Wikipedia
tumwiki
https://tum.wikipedia.org/wiki/Jani_likulu
MediaWiki 1.47.0-wmf.4
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Dalitso Kabambe
0
47030
116059
113254
2026-05-29T07:45:58Z
Victuallers
9578
Dalitso Kabambe 2025 (cropped).jpg
116059
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Mubanki wa pakati ku Malawi (wakababika 17 Novembala 1973)}}
{{Use mdy dates|date=February 2025}}
{{Infobox officeholder
|name = Dalitso Kabambe
|image = Dalitso Kabambe 2025 (cropped).jpg
|office = Mulara 13 wa [[Banki Yikuru ya Malawi|Bangi Yikuru ya Malawi]]
|appointed = [[Peter Mutharika]]<ref>{{cite news |last1=Malenga |first1=Bright |title=Kabambe appointed as new RBM Governor {{!}} Malawi 24 - Malawi news |url=https://malawi24.com/2017/04/21/kabambe-appointed-as-new-rbm-governor/ |access-date=3 February 2021 |publisher=[[Malawi24]] |date=21 April 2017}}</ref>
|term_start = 21 April 2017
|term_end = 8 Julayi 2020
|predecessor = [[Charles Chuka]]
|successor = Wilson Banda
|alma_mater = [[Imperial College London]], [[Yunivesite ya Malawi]]
|birth_date = {{birth date and age|df=y|1973|11|17}}
|birth_place = [[Thyolo]], [[Chigaŵa cha Thyolo]], [[Malawi]]
|spouse = Brigitte Kabambe
}}
'''Dalitso Kabambe''' (wakababika 17 Novembala 1973) ni [[wachuma]], mubanki na ndyali wakufuma ku [[Malawi]]. Wakatumikanga nga Mulara wa 13 wa [[Bangi Yikuru ya Malawi]] kufuma mu 2017 m'paka 2020.<ref>{{cite web |title=Featured Speaker: Dalitso Kabambe Governor for the Reserve Bank of Malawi |url=https://live.worldbank.org/experts/dalitso-kabambe |website=[[World Bank]] |access-date=3 February 2021}}</ref> Pa 17 Novembala 2024, wasankhika kuŵa pulezidenti wa [[United Transformation Movement]].
==Ntchito yake==
Kabambe ni wazakasayansi wa vya chitukuko ku Malawi uyo wasankhika kuŵa Mulara wa Bangi Yikuru ya Malawi pa 21 April 2017 na pulezidenti wakale wa Malawi, [[Peter Mutharika]].
Kambere wasankhikenge ku boma, Kabambe wakatumikanga mu ntchito ya chuma ya Boma la Malawi kwa vyaka 19, kufuma mu 1998. Wakagwira ntchito nga Principal Economist, Chief Economist, Deputy Director of Economic Planning, na Budget Director mu Ministry of Finance, Economic Planning and Development. Wakawovwiranga nga Director of Planning and Policy Development ku Ministry of Health pakati pa 2013 na 2015, ndipo wakawoneranga bajeti ya vyaumoyo ya charu chose. Kabambe wakateŵeteranga nga Secretary wa vya Vyamalonda na Usambizgano Wapadziko kwa nyengo ya vyaka viŵiri. Wakachimbilirika na Wilson Banda pa 9 Julayi 2020.
==Umoyo wa paumwini==
Kabambe wakutorana na Brigitte Kabambe ndipo ŵali na ŵana ŵatatu. Ni membala wa [[Mpingo wa Seventh-day Adventist]] uko nayo ni msambizi wa mpingo (Church Elder).
==Sukulu==
Wali na digirii ya PhD na master's mu Development Economics ku [[Imperial College]], [[Yunivesite ya London]], United Kingdom – iyo wakapokera mu 2008 na 2001. Digirii yake yakwamba ya Agricultural Economics wakayipokera ku Yunivesite ya Malawi mu 1998.<ref>{{cite news |last1=Chimjeka |first1=Rebecca |title='I Will Focus On Achieving Macroeconomic Stability' {{!}} The Nation Online {{!}} Malawi Daily Newspaper |url=https://www.mwnation.com/i-will-focus-on-achieving-macroeconomic-stability/ |access-date=3 February 2021 |publisher=The Nation |date=29 April 2017}}</ref>
==Kuluta mu ndyali==
Kabambe wakazgora pakufumura mwaluso kuti wasazgikenge mu ndyali pa 31 Disembala 2020 apo wakawonekanga nga membala wa chipani cha [[Democratic Progressive Party (Malawi)]]. Malipoti gha mu visulo ghakulongora kuti Kabambe wimikikenge kuŵa mtsogoleri wa chipani ichi kuti wayime mu chisankho cha pulezidenti cha Malawi mu 2025.<ref>{{cite news |last1=Malawi24 |title=Former RBM governor poised to take on Nankhumwa for DPP leadership {{!}} Malawi 24 - Malawi news |url=https://malawi24.com/2020/12/31/former-rbm-governor-poised-to-take-on-nankhumwa-for-dpp-leadership/ |work=Malawi 24 |date=31 December 2020}}</ref><ref>{{cite news |last1=AllAfrica |title=Malawi: DPP Changes Tune Over Convention |url=https://allafrica.com/stories/202102010751.html |work=allAfrica.com |date=1 February 2021}}</ref><ref>{{cite news |last1=Nyasa Times |title=Nankhumwa plays down 'DK-2025' hype in DPP presidential race {{!}} Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=https://www.nyasatimes.com/nankhumwa-plays-down-dk-2025-hype-in-dpp-presidential-race/ |work=www.nyasatimes.com |date=2 January 2021}}</ref> Mpaka sono, wandafumure mwaluso usankho wake kuŵa mtsogoleri wa [[Democratic Progressive Party (Malawi)|DPP]].
Paumaliro wa 2024, Kabambe wakaluta ku chipani cha United Transformation Movement (UTM) kufuma apo pulezidenti wa chipani ichi kweniso wa Malawi, Dr Saulos Chilima, wakafwa pa ngozi ya ndege. Pa 17 Novembala 2024, Kabambe wasankhika kuŵa pulezidenti wa UTM.
==Vimanyikwiro==
Kabambe wakaluta mu suzgo pa nkhani ya malipilo apo pakaŵa malipoti kuti pa mwezi wakalipanga K24 miliyoni (pafupifupi US$30,000). Pa ivyo wakayowoya na [[Zodiak Broadcasting Station|Zodiak]], Kabambe wakavomereza ivyo, kuyowoya kuti malipilo ghake ghakapelekeka na Board ya Bangi nga umo likulongosolera Dango la Parliament la Reserve Bank of Malawi.<ref>{{cite news |title=Former RBM governor poised to take on Nankhumwa for DPP leadership {{!}} Malawi 24 - Malawi news |url=https://malawi24.com/2020/12/31/former-rbm-governor-poised-to-take-on-nankhumwa-for-dpp-leadership/ |work=Malawi 24 |date=31 December 2020}}</ref><ref>{{cite news |title='Address governance lapses at Reserve Bank of Malawi, Parliament' {{!}} Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=https://www.nyasatimes.com/address-governance-lapses-at-reserve-bank-of-malawi-parliament/ |work=www.nyasatimes.com |date=2 January 2021}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mperiwa |first1=Esther |title=Expert calls for RBM Act review, Governor should not be Board Chair |url=https://kulinji.com/article/news/business/2021/expert-calls-rbm-act-review-governor-should-not-be-board-chair |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214041938/https://kulinji.com/article/news/business/2021/expert-calls-rbm-act-review-governor-should-not-be-board-chair |url-status=usurped |archive-date=February 14, 2021 |work=Kulinji |language=en}}</ref>
Nangauli malipoti ghakulongora kuti malipilo gha uyo wakamuwuska, Wilson Banda, ghawelerekaso, palije chiharo chakukwana chakulongora nthena kufuma ku visulo. Gulu la [[maungano gha ŵanthu ŵa chigaŵa|civil society organisations (CSOs)]] likayowoya kuti audit iyo yikafumiska malipoti gha malipilo gha Kabambe yikaŵa yakwananga ndipo yakukhumbikwira yayi. Likayowoya kuti ivi vikaŵa vyakupangika kuti vimukandirenge Kabambe kuti walute ku ndyali. Gulu la Centre for Democracy and Economic Development (CDEDI) likati audit iyi yikaŵa yakwananga ndipo wakayowoya kuti ŵakakhumbanga kumukanizga kuti wimenge pa malo gha [[Lazarus Chakwera]] mu 2025.<ref>{{cite news |title=Reserve Bank of Malawi queried over results of forensic audit: Cdedi blames governor for leakage of privileged information {{!}} Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=https://www.nyasatimes.com/reserve-bank-of-malawi-querried-over-results-of-forensic-audit-cdedi-blames-governor-for-leakage-of-privileged-information/ |work=www.nyasatimes.com |date=28 December 2020}}</ref>
Mu Meyi 2021, Lilongwe Water Board yikafumiska mazina gha ŵanthu awo nyumba zawo zikaŵa na maji ghakusazgikira mwambura kuzomerezgeka. Mazina gha Kabambe ghakaŵa mu mndandanda uwu. Nangauli wakayowoya mu visulo kuti ni uwemi, pali nkhaŵa yakuti iyomwene ndiyo wakazomerezga maji agha mwambura kuzomerezgeka – icho chikavundikiska ndondomeko yake ya chisankho cha 2025.
Mu Disembala 2021, Dalitso Kabambe wakayowoyekanga kuti wakapopokera ndalama ku IMF pa njira yakubisa akaunti apo wakaŵa director wa Bangi Yikuru ya Malawi.
==Malo ghakuzingilizgika na vinthu (Pa intaneti)==
* [https://www.facebook.com/DalitsoKabambe2025 Facebook]
==Ukaboni ==
{{reflist}}
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[Charles Chuka]]}}
{{s-ttl|title= Ŵalara wa [[Bangi Yikuru ya Malawi]]}}
{{s-aft|after= Wilson Banda}}
{{s-end}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kabambe, Dalitso}}
[[Category:Ŵalara ŵa Bangi Yikuru ya Malawi]]
[[Category:Ŵachuma ŵa Malawi mu nyengo ya 21]]
[[Category:Ŵanthu ŵamoyo]]
[[Category:1973 ŵakababika]]
[[Category:Ŵasambizgi ŵa Imperial College London]]
[[Category:Ŵasambizgi ŵa Yunivesite ya London]]
[[Category:Andale gha Democratic Progressive Party (Malawi)]]
[[Category:Ŵanthu ŵa ku Chigaŵa cha Thyolo]]
[[Category:Ŵasambizgi ŵa Yunivesite ya Malawi]]
cbe8c9m4b0pxwu2vq088o9wollr0p7b