Wikipedia
tumwiki
https://tum.wikipedia.org/wiki/Jani_likulu
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
UK
0
6800
118148
117267
2026-07-31T04:36:48Z
EmausBot
1199
Fixing double redirect from [[United Kingdom]] to [[Great Britain]]
118148
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Great Britain]]
{{Redirect category shell|1=
{{R from initialism}}
{{R mentioned in a hatnote}}
{{R printworthy}}
}}
0db7e62jvrnp3e2x5nlgrp4vtyg1e4t
Wikipediya
0
7044
118121
117948
2026-07-30T13:07:36Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Viyowoyero vinyake */
118121
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website
| name = Wikipediya
| logo = [[File:Wikipedia-logo-v2.svg|upright=0.68|frameless|center|Chibulumutuzga chambura kumara chakupangika na vipande vikuru, vituŵa vya jigsaw puzzle. Chigaŵa chilichose cha puzzle chili na [[glyph]] yimoza kufuma ku [[ndondomeko yakulembera]] yakupambanapambana, ndipo glyph yiliyose yalembeka na mtundu ufipa.]]
| screenshot = Wikipediya Portal Screenshot (2022).svg{{!}}border
| screenshot_alt = Portal ya Wikipediya yakulongora viyowoyero vyakupambanapambana vyakupangwa mwakulondezgana na unandi wa nkhani
| caption = Tsamba lakwamba la Wikipediya pa desktop mu 2022
| collapsible = yes
| type = [[Ensaikulopidiya ya pa intaneti]]
| language_count = {{NUMBEROF|active|Wikipedia}}
| language_footnote = {{efn|Pali ma edition gha Wikipediya {{NUMBEROF|active|Wikipedia}} agho ghakugwira ntchito, kweni ichi chikung'anamura yayi kuti pali viyowoyero vyapadera {{NUMBEROF|active|Wikipedia}}. Mwachiyelezgero, pali edition ya Chingelezi na edition ya Simple English, ma edition ghakupambanapambana gha Chibelarusi (ghakugwiliskira ntchito [[Narkamaŭka]] na [[Taraškievica]] orthographies), ma edition ghakupambanapambana gha Chinorway (ghakugwiliskira ntchito [[Nynorsk]] na [[Bokmål]] orthographies), na vinyake.<br />Kusazgirapo apo, pali ma edition gha Wikipediya {{NUMBEROF|closed|Wikipedia}} agho ghali kujalika, mu viyowoyero ivyo vilije ŵakuyowoya ŵakukwana kuti vilutilire (mwachiyelezgero, [[Chiyowoyero cha Marshallese|Marshallese]] na [[Chiyowoyero cha Akan|Akan]]). Ma edition ghanayi ghakafumiskikathu (vyakuyeruzgapo ni [[:meta:Proposals for closing projects/Deletion of Moldovan Wikipedia 2|Wikipediya ya Moldovia]] na [[:meta:Proposals for closing projects/Deletion of Siberian Wikipedia|Wikipediya ya Siberia]])}}{{efn|Pa viyowoyero vinyake ivyo vili pafupi kumara, nga ni [[Chiyowoyero cha Manchu]], palije edition ya Wikipediya iyo yili kupangikapo.}}
| predecessor = [[Nupediya]]
| headquarters = [[San Francisco]], California, US
| country_of_origin = United States
| area_served = Charu chose (kupatulako [[China]], [[Myanmar]], na [[North Korea]])
| owner = [[Wikimedia Foundation]] (kwambira mu 2003)
| authors = {{hlist|[[Jimmy Wales]]|[[Larry Sanger]]}}
| url = {{URL|https://wikipedia.org}}
| ipv6 = Yikovwirika
| commercial = Yayi
| registration = Yakusankha{{efn|Kulembeska nkhwakukhumbikwa pa milimo yinyake, nga nkhusintha [[#Vakugega|mapeji ghakovirikilika]], kupanga mapeji pa Wikipedia ya Chingelezi, na kukwezga mafayilo.}}
| num_users = {{format price|{{NUMBEROF|USERS|totalactive.wikipedia}}}} (kufika pa {{Date|2=MDY}})
| launch_date = {{Start date and age|2001}}
| current_status = Yichali kugwira ntchito
| content_license = [[Creative Commons license|Creative Commons Attribution-ShareAlike]] 4.0{{efn|Malemba ghanandi ghali na layisensi yiŵiri pamoza na [[GNU Free Documentation License|GFDL]]; layisensi ya media yikupambana.}}
| oclc = 52075003
| programming_language = <!-- None, the programming language is a property of MediaWiki -->
}}
'''Wikipediya''' ni nkhokwe ya vinjeru ya ulere ya pa internet iyo ikayambika mu chaka cha 2001. Waliyose wangasintha vyakulembeka va pa nkhokwe iyi nyengo iliyose, kulikose, palipose.
Pakwamba Wikipediya yikaŵa mu [[ChiNgelezi]] pera, kweni sono yakura na kuŵa na viyowoyero vyakujumpha 300 ndipo njimoza mwa mawebusayiti agho ŵanthu ŵakulutako chomene pa charu chose kufuma mu 2026.{{citation needed}}
Wikipediya yalumbanizgika chifukwa chakuti yikovwira kuti ŵanthu ŵamanye vinthu mwa demokilase ndiposo chifukwa chakuti yikulongosora chomene nkhani zakupambanapambana, kapangikiro ka vinthu vya mukati na chikhalidwe. Wikipediya yaseŵezeskeka na maboma ghanyake gha vyaru, kufuma pa masamba ghanyake mpaka pa webusayiti yose, nyengo zinyake chifukwa chakuti yikususka boma panji chifukwa cha ivyo vikuwoneka kuti ni vyakunyoza Chiuta.<ref>{{Cite news |last=Treisman |first=Rachel |date=April 1, 2022 |title=Russia threatens to fine Wikipedia if it doesn't remove some details about the war |work=[[NPR]] |url=https://www.npr.org/2022/04/01/1090279187/russia-wikipedia-fine|url-status=live|access-date=January 22, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202215844/https://www.npr.org/2022/04/01/1090279187/russia-wikipedia-fine|archive-date=December 2, 2022}}</ref> Wikipediya iyi yasuskikaso chifukwa cha kusankhana kwa ndondomeko, nga nkhusankhana kwa ŵanalume na ŵanakazi na kusankhana kwa malo gha Global South.<ref>{{cite news |last=Noor |first=Poppy |title=Wikipedia biases |url=https://www.theguardian.com/technology/2018/jul/29/the-five-wikipedia-biases-pro-western-male-dominated |newspaper=[[The Guardian]] |access-date=May 31, 2024 |date=July 29, 2018 |author-link=Poppy Noor |archive-date=November 9, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109040056/https://www.theguardian.com/technology/2018/jul/29/the-five-wikipedia-biases-pro-western-male-dominated |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Hern |first1=Alex |title=Wikipedia's view of the world is written by the west |url=https://www.theguardian.com/technology/2015/sep/15/wikipedia-view-of-the-world-is-still-written-by-the-west |newspaper=The Guardian |access-date=May 31, 2024 |date=September 15, 2015}}</ref> Kugomezgeka kwa Wikipediya kukasuskika kanandi waka mu vilimika vya m’ma 2000, kweni ŵanthu ŵakalumba chomene kufuma kuumaliro wa vilimika vya m’ma 2010 kuya munthazi.<ref name="Last best">{{cite news |last1=Cooke |first1=Richard |date=February 17, 2020 |title=Wikipedia Is the Last Best Place on the Internet |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |url=https://www.wired.com/story/wikipedia-online-encyclopedia-best-place-internet/|url-access=limited|access-date=October 13, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20221217081500/https://www.wired.com/story/wikipedia-online-encyclopedia-best-place-internet/|archive-date=December 17, 2022}}</ref> Nkhani za pa Wikipedia mu ChiNgelezi zakukhwaskana na nkhani zasonosono zikusangika kanandi waka nga ni magwero ghakusangirapo uthenga wasonosono na ŵanandi.<ref>{{Cite web |last=Kelly |first=Samantha Murphy |date=May 20, 2022 |title=Meet the Wikipedia editor who published the Buffalo shooting entry minutes after it started |url=https://www.cnn.com/2022/05/20/tech/wikipedia-editors-breaking-news/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012001310/https://www.cnn.com/2022/05/20/tech/wikipedia-editors-breaking-news/index.html|archive-date=October 12, 2022|access-date=May 24, 2022 |website=[[CNN]]}}</ref><ref>{{Cite news |last= McNamee |first= Kai |date=September 15, 2022 |title= Fastest 'was' in the West: Inside Wikipedia's race to cover the queen's death |publisher= [[NPR]] |url= https://www.npr.org/2022/09/15/1122943829/wikipedia--queen-elizabeth-ii-death-deaditors-editors-article |url-status= live| access-date= January 22, 2023 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230115033202/https://www.npr.org/2022/09/15/1122943829/wikipedia--queen-elizabeth-ii-death-deaditors-editors-article |archive-date= January 15, 2023}}</ref>
==Kusintha mwakukolerana==
===Kuwoneseska ivyo vyasintha===
[[File:Wikipedia_editing_interface.png|thumb|Thepo lakusintha la Wikipediya|300px]]
Nangauli ivyo vyasintha vikuwoneseska yayi mwa ndondomeko, kweni pulogiramu ya Wikipediya yikupereka vipangizo ivyo vikuzomerezga waliyose kuti wawone ivyo ŵanyake ŵasintha. Thepo la Kuona umo mayambilo la nkhani yiliyose likulongosora umo nkhani yiliyose yikusinthira.<ref>https://web.archive.org/web/20070925220722/https://w3.linux-magazine.com/issue/51/Wikipedia_Encyclopedia.pdf</ref> Pa nkhani zinandi, waliyose wangawona ivyo vyasintha sonosono apa na kuwuskapo ivyo ŵanyake ŵasintha mwa kudodoliska pa linki iyo yili pa hamba la Kuona umo mayambilo la nkhani iyo.
===Kunanga vinthu===
Kusintha kulikose uko kukunanga dala masamba gha Wikipediya kukuwoneka kuti kunanga vinthu.<ref>https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1508&context=cis_papers</ref>
==Viyowoyero vinyake==
Pasono pali mabuku gha viyowoyero 348 gha Wikipediya, kufuma mu Julayi 2026.<ref>https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias#All_Wikipedias_ordered_by_number_of_articles</ref>
== Vilembo vifupi ==
{{reflist}}
== Vyakukumbuska ==
{{Notelist|30em}}
[[Category:Wikipediya]]
c7mjp5xp61z9kk3qd3xe9m8muybga65
Wikipedia:Pp-protected
4
13212
118149
33916
2026-07-31T04:36:58Z
EmausBot
1199
Fixing double redirect from [[Template:Pp]] to [[Template:Protection padlock]]
118149
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Protection padlock]]
{{Rcat shell|
{{R from move}}
{{R from long name}}
{{R with history}}
}}
[[Category:Top icon protection templates]]
fggdzzf86ur8bq36yd27gkfxl333uwg
Pp
0
13327
118146
110226
2026-07-31T04:36:28Z
EmausBot
1199
Fixing double redirect from [[Template:Pp]] to [[Template:Protection padlock]]
118146
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Protection padlock]]
tp4m9dkb6uu7csm8qd2xfzn60v0aes4
Pp-protected
0
13330
118147
34152
2026-07-31T04:36:38Z
EmausBot
1199
Fixing double redirect from [[Template:Pp]] to [[Template:Protection padlock]]
118147
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Protection padlock]]
{{Rcat shell|
{{R from move}}
{{R from long name}}
{{R with history}}
}}
[[Category:Top icon protection templates]]
fggdzzf86ur8bq36yd27gkfxl333uwg
Template:Pp-full
10
17446
118151
42857
2026-07-31T04:37:18Z
EmausBot
1199
Fixing double redirect from [[Template:Pp]] to [[Template:Protection padlock]]
118151
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Protection padlock]]
[[Category:Top icon protection templates|{{PAGENAME}}]]
9qdbna83554xqr56rwwv35cegjpby4f
Template:PP
10
35010
118150
88894
2026-07-31T04:37:08Z
EmausBot
1199
Fixing double redirect from [[Template:Pp]] to [[Template:Protection padlock]]
118150
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Protection padlock]]
tp4m9dkb6uu7csm8qd2xfzn60v0aes4
Template:Pp-semi-protected
10
35189
118154
89305
2026-07-31T04:37:48Z
EmausBot
1199
Fixing double redirect from [[Template:Pp]] to [[Template:Protection padlock]]
118154
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Protection padlock]]
[[Category:Top icon protection templates|{{PAGENAME}}]]
9qdbna83554xqr56rwwv35cegjpby4f
Template:Pp-protect
10
40432
118152
100066
2026-07-31T04:37:28Z
EmausBot
1199
Fixing double redirect from [[Template:Pp]] to [[Template:Protection padlock]]
118152
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Protection padlock]]
[[Category:Top icon protection templates|{{PAGENAME}}]]
9qdbna83554xqr56rwwv35cegjpby4f
Template:Pp-semi
10
41551
118153
102040
2026-07-31T04:37:38Z
EmausBot
1199
Fixing double redirect from [[Template:Pp]] to [[Template:Protection padlock]]
118153
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Protection padlock]]
[[Category:Top icon protection templates|{{PAGENAME}}]]
9qdbna83554xqr56rwwv35cegjpby4f
User:Viyowoyero-vya-Malaŵi/Human
2
47662
118139
116524
2026-07-31T03:02:43Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118139
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni [[munthu]] wakufuma ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P27}}. Iwo ni {{#invoke:wd|property|linked|references|P21}}.
==Moyo==
{{PAGENAME}} wakababika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P569}} ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P19}}.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Ŵanthu ŵamoyo]]
81b9eym7yjt0jy846qupx1cgn0nrcld
118140
118139
2026-07-31T03:03:00Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118140
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni [[munthu]] wakufuma ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P27}}. Iwo ni {{#invoke:wd|property|linked|references|P21}}.
==Moyo==
{{PAGENAME}} wakababika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P569}} ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P19}}.
==Ukaboni==
{{reflist}}
<!-- [[Category:Ŵanthu ŵamoyo]] -->
i0gaoh8udeqqr4m380pdoi1lyehs5a9
User:Viyowoyero-vya-Malaŵi/Video game
2
47678
118143
116507
2026-07-31T03:10:14Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118143
wikitext
text/x-wiki
{{Italic title}}
{{Databox}}
'''''{{PAGENAME}}''''' ni [[Maseŵero gha pa vidiyo|maseŵero gha pa vidiyo]] agho ghakasindikizgika na {{#invoke:wd|property|linked|references|P123}}.
==Zuŵa ilo likalembekera==
''{{PAGENAME}}'' wakafumiskika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P577}}.
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
<!-- [[Category:Maseŵera gha pa vidiyo]] -->
sabwy0akhpvppvm13bmnd50mwakhsko
Goolarabooloo Millibinyarri
0
48201
118116
2026-07-30T12:50:17Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>http://register.oric.gov.au/document.aspx?concernID=399703</ref> ==Ukaboni== {{reflist}} [[Category:Australia]]"
118116
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>http://register.oric.gov.au/document.aspx?concernID=399703</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
dc7n12qx6g8t2s8w5r9c95toyownwf4
Junjuwa
0
48202
118117
2026-07-30T12:52:40Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>http://www.planning.wa.gov.au/dop_pub_pdf/Junjuwa_LP1_Amd1_V2_Land_Ownership_May2011.pdf</ref> ==Ukaboni== {{reflist}} [[Category:Australia]]"
118117
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>http://www.planning.wa.gov.au/dop_pub_pdf/Junjuwa_LP1_Amd1_V2_Land_Ownership_May2011.pdf</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
0q2uq00b0t3qgbfugtm0tns00bnuugs
Kurnangki
0
48203
118118
2026-07-30T12:53:36Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>http://www.planning.wa.gov.au/2484.asp</ref> ==Ukaboni== {{reflist}} [[Category:Australia]]"
118118
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>http://www.planning.wa.gov.au/2484.asp</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
rf1i3c3raw3kgfwbm77tko9iqw7cwop
Jarlmadangah Burru
0
48204
118119
2026-07-30T12:59:34Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/SAL50685</ref> ==Mbiri== Jarlmadangah Burru wakakhazikiskika mu 1987 na ŵamitundu ŵa mu charu ichi. Malo gha ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi ghakafumiskikapo pa siteshoni ya Mt Anderson. Malo agho mtundu uwu wazengekapo ghakasankhika na ŵamalonda ŵa chikhalidwe kuti ghaŵe malo agho milimo yingananga yayi chikhal..."
118119
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/SAL50685</ref>
==Mbiri==
Jarlmadangah Burru wakakhazikiskika mu 1987 na ŵamitundu ŵa mu charu ichi. Malo gha ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi ghakafumiskikapo pa siteshoni ya Mt Anderson. Malo agho mtundu uwu wazengekapo ghakasankhika na ŵamalonda ŵa chikhalidwe kuti ghaŵe malo agho milimo yingananga yayi chikhalidwe na malo gha chiharo. Ŵanthu ŵa ku Jarlmadangah Burru ŵakulutilira kukolerana na siteshoni ya Mt Anderson.<ref>https://web.archive.org/web/20200319115254/https://www.dplh.wa.gov.au/information-and-services/state-planning/aboriginal-communities/aboriginal-community-maps/layout-plans</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
ld7ggf4mmjnrk4lfws4tlsa16wen6a9
Kalumburu
0
48205
118120
2026-07-30T13:02:42Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/UCL522032</ref> Kalumburu ndiwo muzi uwo uli kumpoto chomene ku Western Australia. Kuyana na chiŵelengero cha ŵanthu cha 2011, chili na ŵanthu 412<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2016/UCL522030</ref> ndipo chikukhala chomene ŵanthu ŵa ku Aborigine awo ŵakufuma mu viyowoyero vya W..."
118120
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/UCL522032</ref> Kalumburu ndiwo muzi uwo uli kumpoto chomene ku Western Australia. Kuyana na chiŵelengero cha ŵanthu cha 2011, chili na ŵanthu 412<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2016/UCL522030</ref> ndipo chikukhala chomene ŵanthu ŵa ku Aborigine awo ŵakufuma mu viyowoyero vya Wunambal na Kwini.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
h64x5yybzq0svnz5tub67tvvw9h8zk7
118122
118120
2026-07-30T13:18:53Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118122
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Malo gha ŵanthu mu Western Australia}}
{{Use dmy dates|date=July 2021}}
{{Infobox Australian place | type = town
| name = Kalumburu
| image = CSIRO ScienceImage 10573 Aboriginal health 8.jpg
| caption = Munda wa mishoni ku Kalumburu
| lga = [[Shire ya Wyndham-East Kimberley]]
| local_map = yes
| zoom = 12
| est = 1937
| postcode = 6740
| pop = <!--leave blank to draw the latest automatically from Wikidata-->
| area = {{wikidata|property|raw|P2046}}
| fedgov = [[Chigaŵa cha Durack|Durack]]
| stategov = [[Dera la visola la Kimberley|Kimberley]]
| state = wa
| maxtemp = 34.3
| mintemp = 20.8
| rainfall = 1217.3
| elevation = 23
}}
'''Kalumburu''' (kweniso '''Kalumburu Community''', kale yikamanyikwanga kuti '''Drysdale River Mission''') ni malo ghakukhala ŵanthu agho ghali na mphaka mu [[Shire ya Wyndham-East Kimberley]] mu [[Western Australia]] (postcode 6740). Kalumburu Community ndiyo ni malo ghakukhala ŵanthu agho ghali kumpoto chomene mu Western Australia.
Mwakuyana na kalembera wa ŵanthu wa 2011, likaŵa na ŵanthu 412<ref name="ABS">https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2016/UCL522030</ref> ndipo ŵanandi awo ŵakukhala kwenekura mba [[Ŵaaborijini ŵa ku Australia|ŵanthu Ŵachibabika]] ŵakufuma ku magulu gha viyowoyero vya [[Chiyowoyero cha Wunambal|Wunambal na Kwini]]. Kalumburu Community wali kutali na misewu yikuru yose – msewu wapafupi chomene ni [[Msewu wa Gibb River]], uwo uli pa mtunda wa makilomita 270 kumwera kwizira mu [[Msewu wa Kalumburu]]. Malo agha ghakaŵa malo gha msasa wa ndege wa [[Nkhondo Yachiŵiri ya Charu Chose]], uwo ukawukirika na ndege za [[Ufumu wa Japan|Japan]] mu 1943.
==Mbiri==
Mu 1905, [[Order of Saint Benedict]] (OSB) yikadumura kukhazikiska mishoni kufupi na [[Mlonga wa Drysdale]]. Mishoni iyi yikakhazikiskika mu 1908, makilomita 20 kumpoto chakuvuma kwa malo agho lilipo sono, ku Pago, kufupi na umaliro wakumwera kwa Napier Broome Bay, na ŵa [[monk|monki]] ŵa Benedictine ŵakufuma ku [[New Norcia, Western Australia|New Norcia]]. Mu 1937, masuzgo gha kusanga maji ghakakhozga ŵamishonale kusama kuya ku malo agho ŵalipo sono pa Kalumburu Pool, pa [[Mlonga wa King Edward]].
===Ntchito za munkhwala===
Kalumburu wali pa mtunda wa makilomita 568 kwizira mu msewu uwemi yayi kufika ku chipatala chapafupi chomene. Mu nyengo ya chilangalanga, ulendo uwu ukuthera pafupifupi maora 12. Pali chipatala chichoko icho chikuteŵeterwa na ŵanesi ŵaŵiri ŵa malo ghakutali, ndipo dokotala wakwiza kamoza pa sabata. Gulu ili la ŵanthu lasambilikapo chomene ndipo ndilo lasangika mu mabuku ghanandi ghakusanda vya umoyo wa Ŵachibabika (mwachiyelezgero, trachoma na matenda gha impso).
Mu 2008 chipatala chiphya chikazengekanga, mwakukolerana na ŵasilikari ŵa Australian Army na Western Australia Health. Pakaŵa malo ghakukhazgikirapo kachigaŵa kachoko ka [[Dialysis ya impso|dialysis]], nangauli ŵantchito na vyakugwiliskira ntchito vikamalizgika kundano yayi.
[[Royal Flying Doctor Service]] yikukhira pa bwalo la ndege la Kalumburu kumpoto kwa tawuni. Kweniso kulipo [[Mungalalu Truscott Airbase|Bwalo la ndege la Truscott]] lakale, ilo lingagwiliskirika ntchito para kwachitika suzgo la mwaluŵiro.
==Ŵanthu==
Mwakuyana na [[Kalembera wa ŵanthu ku Australia wa 2021|kalembera wa ŵanthu wa 2021]] ku Australia, ku Kalumburu kukaŵa ŵanthu 388.
* Ŵanthu Ŵachibabika na Ŵanthu ŵa ku Torres Strait Islander ŵakaŵa 88.4% ya ŵanthu wose.
* 92.3% ya ŵanthu ŵakababikira mu Australia ndipo 81.2% ya ŵanthu ŵakayowoyanga Chingelezi pera pa nyumba.
* Zgoro ilo likapelekeka chomene pa nkhani ya chisopa likaŵa Chikatolika pa 83.8%.
* 10.6% ya ŵanthu ŵakayowoya kuti ŵakamalizga chaka cha 12 cha sukulu, apo 14.4% ya ŵanthu ŵakayowoya kuti ŵakamalizga sukulu pa mlingo wa chaka cha 9 panji pasi pa apo.<ref>{{Cite web |title=2021 Kalumburu (L), Census All persons QuickStats {{!}} Australian Bureau of Statistics |url=https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/UCL522032 |access-date=2025-02-11 |website=www.abs.gov.au}}</ref>
== Kunozga tawuni ==
Kalumburu Layout Plan No.2 yikanozgeka mwakukolerana na State Planning Policy 3.2 Aboriginal Settlements. Layout Plan No.2 yikazomerezgeka na gulu la ŵanthu mu 2004 kweniso na [[Western Australian Planning Commission]] mu 2005. Mapu gha Layout Plan na lipoti la fundo zingawoneka pa webusayiti ya Planning Western Australia.<ref>{{cite web|url=https://www.dplh.wa.gov.au/information-and-services/state-planning/aboriginal-communities/aboriginal-community-maps/layout-plans|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319115254/https://www.dplh.wa.gov.au/information-and-services/state-planning/aboriginal-communities/aboriginal-community-maps/layout-plans|url-status=dead|archive-date=19 March 2020|title=Layout plans|publisher=Department of Planning, Lands and Heritage|date=2020-02-20|access-date=2021-02-10}}</ref>
==Nyengo==
[[Ndondomeko ya Köppen yakugaŵira nyengo]] yikugaŵa nyengo yake kuti ni [[Nyengo ya tropical savanna|tropical savanna]] (''Aw''), iyo yili na kutentheka kukuru chomene muhanya chaka chose kweniso usiku wakuzizima mu nyengo ya vuli.
{{Weather box
|location = Kalumburu
|metric first = yes
|single line = yes
|Jan record high C = 40.3
|Feb record high C = 39.8
|Mar record high C = 40.1
|Apr record high C = 40.2
|May record high C = 39.0
|Jun record high C = 37.3
|Jul record high C = 38.3
|Aug record high C = 39.6
|Sep record high C = 41.4
|Oct record high C = 43.4
|Nov record high C = 42.1
|Dec record high C = 42.9
|year record high C = 43.4
|Jan high C = 34.1
|Feb high C = 33.7
|Mar high C = 34.1
|Apr high C = 34.9
|May high C = 33.6
|Jun high C = 32.0
|Jul high C = 32.4
|Aug high C = 33.9
|Sep high C = 36.0
|Oct high C = 37.2
|Nov high C = 37.3
|Dec high C = 35.7
|year high C = 34.6
|Jan low C = 24.7
|Feb low C = 24.4
|Mar low C = 23.7
|Apr low C = 21.2
|May low C = 17.0
|Jun low C = 14.6
|Jul low C = 13.9
|Aug low C = 14.9
|Sep low C = 19.4
|Oct low C = 22.8
|Nov low C = 24.8
|Dec low C = 25.1
|year low C = 20.5
|Jan record low C = 21.0
|Feb record low C = 20.2
|Mar record low C = 17.3
|Apr record low C = 11.4
|May record low C = 7.0
|Jun record low C = 4.5
|Jul record low C = 5.0
|Aug record low C = 6.8
|Sep record low C = 8.4
|Oct record low C = 14.7
|Nov record low C = 19.5
|Dec record low C = 21.0
|year record low C = 4.5
|rain colour = green
|Jan rain mm = 347.2
|Feb rain mm = 290.6
|Mar rain mm = 205.8
|Apr rain mm = 41.0
|May rain mm = 14.7
|Jun rain mm = 2.1
|Jul rain mm = 1.4
|Aug rain mm = 0.2
|Sep rain mm = 2.1
|Oct rain mm = 33.6
|Nov rain mm = 82.1
|Dec rain mm = 228.2
|year rain mm = 1248.7
|Jan rain days = 20.0
|Feb rain days = 18.0
|Mar rain days = 15.3
|Apr rain days = 6.8
|May rain days = 1.7
|Jun rain days = 0.8
|Jul rain days = 0.4
|Aug rain days = 0.7
|Sep rain days = 0.8
|Oct rain days = 4.0
|Nov rain days = 8.7
|Dec rain days = 15.7
|year rain days = 92.9
|Jan afthumidity = 67
|Feb afthumidity = 69
|Mar afthumidity = 64
|Apr afthumidity = 49
|May afthumidity = 33
|Jun afthumidity = 29
|Jul afthumidity = 29
|Aug afthumidity = 30
|Sep afthumidity = 39
|Oct afthumidity = 45
|Nov afthumidity = 51
|Dec afthumidity = 60
|year humidity = 47
|source 1 =<ref>{{cite web
| url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_001019_All.shtml | title = Climate statistics for Australian locations-Kalumburu | publisher = BOM}}</ref>
|date= August 2019
}}
==Ukaboni==
{{reflist|30em}}
==Kuŵazga kwanyake==
* Choo, Christine.(2001) ''Mission girls : Aboriginal women on Catholic missions in the Kimberley, Western Australia 1900-1950'' Nedlands, W. A. : University of W.A. Press, 2001. {{ISBN|1-876268-55-7}}
* Peet, L. (1995). "Monks at War: Interpretations of the Kalumburu War Diary, 1942-1945." New Norcia Studies July 1995(3): 39–53.
* Peet, L. (2008). "A Very Convenient Location: Kalumburu Mission During World War II." New Norcia Studies September 2008(16): 4-10.
* Perez, E. (1958). Kalumburu "Formerly Drysdale River" Benedictine Mission North-Western Australia: A Golden Jubilee Publication (1908–1958). New Norcia, Service Printing Co Pty Ltd for Abbey Press:
* Perez, E. (1977). Kalumburu The Benedictine Mission and the Aborigines 1908 - 1975: The History of Kalumburu Mission in North Western Australia Kalumburu, Kalumburu Benedictine Mission:
* Perez, E. (1981). Kalumburu War Diary R. Pratt and J. Millington. Perth, Artlook Books:
{{authority control}}
[[Category:Maŵalo ghakale gha ndege za Royal Australian Air Force]]
[[Category:Ma msumba gha mumphepete mwa nyanja mu Western Australia]]
[[Category:Ma msumba mu Western Australia]]
[[Category:Mishoni za Ŵachibabika ŵa ku Australia]]
[[Category:Magoŵa gha Ŵachibabika mu Kimberley (Western Australia)]]
4onc414isult4851gasabhk9z2kd2z9
118123
118122
2026-07-30T13:19:24Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118123
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Malo gha ŵanthu mu Western Australia}}
{{Use dmy dates|date=July 2021}}
{{Infobox Australian place | type = town
| name = Kalumburu
| image = CSIRO ScienceImage 10573 Aboriginal health 8.jpg
| caption = Munda wa mishoni ku Kalumburu
| lga = [[Shire ya Wyndham-East Kimberley]]
| local_map = yes
| zoom = 12
| est = 1937
| postcode = 6740
| pop = <!--leave blank to draw the latest automatically from Wikidata-->
| area = {{wikidata|property|raw|P2046}}
| fedgov = [[Chigaŵa cha Durack|Durack]]
| stategov = [[Dera la visola la Kimberley|Kimberley]]
| state = wa
| maxtemp = 34.3
| mintemp = 20.8
| rainfall = 1217.3
| elevation = 23
}}
'''Kalumburu''' (kweniso '''Kalumburu Community''', kale yikamanyikwanga kuti '''Drysdale River Mission''') ni malo ghakukhala ŵanthu agho ghali na mphaka mu [[Shire ya Wyndham-East Kimberley]] mu [[Western Australia]], [[Australia]] (postcode 6740). Kalumburu Community ndiyo ni malo ghakukhala ŵanthu agho ghali kumpoto chomene mu Western Australia.
Mwakuyana na kalembera wa ŵanthu wa 2011, likaŵa na ŵanthu 412<ref name="ABS">https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2016/UCL522030</ref> ndipo ŵanandi awo ŵakukhala kwenekura mba [[Ŵaaborijini ŵa ku Australia|ŵanthu Ŵachibabika]] ŵakufuma ku magulu gha viyowoyero vya [[Chiyowoyero cha Wunambal|Wunambal na Kwini]]. Kalumburu Community wali kutali na misewu yikuru yose – msewu wapafupi chomene ni [[Msewu wa Gibb River]], uwo uli pa mtunda wa makilomita 270 kumwera kwizira mu [[Msewu wa Kalumburu]]. Malo agha ghakaŵa malo gha msasa wa ndege wa [[Nkhondo Yachiŵiri ya Charu Chose]], uwo ukawukirika na ndege za [[Japan]] mu 1943.
==Mbiri==
Mu 1905, [[Order of Saint Benedict]] (OSB) yikadumura kukhazikiska mishoni kufupi na [[Mlonga wa Drysdale]]. Mishoni iyi yikakhazikiskika mu 1908, makilomita 20 kumpoto chakuvuma kwa malo agho lilipo sono, ku Pago, kufupi na umaliro wakumwera kwa Napier Broome Bay, na ŵa [[monk|monki]] ŵa Benedictine ŵakufuma ku [[New Norcia, Western Australia|New Norcia]]. Mu 1937, masuzgo gha kusanga maji ghakakhozga ŵamishonale kusama kuya ku malo agho ŵalipo sono pa Kalumburu Pool, pa [[Mlonga wa King Edward]].
===Ntchito za munkhwala===
Kalumburu wali pa mtunda wa makilomita 568 kwizira mu msewu uwemi yayi kufika ku chipatala chapafupi chomene. Mu nyengo ya chilangalanga, ulendo uwu ukuthera pafupifupi maora 12. Pali chipatala chichoko icho chikuteŵeterwa na ŵanesi ŵaŵiri ŵa malo ghakutali, ndipo dokotala wakwiza kamoza pa sabata. Gulu ili la ŵanthu lasambilikapo chomene ndipo ndilo lasangika mu mabuku ghanandi ghakusanda vya umoyo wa Ŵachibabika (mwachiyelezgero, trachoma na matenda gha impso).
Mu 2008 chipatala chiphya chikazengekanga, mwakukolerana na ŵasilikari ŵa Australian Army na Western Australia Health. Pakaŵa malo ghakukhazgikirapo kachigaŵa kachoko ka [[Dialysis ya impso|dialysis]], nangauli ŵantchito na vyakugwiliskira ntchito vikamalizgika kundano yayi.
[[Royal Flying Doctor Service]] yikukhira pa bwalo la ndege la Kalumburu kumpoto kwa tawuni. Kweniso kulipo [[Mungalalu Truscott Airbase|Bwalo la ndege la Truscott]] lakale, ilo lingagwiliskirika ntchito para kwachitika suzgo la mwaluŵiro.
==Ŵanthu==
Mwakuyana na [[Kalembera wa ŵanthu ku Australia wa 2021|kalembera wa ŵanthu wa 2021]] ku Australia, ku Kalumburu kukaŵa ŵanthu 388.
* Ŵanthu Ŵachibabika na Ŵanthu ŵa ku Torres Strait Islander ŵakaŵa 88.4% ya ŵanthu wose.
* 92.3% ya ŵanthu ŵakababikira mu Australia ndipo 81.2% ya ŵanthu ŵakayowoyanga Chingelezi pera pa nyumba.
* Zgoro ilo likapelekeka chomene pa nkhani ya chisopa likaŵa Chikatolika pa 83.8%.
* 10.6% ya ŵanthu ŵakayowoya kuti ŵakamalizga chaka cha 12 cha sukulu, apo 14.4% ya ŵanthu ŵakayowoya kuti ŵakamalizga sukulu pa mlingo wa chaka cha 9 panji pasi pa apo.<ref>{{Cite web |title=2021 Kalumburu (L), Census All persons QuickStats {{!}} Australian Bureau of Statistics |url=https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/UCL522032 |access-date=2025-02-11 |website=www.abs.gov.au}}</ref>
== Kunozga tawuni ==
Kalumburu Layout Plan No.2 yikanozgeka mwakukolerana na State Planning Policy 3.2 Aboriginal Settlements. Layout Plan No.2 yikazomerezgeka na gulu la ŵanthu mu 2004 kweniso na [[Western Australian Planning Commission]] mu 2005. Mapu gha Layout Plan na lipoti la fundo zingawoneka pa webusayiti ya Planning Western Australia.<ref>{{cite web|url=https://www.dplh.wa.gov.au/information-and-services/state-planning/aboriginal-communities/aboriginal-community-maps/layout-plans|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319115254/https://www.dplh.wa.gov.au/information-and-services/state-planning/aboriginal-communities/aboriginal-community-maps/layout-plans|url-status=dead|archive-date=19 March 2020|title=Layout plans|publisher=Department of Planning, Lands and Heritage|date=2020-02-20|access-date=2021-02-10}}</ref>
==Nyengo==
[[Ndondomeko ya Köppen yakugaŵira nyengo]] yikugaŵa nyengo yake kuti ni [[Nyengo ya tropical savanna|tropical savanna]] (''Aw''), iyo yili na kutentheka kukuru chomene muhanya chaka chose kweniso usiku wakuzizima mu nyengo ya vuli.
{{Weather box
|location = Kalumburu
|metric first = yes
|single line = yes
|Jan record high C = 40.3
|Feb record high C = 39.8
|Mar record high C = 40.1
|Apr record high C = 40.2
|May record high C = 39.0
|Jun record high C = 37.3
|Jul record high C = 38.3
|Aug record high C = 39.6
|Sep record high C = 41.4
|Oct record high C = 43.4
|Nov record high C = 42.1
|Dec record high C = 42.9
|year record high C = 43.4
|Jan high C = 34.1
|Feb high C = 33.7
|Mar high C = 34.1
|Apr high C = 34.9
|May high C = 33.6
|Jun high C = 32.0
|Jul high C = 32.4
|Aug high C = 33.9
|Sep high C = 36.0
|Oct high C = 37.2
|Nov high C = 37.3
|Dec high C = 35.7
|year high C = 34.6
|Jan low C = 24.7
|Feb low C = 24.4
|Mar low C = 23.7
|Apr low C = 21.2
|May low C = 17.0
|Jun low C = 14.6
|Jul low C = 13.9
|Aug low C = 14.9
|Sep low C = 19.4
|Oct low C = 22.8
|Nov low C = 24.8
|Dec low C = 25.1
|year low C = 20.5
|Jan record low C = 21.0
|Feb record low C = 20.2
|Mar record low C = 17.3
|Apr record low C = 11.4
|May record low C = 7.0
|Jun record low C = 4.5
|Jul record low C = 5.0
|Aug record low C = 6.8
|Sep record low C = 8.4
|Oct record low C = 14.7
|Nov record low C = 19.5
|Dec record low C = 21.0
|year record low C = 4.5
|rain colour = green
|Jan rain mm = 347.2
|Feb rain mm = 290.6
|Mar rain mm = 205.8
|Apr rain mm = 41.0
|May rain mm = 14.7
|Jun rain mm = 2.1
|Jul rain mm = 1.4
|Aug rain mm = 0.2
|Sep rain mm = 2.1
|Oct rain mm = 33.6
|Nov rain mm = 82.1
|Dec rain mm = 228.2
|year rain mm = 1248.7
|Jan rain days = 20.0
|Feb rain days = 18.0
|Mar rain days = 15.3
|Apr rain days = 6.8
|May rain days = 1.7
|Jun rain days = 0.8
|Jul rain days = 0.4
|Aug rain days = 0.7
|Sep rain days = 0.8
|Oct rain days = 4.0
|Nov rain days = 8.7
|Dec rain days = 15.7
|year rain days = 92.9
|Jan afthumidity = 67
|Feb afthumidity = 69
|Mar afthumidity = 64
|Apr afthumidity = 49
|May afthumidity = 33
|Jun afthumidity = 29
|Jul afthumidity = 29
|Aug afthumidity = 30
|Sep afthumidity = 39
|Oct afthumidity = 45
|Nov afthumidity = 51
|Dec afthumidity = 60
|year humidity = 47
|source 1 =<ref>{{cite web
| url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_001019_All.shtml | title = Climate statistics for Australian locations-Kalumburu | publisher = BOM}}</ref>
|date= August 2019
}}
==Ukaboni==
{{reflist|30em}}
==Kuŵazga kwanyake==
* Choo, Christine.(2001) ''Mission girls : Aboriginal women on Catholic missions in the Kimberley, Western Australia 1900-1950'' Nedlands, W. A. : University of W.A. Press, 2001. {{ISBN|1-876268-55-7}}
* Peet, L. (1995). "Monks at War: Interpretations of the Kalumburu War Diary, 1942-1945." New Norcia Studies July 1995(3): 39–53.
* Peet, L. (2008). "A Very Convenient Location: Kalumburu Mission During World War II." New Norcia Studies September 2008(16): 4-10.
* Perez, E. (1958). Kalumburu "Formerly Drysdale River" Benedictine Mission North-Western Australia: A Golden Jubilee Publication (1908–1958). New Norcia, Service Printing Co Pty Ltd for Abbey Press:
* Perez, E. (1977). Kalumburu The Benedictine Mission and the Aborigines 1908 - 1975: The History of Kalumburu Mission in North Western Australia Kalumburu, Kalumburu Benedictine Mission:
* Perez, E. (1981). Kalumburu War Diary R. Pratt and J. Millington. Perth, Artlook Books:
{{authority control}}
[[Category:Maŵalo ghakale gha ndege za Royal Australian Air Force]]
[[Category:Ma msumba gha mumphepete mwa nyanja mu Western Australia]]
[[Category:Ma msumba mu Western Australia]]
[[Category:Mishoni za Ŵachibabika ŵa ku Australia]]
[[Category:Magoŵa gha Ŵachibabika mu Kimberley (Western Australia)]]
468kv0oqkjes0z58iz9lqgf361eua75
Yirrkala
0
48206
118124
2026-07-30T13:44:50Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Creating page for WikiProject Aboriginal Communities in Tumbuka
118124
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/SAL70299</ref>
==Mbiri==
Pakaŵa ŵanthu ŵa ku Yirrkala mu mdauko wose uwo ukalembeka, kweni ŵanthu aŵa ŵakasazgikira chomene apo msonkho wa Yirrkala ukakhazikiskika mu 1935, ndipo ŵanthu ŵakufuma mu mafuko 13 ghakupambanapambana gha Yolngu ŵakasamira ku Yirrkala.<ref>https://www.findandconnect.gov.au/guide/nt/YE00024</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
sn0rywcatd4t38sxiejpemd9yz8kbib
118125
118124
2026-07-30T13:45:08Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118125
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Northern Territory]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/SAL70299</ref>
==Mbiri==
Pakaŵa ŵanthu ŵa ku Yirrkala mu mdauko wose uwo ukalembeka, kweni ŵanthu aŵa ŵakasazgikira chomene apo msonkho wa Yirrkala ukakhazikiskika mu 1935, ndipo ŵanthu ŵakufuma mu mafuko 13 ghakupambanapambana gha Yolngu ŵakasamira ku Yirrkala.<ref>https://www.findandconnect.gov.au/guide/nt/YE00024</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
8bsr9beb5vedh2u55o3d6pal0e68kgn
Gapuwiyak
0
48207
118126
2026-07-30T13:48:07Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Northern Territory]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://quickstats.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2016/quickstat/ILOC70600201</ref> ==Mbiri== Mu 1960 David Burrumarra wakakhozgera kulenga kwa mtundu nga ni chigaŵa cha gulu.<ref>https://hdl.handle.net/10070/928005</ref> Mu April 2017, ŵanthu pafupifupi 500 ŵakaŵapo pa chiphikiro cha mazuŵa ghanayi cha kukumbukira chiphikiro cha Rom pa sukulu..."
118126
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Northern Territory]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://quickstats.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2016/quickstat/ILOC70600201</ref>
==Mbiri==
Mu 1960 David Burrumarra wakakhozgera kulenga kwa mtundu nga ni chigaŵa cha gulu.<ref>https://hdl.handle.net/10070/928005</ref>
Mu April 2017, ŵanthu pafupifupi 500 ŵakaŵapo pa chiphikiro cha mazuŵa ghanayi cha kukumbukira chiphikiro cha Rom pa sukulu ya Gapuwiyak. Yolngu Rom ili na malango, mikhaliro, vigomezgo, sumu, chiyowoyero na mitheto ya ŵanthu, ndipo ŵawukirano ŵakusambirapo kanthu para ŵakuchitako chinthu ichi, icho ŵanthu ŵa misinkhu yose ŵakuŵapo. Ŵakaghanaghana kuti ŵachitenge chinthu ichi nyengo yiliyose.<ref>https://web.archive.org/web/20200401013320/https://education.nt.gov.au/news/2017/gapuwiyak-school-celebrates-yolngu-rom</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
aotl85hvrtlg0y4bknsmm7kgmeyd741
Nyirripi
0
48208
118127
2026-07-30T13:50:43Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Creating page for WikiProject Aboriginal Communities in Tumbuka
118127
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Northern Territory]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://centraldesert.nt.gov.au/nyirripi</ref>
==Mbiri==
Nyirripi wakakhazikiska kakwamba kuumaliro wa vilimika vya m’ma 1970, apo mbumba zinandi nga ni Tiger Japaljari Morris, Charlie Jampinjinpas, Molly Napurula Martins, Phylis Napurula, Leo Japurula na ŵanyake ŵakaghanaghana kuti ŵaleke kusuzgika na ŵanthu ŵanandi ŵa ku Yuendumu. Ŵanalume ŵaŵiri (Edwin na George) ŵakatumika mu tawuni kuti ŵakasange muliska wa outstation ndipo muliska John Henwood wakawelera nawo kuti ŵakambe uteŵeti. Muzi uwu ukazomerezgeka kuti ni msumba wakutali chomene panyuma pakuti Nduna yakale ya boma yakuwona vya ŵanthu ŵa ku malo agha yikachichizgika mu ungano wa ŵanthu wose na ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi kuti ŵalongosore unandi wa ŵanthu awo ŵangaŵa msumba wakutali chomene. Ivi vikapangiska kuti ŵasange ndalama izo zikakhumbikwiranga chomene kuti ŵazenge vinthu vyakuzirwa.<ref>https://www.rahc.com.au/sites/default/files/documents/community_profiles/Nyrippi%20Community%20Profile.pdf</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
dft1l4pqfnvkwvyx9hilqa0bpopok9e
118128
118127
2026-07-30T13:51:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118128
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Northern Territory]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://centraldesert.nt.gov.au/nyirripi</ref>
==Mbiri==
Nyirripi wakakhazikiska kakwamba kuumaliro wa vilimika vya m’ma 1970, apo mbumba zinandi nga ni Tiger Japaljari Morris, Charlie Jampinjinpas, Molly Napurula Martins, Phylis Napurula, Leo Japurula na ŵanyake ŵakaghanaghana kuti ŵaleke kusuzgika na ŵanthu ŵanandi ŵa ku [[Yuendumu]]. Ŵanalume ŵaŵiri (Edwin na George) ŵakatumika mu tawuni kuti ŵakasange muliska wa outstation ndipo muliska John Henwood wakawelera nawo kuti ŵakambe uteŵeti. Muzi uwu ukazomerezgeka kuti ni msumba wakutali chomene panyuma pakuti Nduna yakale ya boma yakuwona vya ŵanthu ŵa ku malo agha yikachichizgika mu ungano wa ŵanthu wose na ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi kuti ŵalongosore unandi wa ŵanthu awo ŵangaŵa msumba wakutali chomene. Ivi vikapangiska kuti ŵasange ndalama izo zikakhumbikwiranga chomene kuti ŵazenge vinthu vyakuzirwa.<ref>https://www.rahc.com.au/sites/default/files/documents/community_profiles/Nyrippi%20Community%20Profile.pdf</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
m7simx5va4rbynm68ww3b1jw32p3zz7
Kupartiya
0
48209
118129
2026-07-30T13:53:16Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Creating page for WikiProject Aboriginal Communities in Tumbuka
118129
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://web.archive.org/web/20200319115254/https://www.dplh.wa.gov.au/information-and-services/state-planning/aboriginal-communities/aboriginal-community-maps/layout-plans</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
299wpq0tcmkczx7qzv92kg7dfr79pay
Pipalyatjara
0
48210
118130
2026-07-30T13:55:52Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Creating page for WikiProject Aboriginal Communities in Tumbuka
118130
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[South Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/SAL41164</ref>
==Mbiri==
Vinthu vichoko waka vikumanyikwa pa umo ŵabwana ŵa chikhalidwe na ŵanthu ŵanyake ŵakaŵira na malo ghakukhalamo pa malo agho sono ghakuchemeka Pipalyatjara.
Kale Pipalyatjara wakamanyikwanga kuti Mount Davies, ilo likapika zina ili chifukwa cha phiri litali chomene ilo likaŵa ku malo agha.<ref>https://web.archive.org/web/20091005041603/http://www.pipalyatjara.sa.edu.au/html/comm/comm1.htm</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
irudbdahf9lblftb11iz50jnub18yzx
Kalka (South Australia)
0
48211
118131
2026-07-30T13:58:00Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Creating page for WikiProject Aboriginal Communities in Tumbuka
118131
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kalka''' ni muzi mu [[South Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://quickstats.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2016/quickstat/SSC40647?opendocument</ref>
==Mbiri==
Kalka wakapokera ndalama na boma la federal nga ni charu chakwawo mu vilimika vya m'ma 1980.<ref>https://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Committees/reports/1987/1987PP125report</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
es5edhhe0vjowq2c2kkdafita59a6po
Iwantja
0
48212
118132
2026-07-31T00:32:56Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Creating page for WikiProject Aboriginal Communities in Tumbuka
118132
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[South Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>http://location.sa.gov.au/viewer/?map=roads&x=133.34318&y=-26.96937&z=14&uids=19,115,11,20,105&pinx=133.308680&piny=-26.966240&pinTitle=Location&pinText=Indulkana,+Loca</ref>
==Mbiri==
Palije vinandi ivyo vikulembeka pa mdauko wa fawundeshoni ya Iwantja nga ni malo ghakukhazikika ghakukhalamo ŵanthu. Pakwenera kuti pali mbiri yinandi ya vyaru vya Iwantja ivyo vikazingilizga malo agha.<ref>https://web.archive.org/web/20070830232552/https://www.library.health.sa.gov.au/Portals/0/reducing-petrol-sniffing-in-an-aboriginal-community.pdf</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
4cm3ihttn4yd0vmss39syu2081sj73l
Gulgagulganeng
0
48213
118133
2026-07-31T01:38:32Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Creating page for WikiProject Aboriginal Communities in Tumbuka
118133
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/SAL50685</ref>
==Mbiri==
Mu chikaya ichi muli ŵanthu awo ŵakusinthasintha pakati pa ŵanthu 10 na 60. Pali nyumba zinayi zikuruzikuru mukati mwa msumba uwu, ndiposo malo ghanyake ghanandi ghakukhalamo ghambura kumanyikwa. Ŵanthu ŵanyake awo ŵakukhala ku Emu Creek ŵakukolerana na ŵanthu ŵa ku Mirima chifukwa cha miwiro yawo na mitheto yawo.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
heprp6rub1fkeksxnoqsqhu18pij3la
118135
118133
2026-07-31T01:41:28Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118135
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/</ref>
==Mbiri==
Mu chikaya ichi muli ŵanthu awo ŵakusinthasintha pakati pa ŵanthu 10 na 60. Pali nyumba zinayi zikuruzikuru mukati mwa msumba uwu, ndiposo malo ghanyake ghanandi ghakukhalamo ghambura kumanyikwa. Ŵanthu ŵanyake awo ŵakukhala ku Emu Creek ŵakukolerana na ŵanthu ŵa ku Mirima chifukwa cha miwiro yawo na mitheto yawo.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
n56v4n5zlc1zvp6femph46yni9gdhto
Yungngora
0
48214
118134
2026-07-31T01:40:40Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Creating page for WikiProject Aboriginal Communities in Tumbuka
118134
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Western Australia]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/SAL50685</ref>
==Mbiri==
Ŵanthu ŵanyake ŵa ku Yungngora ŵakafumiskikapo na kuluta ku Beagle Bay Community kuti ŵaŵe chigaŵa cha Muwiro Wakwibika.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
h64imdkpr24ouwwtnipo9ckl2i58d4q
Pormpuraaw
0
48215
118136
2026-07-31T02:55:40Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Queensland]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/</ref> ==Mbiri== Pormpuraaw (Porrm-puur-ow) pakwamba wakamanyikwanga kuti Edward River Mission. ==Ukaboni== {{reflist}} [[Category:Australia]]"
118136
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Queensland]] mu charu cha [[Australia]].<ref>https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/</ref>
==Mbiri==
Pormpuraaw (Porrm-puur-ow) pakwamba wakamanyikwanga kuti Edward River Mission.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
7ue3hsp6subsajumudx64f861gjd7el
Wujal Wujal
0
48216
118137
2026-07-31T02:57:26Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Creating page for WikiProject Aboriginal Communities in Tumbuka
118137
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Queensland]] mu charu cha [[Australia]].<ref>http://missionaries.griffith.edu.au/qld-mission/cape-bedford-mission-hope-vale-1886-1942</ref>
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Australia]]
dn0bzwi14gjdtt4tj66f9wpv9fd7fck
Dharmendra Pradhan
0
48217
118138
2026-07-31T03:02:33Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[munthu]] wakufuma ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P27}}. Iwo ni {{#invoke:wd|property|linked|references|P21}}. ==Moyo== {{PAGENAME}} wakababika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P569}} ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P19}}. ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:Ŵanthu ŵamoyo]]"
118138
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni [[munthu]] wakufuma ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P27}}. Iwo ni {{#invoke:wd|property|linked|references|P21}}.
==Moyo==
{{PAGENAME}} wakababika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P569}} ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P19}}.
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Ŵanthu ŵamoyo]]
eiat2wcxonrud80pcd45f8mavhrds78
118145
118138
2026-07-31T03:16:46Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118145
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni [[munthu]] wakufuma ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P27}}. Iwo ni {{#invoke:wd|property|linked|references|P21}}. Pradhan sono ni membala wa nyumba ya malango ya ku India uyo wakuyimira chigaŵa cha Sambalpur mu Lok Sabha.
==Moyo==
{{PAGENAME}} wakababika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P569}} ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P19}}.
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Ŵanthu ŵamoyo]]
9694bu0h7jqbzwat2uxepr0471hdw7g
Tadej Pogačar
0
48218
118141
2026-07-31T03:05:34Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[munthu]] wakufuma ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P27}}. Iwo ni {{#invoke:wd|property|linked|references|P21}}. ==Moyo== {{PAGENAME}} wakababika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P569}} ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P19}}. ==Ukaboni== {{reflist}} [[Category:Ŵanthu ŵamoyo]]"
118141
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''{{PAGENAME}}''' ni [[munthu]] wakufuma ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P27}}. Iwo ni {{#invoke:wd|property|linked|references|P21}}.
==Moyo==
{{PAGENAME}} wakababika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P569}} ku {{#invoke:wd|property|linked|references|P19}}.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Ŵanthu ŵamoyo]]
81b9eym7yjt0jy846qupx1cgn0nrcld
Plants vs. Zombies: Battle for Neighborville
0
48219
118142
2026-07-31T03:09:25Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Italic title}} {{Databox}} '''''{{PAGENAME}}''''' ni [[Maseŵero gha pa vidiyo|maseŵero gha pa vidiyo]] agho ghakasindikizgika na {{#invoke:wd|property|linked|references|P123}}. ==Zuŵa ilo likalembekera== ''{{PAGENAME}}'' wakafumiskika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P577}}. ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:Maseŵera gha pa vidiyo]]"
118142
wikitext
text/x-wiki
{{Italic title}}
{{Databox}}
'''''{{PAGENAME}}''''' ni [[Maseŵero gha pa vidiyo|maseŵero gha pa vidiyo]] agho ghakasindikizgika na {{#invoke:wd|property|linked|references|P123}}.
==Zuŵa ilo likalembekera==
''{{PAGENAME}}'' wakafumiskika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P577}}.
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Maseŵera gha pa vidiyo]]
1im9k2ec601xdyc6x0iklchg3uawacf
Lego Jurassic World
0
48220
118144
2026-07-31T03:11:07Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Italic title}} {{Databox}} '''''{{PAGENAME}}''''' ni [[Maseŵero gha pa vidiyo|maseŵero gha pa vidiyo]] agho ghakasindikizgika na {{#invoke:wd|property|linked|references|P123}}. ==Zuŵa ilo likalembekera== ''{{PAGENAME}}'' wakafumiskika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P577}}. ==Vilembo vifupi== {{reflist}} [[Category:Maseŵera gha pa vidiyo]]"
118144
wikitext
text/x-wiki
{{Italic title}}
{{Databox}}
'''''{{PAGENAME}}''''' ni [[Maseŵero gha pa vidiyo|maseŵero gha pa vidiyo]] agho ghakasindikizgika na {{#invoke:wd|property|linked|references|P123}}.
==Zuŵa ilo likalembekera==
''{{PAGENAME}}'' wakafumiskika mu {{#invoke:wd|property|linked|references|P577}}.
==Vilembo vifupi==
{{reflist}}
[[Category:Maseŵera gha pa vidiyo]]
1im9k2ec601xdyc6x0iklchg3uawacf