>
|
|{{IPA link|v̤}}
|{{IPA link|z̤}}
|{{IPA link|z̤ᵝ}}
|{{IPA link|ʒ̤}}
|
|{{IPA link|ɦ}}
|-
!<small>prenasalized</small>
|
|
|{{IPA link|ⁿz̤}}
|{{IPA link|ⁿz̤ᵝ}}
|
|
|
|-
! rowspan="2" |[[:en:Nasal_consonant|Nasal]]
!<small>plain</small>
|{{IPA link|m}}
|
|{{IPA link|n}}
|
|{{IPA link|ɲ}}
|{{IPA link|ŋ}}
|
|-
!<small>breathy</small>
|{{IPA link|m̤}}
|{{IPA|mʋ̤}}
|{{IPA link|n̤}}
|
|
|
|
|-
! colspan="2" |[[:en:Trill_consonant|Trill]]
|
|
|{{IPA link|r}}
|
|
|
|
|-
! colspan="2" |[[:en:Approximant|Approximant]]
|
|{{IPA link|ʋ}}
|
|
|{{IPA link|j}}
|{{IPA link|w}}
|
|}
=== Kuyowoya mwalukhwelu ===
ChiShona na viyowoyero vinyake vya kumwera na kumafumiro gha dazi kwa Africa vikusazgapo kupulika kulira kwa mbata.
Mu ChiShona, mazgu agho ghakuchemeka sibilant ni "sv" na "zv" kweniso "tsv" na "dzv".
{| class="wikitable"
!Sound
!example
!translation
!notes
|-
! rowspan="2" |sv
|''masvosvobwa''
|"shooting stars"
| rowspan="2" |"sv" can be represented by [[:en:S͎|S]]͎, from the [[:en:Extensions_to_the_International_Phonetic_Alphabet|Extensions to the International Phonetic Alphabet]]
|-
|''masvosve''
|"ants"
|-
!tsv
|''tsvaira''
|"sweep"
|(Standard Shona)
|-
!svw
|''masvavembasvwi''
|"schemer"
|(Shangwe, Korekore dialect)
|-
!zv
|''zvizvuvhutswa''
|"gold nuggets"
|(Tsunga, Zezuru dialect)
|-
!dzv
|''akadzva''
|"he/she was unsuccessful"
|
|-
!zvw
|''huzvweverere''
|"emotions"
|(Gova, Korekore dialect)
|-
!nzv
|''nzvenga''
|"to dodge"
|(Standard Shona)
|-
!zvc
|''muzvcazi''
|"the [[:en:Milky_Way|Milky Way]]"
| rowspan="2" |[[:en:Dental_click|Dental clicks]]. Only found in Ngova, Karanga dialect.
|-
!svc
|''chisvcamba''
|"tortoise"
|}
Mu 2006, ŵanthu ŵa ku vyaru vya kumanjiliro gha dazi na ŵapharazgi ŵakamba kudandawura chomene chifukwa cha mafumbo ghakukhwaskana na umo munthu wangayowoyera zina la Morgan Tsvangirai, mulongozgi wa gulu la Movement for Democratic Change. Wupu wa BBC ukayowoya kuti "chang-girr-ayi" {{IPAc-en|ˈ|tʃ|æ|ŋ|g|ɪ|r|eɪ|i}}.<ref>{{cite journal|author=Ryan K. Shorsed|url=http://linguistics.berkeley.edu/phonlab/annual_report/documents/2006/whistleISSP.pdf|title=Just put your lips together and blow? The whistled fricatives of Southern Bantu|publisher=University of California|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629163343/http://linguistics.berkeley.edu/phonlab/annual_report/documents/2006/whistleISSP.pdf|archive-date=29 June 2011}}</ref>{{page needed|date=October 2020}}<ref>{{cite journal|title=Report on the unification of Shona dialects|author=Clement M. Doke|journal=Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London|volume=6|issue=4|pages=1097–1099|publisher=[[JSTOR]]|jstor=606944|year=1932}}</ref>
=== Malemba ghapadela ===
* ' - Para mazgu gha Chingelezi ghakuti '''<nowiki/>'''' ghalembeka kufuma ku lizgu lakuti "-ng", mazgu agha ghakuŵa nga ni "n". Mwaciyelezgero, lizgu lakuti "n'anga" likung'anamura wakucizga.<ref>{{Cite web |last=Ndambakuwa |first=Victor |title=Shona word n'anga in the Shona Dictionary |url=https://vashona.com/en/dictionary/sn/n%60anga |access-date=2021-11-30 |website=VaShona Project |language=en}}</ref>
=== Alphabet ===
* A - a - [a]
* B - ba - [ɓ]
* Bh - bha - [b̤]
* Ch - cha - [t͡ʃ]
* D - da - [ɗ]
* Dh - dha - [d̤]
* E - e - [e]
* F - fa - [f]
* G - ga - [ɡ̤]
* H - ha - [ɦ]
* I - i - [i]
* J - ja - [d͡ʒ̤]
* K - ka - [k]
* M - ma - [m]
* N - na - [n]
* Nh - nha - [n̤]
* O - o - [o]
* P - pa - [p]
* R - ra - [r]
* S - sa - [s]
* Sh - sha - [ʃ]
* T - ta - [t]
* U - u - [u]
* V - va - [ʋ]
* Vh - vha - [v̤]
* W - wa - [w]
* Y - ya - [j]
* Z - za - [z̤]
* Zh - zha - [ʒ̤]<ref>{{cite web |title=Dzidzai Shona pa Kombiyuta - The Shona Alphabet |url=https://www.africa.upenn.edu/afl/materials/shona/shonanew/sh-alpha.html |access-date=10 December 2020 |website=African Studies Center - African Languages at Penn}}</ref>
=== Letter combinations ===
[[File:Book_of_Mormon_-_Shona.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Book_of_Mormon_-_Shona.jpg|thumb|Shona version of the ''[[:en:Book_of_Mormon|Book of Mormon]]'']]
* bv - [b͡v̤]
* dz - [d͡z̤]
* dzv - [d͡z̤ᵝ]
* dy - [d̤ʲg]
* mb - [ᵐb]
* mbw - [ᵐb]
* mh - [m̤]
* mv - [mʋ̤]
* nd - [ⁿd]
* ng - [ŋ]
* nj - [ⁿd͡ʒ̤]
* ny - [ɲ]
* nz - [ⁿz̤]
* nzv - [ⁿz̤ᵝ]
* pf - [p͡f]
* sv - [sᶲ]
* sw - [skw]
* ts - [t͡s]
* tsv - [t͡sᶲ]
* ty - [tʲk]
* zv - [z̤ᵝ]
=== Old alphabet ===
From 1931 to 1955, Unified Shona was written with an alphabet developed by linguist Professor [[:en:Clement_Martyn_Doke|Clement Martyn Doke]]. This included these letters:
: [[:en:Ɓ|ɓ]] (b with hook),
: [[:en:Ɗ|ɗ]] (d with hook),
: [[:en:Ŋ|ŋ]] (n with leg),
: [[:en:Ȿ|ȿ]] (s with swash tail),
: [[:en:Ʋ|ʋ]] (v with hook),
: [[:en:Ɀ|ɀ]] (z with swash tail).
In 1955, these were replaced by letters or digraphs from the basic Latin alphabet. For example, today {{angle bracket|sv}} is used for {{angle bracket|ȿ}} and {{angle bracket|zv}} is used for {{angle bracket|ɀ}}.
== Grammar ==
'''Noun classes (''mupanda)'''''
Shona nouns are grouped by noun class (''mupanda'') based on:
# Meanings (''Zvaanoreva'') e.g. words found in class 1 and 2 describe a person: ''munhu'' ("person") is in ''mupanda'' 1 and ''vasikana'' ("girl") is in ''mupanda'' 2.
# Prefix (''Chivakashure'') e.g. words in class 1 have prefix ''mu''-, class 8 ''zvi''-, class 10 ''dzi''-, class 11 ''ru''-, etc. Empty prefix units refer to words that do not require a prefix
# Singular and plural forms (''Uwandu neushoma'') e.g. words found in class 8 are plurals of class 7: ''zvikoro'' ("schools") in class 8 is the plural form of ''chikoro'' ("school") in class 7.
# Agreement (''Sungawirirano'') e.g. words in class 5 have accordance of the marker -''ri''- with pronouns and modifiers: ''garwe'' ''iri'' ("this crocodile"), ''dombo'' ''iri'' ("this stone"), ''gudo'' ''iri'' ("this baboon"); 'iri' means 'this'.
{| class="wikitable"
! colspan="2" rowspan="2" |Noun class
! rowspan="2" |''Muenzaniso weIzwi''("word example")
! colspan="2" |Word construction
Prefix+body=word
! rowspan="2" |English translation
|-
!Prefix
!Body
|-
|1
|''mu''
|''mukomana''
|''mu-''
|''-komana''
|"boy"
|-
|1a
|–
|''baba''
|
|''-baba''
|"father"
|-
|2
|''va''
|''vakomana''
|''va-''
|''-komana''
|"boys"
|-
|2a
|''va''
|''vasahwira''
|''va-''
|''-sahwira''
|"best friend"
|-
|2a
|''vana''
|''vanatezvara''
|''vana-''
|''-tezvara''
|"father-in-law"
|-
|2b
|''a''
|''atete''
|''a-''
|''-tete''
|"aunt"
|-
|3
|''mu''
|''muti''
|''mu-''
|''-ti''
|"tree"
|-
|4
|''mi''
|''miti''
|''mi-''
|''-ti''
|"trees"
|-
|5
|''ri''
|''rize''
|''ri-''
|''-ze''
|"scorpion"
|-
|6
|''ma''
|''marize''
|''ma-''
|''-ze''
|"scorpions"
|-
|7
|''chi''
|''chingwa''
|''chi-''
|''-ngwa''
|"bread"
|-
|8
|''zvi''
|''zvingwa''
|''zvi-''
|''-ngwa''
|"bread"
|-
|9
|''i''
|''imba''
|''i-''
|''-mba''
|"house"
|-
|10
|''dzi''
|''dzimba''
|''dzi-''
|''-mba''
|"houses"
|-
|11
|''ru''
|''rwizi''
|''ru-''
|''-izi''
|"river"
|-
|12
|''ka''
|''kambwa''
|''ka-''
|''-mbwa''
|"that little dog"
|-
|13
|''tu''
|''tumbwa''
|''tu-''
|''-mbwa''
|"those little dogs"
|-
|14
|''u''
|''upfu''
|''u-''
|''-pfu''
|"mealie meal"
|-
|15
|''ku''
|''kuenda''
|''ku-''
|''-enda''
|"going"
|-
|16
|''pa''
|''pamba''
|''pa-''
|''-mba''
|"home"
|-
|17
|''ku''
|''kumusha''
|''ku-''
|''-musha''
|"rural home"
|-
|17a
|–
|''zasi''
|
|''-zasi''
|"below"
|-
|18
|''mu''
|''mumunda''
|''mu-''
|''-munda''
|"in the farm"
|-
|19
|''svi''
|''svimbudzi''
|''svi-''
|''-mbudzi''
|"goat"
|-
|21
|''zi''
|''zigomana''
|''zi-''
|''-gomana''
|"big boy"
|}
== Wonaniso ==
* [[:en:Shona_calendar|Shona calendar]]
== Ukaboni ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Mabuku ==
* Biehler, E. (1950) ''A Shona dictionary with an outline Shona grammar'' (revised edition). The Jesuit Fathers.
* Brauner, Sigmund (1995) ''A grammatical sketch of Shona : including historical notes''. Köln: Rüdiger Koppe.
* [[:en:Carter,_Hazel|Carter, Hazel]] (1986) ''Kuverenga Chishóna: an introductory Shona reader with grammatical sketch'' (2nd edition). London: [[:en:SOAS|SOAS]].
* [[:en:Clement_Doke|Doke, Clement M.]] (1931) ''Report on the unification of the Shona dialects''. Stephen Austin Sons.
* Fortune, George (1985). ''Shona Grammatical Constructions Vol 1''. Mercury Press.
* Mutasa, David (1996) ''The problems of standardizing spoken dialects: the Shona experience'', ''Language Matters'', 27, 79
* Lafon, Michel (1995), ''Le shona et les shonas du Zimbabwe'', Harmattan éd., Paris {{in lang|fr}}
* D. Dale:
** ''Basic English – Shona dictionary'', Afro Asiatic Languages Edition, Sept 5, 2000, {{ISBN|978-0869220146}}
** ''Duramazwi: A Shona - English Dictionary'', Afro Asiatic Languages Edition, Sept 5, 2000, {{ISBN|978-0869220146}}
== Vigaŵa vya kuwalo ==
{{interwiki|code=sn}}
* {{Cite web |title=The History of the Shona People |url=http://www.bulawayo1872.com/history/shona.htm}}
* [http://www.bisharat.net/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Shona Pan African Localization] report on Shona
* [http://www.lyrikline.org/index.php?id=60&L=1&author=cc00&cHash=efa2be756d Example of Shona], [[:en:Lyrikline.org|Lyrikline.org]] page on poet [[:en:Chirikure_Chirikure|Chirikure Chirikure]], with audio and translations into English.
* [https://web.archive.org/web/20150831071656/http://fsi-dli.yojik.eu/FSI/FSI%20Shona%20Basic%20Course/ Basic Shona language course (book + audio files)] USA Foreign Service Institute (FSI)
* [https://www.jw.org/sn/ Biblical study material in Shona language] (publications, video and audio files, [https://www.jw.org/sn/Raibhurari/bhaibheri/nwt/mabhuku/ online bible]) by [[:en:Jehovah's_Witnesses|Jehovah's Witnesses]]
* [https://web.archive.org/web/20161011174014/http://vashona.com/dictionary/ Shona Dictionary] Shona Dictionary
* [https://www.dokpro.uio.no/allex/gsd/fm/10-mazita.htm Mipanda Yemazita] Table of Noun Classes
{{Languages of Zimbabwe}}{{Languages of Mozambique}}{{Languages of Zambia}}{{Narrow Bantu languages|N-S}}{{Use dmy dates|date=September 2019}}{{Authority control}}<!--ethnic group category--> <!--language family category--> <!--country category-->
n858ot323igmfrmfwlhoq1t4zunz9kj
User:PK2
2
47178
115930
115144
2026-05-22T07:13:57Z
PK2
834
add user pages for new Wikipedia editions
115930
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="font-size:85%"
|-
| [[User:PK2/sandbox|This]] is where my sandbox pages in different languages are
|}
;<div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto; font-size:85%">My user pages in different languages by language code</div>
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ A
|-
| [[:ab:User:PK2|User page]] in [[:en:Abkhaz language|Abkhaz]]<br />(code: <code>ab</code>)
| [[:ace:User:PK2|User page]] in [[:en:Acehnese language|Acehnese]]<br />(code: <code>ace</code>)
| [[:ady:User:PK2|User page]] in [[:en:Adyghe language|Adyghe]]<br />(code: <code>ady</code>)
| [[:af:User:PK2|User page]] in [[:en:Afrikaans|Afrikaans]]<br />(code: <code>af</code>)
| [[:als:User:PK2|User page]] in [[:en:Alemannic German|Alemannic German]]<br />(code: <code>als</code>)
| [[:alt:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Altai language|Southern Altai]]<br />(code: <code>alt</code>)
| [[:am:User:PK2|User page]] in [[:en:Amharic|Amharic]]<br />(code: <code>am</code>)
| [[:ami:User:PK2|User page]] in [[:en:Amis language|Amis]]<br />(code: <code>ami</code>)
| [[:an:User:PK2|User page]] in [[:en:Aragonese language|Aragonese]]<br />(code: <code>an</code>)
| [[:ang:User:PK2|User page]] in [[:en:Old English|Old English]]<br />(code: <code>ang</code>)
|-
| [[:ann:User:PK2|User page]] in [[:en:Obolo language|Obolo]]<br />(code: <code>ann</code>)
| [[:anp:User:PK2|User page]] in [[:en:Angika|Angika]]<br />(code: <code>anp</code>)
| [[:ar:User:PK2|User page]] in [[:en:Arabic|Arabic]]<br />(code: <code>ar</code>)
| [[:arc:User:PK2|User page]] in [[:en:Aramaic|Aramaic]] ([[:en:Syriac language|Syriac]])<br />(code: <code>arc</code>)
| [[:ary:User:PK2|User page]] in [[:en:Moroccan Arabic|Moroccan Arabic]]<br />(code: <code>ary</code>)
| [[:arz:User:PK2|User page]] in [[:en:Egyptian Arabic|Egyptian Arabic]]<br />(code: <code>arz</code>)
| [[:as:User:PK2|User page]] in [[:en:Assamese language|Assamese]]<br />(code: <code>as</code>)
| [[:ast:User:PK2|User page]] in [[:en:Asturleonese language|Asturleonese]] ([[:en:Asturian language|Asturian]])<br />(code: <code>ast</code>)
| [[:atj:User:PK2|User page]] in [[:en:Atikamekw language|Atikamekw]]<br />(code: <code>atj</code>)
| [[:av:User:PK2|User page]] in [[:en:Avar language|Avar]]<br />(code: <code>av</code>)
|-
| [[:avk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kotava|Kotava]]<br />(code: <code>avk</code>)
| [[:awa:User:PK2|User page]] in [[:en:Awadhi language|Awadhi]]<br />(code: <code>awa</code>)
| [[:ay:User:PK2|User page]] in [[:en:Aymara language|Aymara]]<br />(code: <code>ay</code>)
| [[:az:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language|Azerbaijani]]<br />(code: <code>az</code>)
| [[:azb:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language#South Azerbaijani|South Azerbaijani]]<br />(code: <code>azb</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ B
|-
| [[:ba:User:PK2|User page]] in [[:en:Bashkir language|Bashkir]]<br />(code: <code>ba</code>)
| [[:ban:User:PK2|User page]] in [[:en:Balinese language|Balinese]]<br />(code: <code>ban</code>)
| [[:bar:User:PK2|User page]] in [[:en:Bavarian language|Bavarian]]<br />(code: <code>bar</code>)
| [[:bat-smg:User:PK2|User page]] in [[:en:Samogitian language|Samogitian]]<br />(code: <code>bat-smg</code>)
| [[:bbc:User:PK2|User page]] in [[:en:Toba Batak language|Toba Batak]]<br />(code: <code>bbc</code>)
| [[:bcl:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Bikol|Central Bikol]]<br />(code: <code>bcl</code>)
| [[:bdr:User:PK2|User page]] in [[:en:Sama–Bajaw languages|West Coast Bajau]]<br />(code: <code>bdr</code>)
| [[:be:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]]<br />(code: <code>be</code>)
| [[:be-tarask:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]] ([[:en:Taraškievica|Taraškievica]])<br />(code: <code>be-tarask</code>)
| [[:bew:User:PK2|User page]] in [[:en:Betawi language|Betawi]]<br />(code: <code>bew</code>)
|-
| [[:bg:User:PK2|User page]] in [[:en:Bulgarian language|Bulgarian]]<br />(code: <code>bg</code>)
| [[:bh:User:PK2|User page]] in [[:en:Bihari languages|Bihari]] ([[:en:Bhojpuri language|Bhojpuri]])<br />(code: <code>bh</code>)
| [[:bi:User:PK2|User page]] in [[:en:Bislama|Bislama]]<br />(code: <code>bi</code>)
| [[:bjn:User:PK2|User page]] in [[:en:Banjarese language|Banjarese]]<br />(code: <code>bjn</code>)
| [[:blk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pa'O language|Pa'O]]<br />(code: <code>blk</code>)
| [[:bm:User:PK2|User page]] in [[:en:Bambara language|Bambara]]<br />(code: <code>bm</code>)
| [[:bn:User:PK2|User page]] in [[:en:Bengali language|Bengali]]<br />(code: <code>bn</code>)
| [[:bo:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Tibetan|Central Tibetan]] ([[:en:Lhasa Tibetan|Lhasa Tibetan]])<br />(code: <code>bo</code>)
| [[:bpy:User:PK2|User page]] in [[:en:Bishnupriya Manipuri|Bishnupriya Manipuri]]<br />(code: <code>bpy</code>)
| [[:br:User:PK2|User page]] in [[:en:Breton language|Breton]]<br />(code: <code>br</code>)
|-
| [[:bs:User:PK2|User page]] in [[:en:Bosnian language|Bosnian]]<br />(code: <code>bs</code>)
| [[:btm:User:PK2|User page]] in [[:en:Mandailing Batak language|Mandailing Batak]]<br />(code: <code>btm</code>)
| [[:bug:User:PK2|User page]] in [[:en:Buginese language|Buginese]]<br />(code: <code>bug</code>)
| [[:bxr:User:PK2|User page]] in [[:en:Buryat language|Buryat]] (Russia Buriat)<br />(code: <code>bxr</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ C
|-
| [[:ca:User:PK2|User page]] in [[:en:Catalan language|Catalan]]<br />(code: <code>ca</code>)
| [[:cbk-zam:User:PK2|User page]] in [[:en:Chavacano|Chavacano]] (Zamboanga)<br />(code: <code>cbk-zam</code>)
| [[:cdo:User:PK2|User page]] in [[:en:Eastern Min|Eastern Min]]<br />(code: <code>cdo</code>)
| [[:ce:User:PK2|User page]] in [[:en:Chechen language|Chechen]]<br />(code: <code>ce</code>)
| [[:ceb:User:PK2|User page]] in [[:en:Cebuano language|Cebuano]]<br />(code: <code>ceb</code>)
| [[:ch:User:PK2|User page]] in [[:en:Chamorro language|Chamorro]]<br />(code: <code>ch</code>)
| [[:chr:User:PK2|User page]] in [[:en:Cherokee language|Cherokee]]<br />(code: <code>chr</code>)
| [[:chy:User:PK2|User page]] in [[:en:Cheyenne language|Cheyenne]]<br />(code: <code>chy</code>)
|-
| [[:ckb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Sorani|Sorani]])<br />(code: <code>ckb</code>)
| [[:co:User:PK2|User page]] in [[:en:Corsican language|Corsican]]<br />(code: <code>co</code>)
| [[:crh:User:PK2|User page]] in [[:en:Crimean Tatar language|Crimean Tatar]]<br />(code: <code>crh</code>)
| [[:cs:User:PK2|User page]] in [[:en:Czech language|Czech]]<br />(code: <code>cs</code>)
| [[:csb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashubian language|Kashubian]]<br />(code: <code>csb</code>)
| [[:cu:User:PK2|User page]] in [[:en:Old Church Slavonic|Old Church Slavonic]]<br />(code: <code>cu</code>)
| [[:cv:User:PK2|User page]] in [[:en:Chuvash language|Chuvash]]<br />(code: <code>cv</code>)
| [[:cy:User:PK2|User page]] in [[:en:Welsh language|Welsh]]<br />(code: <code>cy</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ D
|-
| [[:da:User:PK2|User page]] in [[:en:Danish language|Danish]]<br />(code: <code>da</code>)
| [[:dag:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagbani language|Dagbani]]<br />(code: <code>dag</code>)
| [[:de:User:PK2|User page]] in [[:en:German language|German]]<br />(code: <code>de</code>)
| [[:dga:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagaare language|Dagaare]]<br />(code: <code>dga</code>)
| [[:din:User:PK2|User page]] in [[:en:Dinka language|Dinka]]<br />(code: <code>din</code>)
| [[:diq:User:PK2|User page]] in [[:en:Zaza language|Zaza]]<br />(code: <code>diq</code>)
| [[:dsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Lower Sorbian language|Lower Sorbian]]<br />(code: <code>dsb</code>)
| [[:dtp:User:PK2|User page]] in [[:en:Dusun language|Dusun]]<br />(code: <code>dtp</code>)
| [[:dty:User:PK2|User page]] in [[:en:Doteli|Doteli]]<br />(code: <code>dty</code>)
| [[:dv:User:PK2|User page]] in [[:en:Maldivian language|Maldivian]]<br />(code: <code>dv</code>)
| [[:dz:User:PK2|User page]] in [[:en:Dzongkha|Dzongkha]]<br />(code: <code>dz</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ E
|-
| [[:ee:User:PK2|User page]] in [[:en:Ewe language|Ewe]]<br />(code: <code>ee</code>)
| [[:el:User:PK2|User page]] in [[:en:Greek language|Greek]]<br />(code: <code>el</code>)
| [[:eml:User:PK2|User page]] in [[:en:Emilian–Romagnol|Emilian–Romagnol]]<br />(code: <code>eml</code>)
| [[:en:User:PK2|User page]] in [[:en:English language|English]]<br />(code: <code>en</code>)
| [[:eo:User:PK2|User page]] in [[:en:Esperanto|Esperanto]]<br />(code: <code>eo</code>)
| [[:es:User:PK2|User page]] in [[:en:Spanish language|Spanish]]<br />(code: <code>es</code>)
| [[:et:User:PK2|User page]] in [[:en:Estonian language|Estonian]]<br />(code: <code>et</code>)
| [[:eu:User:PK2|User page]] in [[:en:Basque language|Basque]]<br />(code: <code>eu</code>)
| [[:ext:User:PK2|User page]] in [[:en:Extremaduran language|Extremaduran]]<br />(code: <code>ext</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ F
|-
| [[:fa:User:PK2|User page]] in [[:en:Persian language|Persian]]<br />(code: <code>fa</code>)
| [[:fat:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] ([[:en:Fante dialect|Fante]])<br />(code: <code>fat</code>)
| [[:ff:User:PK2|User page]] in [[:en:Fula language|Fula]]<br />(code: <code>ff</code>)
| [[:fi:User:PK2|User page]] in [[:en:Finnish language|Finnish]]<br />(code: <code>fi</code>)
| [[:fiu-vro:User:PK2|User page]] in [[:en:Võro language|Võro]]<br />(code: <code>fiu-vro</code>)
| [[:fj:User:PK2|User page]] in [[:en:Fijian language|Fijian]]<br />(code: <code>fj</code>)
| [[:fo:User:PK2|User page]] in [[:en:Faroese language|Faroese]]<br />(code: <code>fo</code>)
| [[:fon:User:PK2|User page]] in [[:en:Fon language|Fon]]<br />(code: <code>fon</code>)
| [[:fr:User:PK2|User page]] in [[:en:French language|French]]<br />(code: <code>fr</code>)
| [[:frp:User:PK2|User page]] in [[:en:Franco-Provençal|Franco-Provençal]]<br />(code: <code>frp</code>)
| [[:frr:User:PK2|User page]] in [[:en:North Frisian language|North Frisian]]<br />(code: <code>frr</code>)
| [[:fur:User:PK2|User page]] in [[:en:Friulian language|Friulian]]<br />(code: <code>fur</code>)
| [[:fy:User:PK2|User page]] in [[:en:West Frisian language|West Frisian]]<br />(code: <code>fy</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ G
|-
| [[:ga:User:PK2|User page]] in [[:en:Irish language|Irish]]<br />(code: <code>ga</code>)
| [[:gag:User:PK2|User page]] in [[:en:Gagauz language|Gagauz]]<br />(code: <code>gag</code>)
| [[:gan:User:PK2|User page]] in [[:en:Gan Chinese|Gan Chinese]]<br />(code: <code>gan</code>)
| [[:gcr:User:PK2|User page]] in [[:en:French Guianese Creole|French Guianese Creole]]<br />(code: <code>gcr</code>)
| [[:gd:User:PK2|User page]] in [[:en:Scottish Gaelic|Scottish Gaelic]]<br />(code: <code>gd</code>)
| [[:gl:User:PK2|User page]] in [[:en:Galician language|Galician]]<br />(code: <code>gl</code>)
| [[:glk:User:PK2|User page]] in [[:en:Gilaki language|Gilaki]]<br />(code: <code>glk</code>)
| [[:gn:User:PK2|User page]] in [[:en:Guarani language|Guarani]]<br />(code: <code>gn</code>)
| [[:gom:User:PK2|User page]] in [[:en:Konkani language|Konkani]] (Goan Konkani)<br />(code: <code>gom</code>)
|-
| [[:gor:User:PK2|User page]] in [[:en:Gorontalo language|Gorontalo]]<br />(code: <code>gor</code>)
| [[:got:User:PK2|User page]] in [[:en:Gothic language|Gothic]]<br />(code: <code>got</code>)
| [[:gpe:User:PK2|User page]] in [[:en:Ghanaian Pidgin English|Ghanaian Pidgin English]]<br />(code: <code>gpe</code>)
| [[:gu:User:PK2|User page]] in [[:en:Gujarati language|Gujarati]]<br />(code: <code>gu</code>)
| [[:guc:User:PK2|User page]] in [[:en:Wayuu language|Wayuu]]<br />(code: <code>guc</code>)
| [[:gur:User:PK2|User page]] in [[:en:Farefare language|Farefare]]<br />(code: <code>gur</code>)
| [[:guw:User:PK2|User page]] in [[:en:Gun language|Gun]]<br />(code: <code>guw</code>)
| [[:gv:User:PK2|User page]] in [[:en:Manx language|Manx]]<br />(code: <code>gv</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ H
|-
| [[:ha:User:PK2|User page]] in [[:en:Hausa language|Hausa]]<br />(code: <code>ha</code>)
| [[:hak:User:PK2|User page]] in [[:en:Hakka Chinese|Hakka Chinese]]<br />(code: <code>hak</code>)
| [[:haw:User:PK2|User page]] in [[:en:Hawaiian language|Hawaiian]]<br />(code: <code>haw</code>)
| [[:he:User:PK2|User page]] in [[:en:Hebrew language|Hebrew]]<br />(code: <code>he</code>)
| [[:hi:User:PK2|User page]] in [[:en:Hindi|Hindi]]<br />(code: <code>hi</code>)
| [[:hif:User:PK2|User page]] in [[:en:Fiji Hindi|Fiji Hindi]]<br />(code: <code>hif</code>)
| [[:hr:User:PK2|User page]] in [[:en:Croatian language|Croatian]]<br />(code: <code>hr</code>)
| [[:hsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Upper Sorbian language|Upper Sorbian]]<br />(code: <code>hsb</code>)
| [[:ht:User:PK2|User page]] in [[:en:Haitian Creole|Haitian Creole]]<br />(code: <code>ht</code>)
| [[:hu:User:PK2|User page]] in [[:en:Hungarian language|Hungarian]]<br />(code: <code>hu</code>)
| [[:hy:User:PK2|User page]] in [[:en:Armenian language|Armenian]] ([[:en:Eastern Armenian|Eastern Armenian]])<br />(code: <code>hy</code>)
| [[:hyw:User:PK2|User page]] in [[:en:Western Armenian|Western Armenian]]<br />(code: <code>hyw</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ I
|-
| [[:ia:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingua|Interlingua]]<br />(code: <code>ia</code>)
| [[:iba:User:PK2|User page]] in [[:en:Iban language|Iban]]<br />(code: <code>iba</code>)
| [[:id:User:PK2|User page]] in [[:en:Indonesian language|Indonesian]]<br />(code: <code>id</code>)
| [[:ie:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingue|Interlingue]]<br />(code: <code>ie</code>)
| [[:ig:User:PK2|User page]] in [[:en:Igbo language|Igbo]]<br />(code: <code>ig</code>)
| [[:igl:User:PK2|User page]] in [[:en:Igala language|Igala]]<br />(code: <code>igl</code>)
| [[:ik:User:PK2|User page]] in [[:en:Iñupiaq language|Iñupiaq]]<br />(code: <code>ik</code>)
| [[:ilo:User:PK2|User page]] in [[:en:Ilocano language|Ilocano]]<br />(code: <code>ilo</code>)
| [[:inh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ingush language|Ingush]]<br />(code: <code>inh</code>)
| [[:io:User:PK2|User page]] in [[:en:Ido|Ido]]<br />(code: <code>io</code>)
| [[:is:User:PK2|User page]] in [[:en:Icelandic language|Icelandic]]<br />(code: <code>is</code>)
| [[:it:User:PK2|User page]] in [[:en:Italian language|Italian]]<br />(code: <code>it</code>)
| [[:iu:User:PK2|User page]] in [[:en:Inuktitut|Inuktitut]]<br />(code: <code>iu</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ J
|-
| [[:ja:User:PK2|User page]] in [[:en:Japanese language|Japanese]]<br />(code: <code>ja</code>)
| [[:jam:User:PK2|User page]] in [[:en:Jamaican Patois|Jamaican Patois]]<br />(code: <code>jam</code>)
| [[:jbo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lojban|Lojban]]<br />(code: <code>jbo</code>)
| [[:jv:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]]<br />(code: <code>jv</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ K
|-
| [[:ka:User:PK2|User page]] in [[:en:Georgian language|Georgian]]<br />(code: <code>ka</code>)
| [[:kaa:User:PK2|User page]] in [[:en:Karakalpak language|Karakalpak]]<br />(code: <code>kaa</code>)
| [[:kab:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabyle language|Kabyle]]<br />(code: <code>kab</code>)
| [[:kai:User:PK2|User page]] in [[:en:Karai-karai|Karai-karai]]<br />(code: <code>kai</code>)
| [[:kaj:User:PK2|User page]] in [[:en:Jju language|Jju]]<br />(code: <code>kaj</code>)
| [[:kbd:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabardian language|Kabardian]]<br />(code: <code>kbd</code>)
| [[:kbp:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabiye language|Kabiye]]<br />(code: <code>kbp</code>)
| [[:kcg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tyap|Tyap]]<br />(code: <code>kcg</code>)
| [[:kg:User:PK2|User page]] in [[:en:Kongo language|Kongo]]<br />(code: <code>kg</code>)
| [[:kge:User:PK2|User page]] in [[:en:Komering language|Komering]]<br />(code: <code>kge</code>)
| [[:ki:User:PK2|User page]] in [[:en:Kikuyu language|Kikuyu]]<br />(code: <code>ki</code>)
| [[:kk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kazakh language|Kazakh]]<br />(code: <code>kk</code>)
| [[:km:User:PK2|User page]] in [[:en:Khmer language|Khmer]]<br />(code: <code>km</code>)
|-
| [[:kn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kannada|Kannada]]<br />(code: <code>kn</code>)
| [[:knc:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Kanuri|Central Kanuri]]<br />(code: <code>knc</code>)
| [[:ko:User:PK2|User page]] in [[:en:Korean language|Korean]]<br />(code: <code>ko</code>)
| [[:koi:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi-Permyak language|Komi-Permyak]]<br />(code: <code>koi</code>)
| [[:krc:User:PK2|User page]] in [[:en:Karachay-Balkar|Karachay-Balkar]]<br />(code: <code>krc</code>)
| [[:ks:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashmiri language|Kashmiri]]<br />(code: <code>ks</code>)
| [[:ksh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ripuarian language|Ripuarian]]<br />(code: <code>ksh</code>)
| [[:ku:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Kurmanji|Kurmanji]])<br />(code: <code>ku</code>)
| [[:kus:User:PK2|User page]] in [[:en:Kusaal language|Kusaal]]<br />(code: <code>kus</code>)
| [[:kv:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi language|Komi]]<br />(code: <code>kv</code>)
| [[:kw:User:PK2|User page]] in [[:en:Cornish language|Cornish]]<br />(code: <code>kw</code>)
| [[:ky:User:PK2|User page]] in [[:en:Kyrgyz language|Kyrgyz]]<br />(code: <code>ky</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ L
|-
| [[:la:User:PK2|User page]] in [[:en:Latin|Latin]]<br />(code: <code>la</code>)
| [[:lad:User:PK2|User page]] in [[:en:Judaeo-Spanish|Judaeo-Spanish]]<br />(code: <code>lad</code>)
| [[:lb:User:PK2|User page]] in [[:en:Luxembourgish|Luxembourgish]]<br />(code: <code>lb</code>)
| [[:lbe:User:PK2|User page]] in [[:en:Lak language|Lak]]<br />(code: <code>lbe</code>)
| [[:lez:User:PK2|User page]] in [[:en:Lezgian language|Lezgian]]<br />(code: <code>lez</code>)
| [[:lfn:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingua Franca Nova|Lingua Franca Nova]]<br />(code: <code>lfn</code>)
| [[:lg:User:PK2|User page]] in [[:en:Luganda|Luganda]]<br />(code: <code>lg</code>)
| [[:li:User:PK2|User page]] in [[:en:Limburgish|Limburgish]]<br />(code: <code>li</code>)
|-
| [[:lij:User:PK2|User page]] in [[:en:Ligurian language|Ligurian]]<br />(code: <code>lij</code>)
| [[:lld:User:PK2|User page]] in [[:en:Ladin language|Ladin]]<br />(code: <code>lld</code>)
| [[:lmo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lombard language|Lombard]]<br />(code: <code>lmo</code>)
| [[:ln:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingala|Lingala]]<br />(code: <code>ln</code>)
| [[:lo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lao language|Lao]]<br />(code: <code>lo</code>)
| [[:lt:User:PK2|User page]] in [[:en:Lithuanian language|Lithuanian]]<br />(code: <code>lt</code>)
| [[:ltg:User:PK2|User page]] in [[:en:Latgalian language|Latgalian]]<br />(code: <code>ltg</code>)
| [[:lv:User:PK2|User page]] in [[:en:Latvian language|Latvian]]<br />(code: <code>lv</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ M
|-
| [[:mad:User:PK2|User page]] in [[:en:Madurese language|Madurese]]<br />(code: <code>mad</code>)
| [[:mai:User:PK2|User page]] in [[:en:Maithili language|Maithili]]<br />(code: <code>mai</code>)
| [[:map-bms:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]] ([[:en:Banyumasan dialect|Banyumasan]])<br />(code: <code>map-bms</code>)
| [[:mdf:User:PK2|User page]] in [[:en:Moksha language|Moksha]]<br />(code: <code>mdf</code>)
| [[:mg:User:PK2|User page]] in [[:en:Malagasy language|Malagasy]]<br />(code: <code>mg</code>)
| [[:mhr:User:PK2|User page]] in [[:en:Meadow Mari language|Meadow Mari]]<br />(code: <code>mhr</code>)
| [[:mi:User:PK2|User page]] in [[:en:Māori language|Māori]]<br />(code: <code>mi</code>)
| [[:min:User:PK2|User page]] in [[:en:Minangkabau language|Minangkabau]]<br />(code: <code>min</code>)
| [[:mk:User:PK2|User page]] in [[:en:Macedonian language|Macedonian]]<br />(code: <code>mk</code>)
| [[:ml:User:PK2|User page]] in [[:en:Malayalam|Malayalam]]<br />(code: <code>ml</code>)
| [[:mn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mongolian language|Mongolian]]<br />(code: <code>mn</code>)
|-
| [[:mni:User:PK2|User page]] in [[:en:Meitei language|Meitei]]<br />(code: <code>mni</code>)
| [[:mnw:User:PK2|User page]] in [[:en:Mon language|Mon]]<br />(code: <code>mnw</code>)
| [[:m:mos:User:PK2|User page]] in [[:en:Mooré|Mooré]]<br />(code: <code>mos</code>)
| [[:mr:User:PK2|User page]] in [[:en:Marathi language|Marathi]]<br />(code: <code>mr</code>)
| [[:mrj:User:PK2|User page]] in [[:en:Hill Mari language|Hill Mari]]<br />(code: <code>mrj</code>)
| [[:ms:User:PK2|User page]] in [[:en:Malay language|Malay]]<br />(code: <code>ms</code>)
| [[:mt:User:PK2|User page]] in [[:en:Maltese language|Maltese]]<br />(code: <code>mt</code>)
| [[:mwl:User:PK2|User page]] in [[:en:Mirandese language|Mirandese]]<br />(code: <code>mwl</code>)
| [[:my:User:PK2|User page]] in [[:en:Burmese language|Burmese]]<br />(code: <code>my</code>)
| [[:myv:User:PK2|User page]] in [[:en:Erzya language|Erzya]]<br />(code: <code>myv</code>)
| [[:mzn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mazanderani language|Mazanderani]]<br />(code: <code>mzn</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ N
|-
| [[:nah:User:PK2|User page]] in [[:en:Nahuatl|Nahuatl]]<br />(code: <code>nah</code>)
| [[:nap:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]]<br />(code: <code>nap</code>)
| [[:nds:User:PK2|User page]] in [[:en:Low German|Low German]]<br />(code: <code>nds</code>)
| [[:nds-nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch Low Saxon|Dutch Low Saxon]]<br />(code: <code>nds-nl</code>)
| [[:ne:User:PK2|User page]] in [[:en:Nepali language|Nepali]]<br />(code: <code>ne</code>)
| [[:new:User:PK2|User page]] in [[:en:Newar language|Newar]]<br />(code: <code>new</code>)
| [[:nia:User:PK2|User page]] in [[:en:Nias language|Nias]]<br />(code: <code>nia</code>)
| [[:nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch language|Dutch]]<br />(code: <code>nl</code>)
| [[:nn:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Nynorsk|Nynorsk]])<br />(code: <code>nn</code>)
|-
| [[:no:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Bokmål|Bokmål]])<br />(code: <code>no</code>)
| [[:nov:User:PK2|User page]] in [[:en:Novial|Novial]]<br />(code: <code>nov</code>)
| [[:nqo:User:PK2|User page]] in [[:en:N'Ko language|N'Ko]]<br />(code: <code>nqo</code>)
| [[:nr:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]<br />(code: <code>nr</code>)
| [[:nrm:User:PK2|User page]] in [[:en:Norman language|Norman]]<br />(code: <code>nrm</code>)
| [[:nso:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sotho|Northern Sotho]]<br />(code: <code>nso</code>)
| [[:nup:User:PK2|User page]] in [[:en:Nupe language|Nupe]]<br />(code: <code>nup</code>)
| [[:nv:User:PK2|User page]] in [[:en:Navajo language|Navajo]]<br />(code: <code>nv</code>)
| [[:ny:User:PK2|User page]] in [[:en:Chewa language|Chewa]]<br />(code: <code>ny</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ O
|-
| [[:oc:User:PK2|User page]] in [[:en:Occitan language|Occitan]]<br />(code: <code>oc</code>)
| [[:olo:User:PK2|User page]] in [[:en:Livvi-Karelian language|Livvi-Karelian]]<br />(code: <code>olo</code>)
| [[:om:User:PK2|User page]] in [[:en:Oromo language|Oromo]]<br />(code: <code>om</code>)
| [[:or:User:PK2|User page]] in [[:en:Odia language|Odia]]<br />(code: <code>or</code>)
| [[:os:User:PK2|User page]] in [[:en:Ossetian language|Ossetian]]<br />(code: <code>os</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ P
|-
| [[:pa:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]]<br />(code: <code>pa</code>)
| [[:pag:User:PK2|User page]] in [[:en:Pangasinan language|Pangasinan]]<br />(code: <code>pag</code>)
| [[:pam:User:PK2|User page]] in [[:en:Kapampangan language|Kapampangan]]<br />(code: <code>pam</code>)
| [[:pap:User:PK2|User page]] in [[:en:Papiamento|Papiamento]]<br />(code: <code>pap</code>)
| [[:pcd:User:PK2|User page]] in [[:en:Picard language|Picard]]<br />(code: <code>pcd</code>)
| [[:pcm:User:PK2|User page]] in [[:en:Nigerian Pidgin|Nigerian Pidgin]]<br />(code: <code>pcm</code>)
| [[:pdc:User:PK2|User page]] in [[:en:Pennsylvania Dutch language|Pennsylvania Dutch]]<br />(code: <code>pdc</code>)
| [[:pfl:User:PK2|User page]] in [[:en:Palatine German dialects|Palatine German]]<br />(code: <code>pfl</code>)
| [[:pi:User:PK2|User page]] in [[:en:Pali|Pali]]<br />(code: <code>pi</code>)
|-
| [[:pl:User:PK2|User page]] in [[:en:Polish language|Polish]]<br />(code: <code>pl</code>)
| [[:pms:User:PK2|User page]] in [[:en:Piedmontese language|Piedmontese]]<br />(code: <code>pms</code>)
| [[:pnb:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]] (Western Punjabi)<br />(code: <code>pnb</code>)
| [[:pnt:User:PK2|User page]] in [[:en:Pontic Greek|Pontic Greek]]<br />(code: <code>pnt</code>)
| [[:ppl:User:PK2|User page]] in [[:en:Nawat language|Nawat]]<br />(code: <code>ppl</code>)
| [[:ps:User:PK2|User page]] in [[:en:Pashto|Pashto]]<br />(code: <code>ps</code>)
| [[:pt:User:PK2|User page]] in [[:en:Portuguese language|Portuguese]]<br />(code: <code>pt</code>)
| [[:pwn:User:PK2|User page]] in [[:en:Paiwan language|Paiwan]]<br />(code: <code>pwn</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ Q
|-
| [[:qu:User:PK2|User page]] in [[:en:Quechuan languages|Quechua]] ([[:en:Southern Quechua|Southern Quechua]])<br />(code: <code>qu</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ R
|-
| [[:rki:User:PK2|User page]] in [[:en:Rakhine language|Rakhine]]<br />(code: <code>rki</code>)
| [[:rm:User:PK2|User page]] in [[:en:Romansh language|Romansh]]<br />(code: <code>rm</code>)
| [[:rmy:User:PK2|User page]] in [[:en:Romani language|Romani]] ([[:en:Vlax Romani language|Vlax Romani]])<br />(code: <code>rmy</code>)
| [[:rn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kirundi|Kirundi]]<br />(code: <code>rn</code>)
| [[:ro:User:PK2|User page]] in [[:en:Romanian language|Romanian]]<br />(code: <code>ro</code>)
| [[:roa-rup:User:PK2|User page]] in [[:en:Aromanian language|Aromanian]]<br />(code: <code>roa-rup</code>)
| [[:roa-tara:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]] ([[:en:Tarantino dialect|Tarantino]])<br />(code: <code>roa-tara</code>)
| [[:rsk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pannonian Rusyn|Pannonian Rusyn]]<br />(code: <code>rsk</code>)
| [[:ru:User:PK2|User page]] in [[:en:Russian language|Russian]]<br />(code: <code>ru</code>)
| [[:rue:User:PK2|User page]] in [[:en:Rusyn language|Rusyn]]<br />(code: <code>rue</code>)
| [[:rw:User:PK2|User page]] in [[:en:Kinyarwanda|Kinyarwanda]]<br />(code: <code>rw</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ S
|-
| [[:sa:User:PK2|User page]] in [[:en:Sanskrit|Sanskrit]]<br />(code: <code>sa</code>)
| [[:sah:User:PK2|User page]] in [[:en:Yakut language|Yakut]]<br />(code: <code>sah</code>)
| [[:sat:User:PK2|User page]] in [[:en:Santali language|Santali]]<br />(code: <code>sat</code>)
| [[:sc:User:PK2|User page]] in [[:en:Sardinian language|Sardinian]]<br />(code: <code>sc</code>)
| [[:scn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sicilian language|Sicilian]]<br />(code: <code>scn</code>)
| [[:sco:User:PK2|User page]] in [[:en:Scots language|Scots]]<br />(code: <code>sco</code>)
| [[:sd:User:PK2|User page]] in [[:en:Sindhi language|Sindhi]]<br />(code: <code>sd</code>)
| [[:se:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sámi|Northern Sámi]]<br />(code: <code>se</code>)
| [[:sg:User:PK2|User page]] in [[:en:Sango language|Sango]]<br />(code: <code>sg</code>)
| [[:sh:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbo-Croatian|Serbo-Croatian]]<br />(code: <code>sh</code>)
| [[:shi:User:PK2|User page]] in [[:en:Shilha language|Shilha]]<br />(code: <code>shi</code>)
|-
| [[:shn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shan language|Shan]]<br />(code: <code>shn</code>)
| [[:si:User:PK2|User page]] in [[:en:Sinhala language|Sinhala]]<br />(code: <code>si</code>)
| [[:simple:User:PK2|User page]] in [[:en:Basic English|Basic English]]<br />(code: <code>simple</code>)
| [[:sk:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovak language|Slovak]]<br />(code: <code>sk</code>)
| [[:skr:User:PK2|User page]] in [[:en:Saraiki language|Saraiki]]<br />(code: <code>skr</code>)
| [[:sl:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovene language|Slovene]]<br />(code: <code>sl</code>)
| [[:sm:User:PK2|User page]] in [[:en:Samoan language|Samoan]]<br />(code: <code>sm</code>)
| [[:smn:User:PK2|User page]] in [[:en:Inari Sámi language|Inari Sámi]]<br />(code: <code>smn</code>)
| [[:sn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shona language|Shona]]<br />(code: <code>sn</code>)
| [[:so:User:PK2|User page]] in [[:en:Somali language|Somali]]<br />(code: <code>so</code>)
| [[:sq:User:PK2|User page]] in [[:en:Albanian language|Albanian]]<br />(code: <code>sq</code>)
|-
| [[:sr:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbian language|Serbian]]<br />(code: <code>sr</code>)
| [[:srn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sranan Tongo|Sranan Tongo]]<br />(code: <code>srn</code>)
| [[:ss:User:PK2|User page]] in [[:en:Swazi language|Swazi]]<br />(code: <code>ss</code>)
| [[:st:User:PK2|User page]] in [[:en:Sotho language|Sotho]]<br />(code: <code>st</code>)
| [[:stq:User:PK2|User page]] in [[:en:Saterland Frisian language|Saterland Frisian]]<br />(code: <code>stq</code>)
| [[:su:User:PK2|User page]] in [[:en:Sundanese language|Sundanese]]<br />(code: <code>su</code>)
| [[:sv:User:PK2|User page]] in [[:en:Swedish language|Swedish]]<br />(code: <code>sv</code>)
| [[:sw:User:PK2|User page]] in [[:en:Swahili language|Swahili]]<br />(code: <code>sw</code>)
| [[:syl:User:PK2|User page]] in [[:en:Sylheti language|Sylheti]]<br />(code: <code>syl</code>)
| [[:szl:User:PK2|User page]] in [[:en:Silesian language|Silesian]]<br />(code: <code>szl</code>)
| [[:szy:User:PK2|User page]] in [[:en:Sakizaya language|Sakizaya]]<br />(code: <code>szy</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ T
|-
| [[:ta:User:PK2|User page]] in [[:en:Tamil language|Tamil]]<br />(code: <code>ta</code>)
| [[:tay:User:PK2|User page]] in [[:en:Atayal language|Atayal]]<br />(code: <code>tay</code>)
| [[:tcy:User:PK2|User page]] in [[:en:Tulu language|Tulu]]<br />(code: <code>tcy</code>)
| [[:tdd:User:PK2|User page]] in [[:en:Tai Nuea language|Tai Nuea]]<br />(code: <code>tdd</code>)
| [[:te:User:PK2|User page]] in [[:en:Telugu language|Telugu]]<br />(code: <code>te</code>)
| [[:tet:User:PK2|User page]] in [[:en:Tetum language|Tetum]]<br />(code: <code>tet</code>)
| [[:tg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tajik language|Tajik]]<br />(code: <code>tg</code>)
| [[:th:User:PK2|User page]] in [[:en:Thai language|Thai]]<br />(code: <code>th</code>)
| [[:ti:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigrinya language|Tigrinya]]<br />(code: <code>ti</code>)
| [[:tig:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigre language|Tigre]]<br />(code: <code>tig</code>)
| [[:tk:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkmen language|Turkmen]]<br />(code: <code>tk</code>)
| [[:tl:User:PK2|User page]] in [[:en:Tagalog language|Tagalog]]<br />(code: <code>tl</code>)
| [[:tly:User:PK2|User page]] in [[:en:Talysh language|Talysh]]<br />(code: <code>tly</code>)
|-
| [[:tn:User:PK2|User page]] in [[:en:Tswana language|Tswana]]<br />(code: <code>tn</code>)
| [[:to:User:PK2|User page]] in [[:en:Tongan language|Tongan]]<br />(code: <code>to</code>)
| [[:tok:User:PK2|User page]] in [[:en:Toki Pona|Toki Pona]]<br />(code: <code>tok</code>)
| [[:tpi:User:PK2|User page]] in [[:en:Tok Pisin|Tok Pisin]]<br />(code: <code>tpi</code>)
| [[:tr:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkish language|Turkish]]<br />(code: <code>tr</code>)
| [[:trv:User:PK2|User page]] in [[:en:Seediq language|Seediq]]<br />(code: <code>trv</code>)
| [[:ts:User:PK2|User page]] in [[:en:Tsonga language|Tsonga]]<br />(code: <code>ts</code>)
| [[:tt:User:PK2|User page]] in [[:en:Tatar language|Tatar]]<br />(code: <code>tt</code>)
| [[:tum:User:PK2|User page]] in [[:en:Tumbuka language|Tumbuka]]<br />(code: <code>tum</code>)
| [[:tw:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] (Twi)<br />(code: <code>tw</code>)
| [[:ty:User:PK2|User page]] in [[:en:Tahitian language|Tahitian]]<br />(code: <code>ty</code>)
| [[:tyv:User:PK2|User page]] in [[:en:Tuvan language|Tuvan]]<br />(code: <code>tyv</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ U
|-
| [[:udm:User:PK2|User page]] in [[:en:Udmurt language|Udmurt]]<br />(code: <code>udm</code>)
| [[:ug:User:PK2|User page]] in [[:en:Uyghur language|Uyghur]]<br />(code: <code>ug</code>)
| [[:uk:User:PK2|User page]] in [[:en:Ukrainian language|Ukrainian]]<br />(code: <code>uk</code>)
| [[:ur:User:PK2|User page]] in [[:en:Urdu|Urdu]]<br />(code: <code>ur</code>)
| [[:uz:User:PK2|User page]] in [[:en:Uzbek language|Uzbek]]<br />(code: <code>uz</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ V
|-
| [[:ve:User:PK2|User page]] in [[:en:Venda language|Venda]]<br />(code: <code>ve</code>)
| [[:vec:User:PK2|User page]] in [[:en:Venetian language|Venetian]]<br />(code: <code>vec</code>)
| [[:vep:User:PK2|User page]] in [[:en:Veps language|Veps]]<br />(code: <code>vep</code>)
| [[:vi:User:PK2|User page]] in [[:en:Vietnamese language|Vietnamese]]<br />(code: <code>vi</code>)
| [[:vls:User:PK2|User page]] in [[:en:West Flemish|West Flemish]]<br />(code: <code>vls</code>)
| [[:vo:User:PK2|User page]] in [[:en:Volapük|Volapük]]<br />(code: <code>vo</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ W
|-
| [[:wa:User:PK2|User page]] in [[:en:Walloon language|Walloon]]<br />(code: <code>wa</code>)
| [[:war:User:PK2|User page]] in [[:en:Waray language|Waray]]<br />(code: <code>war</code>)
| [[:wo:User:PK2|User page]] in [[:en:Wolof language|Wolof]]<br />(code: <code>wo</code>)
| [[:wuu:User:PK2|User page]] in [[:en:Wu Chinese|Wu Chinese]]<br />(code: <code>wuu</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ X
|-
| [[:xal:User:PK2|User page]] in [[:en:Oirat language|Oirat]] ([[:en:Kalmyk Oirat|Kalmyk Oirat]])<br />(code: <code>xal</code>)
| [[:xh:User:PK2|User page]] in [[:en:Xhosa language|Xhosa]]<br />(code: <code>xh</code>)
| [[:xmf:User:PK2|User page]] in [[:en:Mingrelian language|Mingrelian]]<br />(code: <code>xmf</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ Y
|-
| [[:yi:User:PK2|User page]] in [[:en:Yiddish|Yiddish]]<br />(code: <code>yi</code>)
| [[:yo:User:PK2|User page]] in [[:en:Yoruba language|Yoruba]]<br />(code: <code>yo</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ Z
|-
| [[:za:User:PK2|User page]] in [[:en:Zhuang languages|Zhuang]] ([[:en:Standard Zhuang|Standard Zhuang]])<br />(code: <code>za</code>)
| [[:zea:User:PK2|User page]] in [[:en:Zeelandic|Zeelandic]]<br />(code: <code>zea</code>)
| [[:zgh:User:PK2|User page]] in [[:en:Standard Moroccan Amazigh|Standard Moroccan Amazigh]]<br />(code: <code>zgh</code>)
| [[:zh:User:PK2|User page]] in [[:en:Chinese language|Chinese]] ([[:en:Mandarin Chinese|Mandarin Chinese]])<br />(code: <code>zh</code>)
| [[:zh-classical:User:PK2|User page]] in [[:en:Classical Chinese|Classical Chinese]]<br />(code: <code>zh-classical</code>)
| [[:zh-min-nan:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Min|Southern Min]]<br />(code: <code>zh-min-nan</code>)
| [[:zh-yue:User:PK2|User page]] in [[:en:Cantonese|Cantonese]]<br />(code: <code>zh-yue</code>)
| [[:zu:User:PK2|User page]] in [[:en:Zulu language|Zulu]]<br />(code: <code>zu</code>)
|}
dud3tixug1qffje4pl8q76cccmmhg8l
Boma la Mocímboa da Praia
0
47320
115896
115808
2026-05-22T01:27:40Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115896
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Cabo Delgado]] kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
jb86ilwl1h9cz5viqgchbe9nouksh6q
Template:Districts of Mozambique
10
47327
115861
115829
2026-05-22T00:49:55Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115861
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Districts of Mozambique
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|title = [[Template:Districts of Mozambique|Chigaŵa ndipo Boma vya ku Mozambique]]
|listclass = hlist
|above = Likulu: '''[[Maputo]]'''
|group1 = [[Chigaŵa cha Cabo Delgado|Cabo Delgado]]
|list1 =
* [[Boma la Ancuabe|Ancuabe]]
* [[Boma la Balama|Balama]]
* [[Boma la Chiúre|Chiúre]]
* [[Boma la Ibo|Ibo]]
* [[Boma la Macomia|Macomia]]
* [[Boma la Mecúfi|Mecúfi]]
* [[Boma la Meluco|Meluco]]
* [[Boma la Mocímboa da Praia|Mocímboa da Praia]]
* [[Boma la Montepuez|Montepuez]]
* [[Boma la Mueda|Mueda]]
* [[Boma la Muidumbe|Muidumbe]]
* [[Boma la Namuno|Namuno]]
* [[Boma la Nangade|Nangade]]
* [[Boma la Palma|Palma]]
* [[Boma la Pemba-Metuge|Pemba-Metuge]]
* [[Boma la Quissanga|Quissanga]]
|group2 = [[Chigaŵa cha Gaza|Gaza]]
|list2 =
* [[Boma la Bilene Macia|Bilene Macia]]
* [[Chibuto District|Chibuto]]
* [[Boma la Chicualacuala|Chicualacuala]]
* [[Chigubo District|Chigubo]]
* [[Chókwè District|Chókwè]]
* [[Boma la Guijá|Guijá]]
* [[Mabalane District|Mabalane]]
* [[Manjacaze District|Manjacaze]]
* [[Massangena District|Massangena]]
* [[Massingir District|Massingir]]
* [[Boma la Xai-Xai|Xai-Xai]]
|group3 = [[Chigaŵa cha Inhambane|Inhambane]]
|list3 =
* [[Funhalouro District|Funhalouro]]
* [[Govuro District|Govuro]]
* [[Homoine District|Homoine]]
* [[Inharrime District|Inharrime]]
* [[Inhassoro District|Inhassoro]]
* [[Jangamo District|Jangamo]]
* [[Mabote District|Mabote]]
* [[Massinga District|Massinga]]
* [[Morrumbene District|Morrumbene]]
* [[Panda District|Panda]]
* [[Vilanculos District|Vilanculos]]
* [[Zavala District|Zavala]]
|group4 = [[Chigaŵa cha Manica|Manica]]
|list4 =
* [[Báruè District|Báruè]]
* [[Gondola District|Gondola]]
* [[Guro District, Manica Province|Guro]]
* [[Machaze District|Machaze]]
* [[Macossa District|Macossa]]
* [[Manica District|Manica]]
* [[Mossurize District|Mossurize]]
* [[Sussundenga District|Sussundenga]]
* [[Tambara District|Tambara]]
|group5 = [[Chigaŵa cha Maputo|Maputo]]
|list5 =
* [[Boane District|Boane]]
* [[Magude District|Magude]]
* [[Manhiça District|Manhiça]]
* [[Marracuene District|Marracuene]]
* [[Matutuíne District|Matutuíne]]
* [[Moamba District|Moamba]]
* [[Namaacha District|Namaacha]]
|group6 = [[Chigaŵa cha Nampula|Nampula]]
|list6 =
* [[Angoche District|Angoche]]
* [[Eráti District|Eráti]]
* [[Lalaua District|Lalaua]]
* [[Malema District|Malema]]
* [[Meconta District|Meconta]]
* [[Mecubúri District|Mecubúri]]
* [[Memba District|Memba]]
* [[Mogincual District|Mogincual]]
* [[Mogovolas District|Mogovolas]]
* [[Moma District|Moma]]
* [[Monapo District|Monapo]]
* [[Mossuril District|Mossuril]]
* [[Muecate District|Muecate]]
* [[Murrupula District|Murrupula]]
* [[Boma la Nacala-a-Velha|Nacala-a-Velha]]
* [[Nacarôa District|Nacarôa]]
* [[Nampula District|Nampula]]
* [[Ribáuè District|Ribáuè]]
|group7 = [[Chigaŵa cha Niassa|Niassa]]
|list7 =
* [[Cuamba District|Cuamba]]
* [[Lago District|Lago]]
* [[Lichinga District|Lichinga]]
* [[Majune District|Majune]]
* [[Mandimba District|Mandimba]]
* [[Marrupa District|Marrupa]]
* [[Maúa District|Maúa]]
* [[Mavago District|Mavago]]
* [[Mecanhelas District|Mecanhelas]]
* [[Mecula District|Mecula]]
* [[Metarica District|Metarica]]
* [[Muembe District|Muembe]]
* [[N'gauma District|N'gauma]]
* [[Nipepe District|Nipepe]]
* [[Sanga District|Sanga]]
|group8 = [[Chigaŵa cha Sofala|Sofala]]
|list8 =
* [[Buzi District|Buzi]]
* [[Caia District|Caia]]
* [[Chemba District|Chemba]]
* [[Cheringoma District|Cheringoma]]
* [[Chibabava District|Chibabava]]
* [[Dondo District|Dondo]]
* [[Gorongosa District|Gorongosa]]
* [[Marromeu District|Marromeu]]
* [[Machanga District|Machanga]]
* [[Maringué District|Maringué]]
* [[Muanza District|Muanza]]
* [[Nhamatanda District|Nhamatanda]]
|group9 = [[Chigaŵa cha Tete|Tete]]
|list9 =
* [[Boma la Angónia|Angónia]]
* [[Boma la Cahora-Bassa|Cahora-Bassa]]
* [[Boma la Changara|Changara]]
* [[Boma la Chifunde|Chifunde]]
* [[Boma la Chiuta|Chiuta]]
* [[Boma la Dôa|Doa]]
* [[Boma la Macanga|Macanga]]
* [[Boma la Magoé|Magoé]]
* [[Boma la Marávia|Marávia]]
* [[Boma la Moatize|Moatize]]
* [[Boma la Mutarara|Mutarara]]
* [[Boma la Tsangano|Tsangano]]
* [[Boma la Zumbo|Zumbo]]
|group10 = [[Chigaŵa cha Zambezia|Zambezia]]
|list10 =
* [[Alto Molocue District|Alto Molocue]]
* [[Boma la Chinde|Chinde]]
* [[Gilé District|Gilé]]
* [[Gurué District|Gurué]]
* [[Ile District, Mozambique|Ile]]
* [[Inhassunge District|Inhassunge]]
* [[Lugela District|Lugela]]
* [[Maganja da Costa District|Maganja da Costa]]
* [[Milange District|Milange]]
* [[Mocuba District|Mocuba]]
* [[Mopeia District|Mopeia]]
* [[Morrumbala District|Morrumbala]]
* [[Namacurra District|Namacurra]]
* [[Namarroi District|Namarroi]]
* [[Nicoadala District|Nicoadala]]
* [[Pebane District|Pebane]]
}}
sxh2y9dk0ptjzcp481uq0lm61rcor4x
115888
115861
2026-05-22T01:20:39Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115888
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Districts of Mozambique
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|title = [[Template:Districts of Mozambique|Chigaŵa ndipo Boma vya ku Mozambique]]
|listclass = hlist
|above = Likulu: '''[[Maputo]]'''
|group1 = [[Chigaŵa cha Cabo Delgado|Cabo Delgado]]
|list1 =
* [[Boma la Ancuabe|Ancuabe]]
* [[Boma la Balama|Balama]]
* [[Boma la Chiúre|Chiúre]]
* [[Boma la Ibo|Ibo]]
* [[Boma la Macomia|Macomia]]
* [[Boma la Mecúfi|Mecúfi]]
* [[Boma la Meluco|Meluco]]
* [[Boma la Mocímboa da Praia|Mocímboa da Praia]]
* [[Boma la Montepuez|Montepuez]]
* [[Boma la Mueda|Mueda]]
* [[Boma la Muidumbe|Muidumbe]]
* [[Boma la Namuno|Namuno]]
* [[Boma la Nangade|Nangade]]
* [[Boma la Palma|Palma]]
* [[Boma la Pemba-Metuge|Pemba-Metuge]]
* [[Boma la Quissanga|Quissanga]]
|group2 = [[Chigaŵa cha Gaza|Gaza]]
|list2 =
* [[Boma la Bilene Macia|Bilene Macia]]
* [[Chibuto District|Chibuto]]
* [[Boma la Chicualacuala|Chicualacuala]]
* [[Chigubo District|Chigubo]]
* [[Chókwè District|Chókwè]]
* [[Boma la Guijá|Guijá]]
* [[Mabalane District|Mabalane]]
* [[Manjacaze District|Manjacaze]]
* [[Massangena District|Massangena]]
* [[Massingir District|Massingir]]
* [[Boma la Xai-Xai|Xai-Xai]]
|group3 = [[Chigaŵa cha Inhambane|Inhambane]]
|list3 =
* [[Funhalouro District|Funhalouro]]
* [[Govuro District|Govuro]]
* [[Homoine District|Homoine]]
* [[Inharrime District|Inharrime]]
* [[Inhassoro District|Inhassoro]]
* [[Jangamo District|Jangamo]]
* [[Mabote District|Mabote]]
* [[Massinga District|Massinga]]
* [[Morrumbene District|Morrumbene]]
* [[Panda District|Panda]]
* [[Vilanculos District|Vilanculos]]
* [[Zavala District|Zavala]]
|group4 = [[Chigaŵa cha Manica|Manica]]
|list4 =
* [[Báruè District|Báruè]]
* [[Gondola District|Gondola]]
* [[Guro District, Manica Province|Guro]]
* [[Machaze District|Machaze]]
* [[Macossa District|Macossa]]
* [[Manica District|Manica]]
* [[Mossurize District|Mossurize]]
* [[Sussundenga District|Sussundenga]]
* [[Tambara District|Tambara]]
|group5 = [[Chigaŵa cha Maputo|Maputo]]
|list5 =
* [[Boane District|Boane]]
* [[Magude District|Magude]]
* [[Manhiça District|Manhiça]]
* [[Marracuene District|Marracuene]]
* [[Matutuíne District|Matutuíne]]
* [[Moamba District|Moamba]]
* [[Namaacha District|Namaacha]]
|group6 = [[Chigaŵa cha Nampula|Nampula]]
|list6 =
* [[Angoche District|Angoche]]
* [[Eráti District|Eráti]]
* [[Lalaua District|Lalaua]]
* [[Malema District|Malema]]
* [[Meconta District|Meconta]]
* [[Mecubúri District|Mecubúri]]
* [[Memba District|Memba]]
* [[Mogincual District|Mogincual]]
* [[Mogovolas District|Mogovolas]]
* [[Moma District|Moma]]
* [[Monapo District|Monapo]]
* [[Mossuril District|Mossuril]]
* [[Muecate District|Muecate]]
* [[Murrupula District|Murrupula]]
* [[Boma la Nacala-a-Velha|Nacala-a-Velha]]
* [[Nacarôa District|Nacarôa]]
* [[Nampula District|Nampula]]
* [[Ribáuè District|Ribáuè]]
|group7 = [[Chigaŵa cha Niassa|Niassa]]
|list7 =
* [[Cuamba District|Cuamba]]
* [[Lago District|Lago]]
* [[Lichinga District|Lichinga]]
* [[Majune District|Majune]]
* [[Mandimba District|Mandimba]]
* [[Marrupa District|Marrupa]]
* [[Maúa District|Maúa]]
* [[Mavago District|Mavago]]
* [[Mecanhelas District|Mecanhelas]]
* [[Mecula District|Mecula]]
* [[Metarica District|Metarica]]
* [[Muembe District|Muembe]]
* [[N'gauma District|N'gauma]]
* [[Nipepe District|Nipepe]]
* [[Sanga District|Sanga]]
|group8 = [[Chigaŵa cha Sofala|Sofala]]
|list8 =
* [[Buzi District|Buzi]]
* [[Caia District|Caia]]
* [[Chemba District|Chemba]]
* [[Cheringoma District|Cheringoma]]
* [[Chibabava District|Chibabava]]
* [[Dondo District|Dondo]]
* [[Gorongosa District|Gorongosa]]
* [[Marromeu District|Marromeu]]
* [[Machanga District|Machanga]]
* [[Maringué District|Maringué]]
* [[Muanza District|Muanza]]
* [[Nhamatanda District|Nhamatanda]]
|group9 = [[Chigaŵa cha Tete|Tete]]
|list9 =
* [[Boma la Angónia|Angónia]]
* [[Boma la Cahora-Bassa|Cahora-Bassa]]
* [[Boma la Changara|Changara]]
* [[Boma la Chifunde|Chifunde]]
* [[Boma la Chiuta|Chiuta]]
* [[Boma la Dôa|Doa]]
* [[Boma la Macanga|Macanga]]
* [[Boma la Magoé|Magoé]]
* [[Boma la Marara|Marara]]
* [[Boma la Marávia|Marávia]]
* [[Boma la Moatize|Moatize]]
* [[Boma la Mutarara|Mutarara]]
* [[Boma la Tsangano|Tsangano]]
* [[Boma la Zumbo|Zumbo]]
|group10 = [[Chigaŵa cha Zambezia|Zambezia]]
|list10 =
* [[Alto Molocue District|Alto Molocue]]
* [[Boma la Chinde|Chinde]]
* [[Gilé District|Gilé]]
* [[Gurué District|Gurué]]
* [[Ile District, Mozambique|Ile]]
* [[Inhassunge District|Inhassunge]]
* [[Lugela District|Lugela]]
* [[Maganja da Costa District|Maganja da Costa]]
* [[Milange District|Milange]]
* [[Mocuba District|Mocuba]]
* [[Mopeia District|Mopeia]]
* [[Morrumbala District|Morrumbala]]
* [[Namacurra District|Namacurra]]
* [[Namarroi District|Namarroi]]
* [[Nicoadala District|Nicoadala]]
* [[Pebane District|Pebane]]
}}
0cfn8qx0i2352n7fsclygf29kr4imt7
115895
115888
2026-05-22T01:27:05Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115895
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Districts of Mozambique
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|title = [[Template:Districts of Mozambique|Chigaŵa ndipo Boma vya ku Mozambique]]
|listclass = hlist
|above = Likulu: '''[[Maputo]]'''
|group1 = [[Chigaŵa cha Cabo Delgado|Cabo Delgado]]
|list1 =
* [[Boma la Ancuabe|Ancuabe]]
* [[Boma la Balama|Balama]]
* [[Boma la Chiúre|Chiúre]]
* [[Boma la Ibo|Ibo]]
* [[Boma la Macomia|Macomia]]
* [[Boma la Mecúfi|Mecúfi]]
* [[Boma la Meluco|Meluco]]
* [[Boma la Pemba-Metuge|Metuge]]
* [[Boma la Mocímboa da Praia|Mocímboa da Praia]]
* [[Boma la Montepuez|Montepuez]]
* [[Boma la Mueda|Mueda]]
* [[Boma la Muidumbe|Muidumbe]]
* [[Boma la Namuno|Namuno]]
* [[Boma la Nangade|Nangade]]
* [[Boma la Palma|Palma]]
* [[Boma la Quissanga|Quissanga]]
|group2 = [[Chigaŵa cha Gaza|Gaza]]
|list2 =
* [[Boma la Bilene Macia|Bilene Macia]]
* [[Chibuto District|Chibuto]]
* [[Boma la Chicualacuala|Chicualacuala]]
* [[Chigubo District|Chigubo]]
* [[Chókwè District|Chókwè]]
* [[Boma la Guijá|Guijá]]
* [[Mabalane District|Mabalane]]
* [[Manjacaze District|Manjacaze]]
* [[Massangena District|Massangena]]
* [[Massingir District|Massingir]]
* [[Boma la Xai-Xai|Xai-Xai]]
|group3 = [[Chigaŵa cha Inhambane|Inhambane]]
|list3 =
* [[Funhalouro District|Funhalouro]]
* [[Govuro District|Govuro]]
* [[Homoine District|Homoine]]
* [[Inharrime District|Inharrime]]
* [[Inhassoro District|Inhassoro]]
* [[Jangamo District|Jangamo]]
* [[Mabote District|Mabote]]
* [[Massinga District|Massinga]]
* [[Morrumbene District|Morrumbene]]
* [[Panda District|Panda]]
* [[Vilanculos District|Vilanculos]]
* [[Zavala District|Zavala]]
|group4 = [[Chigaŵa cha Manica|Manica]]
|list4 =
* [[Báruè District|Báruè]]
* [[Gondola District|Gondola]]
* [[Guro District, Manica Province|Guro]]
* [[Machaze District|Machaze]]
* [[Macossa District|Macossa]]
* [[Manica District|Manica]]
* [[Mossurize District|Mossurize]]
* [[Sussundenga District|Sussundenga]]
* [[Tambara District|Tambara]]
|group5 = [[Chigaŵa cha Maputo|Maputo]]
|list5 =
* [[Boane District|Boane]]
* [[Magude District|Magude]]
* [[Manhiça District|Manhiça]]
* [[Marracuene District|Marracuene]]
* [[Matutuíne District|Matutuíne]]
* [[Moamba District|Moamba]]
* [[Namaacha District|Namaacha]]
|group6 = [[Chigaŵa cha Nampula|Nampula]]
|list6 =
* [[Angoche District|Angoche]]
* [[Eráti District|Eráti]]
* [[Lalaua District|Lalaua]]
* [[Malema District|Malema]]
* [[Meconta District|Meconta]]
* [[Mecubúri District|Mecubúri]]
* [[Memba District|Memba]]
* [[Mogincual District|Mogincual]]
* [[Mogovolas District|Mogovolas]]
* [[Moma District|Moma]]
* [[Monapo District|Monapo]]
* [[Mossuril District|Mossuril]]
* [[Muecate District|Muecate]]
* [[Murrupula District|Murrupula]]
* [[Boma la Nacala-a-Velha|Nacala-a-Velha]]
* [[Nacarôa District|Nacarôa]]
* [[Nampula District|Nampula]]
* [[Ribáuè District|Ribáuè]]
|group7 = [[Chigaŵa cha Niassa|Niassa]]
|list7 =
* [[Cuamba District|Cuamba]]
* [[Lago District|Lago]]
* [[Lichinga District|Lichinga]]
* [[Majune District|Majune]]
* [[Mandimba District|Mandimba]]
* [[Marrupa District|Marrupa]]
* [[Maúa District|Maúa]]
* [[Mavago District|Mavago]]
* [[Mecanhelas District|Mecanhelas]]
* [[Mecula District|Mecula]]
* [[Metarica District|Metarica]]
* [[Muembe District|Muembe]]
* [[N'gauma District|N'gauma]]
* [[Nipepe District|Nipepe]]
* [[Sanga District|Sanga]]
|group8 = [[Chigaŵa cha Sofala|Sofala]]
|list8 =
* [[Buzi District|Buzi]]
* [[Caia District|Caia]]
* [[Chemba District|Chemba]]
* [[Cheringoma District|Cheringoma]]
* [[Chibabava District|Chibabava]]
* [[Dondo District|Dondo]]
* [[Gorongosa District|Gorongosa]]
* [[Marromeu District|Marromeu]]
* [[Machanga District|Machanga]]
* [[Maringué District|Maringué]]
* [[Muanza District|Muanza]]
* [[Nhamatanda District|Nhamatanda]]
|group9 = [[Chigaŵa cha Tete|Tete]]
|list9 =
* [[Boma la Angónia|Angónia]]
* [[Boma la Cahora-Bassa|Cahora-Bassa]]
* [[Boma la Changara|Changara]]
* [[Boma la Chifunde|Chifunde]]
* [[Boma la Chiuta|Chiuta]]
* [[Boma la Dôa|Doa]]
* [[Boma la Macanga|Macanga]]
* [[Boma la Magoé|Magoé]]
* [[Boma la Marara|Marara]]
* [[Boma la Marávia|Marávia]]
* [[Boma la Moatize|Moatize]]
* [[Boma la Mutarara|Mutarara]]
* [[Boma la Tsangano|Tsangano]]
* [[Boma la Zumbo|Zumbo]]
|group10 = [[Chigaŵa cha Zambezia|Zambezia]]
|list10 =
* [[Alto Molocue District|Alto Molocue]]
* [[Boma la Chinde|Chinde]]
* [[Gilé District|Gilé]]
* [[Gurué District|Gurué]]
* [[Ile District, Mozambique|Ile]]
* [[Inhassunge District|Inhassunge]]
* [[Lugela District|Lugela]]
* [[Maganja da Costa District|Maganja da Costa]]
* [[Milange District|Milange]]
* [[Mocuba District|Mocuba]]
* [[Mopeia District|Mopeia]]
* [[Morrumbala District|Morrumbala]]
* [[Namacurra District|Namacurra]]
* [[Namarroi District|Namarroi]]
* [[Nicoadala District|Nicoadala]]
* [[Pebane District|Pebane]]
}}
5joeiyff2at7u5upfkp23epelaqrptg
115910
115895
2026-05-22T02:01:18Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115910
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Districts of Mozambique
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|title = [[Template:Districts of Mozambique|Chigaŵa ndipo Boma vya ku Mozambique]]
|listclass = hlist
|above = Likulu: '''[[Maputo]]'''
|group1 = [[Chigaŵa cha Cabo Delgado|Cabo Delgado]]
|list1 =
* [[Boma la Ancuabe|Ancuabe]]
* [[Boma la Balama|Balama]]
* [[Boma la Chiúre|Chiúre]]
* [[Boma la Ibo|Ibo]]
* [[Boma la Macomia|Macomia]]
* [[Boma la Mecúfi|Mecúfi]]
* [[Boma la Meluco|Meluco]]
* [[Boma la Pemba-Metuge|Metuge]]
* [[Boma la Mocímboa da Praia|Mocímboa da Praia]]
* [[Boma la Montepuez|Montepuez]]
* [[Boma la Mueda|Mueda]]
* [[Boma la Muidumbe|Muidumbe]]
* [[Boma la Namuno|Namuno]]
* [[Boma la Nangade|Nangade]]
* [[Boma la Palma|Palma]]
* [[Boma la Quissanga|Quissanga]]
|group2 = [[Chigaŵa cha Gaza|Gaza]]
|list2 =
* [[Boma la Bilene Macia|Bilene Macia]]
* [[Chibuto District|Chibuto]]
* [[Boma la Chicualacuala|Chicualacuala]]
* [[Chigubo District|Chigubo]]
* [[Chókwè District|Chókwè]]
* [[Boma la Guijá|Guijá]]
* [[Mabalane District|Mabalane]]
* [[Manjacaze District|Manjacaze]]
* [[Massangena District|Massangena]]
* [[Massingir District|Massingir]]
* [[Boma la Xai-Xai|Xai-Xai]]
|group3 = [[Chigaŵa cha Inhambane|Inhambane]]
|list3 =
* [[Funhalouro District|Funhalouro]]
* [[Govuro District|Govuro]]
* [[Homoine District|Homoine]]
* [[Inharrime District|Inharrime]]
* [[Inhassoro District|Inhassoro]]
* [[Jangamo District|Jangamo]]
* [[Mabote District|Mabote]]
* [[Massinga District|Massinga]]
* [[Morrumbene District|Morrumbene]]
* [[Panda District|Panda]]
* [[Vilanculos District|Vilanculos]]
* [[Zavala District|Zavala]]
|group4 = [[Chigaŵa cha Manica|Manica]]
|list4 =
* [[Báruè District|Báruè]]
* [[Gondola District|Gondola]]
* [[Guro District, Manica Province|Guro]]
* [[Machaze District|Machaze]]
* [[Macossa District|Macossa]]
* [[Manica District|Manica]]
* [[Mossurize District|Mossurize]]
* [[Sussundenga District|Sussundenga]]
* [[Tambara District|Tambara]]
|group5 = [[Chigaŵa cha Maputo|Maputo]]
|list5 =
* [[Boane District|Boane]]
* [[Magude District|Magude]]
* [[Manhiça District|Manhiça]]
* [[Marracuene District|Marracuene]]
* [[Matutuíne District|Matutuíne]]
* [[Moamba District|Moamba]]
* [[Namaacha District|Namaacha]]
|group6 = [[Chigaŵa cha Nampula|Nampula]]
|list6 =
* [[Angoche District|Angoche]]
* [[Eráti District|Eráti]]
* [[Lalaua District|Lalaua]]
* [[Malema District|Malema]]
* [[Meconta District|Meconta]]
* [[Mecubúri District|Mecubúri]]
* [[Memba District|Memba]]
* [[Mogincual District|Mogincual]]
* [[Mogovolas District|Mogovolas]]
* [[Moma District|Moma]]
* [[Monapo District|Monapo]]
* [[Mossuril District|Mossuril]]
* [[Muecate District|Muecate]]
* [[Murrupula District|Murrupula]]
* [[Boma la Nacala-a-Velha|Nacala-a-Velha]]
* [[Nacarôa District|Nacarôa]]
* [[Nampula District|Nampula]]
* [[Ribáuè District|Ribáuè]]
|group7 = [[Chigaŵa cha Niassa|Niassa]]
|list7 =
* [[Cuamba District|Cuamba]]
* [[Lago District|Lago]]
* [[Lichinga District|Lichinga]]
* [[Majune District|Majune]]
* [[Mandimba District|Mandimba]]
* [[Marrupa District|Marrupa]]
* [[Maúa District|Maúa]]
* [[Mavago District|Mavago]]
* [[Mecanhelas District|Mecanhelas]]
* [[Mecula District|Mecula]]
* [[Metarica District|Metarica]]
* [[Muembe District|Muembe]]
* [[N'gauma District|N'gauma]]
* [[Nipepe District|Nipepe]]
* [[Sanga District|Sanga]]
|group8 = [[Chigaŵa cha Sofala|Sofala]]
|list8 =
* [[Buzi District|Buzi]]
* [[Caia District|Caia]]
* [[Chemba District|Chemba]]
* [[Cheringoma District|Cheringoma]]
* [[Chibabava District|Chibabava]]
* [[Dondo District|Dondo]]
* [[Gorongosa District|Gorongosa]]
* [[Marromeu District|Marromeu]]
* [[Machanga District|Machanga]]
* [[Maringué District|Maringué]]
* [[Muanza District|Muanza]]
* [[Nhamatanda District|Nhamatanda]]
|group9 = [[Chigaŵa cha Tete|Tete]]
|list9 =
* [[Boma la Angónia|Angónia]]
* [[Boma la Cahora-Bassa|Cahora-Bassa]]
* [[Boma la Changara|Changara]]
* [[Boma la Chifunde|Chifunde]]
* [[Boma la Chiuta|Chiuta]]
* [[Boma la Dôa|Dôa]]
* [[Boma la Macanga|Macanga]]
* [[Boma la Magoé|Magoé]]
* [[Boma la Marara|Marara]]
* [[Boma la Marávia|Marávia]]
* [[Boma la Moatize|Moatize]]
* [[Boma la Mutarara|Mutarara]]
* [[Boma la Tsangano|Tsangano]]
* [[Boma la Zumbo|Zumbo]]
|group10 = [[Chigaŵa cha Zambezia|Zambezia]]
|list10 =
* [[Alto Molocue District|Alto Molocue]]
* [[Boma la Chinde|Chinde]]
* [[Gilé District|Gilé]]
* [[Gurué District|Gurué]]
* [[Ile District, Mozambique|Ile]]
* [[Inhassunge District|Inhassunge]]
* [[Lugela District|Lugela]]
* [[Maganja da Costa District|Maganja da Costa]]
* [[Milange District|Milange]]
* [[Mocuba District|Mocuba]]
* [[Mopeia District|Mopeia]]
* [[Morrumbala District|Morrumbala]]
* [[Namacurra District|Namacurra]]
* [[Namarroi District|Namarroi]]
* [[Nicoadala District|Nicoadala]]
* [[Pebane District|Pebane]]
}}
tus95cjoiyvuf56jl1yrd63fragdljc
115918
115910
2026-05-22T05:08:46Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115918
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Districts of Mozambique
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|title = [[Template:Districts of Mozambique|Chigaŵa ndipo Boma vya ku Mozambique]]
|listclass = hlist
|above = Likulu: '''[[Maputo]]'''
|group1 = [[Chigaŵa cha Cabo Delgado|Cabo Delgado]]
|list1 =
* [[Boma la Ancuabe|Ancuabe]]
* [[Boma la Balama|Balama]]
* [[Boma la Chiúre|Chiúre]]
* [[Boma la Ibo|Ibo]]
* [[Boma la Macomia|Macomia]]
* [[Boma la Mecúfi|Mecúfi]]
* [[Boma la Meluco|Meluco]]
* [[Boma la Pemba-Metuge|Metuge]]
* [[Boma la Mocímboa da Praia|Mocímboa da Praia]]
* [[Boma la Montepuez|Montepuez]]
* [[Boma la Mueda|Mueda]]
* [[Boma la Muidumbe|Muidumbe]]
* [[Boma la Namuno|Namuno]]
* [[Boma la Nangade|Nangade]]
* [[Boma la Palma|Palma]]
* [[Boma la Quissanga|Quissanga]]
|group2 = [[Chigaŵa cha Gaza|Gaza]]
|list2 =
* [[Boma la Bilene Macia|Bilene Macia]]
* [[Chibuto District|Chibuto]]
* [[Boma la Chicualacuala|Chicualacuala]]
* [[Chigubo District|Chigubo]]
* [[Chókwè District|Chókwè]]
* [[Boma la Guijá|Guijá]]
* [[Mabalane District|Mabalane]]
* [[Manjacaze District|Manjacaze]]
* [[Massangena District|Massangena]]
* [[Massingir District|Massingir]]
* [[Boma la Xai-Xai|Xai-Xai]]
|group3 = [[Chigaŵa cha Inhambane|Inhambane]]
|list3 =
* [[Funhalouro District|Funhalouro]]
* [[Govuro District|Govuro]]
* [[Homoine District|Homoine]]
* [[Inharrime District|Inharrime]]
* [[Inhassoro District|Inhassoro]]
* [[Jangamo District|Jangamo]]
* [[Mabote District|Mabote]]
* [[Massinga District|Massinga]]
* [[Morrumbene District|Morrumbene]]
* [[Panda District|Panda]]
* [[Vilanculos District|Vilanculos]]
* [[Zavala District|Zavala]]
|group4 = [[Chigaŵa cha Manica|Manica]]
|list4 =
* [[Báruè District|Báruè]]
* [[Gondola District|Gondola]]
* [[Guro District, Manica Province|Guro]]
* [[Machaze District|Machaze]]
* [[Macossa District|Macossa]]
* [[Manica District|Manica]]
* [[Mossurize District|Mossurize]]
* [[Sussundenga District|Sussundenga]]
* [[Tambara District|Tambara]]
|group5 = [[Chigaŵa cha Maputo|Maputo]]
|list5 =
* [[Boane District|Boane]]
* [[Magude District|Magude]]
* [[Manhiça District|Manhiça]]
* [[Marracuene District|Marracuene]]
* [[Matutuíne District|Matutuíne]]
* [[Moamba District|Moamba]]
* [[Namaacha District|Namaacha]]
|group6 = [[Chigaŵa cha Nampula|Nampula]]
|list6 =
* [[Angoche District|Angoche]]
* [[Eráti District|Eráti]]
* [[Boma la Ilha de Moçambique|Ilha de Moçambique]]
* [[Lalaua District|Lalaua]]
* [[Malema District|Malema]]
* [[Meconta District|Meconta]]
* [[Mecubúri District|Mecubúri]]
* [[Memba District|Memba]]
* [[Mogincual District|Mogincual]]
* [[Mogovolas District|Mogovolas]]
* [[Moma District|Moma]]
* [[Monapo District|Monapo]]
* [[Mossuril District|Mossuril]]
* [[Muecate District|Muecate]]
* [[Murrupula District|Murrupula]]
* [[Boma la Nacala-a-Velha|Nacala-a-Velha]]
* [[Nacarôa District|Nacarôa]]
* [[Nampula District|Nampula]]
* [[Ribáuè District|Ribáuè]]
|group7 = [[Chigaŵa cha Niassa|Niassa]]
|list7 =
* [[Cuamba District|Cuamba]]
* [[Lago District|Lago]]
* [[Lichinga District|Lichinga]]
* [[Majune District|Majune]]
* [[Mandimba District|Mandimba]]
* [[Marrupa District|Marrupa]]
* [[Maúa District|Maúa]]
* [[Mavago District|Mavago]]
* [[Mecanhelas District|Mecanhelas]]
* [[Mecula District|Mecula]]
* [[Metarica District|Metarica]]
* [[Muembe District|Muembe]]
* [[N'gauma District|N'gauma]]
* [[Nipepe District|Nipepe]]
* [[Sanga District|Sanga]]
|group8 = [[Chigaŵa cha Sofala|Sofala]]
|list8 =
* [[Buzi District|Buzi]]
* [[Caia District|Caia]]
* [[Chemba District|Chemba]]
* [[Cheringoma District|Cheringoma]]
* [[Chibabava District|Chibabava]]
* [[Dondo District|Dondo]]
* [[Gorongosa District|Gorongosa]]
* [[Marromeu District|Marromeu]]
* [[Machanga District|Machanga]]
* [[Maringué District|Maringué]]
* [[Muanza District|Muanza]]
* [[Nhamatanda District|Nhamatanda]]
|group9 = [[Chigaŵa cha Tete|Tete]]
|list9 =
* [[Boma la Angónia|Angónia]]
* [[Boma la Cahora-Bassa|Cahora-Bassa]]
* [[Boma la Changara|Changara]]
* [[Boma la Chifunde|Chifunde]]
* [[Boma la Chiuta|Chiuta]]
* [[Boma la Dôa|Dôa]]
* [[Boma la Macanga|Macanga]]
* [[Boma la Magoé|Magoé]]
* [[Boma la Marara|Marara]]
* [[Boma la Marávia|Marávia]]
* [[Boma la Moatize|Moatize]]
* [[Boma la Mutarara|Mutarara]]
* [[Boma la Tsangano|Tsangano]]
* [[Boma la Zumbo|Zumbo]]
|group10 = [[Chigaŵa cha Zambezia|Zambezia]]
|list10 =
* [[Alto Molocue District|Alto Molocue]]
* [[Boma la Chinde|Chinde]]
* [[Gilé District|Gilé]]
* [[Gurué District|Gurué]]
* [[Ile District, Mozambique|Ile]]
* [[Inhassunge District|Inhassunge]]
* [[Lugela District|Lugela]]
* [[Maganja da Costa District|Maganja da Costa]]
* [[Milange District|Milange]]
* [[Mocuba District|Mocuba]]
* [[Mopeia District|Mopeia]]
* [[Morrumbala District|Morrumbala]]
* [[Namacurra District|Namacurra]]
* [[Namarroi District|Namarroi]]
* [[Nicoadala District|Nicoadala]]
* [[Pebane District|Pebane]]
}}
c59t5vwvlk96virsixpowfv0x8pwwku
115922
115918
2026-05-22T05:12:51Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115922
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Districts of Mozambique
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|title = [[Template:Districts of Mozambique|Chigaŵa ndipo Boma vya ku Mozambique]]
|listclass = hlist
|above = Likulu: '''[[Maputo]]'''
|group1 = [[Chigaŵa cha Cabo Delgado|Cabo Delgado]]
|list1 =
* [[Boma la Ancuabe|Ancuabe]]
* [[Boma la Balama|Balama]]
* [[Boma la Chiúre|Chiúre]]
* [[Boma la Ibo|Ibo]]
* [[Boma la Macomia|Macomia]]
* [[Boma la Mecúfi|Mecúfi]]
* [[Boma la Meluco|Meluco]]
* [[Boma la Pemba-Metuge|Metuge]]
* [[Boma la Mocímboa da Praia|Mocímboa da Praia]]
* [[Boma la Montepuez|Montepuez]]
* [[Boma la Mueda|Mueda]]
* [[Boma la Muidumbe|Muidumbe]]
* [[Boma la Namuno|Namuno]]
* [[Boma la Nangade|Nangade]]
* [[Boma la Palma|Palma]]
* [[Boma la Quissanga|Quissanga]]
|group2 = [[Chigaŵa cha Gaza|Gaza]]
|list2 =
* [[Boma la Bilene Macia|Bilene Macia]]
* [[Chibuto District|Chibuto]]
* [[Boma la Chicualacuala|Chicualacuala]]
* [[Chigubo District|Chigubo]]
* [[Chókwè District|Chókwè]]
* [[Boma la Guijá|Guijá]]
* [[Mabalane District|Mabalane]]
* [[Manjacaze District|Manjacaze]]
* [[Massangena District|Massangena]]
* [[Massingir District|Massingir]]
* [[Boma la Xai-Xai|Xai-Xai]]
|group3 = [[Chigaŵa cha Inhambane|Inhambane]]
|list3 =
* [[Funhalouro District|Funhalouro]]
* [[Govuro District|Govuro]]
* [[Homoine District|Homoine]]
* [[Boma la Inharrime|Inharrime]]
* [[Inhassoro District|Inhassoro]]
* [[Jangamo District|Jangamo]]
* [[Mabote District|Mabote]]
* [[Massinga District|Massinga]]
* [[Morrumbene District|Morrumbene]]
* [[Panda District|Panda]]
* [[Vilanculos District|Vilanculos]]
* [[Zavala District|Zavala]]
|group4 = [[Chigaŵa cha Manica|Manica]]
|list4 =
* [[Báruè District|Báruè]]
* [[Gondola District|Gondola]]
* [[Guro District, Manica Province|Guro]]
* [[Machaze District|Machaze]]
* [[Macossa District|Macossa]]
* [[Manica District|Manica]]
* [[Mossurize District|Mossurize]]
* [[Sussundenga District|Sussundenga]]
* [[Tambara District|Tambara]]
|group5 = [[Chigaŵa cha Maputo|Maputo]]
|list5 =
* [[Boane District|Boane]]
* [[Magude District|Magude]]
* [[Manhiça District|Manhiça]]
* [[Marracuene District|Marracuene]]
* [[Matutuíne District|Matutuíne]]
* [[Moamba District|Moamba]]
* [[Namaacha District|Namaacha]]
|group6 = [[Chigaŵa cha Nampula|Nampula]]
|list6 =
* [[Angoche District|Angoche]]
* [[Eráti District|Eráti]]
* [[Boma la Ilha de Moçambique|Ilha de Moçambique]]
* [[Lalaua District|Lalaua]]
* [[Malema District|Malema]]
* [[Meconta District|Meconta]]
* [[Mecubúri District|Mecubúri]]
* [[Memba District|Memba]]
* [[Mogincual District|Mogincual]]
* [[Mogovolas District|Mogovolas]]
* [[Moma District|Moma]]
* [[Monapo District|Monapo]]
* [[Mossuril District|Mossuril]]
* [[Muecate District|Muecate]]
* [[Murrupula District|Murrupula]]
* [[Boma la Nacala-a-Velha|Nacala-a-Velha]]
* [[Nacarôa District|Nacarôa]]
* [[Nampula District|Nampula]]
* [[Ribáuè District|Ribáuè]]
|group7 = [[Chigaŵa cha Niassa|Niassa]]
|list7 =
* [[Cuamba District|Cuamba]]
* [[Lago District|Lago]]
* [[Lichinga District|Lichinga]]
* [[Majune District|Majune]]
* [[Mandimba District|Mandimba]]
* [[Marrupa District|Marrupa]]
* [[Maúa District|Maúa]]
* [[Mavago District|Mavago]]
* [[Mecanhelas District|Mecanhelas]]
* [[Mecula District|Mecula]]
* [[Metarica District|Metarica]]
* [[Muembe District|Muembe]]
* [[N'gauma District|N'gauma]]
* [[Nipepe District|Nipepe]]
* [[Sanga District|Sanga]]
|group8 = [[Chigaŵa cha Sofala|Sofala]]
|list8 =
* [[Buzi District|Buzi]]
* [[Caia District|Caia]]
* [[Chemba District|Chemba]]
* [[Cheringoma District|Cheringoma]]
* [[Chibabava District|Chibabava]]
* [[Dondo District|Dondo]]
* [[Gorongosa District|Gorongosa]]
* [[Marromeu District|Marromeu]]
* [[Machanga District|Machanga]]
* [[Maringué District|Maringué]]
* [[Muanza District|Muanza]]
* [[Nhamatanda District|Nhamatanda]]
|group9 = [[Chigaŵa cha Tete|Tete]]
|list9 =
* [[Boma la Angónia|Angónia]]
* [[Boma la Cahora-Bassa|Cahora-Bassa]]
* [[Boma la Changara|Changara]]
* [[Boma la Chifunde|Chifunde]]
* [[Boma la Chiuta|Chiuta]]
* [[Boma la Dôa|Dôa]]
* [[Boma la Macanga|Macanga]]
* [[Boma la Magoé|Magoé]]
* [[Boma la Marara|Marara]]
* [[Boma la Marávia|Marávia]]
* [[Boma la Moatize|Moatize]]
* [[Boma la Mutarara|Mutarara]]
* [[Boma la Tsangano|Tsangano]]
* [[Boma la Zumbo|Zumbo]]
|group10 = [[Chigaŵa cha Zambezia|Zambezia]]
|list10 =
* [[Alto Molocue District|Alto Molocue]]
* [[Boma la Chinde|Chinde]]
* [[Gilé District|Gilé]]
* [[Gurué District|Gurué]]
* [[Ile District, Mozambique|Ile]]
* [[Inhassunge District|Inhassunge]]
* [[Lugela District|Lugela]]
* [[Maganja da Costa District|Maganja da Costa]]
* [[Milange District|Milange]]
* [[Mocuba District|Mocuba]]
* [[Mopeia District|Mopeia]]
* [[Morrumbala District|Morrumbala]]
* [[Namacurra District|Namacurra]]
* [[Namarroi District|Namarroi]]
* [[Nicoadala District|Nicoadala]]
* [[Pebane District|Pebane]]
}}
slt48r3h3ljzc7q7gd9cjv98o4rwtl2
115923
115922
2026-05-22T05:13:22Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115923
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Districts of Mozambique
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|title = [[Template:Districts of Mozambique|Chigaŵa ndipo Boma vya ku Mozambique]]
|listclass = hlist
|above = Likulu: '''[[Maputo]]'''
|group1 = [[Chigaŵa cha Cabo Delgado|Cabo Delgado]]
|list1 =
* [[Boma la Ancuabe|Ancuabe]]
* [[Boma la Balama|Balama]]
* [[Boma la Chiúre|Chiúre]]
* [[Boma la Ibo|Ibo]]
* [[Boma la Macomia|Macomia]]
* [[Boma la Mecúfi|Mecúfi]]
* [[Boma la Meluco|Meluco]]
* [[Boma la Pemba-Metuge|Metuge]]
* [[Boma la Mocímboa da Praia|Mocímboa da Praia]]
* [[Boma la Montepuez|Montepuez]]
* [[Boma la Mueda|Mueda]]
* [[Boma la Muidumbe|Muidumbe]]
* [[Boma la Namuno|Namuno]]
* [[Boma la Nangade|Nangade]]
* [[Boma la Palma|Palma]]
* [[Boma la Quissanga|Quissanga]]
|group2 = [[Chigaŵa cha Gaza|Gaza]]
|list2 =
* [[Boma la Bilene Macia|Bilene Macia]]
* [[Chibuto District|Chibuto]]
* [[Boma la Chicualacuala|Chicualacuala]]
* [[Chigubo District|Chigubo]]
* [[Chókwè District|Chókwè]]
* [[Boma la Guijá|Guijá]]
* [[Mabalane District|Mabalane]]
* [[Manjacaze District|Manjacaze]]
* [[Massangena District|Massangena]]
* [[Massingir District|Massingir]]
* [[Boma la Xai-Xai|Xai-Xai]]
|group3 = [[Chigaŵa cha Inhambane|Inhambane]]
|list3 =
* [[Funhalouro District|Funhalouro]]
* [[Govuro District|Govuro]]
* [[Homoine District|Homoine]]
* [[Boma la Inharrime|Inharrime]]
* [[Inhassoro District|Inhassoro]]
* [[Jangamo District|Jangamo]]
* [[Mabote District|Mabote]]
* [[Massinga District|Massinga]]
* [[Morrumbene District|Morrumbene]]
* [[Panda District|Panda]]
* [[Vilanculos District|Vilanculos]]
* [[Zavala District|Zavala]]
|group4 = [[Chigaŵa cha Manica|Manica]]
|list4 =
* [[Báruè District|Báruè]]
* [[Gondola District|Gondola]]
* [[Guro District, Manica Province|Guro]]
* [[Machaze District|Machaze]]
* [[Macossa District|Macossa]]
* [[Manica District|Manica]]
* [[Mossurize District|Mossurize]]
* [[Sussundenga District|Sussundenga]]
* [[Tambara District|Tambara]]
|group5 = [[Chigaŵa cha Maputo|Maputo]]
|list5 =
* [[Boane District|Boane]]
* [[Magude District|Magude]]
* [[Manhiça District|Manhiça]]
* [[Boma la Marracuene|Marracuene]]
* [[Matutuíne District|Matutuíne]]
* [[Moamba District|Moamba]]
* [[Namaacha District|Namaacha]]
|group6 = [[Chigaŵa cha Nampula|Nampula]]
|list6 =
* [[Angoche District|Angoche]]
* [[Eráti District|Eráti]]
* [[Boma la Ilha de Moçambique|Ilha de Moçambique]]
* [[Lalaua District|Lalaua]]
* [[Malema District|Malema]]
* [[Meconta District|Meconta]]
* [[Mecubúri District|Mecubúri]]
* [[Memba District|Memba]]
* [[Mogincual District|Mogincual]]
* [[Mogovolas District|Mogovolas]]
* [[Moma District|Moma]]
* [[Monapo District|Monapo]]
* [[Mossuril District|Mossuril]]
* [[Muecate District|Muecate]]
* [[Murrupula District|Murrupula]]
* [[Boma la Nacala-a-Velha|Nacala-a-Velha]]
* [[Nacarôa District|Nacarôa]]
* [[Nampula District|Nampula]]
* [[Ribáuè District|Ribáuè]]
|group7 = [[Chigaŵa cha Niassa|Niassa]]
|list7 =
* [[Cuamba District|Cuamba]]
* [[Lago District|Lago]]
* [[Lichinga District|Lichinga]]
* [[Majune District|Majune]]
* [[Mandimba District|Mandimba]]
* [[Marrupa District|Marrupa]]
* [[Maúa District|Maúa]]
* [[Mavago District|Mavago]]
* [[Mecanhelas District|Mecanhelas]]
* [[Mecula District|Mecula]]
* [[Metarica District|Metarica]]
* [[Muembe District|Muembe]]
* [[N'gauma District|N'gauma]]
* [[Nipepe District|Nipepe]]
* [[Sanga District|Sanga]]
|group8 = [[Chigaŵa cha Sofala|Sofala]]
|list8 =
* [[Buzi District|Buzi]]
* [[Caia District|Caia]]
* [[Chemba District|Chemba]]
* [[Cheringoma District|Cheringoma]]
* [[Chibabava District|Chibabava]]
* [[Dondo District|Dondo]]
* [[Gorongosa District|Gorongosa]]
* [[Marromeu District|Marromeu]]
* [[Machanga District|Machanga]]
* [[Maringué District|Maringué]]
* [[Muanza District|Muanza]]
* [[Nhamatanda District|Nhamatanda]]
|group9 = [[Chigaŵa cha Tete|Tete]]
|list9 =
* [[Boma la Angónia|Angónia]]
* [[Boma la Cahora-Bassa|Cahora-Bassa]]
* [[Boma la Changara|Changara]]
* [[Boma la Chifunde|Chifunde]]
* [[Boma la Chiuta|Chiuta]]
* [[Boma la Dôa|Dôa]]
* [[Boma la Macanga|Macanga]]
* [[Boma la Magoé|Magoé]]
* [[Boma la Marara|Marara]]
* [[Boma la Marávia|Marávia]]
* [[Boma la Moatize|Moatize]]
* [[Boma la Mutarara|Mutarara]]
* [[Boma la Tsangano|Tsangano]]
* [[Boma la Zumbo|Zumbo]]
|group10 = [[Chigaŵa cha Zambezia|Zambezia]]
|list10 =
* [[Alto Molocue District|Alto Molocue]]
* [[Boma la Chinde|Chinde]]
* [[Gilé District|Gilé]]
* [[Gurué District|Gurué]]
* [[Ile District, Mozambique|Ile]]
* [[Inhassunge District|Inhassunge]]
* [[Lugela District|Lugela]]
* [[Maganja da Costa District|Maganja da Costa]]
* [[Milange District|Milange]]
* [[Mocuba District|Mocuba]]
* [[Mopeia District|Mopeia]]
* [[Morrumbala District|Morrumbala]]
* [[Namacurra District|Namacurra]]
* [[Namarroi District|Namarroi]]
* [[Nicoadala District|Nicoadala]]
* [[Pebane District|Pebane]]
}}
k8u6bx2wj6h0vivq7zv405ebqiiwugv
115925
115923
2026-05-22T05:17:45Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115925
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Districts of Mozambique
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|title = [[Template:Districts of Mozambique|Chigaŵa ndipo Boma vya ku Mozambique]]
|listclass = hlist
|above = Likulu: '''[[Maputo]]'''
|group1 = [[Chigaŵa cha Cabo Delgado|Cabo Delgado]]
|list1 =
* [[Boma la Ancuabe|Ancuabe]]
* [[Boma la Balama|Balama]]
* [[Boma la Chiúre|Chiúre]]
* [[Boma la Ibo|Ibo]]
* [[Boma la Macomia|Macomia]]
* [[Boma la Mecúfi|Mecúfi]]
* [[Boma la Meluco|Meluco]]
* [[Boma la Pemba-Metuge|Metuge]]
* [[Boma la Mocímboa da Praia|Mocímboa da Praia]]
* [[Boma la Montepuez|Montepuez]]
* [[Boma la Mueda|Mueda]]
* [[Boma la Muidumbe|Muidumbe]]
* [[Boma la Namuno|Namuno]]
* [[Boma la Nangade|Nangade]]
* [[Boma la Palma|Palma]]
* [[Boma la Quissanga|Quissanga]]
|group2 = [[Chigaŵa cha Gaza|Gaza]]
|list2 =
* [[Boma la Bilene Macia|Bilene Macia]]
* [[Chibuto District|Chibuto]]
* [[Boma la Chicualacuala|Chicualacuala]]
* [[Chigubo District|Chigubo]]
* [[Chókwè District|Chókwè]]
* [[Boma la Guijá|Guijá]]
* [[Mabalane District|Mabalane]]
* [[Manjacaze District|Manjacaze]]
* [[Massangena District|Massangena]]
* [[Massingir District|Massingir]]
* [[Boma la Xai-Xai|Xai-Xai]]
|group3 = [[Chigaŵa cha Inhambane|Inhambane]]
|list3 =
* [[Funhalouro District|Funhalouro]]
* [[Govuro District|Govuro]]
* [[Homoine District|Homoine]]
* [[Boma la Inharrime|Inharrime]]
* [[Inhassoro District|Inhassoro]]
* [[Jangamo District|Jangamo]]
* [[Mabote District|Mabote]]
* [[Massinga District|Massinga]]
* [[Morrumbene District|Morrumbene]]
* [[Panda District|Panda]]
* [[Vilanculos District|Vilanculos]]
* [[Zavala District|Zavala]]
|group4 = [[Chigaŵa cha Manica|Manica]]
|list4 =
* [[Báruè District|Báruè]]
* [[Gondola District|Gondola]]
* [[Guro District, Manica Province|Guro]]
* [[Machaze District|Machaze]]
* [[Macossa District|Macossa]]
* [[Manica District|Manica]]
* [[Mossurize District|Mossurize]]
* [[Sussundenga District|Sussundenga]]
* [[Tambara District|Tambara]]
|group5 = [[Chigaŵa cha Maputo|Maputo]]
|list5 =
* [[Boane District|Boane]]
* [[Magude District|Magude]]
* [[Manhiça District|Manhiça]]
* [[Boma la Marracuene|Marracuene]]
* [[Matutuíne District|Matutuíne]]
* [[Moamba District|Moamba]]
* [[Namaacha District|Namaacha]]
|group6 = [[Chigaŵa cha Nampula|Nampula]]
|list6 =
* [[Angoche District|Angoche]]
* [[Eráti District|Eráti]]
* [[Boma la Ilha de Moçambique|Ilha de Moçambique]]
* [[Lalaua District|Lalaua]]
* [[Malema District|Malema]]
* [[Meconta District|Meconta]]
* [[Mecubúri District|Mecubúri]]
* [[Memba District|Memba]]
* [[Mogincual District|Mogincual]]
* [[Mogovolas District|Mogovolas]]
* [[Moma District|Moma]]
* [[Monapo District|Monapo]]
* [[Mossuril District|Mossuril]]
* [[Muecate District|Muecate]]
* [[Murrupula District|Murrupula]]
* [[Boma la Nacala-a-Velha|Nacala-a-Velha]]
* [[Nacarôa District|Nacarôa]]
* [[Nampula District|Nampula]]
* [[Ribáuè District|Ribáuè]]
|group7 = [[Chigaŵa cha Niassa|Niassa]]
|list7 =
* [[Cuamba District|Cuamba]]
* [[Lago District|Lago]]
* [[Lichinga District|Lichinga]]
* [[Majune District|Majune]]
* [[Mandimba District|Mandimba]]
* [[Marrupa District|Marrupa]]
* [[Maúa District|Maúa]]
* [[Mavago District|Mavago]]
* [[Mecanhelas District|Mecanhelas]]
* [[Mecula District|Mecula]]
* [[Metarica District|Metarica]]
* [[Muembe District|Muembe]]
* [[N'gauma District|N'gauma]]
* [[Nipepe District|Nipepe]]
* [[Sanga District|Sanga]]
|group8 = [[Chigaŵa cha Sofala|Sofala]]
|list8 =
* [[Buzi District|Buzi]]
* [[Caia District|Caia]]
* [[Chemba District|Chemba]]
* [[Cheringoma District|Cheringoma]]
* [[Chibabava District|Chibabava]]
* [[Dondo District|Dondo]]
* [[Gorongosa District|Gorongosa]]
* [[Marromeu District|Marromeu]]
* [[Machanga District|Machanga]]
* [[Maringué District|Maringué]]
* [[Muanza District|Muanza]]
* [[Nhamatanda District|Nhamatanda]]
|group9 = [[Chigaŵa cha Tete|Tete]]
|list9 =
* [[Boma la Angónia|Angónia]]
* [[Boma la Cahora-Bassa|Cahora-Bassa]]
* [[Boma la Changara|Changara]]
* [[Boma la Chifunde|Chifunde]]
* [[Boma la Chiuta|Chiuta]]
* [[Boma la Dôa|Dôa]]
* [[Boma la Macanga|Macanga]]
* [[Boma la Magoé|Magoé]]
* [[Boma la Marara|Marara]]
* [[Boma la Marávia|Marávia]]
* [[Boma la Moatize|Moatize]]
* [[Boma la Mutarara|Mutarara]]
* [[Boma la Tsangano|Tsangano]]
* [[Boma la Zumbo|Zumbo]]
|group10 = [[Chigaŵa cha Zambezia|Zambezia]]
|list10 =
* [[Alto Molocue District|Alto Molocue]]
* [[Boma la Chinde|Chinde]]
* [[Gilé District|Gilé]]
* [[Gurué District|Gurué]]
* [[Ile District, Mozambique|Ile]]
* [[Inhassunge District|Inhassunge]]
* [[Lugela District|Lugela]]
* [[Boma la Maganja da Costa|Maganja da Costa]]
* [[Milange District|Milange]]
* [[Mocuba District|Mocuba]]
* [[Mopeia District|Mopeia]]
* [[Morrumbala District|Morrumbala]]
* [[Namacurra District|Namacurra]]
* [[Namarroi District|Namarroi]]
* [[Nicoadala District|Nicoadala]]
* [[Pebane District|Pebane]]
}}
f6et0klkhcwqqhlxgxypz6nlvffe224
Boma la Stirling
0
47333
115832
2026-05-21T12:48:28Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Western Australia]] kwa [[Australia]]. [[Category:Australia]]"
115832
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Western Australia]] kwa [[Australia]].
[[Category:Australia]]
gly1z4mq3jbnq5hetxqaqbwhuvkkutq
Boma la Swan
0
47334
115833
2026-05-21T12:51:16Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Western Australia]] kwa [[Australia]]. [[Category:Australia]]"
115833
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Western Australia]] kwa [[Australia]].
[[Category:Australia]]
gly1z4mq3jbnq5hetxqaqbwhuvkkutq
Boma la Wanneroo
0
47335
115834
2026-05-21T12:52:34Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Western Australia]] kwa [[Australia]]. [[Category:Australia]]"
115834
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Western Australia]] kwa [[Australia]].
[[Category:Australia]]
gly1z4mq3jbnq5hetxqaqbwhuvkkutq
Boma la Joondalup
0
47336
115835
2026-05-21T12:57:16Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Western Australia]] kwa [[Australia]]. [[Category:Australia]]"
115835
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Western Australia]] kwa [[Australia]].
[[Category:Australia]]
gly1z4mq3jbnq5hetxqaqbwhuvkkutq
Boma la Armadale
0
47337
115836
2026-05-21T13:04:26Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Western Australia]] kwa [[Australia]]. [[Category:Australia]]"
115836
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Western Australia]] kwa [[Australia]].
[[Category:Australia]]
gly1z4mq3jbnq5hetxqaqbwhuvkkutq
Boma la Qambar Shahdadkot
0
47338
115837
2026-05-21T13:08:19Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Sindh]] kwa [[Pakistan]]. [[Category:Pakistan]]"
115837
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Sindh]] kwa [[Pakistan]].
[[Category:Pakistan]]
667r0mbvu1dydhd0dkkkxxpfax91x56
Boma la Tando Muhammad Khan
0
47339
115838
2026-05-21T13:10:48Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Sindh]] kwa [[Pakistan]]. [[Category:Pakistan]]"
115838
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[Sindh]] kwa [[Pakistan]].
[[Category:Pakistan]]
667r0mbvu1dydhd0dkkkxxpfax91x56
Astwood Bank
0
47340
115839
2026-05-21T13:13:38Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma na muzi cha [[Worcestershire]] kwa [[United Kingdom]]. [[Category:United Kingdom]]"
115839
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma na muzi cha [[Worcestershire]] kwa [[United Kingdom]].
[[Category:United Kingdom]]
l921hcxynevzwzwjlafvnegpisfrjif
Diab
0
47341
115840
2026-05-21T13:16:00Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Kara]] kwa [[Togo]]. [[Category:Togo]]"
115840
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Kara]] kwa [[Togo]].
[[Category:Togo]]
2mhaxf6snhga4wq231c1t5o4nb5u7xo
Nintambada
0
47342
115841
2026-05-21T13:17:22Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Kara]] kwa [[Togo]]. [[Category:Togo]]"
115841
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Kara]] kwa [[Togo]].
[[Category:Togo]]
2mhaxf6snhga4wq231c1t5o4nb5u7xo
Lehnaizeeba
0
47343
115842
2026-05-21T13:18:38Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Al Khor]] kwa [[Qatar]]. [[Category:Qatar]]"
115842
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Al Khor]] kwa [[Qatar]].
[[Category:Qatar]]
ifac3nyqnqlm5eq0c7j0x3cdxhyvh7p
As Sulaymi Susaym Bin Hamad
0
47344
115843
2026-05-21T13:19:40Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Al Khor]] kwa [[Qatar]]. [[Category:Qatar]]"
115843
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Al Khor]] kwa [[Qatar]].
[[Category:Qatar]]
ifac3nyqnqlm5eq0c7j0x3cdxhyvh7p
Chigaŵa cha Al Khor
0
47345
115844
2026-05-21T13:22:33Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''Al Khor''' ni chigaŵa kwa kwa [[Qatar]]. [[Mzinda wa Al Khor]], uwo ni mpando wa municipality, uli kumpoto chakumafumiro gha dazi kwa Qatar, pafupifupi makilomita 50 (31 miles) kufuma ku msumba ukuru, [[Doha]] ndipo ukuwoneka kuti ni umoza mwa misumba yikuruyikuru ya Qatar. Chigaŵa ichi chikalamulirika na fuko la Al Muhannadi, ilo lili na mbumba 7 za Bedouin, pambere Qatar yindapokere wanangwa wake mu 1971. Ŵanthu awo ŵakuluta kukawona malo a..."
115844
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Al Khor''' ni chigaŵa kwa kwa [[Qatar]]. [[Mzinda wa Al Khor]], uwo ni mpando wa municipality, uli kumpoto chakumafumiro gha dazi kwa Qatar, pafupifupi makilomita 50 (31 miles) kufuma ku msumba ukuru, [[Doha]] ndipo ukuwoneka kuti ni umoza mwa misumba yikuruyikuru ya Qatar.
Chigaŵa ichi chikalamulirika na fuko la Al Muhannadi, ilo lili na mbumba 7 za Bedouin, pambere Qatar yindapokere wanangwa wake mu 1971. Ŵanthu awo ŵakuluta kukawona malo agha ŵakusazgikira mu vyaka vyasonosono apa chifukwa cha malo ghakupambanapambana ghakuchezgera gha mu chigaŵa iyi, malo gha chilengiwa na malo ghakukondweska gha chikhalidwe. Kusoŵa somba ndiko kukaŵa kwakuzirwa comene mu mdauko wa ŵanthu ŵanandi awo ŵakakhalanga mu chigaŵa.
[[Category:Qatar]]
6ss2um2pngzpooxb1mwqokztkulc9q3
115845
115844
2026-05-21T13:24:28Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115845
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Al Khor in Qatar 2015.svg|250px|right]]
'''Al Khor''' ni chigaŵa kwa kwa [[Qatar]]. [[Mzinda wa Al Khor]], uwo ni mpando wa municipality, uli kumpoto chakumafumiro gha dazi kwa Qatar, pafupifupi makilomita 50 (31 miles) kufuma ku msumba ukuru, [[Doha]] ndipo ukuwoneka kuti ni umoza mwa misumba yikuruyikuru ya Qatar.
Chigaŵa ichi chikalamulirika na fuko la Al Muhannadi, ilo lili na mbumba 7 za Bedouin, pambere Qatar yindapokere wanangwa wake mu 1971. Ŵanthu awo ŵakuluta kukawona malo agha ŵakusazgikira mu vyaka vyasonosono apa chifukwa cha malo ghakupambanapambana ghakuchezgera gha mu chigaŵa iyi, malo gha chilengiwa na malo ghakukondweska gha chikhalidwe. Kusoŵa somba ndiko kukaŵa kwakuzirwa comene mu mdauko wa ŵanthu ŵanandi awo ŵakakhalanga mu chigaŵa.
[[Category:Qatar]]
q3ibua4whyxcork6vysrkqhtlkjpk6b
115846
115845
2026-05-21T13:24:40Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115846
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Al Khor in Qatar 2015.svg|270px|right]]
'''Al Khor''' ni chigaŵa kwa kwa [[Qatar]]. [[Mzinda wa Al Khor]], uwo ni mpando wa municipality, uli kumpoto chakumafumiro gha dazi kwa Qatar, pafupifupi makilomita 50 (31 miles) kufuma ku msumba ukuru, [[Doha]] ndipo ukuwoneka kuti ni umoza mwa misumba yikuruyikuru ya Qatar.
Chigaŵa ichi chikalamulirika na fuko la Al Muhannadi, ilo lili na mbumba 7 za Bedouin, pambere Qatar yindapokere wanangwa wake mu 1971. Ŵanthu awo ŵakuluta kukawona malo agha ŵakusazgikira mu vyaka vyasonosono apa chifukwa cha malo ghakupambanapambana ghakuchezgera gha mu chigaŵa iyi, malo gha chilengiwa na malo ghakukondweska gha chikhalidwe. Kusoŵa somba ndiko kukaŵa kwakuzirwa comene mu mdauko wa ŵanthu ŵanandi awo ŵakakhalanga mu chigaŵa.
[[Category:Qatar]]
gm0thmac97zok0qojreeb9a93wqtq7b
115847
115846
2026-05-21T13:25:54Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115847
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Al Khor in Qatar 2015.svg|270px|right]]
'''Al Khor''' ni chigaŵa kwa [[Qatar]]. [[Mzinda wa Al Khor]], uwo ni mpando wa municipality, uli kumpoto chakumafumiro gha dazi kwa Qatar, pafupifupi makilomita 50 (31 miles) kufuma ku msumba ukuru, [[Doha]] ndipo ukuwoneka kuti ni umoza mwa misumba yikuruyikuru ya Qatar.
Chigaŵa ichi chikalamulirika na fuko la Al Muhannadi, ilo lili na mbumba 7 za Bedouin, pambere Qatar yindapokere wanangwa wake mu 1971. Ŵanthu awo ŵakuluta kukawona malo agha ŵakusazgikira mu vyaka vyasonosono apa chifukwa cha malo ghakupambanapambana ghakuchezgera gha mu chigaŵa iyi, malo gha chilengiwa na malo ghakukondweska gha chikhalidwe. Kusoŵa somba ndiko kukaŵa kwakuzirwa comene mu mdauko wa ŵanthu ŵanandi awo ŵakakhalanga mu chigaŵa.
[[Category:Qatar]]
i8jr0h8s6pnqy14y1bij3wlbz33dow9
Chigaŵa cha Tete
0
47346
115848
2026-05-21T13:28:10Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|230px]] '''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115848
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|230px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
9201q5j6bqsl2tzs6k9nhr5x7xpscye
115849
115848
2026-05-21T13:29:07Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115849
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
fwrbk73xtxyohscgss7y0whkrghcbb9
115872
115849
2026-05-22T00:57:06Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115872
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).{{citation needed}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
lv1cf2ogwffkbloftwn1nh92z5sl1oh
115882
115872
2026-05-22T01:14:50Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115882
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).{{citation needed}} Msumba ukuru wa chigaŵa ichi ni [[Mzinda wa Tete]].
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
6s2m8rp0atkteb1h0rl0x7abciol5wt
115883
115882
2026-05-22T01:18:33Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115883
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).{{citation needed}} Msumba ukuru wa chigaŵa ichi ni [[Mzinda wa Tete]].
==Maboma==
*[[Boma la Angónia]]
*[[Boma la Cahora-Bassa]]
*[[Boma la Changara]]
*[[Boma la Chifunde]]
*[[Boma la Chiuta]]
*[[Mzinda wa Tete|Tete]], msumba ukuru wa chigaŵa ichi
*[[Boma la Dôa]]
*[[Boma la Macanga]]
*[[Boma la Magoé]]
*[[Boma la Marávia]]
*[[Boma la Marara]]
*[[Boma la Moatize]]
*[[Boma la Mutarara]]
*[[Boma la Tsangano]]
*[[Boma la Zumbo]]
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
i0m07dr9jb5483ucriwpg40rx03ea2h
115884
115883
2026-05-22T01:18:44Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Maboma */
115884
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).{{citation needed}} Msumba ukuru wa chigaŵa ichi ni [[Mzinda wa Tete]].
==Maboma==
*[[Boma la Angónia]]
*[[Boma la Cahora-Bassa]]
*[[Boma la Changara]]
*[[Boma la Chifunde]]
*[[Boma la Chiuta]]
*[[Mzinda wa Tete]], msumba ukuru wa chigaŵa ichi
*[[Boma la Dôa]]
*[[Boma la Macanga]]
*[[Boma la Magoé]]
*[[Boma la Marávia]]
*[[Boma la Marara]]
*[[Boma la Moatize]]
*[[Boma la Mutarara]]
*[[Boma la Tsangano]]
*[[Boma la Zumbo]]
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
1hcxyvwm02xdd9d1kzoik1qirjhhgvg
115885
115884
2026-05-22T01:19:03Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Maboma */
115885
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).{{citation needed}} Msumba ukuru wa chigaŵa ichi ni [[Mzinda wa Tete]].
==Maboma==
*[[Boma la Angónia]]
*[[Boma la Cahora-Bassa]]
*[[Boma la Changara]]
*[[Boma la Chifunde]]
*[[Boma la Chiuta]]
*[[Boma la Dôa]]
*[[Boma la Macanga]]
*[[Boma la Magoé]]
*[[Boma la Marávia]]
*[[Boma la Marara]]
*[[Boma la Moatize]]
*[[Boma la Mutarara]]
*[[Boma la Tsangano]]
*[[Boma la Zumbo]]
*[[Mzinda wa Tete]], msumba ukuru wa chigaŵa ichi
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
dfu67w6y7uautpwqkgumvu5voxwo3it
115889
115885
2026-05-22T01:21:37Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115889
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]], iyo ili kumpoto chakumanjiliro gha dazi kwa charu ichi. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).{{citation needed}} Msumba ukuru wa chigaŵa ichi ni [[Mzinda wa Tete]].
==Maboma==
*[[Boma la Angónia]]
*[[Boma la Cahora-Bassa]]
*[[Boma la Changara]]
*[[Boma la Chifunde]]
*[[Boma la Chiuta]]
*[[Boma la Dôa]]
*[[Boma la Macanga]]
*[[Boma la Magoé]]
*[[Boma la Marávia]]
*[[Boma la Marara]]
*[[Boma la Moatize]]
*[[Boma la Mutarara]]
*[[Boma la Tsangano]]
*[[Boma la Zumbo]]
*[[Mzinda wa Tete]], msumba ukuru wa chigaŵa ichi
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
pk086b4ffe134w6gzxt7xmihv6i7xwe
115890
115889
2026-05-22T01:21:51Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115890
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]], iyo ili kumpoto chakumanjiliro gha dazi kwa charu ichi. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).{{citation needed}} Msumba ukuru wa chigaŵa ichi ni [[Mzinda wa Tete]].
==Maboma==
*[[Boma la Angónia]]
*[[Boma la Cahora-Bassa]]
*[[Boma la Changara]]
*[[Boma la Chifunde]]
*[[Boma la Chiuta]]
*[[Boma la Dôa]]
*[[Boma la Macanga]]
*[[Boma la Magoé]]
*[[Boma la Marávia]]
*[[Boma la Marara]]
*[[Boma la Moatize]]
*[[Boma la Mutarara]]
*[[Boma la Tsangano]]
*[[Boma la Zumbo]]
*[[Mzinda wa Tete]], msumba ukuru wa chigaŵa ichi
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
je7c282kgovstuoftvri9cqlksp88s1
115897
115890
2026-05-22T01:31:11Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115897
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]], iyo ili kumpoto chakumanjiliro gha dazi kwa charu ichi. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).<ref>{{cite web|url=http://www.ine.gov.mz/Ingles/o_pais/populacao_total_prov |title=Total Population By Provinces - 2017 |access-date=2026-05-22 |work=[[Instituto Nacional de Estatística (Mozambique)|Instituto Nacional de Estatística]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071124164020/http://www.ine.gov.mz/Ingles/o_pais/populacao_total_prov |archive-date=November 24, 2018 }}</ref> Msumba ukuru wa chigaŵa ichi ni [[Mzinda wa Tete]].
==Maboma==
*[[Boma la Angónia]]
*[[Boma la Cahora-Bassa]]
*[[Boma la Changara]]
*[[Boma la Chifunde]]
*[[Boma la Chiuta]]
*[[Boma la Dôa]]
*[[Boma la Macanga]]
*[[Boma la Magoé]]
*[[Boma la Marávia]]
*[[Boma la Marara]]
*[[Boma la Moatize]]
*[[Boma la Mutarara]]
*[[Boma la Tsangano]]
*[[Boma la Zumbo]]
*[[Mzinda wa Tete]], msumba ukuru wa chigaŵa ichi
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
re6o19kemzofxwh545s2vhzm2y80u4e
115898
115897
2026-05-22T01:31:55Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Vilembo vifupi */
115898
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Tete_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Tete''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]], iyo ili kumpoto chakumanjiliro gha dazi kwa charu ichi. Lili na malo ghakukwana 98,417 km² ndipo ŵanthu ŵake ŵakukwana 2,648,941 (chiŵelengero cha ŵanthu cha 2017).<ref>{{cite web|url=http://www.ine.gov.mz/Ingles/o_pais/populacao_total_prov |title=Total Population By Provinces - 2017 |access-date= |work=[[Instituto Nacional de Estatística (Mozambique)|Instituto Nacional de Estatística]] |url-status= |archive-url= |archive-date= }}</ref> Msumba ukuru wa chigaŵa ichi ni [[Mzinda wa Tete]].
==Maboma==
*[[Boma la Angónia]]
*[[Boma la Cahora-Bassa]]
*[[Boma la Changara]]
*[[Boma la Chifunde]]
*[[Boma la Chiuta]]
*[[Boma la Dôa]]
*[[Boma la Macanga]]
*[[Boma la Magoé]]
*[[Boma la Marávia]]
*[[Boma la Marara]]
*[[Boma la Moatize]]
*[[Boma la Mutarara]]
*[[Boma la Tsangano]]
*[[Boma la Zumbo]]
*[[Mzinda wa Tete]], msumba ukuru wa chigaŵa ichi
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
0tur01kl9r1igte38tni7fno85e6vx1
Chigaŵa cha Cabo Delgado
0
47347
115850
2026-05-21T13:32:22Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Cabo Delgado_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]] '''Cabo Delgado''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 82,625 km² (31,902 mi²) ndipo lili na ŵanthu 2,320,261 (2017).{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115850
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Cabo Delgado_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Cabo Delgado''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 82,625 km² (31,902 mi²) ndipo lili na ŵanthu 2,320,261 (2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
0pce931qzztqne1cwh04jnhqu9163yo
115866
115850
2026-05-22T00:53:02Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115866
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Cabo Delgado_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Cabo Delgado''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 82,625 km² (31,902 mi²) ndipo lili na ŵanthu 2,320,261 (2017).{{citation needed}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
9mewlh6rpqrt7g7phhkni1ej51jr2rb
Chigaŵa cha Gaza
0
47348
115851
2026-05-21T13:35:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Gaza_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]] '''Gaza''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 75,709 km² (31,902 mi²) ndipo lili na ŵanthu 1,422,460 (2017).{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115851
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Gaza_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Gaza''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 75,709 km² (31,902 mi²) ndipo lili na ŵanthu 1,422,460 (2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
p1pyncae6lglxdgbzvk2n00gvofvtc5
115854
115851
2026-05-22T00:27:54Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115854
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Gaza_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Gaza''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 75,709 km² ndipo lili na ŵanthu 1,422,460 (2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
26coqkn9lhs78nhj3uju6ym9hhjvibg
115869
115854
2026-05-22T00:53:59Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115869
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Gaza_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Gaza''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 75,709 km² ndipo lili na ŵanthu 1,422,460 (2017).{{citation needed}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
lnak4o2wlbnvzszkyo71xqhnu11mnsp
Chigaŵa cha Nampula
0
47349
115852
2026-05-21T13:45:48Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Nampula_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]] '''Nampula''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 79,010 km² ndipo lili na ŵanthu 5,758,920 (2017).{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115852
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Nampula_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Nampula''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 79,010 km² ndipo lili na ŵanthu 5,758,920 (2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
j6j92ozkr1vi6id35hjfxba1mv51n9v
115868
115852
2026-05-22T00:53:35Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115868
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Nampula_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Nampula''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 79,010 km² ndipo lili na ŵanthu 5,758,920 (2017).{{citation needed}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
4tpcmp5kjoux5d0npt36sm1l9qk7kev
Chigaŵa cha Inhambane
0
47350
115855
2026-05-22T00:29:55Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Inhambane_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]] '''Inhambane''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 68,615 km² ndipo lili na ŵanthu 1,488,676 (2017).{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115855
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Inhambane_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Inhambane''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 68,615 km² ndipo lili na ŵanthu 1,488,676 (2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
d7rmqoyg475of43wown3a9uw62oo8fu
115867
115855
2026-05-22T00:53:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115867
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Inhambane_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Inhambane''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 68,615 km² ndipo lili na ŵanthu 1,488,676 (2017).{{citation needed}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
4d4p6tfdmshyncyk65i4jeajd6y1esh
Chigaŵa cha Niassa
0
47351
115856
2026-05-22T00:34:18Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Niassa_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]] '''Niassa''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 129,056 km² ndipo lili na ŵanthu 1,810,794 (2017).{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115856
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Niassa_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Niassa''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 129,056 km² ndipo lili na ŵanthu 1,810,794 (2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
g06pi2kl5xhvbimopnzkk28pb4u9o44
115870
115856
2026-05-22T00:54:51Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115870
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Niassa_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Niassa''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 129,056 km² ndipo lili na ŵanthu 1,810,794 (2017).{{citation needed}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
nptu1skr06n9z4wzae7pm268bbcdhal
Chigaŵa cha Zambezia
0
47352
115857
2026-05-22T00:37:09Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Zambezia_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]] '''Zambezia''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 103,478 km² ndipo lili na ŵanthu 5,110,787 (2017).{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115857
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Zambezia_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Zambezia''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 103,478 km² ndipo lili na ŵanthu 5,110,787 (2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
hya7lxcjbvftsazd9bf88jidsos0gmb
115873
115857
2026-05-22T00:57:21Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115873
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Zambezia_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Zambezia''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 103,478 km² ndipo lili na ŵanthu 5,110,787 (2017).{{citation needed}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
ssgho3plb51daoay62qxz8ly2ohntg2
Chigaŵa cha Maputo
0
47353
115858
2026-05-22T00:41:49Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Maputo_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]] '''Maputo''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 22,693 km² ndipo lili na ŵanthu 1,968,906 (2017).{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115858
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Maputo_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Maputo''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 22,693 km² ndipo lili na ŵanthu 1,968,906 (2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
nm0bv0l9h3lo14tfhu0din19rdidmmc
115864
115858
2026-05-22T00:52:17Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115864
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Maputo_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Maputo''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 22,693 km² ndipo lili na ŵanthu 1,968,906 (2017).{{citation needed}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
kqlq9qmb1k7xuvaq3ag5sqb3olipxri
Chigaŵa cha Sofala
0
47354
115859
2026-05-22T00:46:25Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Sofala_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]] '''Sofala''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 68,018 km² ndipo lili na ŵanthu 2,221,803 (2017).{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115859
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Sofala_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Sofala''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 68,018 km² ndipo lili na ŵanthu 2,221,803 (2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
mpr33k3nzdz7jvmlucfgb7y2e8571r5
115871
115859
2026-05-22T00:55:09Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115871
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Sofala_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Sofala''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 68,018 km² ndipo lili na ŵanthu 2,221,803 (2017).{{citation needed}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
ou3rf39xuap8wxrnf9d41avt167o6r3
Chigaŵa cha Manica
0
47355
115860
2026-05-22T00:48:05Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Manica_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]] '''Manica''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 61,661 km² ndipo lili na ŵanthu 1,911,237 (2017).{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115860
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Manica_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Manica''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 61,661 km² ndipo lili na ŵanthu 1,911,237 (2017).{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
p8hj9ktt2m2do48enl0ubmlna0rb93h
115865
115860
2026-05-22T00:52:48Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115865
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Manica_Province_in_Mozambique_2018.svg|right|245px]]
'''Manica''' ni chigaŵa kwa [[Mozambique]]. Lili na malo ghakukwana 61,661 km² ndipo lili na ŵanthu 1,911,237 (2017).{{citation needed}}
{{Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
096gm7wkxz8b9zdgldszwkeoqdxykrj
Template:Mozambique
10
47356
115862
2026-05-22T00:51:01Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "#REDIRECT Template:Districts of Mozambique"
115862
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Districts of Mozambique]
32f8ajjiz2qhim2ekg8i4lb26fqgxo6
115863
115862
2026-05-22T00:51:38Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Redirected page to [[Template:Districts of Mozambique]]
115863
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Districts of Mozambique]]
myuquiwipimksr0dyp73uli7tv6zrnh
Marka (Malaŵi)
0
47357
115874
2026-05-22T01:02:16Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''Marka''' ni boma na muzi cha [[chigaŵa cha Kummwela]] kwa [[Malaŵi]]. [[Category:Malaŵi]]"
115874
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Marka''' ni boma na muzi cha [[chigaŵa cha Kummwela]] kwa [[Malaŵi]].
[[Category:Malaŵi]]
apizegh3ogez4qkfwu3qt2pjzukrv9v
Vila Nova de Fronteira
0
47358
115875
2026-05-22T01:05:06Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]]. [[Category:Mozambique]]"
115875
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]].
[[Category:Mozambique]]
lpsfrxpa33cq5n064kyxs1yxwhijss6
115876
115875
2026-05-22T01:06:02Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115876
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]]. Lili pafupi na muzi wa [[Marka (Malaŵi)|Marka]] ku [[Malaŵi]].
[[Category:Mozambique]]
dhdch06tryg4myw2umstf7b8vqaq97a
Ulongué
0
47359
115877
2026-05-22T01:07:13Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]]. [[Category:Mozambique]]"
115877
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]].
[[Category:Mozambique]]
lpsfrxpa33cq5n064kyxs1yxwhijss6
Songo (Mozambique)
0
47360
115878
2026-05-22T01:09:46Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]]. [[Category:Mozambique]]"
115878
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]].
[[Category:Mozambique]]
lpsfrxpa33cq5n064kyxs1yxwhijss6
115879
115878
2026-05-22T01:09:57Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115879
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Songo''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]].
[[Category:Mozambique]]
a55lhp0m23027l3ssrojav3vbn0lhne
Mzinda wa Tete
0
47361
115880
2026-05-22T01:12:32Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''Tete''' ni msumba ukuru cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]]. [[Category:Mozambique]]"
115880
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Tete''' ni msumba ukuru cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]].
[[Category:Mozambique]]
lx4rzfi8t9l4cr1rsixaaa9l27tmb92
115881
115880
2026-05-22T01:13:24Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115881
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Tete''', mwakuzomerezgeka '''{{PAGENAME}}''', ni msumba ukuru cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]].
[[Category:Mozambique]]
tb40h26bscjn11r69khw5j15fzmxjbu
Boma la Marara
0
47362
115886
2026-05-22T01:19:29Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]]. [[Category:Mozambique]]"
115886
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]].
[[Category:Mozambique]]
o6benfj06jbunuei97mq223mmx7duz0
115887
115886
2026-05-22T01:19:45Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115887
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Tete]] kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
pa7kx7864bpm7lu7zb7dp3rbs8voqib
Boma la Ancuabe
0
47363
115891
2026-05-22T01:22:38Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Zambezia]] kumanjiliro gha dazi kwa [[Mozambique]]. {{Districts of Mozambique}} [[Category:Mozambique]]"
115891
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Zambezia]] kumanjiliro gha dazi kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
lhzhuxu0345ihfrcd6opf973mbev0f4
115911
115891
2026-05-22T02:02:37Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115911
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Cabo Delgado]] kumanjiliro gha dazi kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
0a94vumti4ipo3zicfxbygx9w7i0bh1
Boma la Pemba-Metuge
0
47364
115892
2026-05-22T01:23:47Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Zambezia]] kumanjiliro gha dazi kwa [[Mozambique]]. {{Districts of Mozambique}} [[Category:Mozambique]]"
115892
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Zambezia]] kumanjiliro gha dazi kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
lhzhuxu0345ihfrcd6opf973mbev0f4
115893
115892
2026-05-22T01:24:52Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115893
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Boma la Metuge''' ni boma cha [[chigaŵa cha Zambezia]] kumanjiliro gha dazi kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
m1si2hh0dx8c5lt0oyzs07qfazo9njw
115912
115893
2026-05-22T02:02:48Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115912
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Boma la Metuge''' ni boma cha [[chigaŵa cha Cabo Delgado]] kumanjiliro gha dazi kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
1len9v82mgcf0cuve543q0i191l9sod
Boma la Nangade
0
47365
115894
2026-05-22T01:26:05Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Zambezia]] kumanjiliro gha dazi kwa [[Mozambique]]. {{Districts of Mozambique}} [[Category:Mozambique]]"
115894
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Zambezia]] kumanjiliro gha dazi kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
lhzhuxu0345ihfrcd6opf973mbev0f4
115913
115894
2026-05-22T02:03:03Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115913
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Cabo Delgado]] kumanjiliro gha dazi kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
0a94vumti4ipo3zicfxbygx9w7i0bh1
115916
115913
2026-05-22T05:04:34Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115916
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Cabo Delgado]] kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
jb86ilwl1h9cz5viqgchbe9nouksh6q
Stërbeq
0
47366
115899
2026-05-22T01:34:35Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Shkodër]] kwa [[Albania]]. [[Category:Albania]]"
115899
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Shkodër]] kwa [[Albania]].
[[Category:Albania]]
1eomzmar9dj4ue0nb3h90i1bz7gmy8q
115900
115899
2026-05-22T01:37:45Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115900
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Shkodër]] kwa [[Albania]]. Mu charu ichi muli ŵanthu 636.<ref>https://web.archive.org/web/20110727195004/http://www.qarkushkoder.org/dw/komuna/Komuna_Qender_Malesi_e_Madhe.pdf</ref>
== Vilembo vifupi ==
{{Reflist}}
[[Category:Albania]]
68ytlcvzp29ngg34vr0regzh6si7h70
Banglabandha
0
47367
115901
2026-05-22T01:41:08Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ([[Chibenga]]: বাংলাবান্ধা) ni muzi cha [[chigaŵa cha Rangpur]] kwa [[Bangladesh]]. [[Category:Bangladesh]]"
115901
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ([[Chibenga]]: বাংলাবান্ধা) ni muzi cha [[chigaŵa cha Rangpur]] kwa [[Bangladesh]].
[[Category:Bangladesh]]
tl2b3ghf5jfs19o4wnk0fnnl3dx0taa
115903
115901
2026-05-22T01:48:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115903
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
{{distinguish|text=[[Banglabandha (positi ya pa mphaka)]]}}
'''{{PAGENAME}}''' ([[Chibenga]]: বাংলাবান্ধা) ni muzi cha [[chigaŵa cha Rangpur]] kwa [[Bangladesh]].
[[Category:Bangladesh]]
lzlh5jxevlod45rd2ncomkfmkl4rni7
Banglabandha (positi ya pa mphaka)
0
47368
115902
2026-05-22T01:47:07Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{distinguish|text=[[Banglabandha|Banglabandha (muzi)]]}} {{Databox}} '''Banglabandha''' ni positi ya pa mphaka (kujumpha mphaka) cha [[chigaŵa cha Rangpur]] kwa [[Bangladesh]]. [[Category:Bangladesh]]"
115902
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{distinguish|text=[[Banglabandha|Banglabandha (muzi)]]}}
{{Databox}}
'''Banglabandha''' ni positi ya pa mphaka (kujumpha mphaka) cha [[chigaŵa cha Rangpur]] kwa [[Bangladesh]].
[[Category:Bangladesh]]
01pwjmnasnn7tn9r0qpq6qd9zk77hhc
115904
115902
2026-05-22T01:48:42Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115904
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
{{distinguish|text=[[Banglabandha|Banglabandha (muzi)]]}}
'''Banglabandha''' ni positi ya pa mphaka (kujumpha mphaka) cha [[chigaŵa cha Rangpur]] kwa [[Bangladesh]].
[[Category:Bangladesh]]
23kzg3v78mozf5wh57kvkl03r1ubopt
Chalan Pago-Ordot
0
47369
115905
2026-05-22T01:52:50Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi kwa [[Guam]]. [[Category:Guam]]"
115905
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi kwa [[Guam]].
[[Category:Guam]]
dchxviawoy3arizctx1nk2gpp9wk1np
Montignies-sur-Roc
0
47370
115906
2026-05-22T01:55:55Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Wallonia]] kwa [[Belgium]]. [[Category:Belgium]]"
115906
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Wallonia]] kwa [[Belgium]].
[[Category:Belgium]]
tmwewy6y1ugoik4iyeulxlv9wjxu5ic
115907
115906
2026-05-22T01:57:01Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115907
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ([[Chiwaloni]]: ''Montniye-so-Rok'') ni muzi cha [[Wallonia]] kwa [[Belgium]].
[[Category:Belgium]]
4m3ofpdnn5xvatsvjol66zsniccai35
Boma la Doa
0
47371
115909
2026-05-22T02:00:54Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Redirected page to [[Boma la Dôa]]
115909
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Boma la Dôa]]
n0v8q9gs2h3kt2bv6aaf3go1w77nmbw
Chilumba cha Mozambique
0
47372
115914
2026-05-22T05:00:05Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[chilumba]] cha [[chigaŵa cha Nampula]] kwa [[Mozambique]]. Lili na ŵanthu ŵakukhalilira pafupifupi ŵanthu 14,000 ndipo likuteŵetereka na pafupi [[Chiŵanja cha Ndege cha Lumbo]] pa chirwa chikuru cha Nampula. Zina la charu ichi likafuma ku zina la chilumba ichi.{{citation needed}} [[Category:Mozambique]]"
115914
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni [[chilumba]] cha [[chigaŵa cha Nampula]] kwa [[Mozambique]].
Lili na ŵanthu ŵakukhalilira pafupifupi ŵanthu 14,000 ndipo likuteŵetereka na pafupi [[Chiŵanja cha Ndege cha Lumbo]] pa chirwa chikuru cha Nampula. Zina la charu ichi likafuma ku zina la chilumba ichi.{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
prfh2olh6jsdixwsztdxvm0xzv9obav
115915
115914
2026-05-22T05:02:42Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115915
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Nkhoska cha Mozambique''' panji '''{{PAGENAME}}''' ni [[nkhoska]] cha [[chigaŵa cha Nampula]] kwa [[Mozambique]].
Lili na ŵanthu ŵakukhalilira pafupifupi ŵanthu 14,000 ndipo likuteŵetereka na pafupi [[Chiŵanja cha Ndege cha Lumbo]] pa chirwa chikuru cha Nampula. Zina la charu ichi likafuma ku zina la nkhoska ichi.{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
[[Category:Nkhoska]]
2b8o1fj0ac7slllcq8wqban1ojv096a
115920
115915
2026-05-22T05:10:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115920
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Nkhoska cha Mozambique''' panji '''{{PAGENAME}}''' ni [[nkhoska]] cha [[chigaŵa cha Nampula]] kwa [[Mozambique]].
Lili na ŵanthu ŵakukhalilira pafupifupi ŵanthu 14,000 ndipo likuteŵetereka na pafupi [[Chiŵanja cha Ndege cha Lumbo]] pa chikuru cha Nampula. Zina la charu ichi likafuma ku zina la nkhoska ichi.{{citation needed}}
[[Category:Mozambique]]
[[Category:Nkhoska]]
qo5vxt7o5rzrt98ue9c4ym4rzyowszh
Boma la Ilha de Moçambique
0
47373
115917
2026-05-22T05:06:57Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Nampula]] kwa [[Mozambique]]. Likusazgapo [[Chilumba cha Mozambique|Nkhoska cha Mozambique]]. {{Districts of Mozambique}} [[Category:Mozambique]]"
115917
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Nampula]] kwa [[Mozambique]]. Likusazgapo [[Chilumba cha Mozambique|Nkhoska cha Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
e8o7oyqdbare0jqj76wj4b1fb19whe3
Nkhoska cha Mozambique
0
47374
115919
2026-05-22T05:09:56Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Redirected page to [[Chilumba cha Mozambique]]
115919
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Chilumba cha Mozambique]]
29vvjk72yc0rwdg003n3zsr8hm209js
Boma la Inharrime
0
47375
115921
2026-05-22T05:11:56Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Inhambane]] kwa [[Mozambique]]. {{Districts of Mozambique}} [[Category:Mozambique]]"
115921
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Inhambane]] kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
g7stdzy87huxnm7pdmvb8ihad31d824
Boma la Marracuene
0
47376
115924
2026-05-22T05:13:37Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Maputo]] kwa [[Mozambique]]. {{Districts of Mozambique}} [[Category:Mozambique]]"
115924
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Maputo]] kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
pzorepgqu0y6mz4dd3zwkf9lecwbqvd
Boma la Maganja da Costa
0
47377
115926
2026-05-22T05:18:11Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Zambezia]] kwa [[Mozambique]]. {{Districts of Mozambique}} [[Category:Mozambique]]"
115926
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni boma cha [[chigaŵa cha Zambezia]] kwa [[Mozambique]].
{{Districts of Mozambique}}
[[Category:Mozambique]]
7oliajdd05icf0jj2yy3pxao1v3ntke
Nzacko
0
47378
115927
2026-05-22T07:03:07Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Mbomou]] kwa [[Central African Republic]]. [[Category:Central African Republic]]"
115927
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Mbomou]] kwa [[Central African Republic]].
[[Category:Central African Republic]]
3003k006bljywol27mlfgbs0koqnl79
Ouanda Djallé
0
47379
115928
2026-05-22T07:08:28Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Vakaga]] kwa [[Central African Republic]]. Lili pa mtunda wa makilomita 130 kumwera kwa [[Birao]]. ==Malo ndipo nyengo== Mu vyaka 20 ivyo vyajumpha, chigaŵa cha Sahel chathandazgika pafupi chomene na Ouanda Djallé. Mukati mwa vilimika vya m’ma 1990, ŵakati mphaka iyi yikaŵa pakati pa Birao na Ouanda Djallé. Ouanda Djallé ili pa [[Bongo Massif]] ndipo nsonga yake ya Mont Toussoro (1330m){{citation needed}} ili..."
115928
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Vakaga]] kwa [[Central African Republic]]. Lili pa mtunda wa makilomita 130 kumwera kwa [[Birao]].
==Malo ndipo nyengo==
Mu vyaka 20 ivyo vyajumpha, chigaŵa cha Sahel chathandazgika pafupi chomene na Ouanda Djallé. Mukati mwa vilimika vya m’ma 1990, ŵakati mphaka iyi yikaŵa pakati pa Birao na Ouanda Djallé. Ouanda Djallé ili pa [[Bongo Massif]] ndipo nsonga yake ya Mont Toussoro (1330m){{citation needed}} ili kum'maŵa kwa Ouanda Djallé.
Tawuni iyi yili pafupi na mphaka ya [[Sudan]], pafupifupi makilomita 75 kufuma ku [[South Darfur]].{{citation needed}}
[[Category:Central African Republic]]
cfwe81l42spkm3wgdw9mf7tmoebifua
115929
115928
2026-05-22T07:09:27Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Malo ndipo nyengo */
115929
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Vakaga]] kwa [[Central African Republic]]. Lili pa mtunda wa makilomita 130 kumwera kwa [[Birao]].
==Malo ndipo nyengo==
Mu vyaka 20 ivyo vyajumpha, chigaŵa cha Sahel chathandazgika pafupi chomene na Ouanda Djallé. Mukati mwa vilimika vya m’ma 1990, ŵakati mphaka iyi yikaŵa pakati pa Birao na Ouanda Djallé. Ouanda Djallé ili pa [[Bongo Massif]] ndipo nsonga yake ya Mont Toussoro (1330m){{citation needed}} ili kum'maŵa kwa Ouanda Djallé.
Muzi iyi yili pafupi na mphaka ya [[Sudan]], pafupifupi makilomita 75 kufuma ku [[South Darfur]].{{citation needed}}
[[Category:Central African Republic]]
1g99vclk4cyobklmwzm7gfb3ame0ysm
Renk (South Sudan)
0
47380
115931
2026-05-22T07:15:34Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''Renk''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Upper Nile]] kwa [[South Sudan]]. Lili na ŵanthu 69,079 (2008).<ref>https://www.citypopulation.de/en/southsudan/cities/</ref> ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:South Sudan]]"
115931
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Renk''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Upper Nile]] kwa [[South Sudan]]. Lili na ŵanthu 69,079 (2008).<ref>https://www.citypopulation.de/en/southsudan/cities/</ref>
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:South Sudan]]
ndqiijeb5ns2y8deiu1ugqok7m5ul8f
Asosa
0
47381
115932
2026-05-22T07:19:07Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Benishangul-Gumuz]] kwa [[Ethiopia]]. Lili na ŵanthu 20,226 (2005).<ref>http://www.csa.gov.et/text_files/2005_national_statistics.htm</ref> ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:Ethiopia]]"
115932
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Benishangul-Gumuz]] kwa [[Ethiopia]]. Lili na ŵanthu 20,226 (2005).<ref>http://www.csa.gov.et/text_files/2005_national_statistics.htm</ref>
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Ethiopia]]
06m9cfod0k12k6z9g996w6uo0d5hfyx
Kizimkazi Mkunguni
0
47382
115933
2026-05-22T07:21:46Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Zanzibar]] kwa [[Tanzania]]. ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:Tanzania]]"
115933
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Zanzibar]] kwa [[Tanzania]].
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Tanzania]]
i80mw8pivgp16yup6kfbcfhignui8k7
115934
115933
2026-05-22T07:21:54Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115934
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Zanzibar]] kwa [[Tanzania]].
[[Category:Tanzania]]
d8grpqvbfr50f8i82qkficjxa64sdkw
Kizimkazi Dimbani
0
47383
115935
2026-05-22T07:22:53Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Zanzibar]] kwa [[Tanzania]]. [[Category:Tanzania]]"
115935
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Zanzibar]] kwa [[Tanzania]].
[[Category:Tanzania]]
d8grpqvbfr50f8i82qkficjxa64sdkw
Marpi
0
47384
115936
2026-05-22T07:26:42Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Saipan]] kwa [[Northern Mariana Islands]]. Lili na ŵanthu 85 (2023).<ref>https://web.archive.org/web/20230608225544/https://www.citydirectory.us/village-marpi.html</ref> ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:Northern Mariana Islands]]"
115936
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[Saipan]] kwa [[Northern Mariana Islands]]. Lili na ŵanthu 85 (2023).<ref>https://web.archive.org/web/20230608225544/https://www.citydirectory.us/village-marpi.html</ref>
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Northern Mariana Islands]]
9wv7cblrl5dejftgpqgq1i8g2fzt27f
Meyuns
0
47385
115937
2026-05-22T07:30:52Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Koror]] kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 1,000.{{citation needed}} [[Category:Palau]]"
115937
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Koror]] kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 1,000.{{citation needed}}
[[Category:Palau]]
g907h91rz3lxedttdpxzs9u6tvp1yrs
Chigaŵa cha Koror
0
47386
115938
2026-05-22T07:35:35Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Koror_in_Palau.svg|right|245px]] '''Koror''' ni chigaŵa kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 11,199 (2020).<ref>https://www.palaugov.pw/wp-content/uploads/2022/09/2020-Census-of-Population-and-Housing.pdf</ref> ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:Palau]]"
115938
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Koror_in_Palau.svg|right|245px]]
'''Koror''' ni chigaŵa kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 11,199 (2020).<ref>https://www.palaugov.pw/wp-content/uploads/2022/09/2020-Census-of-Population-and-Housing.pdf</ref>
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Palau]]
dl4vkgtwene97c8gknfaw8b2g3p744u
Category:Palau
14
47387
115939
2026-05-22T07:36:51Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created blank page
115939
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Chigaŵa cha Ngarchelong
0
47388
115940
2026-05-22T07:38:57Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Ngarchelong_in_Palau.svg|right|245px]] '''Ngarchelong''' ni chigaŵa kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 384 (2020).{{citation needed}} [[Category:Palau]]"
115940
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Ngarchelong_in_Palau.svg|right|245px]]
'''Ngarchelong''' ni chigaŵa kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 384 (2020).{{citation needed}}
[[Category:Palau]]
21ockhtabn3ghrlldawdbyxf01a7vda
115951
115940
2026-05-22T09:26:27Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115951
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Ngarchelong_in_Palau.svg|right|245px]]
'''Ngarchelong''' ni chigaŵa kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 384 (2020).{{citation needed}}
==Mizinda na mizi==
*[[Mengellang]]
*[[Ngriil]]
*[[Ollei]]
*[[Imetang]]
*[[Ngerbau]]
[[Category:Palau]]
nnca0sy08xkpvxkck61gpo8awzkxm82
Mengellang
0
47389
115941
2026-05-22T07:40:09Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]]. ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:Palau]]"
115941
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]].
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Palau]]
3gavxc9spbvrwgsb4iq9tvt1e5elbsa
115942
115941
2026-05-22T07:40:16Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115942
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]].
[[Category:Palau]]
8jkpum6k36o85a7r8wexcqc6o8yrlec
Palau
0
47390
115943
2026-05-22T07:43:42Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "[[File:Flag of Palau.svg|300px|thumb]] [[File:Palau_-_Location_Map_(2013)_-_PLW_-_UNOCHA.svg|250px|thumb]] '''Palau''' ni chalo icho chili kwa [[Oceania]]. {{Commons}} [[Category:Palau| ]] [[Category:Oceania]]"
115943
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag of Palau.svg|300px|thumb]]
[[File:Palau_-_Location_Map_(2013)_-_PLW_-_UNOCHA.svg|250px|thumb]]
'''Palau''' ni chalo icho chili kwa [[Oceania]].
{{Commons}}
[[Category:Palau| ]]
[[Category:Oceania]]
46p7qwcvlzskbgpodnw6nmgjm89jlj7
115944
115943
2026-05-22T07:52:52Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
115944
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag of Palau.svg|300px|thumb]]
[[File:Palau_-_Location_Map_(2013)_-_PLW_-_UNOCHA.svg|250px|thumb]]
'''Palau''' ni chalo icho chili kwa [[Oceania]].
== Chigaŵa ==
*[[Chigaŵa cha Koror]]
*[[Chigaŵa cha Ngarchelong]]
*[[Chigaŵa cha Airai]]
*[[Chigaŵa cha Peleliu]]
*[[Chigaŵa cha Ngaraard]]
*[[Chigaŵa cha Ngeremlengui]]
*[[Chigaŵa cha Aimeliik]]
*[[Chigaŵa cha Ngchesar]]
*[[Chigaŵa cha Ngatpang]]
*[[Chigaŵa cha Ngiwal]]
*[[Chigaŵa cha Melekeok]]
*[[Chigaŵa cha Ngardmau]]
*[[Chigaŵa cha Angaur]]
*[[Chigaŵa cha Kayangel]]
*[[Chigaŵa cha Sonsorol]]
*[[Chigaŵa cha Hatohobei]]
==Mizinda na mizi==
Ni wose yayi awo ŵali kulembeka musi umu.
* [[Mzinda wa Koror|Koror]]
* [[Meyuns]]
* [[Kloulklubed]]
* [[Muzi wa Melekeok|Melekeok]]
* [[Muzi wa Ngerekebesang|Ngerekebesang]]
* [[Ngermid]]
* [[Muzi wa Tobi|Tobi]]
* [[Ollei]]
* [[Imetang]]
* [[Choll]]
* [[Elab (Palau)|Elab]]
* [[Ngebuked]]
* [[Ngkeklau]]
* [[Ngetbong]]
* [[Bkulangriil]]
* [[Ibobang]]
* [[Bkurrengel]]
* [[Ngerkeai]]
* [[Mengellang]]
* [[Echang]]
* [[Imeong]]
* [[Muzi wa Imelchol]]
* [[Koska (Palau)|Koska]]
* [[Urdmang]]
* [[Ngriil]]
* [[Ngerulmud]] (msumba ukuru)
{{Commons}}
[[Category:Palau| ]]
[[Category:Oceania]]
li0vc4vltyrctfdii75yghake1ntek2
115948
115944
2026-05-22T09:20:47Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Mizinda na mizi */
115948
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag of Palau.svg|300px|thumb]]
[[File:Palau_-_Location_Map_(2013)_-_PLW_-_UNOCHA.svg|250px|thumb]]
'''Palau''' ni chalo icho chili kwa [[Oceania]].
== Chigaŵa ==
*[[Chigaŵa cha Koror]]
*[[Chigaŵa cha Ngarchelong]]
*[[Chigaŵa cha Airai]]
*[[Chigaŵa cha Peleliu]]
*[[Chigaŵa cha Ngaraard]]
*[[Chigaŵa cha Ngeremlengui]]
*[[Chigaŵa cha Aimeliik]]
*[[Chigaŵa cha Ngchesar]]
*[[Chigaŵa cha Ngatpang]]
*[[Chigaŵa cha Ngiwal]]
*[[Chigaŵa cha Melekeok]]
*[[Chigaŵa cha Ngardmau]]
*[[Chigaŵa cha Angaur]]
*[[Chigaŵa cha Kayangel]]
*[[Chigaŵa cha Sonsorol]]
*[[Chigaŵa cha Hatohobei]]
==Mizinda na mizi==
Ni wose yayi awo ŵali kulembeka musi umu.
* [[Mzinda wa Koror|Koror]]
* [[Meyuns]]
* [[Kloulklubed]]
* [[Muzi wa Melekeok|Melekeok]]
* [[Muzi wa Ngerekebesang|Ngerekebesang]]
* [[Ngermid]]
* [[Muzi wa Tobi|Tobi]]
* [[Ollei]]
* [[Imetang]]
* [[Choll]]
* [[Elab (Palau)|Elab]]
* [[Ngebuked]]
* [[Ngkeklau]]
* [[Ngetbong]]
* [[Bkulangriil]]
* [[Ibobang]]
* [[Bkurrengel]]
* [[Ngerkeai]]
* [[Mengellang]]
* [[Echang]]
* [[Imeong]]
* [[Muzi wa Imelchol]]
* [[Koska (Palau)|Koska]]
* [[Urdmang]]
* [[Ngriil]]
* [[Dongosaru]]
* [[Ngerulmud]] (msumba ukuru)
{{Commons}}
[[Category:Palau| ]]
[[Category:Oceania]]
hhvd0lcr9zwvvgmkclenddaftikizsw
Chigaŵa cha Airai
0
47391
115945
2026-05-22T09:08:50Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Airai_in_Palau.svg|right|245px]] '''Airai''' ni chigaŵa kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 2,455 (2015).{{citation needed}} [[Category:Palau]]"
115945
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Airai_in_Palau.svg|right|245px]]
'''Airai''' ni chigaŵa kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 2,455 (2015).{{citation needed}}
[[Category:Palau]]
76z5fi76nrgdw8ctlecnqiba36fth95
Chigaŵa cha Sonsorol
0
47392
115946
2026-05-22T09:15:59Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} [[File:Sonsorol_in_Palau.svg|right|245px]] '''Sonsorol''' ni chigaŵa kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 40 (2015).<ref>https://www.palaugov.pw/wp-content/uploads/2017/02/2015-Census-of-Population-Housing-Agriculture-.pdf</ref> ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:Palau]]"
115946
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
[[File:Sonsorol_in_Palau.svg|right|245px]]
'''Sonsorol''' ni chigaŵa kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 40 (2015).<ref>https://www.palaugov.pw/wp-content/uploads/2017/02/2015-Census-of-Population-Housing-Agriculture-.pdf</ref>
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Palau]]
1uh6bxb3w4az7ts0qwthsw3j4mga33y
Dongosaru
0
47393
115947
2026-05-22T09:19:10Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Sonsorol]] kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 42 (2014).{{citation needed}} [[Category:Palau]]"
115947
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Sonsorol]] kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 42 (2014).{{citation needed}}
[[Category:Palau]]
kk8b9rs4pq2j4vp2rtfcysxfeukoiqi
Ollei
0
47394
115949
2026-05-22T09:22:35Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 100.<ref>https://www.geonames.org/1559604/ollei.html</ref> ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:Palau]]"
115949
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]]. Lili na ŵanthu 100.<ref>https://www.geonames.org/1559604/ollei.html</ref>
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Palau]]
t73oihnhl3x9swssi6b2zeojudjtle6
Ngriil
0
47395
115950
2026-05-22T09:24:34Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]]. [[Category:Palau]]"
115950
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]].
[[Category:Palau]]
8jkpum6k36o85a7r8wexcqc6o8yrlec
Imetang
0
47396
115952
2026-05-22T09:27:38Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]]. [[Category:Palau]]"
115952
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]].
[[Category:Palau]]
8jkpum6k36o85a7r8wexcqc6o8yrlec
Ngerbau
0
47397
115953
2026-05-22T09:28:30Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]]. [[Category:Palau]]"
115953
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]].
[[Category:Palau]]
8jkpum6k36o85a7r8wexcqc6o8yrlec
Lkes (Melekeok, Palau)
0
47398
115954
2026-05-22T09:33:17Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''Lkes''' ni [[nkhoska]] cha [[chigaŵa cha Melekeok]] kwa [[Palau]]. Chigaba: 7°31'58.3"N 134°37'12.2"E [[Category:Palau]]"
115954
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Lkes''' ni [[nkhoska]] cha [[chigaŵa cha Melekeok]] kwa [[Palau]].
Chigaba: 7°31'58.3"N 134°37'12.2"E
[[Category:Palau]]
t25gpnvralt7frmkqtxutsdmcftky8o
115955
115954
2026-05-22T09:48:31Z
~2026-30637-84
11622
115955
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Lkes''' ni [[nkhoska]] cha [[chigaŵa cha Melekeok]] kwa [[Palau]].
Chigaba: 7°31'58.3"N 134°37'12.2"E
[[Category:Palau]]
[[Category:Nkhoska]]
2ye3o3208t62ogquqkvab1mo2r5ntgm
Lkes (Ngarchelong, Palau)
0
47399
115956
2026-05-22T10:22:56Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Stub}} {{Databox}} '''Lkes''' ni [[nkhoska]] cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]]. Chigaba: 7°43'41.74"N 134°36'55.87"E [[Category:Palau]] [[Category:Nkhoska]]"
115956
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Databox}}
'''Lkes''' ni [[nkhoska]] cha [[chigaŵa cha Ngarchelong]] kwa [[Palau]].
Chigaba: 7°43'41.74"N 134°36'55.87"E
[[Category:Palau]]
[[Category:Nkhoska]]
ois6kygndv41z3mux1e4w15d4hpqpg7