Wikipedia
tumwiki
https://tum.wikipedia.org/wiki/Jani_likulu
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Category:Malaŵi
14
977
118450
118024
2026-08-04T01:06:24Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118450
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Malawi|Malaŵi}}
[[Image:Flag of Malawi.svg|right|100px|Malaŵi]]
'''[[Malaŵi]]'''
[[Category:Afilika]]
f8x2ugv5maorcy2kv7epzjx50at475k
Template:Main
10
12933
118449
49668
2026-08-04T01:00:47Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118449
wikitext
text/x-wiki
''{{Rellink|extraclasses=relarticle mainarticle|{{#ifeq:{{SUBJECTSPACE}}|Category|The main {{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1}}}}}||article|page}}{{#if:{{{2|}}}|s}} for this [[Wikipedia:Categorization|category]] {{#if:{{{2|}}}|are|is}}|Nkhani {{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1}}}}}||ikulu|page}}{{#if:{{{2|}}}|}}:}} [[{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{l1|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]{{#if:{{{2| }}}
|{{#if:{{{3|}}}|, | and }}[[{{{2}}}|{{{l2|{{{2}}}}}}]]}}{{#if:{{{3|}}}
|{{#if:{{{4|}}}|, |, and }}[[{{{3}}}|{{{l3|{{{3}}}}}}]]}}{{#if:{{{4|}}}
|{{#if:{{{5|}}}|, |, and }}[[{{{4}}}|{{{l4|{{{4}}}}}}]]}}{{#if:{{{5|}}}
|{{#if:{{{6|}}}|, |, and }}[[{{{5}}}|{{{l5|{{{5}}}}}}]]}}{{#if:{{{6|}}}
|{{#if:{{{7|}}}|, |, and }}[[{{{6}}}|{{{l6|{{{6}}}}}}]]}}{{#if:{{{7|}}}
|{{#if:{{{8|}}}|, |, and }}[[{{{7}}}|{{{l7|{{{7}}}}}}]]}}{{#if:{{{8|}}}
|{{#if:{{{9|}}}|, |, and }}[[{{{8}}}|{{{l8|{{{8}}}}}}]]}}{{#if:{{{9|}}}
|{{#if:{{{10|}}}|, |, and }}[[{{{9}}}|{{{l9|{{{9}}}}}}]]}}{{#if:{{{10|}}}
|, and [[{{{10}}}|{{{l10|{{{10}}}}}}]]}}{{#if:{{{11| }}}|  (too many parameters in {{[[Template:main|main]]}})}}}}''<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
8kozijr3z0o6tc6utmem0bo8269woit
Template:Vyose
10
47026
118440
113426
2026-08-03T13:16:15Z
Tumbuka Arch
6863
NEW (Viphya)
118440
wikitext
text/x-wiki
{{Chikaya chikulu 2}}
93k0b6fwem14etumhcgast44hohdt37
ChiEsperanto ku Japan
0
48148
118460
117963
2026-08-04T04:53:59Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Viyowoyero-vya-Malaŵi moved page [[Esperanto ku Japan]] to [[ChiEsperanto ku Japan]]
117963
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Chiyowoyero chakovwira cha pa charu chose mu Japan}}
Kugwiliskirika ntchito kwa '''[[Esperanto]]''' (panji '''ChiEsperanto''') mu '''[[Japan]]''' (mu Chijapani: 日本のエスペラント) kukwamba mu vyaka vya m'ma 19.
==Mbiri==
Ŵanthu ŵakuyowoya Chiesperanto ŵakasazgikira kwa nyengo yichoko waka mu Japan mu vyaka vya m'ma 1880, pamoza na kukwera kwa chidwi pa [[chiyowoyero chakupangika]] cha [[Volapük]]. Mu 1906, pamanyuma pa [[Nkhondo ya Russia na Japan]], Japanese Esperanto Association yikakhazikiskika na mwanarukirano wa chisopa cha anarchism [[Ōsugi Sakae]].<ref name="ProphetMotive"/>
Ŵanthu ŵakwambilira kusambira Chiesperanto ŵakasazgapo mulembi wa mabuku wa ku Japan [[Futabatei Shimei]], wakung'anamura malemba [[Ujaku Akita]] kweniso mwanarukirano wa chisopa cha anarchism [[Ōsugi Sakae]].
Gulu la ŵasambiri lakumanyikwa chomene lakucemeka [[:ja:新人会|Shinjinkai]] (新人会) likachitiskanga mphindano pamoza na ŵasambiri ŵanyawo ŵa ku Korea na China mu Chiesperanto, ndipo ntchito ya [[Chisopa cha Baháʼí]] yakulongozgekanga na [[Vasili Eroshenko]] na [[Agnes Baldwin Alexander]] yikaŵa yakuzirwa chomene pakuthandazga Chiesperanto pamoza na mautumiki gha Chikhristu.
Sumu za Chiesperanto zikachemerezgekanga pa ulendo wa wakupokera mphotho ya Nobel wa ku India [[Rabindranath Tagore]] ku Japan.
[[:ja:日本エスペラント協会|Japanese Esperanto Association]] yikakhazikiskika mu 1919.
Japan yikaŵa na nyengo yachiŵiri ya kukwera kwa Chiesperanto kufuma mu vyaka vya m'ma 1920 mpaka m'ma 1940, apo ŵanyake ŵakuyowoya Chiesperanto mu Japan ŵakamba kupharazga mabuku ghawo mu Chiesperanto.
Chiesperanto chikagwiliskirikanga ntchito na magulu gha kumazere kweniso gha kumanjiliro gha ndyali, kweni gulu la kumazere likakhwaskika chomene na kuchepa mu vyaka vya m'ma 1930.<ref>{{cite web|url=[https://orca.cardiff.ac.uk/id/eprint/92435/1/Esperanto%20greyed%20out.pdf|title=Talking](https://orca.cardiff.ac.uk/id/eprint/92435/1/Esperanto%20greyed%20out.pdf|title=Talking) to the World: Esperanto and Popular Internationalism in Pre-war Japan}}</ref>
==Oomoto==
[[File:Oomoto Kameoka - Esperanta Monumento sign.jpg|thumb|right|Chimanyikwiro cha viyowoyero viŵiri cha Chiesperanto na Chijapani chakulongosora Esperanta Monumento ("Chikumbusko cha Esperanto") pa likuru la [[Oomoto]] ku [[Kameoka, Kyoto]]]]
[[File:Oomoto cafeteria Esperanto prayer.jpg|thumb|right|Lurombo lwa viyowoyero viŵiri lwa Chiesperanto na Chijapani lwa [[lurombo lwa kuwonga chakurya]] pa cafetaria ya likuru la Oomoto ku [[Kameoka, Kyoto]]]]
Kwambira mu 1922, chisopa cha [[Oomoto]], pasi pa ulongozgi wa wakwambiska wake [[Onisaburo Deguchi]], chikamba kugwiliskira ntchito Chiesperanto kuti chiŵikeko chisopa chake nga ni [[chisopa cha pa charu chose]] kweniso kukhozgera kudumbiskana pakati pa visopa vyakupambanapambana.<ref name="ProphetMotive">{{cite book|last1=Stalker|first1=Nancy K.|title=Prophet motive : Deguchi Onisaburō, Oomoto, and the rise of new religions in Imperial Japan|url=[https://archive.org/details/prophetmotivedeg00stal|url-access=limited|date=2008|publisher=University](https://archive.org/details/prophetmotivedeg00stal|url-access=limited|date=2008|publisher=University) of Hawai'i Press|location=Honolulu|isbn=9780824831721|page=156}}</ref> Malo ghanandi gha Oomoto mu [[Kameoka, Kyoto]] ghali na vimanyikwiro vya viyowoyero vinandi mu Chijapani na Chiesperanto. Muhanya uno, Oomoto yikulutilira kufumiska mabuku, magazini, timapepala, na mawebusayiti mu Chiesperanto.<ref>{{cite web | title=ĉef paĝo | website=Oomoto (Esperanto) | url=https://www.oomoto.or.jp/Esperanto/index-es.html | language=eo | access-date=2025-05-02}}</ref>
Mujapani wakuyowoya Chiesperanto [[Shigeki Maeda]] wakung'anamura mwakhama vinthu vya Oomoto kufuma ku Chijapani kuya ku Chiesperanto, ivyo pamanyuma vikung'anamulikaso kufuma ku Esperanto kuya ku Chipwitikizi na ChiNgelezi.<ref>{{cite book |last=Deguchi |first=Onisaburo |date=1997 |translator-last1=Maeda |translator-first1=Shigeki |title=Diaj Vojsignoj: internacia eldono |location=Ten'on-kyo, Kameoka |publisher=Tensei-sha |isbn=4-924501-01-8 |language=eo}}</ref>
==Mabuku==
*Oomoto Overseas Department 海外宣伝課 (ed.) (1933). [[commons:File:NDL1137286 大本トハ何ゾヤ.pdf|''Kio estas Oomoto?'']]. Kameoka: Tenseisha. {{doi|10.11501/1137286}}. {{in lang|eo}}
==Ukaboni==
{{Commons category|Esperanto in Japan}}
{{Reflist}}
[[Category:Esperanto mu Japan]]
[[Category:Viyowoyero vya mu Japan]]
7xb3bsbhq3opzcboitparjlycqr3vap
118462
118460
2026-08-04T04:54:29Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118462
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Chiyowoyero chakovwira cha pa charu chose mu Japan}}
Kugwiliskirika ntchito kwa '''[[ChiEsperanto]]''' (panji '''Esperanto''') mu '''[[Japan]]''' (mu Chijapani: 日本のエスペラント) kukwamba mu vyaka vya m'ma 19.
==Mbiri==
Ŵanthu ŵakuyowoya Chiesperanto ŵakasazgikira kwa nyengo yichoko waka mu Japan mu vyaka vya m'ma 1880, pamoza na kukwera kwa chidwi pa [[chiyowoyero chakupangika]] cha [[Volapük]]. Mu 1906, pamanyuma pa [[Nkhondo ya Russia na Japan]], Japanese Esperanto Association yikakhazikiskika na mwanarukirano wa chisopa cha anarchism [[Ōsugi Sakae]].<ref name="ProphetMotive"/>
Ŵanthu ŵakwambilira kusambira Chiesperanto ŵakasazgapo mulembi wa mabuku wa ku Japan [[Futabatei Shimei]], wakung'anamura malemba [[Ujaku Akita]] kweniso mwanarukirano wa chisopa cha anarchism [[Ōsugi Sakae]].
Gulu la ŵasambiri lakumanyikwa chomene lakucemeka [[:ja:新人会|Shinjinkai]] (新人会) likachitiskanga mphindano pamoza na ŵasambiri ŵanyawo ŵa ku Korea na China mu Chiesperanto, ndipo ntchito ya [[Chisopa cha Baháʼí]] yakulongozgekanga na [[Vasili Eroshenko]] na [[Agnes Baldwin Alexander]] yikaŵa yakuzirwa chomene pakuthandazga Chiesperanto pamoza na mautumiki gha Chikhristu.
Sumu za Chiesperanto zikachemerezgekanga pa ulendo wa wakupokera mphotho ya Nobel wa ku India [[Rabindranath Tagore]] ku Japan.
[[:ja:日本エスペラント協会|Japanese Esperanto Association]] yikakhazikiskika mu 1919.
Japan yikaŵa na nyengo yachiŵiri ya kukwera kwa Chiesperanto kufuma mu vyaka vya m'ma 1920 mpaka m'ma 1940, apo ŵanyake ŵakuyowoya Chiesperanto mu Japan ŵakamba kupharazga mabuku ghawo mu Chiesperanto.
Chiesperanto chikagwiliskirikanga ntchito na magulu gha kumazere kweniso gha kumanjiliro gha ndyali, kweni gulu la kumazere likakhwaskika chomene na kuchepa mu vyaka vya m'ma 1930.<ref>{{cite web|url=[https://orca.cardiff.ac.uk/id/eprint/92435/1/Esperanto%20greyed%20out.pdf|title=Talking](https://orca.cardiff.ac.uk/id/eprint/92435/1/Esperanto%20greyed%20out.pdf|title=Talking) to the World: Esperanto and Popular Internationalism in Pre-war Japan}}</ref>
==Oomoto==
[[File:Oomoto Kameoka - Esperanta Monumento sign.jpg|thumb|right|Chimanyikwiro cha viyowoyero viŵiri cha Chiesperanto na Chijapani chakulongosora Esperanta Monumento ("Chikumbusko cha Esperanto") pa likuru la [[Oomoto]] ku [[Kameoka, Kyoto]]]]
[[File:Oomoto cafeteria Esperanto prayer.jpg|thumb|right|Lurombo lwa viyowoyero viŵiri lwa Chiesperanto na Chijapani lwa [[lurombo lwa kuwonga chakurya]] pa cafetaria ya likuru la Oomoto ku [[Kameoka, Kyoto]]]]
Kwambira mu 1922, chisopa cha [[Oomoto]], pasi pa ulongozgi wa wakwambiska wake [[Onisaburo Deguchi]], chikamba kugwiliskira ntchito Chiesperanto kuti chiŵikeko chisopa chake nga ni [[chisopa cha pa charu chose]] kweniso kukhozgera kudumbiskana pakati pa visopa vyakupambanapambana.<ref name="ProphetMotive">{{cite book|last1=Stalker|first1=Nancy K.|title=Prophet motive : Deguchi Onisaburō, Oomoto, and the rise of new religions in Imperial Japan|url=[https://archive.org/details/prophetmotivedeg00stal|url-access=limited|date=2008|publisher=University](https://archive.org/details/prophetmotivedeg00stal|url-access=limited|date=2008|publisher=University) of Hawai'i Press|location=Honolulu|isbn=9780824831721|page=156}}</ref> Malo ghanandi gha Oomoto mu [[Kameoka, Kyoto]] ghali na vimanyikwiro vya viyowoyero vinandi mu Chijapani na Chiesperanto. Muhanya uno, Oomoto yikulutilira kufumiska mabuku, magazini, timapepala, na mawebusayiti mu Chiesperanto.<ref>{{cite web | title=ĉef paĝo | website=Oomoto (Esperanto) | url=https://www.oomoto.or.jp/Esperanto/index-es.html | language=eo | access-date=2025-05-02}}</ref>
Mujapani wakuyowoya Chiesperanto [[Shigeki Maeda]] wakung'anamura mwakhama vinthu vya Oomoto kufuma ku Chijapani kuya ku Chiesperanto, ivyo pamanyuma vikung'anamulikaso kufuma ku Esperanto kuya ku Chipwitikizi na ChiNgelezi.<ref>{{cite book |last=Deguchi |first=Onisaburo |date=1997 |translator-last1=Maeda |translator-first1=Shigeki |title=Diaj Vojsignoj: internacia eldono |location=Ten'on-kyo, Kameoka |publisher=Tensei-sha |isbn=4-924501-01-8 |language=eo}}</ref>
==Mabuku==
*Oomoto Overseas Department 海外宣伝課 (ed.) (1933). [[commons:File:NDL1137286 大本トハ何ゾヤ.pdf|''Kio estas Oomoto?'']]. Kameoka: Tenseisha. {{doi|10.11501/1137286}}. {{in lang|eo}}
==Ukaboni==
{{Commons category|Esperanto in Japan}}
{{Reflist}}
[[Category:ChiEsperanto mu Japan]]
[[Category:Viyowoyero vya mu Japan]]
[[Category:ChiEsperanto]]
srt9n2us1kwgwtfdnlot2vfvd34kpxd
User talk:Chanda Vavilaya
3
48310
118410
118339
2026-08-03T12:42:49Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118410
wikitext
text/x-wiki
== Welcome ==
Hello, welcome! I see the page you created, [[2026 nkhani ya mphaka ya Morocco na Spain]], and I thank you for your contribution.
A few tips:
*Add categories to your pages
*Link your pages to Wikidata
Thanks, '''''[[User:Viyowoyero-vya-Malaŵi|Viyowoyero-vya-Malaŵi]]'''''[[User talk:Viyowoyero-vya-Malaŵi|'''<span style='color: #00008b;background-color: #FFFFFF;'><sub>★</sub><sup>★</sup><sub>★</sub></span>''']] 07:51, 3 Ogasiti 2026 (UTC)
:thanks Viyowoyero, when I make more atricle I"ll use this. [[User:Chanda Vavilaya|Chanda Vavilaya]] ([[User talk:Chanda Vavilaya|pakuchezgela]]) 08:40, 3 Ogasiti 2026 (UTC)
== Join Wikimedia Community User Group Malawi ==
Hello @[[User:Chanda Vavilaya|Chanda Vavilaya]],
'''Wikimedia Community User Group Malawi''' welcomes Wikimedia contributors from Malawi and contributors interested in Malawi-related knowledge to participate in building a stronger Wikimedia community.
We invite contributors from Tumbuka, English and Chewa Wikipedias, Wikimedia Commons, Wikidata, and other Wikimedia projects to become participating members of the community.
If you would like to participate:
# Visit the [[:Meta:Wikimedia_Community_Malawi/Founding_and_Participating|Founding and Participating Members]] page.
# Open the '''Participating members''' section directly: [[:Meta:Wikimedia_Community_Malawi/Founding_and_Participating#List_of_participants]]
# Add your Wikimedia username under the list of participating members.
# Sign your entry by adding <nowiki>#~~~~</nowiki> after your username.
Your participation will help strengthen Wikimedia projects in Malawi, including Wikipedia, Wikimedia Commons, Wikidata, and Malawian language content. Participants may contribute to community discussions, outreach activities, edit-a-thons, language projects, cultural documentation, and other free knowledge initiatives.
Everyone interested in creating, improving, and sharing free knowledge is welcome to participate.
Thank you. '''''[[User:Viyowoyero-vya-Malaŵi|Viyowoyero-vya-Malaŵi]]'''''[[User talk:Viyowoyero-vya-Malaŵi|'''<span style='color: #00008b;background-color: #FFFFFF;'><sub>★</sub><sup>★</sup><sub>★</sub></span>''']] 12:42, 3 Ogasiti 2026 (UTC)
68hvhtdcwd3kfuh6ir9z684qmy2ue67
2026 ku Malaŵi
0
48311
118404
118342
2026-08-03T12:39:48Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Fixing up some errors
118404
wikitext
text/x-wiki
Nkhani iyi yili na ndondomeko ya vinthu ivyo vikachitika mu chaka cha '''2026 ku [[Malaŵi]]'''.
== Ŵanthu awo ŵali pa udindo ==
* [[Mlongozgi wa Malaŵi|Mulongozgi]]: [[Peter Mutharika]]
* [[Wachiŵiri kwa Pulezidenti wa Malaŵi|Wachiŵiri kwa Mulongozgi]]: [[Jane Ansah]]
* Muteŵeti wachiŵiri wa Pulezidenti: [[Enoch Chihana|Enoki Chihana]]
== Maholide ==
* 1 Januwale – Zuŵa la Chaka Chiphya
* 15 Januwale – [[John Chilembwe|Zuŵa la John Chilembwe]]
* 3 Malichi – Zuŵa la Ŵakufwa
* 21 Malichi – Eid al-Fitr
* 3 Epulero – Lachisanu Liwemi
* 6 Epulero – Mande ya Isitara
* 1 May – Zuŵa la Ntchito
* 14 Meyi – [[Hastings Kamuzu Banda|Zuŵa la Kamuzu]]
* 6 Julayi – Zuŵa la Ufulu
* 15 Okutobala – Zuŵa la Amama
* 25 Disembala – Zuŵa la Khisimasi
* 26 Disembala – Zuŵa la Nkhonya
== Nyifwa ==
* 8 Januwale – Madalitso Kazombo, wa vyaka 46, wandale, uyo kale wakaŵa wachiŵiri kwa mulaŵiliri wakwamba wa Nyumba ya Malango ya Charu. <ref>{{Cite web |date=2026-01-08 |title=Malawi Mourns Former Deputy Speaker Madalitso Kazombo - PAN AFRICAN VISIONS |url=https://panafricanvisions.com/2026/01/malawi-mourns-former-deputy-speaker-madalitso-kazombo/ |access-date=2026-01-09 |language=en-US}}</ref>
== Mabuku ==
{{Reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
dkb5dubawbngv1sz6bqavjj97motru6
118406
118404
2026-08-03T12:40:30Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118406
wikitext
text/x-wiki
Nkhani iyi yili na ndondomeko ya vinthu ivyo vikachitika mu chaka cha '''2026 ku [[Malaŵi]]'''.
== Ŵanthu awo ŵali pa udindo ==
* [[Mlongozgi wa Malaŵi|Mulongozgi]]: [[Peter Mutharika]]
* [[Wachiŵiri kwa Pulezidenti wa Malaŵi|Wachiŵiri kwa Mulongozgi]]: [[Jane Ansah]]
* Muteŵeti wachiŵiri wa Pulezidenti: [[Enoch Chihana]]
== Maholide ==
* 1 Januwale – Zuŵa la Chaka Chiphya
* 15 Januwale – [[John Chilembwe|Zuŵa la John Chilembwe]]
* 3 Malichi – Zuŵa la Ŵakufwa
* 21 Malichi – Eid al-Fitr
* 3 Epulero – Lachisanu Liwemi
* 6 Epulero – Mande ya Isitara
* 1 May – Zuŵa la Ntchito
* 14 Meyi – [[Hastings Kamuzu Banda|Zuŵa la Kamuzu]]
* 6 Julayi – Zuŵa la Ufulu
* 15 Okutobala – Zuŵa la Amama
* 25 Disembala – Zuŵa la Khisimasi
* 26 Disembala – Zuŵa la Nkhonya
== Nyifwa ==
* 8 Januwale – Madalitso Kazombo, wa vyaka 46, wandale, uyo kale wakaŵa wachiŵiri kwa mulaŵiliri wakwamba wa Nyumba ya Malango ya Charu. <ref>{{Cite web |date=2026-01-08 |title=Malawi Mourns Former Deputy Speaker Madalitso Kazombo - PAN AFRICAN VISIONS |url=https://panafricanvisions.com/2026/01/malawi-mourns-former-deputy-speaker-madalitso-kazombo/ |access-date=2026-01-09 |language=en-US}}</ref>
== Mabuku ==
{{Reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
20p89sizkuccflhkqvnbe3umouzpm1g
118407
118406
2026-08-03T12:40:49Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Nyifwa */
118407
wikitext
text/x-wiki
Nkhani iyi yili na ndondomeko ya vinthu ivyo vikachitika mu chaka cha '''2026 ku [[Malaŵi]]'''.
== Ŵanthu awo ŵali pa udindo ==
* [[Mlongozgi wa Malaŵi|Mulongozgi]]: [[Peter Mutharika]]
* [[Wachiŵiri kwa Pulezidenti wa Malaŵi|Wachiŵiri kwa Mulongozgi]]: [[Jane Ansah]]
* Muteŵeti wachiŵiri wa Pulezidenti: [[Enoch Chihana]]
== Maholide ==
* 1 Januwale – Zuŵa la Chaka Chiphya
* 15 Januwale – [[John Chilembwe|Zuŵa la John Chilembwe]]
* 3 Malichi – Zuŵa la Ŵakufwa
* 21 Malichi – Eid al-Fitr
* 3 Epulero – Lachisanu Liwemi
* 6 Epulero – Mande ya Isitara
* 1 May – Zuŵa la Ntchito
* 14 Meyi – [[Hastings Kamuzu Banda|Zuŵa la Kamuzu]]
* 6 Julayi – Zuŵa la Ufulu
* 15 Okutobala – Zuŵa la Amama
* 25 Disembala – Zuŵa la Khisimasi
* 26 Disembala – Zuŵa la Nkhonya
== Nyifwa ==
* 8 Januwale – Madalitso Kazombo, wa vyaka 46, wandale, uyo kale wakaŵa wachiŵiri kwa mulaŵiliri wakwamba wa Nyumba ya Malango ya Charu.<ref>{{Cite web |date=2026-01-08 |title=Malawi Mourns Former Deputy Speaker Madalitso Kazombo - PAN AFRICAN VISIONS |url=https://panafricanvisions.com/2026/01/malawi-mourns-former-deputy-speaker-madalitso-kazombo/ |access-date=2026-01-09 |language=en-US}}</ref>
== Mabuku ==
{{Reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
smrog7djlm9873nvzzkakuxkqf5khum
118408
118407
2026-08-03T12:40:59Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Mabuku */
118408
wikitext
text/x-wiki
Nkhani iyi yili na ndondomeko ya vinthu ivyo vikachitika mu chaka cha '''2026 ku [[Malaŵi]]'''.
== Ŵanthu awo ŵali pa udindo ==
* [[Mlongozgi wa Malaŵi|Mulongozgi]]: [[Peter Mutharika]]
* [[Wachiŵiri kwa Pulezidenti wa Malaŵi|Wachiŵiri kwa Mulongozgi]]: [[Jane Ansah]]
* Muteŵeti wachiŵiri wa Pulezidenti: [[Enoch Chihana]]
== Maholide ==
* 1 Januwale – Zuŵa la Chaka Chiphya
* 15 Januwale – [[John Chilembwe|Zuŵa la John Chilembwe]]
* 3 Malichi – Zuŵa la Ŵakufwa
* 21 Malichi – Eid al-Fitr
* 3 Epulero – Lachisanu Liwemi
* 6 Epulero – Mande ya Isitara
* 1 May – Zuŵa la Ntchito
* 14 Meyi – [[Hastings Kamuzu Banda|Zuŵa la Kamuzu]]
* 6 Julayi – Zuŵa la Ufulu
* 15 Okutobala – Zuŵa la Amama
* 25 Disembala – Zuŵa la Khisimasi
* 26 Disembala – Zuŵa la Nkhonya
== Nyifwa ==
* 8 Januwale – Madalitso Kazombo, wa vyaka 46, wandale, uyo kale wakaŵa wachiŵiri kwa mulaŵiliri wakwamba wa Nyumba ya Malango ya Charu.<ref>{{Cite web |date=2026-01-08 |title=Malawi Mourns Former Deputy Speaker Madalitso Kazombo - PAN AFRICAN VISIONS |url=https://panafricanvisions.com/2026/01/malawi-mourns-former-deputy-speaker-madalitso-kazombo/ |access-date=2026-01-09 |language=en-US}}</ref>
== Ukaboni ==
{{Reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
lyv3z6oaxbt87ctjys5iznussxwbp70
118409
118408
2026-08-03T12:41:25Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Maholide */
118409
wikitext
text/x-wiki
Nkhani iyi yili na ndondomeko ya vinthu ivyo vikachitika mu chaka cha '''2026 ku [[Malaŵi]]'''.
== Ŵanthu awo ŵali pa udindo ==
* [[Mlongozgi wa Malaŵi|Mulongozgi]]: [[Peter Mutharika]]
* [[Wachiŵiri kwa Pulezidenti wa Malaŵi|Wachiŵiri kwa Mulongozgi]]: [[Jane Ansah]]
* Muteŵeti wachiŵiri wa Pulezidenti: [[Enoch Chihana]]
== Maholide ==
* 1 Januwale – Zuŵa la Chaka Chiphya
* 15 Januwale – [[John Chilembwe|Zuŵa la John Chilembwe]]
* 3 Malichi – Zuŵa la Ŵakufwa
* 21 Malichi – Eid al-Fitr
* 3 Epulero – Lachisanu Liwemi
* 6 Epulero – Mande ya Isitara
* 1 Meyi – Zuŵa la Ntchito
* 14 Meyi – [[Hastings Kamuzu Banda|Zuŵa la Kamuzu]]
* 6 Julayi – Zuŵa la Ufulu
* 15 Okutobala – Zuŵa la Amama
* 25 Disembala – Zuŵa la Khisimasi
* 26 Disembala – Zuŵa la Nkhonya
== Nyifwa ==
* 8 Januwale – Madalitso Kazombo, wa vyaka 46, wandale, uyo kale wakaŵa wachiŵiri kwa mulaŵiliri wakwamba wa Nyumba ya Malango ya Charu.<ref>{{Cite web |date=2026-01-08 |title=Malawi Mourns Former Deputy Speaker Madalitso Kazombo - PAN AFRICAN VISIONS |url=https://panafricanvisions.com/2026/01/malawi-mourns-former-deputy-speaker-madalitso-kazombo/ |access-date=2026-01-09 |language=en-US}}</ref>
== Ukaboni ==
{{Reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
70g8rnskpm2mh13vh3vbwuulae4oweh
Wikipedia:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika/Ogasiti/27
4
48321
118364
2026-08-03T11:59:25Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[Russia]]''' <div style="float:left;margin-right:0.9em"> [[File:Peter the Great by Paul Delaroche.jpg|thumb|left|[[Peter the Great]]]]</div> * [[862]] - [[Rurik]] wakamba kuwusa ku [[Novgorod]], icho chikuwoneka nga ni chiyambi cha boma la Russia.<br> * [[988]] - [[Vladimir the Great]] wakazomera Chikhristu cha [[Eastern Orthodox Church]], ndipo [[Kievan Rus']] yikazgoka Chikhristu.<br> * [[1547-01-16]] - Ivan the Te..."
118364
wikitext
text/x-wiki
'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[Russia]]'''
<div style="float:left;margin-right:0.9em">
[[File:Peter the Great by Paul Delaroche.jpg|thumb|left|[[Peter the Great]]]]</div>
* [[862]] - [[Rurik]] wakamba kuwusa ku [[Novgorod]], icho chikuwoneka nga ni chiyambi cha boma la Russia.<br>
* [[988]] - [[Vladimir the Great]] wakazomera Chikhristu cha [[Eastern Orthodox Church]], ndipo [[Kievan Rus']] yikazgoka Chikhristu.<br>
* [[1547-01-16]] - [[Ivan the Terrible]] wakavwalika mphumphu kuŵa Tsar wakwamba wa Russia.<br>
* [[1721-11-02]] - [[Peter the Great]] wakapharazga [[Russian Empire]], ndipo Russia yikazgoka ufumu ukuru wa ku Europe.<br>
* [[1917-11-07]] - [[October Revolution]] yikawuskapo boma la Tsar ndipo [[Bolsheviks]] ŵakatora mazaza.<br>
[[File:Flag of Russia.svg|thumb|100px|Mbendela ya [[Russia]]]]
* [[1922-12-30]] - [[Soviet Union]] yikakhazikika, ndipo Russia yikaŵa republic yikuru chomene mu wupu uwu.<br>
* [[1945-05-09]] - Soviet Union yikathereska Germany pa [[World War II]], ndipo zuŵa ili likukumbukika nga ni Victory Day.<br>
* [[1991-12-25]] - [[Soviet Union]] yikamara, ndipo Russia yikazgoka charu chakujiyimira paŵekha.<br>
* [[2000-05-07]] - [[Vladimir Putin]] wakamba nyengo yake yakwamba nga ni pulezidenti wa Russia.<br>
* [[2022-02-24]] - Russia yikamba kuwukira [[Ukraine]], ndipo nkhondo yikamba.<br>
<!--HooksEnd-->
{{flatlist|class=dyk-footer noprint|style=margin-top:0.5em; text-align:right;}}
{{endflatlist}}
<noinclude>[[Category:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
amr83y1qvzdhmvzc3d1rfcv3suvhlhc
118365
118364
2026-08-03T12:04:03Z
Tumbuka Arch
6863
118365
wikitext
text/x-wiki
'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[Russia]]'''
<div style="float:left;margin-right:0.9em">
[[File:Peter the Great.jpg|thumb|left|[[Peter the Great]]]]</div>
* [[862]] - [[Rurik]] wakamba kuwusa ku [[Novgorod]], icho chikuwoneka nga ni chiyambi cha boma la Russia.<br>
* [[988]] - [[Vladimir the Great]] wakazomera Chikhristu cha [[Eastern Orthodox Church]], ndipo [[Kievan Rus']] yikazgoka Chikhristu.<br>
* [[1547-01-16]] - [[Ivan the Terrible]] wakavwalika mphumphu kuŵa Tsar wakwamba wa Russia.<br>
* [[1721-11-02]] - [[Peter the Great]] wakapharazga [[Russian Empire]], ndipo Russia yikazgoka ufumu ukuru wa ku Europe.<br>
* [[1917-11-07]] - [[October Revolution]] yikawuskapo boma la Tsar ndipo [[Bolsheviks]] ŵakatora mazaza.<br>
[[File:Flag of Russia.svg|thumb|100px|Mbendela ya [[Russia]]]]
* [[1922-12-30]] - [[Soviet Union]] yikakhazikika, ndipo Russia yikaŵa republic yikuru chomene mu wupu uwu.<br>
* [[1945-05-09]] - Soviet Union yikathereska Germany pa [[World War II]], ndipo zuŵa ili likukumbukika nga ni Victory Day.<br>
* [[1991-12-25]] - [[Soviet Union]] yikamara, ndipo Russia yikazgoka charu chakujiyimira paŵekha.<br>
* [[2000-05-07]] - [[Vladimir Putin]] wakamba nyengo yake yakwamba nga ni pulezidenti wa Russia.<br>
* [[2022-02-24]] - Russia yikamba kuwukira [[Ukraine]], ndipo nkhondo yikamba.<br>
<!--HooksEnd-->
{{flatlist|class=dyk-footer noprint|style=margin-top:0.5em; text-align:right;}}
{{endflatlist}}
<noinclude>[[Category:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
msfckvl0hvlsi81ue0surlnaz2vev2a
Wikipedia:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika/Ogasiti/28
4
48322
118366
2026-08-03T12:05:24Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[South Korea]]''' <div style="float:left;margin-right:0.9em"> [[File:King Sejong.jpg|thumb|left|[[Sejong the Great]]]]</div> * [[1392]] - [[Joseon]] yikakhazikika ndipo yikamba kuwusa Korea.<br> * [[1443]] - [[Sejong the Great]] wakalenga vilembo vya [[Hangul]].<br> * [[1910-08-29]] - [[Empire of Japan]] yikapoka Korea.<br> * [[1945-08-15]] - Korea yikafwatuka ku Japan pamanyuma pa [[World War II]].<br> * [[1948-08-15]..."
118366
wikitext
text/x-wiki
'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[South Korea]]'''
<div style="float:left;margin-right:0.9em">
[[File:King Sejong.jpg|thumb|left|[[Sejong the Great]]]]</div>
* [[1392]] - [[Joseon]] yikakhazikika ndipo yikamba kuwusa Korea.<br>
* [[1443]] - [[Sejong the Great]] wakalenga vilembo vya [[Hangul]].<br>
* [[1910-08-29]] - [[Empire of Japan]] yikapoka Korea.<br>
* [[1945-08-15]] - Korea yikafwatuka ku Japan pamanyuma pa [[World War II]].<br>
* [[1948-08-15]] - [[South Korea]] yikakhazikika, ndipo [[Syngman Rhee]] wakazgoka pulezidenti wakwamba.<br>
[[File:Flag of South Korea.svg|thumb|100px|Mbendela ya [[South Korea]]]]
* [[1950-06-25]] - [[Korean War]] yikamba apo [[North Korea]] yikawukira South Korea.<br>
* [[1953-07-27]] - Nkhondo ya Korea yikamara na armistice.<br>
* [[1988-09-17]] - [[1988 Summer Olympics]] ghakajulika ku [[Seoul]].<br>
* [[1996-12-12]] - South Korea yikanjira mu [[Organisation for Economic Co-operation and Development]].<br>
* [[2022-05-10]] - [[Yoon Suk Yeol]] wakamba kuwusa nga ni pulezidenti.<br>
<!--HooksEnd-->
{{flatlist|class=dyk-footer noprint|style=margin-top:0.5em; text-align:right;}}
{{endflatlist}}
<noinclude>[[Category:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
b49ndjrvr6s014eoslw8n9cihv0lig3
118367
118366
2026-08-03T12:05:45Z
Tumbuka Arch
6863
118367
wikitext
text/x-wiki
'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[South Korea]]'''
<div style="float:left;margin-right:0.9em">
[[File:Sejong the Great.jpg|thumb|left|[[Sejong the Great]]]]</div>
* [[1392]] - [[Joseon]] yikakhazikika ndipo yikamba kuwusa Korea.<br>
* [[1443]] - [[Sejong the Great]] wakalenga vilembo vya [[Hangul]].<br>
* [[1910-08-29]] - [[Empire of Japan]] yikapoka Korea.<br>
* [[1945-08-15]] - Korea yikafwatuka ku Japan pamanyuma pa [[World War II]].<br>
* [[1948-08-15]] - [[South Korea]] yikakhazikika, ndipo [[Syngman Rhee]] wakazgoka pulezidenti wakwamba.<br>
[[File:Flag of South Korea.svg|thumb|100px|Mbendela ya [[South Korea]]]]
* [[1950-06-25]] - [[Korean War]] yikamba apo [[North Korea]] yikawukira South Korea.<br>
* [[1953-07-27]] - Nkhondo ya Korea yikamara na armistice.<br>
* [[1988-09-17]] - [[1988 Summer Olympics]] ghakajulika ku [[Seoul]].<br>
* [[1996-12-12]] - South Korea yikanjira mu [[Organisation for Economic Co-operation and Development]].<br>
* [[2022-05-10]] - [[Yoon Suk Yeol]] wakamba kuwusa nga ni pulezidenti.<br>
<!--HooksEnd-->
{{flatlist|class=dyk-footer noprint|style=margin-top:0.5em; text-align:right;}}
{{endflatlist}}
<noinclude>[[Category:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
ekk4tcx24tlfnbsrbdwgvwd0o7ap2go
Wikipedia:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika/Ogasiti/29
4
48323
118368
2026-08-03T12:06:14Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[Mongolia]]''' <div style="float:left;margin-right:0.9em"> [[File:YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg|thumb|left|[[Genghis Khan]]]]</div> * [[1206]] - [[Genghis Khan]] wakimikika kuŵa Khan Mukuru ndipo wakakhazikiska [[Mongol Empire]].<br> * [[1227]] - [[Genghis Khan]] wakafwa, kweni Ufumu wa Mongol ukalutilira kukura.<br> * [[1271]] - [[Kublai Khan]] wakakhazikiska [[Yuan dynasty]] ku China.<br> * [[1368]] - Yuan d..."
118368
wikitext
text/x-wiki
'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[Mongolia]]'''
<div style="float:left;margin-right:0.9em">
[[File:YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg|thumb|left|[[Genghis Khan]]]]</div>
* [[1206]] - [[Genghis Khan]] wakimikika kuŵa Khan Mukuru ndipo wakakhazikiska [[Mongol Empire]].<br>
* [[1227]] - [[Genghis Khan]] wakafwa, kweni Ufumu wa Mongol ukalutilira kukura.<br>
* [[1271]] - [[Kublai Khan]] wakakhazikiska [[Yuan dynasty]] ku China.<br>
* [[1368]] - [[Yuan dynasty]] yikawa, ndipo ŵa Mongol ŵakawelera ku Mongolia.<br>
* [[1691]] - Mongolia yikanjira mu ulamuliro wa [[Qing dynasty]].<br>
[[File:Flag of Mongolia.svg|thumb|100px|Mbendela ya [[Mongolia]]]]
* [[1911-12-29]] - Mongolia yikapharazga wanangwa wake kufuma ku Qing China.<br>
* [[1921-07-11]] - [[Mongolian Revolution of 1921]] yikathereska ŵasilikari ŵa China na White Russian.<br>
* [[1924-11-26]] - [[Mongolian People's Republic]] yikakhazikika.<br>
* [[1990]] - Mongolia yikamba ndondomeko ya demokrasia pamanyuma pa viwoneskero vya mtende.<br>
* [[1992-02-12]] - [[Constitution of Mongolia]] liphya likamba kugwira ntchito ndipo charu chikazgoka repubulika ya demokrasia.<br>
<!--HooksEnd-->
{{flatlist|class=dyk-footer noprint|style=margin-top:0.5em; text-align:right;}}
{{endflatlist}}
<noinclude>[[Category:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
6rho6e81v3gus9ka6hd2bq6wdbnuxoq
Wikipedia:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika/Ogasiti/30
4
48324
118369
2026-08-03T12:06:52Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[Sri Lanka]]''' <div style="float:left;margin-right:0.9em"> [[File:Anagarika Dharmapala.jpg|thumb|left|[[Anagarika Dharmapala]]]]</div> * [[543 BC]] - Mwakuyana na mdauko wa ku Sri Lanka, [[Prince Vijaya]] wakafika pa chilwa ichi ndipo wakamba ufumu wakwamba.<br> * [[247 BC]] - [[Mahinda]] wakiza na [[Buddhism]] ku Sri Lanka mu nyengo ya Themba [[Devanampiya Tissa]].<br> * [[1505]] - Ŵa [[Portugal]] ŵakafika ku Sri L..."
118369
wikitext
text/x-wiki
'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[Sri Lanka]]'''
<div style="float:left;margin-right:0.9em">
[[File:Anagarika Dharmapala.jpg|thumb|left|[[Anagarika Dharmapala]]]]</div>
* [[543 BC]] - Mwakuyana na mdauko wa ku Sri Lanka, [[Prince Vijaya]] wakafika pa chilwa ichi ndipo wakamba ufumu wakwamba.<br>
* [[247 BC]] - [[Mahinda]] wakiza na [[Buddhism]] ku Sri Lanka mu nyengo ya Themba [[Devanampiya Tissa]].<br>
* [[1505]] - Ŵa [[Portugal]] ŵakafika ku Sri Lanka ndipo ŵakamba malonda na ukoloni.<br>
* [[1658]] - [[Dutch East India Company]] yikathereska Portugal ndipo yikatora vigaŵa vya chilwa ichi.<br>
* [[1815]] - [[Kingdom of Kandy]] yikawa, ndipo Britain yikamba kuwusa Sri Lanka yose.<br>
[[File:Flag of Sri Lanka.svg|thumb|100px|Mbendela ya [[Sri Lanka]]]]
* [[1948-02-04]] - Sri Lanka (pa nyengo iyo [[Ceylon]]) yikapokera wanangwa kufuma ku Britain.<br>
* [[1972-05-22]] - Charu chikasintha zina kufuma ku Ceylon kuya ku [[Sri Lanka]] ndipo chikazgoka repubulika.<br>
* [[1983-07-23]] - [[Sri Lankan Civil War]] yikamba.<br>
* [[2009-05-18]] - Nkhondo ya mukati yikamara pamanyuma pa kuthereskeka kwa [[Liberation Tigers of Tamil Eelam]].<br>
* [[2022-07-21]] - [[Ranil Wickremesinghe]] wakazgoka pulezidenti wa Sri Lanka.<br>
<!--HooksEnd-->
{{flatlist|class=dyk-footer noprint|style=margin-top:0.5em; text-align:right;}}
{{endflatlist}}
<noinclude>[[Category:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
kgvytemf77p2ko35sjy9qrz3nphh0d0
Wikipedia:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika/Ogasiti/31
4
48325
118370
2026-08-03T12:07:26Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[Nepal]]''' <div style="float:left;margin-right:0.9em"> [[File:Prithvi Narayan Shah.jpg|thumb|left|[[Prithvi Narayan Shah]]]]</div> * [[1768]] - [[Prithvi Narayan Shah]] wakakoleranya maufumu ghakupambanapambana na kukhazikiska Nepal yasono.<br> * [[1814]] - [[Anglo-Nepalese War]] yikamba pakati pa Nepal na [[British East India Company]].<br> * [[1816-03-04]] - [[Treaty of Sugauli]] yikasayinika ndipo Nepal yikataya vi..."
118370
wikitext
text/x-wiki
'''Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha [[Nepal]]'''
<div style="float:left;margin-right:0.9em">
[[File:Prithvi Narayan Shah.jpg|thumb|left|[[Prithvi Narayan Shah]]]]</div>
* [[1768]] - [[Prithvi Narayan Shah]] wakakoleranya maufumu ghakupambanapambana na kukhazikiska Nepal yasono.<br>
* [[1814]] - [[Anglo-Nepalese War]] yikamba pakati pa Nepal na [[British East India Company]].<br>
* [[1816-03-04]] - [[Treaty of Sugauli]] yikasayinika ndipo Nepal yikataya vigaŵa vinandi vya charu.<br>
* [[1846-09-15]] - [[Kot massacre]] yikachitika ndipo banja la [[Rana dynasty]] likamba kuwusa.<br>
* [[1951-02-18]] - Ulamuliro wa Rana ukamara ndipo ufumu ukaweleraso ku Themba [[Tribhuvan]].<br>
[[File:Flag of Nepal.svg|thumb|100px|Mbendela ya [[Nepal]]]]
* [[1990-11-09]] - Nepal yikazgoka ufumu wa malango (constitutional monarchy).<br>
* [[1996-02-13]] - [[Nepalese Civil War]] yikamba.<br>
* [[2008-05-28]] - Nepal yikamara ufumu ndipo yikazgoka [[Federal Democratic Republic of Nepal]].<br>
* [[2015-09-20]] - [[Constitution of Nepal]] liphya likamba kugwira ntchito.<br>
* [[2018-02-15]] - [[Khadga Prasad Oli]] wakamba nyengo yiphya nga ni nduna yikuru ya Nepal.<br>
<!--HooksEnd-->
{{flatlist|class=dyk-footer noprint|style=margin-top:0.5em; text-align:right;}}
{{endflatlist}}
<noinclude>[[Category:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
o3tgwbom87d90kxboacor38dqsxjcsg
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/3
4
48326
118371
2026-08-03T12:12:07Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|{{Potd|width=400|lang=en}} |{{Potd/{{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY2}} (en)}} ---------------------------------------------- {{ALG}} ● {{ANG}} ● {{BEN}} ● {{BOT}} ● {{BFA}} ● {{BDI}} ● {{CMR}} ●..."
118371
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|{{Potd|width=400|lang=en}}
|{{Potd/{{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY2}} (en)}}
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<noinclude>[[Category:Wikipedia vyaru vyamu Afilika]]</noinclude>
4su2rhah0cbg68epm2xsg9t4metd02p
118372
118371
2026-08-03T12:16:03Z
Tumbuka Arch
6863
118372
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Namibia (orthographic projection).svg|400px|Namibia]]
|[[Namibia]], mwakuzomerezgeka kuti Republic of Namibia, ni charu icho chili ku kumwera kwa [[Africa]]. Chili mphaka na [[Angola]], [[Botswana]], [[South Africa]], [[Zambia]] na [[Atlantic Ocean]]. Msumba ukuru wa charu ichi ni [[Windhoek]]. Namibia yikapokera wanangwa wake pa 21 March 1990 kufuma ku South Africa. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Namib Desert]], nyama zakutchire, migodi ya dayamondi, na malo ghakutowa gha vyachilengedwe. Chuma chake chikufuma chomene ku migodi, ulimi, usambazi wa vyamoyo vya kuthengere na ulendo wa ŵalendo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Wikipedia vyaru vyamu Afilika]]</noinclude>
lof96g7x9fdlge6xhio54kric6hcoex
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/4
4
48327
118373
2026-08-03T12:21:45Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Zambia (orthographic projection).svg|300px|Zambia]] |[[Charu cha Zambia]], mwakuzomerezgeka kuti Republic of Zambia, ni charu icho chili ku kumwera kwa pakati pa [[Africa]]. Chili na mphaka na [[Democratic Republic of the Congo]], [[Tanzania]], [[Malawi]],..."
118373
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Zambia (orthographic projection).svg|300px|Zambia]]
|[[Charu cha Zambia]], mwakuzomerezgeka kuti Republic of Zambia, ni charu icho chili ku kumwera kwa pakati pa [[Africa]]. Chili na mphaka na [[Democratic Republic of the Congo]], [[Tanzania]], [[Malawi]], [[Mozambique]], [[Zimbabwe]], [[Botswana]], [[Namibia]] na [[Angola]]. Msumba ukuru ni [[Lusaka]]. Zambia yikapokera wanangwa wake pa 24 Okutobala 1964 kufuma ku Britain. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha migodi ya mkuwa, [[Victoria Falls]], Mlonga wa [[Zambezi]], kweniso vyamoyo vya kuthengere. Chuma chake chikufuma chomene ku migodi, ulimi na ulendo wa ŵalendo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
3jbh08tvkrhfxhnxcg99th8ge4v1zal
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/5
4
48328
118374
2026-08-03T12:23:36Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Kenya (orthographic projection).svg|400px|Kenya]] |[[Charu cha Kenya]], mwakuzomerezgeka kuti Republic of Kenya, ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Ethiopia]], [[Somalia]], [[South Sudan]], [[Uganda]], [[Tanzania]] na Indian Ocea..."
118374
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Kenya (orthographic projection).svg|400px|Kenya]]
|[[Charu cha Kenya]], mwakuzomerezgeka kuti Republic of Kenya, ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Ethiopia]], [[Somalia]], [[South Sudan]], [[Uganda]], [[Tanzania]] na [[Indian Ocean]]. Msumba ukuru ni [[Nairobi]]. Kenya yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 12 Disembala 1963. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha vyamoyo vya kuthengere, [[Great Rift Valley]], [[Mount Kenya]], na malo ghakutowa agho ghakuchezgako ŵalendo. Chuma chake chikufuma ku ulimi, utumiki, ulendo wa ŵalendo na malonda.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
bsid6l436ba2d6nuiiyxb37qgroez8f
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/6
4
48329
118375
2026-08-03T12:24:07Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Ghana (orthographic projection).svg|400px|Ghana]] |[[Charu cha Ghana]], mwakuzomerezgeka kuti Republic of Ghana, ni charu icho chili ku [[West Africa]]. Chili na mphaka na [[Côte d'Ivoire]], [[Burkina Faso]], [[Togo]] na [[Gulf of Guinea]]. Msumba ukuru ni..."
118375
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Ghana (orthographic projection).svg|400px|Ghana]]
|[[Charu cha Ghana]], mwakuzomerezgeka kuti Republic of Ghana, ni charu icho chili ku [[West Africa]]. Chili na mphaka na [[Côte d'Ivoire]], [[Burkina Faso]], [[Togo]] na [[Gulf of Guinea]]. Msumba ukuru ni [[Accra]]. Ghana yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 6 Malichi 1957, ndipo yikaŵa charu chakwamba ku sub-Saharan Africa kupokera wanangwa kufuma ku ukoloni wa ku Europe. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha golide, koko, mafuta, na malo ghake ghakutowa gha mumphepete mwa nyanja. Chuma chake chikufuma chomene ku migodi, ulimi, kupanga vinthu na malonda.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
hihn3842vk12lwkff3svmwvwtigrndt
118376
118375
2026-08-03T12:24:37Z
Tumbuka Arch
6863
118376
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Ghana (orthographic projection).svg|400px|Ghana]]
|[[Ghana|Charu cha Ghana]], mwakuzomerezgeka kuti Republic of Ghana, ni charu icho chili ku [[West Africa]]. Chili na mphaka na [[Côte d'Ivoire]], [[Burkina Faso]], [[Togo]] na [[Gulf of Guinea]]. Msumba ukuru ni [[Accra]]. Ghana yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 6 Malichi 1957, ndipo yikaŵa charu chakwamba ku sub-Saharan Africa kupokera wanangwa kufuma ku ukoloni wa ku Europe. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha golide, koko, mafuta, na malo ghake ghakutowa gha mumphepete mwa nyanja. Chuma chake chikufuma chomene ku migodi, ulimi, kupanga vinthu na malonda.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
h7neyiw1gb00ucb396ysya4p6jirlu5
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/7
4
48330
118377
2026-08-03T12:26:49Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Uganda (orthographic projection).svg|400px|Uganda]] |[[Uganda]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Uganda]], ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[South Sudan]], [[Kenya]], [[Tanzania]], [[Rwanda]] na Democratic Republic of the Cong..."
118377
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Uganda (orthographic projection).svg|400px|Uganda]]
|[[Uganda]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Uganda]], ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[South Sudan]], [[Kenya]], [[Tanzania]], [[Rwanda]] na [[Democratic Republic of the Congo]]. Msumba ukuru ni [[Kampala]]. Uganda yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 9 Okutobala 1962. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Lake Victoria]], [[Rwenzori Mountains]], vyamoyo vya kuthengere, na [[Bwindi Impenetrable National Park]], uko kuli magorila gha mapiri. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, utumiki, mafuta na malonda.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
0ruxy6gkas74l1a4250l2ewsg66yuas
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/8
4
48331
118378
2026-08-03T12:27:13Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Tanzania (orthographic projection).svg|400px|Tanzania]] |[[Tanzania]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Tanzania]], ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Kenya]], [[Uganda]], [[Rwanda]], [[Burundi]], Democratic Republic of the Cong..."
118378
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Tanzania (orthographic projection).svg|400px|Tanzania]]
|[[Tanzania]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Tanzania]], ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Kenya]], [[Uganda]], [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Democratic Republic of the Congo]], [[Zambia]], [[Malawi]], [[Mozambique]] na [[Indian Ocean]]. Msumba ukuru wa boma ni [[Dodoma]], apo msumba wa [[Dar es Salaam]] ni malo ghakuru gha malonda na doko. Tanzania yikapangika mu 1964 pamanyuma pakukolerana kwa [[Tanganyika]] na [[Zanzibar]]. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Mount Kilimanjaro]], [[Serengeti National Park]], [[Ngorongoro Conservation Area]] na virwa vya Zanzibar. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, ulendo wa ŵalendo, migodi na malonda.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
2zne2rduzkcjzpz6uzgbimy1a2gu74i
Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti
14
48332
118379
2026-08-03T12:28:07Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" | {{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}} |[[File:Rwanda_(orthographic_projection).svg|400x400px|Rwanda]] |[[Rwanda]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Rwanda]], ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Uganda]], [[Tanzania]], [[Burundi]] na [[Democratic Republic of the Congo]]..."
118379
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
| {{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}} |[[File:Rwanda_(orthographic_projection).svg|400x400px|Rwanda]]
|[[Rwanda]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Rwanda]], ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Uganda]], [[Tanzania]], [[Burundi]] na [[Democratic Republic of the Congo]]. Msumba ukuru ni [[Kigali]]. Rwanda yikapokera wanangwa wake kufuma ku Belgium pa 1 Julayi 1962. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha mapiri ghake, magorila gha mapiri agho ghali mu [[Volcanoes National Park]], kweniso umo chazengeleraso chuma chake pamanyuma pa [[Rwandan genocide]]. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, utumiki, migodi na ulendo wa ŵalendo.
----{{ALG}} ● {{ANG}} ● {{BEN}} ● {{BOT}} ● {{BFA}} ● {{BDI}} ● {{CMR}} ● {{flag|Canary Islands}} ● {{CPV}} ● {{CAF}} ● {{flag|Chad}} ● {{COM}} ● {{flag|Côte d'Ivoire}} ● {{flag|Democratic Republic of the Congo}} ● {{DJI}} ● {{EGY}} ● {{flag|Equatorial Guinea}} ● {{flag|Eritrea}} ● {{flag|Eswatini}} ● {{ETH}} ● {{GAB}} ● {{flag|Gambia}} ● {{GHA}} ● {{GUI}} ● {{GNB}} ● {{KEN}} ● {{LES}} ● {{LBR}} ● {{LBY}} ● {{MDG}} ● {{MWI}} ● {{flag|Mali}} ● {{flag|Mauritania}} ● {{MRI}} ● {{flag|Mayotte}} ● {{flag|Morocco}} ● {{MOZ}} ● {{NAM}} ● {{NER}} ● {{NGR}} ● {{flag|Republic of Congo|Congo}} ● {{REU}} ● {{RWA}} ● {{flag|Saint Helena}} ● {{STP}} ● {{SEN}} ● {{SEY}} ● {{SLE}} ● {{SOM}} ● {{RSA}} ● {{SDN}} ● {{SSD}} ● {{TAN}} ● {{TOG}} ● {{TUN}} ● {{UGA}} ● {{flag|Western Sahara}} ● {{ZAM}} ● {{ZIM}}
|}<!----------------------------------------------> <!---------------------------------------------->
<noinclude></noinclude> <noinclude></noinclude>
huzyzg9b7kotixdrzl714w7cnsa4doi
118380
118379
2026-08-03T12:28:19Z
Tumbuka Arch
6863
Blanked the page
118380
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/9
4
48333
118381
2026-08-03T12:28:27Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Rwanda (orthographic projection).svg|400px|Rwanda]] |[[Rwanda]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Rwanda]], ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Uganda]], [[Tanzania]], [[Burundi]] na [[Democratic Republic of the Congo]]. Msumba uku..."
118381
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Rwanda (orthographic projection).svg|400px|Rwanda]]
|[[Rwanda]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Rwanda]], ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Uganda]], [[Tanzania]], [[Burundi]] na [[Democratic Republic of the Congo]]. Msumba ukuru ni [[Kigali]]. Rwanda yikapokera wanangwa wake kufuma ku Belgium pa 1 Julayi 1962. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha mapiri ghake, magorila gha mapiri agho ghali mu [[Volcanoes National Park]], kweniso umo chazengeleraso chuma chake pamanyuma pa [[Rwandan genocide]]. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, utumiki, migodi na ulendo wa ŵalendo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
5huvi122nx4dfb5zwtw8eqnhddhhbn7
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/10
4
48334
118382
2026-08-03T12:28:49Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Zimbabwe (orthographic projection).svg|400px|Zimbabwe]] |[[Zimbabwe]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Zimbabwe]], ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Zambia]], [[Mozambique]], [[South Africa]] na [[Botswana]]. Msumba ukuru ni..."
118382
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Zimbabwe (orthographic projection).svg|400px|Zimbabwe]]
|[[Zimbabwe]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Zimbabwe]], ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Zambia]], [[Mozambique]], [[South Africa]] na [[Botswana]]. Msumba ukuru ni [[Harare]]. Zimbabwe yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 18 Epulero 1980. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Victoria Falls]], [[Great Zimbabwe]], vyamoyo vya kuthengere na migodi ya golide, platinamu na dayamondi. Chuma chake chikufuma chomene ku migodi, ulimi, kupanga vinthu na malonda.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
h4fjrqa7ss4m9tghuybgxckgs3nx2lg
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/11
4
48335
118383
2026-08-03T12:29:36Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Angola (orthographic projection).svg|400px|Angola]] |[[Angola]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Angola]], ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Namibia]], [[Zambia]], [[Democratic Republic of the Congo]] na [[Atlantic Ocean]]...."
118383
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Angola (orthographic projection).svg|400px|Angola]]
|[[Angola]], mwakuzomerezgeka kuti [[Charu cha Angola]], ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Namibia]], [[Zambia]], [[Democratic Republic of the Congo]] na [[Atlantic Ocean]]. Msumba ukuru ni [[Luanda]]. Angola yikapokera wanangwa wake kufuma ku Portugal pa 11 Novembala 1975. Pamanyuma pa wanangwa, charu ichi chikakhala na nkhondo ya mukati kwa vyaka vinandi, kweni sono chikulutilira kukura pa vyachuma. Angola yikumanyikwa chifukwa cha mafuta, dayamondi, mlonga wa [[Kwanza River]], kweniso mumphepete mwa nyanja ya Atlantic.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
n6cneiiham6elr4l6w09sh4v3tyy677
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/12
4
48336
118384
2026-08-03T12:30:04Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Mozambique (orthographic projection).svg|400px|Mozambique]] |[[Mozambique]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Mozambique, ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Tanzania]], [[Malawi]], [[Zambia]], [[Zimbabwe]], [[South Africa]], E..."
118384
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Mozambique (orthographic projection).svg|400px|Mozambique]]
|[[Mozambique]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Mozambique, ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Tanzania]], [[Malawi]], [[Zambia]], [[Zimbabwe]], [[South Africa]], [[Eswatini]] na [[Indian Ocean]]. Msumba ukuru ni [[Maputo]]. Mozambique yikapokera wanangwa wake kufuma ku Portugal pa 25 Juni 1975. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha mumphepete wake utali wa [[Indian Ocean]], virwa vya [[Bazaruto Archipelago]], migodi ya gasi wachilengedwe, kweniso ulimi na usodzi.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
q73azhswskqbwym9lx9zyy79q8uqfzl
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/13
4
48337
118385
2026-08-03T12:30:31Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Namibia (orthographic projection).svg|400px|Namibia]] |[[Namibia]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Namibia, ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Angola]], [[Zambia]], [[Botswana]], [[South Africa]] na [[Atlantic Ocean]]. Msumba..."
118385
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Namibia (orthographic projection).svg|400px|Namibia]]
|[[Namibia]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Namibia, ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Angola]], [[Zambia]], [[Botswana]], [[South Africa]] na [[Atlantic Ocean]]. Msumba ukuru ni [[Windhoek]]. Namibia yikapokera wanangwa wake kufuma ku South Africa pa 21 Malichi 1990. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Namib Desert]], [[Etosha National Park]], Skeleton Coast na migodi ya dayamondi na uranium. Chuma chake chikufuma chomene ku migodi, ulimi, usodzi na ulendo wa ŵalendo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
17jqat5719uxzf6es0aqt2hoxmx84s2
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/14
4
48338
118386
2026-08-03T12:30:53Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Cameroon (orthographic projection).svg|400px|Cameroon]] |[[Cameroon]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Cameroon, ni charu icho chili ku [[Central Africa]]. Chili na mphaka na [[Nigeria]], [[Chad]], [[Central African Republic]], [[Republic of the Congo]], ..."
118386
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Cameroon (orthographic projection).svg|400px|Cameroon]]
|[[Cameroon]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Cameroon, ni charu icho chili ku [[Central Africa]]. Chili na mphaka na [[Nigeria]], [[Chad]], [[Central African Republic]], [[Republic of the Congo]], [[Gabon]], [[Equatorial Guinea]] na [[Gulf of Guinea]]. Msumba ukuru ni [[Yaoundé]], apo [[Douala]] ni msumba ukuru wa malonda na doko. Cameroon yikapokera wanangwa wake kufuma ku France pa 1 Janyuwale 1960, ndipo Southern Cameroons yikakolerana nayo mu 1961. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha viyowoyero vinandi, mapiri, nkhorongo, vyamoyo vya kuthengere na ulimi wa koko na khofi.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
ivkxxaeag2l98fwcyqq4kjwisy12p4s
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/15
4
48339
118387
2026-08-03T12:31:14Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Madagascar (orthographic projection).svg|400px|Madagascar]] |[[Madagascar]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Madagascar, ni charu cha pachirwa icho chili mu [[Indian Ocean]] kumafumiro gha dazi kwa [[Mozambique]]. Msumba ukuru ni [[Antananarivo]]. Madagasca..."
118387
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Madagascar (orthographic projection).svg|400px|Madagascar]]
|[[Madagascar]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Madagascar, ni charu cha pachirwa icho chili mu [[Indian Ocean]] kumafumiro gha dazi kwa [[Mozambique]]. Msumba ukuru ni [[Antananarivo]]. Madagascar yikapokera wanangwa wake kufuma ku France pa 26 Juni 1960. Charu ichi ni chirwa chachinkhondi pa ukuru pa charu chapasi ndipo chikumanyikwa chifukwa cha vyamoyo na vimera vyapadera ivyo vikusangika kwenekuko pera, nga ni [[lemur]], kweniso nkhorongo, mapiri na mumphepete mwakutowa mwa nyanja. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, migodi, usodzi na ulendo wa ŵalendo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
asbickbjhbli2hh2raoujaquqklb5zc
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/16
4
48340
118388
2026-08-03T12:31:31Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Senegal (orthographic projection).svg|400px|Senegal]] |[[Senegal]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Senegal, ni charu icho chili ku [[West Africa]]. Chili na mphaka na [[Mauritania]], [[Mali]], [[Guinea]], [[Guinea-Bissau]] na [[Gambia]], kweniso chili na m..."
118388
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Senegal (orthographic projection).svg|400px|Senegal]]
|[[Senegal]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Senegal, ni charu icho chili ku [[West Africa]]. Chili na mphaka na [[Mauritania]], [[Mali]], [[Guinea]], [[Guinea-Bissau]] na [[Gambia]], kweniso chili na mumphepete mwa [[Atlantic Ocean]]. Msumba ukuru ni [[Dakar]]. Senegal yikapokera wanangwa wake kufuma ku France pa 4 Epulero 1960. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha mdauko wake wakukhora wa demokrasia, nyimbo na maluso, [[Lake Retba]], kweniso ulimi wa mphangwe na usodzi. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, usodzi, migodi, malonda na ulendo wa ŵalendo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
p2c9jk8hp8g7kd9pftkdwku3m5yo41o
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/17
4
48341
118389
2026-08-03T12:31:52Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Algeria (orthographic projection).svg|400px|Algeria]] |[[Algeria]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Algeria, ni charu icho chili ku [[North Africa]]. Chili na mphaka na [[Tunisia]], [[Libya]], [[Niger]], [[Mali]], [[Mauritania]], [[Western Sahara]], Moroc..."
118389
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Algeria (orthographic projection).svg|400px|Algeria]]
|[[Algeria]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Algeria, ni charu icho chili ku [[North Africa]]. Chili na mphaka na [[Tunisia]], [[Libya]], [[Niger]], [[Mali]], [[Mauritania]], [[Western Sahara]], [[Morocco]] na [[Mediterranean Sea]]. Msumba ukuru ni [[Algiers]]. Algeria yikapokera wanangwa wake kufuma ku France pa 5 Julayi 1962. Ni charu chikuru chomene mu Africa pakulinganiska na ukuru wa malo. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Sahara Desert]], mafuta, gasi wachilengedwe, kweniso mdauko wake wa kulimbana na ukoloni wa France. Chuma chake chikufuma chomene ku mafuta, gasi, migodi na malonda.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
1qvtu0vmzlz3xx389it3tuwrfl6jno2
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/18
4
48342
118390
2026-08-03T12:32:11Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg|400px|Democratic Republic of the Congo]] |[[Democratic Republic of the Congo]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Democratic Republic of the Congo, ni charu icho chili ku [[Central Africa]]. Chili..."
118390
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg|400px|Democratic Republic of the Congo]]
|[[Democratic Republic of the Congo]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Democratic Republic of the Congo, ni charu icho chili ku [[Central Africa]]. Chili na mphaka na [[Republic of the Congo]], [[Central African Republic]], [[South Sudan]], [[Uganda]], [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Tanzania]], [[Zambia]] na [[Angola]]. Msumba ukuru ni [[Kinshasa]]. Charu ichi chikapokera wanangwa wake kufuma ku Belgium pa 30 Juni 1960. Ni charu chachiŵiri chikuru mu Africa ndipo chikumanyikwa chifukwa cha [[Congo River]], nkhorongo zikuru za mvula, vyamoyo vya kuthengere, kweniso migodi ya cobalt, mkuwa, golide na dayamondi.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
oyqig9uzulk0x4jido9nubdoolo8en5
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/19
4
48343
118391
2026-08-03T12:32:40Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg|400px|Democratic Republic of the Congo]] |[[Democratic Republic of the Congo]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Democratic Republic of the Congo, ni charu icho chili ku [[Central Africa]]. Chili..."
118391
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg|400px|Democratic Republic of the Congo]]
|[[Democratic Republic of the Congo]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Democratic Republic of the Congo, ni charu icho chili ku [[Central Africa]]. Chili na mphaka na [[Republic of the Congo]], [[Central African Republic]], [[South Sudan]], [[Uganda]], [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Tanzania]], [[Zambia]] na [[Angola]]. Msumba ukuru ni [[Kinshasa]]. Charu ichi chikapokera wanangwa wake kufuma ku Belgium pa 30 Juni 1960. Ni charu chachiŵiri chikuru mu Africa ndipo chikumanyikwa chifukwa cha [[Congo River]], nkhorongo zikuru za mvula, vyamoyo vya kuthengere, kweniso migodi ya cobalt, mkuwa, golide na dayamondi.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
oyqig9uzulk0x4jido9nubdoolo8en5
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/20
4
48344
118392
2026-08-03T12:32:57Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Nigeria (orthographic projection).svg|400px|Nigeria]] |[[Nigeria]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Nigeria, ni charu icho chili ku [[West Africa]]. Chili na mphaka na [[Niger]], [[Chad]], [[Cameroon]] na [[Gulf of Guinea]]. Msumba ukuru ni [[Abuja]], apo [..."
118392
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Nigeria (orthographic projection).svg|400px|Nigeria]]
|[[Nigeria]], mwakuzomerezgeka kuti Charu cha Nigeria, ni charu icho chili ku [[West Africa]]. Chili na mphaka na [[Niger]], [[Chad]], [[Cameroon]] na [[Gulf of Guinea]]. Msumba ukuru ni [[Abuja]], apo [[Lagos]] ni msumba ukuru chomene wa malonda na wa ŵanthu. Nigeria yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 1 Okutobala 1960. Ni charu icho chili na ŵanthu ŵanandi chomene mu Africa ndipo chikumanyikwa chifukwa cha mafuta, gasi wachilengedwe, [[Nollywood]], nyimbo, kweniso maluso ghake.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
c8v6qbu3722tehlevdqh5gbk9x71ipv
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/21
4
48345
118393
2026-08-03T12:34:01Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Morocco (orthographic projection).svg|400px|Morocco]] |[[Morocco]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Morocco'', ni charu icho chili ku [[North Africa]]. Chili na mphaka na [[Algeria]], [[Western Sahara]], kweniso [[Atlantic Ocean]] na [[Mediterranean Sea]]..."
118393
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Morocco (orthographic projection).svg|400px|Morocco]]
|[[Morocco]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Morocco'', ni charu icho chili ku [[North Africa]]. Chili na mphaka na [[Algeria]], [[Western Sahara]], kweniso [[Atlantic Ocean]] na [[Mediterranean Sea]]. Msumba ukuru ni [[Rabat]], apo [[Casablanca]] ni msumba ukuru wa malonda na wa ŵanthu. Morocco yikapokera wanangwa wake kufuma ku France pa 2 Malichi 1956. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Atlas Mountains]], [[Sahara Desert]], misumba yakale, maluso ghake, kweniso ulendo wa ŵalendo. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, malonda, kupanga vinthu, migodi ya phosphate na ulendo wa ŵalendo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
bhpldraasl9b9vf34y58mjickfd91xa
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/22
4
48346
118394
2026-08-03T12:34:39Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Botswana (orthographic projection).svg|400px|Botswana]] |[[Botswana]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Botswana'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Namibia]], [[South Africa]], [[Zimbabwe]] na [[Zambia]]. Msumba ukuru ni ..."
118394
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Botswana (orthographic projection).svg|400px|Botswana]]
|[[Botswana]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Botswana'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Namibia]], [[South Africa]], [[Zimbabwe]] na [[Zambia]]. Msumba ukuru ni [[Gaborone]]. Botswana yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 30 Seputembala 1966. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Okavango Delta]], [[Kalahari Desert]], vyamoyo vya kuthengere, kweniso migodi ya dayamondi. Chuma chake chikufuma chomene ku migodi, ulendo wa ŵalendo, ulimi na malonda.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
b0nt1zaoc8u8fl0jztpjejvozksmwa0
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/23
4
48347
118395
2026-08-03T12:34:54Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Lesotho (orthographic projection).svg|400px|Lesotho]] |[[Lesotho]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Lesotho'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili mkati mwa mphaka za [[South Africa]] ndipo ndicho chimoza mwa vyaru vichoko chomene ivyo vili..."
118395
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Lesotho (orthographic projection).svg|400px|Lesotho]]
|[[Lesotho]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Lesotho'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili mkati mwa mphaka za [[South Africa]] ndipo ndicho chimoza mwa vyaru vichoko chomene ivyo vili kuzingilizgika na charu chinyake. Msumba ukuru ni [[Maseru]]. Lesotho yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 4 Okutobala 1966. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha mapiri ghake, [[Maloti Mountains]], vyakuvwara vya uluvi, ulimi na maji ghake. Chikumanyikaso chifukwa cha ŵanthu ŵa mtundu wa Basotho na maluso ghawo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
siynrhy22aw7f4ho87jmr6k1o6q84wj
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/24
4
48348
118396
2026-08-03T12:35:23Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Kenya (orthographic projection).svg|400px|Kenya]] |[[Kenya]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Kenya'', ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Ethiopia]], [[Somalia]], [[South Sudan]], [[Uganda]], [[Tanzania]] na [[Indian Ocean]]. Msu..."
118396
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Kenya (orthographic projection).svg|400px|Kenya]]
|[[Kenya]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Kenya'', ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Ethiopia]], [[Somalia]], [[South Sudan]], [[Uganda]], [[Tanzania]] na [[Indian Ocean]]. Msumba ukuru ni [[Nairobi]]. Kenya yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 12 Disembala 1963. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Mount Kenya]], [[Maasai Mara National Reserve]], vyamoyo vya kuthengere, maseŵera gha kukilima na ulimi wa tiyi na khofi. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, ulendo wa ŵalendo, malonda na mauteŵeti.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
mazp0h80dg8nowavyzpv3utjmua95bn
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/25
4
48349
118397
2026-08-03T12:36:19Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Tanzania (orthographic projection).svg|400px|Tanzania]] |[[Tanzania]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Tanzania'', ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Kenya]], [[Uganda]], [[Rwanda]], [[Burundi]], Democratic Republic of the Cong..."
118397
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Tanzania (orthographic projection).svg|400px|Tanzania]]
|[[Tanzania]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Tanzania'', ni charu icho chili ku [[East Africa]]. Chili na mphaka na [[Kenya]], [[Uganda]], [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Democratic Republic of the Congo]], [[Zambia]], [[Malawi]], [[Mozambique]] na [[Indian Ocean]]. Msumba ukuru wa boma ni [[Dodoma]], apo [[Dar es Salaam]] ni msumba ukuru wa malonda. Tanzania yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 9 Disembala 1961. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Mount Kilimanjaro]], [[Serengeti National Park]], [[Zanzibar]], vyamoyo vya kuthengere na malo ghake ghakutowa. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, migodi, ulendo wa ŵalendo na malonda.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
sleyc811gzkhgpw022udza5r01rmeam
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/26
4
48350
118398
2026-08-03T12:37:15Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Sudan (orthographic projection).svg|400px|Sudan]] |[[Sudan]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Sudan'', ni charu icho chili ku [[North Africa]]. Chili na mphaka na [[Egypt]], [[Libya]], [[Chad]], [[Central African Republic]], [[South Sudan]], [[Ethiopia]],..."
118398
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Sudan (orthographic projection).svg|400px|Sudan]]
|[[Sudan]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Sudan'', ni charu icho chili ku [[North Africa]]. Chili na mphaka na [[Egypt]], [[Libya]], [[Chad]], [[Central African Republic]], [[South Sudan]], [[Ethiopia]], [[Eritrea]] na [[Red Sea]]. Msumba ukuru ni [[Khartoum]]. Sudan yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain na Egypt pa 1 Janyuwale 1956. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Nile River|Mlonga wa Nile]], mapiramidi ghakale gha [[Nubia]], malo gha chipalamba cha Sahara na ulimi wake. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, golide, mafuta na malonda.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
mf6hmhl3d4ifmpciisxkfeompcv65gb
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/27
4
48351
118399
2026-08-03T12:37:34Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Ghana (orthographic projection).svg|400px|Ghana]] |[[Ghana]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Ghana'', ni charu icho chili ku [[West Africa]]. Chili na mphaka na [[Côte d'Ivoire]], [[Burkina Faso]], [[Togo]] na [[Gulf of Guinea]]. Msumba ukuru ni Accra..."
118399
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Ghana (orthographic projection).svg|400px|Ghana]]
|[[Ghana]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Ghana'', ni charu icho chili ku [[West Africa]]. Chili na mphaka na [[Côte d'Ivoire]], [[Burkina Faso]], [[Togo]] na [[Gulf of Guinea]]. Msumba ukuru ni [[Accra]]. Ghana yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 6 Malichi 1957, ndipo yikaŵa charu chakwamba ku sub-Saharan Africa kupokera wanangwa mu nyengo ya ukoloni. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha golide, koko, nyanja ya Atlantic, [[Lake Volta]] na mdauko wa maufumu ghakale nga ni [[Ashanti Empire]]. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, migodi, mafuta, malonda na mauteŵeti.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
qhe1qy04ndfg82kgcjdk6pu629111dg
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/28
4
48352
118400
2026-08-03T12:38:39Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Zimbabwe (orthographic projection).svg|400px|Zimbabwe]] |[[Zimbabwe]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Zimbabwe'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Zambia]], [[Mozambique]], [[South Africa]] na [[Botswana]]. Msumba ukuru ni..."
118400
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Zimbabwe (orthographic projection).svg|400px|Zimbabwe]]
|[[Zimbabwe]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Zimbabwe'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Zambia]], [[Mozambique]], [[South Africa]] na [[Botswana]]. Msumba ukuru ni [[Harare]]. Zimbabwe yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 18 Epulero 1980. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Victoria Falls]], malo ghakale gha [[Great Zimbabwe]], vyamoyo vya kuthengere na ulimi. Chuma chake chikufuma chomene ku migodi, ulimi, kupanga vinthu na mauteŵeti.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
lx4yzzs0vh5s96u48fk8ljhfvfgfv7i
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/29
4
48353
118401
2026-08-03T12:38:54Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Malawi (orthographic projection).svg|400px|Malawi]] |[[Malawi]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Malawi'', ni charu icho chili ku [[Southeast Africa]]. Chili na mphaka na [[Zambia]], [[Tanzania]] na [[Mozambique]]. Msumba ukuru ni [[Lilongwe]], apo Blan..."
118401
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Malawi (orthographic projection).svg|400px|Malawi]]
|[[Malawi]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Malawi'', ni charu icho chili ku [[Southeast Africa]]. Chili na mphaka na [[Zambia]], [[Tanzania]] na [[Mozambique]]. Msumba ukuru ni [[Lilongwe]], apo [[Blantyre]] ni msumba ukuru wa malonda. Malawi yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 6 Julayi 1964. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Lake Malawi]], mapiri, vyamoyo vya kuthengere, vyakale vya ŵanthu na kulima. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, chomene mphangwe, tiyi, khofi, malonda na mauteŵeti.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
32tugk11704ipqu06a3vqsr2oq86vna
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/30
4
48354
118402
2026-08-03T12:39:15Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Zambia (orthographic projection).svg|400px|Zambia]] |[[Zambia]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Zambia'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Angola]], [[Democratic Republic of the Congo]], [[Tanzania]], [[Malawi]], Mozambi..."
118402
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Zambia (orthographic projection).svg|400px|Zambia]]
|[[Zambia]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Zambia'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[Angola]], [[Democratic Republic of the Congo]], [[Tanzania]], [[Malawi]], [[Mozambique]], [[Zimbabwe]], [[Botswana]] na [[Namibia]]. Msumba ukuru ni [[Lusaka]]. Zambia yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 24 Okutobala 1964. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha [[Victoria Falls]], Mlonga wa [[Zambezi River|Zambezi]], vyamoyo vya kuthengere, migodi ya mkuwa na malo ghakutowa. Chuma chake chikufuma chomene ku migodi, chomene mkuwa, ulimi, malonda na ulendo wa ŵalendo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
ngf4hr304l3u3wxyl3rwozq4y9fdf44
Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/Ogasiti/31
4
48355
118403
2026-08-03T12:39:44Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Eswatini (orthographic projection).svg|400px|Eswatini]] |[[Eswatini]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Eswatini'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[South Africa]] na [[Mozambique]]. Msumba ukuru wa boma ni [[Mbabane]], apo..."
118403
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Eswatini (orthographic projection).svg|400px|Eswatini]]
|[[Eswatini]], mwakuzomerezgeka kuti ''Charu cha Eswatini'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[South Africa]] na [[Mozambique]]. Msumba ukuru wa boma ni [[Mbabane]], apo [[Lobamba]] ni msumba wa ufumu na nyumba ya malango. Eswatini yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 6 Seputembala 1968. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha maluso gha ŵanthu ŵa Swazi, viphikiro, mapiri, malo ghakutowa na vyamoyo vya kuthengere. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, kupanga vinthu, migodi, malonda na ulendo wa ŵalendo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
s0clyqpmmr09uw992s1hgydhzb4wh6l
118405
118403
2026-08-03T12:40:03Z
Tumbuka Arch
6863
118405
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Eswatini (orthographic projection).svg|400px|Eswatini]]
|[[Eswatini]], mwakuzomerezgeka kuti ''Ufumu wa Eswatini'', ni charu icho chili ku [[Southern Africa]]. Chili na mphaka na [[South Africa]] na [[Mozambique]]. Msumba ukuru wa boma ni [[Mbabane]], apo [[Lobamba]] ni msumba wa ufumu na nyumba ya malango. Eswatini yikapokera wanangwa wake kufuma ku Britain pa 6 Seputembala 1968. Charu ichi chikumanyikwa chifukwa cha maluso gha ŵanthu ŵa Swazi, viphikiro, mapiri, malo ghakutowa na vyamoyo vya kuthengere. Chuma chake chikufuma chomene ku ulimi, kupanga vinthu, migodi, malonda na ulendo wa ŵalendo.
----------------------------------------------
{{ALG}} ●
{{ANG}} ●
{{BEN}} ●
{{BOT}} ●
{{BFA}} ●
{{BDI}} ●
{{CMR}} ●
{{flag|Canary Islands}} ●
{{CPV}} ●
{{CAF}} ●
{{flag|Chad}} ●
{{COM}} ●
{{flag|Côte d'Ivoire}} ●
{{flag|Democratic Republic of the Congo}} ●
{{DJI}} ●
{{EGY}} ●
{{flag|Equatorial Guinea}} ●
{{flag|Eritrea}} ●
{{flag|Eswatini}} ●
{{ETH}} ●
{{GAB}} ●
{{flag|Gambia}} ●
{{GHA}} ●
{{GUI}} ●
{{GNB}} ●
{{KEN}} ●
{{LES}} ●
{{LBR}} ●
{{LBY}} ●
{{MDG}} ●
{{MWI}} ●
{{flag|Mali}} ●
{{flag|Mauritania}} ●
{{MRI}} ●
{{flag|Mayotte}} ●
{{flag|Morocco}} ●
{{MOZ}} ●
{{NAM}} ●
{{NER}} ●
{{NGR}} ●
{{flag|Republic of Congo|Congo}} ●
{{REU}} ●
{{RWA}} ●
{{flag|Saint Helena}} ●
{{STP}} ●
{{SEN}} ●
{{SEY}} ●
{{SLE}} ●
{{SOM}} ●
{{RSA}} ●
{{SDN}} ●
{{SSD}} ●
{{TAN}} ●
{{TOG}} ●
{{TUN}} ●
{{UGA}} ●
{{flag|Western Sahara}} ●
{{ZAM}} ●
{{ZIM}}
|}
<!---------------------------------------------->
<!---------------------------------------------->
<noinclude>[[Category:Vyaru vyamu Afilika mu mwezi wa Ogasiti]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
st9fy7seackk1o55hxh4co9iltf2p2b
Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/3
4
48356
118411
2026-08-03T12:42:59Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Variegated_golden_frog_(Mantella_baroni)_Ranomafana.jpg|400px|Wallace's flying frog]] <br> <br> |[[Chule wakuduka wa Wallace]] (Rhacophorus nigropalmatus), uyoso wakuchemekaso kuti ''gliding frog'' panji ''Abah River flying frog'', ni chule uyo wakusangika..."
118411
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Variegated_golden_frog_(Mantella_baroni)_Ranomafana.jpg|400px|Wallace's flying frog]]
<br>
<br>
|[[Chule wakuduka wa Wallace]] (Rhacophorus nigropalmatus), uyoso wakuchemekaso kuti ''gliding frog'' panji ''Abah River flying frog'', ni chule uyo wakusangika ku [[Malay Peninsula]] na kumanjiliro gha dazi kwa [[Indonesia]], ndipo wakusangika ku [[Borneo]] na [[Sumatra]]. Zina ili lili kufuma ku zina la [[Alfred R. Wallace]], uyo wakasora cinthu cakwamba ico cikamanyikwanga. Chule uyu ngwakutowa a comene pa vithuzithuzi cifukwa ca ukuru wake, mitundu yake yakutowa, ndiposo nkharo yake yiwemi. Thupi lake likaŵa litali pafupifupi mamilimita 80 m'paka 100 (ŵanalume mbachoko chomene ku ŵanakazi), ndipo wakaŵa yumoza wa chule mkulu chomene wa mtundu wa Rhacophorus. Makutu ghake ghakaŵa ghakurughakuru, kweniso maso ghake ghakaŵa ghatali. Viwangwa vyake ni vitali comene, ndipo minwe yake na vigunwe vya malundi ni vyakuyana waka. Chikamba ichi chikukwera mu makuni ghatali, ndipo chikukhilira pasi na parachuti
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/16|Balambala]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/15|Tulsi]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/14|Mircha]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|16]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
afaxfnx43bqdecb4qucmsft7yjyv93h
118412
118411
2026-08-03T12:44:39Z
Tumbuka Arch
6863
118412
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Variegated_golden_frog_(Mantella_baroni)_Ranomafana.jpg|400px|Wallace's flying frog]]
<br>
<br>
|[[Chule wakuduka wa Wallace]] (Rhacophorus nigropalmatus), uyoso wakuchemekaso kuti ''gliding frog'' panji ''Abah River flying frog'', ni chule uyo wakusangika ku [[Malay Peninsula]] na kumanjiliro gha dazi kwa [[Indonesia]], ndipo wakusangika ku [[Borneo]] na [[Sumatra]]. Zina ili lili kufuma ku zina la [[Alfred R. Wallace]], uyo wakasora cinthu cakwamba ico cikamanyikwanga. Chule uyu ngwakutowa a comene pa vithuzithuzi cifukwa ca ukuru wake, mitundu yake yakutowa, ndiposo nkharo yake yiwemi. Thupi lake likaŵa litali pafupifupi mamilimita 80 m'paka 100 (ŵanalume mbachoko chomene ku ŵanakazi), ndipo wakaŵa yumoza wa chule mkulu chomene wa mtundu wa Rhacophorus. Makutu ghake ghakaŵa ghakurughakuru, kweniso maso ghake ghakaŵa ghatali. Viwangwa vyake ni vitali comene, ndipo minwe yake na vigunwe vya malundi ni vyakuyana waka. Chikamba ichi chikukwera mu makuni ghatali, ndipo chikukhilira pasi na parachuti
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Balambala]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/15|Tulsi]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Mircha]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|16]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
ii96r5sc94f14lzfxw3phzhi7hpk0sf
118413
118412
2026-08-03T12:45:00Z
Tumbuka Arch
6863
118413
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Variegated_golden_frog_(Mantella_baroni)_Ranomafana.jpg|400px|Wallace's flying frog]]
<br>
<br>
|[[Chule wakuduka wa Wallace]] (Rhacophorus nigropalmatus), uyoso wakuchemekaso kuti ''gliding frog'' panji ''Abah River flying frog'', ni chule uyo wakusangika ku [[Malay Peninsula]] na kumanjiliro gha dazi kwa [[Indonesia]], ndipo wakusangika ku [[Borneo]] na [[Sumatra]]. Zina ili lili kufuma ku zina la [[Alfred R. Wallace]], uyo wakasora cinthu cakwamba ico cikamanyikwanga. Chule uyu ngwakutowa a comene pa vithuzithuzi cifukwa ca ukuru wake, mitundu yake yakutowa, ndiposo nkharo yake yiwemi. Thupi lake likaŵa litali pafupifupi mamilimita 80 m'paka 100 (ŵanalume mbachoko chomene ku ŵanakazi), ndipo wakaŵa yumoza wa chule mkulu chomene wa mtundu wa Rhacophorus. Makutu ghake ghakaŵa ghakurughakuru, kweniso maso ghake ghakaŵa ghatali. Viwangwa vyake ni vitali comene, ndipo minwe yake na vigunwe vya malundi ni vyakuyana waka. Chikamba ichi chikukwera mu makuni ghatali, ndipo chikukhilira pasi na parachuti
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Balambala]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Tulsi]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Mircha]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|16]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
fd5pnjtu2p51x7ats5p2c8k8f55o588
118414
118413
2026-08-03T12:50:17Z
Tumbuka Arch
6863
118414
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]]
<br>
<br>
|[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka para ŵakuwuluka. Mallard wakukhala ku nyanja, visimi na malo gha maji, ndipo wakurya vyakumera vya mu maji na viŵeto vichokovichoko. Ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
avms0jkz1nh6cxu1stwckxnszp6ap21
118415
118414
2026-08-03T12:50:40Z
Tumbuka Arch
6863
118415
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|200px|Mallard]]
<br>
<br>
|[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka para ŵakuwuluka. Mallard wakukhala ku nyanja, visimi na malo gha maji, ndipo wakurya vyakumera vya mu maji na viŵeto vichokovichoko. Ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
dlrmnu6jkxb4qunk8gyk3ahmqojoa5g
118416
118415
2026-08-03T12:50:51Z
Tumbuka Arch
6863
118416
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|300px|Mallard]]
<br>
<br>
|[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka para ŵakuwuluka. Mallard wakukhala ku nyanja, visimi na malo gha maji, ndipo wakurya vyakumera vya mu maji na viŵeto vichokovichoko. Ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
95qxpa2z99my5ltxycobmdxf8a52lia
118417
118416
2026-08-03T12:51:06Z
Tumbuka Arch
6863
118417
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]]
<br>
<br>
|[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka para ŵakuwuluka. Mallard wakukhala ku nyanja, visimi na malo gha maji, ndipo wakurya vyakumera vya mu maji na viŵeto vichokovichoko. Ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
avms0jkz1nh6cxu1stwckxnszp6ap21
118418
118417
2026-08-03T12:51:46Z
Tumbuka Arch
6863
118418
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]]
<br>
<br>
|[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf
Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/4
4
48357
118419
2026-08-03T12:54:15Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Carrion crow (Corvus corone) head.jpg|400px|Carrion crow]] <br> <br> |[[Corvidae]], awo ŵakuchemekaso kuti '''banja la makungubwi''', ni banja la viyuni vya mtundu wa [[passerine]] ilo lili na [[crow]]s, [[raven]]s, [[Rook (bird)|rooks]], [[magpie]]s, ja..."
118419
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Carrion crow (Corvus corone) head.jpg|400px|Carrion crow]]
<br>
<br>
|[[Corvidae]], awo ŵakuchemekaso kuti '''banja la makungubwi''', ni banja la viyuni vya mtundu wa [[passerine]] ilo lili na [[crow]]s, [[raven]]s, [[Rook (bird)|rooks]], [[magpie]]s, [[jackdaw]]s, [[jay]]s na mitundu yinyake yakuyanako. Viyuni ivi vikusangika pafupifupi pa charu chose, kupatulako ku malo gha chisisi gha kumpoto na kumwera. Vikumanyikwa chomene chifukwa cha mahara ghawo, ndipo ni vimoza mwa viyuni vyamahara chomene pa charu chapasi. Vinyake vikugwiliskira ntchito vyakugwilira nchito nga ni ndodo panji malibwe kuti visange chakurya, ndipo vinyake vikujimanya para vikujiwona mu gilasi. Vikuru mwakupambanapambana, vili na milomo yakukhora na marundi ghankhongono. Vikurya mphapu, vipaso, tunthukachoko, nyama zichokozichoko na vyakurya vinyake, ndipo vikukhala mu nkhorongo, malo gha vyakumera, minda na mizi ya ŵanthu. Mitundu yinandi ya banja ili yikukolerana chomene na ŵanthu ndipo yikumanyikwa chifukwa cha nkharo yake yakuchenjera na kupulikiska vinthu mwaluŵiro.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/17|Mallard]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|18]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
ghla029b3dqgxbk6p1689yam3bhulz6
Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/5
4
48358
118420
2026-08-03T12:56:11Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Eurasian jay (00568).jpg|400px|Eurasian jay]] <br> <br> |[[Jay]] ni gulu la viyuni vya mu banja la [[Corvidae]], ilo likusazgapo mitundu yinandi ya viyuni vyamahara chomene pa charu chapasi. Jays ŵakusangika ku [[Europe]], [[Asia]], [[North America]] na ..."
118420
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Eurasian jay (00568).jpg|400px|Eurasian jay]]
<br>
<br>
|[[Jay]] ni gulu la viyuni vya mu banja la [[Corvidae]], ilo likusazgapo mitundu yinandi ya viyuni vyamahara chomene pa charu chapasi. Jays ŵakusangika ku [[Europe]], [[Asia]], [[North America]] na [[Central America]], kweniso ku vigaŵa vinyake vya [[South America]]. Kanandi ŵali na nthenga zakutowa za buluu, bulauni, zifipa panji zituŵa, kweniso misono yifupi. Viyuni ivi vikumanyikwa chifukwa cha mazgu ghawo ghankhongono, mahara ghapachanya na luso lwakumanya kusanga nthowa zakusangira chakurya. Mitundu yinyake yikubisa mphapu na vipaso pasi kuti yizakarye panthazi, ndipo yikukumbuka malo agho yikabisa. Vikurya mphapu, vipaso, tizombe, tunyama tuchokotuchoko na mazira gha viyuni vinyake. Jays ŵakukhala mu nkhorongo, mapiri na malo gha vyakumera, ndipo ŵakovwira pakuthandazga mbeu za makuni chifukwa cha nkharo yawo yakubisa mphapu mu dongo. Chifukwa cha mahara ghawo na mitundu yawo yakutowa, ni viyuni ivyo vikumanyikwa chomene pakati pa viyuni vya mu banja la Corvidae.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/18|Corvidae]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/17|Mallard]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|19]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
lv4utmra6iggn9ug0f4fe5odp42suzo
Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/6
4
48359
118421
2026-08-03T12:56:50Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Rook (Corvus frugilegus) Heligan.jpg|400px|Rook]] <br> <br> |[[Rook]] (''Corvus frugilegus'') ni muyuni wa mu banja la [[Corvidae]] uyo wakusangika mu [[Europe]] na vigaŵa vinandi vya [[Asia]]. Ni muyuni mukuru wa mtundu wakufipa uyo wakumanyikwa chifukwa..."
118421
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Rook (Corvus frugilegus) Heligan.jpg|400px|Rook]]
<br>
<br>
|[[Rook]] (''Corvus frugilegus'') ni muyuni wa mu banja la [[Corvidae]] uyo wakusangika mu [[Europe]] na vigaŵa vinandi vya [[Asia]]. Ni muyuni mukuru wa mtundu wakufipa uyo wakumanyikwa chifukwa cha malo ghatuŵa ghambura nthenga agho ghali kuzingilira mulomo wake. Rook wakukhala mu magulu ghakuru ndipo wakuzenga viŵaya vyake pachanya pa makuni ghatali pafupi na minda, mizi na malo agho ŵanthu ŵakukhala. Wakurya mphapu, vyakumera, tizombe, nyongolosi na viŵeto vinyake vichokovichoko ivyo wakusanga para wakuvumbura dongo na mulomo wake wakukhora. Nyengo ya chihanya yikati yafika, magulu ghakuwelera ku viŵaya vyawo kuti ghabeleke ŵana. Nga ni viyuni vinyake vya mu banja la Corvidae, rook ngwamahara chomene, wakumanya kumazga masuzgo ghachokoghachoko na kusintha nkharo yake kuti wakhale makora pafupi na ŵanthu. Nyengo zinyake wakwenda mu magulu ghakuru na [[jackdaw]] panji mitundu yinyake ya [[Corvus]], chomenechomene mu nyengo ya chihanya.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/19|Jay]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/18|Corvidae]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/17|Mallard]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|20]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
nsrbb5ct3cj6sud0doy9yzu4t8rdncd
Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/7
4
48360
118422
2026-08-03T12:57:46Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Rook (Corvus frugilegus) Heligan.jpg|400px|Rook]] <br> <br> |[[Rook]] (''Corvus frugilegus'') ni muyuni wa mu banja la [[Corvidae]] uyo wakusangika mu [[Europe]] na vigaŵa vinandi vya [[Asia]]. Ni muyuni mukuru wa mtundu wakufipa uyo wakumanyikwa chifukwa..."
118422
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Rook (Corvus frugilegus) Heligan.jpg|400px|Rook]]
<br>
<br>
|[[Rook]] (''Corvus frugilegus'') ni muyuni wa mu banja la [[Corvidae]] uyo wakusangika mu [[Europe]] na vigaŵa vinandi vya [[Asia]]. Ni muyuni mukuru wa mtundu wakufipa uyo wakumanyikwa chifukwa cha malo ghatuŵa ghambura nthenga agho ghali kuzingilira mulomo wake. Rook wakukhala mu magulu ghakuru ndipo wakuzenga viŵaya vyake pachanya pa makuni ghatali pafupi na minda, mizi na malo agho ŵanthu ŵakukhala. Wakurya mphapu, vyakumera, tizombe, nyongolosi na viŵeto vinyake vichokovichoko ivyo wakusanga para wakuvumbura dongo na mulomo wake wakukhora. Nyengo ya chihanya yikati yafika, magulu ghakuwelera ku viŵaya vyawo kuti ghabeleke ŵana. Nga ni viyuni vinyake vya mu banja la Corvidae, rook ngwamahara chomene, wakumanya kumazga masuzgo ghachokoghachoko na kusintha nkharo yake kuti wakhale makora pafupi na ŵanthu. Nyengo zinyake wakwenda mu magulu ghakuru na [[jackdaw]] panji mitundu yinyake ya [[Corvus]], chomenechomene mu nyengo ya chihanya.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/19|Jay]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/18|Corvidae]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/17|Mallard]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|20]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
nsrbb5ct3cj6sud0doy9yzu4t8rdncd
118423
118422
2026-08-03T12:57:56Z
Tumbuka Arch
6863
118423
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Western_Jackdaw_and_Daurian_Jackdaw.jpg|400px|Jackdaws]]
<br>
<br>
|[[Jackdaw]] (''Coloeus'') ni gulu la viyuni viŵiri vya mu banja la [[Corvidae]] ivyo vili pafupi chomene na [[crow]] na [[raven]], kweni ni vichoko pachoko kuluska ivi. Vili na mutu, mapapindo na mchira vyakufipa, apo vigaŵa vinyake vya thupi vili na mtundu wa grey panji watuŵa. Jackdaw wakusangika ku [[Europe]], [[Asia]], [[Siberia]] na vigaŵa vinyake vya [[Africa]], ndipo wakukhala mu nkhorongo, minda, mizi na matawuni. Ni muyuni wakutemwa kukhala mu magulu ndipo wakuzenga viŵaya vyake mu makuni ghatali panji pa nyumba zakale. Wakurya mphapu, vipaso, tizombe, nyongolosi na vyakurya vinyake ivyo wakusanga pasi. Nga ni viyuni vinyake vya mu banja la Corvidae, jackdaw wakumanyikwa chifukwa cha mahara ghake, kukumbuka vinthu mwaluŵiro na kukolerana makora na viyuni vinyake. Mitundu yiŵiri yakumanyikwa chomene ni [[Western jackdaw]] na [[Daurian jackdaw]], iyo yikupambana pachoko waka pa mtundu wa nthenga na mtundu wa maso.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/20|Rook]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/19|Jay]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/18|Corvidae]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|21]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
ewq9yk4jon4go7xd3c4aedemj8tto6j
Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/8
4
48361
118424
2026-08-03T12:58:40Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Rufous treepie (Dendrocitta vagabunda vagabunda) Jahalana pair.jpg|400px|Treepies]] <br> <br> |[[Treepie]] ni gulu la viyuni 12 vya mu banja la [[Corvidae]] ivyo vikusazgapo mitundu ya ''[[Dendrocitta]]'', ''[[Crypsirina]]'', ''[[Temnurus]]'' na ''Platysm..."
118424
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Rufous treepie (Dendrocitta vagabunda vagabunda) Jahalana pair.jpg|400px|Treepies]]
<br>
<br>
|[[Treepie]] ni gulu la viyuni 12 vya mu banja la [[Corvidae]] ivyo vikusazgapo mitundu ya ''[[Dendrocitta]]'', ''[[Crypsirina]]'', ''[[Temnurus]]'' na ''[[Platysmurus]]''. Viyuni ivi vikumanyikwa chifukwa cha michira yitali, thupi lakutowa na luso lwakukhala mu makuni. Vikusangika chomene mu [[Southeast Asia]], uko vikukhala mu nkhorongo za kutentha. Mitundu yinandi yili na nthenga zakufipa, zituŵa, za grey panji za bulauni, ndipo yinyake yikuyana na [[magpie]]. Treepies ni viyuni vyakutemwa kukhala pa makuni ndipo vikukhira pasi nyengo zichoko waka kuti visange chakurya. Vikurya vipaso, mphapu, tizombe, tunyama tuchokotuchoko na mazira gha viyuni vinyake. Nga ni viyuni vinyake vya mu banja la Corvidae, treepies ni vyamahara ndipo vikovwira pakuthandazga mbeu za makuni chifukwa cha nkharo yawo yakunyamura na kubisa vipaso na mphapu. Mitundu yikumanyikwa chomene ni [[Rufous treepie]], [[Grey treepie]] na [[Ratchet-tailed treepie]], iyo yikupambana pa mtundu wa nthenga, ukuru na malo agho yikusangikamo.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/21|Jackdaw]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/20|Rook]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/19|Jay]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|22]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
4hsitwh18jny0so73nsw5smseqfzjhq
118425
118424
2026-08-03T12:58:55Z
Tumbuka Arch
6863
118425
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Rufous treepie (Dendrocitta vagabunda vagabunda) Jahalana pair.jpg|200px|Treepies]]
<br>
<br>
|[[Treepie]] ni gulu la viyuni 12 vya mu banja la [[Corvidae]] ivyo vikusazgapo mitundu ya ''[[Dendrocitta]]'', ''[[Crypsirina]]'', ''[[Temnurus]]'' na ''[[Platysmurus]]''. Viyuni ivi vikumanyikwa chifukwa cha michira yitali, thupi lakutowa na luso lwakukhala mu makuni. Vikusangika chomene mu [[Southeast Asia]], uko vikukhala mu nkhorongo za kutentha. Mitundu yinandi yili na nthenga zakufipa, zituŵa, za grey panji za bulauni, ndipo yinyake yikuyana na [[magpie]]. Treepies ni viyuni vyakutemwa kukhala pa makuni ndipo vikukhira pasi nyengo zichoko waka kuti visange chakurya. Vikurya vipaso, mphapu, tizombe, tunyama tuchokotuchoko na mazira gha viyuni vinyake. Nga ni viyuni vinyake vya mu banja la Corvidae, treepies ni vyamahara ndipo vikovwira pakuthandazga mbeu za makuni chifukwa cha nkharo yawo yakunyamura na kubisa vipaso na mphapu. Mitundu yikumanyikwa chomene ni [[Rufous treepie]], [[Grey treepie]] na [[Ratchet-tailed treepie]], iyo yikupambana pa mtundu wa nthenga, ukuru na malo agho yikusangikamo.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/21|Jackdaw]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/20|Rook]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/19|Jay]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|22]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
a31zm69bbxatfnvb39d5elmumbqi0pm
Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/9
4
48362
118426
2026-08-03T13:00:19Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Pica pica - Compans Caffarelli - 2012-03-16.jpg|400px|Magpie]] <br> <br> |[[Magpie]] ni zina la viyuni vya mu banja la [[Corvidae]], chomene mitundu ya ''[[Pica (bird)|Pica]]'', ''[[Cissa (bird)|Cissa]]'', ''[[Urocissa]]'' na ''[[Cyanopica]]''. Vikumanyikwa..."
118426
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Pica pica - Compans Caffarelli - 2012-03-16.jpg|400px|Magpie]]
<br>
<br>
|[[Magpie]] ni zina la viyuni vya mu banja la [[Corvidae]], chomene mitundu ya ''[[Pica (bird)|Pica]]'', ''[[Cissa (bird)|Cissa]]'', ''[[Urocissa]]'' na ''[[Cyanopica]]''. Vikumanyikwa chifukwa cha nthenga zakutowa zakufipa na zituŵa panji za buluu na zobiriŵira, michira yitali, na mahara ghapadera. Mitundu yinandi yikusangika mu [[Europe]], [[Asia]] na vigaŵa vya [[North America]], apo yinyake yikusangika ku [[East Asia]] na [[Iberian Peninsula]]. Magpies ni viyuni vyamahara chomene ndipo vikumanyikwa chifukwa cha luso lwakugwiliskira ntchito vinthu, kujimanya pa galasi, kusambira mwaluŵiro na kukolerana pakupenja chakurya. Vikurya vipaso, mphapu, tizombe, tunyama tuchokotuchoko, mazira na viyuni vichoko. Mu mitheto ya vyaru vinandi, magpie wakwimikira mwaŵi uwemi panji uthenga, ndipo wali na malo ghakuzirwa mu nkhani za chikaya na maluso gha ŵanthu. Mitundu yakumanyikwa chomene ni [[Eurasian magpie]], [[Azure-winged magpie]], [[Sri Lanka blue magpie]] na [[Common green magpie]].
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/22|Treepie]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/21|Jackdaw]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/20|Rook]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|23]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
f8uvmxu39rqhjaordaiszx502si7pof
Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/10
4
48363
118427
2026-08-03T13:02:05Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Prof. Thomas Cavalier-Smith in his laboratory, Oxford (cropped).jpg|400px|Thomas Cavalier-Smith]] <br> <br> |'''Thomas (Tom) Cavalier-Smith''' (21 Okutobala 1942 – 19 Malichi 2021) wakaŵa msayansi wa [[evolutionary biology]] wa ku [[United Kingdom]] ndip..."
118427
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Prof. Thomas Cavalier-Smith in his laboratory, Oxford (cropped).jpg|400px|Thomas Cavalier-Smith]]
<br>
<br>
|'''Thomas (Tom) Cavalier-Smith''' (21 Okutobala 1942 – 19 Malichi 2021) wakaŵa msayansi wa [[evolutionary biology]] wa ku [[United Kingdom]] ndipo wakaŵa pulofesa mu Dipatimenti ya [[Zoology]] pa [[University of Oxford]]. Wakababikira mu [[London]] ndipo wakasambira pa [[Gonville and Caius College]], [[University of Cambridge]], kweniso pa [[King's College London]], uko wakasanga digiri yake ya udokotala (PhD). Kufuma mu 1967 mpaka 1969 wakaŵa mulembi wakufufuza pa [[Rockefeller University]], pamanyuma wakasambizga pa [[King's College London]], [[University of British Columbia]], na paumaliro pa [[University of Oxford]].
Cavalier-Smith wakamanyikwa chomene chifukwa cha ntchito yake yakupambaniska na kupanga ndondomeko ya kusanja vyamoyo (classification of organisms). Wakalemba fundo zinyake zakuzirwa pa magulu gha vyamoyo nga ni [[Chromista]], [[Chromalveolata]], [[Opisthokonta]], [[Rhizaria]] na [[Excavata]], ndipo wakasanga mitundu yinandi ya [[protist]]. Ntchito yake yikakhwaska chomene umo ŵasayansi ŵakupulikiskira ubale wa vyamoyo pa charu chose ndipo yikulongozga kafukufuku wa [[evolution]] na [[taxonomy]] kwa vyaka vinandi.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/22|Treepie]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/21|Jackdaw]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/20|Rook]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|23]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
9yhb772k51pef0skh3nlo595acvwg0u
118428
118427
2026-08-03T13:02:28Z
Tumbuka Arch
6863
118428
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Prof. Thomas Cavalier-Smith in his laboratory, Oxford (cropped).jpg|200px|Thomas Cavalier-Smith]]
<br>
|'''Thomas (Tom) Cavalier-Smith''' (21 Okutobala 1942 – 19 Malichi 2021) wakaŵa msayansi wa [[evolutionary biology]] wa ku [[United Kingdom]] ndipo wakaŵa pulofesa mu Dipatimenti ya [[Zoology]] pa [[University of Oxford]]. Wakababikira mu [[London]] ndipo wakasambira pa [[Gonville and Caius College]], [[University of Cambridge]], kweniso pa [[King's College London]], uko wakasanga digiri yake ya udokotala (PhD). Kufuma mu 1967 mpaka 1969 wakaŵa mulembi wakufufuza pa [[Rockefeller University]], pamanyuma wakasambizga pa [[King's College London]], [[University of British Columbia]], na paumaliro pa [[University of Oxford]].
Cavalier-Smith wakamanyikwa chomene chifukwa cha ntchito yake yakupambaniska na kupanga ndondomeko ya kusanja vyamoyo (classification of organisms). Wakalemba fundo zinyake zakuzirwa pa magulu gha vyamoyo nga ni [[Chromista]], [[Chromalveolata]], [[Opisthokonta]], [[Rhizaria]] na [[Excavata]], ndipo wakasanga mitundu yinandi ya [[protist]]. Ntchito yake yikakhwaska chomene umo ŵasayansi ŵakupulikiskira ubale wa vyamoyo pa charu chose ndipo yikulongozga kafukufuku wa [[evolution]] na [[taxonomy]] kwa vyaka vinandi.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/22|Treepie]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/21|Jackdaw]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/20|Rook]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|23]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
j7wsv20qniydb19r1ayhr2ma9q6uksl
118429
118428
2026-08-03T13:02:48Z
Tumbuka Arch
6863
118429
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Prof. Thomas Cavalier-Smith in his laboratory, Oxford (cropped).jpg|200px|Thomas Cavalier-Smith]]
<br>
|'''[[Thomas (Tom) Cavalier-Smith]]''' (21 Okutobala 1942 – 19 Malichi 2021) wakaŵa msayansi wa [[evolutionary biology]] wa ku [[United Kingdom]] ndipo wakaŵa pulofesa mu Dipatimenti ya [[Zoology]] pa [[University of Oxford]]. Wakababikira mu [[London]] ndipo wakasambira pa [[Gonville and Caius College]], [[University of Cambridge]], kweniso pa [[King's College London]], uko wakasanga digiri yake ya udokotala (PhD). Kufuma mu 1967 mpaka 1969 wakaŵa mulembi wakufufuza pa [[Rockefeller University]], pamanyuma wakasambizga pa [[King's College London]], [[University of British Columbia]], na paumaliro pa [[University of Oxford]].
Cavalier-Smith wakamanyikwa chomene chifukwa cha ntchito yake yakupambaniska na kupanga ndondomeko ya kusanja vyamoyo (classification of organisms). Wakalemba fundo zinyake zakuzirwa pa magulu gha vyamoyo nga ni [[Chromista]], [[Chromalveolata]], [[Opisthokonta]], [[Rhizaria]] na [[Excavata]], ndipo wakasanga mitundu yinandi ya [[protist]]. Ntchito yake yikakhwaska chomene umo ŵasayansi ŵakupulikiskira ubale wa vyamoyo pa charu chose ndipo yikulongozga kafukufuku wa [[evolution]] na [[taxonomy]] kwa vyaka vinandi.
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/22|Treepie]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/21|Jackdaw]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/20|Rook]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|23]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
eomrn5jar5yah98yw18favh9k0mkkbq
Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti
14
48364
118430
2026-08-03T13:02:59Z
Tumbuka Arch
6863
Created blank page
118430
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/11
4
48365
118431
2026-08-03T13:04:44Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Unikonta collage.jpg|400px|Amorphea]] <br> <br> |'''[[Amorphea]]''' ni gulu likuru la [[eukaryote]] ilo likusazgapo [[Amoebozoa]] na [[Obazoa]], ndipo mu Obazoa muli [[Opisthokonta]], gulu ilo likusazgapo [[fungus|bowa]], [[nyama]] na [[choanoflagellate]]s...."
118431
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Unikonta collage.jpg|400px|Amorphea]]
<br>
<br>
|'''[[Amorphea]]''' ni gulu likuru la [[eukaryote]] ilo likusazgapo [[Amoebozoa]] na [[Obazoa]], ndipo mu Obazoa muli [[Opisthokonta]], gulu ilo likusazgapo [[fungus|bowa]], [[nyama]] na [[choanoflagellate]]s. Gulu ili likamba kulongosoreka na kusankhika na [[Thomas Cavalier-Smith]] mu 2002. Mu 2012, [[International Society of Protistologists]] yikakhumbiska kuti zina lakale lakuti '''Unikonta''' lisinthike kuŵa '''Amorphea''' chifukwa fundo yakale iyo yikazengeka pa zina lakuti Unikonta yikakanika na kafukufuku wakunthazi. Amorphea yikusazgaso [[Apusomonadida]], [[Breviatea]] na mitundu yinandi ya [[protist]]. Kafukufuku wa Cavalier-Smith na ŵasayansi ŵanyake wakawovwira chomene pakupulikiska umo vyamoyo vya ma [[eukaryote]] vikukolerana na umo vikasinthira kufuma ku ŵasekuru ŵawo ŵakwambilira. Lero, Amorphea yikumanyikwa nga ni limoza mwa magulu ghakuru chomene gha vyamoyo vya ma eukaryote ndipo yikovwira chomene pa [[taxonomy]], [[phylogeny]] na masambiro gha [[evolution]].
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/23|Thomas Cavalier-Smith]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/22|Treepie]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/21|Jackdaw]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|24]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
pf45a9oz51joyfxmpvgk9blvdkonife
118432
118431
2026-08-03T13:04:55Z
Tumbuka Arch
6863
118432
wikitext
text/x-wiki
{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0"
|{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Unikonta collage.jpg|200px|Amorphea]]
<br>
<br>
|'''[[Amorphea]]''' ni gulu likuru la [[eukaryote]] ilo likusazgapo [[Amoebozoa]] na [[Obazoa]], ndipo mu Obazoa muli [[Opisthokonta]], gulu ilo likusazgapo [[fungus|bowa]], [[nyama]] na [[choanoflagellate]]s. Gulu ili likamba kulongosoreka na kusankhika na [[Thomas Cavalier-Smith]] mu 2002. Mu 2012, [[International Society of Protistologists]] yikakhumbiska kuti zina lakale lakuti '''Unikonta''' lisinthike kuŵa '''Amorphea''' chifukwa fundo yakale iyo yikazengeka pa zina lakuti Unikonta yikakanika na kafukufuku wakunthazi. Amorphea yikusazgaso [[Apusomonadida]], [[Breviatea]] na mitundu yinandi ya [[protist]]. Kafukufuku wa Cavalier-Smith na ŵasayansi ŵanyake wakawovwira chomene pakupulikiska umo vyamoyo vya ma [[eukaryote]] vikukolerana na umo vikasinthira kufuma ku ŵasekuru ŵawo ŵakwambilira. Lero, Amorphea yikumanyikwa nga ni limoza mwa magulu ghakuru chomene gha vyamoyo vya ma eukaryote ndipo yikovwira chomene pa [[taxonomy]], [[phylogeny]] na masambiro gha [[evolution]].
<br>
Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/23|Thomas Cavalier-Smith]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/22|Treepie]] — [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/21|Jackdaw]]
|}
<noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|24]]</noinclude>
<noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude>
ii4gmblyrnil1yawinl373ra9hwbgje
Wikipedia:Nkhani za mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/3
4
48366
118433
2026-08-03T13:09:55Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "* Ku South Korea, ŵanthu 40 ŵali kufwa ndipo ŵanyake 6 ŵakusoŵa chifukwa cha kusefukila kwa maji.[[2023 Kusefukila kwa maji ku South Korea|vinandi...]] * Ku United States, ŵantchito ŵa SAG-AFTRA ŵakamba kugwira nchito, ndipo ŵakakolerana na ŵalembi ŵa Writers Guild of America nakunyanyala kwa kulongolela.[[2023 SAG-AFTRA strike|vinandi...]] [[File:South Korean flooding picture one.png|thumb|150px|Kusefukila kwa maji ku Korea]] * [[Milan Kundera]], uyo waka..."
118433
wikitext
text/x-wiki
* Ku South Korea, ŵanthu 40 ŵali kufwa ndipo ŵanyake 6 ŵakusoŵa chifukwa cha kusefukila kwa maji.[[2023 Kusefukila kwa maji ku South Korea|vinandi...]]
* Ku United States, ŵantchito ŵa SAG-AFTRA ŵakamba kugwira nchito, ndipo ŵakakolerana na ŵalembi ŵa Writers Guild of America nakunyanyala kwa kulongolela.[[2023 SAG-AFTRA strike|vinandi...]]
[[File:South Korean flooding picture one.png|thumb|150px|Kusefukila kwa maji ku Korea]]
* [[Milan Kundera]], uyo wakaŵa mulembi wa ku [[Czech]] na [[France]], wali kufwa na vilimika 94.
* Mu Netherlands, boma la boma likamara ndipo nduna yikuru Mark Rutte yikapharazga kuti yikukhumba kufumamo.
spsxs1uw3nqu9mzuv1j6duu4fhq16el
Wikipedia:Nkhani za mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/4
4
48367
118434
2026-08-03T13:10:06Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "* Ku South Korea, ŵanthu 40 ŵali kufwa ndipo ŵanyake 6 ŵakusoŵa chifukwa cha kusefukila kwa maji.[[2023 Kusefukila kwa maji ku South Korea|vinandi...]] * Ku United States, ŵantchito ŵa SAG-AFTRA ŵakamba kugwira nchito, ndipo ŵakakolerana na ŵalembi ŵa Writers Guild of America nakunyanyala kwa kulongolela.[[2023 SAG-AFTRA strike|vinandi...]] [[File:South Korean flooding picture one.png|thumb|150px|Kusefukila kwa maji ku Korea]] * [[Milan Kundera]], uyo waka..."
118434
wikitext
text/x-wiki
* Ku South Korea, ŵanthu 40 ŵali kufwa ndipo ŵanyake 6 ŵakusoŵa chifukwa cha kusefukila kwa maji.[[2023 Kusefukila kwa maji ku South Korea|vinandi...]]
* Ku United States, ŵantchito ŵa SAG-AFTRA ŵakamba kugwira nchito, ndipo ŵakakolerana na ŵalembi ŵa Writers Guild of America nakunyanyala kwa kulongolela.[[2023 SAG-AFTRA strike|vinandi...]]
[[File:South Korean flooding picture one.png|thumb|150px|Kusefukila kwa maji ku Korea]]
* [[Milan Kundera]], uyo wakaŵa mulembi wa ku [[Czech]] na [[France]], wali kufwa na vilimika 94.
* Mu Netherlands, boma la boma likamara ndipo nduna yikuru Mark Rutte yikapharazga kuti yikukhumba kufumamo.
spsxs1uw3nqu9mzuv1j6duu4fhq16el
Wikipedia:Nkhani za mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/5
4
48368
118435
2026-08-03T13:10:17Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "* Ku South Korea, ŵanthu 40 ŵali kufwa ndipo ŵanyake 6 ŵakusoŵa chifukwa cha kusefukila kwa maji.[[2023 Kusefukila kwa maji ku South Korea|vinandi...]] * Ku United States, ŵantchito ŵa SAG-AFTRA ŵakamba kugwira nchito, ndipo ŵakakolerana na ŵalembi ŵa Writers Guild of America nakunyanyala kwa kulongolela.[[2023 SAG-AFTRA strike|vinandi...]] [[File:South Korean flooding picture one.png|thumb|150px|Kusefukila kwa maji ku Korea]] * [[Milan Kundera]], uyo waka..."
118435
wikitext
text/x-wiki
* Ku South Korea, ŵanthu 40 ŵali kufwa ndipo ŵanyake 6 ŵakusoŵa chifukwa cha kusefukila kwa maji.[[2023 Kusefukila kwa maji ku South Korea|vinandi...]]
* Ku United States, ŵantchito ŵa SAG-AFTRA ŵakamba kugwira nchito, ndipo ŵakakolerana na ŵalembi ŵa Writers Guild of America nakunyanyala kwa kulongolela.[[2023 SAG-AFTRA strike|vinandi...]]
[[File:South Korean flooding picture one.png|thumb|150px|Kusefukila kwa maji ku Korea]]
* [[Milan Kundera]], uyo wakaŵa mulembi wa ku [[Czech]] na [[France]], wali kufwa na vilimika 94.
* Mu Netherlands, boma la boma likamara ndipo nduna yikuru Mark Rutte yikapharazga kuti yikukhumba kufumamo.
spsxs1uw3nqu9mzuv1j6duu4fhq16el
Wikipedia:Kasi mukumanya mu ChiTumbuka?/Ogasiti/3
4
48369
118436
2026-08-03T13:13:04Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{{main page image/DYK|image=Victoria Falls Zambia HD.jpg|caption=Chipopoma cha Victoria}} * ...viliŵa vya miphyephye ku Zambia vingakura nga ni nyumba. Ndipo pali malo ghakukwana kuti munthu wangakwerapo? * ... kuti Zambia ni caru cambura nyanja? Charu cha Zambia chili kuzingilizgika na vyaru vinkhondi na viŵiri: [[Democratic Republic of the Congo|DRC Congo]], [[Tanzania]], [[Malawi]], [[Mozambique]], [[Angola], [[Namibia]] na [[Zimbabwe]]. * ... kuti zina linyake la..."
118436
wikitext
text/x-wiki
{{main page image/DYK|image=Victoria Falls Zambia HD.jpg|caption=Chipopoma cha Victoria}}
* ...viliŵa vya miphyephye ku Zambia vingakura nga ni nyumba. Ndipo pali malo ghakukwana kuti munthu wangakwerapo?
* ... kuti Zambia ni caru cambura nyanja? Charu cha Zambia chili kuzingilizgika na vyaru vinkhondi na viŵiri: [[Democratic Republic of the Congo|DRC Congo]], [[Tanzania]], [[Malawi]], [[Mozambique]], [[Angola], [[Namibia]] na [[Zimbabwe]].
* ... kuti zina linyake la Victoria Falls ni Mosi-oa-Tunya?
* ... kuti mu [[Afilika]] kuli vyaru 54? Vinyake mwa vyaru ivi ni [[Egypt]], [[Kenya]], [[Nigeria]], na [[Ethiopia]].
* ... kuti Chipululu cha Sahara ndicho ntchikuru chomene pa charu chose chapasi? Cirwa ici cili pa malo ghatatu pa mapopa ghakurughakuru pa caru cose capasi, ndipo cikuluska mapopa gha ku Antarctica na kumpoto kwa Arctic pera.
* ... kuti Mlonga wa Nile ndiwo utali comene pa caru cose capasi, nangauli ŵanthu ŵanyake ŵakuti mlonga wa Amazon utali comene? Mlonga uwu ukusolota mu vyaru vinandi vya mu Africa, ndipo ndiwo ukupeleka maji ku vyaru vya [[Egypt]], [[Sudan]], na [[South Sudan.]]
* ... Nyengo zinyake caru ca Africa cikucemeka kuti Ciphukutu ca Ŵanthu cifukwa ca viswaswa vinandi, ivyo vikulongora kuti ŵanthu ŵakwamba ŵakababikira mu caru ici. Ŵanthu aŵa ndiwo ŵakaŵako pambere ŵanthu ŵandalengeke, ndipo ndimo tiliri nase.
* ... kuti Chiarabu ndicho chikuyowoyeka comene mu Africa.
{{flatlist|class=dyk-footer noprint|style=margin-top: 0.5em; text-align: right;}}
{{endflatlist}}
<noinclude>
r97rd3w6rkyytm5fsly51wnipcllmpo
Wikipedia:Kasi mukumanya mu ChiTumbuka?/Ogasiti/4
4
48370
118437
2026-08-03T13:13:14Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{{main page image/DYK|image=Victoria Falls Zambia HD.jpg|caption=Chipopoma cha Victoria}} * ...viliŵa vya miphyephye ku Zambia vingakura nga ni nyumba. Ndipo pali malo ghakukwana kuti munthu wangakwerapo? * ... kuti Zambia ni caru cambura nyanja? Charu cha Zambia chili kuzingilizgika na vyaru vinkhondi na viŵiri: [[Democratic Republic of the Congo|DRC Congo]], [[Tanzania]], [[Malawi]], [[Mozambique]], [[Angola], [[Namibia]] na [[Zimbabwe]]. * ... kuti zina linyake la..."
118437
wikitext
text/x-wiki
{{main page image/DYK|image=Victoria Falls Zambia HD.jpg|caption=Chipopoma cha Victoria}}
* ...viliŵa vya miphyephye ku Zambia vingakura nga ni nyumba. Ndipo pali malo ghakukwana kuti munthu wangakwerapo?
* ... kuti Zambia ni caru cambura nyanja? Charu cha Zambia chili kuzingilizgika na vyaru vinkhondi na viŵiri: [[Democratic Republic of the Congo|DRC Congo]], [[Tanzania]], [[Malawi]], [[Mozambique]], [[Angola], [[Namibia]] na [[Zimbabwe]].
* ... kuti zina linyake la Victoria Falls ni Mosi-oa-Tunya?
* ... kuti mu [[Afilika]] kuli vyaru 54? Vinyake mwa vyaru ivi ni [[Egypt]], [[Kenya]], [[Nigeria]], na [[Ethiopia]].
* ... kuti Chipululu cha Sahara ndicho ntchikuru chomene pa charu chose chapasi? Cirwa ici cili pa malo ghatatu pa mapopa ghakurughakuru pa caru cose capasi, ndipo cikuluska mapopa gha ku Antarctica na kumpoto kwa Arctic pera.
* ... kuti Mlonga wa Nile ndiwo utali comene pa caru cose capasi, nangauli ŵanthu ŵanyake ŵakuti mlonga wa Amazon utali comene? Mlonga uwu ukusolota mu vyaru vinandi vya mu Africa, ndipo ndiwo ukupeleka maji ku vyaru vya [[Egypt]], [[Sudan]], na [[South Sudan.]]
* ... Nyengo zinyake caru ca Africa cikucemeka kuti Ciphukutu ca Ŵanthu cifukwa ca viswaswa vinandi, ivyo vikulongora kuti ŵanthu ŵakwamba ŵakababikira mu caru ici. Ŵanthu aŵa ndiwo ŵakaŵako pambere ŵanthu ŵandalengeke, ndipo ndimo tiliri nase.
* ... kuti Chiarabu ndicho chikuyowoyeka comene mu Africa.
{{flatlist|class=dyk-footer noprint|style=margin-top: 0.5em; text-align: right;}}
{{endflatlist}}
<noinclude>
r97rd3w6rkyytm5fsly51wnipcllmpo
Wikipedia:Kasi mukumanya mu ChiTumbuka?/Ogasiti/5
4
48371
118438
2026-08-03T13:13:24Z
Tumbuka Arch
6863
Created page with "{{main page image/DYK|image=Victoria Falls Zambia HD.jpg|caption=Chipopoma cha Victoria}} * ...viliŵa vya miphyephye ku Zambia vingakura nga ni nyumba. Ndipo pali malo ghakukwana kuti munthu wangakwerapo? * ... kuti Zambia ni caru cambura nyanja? Charu cha Zambia chili kuzingilizgika na vyaru vinkhondi na viŵiri: [[Democratic Republic of the Congo|DRC Congo]], [[Tanzania]], [[Malawi]], [[Mozambique]], [[Angola], [[Namibia]] na [[Zimbabwe]]. * ... kuti zina linyake la..."
118438
wikitext
text/x-wiki
{{main page image/DYK|image=Victoria Falls Zambia HD.jpg|caption=Chipopoma cha Victoria}}
* ...viliŵa vya miphyephye ku Zambia vingakura nga ni nyumba. Ndipo pali malo ghakukwana kuti munthu wangakwerapo?
* ... kuti Zambia ni caru cambura nyanja? Charu cha Zambia chili kuzingilizgika na vyaru vinkhondi na viŵiri: [[Democratic Republic of the Congo|DRC Congo]], [[Tanzania]], [[Malawi]], [[Mozambique]], [[Angola], [[Namibia]] na [[Zimbabwe]].
* ... kuti zina linyake la Victoria Falls ni Mosi-oa-Tunya?
* ... kuti mu [[Afilika]] kuli vyaru 54? Vinyake mwa vyaru ivi ni [[Egypt]], [[Kenya]], [[Nigeria]], na [[Ethiopia]].
* ... kuti Chipululu cha Sahara ndicho ntchikuru chomene pa charu chose chapasi? Cirwa ici cili pa malo ghatatu pa mapopa ghakurughakuru pa caru cose capasi, ndipo cikuluska mapopa gha ku Antarctica na kumpoto kwa Arctic pera.
* ... kuti Mlonga wa Nile ndiwo utali comene pa caru cose capasi, nangauli ŵanthu ŵanyake ŵakuti mlonga wa Amazon utali comene? Mlonga uwu ukusolota mu vyaru vinandi vya mu Africa, ndipo ndiwo ukupeleka maji ku vyaru vya [[Egypt]], [[Sudan]], na [[South Sudan.]]
* ... Nyengo zinyake caru ca Africa cikucemeka kuti Ciphukutu ca Ŵanthu cifukwa ca viswaswa vinandi, ivyo vikulongora kuti ŵanthu ŵakwamba ŵakababikira mu caru ici. Ŵanthu aŵa ndiwo ŵakaŵako pambere ŵanthu ŵandalengeke, ndipo ndimo tiliri nase.
* ... kuti Chiarabu ndicho chikuyowoyeka comene mu Africa.
{{flatlist|class=dyk-footer noprint|style=margin-top: 0.5em; text-align: right;}}
{{endflatlist}}
<noinclude>
r97rd3w6rkyytm5fsly51wnipcllmpo
Template:Chikaya chikulu 2
10
48372
118439
2026-08-03T13:15:20Z
Tumbuka Arch
6863
NEW (Viphya)
118439
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Main Page/minerva.css" />__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
<!--
-----------"Mwapokeleleka ku Wikipediya" na unandi wa nkhani---------->
{| style="width:100%; margin-bottom:2px; color:#000000"
| class="globegris" style="overflow:hidden; background-repeat:no-repeat; background-position:-40px -15px; width:100%; border:1.5px solid #ADF7F0; vertical-align:top;" |
<div style="float:left; width:0em; height:0em; margin: 0em 0em 0em 0em; vertical-align:middle;">[[File:Wikipedia-logo-v2-200px-transparent.png|200px|link=]]</div>
{| style="width:100%; margin-bottom:2px; vertical-align:top; font-size:95%; background:transparent;"
|-
| style="height:4em; vertical-align:top; padding-left:0px" |<div title="GANIZO?!" style="font-size:200%; font-family: Noto Naskh Arabic; vertical-align: top;"><div class="center">Mwapokeleleka pa
[[Wikipediya]] ya [[Chitumbuka]]</div></div>
<div style="margin-left:0px"><div class="center">[[Nkhokwe ya ulele]] iyo [[Wikipedia:Kalembelo ka nkhani|waliyose wangasazgapo ivyo wakumanya]].
<br>
|style="width:52%"|<div class="center">'''Mindandanda: ''' [[Special:AllPages/1|1]] [[Special:AllPages/2|2]] [[Special:AllPages/3|3]] [[Special:AllPages/4|4]] [[Special:AllPages/5|5]] [[Special:AllPages/6|6]] [[Special:AllPages/7|7]] [[Special:AllPages/8|8]] [[Special:AllPages/9|9]] [[Special:AllPages/A|A]] [[Special:AllPages/B|B]] [[Special:AllPages/C|C]] [[Special:AllPages/D|D]]<br> [[Special:AllPages/E|E]] [[Special:AllPages/|F]] [[Special:AllPages/G|G]] [[Special:AllPages/H|H]] [[Special:AllPages/I|I]] [[Special:AllPages/J|J]] [[Special:AllPages/K|K]] [[Special:AllPages/L|L]] [[Special:AllPages/M|M]] [[Special:AllPages/N|N]] [[Special:AllPages/O|O]] [[Special:AllPages/P|P]] [[Special:AllPages/Q|Q]] [[Special:AllPages/R|R]] [[Special:AllPages/S|S]] [[Special:AllPages/T|T]] [[Special:AllPages/U|U]] [[Special:AllPages/V|V]] [[Special:AllPages/W|W]] [[Special:AllPages/X|X]] [[Special:AllPages/Y|Y]] [[Special:AllPages/Z|Z]]<br />
[https://tum.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Jani_likulu&mobileaction=toggle_view_mobile <u>Mobile View</u>] | [https://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Jani_likulu&mobileaction=toggle_view_desktop <u>Desktop View</u>] <br>
Pa sono tina vyakulemba <div id="articlecount">'''[[Special:Statistics|'''<big>{{NUMBEROFARTICLES}}</big>''']]'''
</div>
<div id="articlecount"><ul><li>Tina ŵalembi ŵakukwana '''[[Special:Statistics|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]]'''
</div>
Ma admin ghalipo '''[[Special:Statistics|{{NUMBEROFADMINS}}]]'''
|-
|Colspan="2" style="text-align:center;"|
<div style="font-size:100%;">
Vyakulemba:
[[Malaŵi|Malaŵi]]{{,}}
[[Zambia|Zambia]]{{,}}
[[:Portal:Tanzania|Tanzania]]{{,}}
[[:Portal:Rumphi|Rumphi]]{{,}}
[[:Portal:Lundazi|Lundazi]]{{,}}
[[:Portal:Chasefu|Chasefu]]{{,}}
[[:Portal:Chasefu|Chasefu]]{{,}}
[[:Portal:Mzimba|Mzimba]]{{,}}
[[:Portal:Mzalangwe|Mzalangwe]]{{,}}
[[:Portal:Mzuzu|Mzuzu]]{{,}}
[[:Portal:Ekwendeni|Ekwendeni]]
</div>
<div style="font-size:95%;">
–– [[:Portal:Sayansi|Sayansi]]{{,}}
[[:Portal:Umoyo|Umoyo]]{{,}}
[[Edesi (AIDS)|AIDS]]{{,}}
[[Lilombo la Fumu Yesu|Lulombo]]{{,}}
[[Covid-19|Covid-19]]{{,}}
[[:Bakili Muluzi|Muluzi]]{{,}}
[[:Hastings Kamuzu Banda|Kamuzu]]{{,}}
[[:Chakufwa Chihana|Chihana]]{{,}}
[[Chiuta|Chiuta]] ––
</div>
</div>
<!-- Inputbox create a page -->
<div class="mpbox" style="margin-top: .3em; background-color: #f0f0f0; padding: .25em;">
<inputbox>
type=create
width=45
break=no
buttonlabel=Pangani nkhani yasono
</inputbox>
</div>
|}
|}
<!----------Mzele pasi pa jani likulu---------->
{|id="mp-strapline" style="width:100%; background:none; margin:-.8em 0 -.7em 0;"
|style="font-size:95%; padding:10px 0; margin:0px; text-align:left; white-space:nowrap; color:#000;"|
|style="font-size:95%; padding:10px 0; margin:0px; text-align: right; white-space:nowrap; color:#000;"|[[incubator:Wt/tum/Jani_likulu|Tumbuka Wiktionary]]
|}
<div id="mp-banner">
</div><!--
-------------------------Nkhani ya mwahuno na kasi mukumanya------------------------>
{|id="mp-upper" style="margin:0px 0px 0px 0px; background:none;"
|class="MainPageBG" style="width:50%; border:1px solid #cef2e0; background:#f5fffa; vertical-align:top; color:#000;"|
{|id="mp-left" width="100%" cellpadding="2" cellspacing="5" style="vertical-align:top; background:#f5fffa;"
! <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:0; background:#cef2e0; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3bfb1; text-align:justify; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">Nkhani ya mwahuno</h2>
|-
|style="color:#000;"| <div id="mp-tfa">{{Wikipedia:Nkhani yamwahuno mu ChiTumbuka/{{CURRENTMONTHNAME}}/{{CURRENTDAY}}}}
</div>
|-
! <h2 id="mp-dyk-h2" style="margin:0; background:#cef2e0; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3bfb1; text-align:justify; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">Kasi mukumanya?</h2>
|-
|style="color:#000;"| <div id="mp-dyk">{{Wikipedia:Kasi mukumanya mu ChiTumbuka?/{{CURRENTMONTHNAME}}/{{CURRENTDAY}}}}<div align="justify">
<div align = "right"> </div></div>
|}
|style="border:1px solid transparent"|<!--
--------------------------------Mu nkhani, na pa siku ili------------------------------->
| class="MainPageBG" style="width:50%; border:1px solid #cedff2; background:#f5faff; vertical-align:top;"|
{|id="mp-right" width="100%" cellpadding="2" cellspacing="5" style="vertical-align:top; background:#f5faff;"
! <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:0; background:#cedff2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:justify; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">Mu nkhani</h2>
|-
|style="color:#000;"| <div id="mp-itn">{{Wikipedia:Nkhani za mwahuno mu ChiTumbuka/{{CURRENTMONTHNAME}}/{{CURRENTDAY}}}}<br>
<div align="right"> '''''' </div></div>
|-
! <h2 id="mp-otd-h2" style="margin:0; background:#cedff2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:justify; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">Mbili ya vyakuchitika</h2>
|-
|style="color:#000;"| <div id="mp-otd">{{Wikipedia:Mndandanda wa nyengo za vyakuchitika/{{CURRENTMONTHNAME}}/{{CURRENTDAY}}}}}</div>
|}
|}<!--
------------------------------Vyaru------------------------------->
{| id="mp-tfp" style="margin:4px 0px 0px 0px; width:100%; background:none;"
|class="MainPageBG" style="width:100%; border:1px solid #ddcef2; background:#faf5ff; vertical-align:top; color:#000;"|
{| cellpadding="2" cellspacing="5" style="vertical-align:top; background:#f5fffb; color:#000; width:100%"
! <h2 id="mp-tfp-h2" style="margin:0; background:#B0E0E6; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #afa3bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em">Vyaru vyamu Afilika</h2>
|-
|style="color:#000;"| {{Wikipedia:Vyaru vyamu Afilika/{{CURRENTMONTHNAME}}/{{CURRENTDAY}}}}
|}
|}<!--
------------------------------Chithuzi cha mwahuno------------------------------->
{| id="mp-tfp" style="margin:4px 0px 0px 0px; width:100%; background:none;"
|class="MainPageBG" style="width:100%; border:1px solid #ddcef2; background:#faf5ff; vertical-align:top; color:#000;"|
{| cellpadding="2" cellspacing="5" style="vertical-align:top; background:#faf5ff; color:#000; width:100%"
! <h2 id="mp-tfp-h2" style="margin:0; background:#ddcef2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #afa3bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em">Chithuzi cha mwahuno (Muzaoneposo machelo)</h2>
|-
|style="color:#000;"| {{Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/{{CURRENTMONTHNAME}}/{{CURRENTDAY}}}}
|}
|}<!--
------------------------------Wikipediya zinyake------------------------------->
{| id="mp-tfp" style="margin:4px 0px 0px 0px; width:100%; background:none;"
|class="MainPageBG" style="width:100%; border:1px solid #ddcef2; background:#faf5ff; vertical-align:top; color:#000;"|
{| cellpadding="2" cellspacing="5" style="vertical-align:top; background:#faf5ff; color:#000; width:100%"
! <h2 id="mp-tfp-h2" style="margin:0; background:#FFCC99; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #afa3bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em">Wikipediya zinyake zamu Afilika</h2>
|-
|style="color:#000;"| {{Wikipedia:Wikipediya zinyake zamu Afilika}}
{{purgepage}}
|}
|}
gdhoxa5oinykmop4yiuhrxj4od9gb2c
Viyowoyelo vyamu Malaŵi
0
48373
118441
2026-08-04T00:38:16Z
Chanda Vavilaya
11964
translated this page from Tsonga
118441
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiZungu]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka|Chitumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968. Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiZungu, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[Chichewa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*ChiLomwe
*ChiSena
*ChiNyakyusa
==Mabuku==
[[Category:Malaŵi]]
b87w0hu205e5k1m3qwzjo181jyb8fi4
118442
118441
2026-08-04T00:42:19Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Fixing some errors and refs
118442
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiZungu, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
bo5ur1flpeck48gp9wlgiwuco6mem0s
118443
118442
2026-08-04T00:43:21Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Oops
118443
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgelezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiZungu, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
elvpqmti9mbp7l0ar4lt92zj5d5p6dj
118444
118443
2026-08-04T00:44:02Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118444
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgelezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiNgelezi, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
jwx0e5k5gxog3wtwlf21k8xl5coxtls
118445
118444
2026-08-04T00:51:18Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118445
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgelezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiNgelezi, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
===Chigaŵa cha Kumpoto===
====ChiTumbuka====
Ku [[chigaŵa cha Kumpoto]] kwa Malaŵi, ChiTumbuka nchiyowoyero cha chigaŵa chose ndipo chikuyowoyeka mu vigaŵa vyose nga ni Rumphi, Mzimba, Karonga, Chitipa, Nkhata-Bay na Likoma. Likupulikiskika na 99.9% ya ŵanthu wose ŵa mu chigaŵa ichi. ChiTumbuka chikuyowoyekaso mu chigaŵa chapakati cha Malaŵi mu vigaŵa 4, kusazgapo Kasungu, Nkhotakota na Dowa.
ChiTumbuka chikuseŵezeskeka na bamitundu yinandi mu Malaŵi nga ni chiyowoyero chawo chakwamba na chachiŵiri nga ndi baHenga, Senga, Tumbuka, Tonga, Ngonde, Sukwa na baNgoni ŵa ku chigaŵa cha Kumpoto.
===Chigaŵa cha Pakati===
====ChiCheŵa====
ChiCheŵa ndicho chiyowoyero chakumanyikwa chomene mu [[Chigaŵa cha Pakati|chigaŵa cha Pakati]]. Likupulikiskika na 97% ya ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa ichi ni Chitumbuka (mu vigaŵa vya Kasungu, Nkhotakota na Ntchisi), Chilomwe (chomenechomene ku Lilongwe na Dowa), Chiyao na Chisena. ChiCheŵa chikuyowoyekaso ku [[chigaŵa cha Kummwela]] ya chalo ichi kweni chiŵelengero cha ba Chewa mu chigaŵa ichi ntchakuchepa chomene, chifukwa chikuluska mafuko ghanyakhe. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa cha Pakati ni ChiSena na ChiYao.
Pakwamba ChiCheŵa wakachemekanga ChiNyanja, mpaka apo Banda wakasintha zina ili nyengo yichoko waka wati wapokera wanangwa. Banda wakatemwa ChiCheŵa kweni wakachiwuskapo kuŵa chiyowoyero cha boma pamoza na ChiTumbuka. Wakaleka kupulikiska viyowoyero vinyake vyose vya ku Malawi mwakuti waleke kukhozgera chiyowoyero chimoza. Wakakanizga viyowoyero vyose vya mu Malaŵi na kuwotcha mabuku ghose gha masambiro gha Chitumbuka agho ghakaŵa kuti ghakusambizgika mu masukulu. Kuyowoya viyowoyelo vinyakhe viliyose kusazgapo chiTumbuka chikaŵa mulandu ku Nyasaland ndipo Banda wakasuskika na balongozgi banandi ŵa Afilika na mafumu pa chalo chose chifukwa cha vichiti vyanthena ivi. Apo Bakili Muluzi wakapokaso charu ichi mu 1994 kufuma ku Banda, ndondomeko ya viyowoyero yikasintha ndipo viyowoyero vya ku malo agha vikaweleraso. Kweni boma la Malaŵi lichali lambura sankho chifukwa lili na mapulogiramu ghachoko waka mu viyowoyero vinyakhe vya chalo cha Malaŵi pa wayilesi yake ya chalo na TV m’malo mwa kukhozgera viyowoyero vyose panji vikuruvikuru.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
n35cki8ozczbeew4uxiq9p53o0sgcdl
118446
118445
2026-08-04T00:51:43Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* ChiCheŵa */ typo
118446
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgelezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiNgelezi, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
===Chigaŵa cha Kumpoto===
====ChiTumbuka====
Ku [[chigaŵa cha Kumpoto]] kwa Malaŵi, ChiTumbuka nchiyowoyero cha chigaŵa chose ndipo chikuyowoyeka mu vigaŵa vyose nga ni Rumphi, Mzimba, Karonga, Chitipa, Nkhata-Bay na Likoma. Likupulikiskika na 99.9% ya ŵanthu wose ŵa mu chigaŵa ichi. ChiTumbuka chikuyowoyekaso mu chigaŵa chapakati cha Malaŵi mu vigaŵa 4, kusazgapo Kasungu, Nkhotakota na Dowa.
ChiTumbuka chikuseŵezeskeka na bamitundu yinandi mu Malaŵi nga ni chiyowoyero chawo chakwamba na chachiŵiri nga ndi baHenga, Senga, Tumbuka, Tonga, Ngonde, Sukwa na baNgoni ŵa ku chigaŵa cha Kumpoto.
===Chigaŵa cha Pakati===
====ChiCheŵa====
ChiCheŵa ndicho chiyowoyero chakumanyikwa chomene mu [[Chigaŵa cha Pakati|chigaŵa cha Pakati]]. Likupulikiskika na 97% ya ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa ichi ni Chitumbuka (mu vigaŵa vya Kasungu, Nkhotakota na Ntchisi), Chilomwe (chomenechomene ku Lilongwe na Dowa), Chiyao na Chisena. ChiCheŵa chikuyowoyekaso ku [[chigaŵa cha Kummwela]] ya chalo ichi kweni chiŵelengero cha ba Chewa mu chigaŵa ichi ntchakuchepa chomene, chifukwa chikuluska mafuko ghanyakhe. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa cha Pakati ni ChiSena na ChiYao.
Pakwamba ChiCheŵa wakachemekanga ChiNyanja, mpaka apo Banda wakasintha zina ili nyengo yichoko waka wati wapokera wanangwa. Banda wakatemwa ChiCheŵa kweni wakachiwuskapo kuŵa chiyowoyero cha boma pamoza na ChiTumbuka. Wakaleka kupulikiska viyowoyero vinyake vyose vya ku Malaŵi mwakuti waleke kukhozgera chiyowoyero chimoza. Wakakanizga viyowoyero vyose vya mu Malaŵi na kuwotcha mabuku ghose gha masambiro gha Chitumbuka agho ghakaŵa kuti ghakusambizgika mu masukulu. Kuyowoya viyowoyelo vinyakhe viliyose kusazgapo chiTumbuka chikaŵa mulandu ku Nyasaland ndipo Banda wakasuskika na balongozgi banandi ŵa Afilika na mafumu pa chalo chose chifukwa cha vichiti vyanthena ivi. Apo Bakili Muluzi wakapokaso charu ichi mu 1994 kufuma ku Banda, ndondomeko ya viyowoyero yikasintha ndipo viyowoyero vya ku malo agha vikaweleraso. Kweni boma la Malaŵi lichali lambura sankho chifukwa lili na mapulogiramu ghachoko waka mu viyowoyero vinyakhe vya chalo cha Malaŵi pa wayilesi yake ya chalo na TV m’malo mwa kukhozgera viyowoyero vyose panji vikuruvikuru.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
kx41xxqtujyo8us4zo19kjjfkqpewht
118447
118446
2026-08-04T00:52:49Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Chigaŵa cha Pakati */
118447
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgelezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiNgelezi, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
===Chigaŵa cha Kumpoto===
====ChiTumbuka====
Ku [[chigaŵa cha Kumpoto]] kwa Malaŵi, ChiTumbuka nchiyowoyero cha chigaŵa chose ndipo chikuyowoyeka mu vigaŵa vyose nga ni Rumphi, Mzimba, Karonga, Chitipa, Nkhata-Bay na Likoma. Likupulikiskika na 99.9% ya ŵanthu wose ŵa mu chigaŵa ichi. ChiTumbuka chikuyowoyekaso mu chigaŵa chapakati cha Malaŵi mu vigaŵa 4, kusazgapo Kasungu, Nkhotakota na Dowa.
ChiTumbuka chikuseŵezeskeka na bamitundu yinandi mu Malaŵi nga ni chiyowoyero chawo chakwamba na chachiŵiri nga ndi baHenga, Senga, Tumbuka, Tonga, Ngonde, Sukwa na baNgoni ŵa ku chigaŵa cha Kumpoto.
===Chigaŵa cha Pakati===
====ChiCheŵa====
[[File:USAid Books in Chichewa for standard 5.jpg|thumb|Mabuku ghakusambizgira mu ChiCheŵa agho ghapelekeka na USAID]]
ChiCheŵa ndicho chiyowoyero chakumanyikwa chomene mu [[Chigaŵa cha Pakati|chigaŵa cha Pakati]]. Likupulikiskika na 97% ya ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa ichi ni Chitumbuka (mu vigaŵa vya Kasungu, Nkhotakota na Ntchisi), Chilomwe (chomenechomene ku Lilongwe na Dowa), Chiyao na Chisena. ChiCheŵa chikuyowoyekaso ku [[chigaŵa cha Kummwela]] ya chalo ichi kweni chiŵelengero cha ba Chewa mu chigaŵa ichi ntchakuchepa chomene, chifukwa chikuluska mafuko ghanyakhe. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa cha Pakati ni ChiSena na ChiYao.
Pakwamba ChiCheŵa wakachemekanga ChiNyanja, mpaka apo Banda wakasintha zina ili nyengo yichoko waka wati wapokera wanangwa. Banda wakatemwa ChiCheŵa kweni wakachiwuskapo kuŵa chiyowoyero cha boma pamoza na ChiTumbuka. Wakaleka kupulikiska viyowoyero vinyake vyose vya ku Malaŵi mwakuti waleke kukhozgera chiyowoyero chimoza. Wakakanizga viyowoyero vyose vya mu Malaŵi na kuwotcha mabuku ghose gha masambiro gha Chitumbuka agho ghakaŵa kuti ghakusambizgika mu masukulu. Kuyowoya viyowoyelo vinyakhe viliyose kusazgapo chiTumbuka chikaŵa mulandu ku Nyasaland ndipo Banda wakasuskika na balongozgi banandi ŵa Afilika na mafumu pa chalo chose chifukwa cha vichiti vyanthena ivi. Apo Bakili Muluzi wakapokaso charu ichi mu 1994 kufuma ku Banda, ndondomeko ya viyowoyero yikasintha ndipo viyowoyero vya ku malo agha vikaweleraso. Kweni boma la Malaŵi lichali lambura sankho chifukwa lili na mapulogiramu ghachoko waka mu viyowoyero vinyakhe vya chalo cha Malaŵi pa wayilesi yake ya chalo na TV m’malo mwa kukhozgera viyowoyero vyose panji vikuruvikuru.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
ee92i7jqsjrvkqf13tyghf9fu108p7k
118448
118447
2026-08-04T00:59:53Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* ChiCheŵa */
118448
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgelezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiNgelezi, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
===Chigaŵa cha Kumpoto===
====ChiTumbuka====
{{Main|ChiTumbuka}}
Ku [[chigaŵa cha Kumpoto]] kwa Malaŵi, ChiTumbuka nchiyowoyero cha chigaŵa chose ndipo chikuyowoyeka mu vigaŵa vyose nga ni Rumphi, Mzimba, Karonga, Chitipa, Nkhata-Bay na Likoma. Likupulikiskika na 99.9% ya ŵanthu wose ŵa mu chigaŵa ichi. ChiTumbuka chikuyowoyekaso mu chigaŵa chapakati cha Malaŵi mu vigaŵa 4, kusazgapo Kasungu, Nkhotakota na Dowa.
ChiTumbuka chikuseŵezeskeka na bamitundu yinandi mu Malaŵi nga ni chiyowoyero chawo chakwamba na chachiŵiri nga ndi baHenga, Senga, Tumbuka, Tonga, Ngonde, Sukwa na baNgoni ŵa ku chigaŵa cha Kumpoto.
===Chigaŵa cha Pakati===
====ChiCheŵa====
[[File:USAid Books in Chichewa for standard 5.jpg|thumb|Mabuku ghakusambizgira mu ChiCheŵa agho ghapelekeka na USAID]]
{{Main|ChiCheŵa}}
ChiCheŵa ndicho chiyowoyero chakumanyikwa chomene mu [[Chigaŵa cha Pakati|chigaŵa cha Pakati]]. Likupulikiskika na 97% ya ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa ichi ni Chitumbuka (mu vigaŵa vya Kasungu, Nkhotakota na Ntchisi), Chilomwe (chomenechomene ku Lilongwe na Dowa), Chiyao na Chisena. ChiCheŵa chikuyowoyekaso ku [[chigaŵa cha Kummwela]] ya chalo ichi kweni chiŵelengero cha ba Chewa mu chigaŵa ichi ntchakuchepa chomene, chifukwa chikuluska mafuko ghanyakhe. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa cha Pakati ni ChiSena na ChiYao.
Pakwamba ChiCheŵa wakachemekanga ChiNyanja, mpaka apo Banda wakasintha zina ili nyengo yichoko waka wati wapokera wanangwa. Banda wakatemwa ChiCheŵa kweni wakachiwuskapo kuŵa chiyowoyero cha boma pamoza na ChiTumbuka. Wakaleka kupulikiska viyowoyero vinyake vyose vya ku Malaŵi mwakuti waleke kukhozgera chiyowoyero chimoza. Wakakanizga viyowoyero vyose vya mu Malaŵi na kuwotcha mabuku ghose gha masambiro gha Chitumbuka agho ghakaŵa kuti ghakusambizgika mu masukulu. Kuyowoya viyowoyelo vinyakhe viliyose kusazgapo chiTumbuka chikaŵa mulandu ku Nyasaland ndipo Banda wakasuskika na balongozgi banandi ŵa Afilika na mafumu pa chalo chose chifukwa cha vichiti vyanthena ivi. Apo Bakili Muluzi wakapokaso charu ichi mu 1994 kufuma ku Banda, ndondomeko ya viyowoyero yikasintha ndipo viyowoyero vya ku malo agha vikaweleraso. Kweni boma la Malaŵi lichali lambura sankho chifukwa lili na mapulogiramu ghachoko waka mu viyowoyero vinyakhe vya chalo cha Malaŵi pa wayilesi yake ya chalo na TV m’malo mwa kukhozgera viyowoyero vyose panji vikuruvikuru.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
3uwr84yzuufnxu9qvr9cts5yexrwvky
118455
118448
2026-08-04T04:52:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Viyowoyero-vya-Malaŵi moved page [[Viyowoyero vya ku Malaŵi]] to [[Viyowoyelo vyamu Malaŵi]]
118448
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgelezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiNgelezi, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
===Chigaŵa cha Kumpoto===
====ChiTumbuka====
{{Main|ChiTumbuka}}
Ku [[chigaŵa cha Kumpoto]] kwa Malaŵi, ChiTumbuka nchiyowoyero cha chigaŵa chose ndipo chikuyowoyeka mu vigaŵa vyose nga ni Rumphi, Mzimba, Karonga, Chitipa, Nkhata-Bay na Likoma. Likupulikiskika na 99.9% ya ŵanthu wose ŵa mu chigaŵa ichi. ChiTumbuka chikuyowoyekaso mu chigaŵa chapakati cha Malaŵi mu vigaŵa 4, kusazgapo Kasungu, Nkhotakota na Dowa.
ChiTumbuka chikuseŵezeskeka na bamitundu yinandi mu Malaŵi nga ni chiyowoyero chawo chakwamba na chachiŵiri nga ndi baHenga, Senga, Tumbuka, Tonga, Ngonde, Sukwa na baNgoni ŵa ku chigaŵa cha Kumpoto.
===Chigaŵa cha Pakati===
====ChiCheŵa====
[[File:USAid Books in Chichewa for standard 5.jpg|thumb|Mabuku ghakusambizgira mu ChiCheŵa agho ghapelekeka na USAID]]
{{Main|ChiCheŵa}}
ChiCheŵa ndicho chiyowoyero chakumanyikwa chomene mu [[Chigaŵa cha Pakati|chigaŵa cha Pakati]]. Likupulikiskika na 97% ya ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa ichi ni Chitumbuka (mu vigaŵa vya Kasungu, Nkhotakota na Ntchisi), Chilomwe (chomenechomene ku Lilongwe na Dowa), Chiyao na Chisena. ChiCheŵa chikuyowoyekaso ku [[chigaŵa cha Kummwela]] ya chalo ichi kweni chiŵelengero cha ba Chewa mu chigaŵa ichi ntchakuchepa chomene, chifukwa chikuluska mafuko ghanyakhe. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa cha Pakati ni ChiSena na ChiYao.
Pakwamba ChiCheŵa wakachemekanga ChiNyanja, mpaka apo Banda wakasintha zina ili nyengo yichoko waka wati wapokera wanangwa. Banda wakatemwa ChiCheŵa kweni wakachiwuskapo kuŵa chiyowoyero cha boma pamoza na ChiTumbuka. Wakaleka kupulikiska viyowoyero vinyake vyose vya ku Malaŵi mwakuti waleke kukhozgera chiyowoyero chimoza. Wakakanizga viyowoyero vyose vya mu Malaŵi na kuwotcha mabuku ghose gha masambiro gha Chitumbuka agho ghakaŵa kuti ghakusambizgika mu masukulu. Kuyowoya viyowoyelo vinyakhe viliyose kusazgapo chiTumbuka chikaŵa mulandu ku Nyasaland ndipo Banda wakasuskika na balongozgi banandi ŵa Afilika na mafumu pa chalo chose chifukwa cha vichiti vyanthena ivi. Apo Bakili Muluzi wakapokaso charu ichi mu 1994 kufuma ku Banda, ndondomeko ya viyowoyero yikasintha ndipo viyowoyero vya ku malo agha vikaweleraso. Kweni boma la Malaŵi lichali lambura sankho chifukwa lili na mapulogiramu ghachoko waka mu viyowoyero vinyakhe vya chalo cha Malaŵi pa wayilesi yake ya chalo na TV m’malo mwa kukhozgera viyowoyero vyose panji vikuruvikuru.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
3uwr84yzuufnxu9qvr9cts5yexrwvky
118457
118455
2026-08-04T04:52:41Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118457
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgelezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiNgelezi, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
===Chigaŵa cha Kumpoto===
====ChiTumbuka====
{{Main|ChiTumbuka}}
Ku [[chigaŵa cha Kumpoto]] kwa Malaŵi, ChiTumbuka nchiyowoyero cha chigaŵa chose ndipo chikuyowoyeka mu vigaŵa vyose nga ni Rumphi, Mzimba, Karonga, Chitipa, Nkhata-Bay na Likoma. Likupulikiskika na 99.9% ya ŵanthu wose ŵa mu chigaŵa ichi. ChiTumbuka chikuyowoyekaso mu chigaŵa chapakati cha Malaŵi mu vigaŵa 4, kusazgapo Kasungu, Nkhotakota na Dowa.
ChiTumbuka chikuseŵezeskeka na bamitundu yinandi mu Malaŵi nga ni chiyowoyero chawo chakwamba na chachiŵiri nga ndi baHenga, Senga, Tumbuka, Tonga, Ngonde, Sukwa na baNgoni ŵa ku chigaŵa cha Kumpoto.
===Chigaŵa cha Pakati===
====ChiCheŵa====
[[File:USAid Books in Chichewa for standard 5.jpg|thumb|Mabuku ghakusambizgira mu ChiCheŵa agho ghapelekeka na USAID]]
{{Main|ChiCheŵa}}
ChiCheŵa ndicho chiyowoyero chakumanyikwa chomene mu [[Chigaŵa cha Pakati|chigaŵa cha Pakati]]. Likupulikiskika na 97% ya ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa ichi ni Chitumbuka (mu vigaŵa vya Kasungu, Nkhotakota na Ntchisi), Chilomwe (chomenechomene ku Lilongwe na Dowa), Chiyao na Chisena. ChiCheŵa chikuyowoyekaso ku [[chigaŵa cha Kummwela]] ya chalo ichi kweni chiŵelengero cha ba Chewa mu chigaŵa ichi ntchakuchepa chomene, chifukwa chikuluska mafuko ghanyakhe. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa cha Pakati ni ChiSena na ChiYao.
Pakwamba ChiCheŵa wakachemekanga ChiNyanja, mpaka apo Banda wakasintha zina ili nyengo yichoko waka wati wapokera wanangwa. Banda wakatemwa ChiCheŵa kweni wakachiwuskapo kuŵa chiyowoyero cha boma pamoza na ChiTumbuka. Wakaleka kupulikiska viyowoyero vinyake vyose vya ku Malaŵi mwakuti waleke kukhozgera chiyowoyero chimoza. Wakakanizga viyowoyero vyose vya mu Malaŵi na kuwotcha mabuku ghose gha masambiro gha Chitumbuka agho ghakaŵa kuti ghakusambizgika mu masukulu. Kuyowoya viyowoyelo vinyakhe viliyose kusazgapo chiTumbuka chikaŵa mulandu ku Nyasaland ndipo Banda wakasuskika na balongozgi banandi ŵa Afilika na mafumu pa chalo chose chifukwa cha vichiti vyanthena ivi. Apo Bakili Muluzi wakapokaso charu ichi mu 1994 kufuma ku Banda, ndondomeko ya viyowoyero yikasintha ndipo viyowoyero vya ku malo agha vikaweleraso. Kweni boma la Malaŵi lichali lambura sankho chifukwa lili na mapulogiramu ghachoko waka mu viyowoyero vinyakhe vya chalo cha Malaŵi pa wayilesi yake ya chalo na TV m’malo mwa kukhozgera viyowoyero vyose panji vikuruvikuru.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
[[Category:Viyowoyelo vyamu Malaŵi]]
idl1r1xf0ybn3hsbpwvh7jdixkxi3d7
118458
118457
2026-08-04T04:52:56Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118458
wikitext
text/x-wiki
|Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgelezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiNgelezi, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
===Chigaŵa cha Kumpoto===
====ChiTumbuka====
{{Main|ChiTumbuka}}
Ku [[chigaŵa cha Kumpoto]] kwa Malaŵi, ChiTumbuka nchiyowoyero cha chigaŵa chose ndipo chikuyowoyeka mu vigaŵa vyose nga ni Rumphi, Mzimba, Karonga, Chitipa, Nkhata-Bay na Likoma. Likupulikiskika na 99.9% ya ŵanthu wose ŵa mu chigaŵa ichi. ChiTumbuka chikuyowoyekaso mu chigaŵa chapakati cha Malaŵi mu vigaŵa 4, kusazgapo Kasungu, Nkhotakota na Dowa.
ChiTumbuka chikuseŵezeskeka na bamitundu yinandi mu Malaŵi nga ni chiyowoyero chawo chakwamba na chachiŵiri nga ndi baHenga, Senga, Tumbuka, Tonga, Ngonde, Sukwa na baNgoni ŵa ku chigaŵa cha Kumpoto.
===Chigaŵa cha Pakati===
====ChiCheŵa====
[[File:USAid Books in Chichewa for standard 5.jpg|thumb|Mabuku ghakusambizgira mu ChiCheŵa agho ghapelekeka na USAID]]
{{Main|ChiCheŵa}}
ChiCheŵa ndicho chiyowoyero chakumanyikwa chomene mu [[Chigaŵa cha Pakati|chigaŵa cha Pakati]]. Likupulikiskika na 97% ya ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa ichi ni Chitumbuka (mu vigaŵa vya Kasungu, Nkhotakota na Ntchisi), Chilomwe (chomenechomene ku Lilongwe na Dowa), Chiyao na Chisena. ChiCheŵa chikuyowoyekaso ku [[chigaŵa cha Kummwela]] ya chalo ichi kweni chiŵelengero cha ba Chewa mu chigaŵa ichi ntchakuchepa chomene, chifukwa chikuluska mafuko ghanyakhe. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa cha Pakati ni ChiSena na ChiYao.
Pakwamba ChiCheŵa wakachemekanga ChiNyanja, mpaka apo Banda wakasintha zina ili nyengo yichoko waka wati wapokera wanangwa. Banda wakatemwa ChiCheŵa kweni wakachiwuskapo kuŵa chiyowoyero cha boma pamoza na ChiTumbuka. Wakaleka kupulikiska viyowoyero vinyake vyose vya ku Malaŵi mwakuti waleke kukhozgera chiyowoyero chimoza. Wakakanizga viyowoyero vyose vya mu Malaŵi na kuwotcha mabuku ghose gha masambiro gha Chitumbuka agho ghakaŵa kuti ghakusambizgika mu masukulu. Kuyowoya viyowoyelo vinyakhe viliyose kusazgapo chiTumbuka chikaŵa mulandu ku Nyasaland ndipo Banda wakasuskika na balongozgi banandi ŵa Afilika na mafumu pa chalo chose chifukwa cha vichiti vyanthena ivi. Apo Bakili Muluzi wakapokaso charu ichi mu 1994 kufuma ku Banda, ndondomeko ya viyowoyero yikasintha ndipo viyowoyero vya ku malo agha vikaweleraso. Kweni boma la Malaŵi lichali lambura sankho chifukwa lili na mapulogiramu ghachoko waka mu viyowoyero vinyakhe vya chalo cha Malaŵi pa wayilesi yake ya chalo na TV m’malo mwa kukhozgera viyowoyero vyose panji vikuruvikuru.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
[[Category:Viyowoyelo vyamu Malaŵi| ]]
g2uh4kafnr8h20hh5hozof963citr3h
118459
118458
2026-08-04T04:53:14Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118459
wikitext
text/x-wiki
Charu cha [[Malaŵi]] icho chili kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Afilika, chili na ŵanthu ŵakupambanapambana ndipo ŵakuyowoya viyowoyero vinandi. Chiyowoyero chimoza pera icho chikuyowoyeka mu charu ichi ni [[ChiNgelezi]], apo [[ChiCheŵa]] na [[ChiTumbuka]] ndivyo vikuyowoyeka chomene, ndipo vikaŵa viyowoyero vya boma mu Malaŵi mpaka mu 1968.<ref name=":1" /> Viyowoyero vinyake vya ku malo agha vilipo ndipo vikuyowoyeka chomene mu vigaŵa vinyake vya charu ichi.<ref name=":1">https://books.google.com/books?id=I-B9EAAAQBAJ&dq=chinyanja+and+Chitumbuka+official+languages&pg=PA186</ref>
Pali viyowoyero 6 pera vyakupambana (vyakujiyimira paŵekha) ivyo vikuyowoyeka mu Malaŵi. Chiŵelengero chose chingaŵa 14 kweni mwa kusazgapo waka viyowoyero vya viyowoyero 6 ivi. Viyowoyero vyose ivyo ni vya ku charu chinyake yayi vili mu mbumba ya viyowoyero vya Bantu. Viyowoyero vya ku vyaru vinyake ni ChiNgelezi, Chisipanishi na Chifurenchi.
==Viyowoyero==
*[[ChiCheŵa]]
*[[ChiTumbuka]]
*[[ChiYao]]
*[[ChiLomwe]]
*[[ChiSena]]
*[[ChiNyakyusa]]
===Chigaŵa cha Kumpoto===
====ChiTumbuka====
{{Main|ChiTumbuka}}
Ku [[chigaŵa cha Kumpoto]] kwa Malaŵi, ChiTumbuka nchiyowoyero cha chigaŵa chose ndipo chikuyowoyeka mu vigaŵa vyose nga ni Rumphi, Mzimba, Karonga, Chitipa, Nkhata-Bay na Likoma. Likupulikiskika na 99.9% ya ŵanthu wose ŵa mu chigaŵa ichi. ChiTumbuka chikuyowoyekaso mu chigaŵa chapakati cha Malaŵi mu vigaŵa 4, kusazgapo Kasungu, Nkhotakota na Dowa.
ChiTumbuka chikuseŵezeskeka na bamitundu yinandi mu Malaŵi nga ni chiyowoyero chawo chakwamba na chachiŵiri nga ndi baHenga, Senga, Tumbuka, Tonga, Ngonde, Sukwa na baNgoni ŵa ku chigaŵa cha Kumpoto.
===Chigaŵa cha Pakati===
====ChiCheŵa====
[[File:USAid Books in Chichewa for standard 5.jpg|thumb|Mabuku ghakusambizgira mu ChiCheŵa agho ghapelekeka na USAID]]
{{Main|ChiCheŵa}}
ChiCheŵa ndicho chiyowoyero chakumanyikwa chomene mu [[Chigaŵa cha Pakati|chigaŵa cha Pakati]]. Likupulikiskika na 97% ya ŵanthu ŵa mu chigaŵa ichi. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa ichi ni Chitumbuka (mu vigaŵa vya Kasungu, Nkhotakota na Ntchisi), Chilomwe (chomenechomene ku Lilongwe na Dowa), Chiyao na Chisena. ChiCheŵa chikuyowoyekaso ku [[chigaŵa cha Kummwela]] ya chalo ichi kweni chiŵelengero cha ba Chewa mu chigaŵa ichi ntchakuchepa chomene, chifukwa chikuluska mafuko ghanyakhe. Viyowoyero vinyake ivyo vikuyowoyeka mu chigaŵa cha Pakati ni ChiSena na ChiYao.
Pakwamba ChiCheŵa wakachemekanga ChiNyanja, mpaka apo Banda wakasintha zina ili nyengo yichoko waka wati wapokera wanangwa. Banda wakatemwa ChiCheŵa kweni wakachiwuskapo kuŵa chiyowoyero cha boma pamoza na ChiTumbuka. Wakaleka kupulikiska viyowoyero vinyake vyose vya ku Malaŵi mwakuti waleke kukhozgera chiyowoyero chimoza. Wakakanizga viyowoyero vyose vya mu Malaŵi na kuwotcha mabuku ghose gha masambiro gha Chitumbuka agho ghakaŵa kuti ghakusambizgika mu masukulu. Kuyowoya viyowoyelo vinyakhe viliyose kusazgapo chiTumbuka chikaŵa mulandu ku Nyasaland ndipo Banda wakasuskika na balongozgi banandi ŵa Afilika na mafumu pa chalo chose chifukwa cha vichiti vyanthena ivi. Apo Bakili Muluzi wakapokaso charu ichi mu 1994 kufuma ku Banda, ndondomeko ya viyowoyero yikasintha ndipo viyowoyero vya ku malo agha vikaweleraso. Kweni boma la Malaŵi lichali lambura sankho chifukwa lili na mapulogiramu ghachoko waka mu viyowoyero vinyakhe vya chalo cha Malaŵi pa wayilesi yake ya chalo na TV m’malo mwa kukhozgera viyowoyero vyose panji vikuruvikuru.
==Ukaboni==
{{reflist}}
[[Category:Malaŵi]]
[[Category:Viyowoyelo vyamu Malaŵi| ]]
k1crrh4lk6339wxl2j76qyuus2hts2k
Bodie, California
0
48374
118451
2026-08-04T01:51:55Z
Chanda Vavilaya
11964
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1364931798|Bodie, California]]"
118451
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Bodie</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">[[List of ghost towns in California|Ghost town]]</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Bodie_September_2016_019.jpg|250x250px|County Barn, Bodie, California]]<div class="ib-settlement-caption">County Barn, Bodie, California</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:190px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:190px;padding:0"><div style="position:relative;width:190px">[[File:Relief_map_of_California.png|class=notpageimage noviewer|218x218px|Bodie is located in California]]<div class="od notheme" style="top:40.281%;left:52.665%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Bodie]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Bodie</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Location within California</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of California</span></div></div></div><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:190px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:190px;padding:0"><div style="position:relative;width:190px">[[File:Usa_edcp_relief_location_map.png|class=notpageimage noviewer|190x190px|Bodie is located in the United States]]<div class="od notheme" style="top:43.429%;left:11.378%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Bodie]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Bodie</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Location within the United States</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of the United States</span></div></div></div></div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Coordinates: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Bodie,_California¶ms=38_12_44_N_119_00_44_W_region:US-CA_type:city(11) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">38°12′44″N</span> <span class="longitude">119°00′44″W</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">38.21222°N 119.01222°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">38.21222; -119.01222</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:19}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Bodie,_California¶ms=38_12_44_N_119_00_44_W_region:US-CA_type:city(11) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">38°12′44″N</span> <span class="longitude">119°00′44″W</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">38.21222°N 119.01222°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">38.21222; -119.01222</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Country
| class="infobox-data" |United States
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |State
| class="infobox-data" |California
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |County
| class="infobox-data" |[[Mono County, California|Mono]]
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Founded
| class="infobox-data" |1876
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Elevation<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |8,379 ft (2,554 m)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Population<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap"> </span>(2020)</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;"> • Total</div>
| class="infobox-data" |11
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Time zone
| class="infobox-data" |UTC−8 (Pacific)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap"> • Summer (DST)</span>
| class="infobox-data" |UTC−7 (PDT)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Area codes
| class="infobox-data" |442/760
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Climate
| class="infobox-data" |Dsc
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Website
| class="infobox-data" |[http://www.parks.ca.gov/?page_id=509 Bodie State Historic Park]
|- class="infobox-hiddenrow"
| colspan="2" class="infobox-below" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
|- class="infobox-hiddenrow"
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="padding:0; border:none;" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="skin-nightmode-reset-color" style="width:100%; font-size:110%; font-weight:bold;color: var(--color-base); background:#A8EDEF; line-height:1.5">Bodie Historic District</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div style="width:100%; text-align:center; line-height:1.5;color: var(--color-base); background:#A8EDEF;">U.S. National Register of Historic Places</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div style="width:100%; text-align:center; line-height:1.4; color: var(--color-base); background:#00CED1">U.S. National Historic Landmark District</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div style="width:100%;text-align:center;line-height:1.5;color:var(--color-base);background:#FFC94B"><span>California Historical Landmark</span> <abbr title="<nowiki>Number</nowiki>">No.</abbr> 341</div>
|- style="display:none"
| colspan="2" |
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:BodieCaliforniaSanbornFireInsuranceMap1890.jpg|266x266px]]<div class="infobox-caption">Map of Bodie, as of 1890</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:bold; border: 0;" |Location
| class="infobox-data" style="border: 0;" |California
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:bold; border: 0;" |Nearest city
| class="infobox-data" style="border: 0;" |Bridgeport, California
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:bold; border: 0;" |Architectural style
| class="infobox-data" style="border: 0;" |Various; Southwestern U.S. frontier-style, late-19th to early-20th century.
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:bold; border: 0;" |NRHP reference <abbr title="<nowiki>number</nowiki>">No.</abbr>
| class="infobox-data" style="border: 0;" |[https://npgallery.nps.gov/AssetDetail/NRIS/66000213 66000213]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:bold; border: 0;" |CHISL <abbr title="<nowiki>Number</nowiki>">No.</abbr>
| class="infobox-data" style="border: 0;" |341<ref name="CHL" />
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="color: var(--color-base);background:#A8EDEF" |Significant dates
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:bold; border: 0;" |Added to NRHP
| class="infobox-data" style="border: 0;" |October 15, 1966
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:bold; border: 0;" |Designated NHLD
| class="infobox-data" style="border: 0;" |July 4, 1961
|- style="display:none"
| colspan="2" |
|}
'''Bodie''' (/'b oʊ d iː/ ''BOH-dee'') ni tawuni yakulekeka iyo mulije ŵanthu iyo yili mu mapiri gha Bodie kumafumiro gha dazi kwa mapiri gha Sierra Nevada mu [[Mono County, California|chigaŵa cha Mono, California]], ku [[United States]].
[[File:Bodie_old_car.jpg|right|thumb| Bodie wali na vinthu vinandi ivyo ŵali kuleka, nga ni galimoto iyi ya Chevrolet ya 1937]]
ge98hulu51zx5h571jcip3zajhq4anm
118452
118451
2026-08-04T01:55:04Z
Chanda Vavilaya
11964
118452
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Bodie</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">[[List of ghost towns in California|Ghost town]]</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Bodie_September_2016_019.jpg|250x250px|County Barn, Bodie, California]]<div class="ib-settlement-caption">County Barn, Bodie, California</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:190px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:190px;padding:0"><div style="position:relative;width:190px">[[File:Relief_map_of_California.png|class=notpageimage noviewer|218x218px|Bodie is located in California]]<div class="od notheme" style="top:40.281%;left:52.665%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Bodie]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Bodie</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Location within California</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of California</span></div></div></div><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:190px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:190px;padding:0"><div style="position:relative;width:190px">[[File:Usa_edcp_relief_location_map.png|class=notpageimage noviewer|190x190px|Bodie is located in the United States]]<div class="od notheme" style="top:43.429%;left:11.378%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Bodie]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Bodie</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Location within the United States</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of the United States</span></div></div></div></div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Coordinates: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Bodie,_California¶ms=38_12_44_N_119_00_44_W_region:US-CA_type:city(11) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">38°12′44″N</span> <span class="longitude">119°00′44″W</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">38.21222°N 119.01222°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">38.21222; -119.01222</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:19}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Bodie,_California¶ms=38_12_44_N_119_00_44_W_region:US-CA_type:city(11) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">38°12′44″N</span> <span class="longitude">119°00′44″W</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">38.21222°N 119.01222°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">38.21222; -119.01222</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Chalo
| class="infobox-data" |United States
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Chigaŵa
| class="infobox-data" |California
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Boma
| class="infobox-data" |[[Mono County, California|Mono]]
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Kukhazikiska
| class="infobox-data" |1876
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Kukwera<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |8,379 ft (2,554 m)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Chiŵelengero cha ŵanthu<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap"> </span>(2020)</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;"> • Total</div>
| class="infobox-data" |11
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Nyengo
| class="infobox-data" |UTC−8 (Pacific)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap"> • Summer (DST)</span>
| class="infobox-data" |UTC−7 (PDT)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Makhodi ya malo
| class="infobox-data" |442/760
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Vya nyengo
| class="infobox-data" |Dsc
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Webusaiti
| class="infobox-data" |[http://www.parks.ca.gov/?page_id=509 Bodie State Historic Park]
|- class="infobox-hiddenrow"
|}
'''Bodie''' (/'b oʊ d iː/ ''BOH-dee'') ni tawuni yakulekeka iyo mulije ŵanthu iyo yili mu mapiri gha Bodie kumafumiro gha dazi kwa mapiri gha Sierra Nevada mu [[Mono County, California|chigaŵa cha Mono, California]], ku [[United States]].
[[File:Bodie_old_car.jpg|right|thumb| Bodie wali na vinthu vinandi ivyo ŵali kuleka, nga ni galimoto iyi ya Chevrolet ya 1937]]
9zeetjuh8a2lq2ituofasc1qbqt8931
118453
118452
2026-08-04T01:55:57Z
Chanda Vavilaya
11964
add more
118453
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Bodie</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">[[List of ghost towns in California|Ghost town]]</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Bodie_September_2016_019.jpg|250x250px|County Barn, Bodie, California]]<div class="ib-settlement-caption">County Barn, Bodie, California</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:190px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:190px;padding:0"><div style="position:relative;width:190px">[[File:Relief_map_of_California.png|class=notpageimage noviewer|218x218px|Bodie is located in California]]<div class="od notheme" style="top:40.281%;left:52.665%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Bodie]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Bodie</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Location within California</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of California</span></div></div></div><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:190px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:190px;padding:0"><div style="position:relative;width:190px">[[File:Usa_edcp_relief_location_map.png|class=notpageimage noviewer|190x190px|Bodie is located in the United States]]<div class="od notheme" style="top:43.429%;left:11.378%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Bodie]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Bodie</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Location within the United States</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of the United States</span></div></div></div></div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Coordinates: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Bodie,_California¶ms=38_12_44_N_119_00_44_W_region:US-CA_type:city(11) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">38°12′44″N</span> <span class="longitude">119°00′44″W</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">38.21222°N 119.01222°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">38.21222; -119.01222</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: <span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Bodie,_California¶ms=38_12_44_N_119_00_44_W_region:US-CA_type:city(11) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">38°12′44″N</span> <span class="longitude">119°00′44″W</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">38.21222°N 119.01222°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">38.21222; -119.01222</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Chalo
| class="infobox-data" |United States
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Chigaŵa
| class="infobox-data" |California
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Boma
| class="infobox-data" |[[Mono County, California|Mono]]
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Kukhazikiska
| class="infobox-data" |1876
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Kukwera<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |8,379 ft (2,554 m)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Chiŵelengero cha ŵanthu<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap"> </span>(2020)</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;"> • Total</div>
| class="infobox-data" |11
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Nyengo
| class="infobox-data" |UTC−8 (Pacific)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap"> • Summer (DST)</span>
| class="infobox-data" |UTC−7 (PDT)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Makhodi ya malo
| class="infobox-data" |442/760
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Vya nyengo
| class="infobox-data" |Dsc
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Webusaiti
| class="infobox-data" |[http://www.parks.ca.gov/?page_id=509 Bodie State Historic Park]
|- class="infobox-hiddenrow"
|}
'''Bodie''' (/'b oʊ d iː/ ''BOH-dee'') ni tawuni yakulekeka iyo mulije ŵanthu iyo yili mu mapiri gha Bodie kumafumiro gha dazi kwa mapiri gha Sierra Nevada mu [[Mono County, California|chigaŵa cha Mono, California]], ku [[United States]].
[[File:Bodie_old_car.jpg|right|thumb| Bodie wali na vinthu vinandi ivyo ŵali kuleka, nga ni galimoto iyi ya Chevrolet ya 1937]]
[[Category:California]]
[[Category:United States]]
99tkcc6j56un8iyvvgh8jfal1qpti6z
118454
118453
2026-08-04T01:56:20Z
Chanda Vavilaya
11964
118454
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Bodie</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">[[List of ghost towns in California|Ghost town]]</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Bodie_September_2016_019.jpg|250x250px|County Barn, Bodie, California]]<div class="ib-settlement-caption">County Barn, Bodie, California</div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:190px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:190px;padding:0"><div style="position:relative;width:190px">[[File:Relief_map_of_California.png|class=notpageimage noviewer|218x218px|Bodie is located in California]]<div class="od notheme" style="top:40.281%;left:52.665%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Bodie]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Bodie</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Location within California</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of California</span></div></div></div><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:190px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:190px;padding:0"><div style="position:relative;width:190px">[[File:Usa_edcp_relief_location_map.png|class=notpageimage noviewer|190x190px|Bodie is located in the United States]]<div class="od notheme" style="top:43.429%;left:11.378%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Bodie]]</div><div class="pv" style="width:6em;top:5px;left:-3em"><div>Bodie</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Location within the United States</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of the United States</span></div></div></div></div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Coordinates: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Bodie,_California¶ms=38_12_44_N_119_00_44_W_region:US-CA_type:city(11) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">38°12′44″N</span> <span class="longitude">119°00′44″W</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">38.21222°N 119.01222°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">38.21222; -119.01222</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: <span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Bodie,_California¶ms=38_12_44_N_119_00_44_W_region:US-CA_type:city(11) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">38°12′44″N</span> <span class="longitude">119°00′44″W</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">38.21222°N 119.01222°W</span><span style="display:none"> / <span class="geo">38.21222; -119.01222</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Chalo
| class="infobox-data" |United States
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Chigaŵa
| class="infobox-data" |California
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Boma
| class="infobox-data" |[[Mono County, California|Mono]]
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Kukhazikiska
| class="infobox-data" |1876
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Kukwera<div class="ib-settlement-fn"></div>
| class="infobox-data" |8,379 ft (2,554 m)
|- class="mergedtoprow"
! colspan="2" class="infobox-header" |Chiŵelengero cha ŵanthu<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap"> </span>(2020)</div>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;"> • Total</div>
| class="infobox-data" |11
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Nyengo
| class="infobox-data" |UTC−8 (Pacific)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap"> • Summer (DST)</span>
| class="infobox-data" |UTC−7 (PDT)
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Makhodi ya malo
| class="infobox-data" |442/760
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Vya nyengo
| class="infobox-data" |Dsc
|- class="mergedtoprow"
! class="infobox-label" scope="row" |Webusaiti
| class="infobox-data" |[http://www.parks.ca.gov/?page_id=509 Bodie State Historic Park]
|- class="infobox-hiddenrow"
|}
'''Bodie''' (/'b oʊ d iː/ ''BOH-dee'') ni tawuni yakulekeka iyo mulije ŵanthu iyo yili mu mapiri gha Bodie kumafumiro gha dazi kwa mapiri gha Sierra Nevada mu [[Mono County, California|chigaŵa cha Mono, California]], ku [[United States]].
[[File:Bodie_old_car.jpg|right|thumb| Bodie wali na vinthu vinandi ivyo ŵali kuleka, nga ni galimoto iyi ya Chevrolet ya 1937]]
[[Category:California]]
[[Category:United States of Amelika]]
rfc0rrv5dsyytwqbhyczpa1elg1ceec
Viyowoyero vya ku Malaŵi
0
48375
118456
2026-08-04T04:52:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Viyowoyero-vya-Malaŵi moved page [[Viyowoyero vya ku Malaŵi]] to [[Viyowoyelo vyamu Malaŵi]]
118456
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Viyowoyelo vyamu Malaŵi]]
aq4natmz95a83o3b23tcm33fsa74s7r
Esperanto ku Japan
0
48376
118461
2026-08-04T04:54:00Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Viyowoyero-vya-Malaŵi moved page [[Esperanto ku Japan]] to [[ChiEsperanto ku Japan]]
118461
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ChiEsperanto ku Japan]]
oc65sdjapxxt13wqtwyi644bg2ujhyp
ChiEsperanto ku Romania
0
48377
118463
2026-08-04T04:59:40Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "[[File:Unua Esperanto-kongreso en Rumanio.jpg|thumb|A meeting of Romanian Esperantists in 1909]] [[File:Sibio, nova plako pri ACseh, 2016 1.jpeg|thumb|A plaque in both [[Romanian language|Romanian]] and [[Esperanto]] commemorating [[Andreo Cseh]] in [[Sibiu]]]] [[ChiEsperanto]] ntchiyowoyero chiyowoyelo mu [[Romania]]. == Mbiri == Dikishonare yakwamba ya [[Chiesperanto]]–[[Chiruromania|Chiruromania]] yikalembeka na Marta Frollo mu 1889, ndipo gulu la Chiesperanto mu R..."
118463
wikitext
text/x-wiki
[[File:Unua Esperanto-kongreso en Rumanio.jpg|thumb|A meeting of Romanian Esperantists in 1909]]
[[File:Sibio, nova plako pri ACseh, 2016 1.jpeg|thumb|A plaque in both [[Romanian language|Romanian]] and [[Esperanto]] commemorating [[Andreo Cseh]] in [[Sibiu]]]]
[[ChiEsperanto]] ntchiyowoyero chiyowoyelo mu [[Romania]].
== Mbiri ==
Dikishonare yakwamba ya [[Chiesperanto]]–[[Chiruromania|Chiruromania]] yikalembeka na Marta Frollo mu 1889, ndipo gulu la Chiesperanto mu Romania likamba kulongozgeka na {{Interlanguage link|Henriko Fischer-Galați|lt=|eo|Henriko Fischer-Galati}} mu vyaka vya m'ma 1900.{{Citation needed|date=May 2022}} Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania yikakhazikiskika mu 1907.{{Sfn|Lins|2017|p=77}} Wasembe wa Chihangare [[Andreo Cseh]] wakaŵa munthu wakuzirwa chomene pa gulu la ŵaesperanto la ku Romania mu vyaka vya m'ma 1920.{{Sfn|Lins|2016|p=69}} Gulu la ŵaesperanto ku [[Cluj-Napoca|Cluj]] likakakika mu 1922 chifukwa chakuti nyenyezi yakubiriwira ya Chiesperanto yikaghanaghanirika kuti ni nyenyezi ya chikomyunizimu, kweni mulongozgi wa khoti la nkhondo ilo likafuma chifukwa cha nkhani iyi wakaweruzga kuti gululo ndambula mulandu ndipo wakalongosora Chiesperanto kuti "ni gulu liwemi chomene la chikhalidwe".{{Sfn|Lins|2016|p=73}}
Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania yikazomerezgeka nga ni bungwe lakuzomerezgeka mwadango mu 1947, kweni gulu la Chiesperanto mu Romania likamba kusuzgika na [[Socialist Republic of Romania|boma la chikomyunizimu]] kwambira mu 1948 ndipo likazakhazikiskikaso yayi mpaka mu 1990 pamanyuma pa [[Chiwukirano cha ku Romania]] icho chikamalizga boma la chikomyunizimu.{{Sfn|Lins|2017|p=77}} Sango la Chiesperanto la ku Romania likakhazikiskika mu 1990 nga ni mulondezgi wa Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania, ndipo Bungwe la Achinyamata la Chiesperanto la ku Romania likakhazikiskika mu 1996. Kufika mu 2021, pakaŵa ŵanthu 23 ŵakufuma ku Romania awo mbaŵali ŵa [[Universal Esperanto Association]].{{Cite web |title=Rumanio |url=https://uea.org/landoj/rumanio |access-date=2022-05-22 |website=Universal Esperanto Association |language=eo}} {{Interlanguage link|Ionel Oneț|eo|Ionel Oneț}} ni munthu wakuzirwa chomene mu gulu la ŵaEsperanto la ku Romania pamanyuma pa kugwa kwa boma la chikomyunizimu.{{Citation needed|date=August 2023}}
== Ukaboni ==
{{Reflist}}
== Mabuku ==
* {{Cite book |last=Lins |first=Ulrich |title=Dangerous Language — Esperanto Under Hitler and Stalin |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2016 |isbn=9781349715053 |language=en}}
* {{Cite book |last=Lins |first=Ulrich |title=Dangerous Language — Esperanto and the Decline of Stalinism |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2017 |isbn=9781352000207 |language=en}}
[[Category:ChiEsperanto mu Romania]]
[[Category:Viyowoyero vya mu Romania]]
[[Category:ChiEsperanto]]
s9gm12zbes7ktc3u2r9zewshlfuv0zk
118464
118463
2026-08-04T05:00:04Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118464
wikitext
text/x-wiki
[[File:Unua Esperanto-kongreso en Rumanio.jpg|thumb|Msonkhano wa ŵaesperanto ŵa ku Romania mu 1909]]
[[File:Sibio, nova plako pri ACseh, 2016 1.jpeg|thumb|Chikwangwani mu [[Chiruromania|Chiruromania]] na [[Chiyesperanto]] chakukumbukira [[Andreo Cseh]] ku [[Sibiu]]]]
[[ChiEsperanto]] ntchiyowoyero chiyowoyelo mu [[Romania]].
== Mbiri ==
Dikishonare yakwamba ya [[Chiesperanto]]–[[Chiruromania|Chiruromania]] yikalembeka na Marta Frollo mu 1889, ndipo gulu la Chiesperanto mu Romania likamba kulongozgeka na {{Interlanguage link|Henriko Fischer-Galați|lt=|eo|Henriko Fischer-Galati}} mu vyaka vya m'ma 1900.{{Citation needed|date=May 2022}} Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania yikakhazikiskika mu 1907.{{Sfn|Lins|2017|p=77}} Wasembe wa Chihangare [[Andreo Cseh]] wakaŵa munthu wakuzirwa chomene pa gulu la ŵaesperanto la ku Romania mu vyaka vya m'ma 1920.{{Sfn|Lins|2016|p=69}} Gulu la ŵaesperanto ku [[Cluj-Napoca|Cluj]] likakakika mu 1922 chifukwa chakuti nyenyezi yakubiriwira ya Chiesperanto yikaghanaghanirika kuti ni nyenyezi ya chikomyunizimu, kweni mulongozgi wa khoti la nkhondo ilo likafuma chifukwa cha nkhani iyi wakaweruzga kuti gululo ndambula mulandu ndipo wakalongosora Chiesperanto kuti "ni gulu liwemi chomene la chikhalidwe".{{Sfn|Lins|2016|p=73}}
Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania yikazomerezgeka nga ni bungwe lakuzomerezgeka mwadango mu 1947, kweni gulu la Chiesperanto mu Romania likamba kusuzgika na [[Socialist Republic of Romania|boma la chikomyunizimu]] kwambira mu 1948 ndipo likazakhazikiskikaso yayi mpaka mu 1990 pamanyuma pa [[Chiwukirano cha ku Romania]] icho chikamalizga boma la chikomyunizimu.{{Sfn|Lins|2017|p=77}} Sango la Chiesperanto la ku Romania likakhazikiskika mu 1990 nga ni mulondezgi wa Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania, ndipo Bungwe la Achinyamata la Chiesperanto la ku Romania likakhazikiskika mu 1996. Kufika mu 2021, pakaŵa ŵanthu 23 ŵakufuma ku Romania awo mbaŵali ŵa [[Universal Esperanto Association]].{{Cite web |title=Rumanio |url=https://uea.org/landoj/rumanio |access-date=2022-05-22 |website=Universal Esperanto Association |language=eo}} {{Interlanguage link|Ionel Oneț|eo|Ionel Oneț}} ni munthu wakuzirwa chomene mu gulu la ŵaEsperanto la ku Romania pamanyuma pa kugwa kwa boma la chikomyunizimu.{{Citation needed|date=August 2023}}
== Ukaboni ==
{{Reflist}}
== Mabuku ==
* {{Cite book |last=Lins |first=Ulrich |title=Dangerous Language — Esperanto Under Hitler and Stalin |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2016 |isbn=9781349715053 |language=en}}
* {{Cite book |last=Lins |first=Ulrich |title=Dangerous Language — Esperanto and the Decline of Stalinism |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2017 |isbn=9781352000207 |language=en}}
[[Category:ChiEsperanto mu Romania]]
[[Category:Viyowoyero vya mu Romania]]
[[Category:ChiEsperanto]]
a4rdoj65b5vnixtrayscvh3k0x6j0u2
118465
118464
2026-08-04T05:00:23Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118465
wikitext
text/x-wiki
[[File:Unua Esperanto-kongreso en Rumanio.jpg|thumb|Msonkhano wa ŵaEsperanto ŵa ku Romania mu 1909]]
[[File:Sibio, nova plako pri ACseh, 2016 1.jpeg|thumb|Chikwangwani mu [[Chiruromania|Chiruromania]] na [[Chiesperanto]] chakukumbukira [[Andreo Cseh]] ku [[Sibiu]]]]
[[ChiEsperanto]] ntchiyowoyero chiyowoyelo mu [[Romania]].
== Mbiri ==
Dikishonare yakwamba ya [[Chiesperanto]]–[[Chiruromania|Chiruromania]] yikalembeka na Marta Frollo mu 1889, ndipo gulu la Chiesperanto mu Romania likamba kulongozgeka na {{Interlanguage link|Henriko Fischer-Galați|lt=|eo|Henriko Fischer-Galati}} mu vyaka vya m'ma 1900.{{Citation needed|date=May 2022}} Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania yikakhazikiskika mu 1907.{{Sfn|Lins|2017|p=77}} Wasembe wa Chihangare [[Andreo Cseh]] wakaŵa munthu wakuzirwa chomene pa gulu la ŵaesperanto la ku Romania mu vyaka vya m'ma 1920.{{Sfn|Lins|2016|p=69}} Gulu la ŵaesperanto ku [[Cluj-Napoca|Cluj]] likakakika mu 1922 chifukwa chakuti nyenyezi yakubiriwira ya Chiesperanto yikaghanaghanirika kuti ni nyenyezi ya chikomyunizimu, kweni mulongozgi wa khoti la nkhondo ilo likafuma chifukwa cha nkhani iyi wakaweruzga kuti gululo ndambula mulandu ndipo wakalongosora Chiesperanto kuti "ni gulu liwemi chomene la chikhalidwe".{{Sfn|Lins|2016|p=73}}
Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania yikazomerezgeka nga ni bungwe lakuzomerezgeka mwadango mu 1947, kweni gulu la Chiesperanto mu Romania likamba kusuzgika na [[Socialist Republic of Romania|boma la chikomyunizimu]] kwambira mu 1948 ndipo likazakhazikiskikaso yayi mpaka mu 1990 pamanyuma pa [[Chiwukirano cha ku Romania]] icho chikamalizga boma la chikomyunizimu.{{Sfn|Lins|2017|p=77}} Sango la Chiesperanto la ku Romania likakhazikiskika mu 1990 nga ni mulondezgi wa Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania, ndipo Bungwe la Achinyamata la Chiesperanto la ku Romania likakhazikiskika mu 1996. Kufika mu 2021, pakaŵa ŵanthu 23 ŵakufuma ku Romania awo mbaŵali ŵa [[Universal Esperanto Association]].{{Cite web |title=Rumanio |url=https://uea.org/landoj/rumanio |access-date=2022-05-22 |website=Universal Esperanto Association |language=eo}} {{Interlanguage link|Ionel Oneț|eo|Ionel Oneț}} ni munthu wakuzirwa chomene mu gulu la ŵaEsperanto la ku Romania pamanyuma pa kugwa kwa boma la chikomyunizimu.{{Citation needed|date=August 2023}}
== Ukaboni ==
{{Reflist}}
== Mabuku ==
* {{Cite book |last=Lins |first=Ulrich |title=Dangerous Language — Esperanto Under Hitler and Stalin |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2016 |isbn=9781349715053 |language=en}}
* {{Cite book |last=Lins |first=Ulrich |title=Dangerous Language — Esperanto and the Decline of Stalinism |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2017 |isbn=9781352000207 |language=en}}
[[Category:ChiEsperanto mu Romania]]
[[Category:Viyowoyero vya mu Romania]]
[[Category:ChiEsperanto]]
hhyu4v1kxupqvftu0bkxoree9ifundt
118466
118465
2026-08-04T05:01:07Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118466
wikitext
text/x-wiki
[[File:Unua Esperanto-kongreso en Rumanio.jpg|thumb|Msonkhano wa ŵaEsperanto ŵa ku Romania mu 1909]]
[[File:Sibio, nova plako pri ACseh, 2016 1.jpeg|thumb|Chikwangwani mu [[Chiruromania|Chiruromania]] na [[Chiesperanto]] chakukumbukira [[Andreo Cseh]] ku [[Sibiu]]]]
[[ChiEsperanto]] ntchiyowoyero chichoko ku [[Romania]].
== Mbiri ==
Dikishonare yakwamba ya [[Chiesperanto]]–[[Chiruromania|Chiruromania]] yikalembeka na Marta Frollo mu 1889, ndipo gulu la Chiesperanto mu Romania likamba kulongozgeka na {{Interlanguage link|Henriko Fischer-Galați|lt=|eo|Henriko Fischer-Galati}} mu vyaka vya m'ma 1900.{{Citation needed|date=May 2022}} Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania yikakhazikiskika mu 1907.{{Sfn|Lins|2017|p=77}} Wasembe wa Chihangare [[Andreo Cseh]] wakaŵa munthu wakuzirwa chomene pa gulu la ŵaesperanto la ku Romania mu vyaka vya m'ma 1920.{{Sfn|Lins|2016|p=69}} Gulu la ŵaesperanto ku [[Cluj-Napoca|Cluj]] likakakika mu 1922 chifukwa chakuti nyenyezi yakubiriwira ya Chiesperanto yikaghanaghanirika kuti ni nyenyezi ya chikomyunizimu, kweni mulongozgi wa khoti la nkhondo ilo likafuma chifukwa cha nkhani iyi wakaweruzga kuti gululo ndambula mulandu ndipo wakalongosora Chiesperanto kuti "ni gulu liwemi chomene la chikhalidwe".{{Sfn|Lins|2016|p=73}}
Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania yikazomerezgeka nga ni bungwe lakuzomerezgeka mwadango mu 1947, kweni gulu la Chiesperanto mu Romania likamba kusuzgika na [[Socialist Republic of Romania|boma la chikomyunizimu]] kwambira mu 1948 ndipo likazakhazikiskikaso yayi mpaka mu 1990 pamanyuma pa [[Chiwukirano cha ku Romania]] icho chikamalizga boma la chikomyunizimu.{{Sfn|Lins|2017|p=77}} Sango la Chiesperanto la ku Romania likakhazikiskika mu 1990 nga ni mulondezgi wa Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania, ndipo Bungwe la Achinyamata la Chiesperanto la ku Romania likakhazikiskika mu 1996. Kufika mu 2021, pakaŵa ŵanthu 23 ŵakufuma ku Romania awo mbaŵali ŵa [[Universal Esperanto Association]].{{Cite web |title=Rumanio |url=https://uea.org/landoj/rumanio |access-date=2022-05-22 |website=Universal Esperanto Association |language=eo}} {{Interlanguage link|Ionel Oneț|eo|Ionel Oneț}} ni munthu wakuzirwa chomene mu gulu la ŵaEsperanto la ku Romania pamanyuma pa kugwa kwa boma la chikomyunizimu.{{Citation needed|date=August 2023}}
== Ukaboni ==
{{Reflist}}
== Mabuku ==
* {{Cite book |last=Lins |first=Ulrich |title=Dangerous Language — Esperanto Under Hitler and Stalin |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2016 |isbn=9781349715053 |language=en}}
* {{Cite book |last=Lins |first=Ulrich |title=Dangerous Language — Esperanto and the Decline of Stalinism |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2017 |isbn=9781352000207 |language=en}}
[[Category:ChiEsperanto mu Romania]]
[[Category:Viyowoyero vya mu Romania]]
[[Category:ChiEsperanto]]
9821nqeb2h161trnyocktp1wt2ymhp0
118467
118466
2026-08-04T05:03:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
118467
wikitext
text/x-wiki
[[File:Unua Esperanto-kongreso en Rumanio.jpg|thumb|Msonkhano wa ŵaEsperanto ŵa ku Romania mu 1909]]
[[File:Sibio, nova plako pri ACseh, 2016 1.jpeg|thumb|Chikwangwani mu [[Chiruromania|Chiruromania]] na [[Chiesperanto]] chakukumbukira [[Andreo Cseh]] ku [[Sibiu]]]]
[[ChiEsperanto]] ntchiyowoyero chichoko ku [[Romania]].
== Mbiri ==
Dikishonare yakwamba ya [[Chiesperanto]]–[[Chiruromania|Chiruromania]] yikalembeka na Marta Frollo mu 1889, ndipo gulu la Chiesperanto mu Romania likamba kulongozgeka na {{Interlanguage link|Henriko Fischer-Galați|lt=|eo|Henriko Fischer-Galati}} mu vyaka vya m'ma 1900.{{Citation needed|date=May 2022}} Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania yikakhazikiskika mu 1907.{{Sfn|Lins|2017|p=77}} Wasembe wa Chihangare [[Andreo Cseh]] wakaŵa munthu wakuzirwa chomene pa gulu la ŵaesperanto la ku Romania mu vyaka vya m'ma 1920.{{Sfn|Lins|2016|p=69}} Gulu la ŵaesperanto ku [[Cluj-Napoca|Cluj]] likakakika mu 1922 chifukwa chakuti nyenyezi yakubiriwira ya Chiesperanto yikaghanaghanirika kuti ni nyenyezi ya chikomyunizimu, kweni mulongozgi wa khoti la nkhondo ilo likafuma chifukwa cha nkhani iyi wakaweruzga kuti gululo ndambula mulandu ndipo wakalongosora Chiesperanto kuti "ni gulu liwemi chomene la chikhalidwe".{{Sfn|Lins|2016|p=73}}
Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania yikazomerezgeka nga ni bungwe lakuzomerezgeka mwadango mu 1947, kweni gulu la Chiesperanto mu Romania likamba kusuzgika na [[Socialist Republic of Romania|boma la chikomyunizimu]] kwambira mu 1948 ndipo likazakhazikiskikaso yayi mpaka mu 1990 pamanyuma pa [[Chiwukirano cha ku Romania]] icho chikamalizga boma la chikomyunizimu.{{Sfn|Lins|2017|p=77}} Sango la Chiesperanto la ku Romania likakhazikiskika mu 1990 nga ni mulondezgi wa Sosaite ya Chiesperanto ya ku Romania, ndipo Bungwe la Achinyamata la Chiesperanto la ku Romania likakhazikiskika mu 1996. Kufika mu 2021, pakaŵa ŵanthu 23 ŵakufuma ku Romania awo mbaŵali ŵa [[Universal Esperanto Association]].<ref>{{Cite web |title=Rumanio |url=https://uea.org/landoj/rumanio |access-date=2022-05-22 |website=Universal Esperanto Association |language=eo}}</ref> {{Interlanguage link|Ionel Oneț|eo|Ionel Oneț}} ni munthu wakuzirwa chomene mu gulu la ŵaEsperanto la ku Romania pamanyuma pa kugwa kwa boma la chikomyunizimu.{{Citation needed|date=August 2023}}
== Ukaboni ==
{{Reflist}}
== Mabuku ==
* {{Cite book |last=Lins |first=Ulrich |title=Dangerous Language — Esperanto Under Hitler and Stalin |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2016 |isbn=9781349715053 |language=en}}
* {{Cite book |last=Lins |first=Ulrich |title=Dangerous Language — Esperanto and the Decline of Stalinism |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2017 |isbn=9781352000207 |language=en}}
[[Category:ChiEsperanto mu Romania]]
[[Category:Viyowoyero vya mu Romania]]
[[Category:ChiEsperanto]]
erwhi0rn9h532re9idj6dlonpgu8hpq
User:Maystril
2
48378
118468
2026-08-04T06:37:29Z
Maystril
11967
Created blank page
118468
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Europe
0
48379
118469
2026-08-04T10:58:20Z
Chanda Vavilaya
11964
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1366788116|Southeastern Europe]]"
118469
wikitext
text/x-wiki
[[File:Geographic_map_of_Balkan_Peninsula.svg|thumb| Mapu ya malo gha Kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Europe]]
'''Kumwera chakumafumiro gha dazi kwa Europe''' ni chigaŵa chichoko cha [[Europe]], icho chili na chigaŵa cha [[Balkans]], pamoza na vigaŵa vyapafupi na vilumba. Pali vilongosolero vyakuyana na vyakususkana vya chigaŵa ichi, chifukwa cha ndyali, chuma, mbiri, mitheto, na malo. Maboma ghakujiyimira paŵekha na vigaŵa ivyo vingaŵa mu chigaŵa ichi ni [[Albania]], [[Bosnia na Herzegovina]], [[Bulgaria]], [[Croatia]] (ivyo vili mu Europe Wapakati), [[Greece]] (ivyo vili mu chigaŵa chikuru cha kumwera kwa Europe), [[Kosovo]]*, [[Montenegro]], [[North Macedonia]], [[Romania]] ku Europe ku chigaŵa cha kumafumiro gha dazi, [[Turkey]] (mu nthowa yinyake yikuŵikika mu chigaŵa chikuru cha kumwera kwa Europe, nayo ku [[Kumanjiliro gha dazi kwa Asia]] pamoza na charu chose).
[[File:Grossgliederung_Europas-en.svg|thumb| Malire gha mitheto ya ku Europe kuyana na Komiti Yakukhalira Yakuwona Mazina gha Malo, Germany. Mapu iyi yikulongora nthowa ziŵiri zakupambanapambana zakuŵika mphaka ya vigaŵa ivyo vikuŵikika pa vinyake.<ref name="Jordan 2005">{{cite journal|last=Jordan|first=Peter|year=2005|title=Großgliederung Europas nach kulturräumlichen Kriterien|trans-title=The large-scale division of Europe according to cultural-spatial criteria|url=http://www.stagn.de/DE/1_Der_StAGN/Publikationen/StAGN_GGEuropa/grosseu_node.html|journal=Europa Regional|location=Leipzig|publisher=Leibniz-Institut für Länderkunde (IfL)|volume=13|issue=4|pages=162–173|access-date=21 January 2019|via=Ständiger Ausschuss für geographische Namen (StAGN)}}</ref>]]
[[Category:Europe]]
g37zchy73ws73v6cr5pvckpvs6vkrt1