Wikipedia
tumwiki
https://tum.wikipedia.org/wiki/Jani_likulu
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
User talk:Tumbuka Arch
3
6887
121980
121907
2026-09-14T04:09:09Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* Creating Welcome bot on tumwiki */ new section
121980
wikitext
text/x-wiki
{{User:MiszaBot/config
|maxarchivesize = 10
|counter = 1
|algo = old(48h)
|archive = User talk:Tumbuka Arch/Archive %(counter)d
|minthreadstoarchive = 1
|minthreadsleft = 4
}}
{{User new message large|textcolor=Black|color1=LightCyan|start1=0%|color2=Aqua|start2=20%|color3=DodgerBlue|start3=90%|bordersize=2px|bordercolor=DodgerBlue|radius=10px|textsize=200%|rotation=135deg|icon-left=|icon-right=[[File:Face-smile.svg|32px|link=|alt=]]|text=Dofyani pano kuti munitumile uthenga uliwose!}}{{User new message large|textcolor=White|color1=#008000|start1=0%|color2=#007500|start2=50%|color3=#007000|start3=75%|bordersize=1px|bordercolor=#007000|radius=10px|textsize=200%|rotation=135deg|icon-left=|icon-right=[[File:Face-smile.svg|32px|link=|alt=]]|text=Just click here to add a new message!|url=https://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Tumbuka_Arch?action=edit§ion=new}}
<!-- Do not use another URL in this documentation, especially not Special:MyTalk! Someone might copy it from here and think that it works on their talk page... while it only works for THEMSELVES. -->{{User new message large|textcolor=Black|color1=Wheat|start1=0%|color2=Wheat|start2=20%|color3=Wheat|start3=90%|bordersize=2px|bordercolor=Wheat|radius=10px|textsize=150%|rotation=135deg|icon-left=|icon-right=|text={{big|♕}}{{spaces|2}}<u>PLEASE CLICK HERE TO ADD A NEW MESSAGE</u>{{spaces|2}}{{big|♕}}}}
{{Tumbuka Arch Talk 2}}
{{Archives}}
<!--- New sections go at the BOTTOM of the page --->
'''ALL TUMBUKA HISTORY BOOKS'''
[https://drive.google.com/drive/folders/1XgLgzF3vyXF9NMdLiymx5weR5twXJ4pB?usp=sharing Here]
== Resources and questions ==
Hi. I hope you are doing well. I have two things:
1. Do you have any resources for learning Tumbuka and Chewa? I'm getting more used to Tumbuka (not perfect still), but not great with Chewa.
2. Lots of things in one.
*Is the word for ''is ''in Chewa ''ndi'', like ''ni ''in Tumbuka, or is ''ndi ''meaning ''and''?
*Is ''mzinda ''meaning ''city ''in Tumbuka? I've been treating it this way until your move summary for [[Darwin (mzinda)]] saying it is Chewa.
*Is ''village ''in Tumbuka ''muzi ''or ''chikaya''? And what is ''village ''in Chewa?
*What is ''nyengo ''in Tumbuka exactly? I've been treating it as ''weather''.
*What is ''malo ''in Tumbuka exactly? I've been treating it as ''geography'' and multiple other things.
*What is ''boma'' in Tumbuka? Can it mean both ''government ''and ''county''/''LGA''?
*Is ''island '' in Tumbuka ''chilumba ''or ''nkhoska''?
Yewo chomene. I know thats a lot. Come back to me when you can. '''''[[User:Viyowoyero-vya-Malaŵi|Viyowoyero-vya-Malaŵi]]'''''[[User talk:Viyowoyero-vya-Malaŵi|'''<span style='color: #00008b;background-color: #FFFFFF;'><sub>★</sub><sup>★</sup><sub>★</sub></span>''']] 13:30, 2 Sekutembala 2026 (UTC)
:Great questions and thanks.
:* "Ni" is Tumbuka, and in Chewa, it is "ndi" which means "is".
:* "Mzinda"''' is not Tumbuka''' (but '''Chewa'''), in Tumbuka it is called "msumba" which means "city", "town" or "urban area".
:* "Island" is called "chirwa" (default normal Tumbuka), or "nkhoska" (old (or deep) Tumbuka), ''Chilumba'' is Chewa language
:* "Boma" is both Chewa and Tumbuka, in both languages, it means "the district seat", "a district", "government of"= boma la, "government"
:* Village is "'''Chikaya'''" in '''Tumbuka''', and ''mu'''d'''zi'' in Chewa. "Muzi" is a Tumbuka pidgin, meaning a neutral one, or a hybrid
:* "malo" is both Tumbuka and Chewa to mean "place", piece of land", "a plot/plot", "location"
:* "Nyengo" (time) is Tumbuka, in Chewa (if you mean time), it called "nthawi"
:* "Nyengo" in Chewa, it may mean "season of", but does NOT mean "season"
:* For "season(s)", in Tumbuka is "'''nyengo ya''' (vula) to mean "rainy season"
:* For "season(s)", in Chewa is "'''nyengo ya''' (mvula) to mean "rainy season"
:Resources, you mean online?
:Thanks. [[user:Tumbuka Arch|<span style='color: #FFFFFF;background-color: #191970;'>'''''Tumbuka Arch'''''</span>]][[user talk:Tumbuka Arch|'''<span style='color: #B20000;background-color: #FFFFFF;'><sup>★</sup><sub>★</sub><sup>★</sup></span>''']] 18:24, 2 Sekutembala 2026 (UTC)
::@[[User:Tumbuka Arch|Tumbuka Arch]] Yes, online.
::Thanks for the information. I'll remember these.
::Yewo chomene. '''''[[User:Viyowoyero-vya-Malaŵi|Viyowoyero-vya-Malaŵi]]'''''[[User talk:Viyowoyero-vya-Malaŵi|'''<span style='color: #00008b;background-color: #FFFFFF;'><sub>★</sub><sup>★</sup><sub>★</sub></span>''']] 23:03, 2 Sekutembala 2026 (UTC)
== [[Donald Trump]] as a featured article ==
Hi. I am letting you know the article [[Donald Trump]], a page you created or significantly contributed to, has been marked as a Featured Article for the Tumbuka Wikipedia.
The performer, [[User:Viyowoyero-vya-Malaŵi|Viyowoyero-vya-Malaŵi]], left the following message:
''I think the article has Featured Article potential, and I have already added the badge. This article is amazing! Please let me know if you object.''
Yewo chomene. '''''[[User:Viyowoyero-vya-Malaŵi|Viyowoyero-vya-Malaŵi]]'''''[[User talk:Viyowoyero-vya-Malaŵi|'''<span style='color: #00008b;background-color: #FFFFFF;'><sub>★</sub><sup>★</sup><sub>★</sub></span>''']] 07:11, 5 Sekutembala 2026 (UTC)
:@[[User:Viyowoyero-vya-Malaŵi|Viyowoyero-vya-Malaŵi]] Thanks, and I agree. [[user:Tumbuka Arch|<span style='color: #FFFFFF;background-color: #191970;'>'''''Tumbuka Arch'''''</span>]][[user talk:Tumbuka Arch|'''<span style='color: #B20000;background-color: #FFFFFF;'><sup>★</sup><sub>★</sub><sup>★</sup></span>''']] 19:19, 5 Sekutembala 2026 (UTC)
== Help page on iowiki in Tumbuka ==
Hi @[[User:Tumbuka Arch|Tumbuka Arch]].
I've been going crosswiki editing and creating Tumbuka-language tutorials (sorry, don't know how to phrase it better). [[:io:Helpo:ChiTumbuka|Tell me what you think of this.]] Please fix any errors you spot there.
Yewo chomene. '''''[[User:Viyowoyero-vya-Malaŵi|Viyowoyero-vya-Malaŵi]]'''''[[User talk:Viyowoyero-vya-Malaŵi|'''<span style='color: #00008b;background-color: #FFFFFF;'><sub>★</sub><sup>★</sup><sub>★</sub></span>''']] 05:32, 11 Sekutembala 2026 (UTC)
== Creating Welcome bot on tumwiki ==
@[[User:Tumbuka Arch|Tumbuka Arch]] Good morning. I've been interested in bots which welcome new editors on different Wikipedias. I decided I wanted to create a bot which does exactly that on tumwiki.
A great example of a bot that does this is [[Ha:User:AmmarBot|AmmarBot]] on hawiki. ([https://ha.wikipedia.org/w/index.php?title=Tattaunawar_user:Viyowoyero-vya-Mala%C5%B5i&oldid=934515 This is an example of what it does].)
Wondering if you know at all how to make a bot like this, if so can you help me? Yewo chomene. '''''[[User:Viyowoyero-vya-Malaŵi|Viyowoyero-vya-Malaŵi]]'''''[[User talk:Viyowoyero-vya-Malaŵi|'''<span style='color: #00008b;background-color: #FFFFFF;'><sub>★</sub><sup>★</sup><sub>★</sub></span>''']] 04:09, 14 Sekutembala 2026 (UTC)
glhk0qvoem67r00uu11x6jzik3l5ji4
Mohamed Morsi
0
7945
121976
115286
2026-09-13T16:04:47Z
CommonsDelinker
72
Removing [[:c:File:President_Mohamed_Morsi.jpg|President_Mohamed_Morsi.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Mohamed Morsi|]].
121976
wikitext
text/x-wiki
'''Mohamed Morsi''' محمد مرسي (1951–2019) wakawa mlala wa chalo cha [[Egypt]] kufuma 30 June 2012 mpaka 3 July 2013.
i3jqaboftv7zy98ya8x6jb0ldzydcw1
George VI
0
13743
121973
34943
2026-09-13T13:53:50Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
121973
wikitext
text/x-wiki
[[File:King George VI LOC matpc.14736 (cleaned).jpg|thumb|337x337px|King George ]]
'''George VI''' ('''Albert Frederick Arthur George'''; 14 Disembala 1895 – 6 Febuluwale 1952) ikaŵa Fumu ya [[United Kingdom]] na Dominions of the [[British Commonwealth]] kufuma 11 Disemabala 1936 mpaka apo ikafwila mu chaka cha 1952. Ikaŵa fumu yaumalilo yakulamulila charu cha [[India]] kelekezgaOgasiti 1947, apo vyakudumbizgana vya [[British Raj]] vikadumbigika.George VI wamunthazi wakababika mu nyengo ya ulamulili wakwa gogo ŵake ŵanakazi Fumukazi Victoria; wakathyeka Albert pakubabika pakutolela zina lakwa gogo ŵa agogo ŵake a Albert, [[Prince Consort]], ndipo wakathyekaso kuti "Bertie" ku banja lake na ŵanyake.Awiske ŵakakhala pa ufumu na zina lakuti '''George V''' mu 1910. Ngati mwana wachiŵili wa fumu, Albert wakamanya chala kuti wazamuŵa fumu. Wakakhala umoyo wake mu mzgezge wa mkulu wake, [[Prince Edward]], uyo wakaŵa wakuti mpando ngwake wa ufumu. Albert wakasambila sukulu ya usilikali ngati ngwachichepelendipo wajagwila mu [[Royal Navy]] na [[Royal Air Force]] mu nyengo ya Nkhondo Ikulu Yakwamba. Mu 1920,wakapangika kuŵa Fumu ya York. Wakatola [[Elizabeth Bowes-Lyon]] mu 1923, ndipo ŵakababizgana ŵana ŵaŵili, [[Elizabeth]] na [[Margaret]]. Mu vyaka va pakati vya muma 1920, wakachema [[Lionel Logue]] kuti wamuvwila ku [[chikwikwi]] icho paumalilo wakasambilila kuchikola makola (chikwikwi). Mukulu wake mulala wakakhala pa ufumu nga ni Edward VIII awiskewo ŵati ŵafwa mu chaka cha 1936, kwene Edward ufumu wakauthula chaka chenechicho pakutola mwanakazi uyo wakatengwapo kaŵili waku America [[Wallis Simpson]]. Ngati ni fumu yachimanyemanye pakuti mukulu wake wauthula pasi udindo, Albert wakaŵa fumu yachitatu mu [[Nyumba ya Windsor]], kutola zina la ulamulili lakuti George VI.
Mu Sekutembala 1939, British Empire na vyaro vinandi vya Commonwealth—kuuskako [[Ireland]]—vikatchay nkhondo yakulimbana na ma Nazi [[Germany]]. Nkhondo na Ufumu waku Italy na Empire of Japanukalondezgapo mu 1940 na 1941. George VI wakamanyikwa na mtima wake wakupulika vyakuŵaŵa vya ŵanthu na kuŵachitila lusungu,ukuku kukapangiska kuti wamanyiskwe chomene. Malo gha Buckingham Palace kakaphuliskika na ma bomba mu nyengo ya [[Blitz]] apo fumu na fumukazi ŵakaŵa penepapo, ndipo munung'una wake mdoko Fumu Kent wakakomeka pa chiwawa chenechicho. George wakamanyikwa ngati ntchimanyikwilo cha Britain pakuwina nkondo. Britain na vyalo vinyake ivyo vikaŵa luwande limoza vikaphala nkhondo mu 1945,kwene ufumu waku Britain ukawa.Chalo cha Ireland chikawa pasi chomene,kulondezgapo waka na Kujiyimila Pakwekha kwa India na [[Pakistan]] mu 1947. George wakafwa ku nthenda ya kubema hona mu 1952. Ufumu wake ukahalika na mwana wake wakwamba mwanakazi, Elizabeth II.
[[Category:Ŵakubabika mu Febuluwale 1952]]
[[Category:Ŵakubabika mu 1952]]
[[Category:Fumu ya Britain]]
[[Category:Maufumu]]
[[Category:Mndandanda wa Fumu zakuthyeka George]]
nhd9o5ybhm9qm6evzqud9xax3gz2ror
Wikipedia:Embassy
4
17158
121985
121953
2026-09-14T07:19:40Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
More
121985
wikitext
text/x-wiki
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#efe;padding:5px;font-size:95%;"
|'''Welcome''' to the embassy of the Tumbuka Wikipedia! If you have any announcements or questions regarding international issues of the Tumbuka Wikipedia, you are invited to post them here or on the discussion page of this article.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:English&action=edit§ion=new Message to the embassy]'''</center>
|'''Willkommen''' auf der Botschaft der Tumbuka Wikipedia. Fragen und Vorschläge zu internationalen oder Tumbuka Themen können hier oder auf der Diskussionsseite zur Botschaft gepostet werden.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Deutsche_Botschaft&action=edit§ion=new Nachricht an die Botschaft]'''</center>
|'''Bienvenue''' sur l'ambassade du Wikipédia dans la langue tumbuka! Si vous avez une annonce ou demande concernant les questions internationales ou le wikipédia tumbuka, vous pouvez la formuler ici ou sur la page de discussion de cet article.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:l'ambassade_de_France&action=edit§ion=new Consulter des ambassadeurs]'''</center>
|'''Benvenuto''' nell'ambasciata di Wikipedia in Tumbuka! Se ha un commento o una domanda riguardante questioni internazionali o Wikipedia in Tumbuka, è invitato a scrivere qui o sulla pagina di discussione di questo articolo.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ambasciata_italiana&action=edit§ion=new Il messaggio all'ambasciata]'''</center>
|}
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#efe;padding:5px;font-size:95%;"
|'''Bienvenidos''' a la embajada de la Wikipedia en tumbuka! Si tienes algún anuncio o pregunta sobre cuestiones internacionales de la Wikipedia en tumbuka, te invitamos a publicarlos aquí o en la página de discusión de este artículo.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Embajada_de_español&action=edit§ion=new Mensaje para la embajada]'''</center>
|'''Добро пожаловать''' в посольство Википедии на языке тумбука! Если у вас есть объявления или вопросы, касающиеся международных аспектов Википедии на языке тумбука, вы можете разместить их здесь или на странице обсуждения этой статьи.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Русский_посольство&action=edit§ion=new Сообщение для посольства]'''</center>
|'''Witamy''' do ambasady Wikipedii w języku tumbuka! Jeśli masz jakieś ogłoszenia lub pytania dotyczące międzynarodowych spraw tej Wikipedii, możesz zamieścić je tutaj lub na stronie dyskusji tego artykułu.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ambasada_Polski&action=edit§ion=new Wiadomość do ambasady]'''</center>
|'''Benvinguts''' a l'ambaixada de la Viquipèdia en tumbuka! Si teniu algun anunci o alguna pregunta sobre qüestions internacionals de la Viquipèdia en tumbuka, us convidem a publicar-los aquí o a la pàgina de discussió d'aquest article.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ambaixada_de_català&action=edit§ion=new Missatge per a l'ambaixada]'''</center>
|}
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#efe;padding:5px;font-size:95%;"
|'''歡迎'''來到通布卡維基百科大使館!如果您有任何關於通布卡維基百科國際事務的公告或疑問,歡迎您在此處或本文的討論頁發布。{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:中文大使館&action=edit§ion=new 致大使館的信]'''</center>
|'''Barka da zuwa''' ofishin jakadancin Wikipedia na harshen Tumbuka! Idan kuna da wasu sanarwa ko tambayoyi game da batutuwan kasa da kasa na Wikipedia na harshen Tumbuka, ana gayyatarku ku wallafa su a nan ko kuma a shafin tattaunawa na wannan labarin.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ofishin_jakadancin_Hausa&action=edit§ion=new Saƙo zuwa ga ofishin jakadanci]'''</center>
|}
cx36pf245f7jqyydw6g2gr3qj02ey84
121986
121985
2026-09-14T07:23:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
More
121986
wikitext
text/x-wiki
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#efe;padding:5px;font-size:95%;"
|'''Welcome''' to the embassy of the Tumbuka Wikipedia! If you have any announcements or questions regarding international issues of the Tumbuka Wikipedia, you are invited to post them here or on the discussion page of this article.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:English&action=edit§ion=new Message to the embassy]'''</center>
|'''Willkommen''' auf der Botschaft der Tumbuka Wikipedia. Fragen und Vorschläge zu internationalen oder Tumbuka Themen können hier oder auf der Diskussionsseite zur Botschaft gepostet werden.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Deutsche_Botschaft&action=edit§ion=new Nachricht an die Botschaft]'''</center>
|'''Bienvenue''' sur l'ambassade du Wikipédia dans la langue tumbuka! Si vous avez une annonce ou demande concernant les questions internationales ou le wikipédia tumbuka, vous pouvez la formuler ici ou sur la page de discussion de cet article.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:l'ambassade_de_France&action=edit§ion=new Consulter des ambassadeurs]'''</center>
|'''Benvenuto''' nell'ambasciata di Wikipedia in Tumbuka! Se ha un commento o una domanda riguardante questioni internazionali o Wikipedia in Tumbuka, è invitato a scrivere qui o sulla pagina di discussione di questo articolo.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ambasciata_italiana&action=edit§ion=new Il messaggio all'ambasciata]'''</center>
|}
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#efe;padding:5px;font-size:95%;"
|'''Bienvenidos''' a la embajada de la Wikipedia en tumbuka! Si tienes algún anuncio o pregunta sobre cuestiones internacionales de la Wikipedia en tumbuka, te invitamos a publicarlos aquí o en la página de discusión de este artículo.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Embajada_de_español&action=edit§ion=new Mensaje para la embajada]'''</center>
|'''Добро пожаловать''' в посольство Википедии на языке тумбука! Если у вас есть объявления или вопросы, касающиеся международных аспектов Википедии на языке тумбука, вы можете разместить их здесь или на странице обсуждения этой статьи.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Русский_посольство&action=edit§ion=new Сообщение для посольства]'''</center>
|'''Witamy''' do ambasady Wikipedii w języku tumbuka! Jeśli masz jakieś ogłoszenia lub pytania dotyczące międzynarodowych spraw tej Wikipedii, możesz zamieścić je tutaj lub na stronie dyskusji tego artykułu.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ambasada_Polski&action=edit§ion=new Wiadomość do ambasady]'''</center>
|'''Benvinguts''' a l'ambaixada de la Viquipèdia en tumbuka! Si teniu algun anunci o alguna pregunta sobre qüestions internacionals de la Viquipèdia en tumbuka, us convidem a publicar-los aquí o a la pàgina de discussió d'aquest article.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ambaixada_de_català&action=edit§ion=new Missatge per a l'ambaixada]'''</center>
|}
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#efe;padding:5px;font-size:95%;"
|'''歡迎'''來到通布卡維基百科大使館!如果您有任何關於通布卡維基百科國際事務的公告或疑問,歡迎您在此處或本文的討論頁發布。{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:中文大使館&action=edit§ion=new 致大使館的信]'''</center>
|'''Bem-vindo''' à embaixada da Wikipédia em tumbuka! Caso tenha algum anúncio ou dúvida sobre questões internacionais da Wikipédia em tumbuka, sinta-se à vontade para publicá-los aqui ou na página de discussão deste artigo.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Embaixada_de_português&action=edit§ion=new Mensagem para a embaixada]'''</center>
|'''Barka da zuwa''' ofishin jakadancin Wikipedia na harshen Tumbuka! Idan kuna da wasu sanarwa ko tambayoyi game da batutuwan kasa da kasa na Wikipedia na harshen Tumbuka, ana gayyatarku ku wallafa su a nan ko kuma a shafin tattaunawa na wannan labarin.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ofishin_jakadancin_Hausa&action=edit§ion=new Saƙo zuwa ga ofishin jakadanci]'''</center>
|'''Selamat datang''' di kedutaan Wikipedia bahasa Tumbuka! Jika Anda memiliki pengumuman atau pertanyaan terkait isu-isu internasional Wikipedia bahasa Tumbuka, silakan sampaikan di sini atau di halaman diskusi artikel ini.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kedutaan_Bahasa_Indonesia&action=edit§ion=new Pesan untuk kedutaan]'''</center>
|}
s0qrbjtknvf2srdq1gk8kb6uerevcwt
121987
121986
2026-09-14T07:25:41Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Remove chinese
121987
wikitext
text/x-wiki
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#efe;padding:5px;font-size:95%;"
|'''Welcome''' to the embassy of the Tumbuka Wikipedia! If you have any announcements or questions regarding international issues of the Tumbuka Wikipedia, you are invited to post them here or on the discussion page of this article.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:English&action=edit§ion=new Message to the embassy]'''</center>
|'''Willkommen''' auf der Botschaft der Tumbuka Wikipedia. Fragen und Vorschläge zu internationalen oder Tumbuka Themen können hier oder auf der Diskussionsseite zur Botschaft gepostet werden.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Deutsche_Botschaft&action=edit§ion=new Nachricht an die Botschaft]'''</center>
|'''Bienvenue''' sur l'ambassade du Wikipédia dans la langue tumbuka! Si vous avez une annonce ou demande concernant les questions internationales ou le wikipédia tumbuka, vous pouvez la formuler ici ou sur la page de discussion de cet article.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:l'ambassade_de_France&action=edit§ion=new Consulter des ambassadeurs]'''</center>
|'''Benvenuto''' nell'ambasciata di Wikipedia in Tumbuka! Se ha un commento o una domanda riguardante questioni internazionali o Wikipedia in Tumbuka, è invitato a scrivere qui o sulla pagina di discussione di questo articolo.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ambasciata_italiana&action=edit§ion=new Il messaggio all'ambasciata]'''</center>
|}
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#efe;padding:5px;font-size:95%;"
|'''Bienvenidos''' a la embajada de la Wikipedia en tumbuka! Si tienes algún anuncio o pregunta sobre cuestiones internacionales de la Wikipedia en tumbuka, te invitamos a publicarlos aquí o en la página de discusión de este artículo.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Embajada_de_español&action=edit§ion=new Mensaje para la embajada]'''</center>
|'''Добро пожаловать''' в посольство Википедии на языке тумбука! Если у вас есть объявления или вопросы, касающиеся международных аспектов Википедии на языке тумбука, вы можете разместить их здесь или на странице обсуждения этой статьи.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Русский_посольство&action=edit§ion=new Сообщение для посольства]'''</center>
|'''Witamy''' do ambasady Wikipedii w języku tumbuka! Jeśli masz jakieś ogłoszenia lub pytania dotyczące międzynarodowych spraw tej Wikipedii, możesz zamieścić je tutaj lub na stronie dyskusji tego artykułu.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ambasada_Polski&action=edit§ion=new Wiadomość do ambasady]'''</center>
|'''Benvinguts''' a l'ambaixada de la Viquipèdia en tumbuka! Si teniu algun anunci o alguna pregunta sobre qüestions internacionals de la Viquipèdia en tumbuka, us convidem a publicar-los aquí o a la pàgina de discussió d'aquest article.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ambaixada_de_català&action=edit§ion=new Missatge per a l'ambaixada]'''</center>
|}
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#efe;padding:5px;font-size:95%;"
|'''Bem-vindo''' à embaixada da Wikipédia em tumbuka! Caso tenha algum anúncio ou dúvida sobre questões internacionais da Wikipédia em tumbuka, sinta-se à vontade para publicá-los aqui ou na página de discussão deste artigo.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Embaixada_de_português&action=edit§ion=new Mensagem para a embaixada]'''</center>
|'''Selamat datang''' di kedutaan Wikipedia bahasa Tumbuka! Jika Anda memiliki pengumuman atau pertanyaan terkait isu-isu internasional Wikipedia bahasa Tumbuka, silakan sampaikan di sini atau di halaman diskusi artikel ini.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kedutaan_Bahasa_Indonesia&action=edit§ion=new Pesan untuk kedutaan]'''</center>
|'''Barka da zuwa''' ofishin jakadancin Wikipedia na harshen Tumbuka! Idan kuna da wasu sanarwa ko tambayoyi game da batutuwan kasa da kasa na Wikipedia na harshen Tumbuka, ana gayyatarku ku wallafa su a nan ko kuma a shafin tattaunawa na wannan labarin.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Ofishin_jakadancin_Hausa&action=edit§ion=new Saƙo zuwa ga ofishin jakadanci]'''</center>
|'''Ласкаво просимо''' до посольства Вікіпедії мовою тумбука! Якщо у вас є оголошення або запитання щодо міжнародних питань Вікіпедії мовою тумбука, ви можете розмістити їх тут або на сторінці обговорення цієї статті.{{br}}<center>'''[http://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Посольство_України&action=edit§ion=new Повідомлення для посольства]'''</center>
|}
ookv5tt0tv9gf1sa6g853c7qldvbw4k
Enoch Chihana
0
18410
121975
111169
2026-09-13T13:55:42Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */
121975
wikitext
text/x-wiki
'''Enoch Chihana''' ni mphala ya [[Malaŵi|Malawi]] ya Rumphi Central.<ref>{{cite web |date=2011-09-08 |title=DPP loses Rumphi Central Constituency |url=http://www.nationmw.net/index.php?option=com_content&view=article&id=25158:dpp-loses-rumphi-central-constituency&catid=1:national-news&Itemid=3 |publisher=Nationmw.net |accessdate=2011-10-05}}</ref>Ni mwimilili wa chipani cha Alliance for Democracy (AFORD) mu mavoti gha chigaŵa agho ghachitika mu chigaŵa cha kumpoto kwa charu ichi..<ref name="NTA">{{cite web |date=2011-09-07 |title=AFORD rises from ashes to reclaim glory in Malawi – Newstime Africa |url=http://www.newstimeafrica.com/archives/22432 |publisher=Newstimeafrica.com |accessdate=2011-10-05}}</ref> Mpando uwu ukaŵa wa DPP Moses Chirambo uyo wakafwa chaka chamara. Wakathereska mpando uwu na mavoti ghakujumpha 6,641 ndipo DPP yikulondezga na mavoti 3,275..<ref name="NTA" /> Iyo ni nduna ya vya maseŵero.<ref>{{cite web |author=Frank Kandu |date=2012-10-31 |title=China to build new Malawi stadium |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/20153471 |work=bbc.co.uk/sport |publisher=[[BBC]] |accessdate=2012-10-31}}</ref>
Ni mwana wa uyo wakambiska AFORD, [[Chakufwa Chihana]].<ref name="NTA" />
[[Category:Ŵanthu ŵakufumila ku Rumphi]]
[[Category:Ŵanthu ŵa vya ndale ku mpoto kwa Malaŵi]]
[[Category:Ŵanthu ŵamoyo]]
[[Category:Ŵanthu ŵa chipani cha Alliance for Democracy (AFORD)]]
== Ukaboni ==
<references responsive="1"></references>
mxc3sqbjw73fu8ukcq90wwfg5pl66ua
Wikipedia:English
4
18421
121990
48166
2026-09-14T07:30:33Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
121990
wikitext
text/x-wiki
{| align=center class=toccolours width=100%
|<center>[[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]] <big>'''Welcome on English Embassy!''' [[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]]</big></center>
Welcome on English Embassy. Here you can ask a question, propose an article creation or file a complaint.
After dropping your message here, remember to sign your message with four tildes like this <nowiki>~~</nowiki><!-- --><nowiki>~~</nowiki>. What does this do? Well, this automatically inserts date, your username and time, on your behalf.
|}<noinclude>
</noinclude>
<!-- PLEASE START WRITING DOWN HERE AND DON'T CHANGE THE BANNER ON TOP -->
6lal800pgrwthr49je5p2m3a981ayta
121993
121990
2026-09-14T07:34:39Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
121993
wikitext
text/x-wiki
{| align=center class=toccolours width=100%
|<center>[[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]] <big>'''Welcome on English Embassy!''' [[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]]</big></center>
Welcome on English Embassy. Here you can ask a question, propose an article creation or file a complaint.
After dropping your message here, remember to sign your message with four tildes like this <nowiki>~~</nowiki><!-- --><nowiki>~~</nowiki>. What does this do? This automatically inserts the date, your username and current time, on your behalf.
|}<noinclude>
</noinclude>
<!-- PLEASE START WRITING DOWN HERE AND DON'T CHANGE THE BANNER ON TOP -->
9hxo94mxaig1czehqxbud3eidqu8ys4
Rafiq Hajat
0
20140
121974
51650
2026-09-13T13:55:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
121974
wikitext
text/x-wiki
'''Rafiq Hajat''' (14 September 1955 - 13 September 2021) wakaŵa wakuvikilira wanangwa wa ŵanthu wa ku [[Malawi]]. Wakababikira ku Blantyre. Wakaŵa mulara wa Institute for Policy Interaction (IPI) ku Malawi.
Wakasambira digiri ya B.A. mu sayansi ya ndyali ku Saint Xavier College ku Mumbai, [[India]] mu 1975..<ref name="autogenerated1">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.sdnp.org.mw/lawcom/docs/summproc.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304093851/http://www.sdnp.org.mw/lawcom/docs/summproc.pdf |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 December 2012}}</ref>
== Ntchito ==
Wapampando wa wupu wakuwona vya malonda na vyamakampani wa chalo ichi, wapampando wa DEMAT, Development of Malawian Traders' Trust, kweniso mulara wa Institute for Policy Interaction (IPI). Wakagwirapo ntchito ku Malawi Chamber of Commerce and Industry ndipo wakaŵa mu board member wa Small Enterprise Development Organisation of Malawi na Development of Malawi Traders Trust.<ref>{{Cite web |last=Mzungu |first=Watipaso |date=2021-09-13 |title=Chakwera mourns human rights activist Rafiq Hajat |url=https://www.nyasatimes.com/chakwera-mourns-human-rights-activist-rafiq-hajat/ |url-status=live |access-date=2021-09-18 |website=Nyasa Times |language=en-GB}}</ref>
== Ntchito ya ndale ==
Hajat was a member of the executive in the [[:en:United_Democratic_Front_(Malawi)|United Democratic Front]].<ref name="irinnews1">{{cite web |date=19 November 2001 |title=IRIN Africa | MALAWI: IRIN interview with democracy activist, Rafiq Hajat | Malawi | Governance |url=http://www.irinnews.org/report.aspx?reportid=28397 |publisher=Irinnews.org |accessdate=12 December 2012}}</ref>
== Kulimbikira ==
Hajat wakaŵa mulara wa Institute for Policy Interaction (IPI) ndipo ndiyo wakambiska Transparency International - Malawi Chapter. Hajat na purezidenti wa Malawi Democratic Party (MDP) Kamlepo Kalua ŵakapanga gulu lakuvikilira demokalase (Forum for the Defense of Democracy) gulu lakuwoneseska kuti boma lileke kunanga vinthu.
Hajat wakaŵa yumoza wa awo ŵakalongozga pa nkhani ya vyachuma pa charu chose. Ici cikapangiska kuti wabisame kwa mazuŵa ghacoko waka, kweni pamasinda wakalutilira kunozga viyezgelero.
Pa 2 Seputembala 2011, maofesi gha IPI ghakawotcheka apo Hajat wakalutanga ku [[Lilongwe]].<ref>{{cite web |date= |title=DPP thugs 'smoke out' activist Hajat offices | Malawi news, Malawi - NyasaTimes breaking online news source from Malawi |url=http://www.nyasatimes.com/national/dpp-thugs-%E2%80%98smoke-out%E2%80%99-activist-hajat-offices/ |publisher=Nyasatimes.com |accessdate=12 December 2012}}</ref>
== Kufwa ==
Hajat wakafwa mulenjilenji pa 13 September 2021 apo ŵakamutolera ku South Africa chifukwa cha nthenda ya mtima. Zuŵa lenelira ŵakamusunga pa dindi la Westpark ku [[Johannesburg]]..<ref>{{Cite web |last=Banda |first=Sam |date=14 September 2021 |title=Malawians mourn Rafik Hajat |url=https://times.mw/malawians-mourn-rafik-hajat/ |url-status=live |website=The Times (Malawi)}}</ref>
== Malumbo ==
* Mu 2012, Hajat wakaŵa wakumalizga mphotho ya Front Line Award for Human Rights Defenders at Risk, iyo yikaluta kwa blogger wa ku Syria Razan Ghazzawi..<ref>{{cite web |year=2012 |title=The Front Line Defenders Award |url=http://frontlinedefenders.org/front-line-award-human-rights-defenders-risk |url-status=dead |publisher=Front Line |accessdate=20 July 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120607004952/http://www.frontlinedefenders.org/front-line-award-human-rights-defenders-risk |archivedate=7 June 2012}}</ref>
{{DEFAULTSORT:Hajat, Rafiq}}
[[Category:1955 kubabika]]
[[Category:2021 kufwa]]
[[Category:Awo ŵakuchitapo kanthu ku Malawi]]
[[Category:Ŵamalonda ŵa ku Malawi]]
[[Category:United Democratic Front (Malawi)ŵa ndyali]]
[[Category:Ŵanthu ŵa ku Malawi awo mbakufuma ku India]]
[[Category:Malo ghakubabikira ghakusangika yayi]]
[[Category:Ŵanthu ŵa ku Blantyre]]
[[Category:Ŵakaŵasunga pa Westpark Cemetery]]
== Ukaboni ==
<references responsive="1"></references>
{{Authority control}}
{{Malawi-bio-stub}}
n0mf6g4ckdpn9eyu8ijklksu0vrqhyz
David Rubadiri
0
21056
121979
63692
2026-09-14T03:54:04Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */
121979
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer|name=David Rubadiri|image=|image_size=|alt=|caption=|native_name=|native_name_lang=|birth_date={{birth date|df=yes|1930|7|19}}|birth_place=[[Liuli]], [[Tanganyika (territory)|British Tanganyika]]|death_date={{death date and age|2018|9|15|1930|7|19|df=yes}}|death_place=[[Mzuzu]], [[Malawi]]|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- (use {{coord …}}) -->|nationality=|citizenship=Malawian|spouse=<!-- or: spouses -->|website=<!-- {{URL|example.com}} -->|institution=<!-- or: institutions -->|occupation=Diplomat, academic and writer|school_tradition=|education=[[King's College, Budo]]|alma_mater=[[Makerere University]]<br/>[[King's College, Cambridge]]<br/> [[University of Bristol]]|academic_advisors=|doctoral_students=|notable_students=|influences=|contributions=|awards=|memorials=|repec_prefix=|repec_id=|module=|signature=<!-- filename only -->|notes=<!-- or: footnotes -->}}
'''James David Rubadiri lukin Hendricks''' (19 July 1930 - 15 September 2018) wakaŵa waku [[Malaŵi]], nkhwantha ya vyaru vya Malaŵi, nkhwantha ya masamu, nkhwantha yakulemba mabuku. Rubadiri wakuwoneka kuti ni yumoza wa ŵanthu ŵakumanyikwa chomene mu Africa.<ref>{{Cite web |title=Centre for Creative Arts - Centre for Creative Arts |url=http://www.cca.ukzn.ac.za/index.php?option=com_content&view=article&id=279:david-rubadiri-malawi-&catid=31&Itemid=45 |access-date=23 November 2017 |website=www.cca.ukzn.ac.za}}</ref><ref name="Poet David Rubadiri dies at 88">[https://malawi24.com/2018/09/16/poet-david-rubadiri-dies-at-88/ "Poet David Rubadiri dies at 88"], ''Malawi24'', 16 September 2018.</ref>
== Masambiro na ntchito ==
Rubadiri wakasambira pa King's College, Budo, ku Uganda kufuma mu 1941 mpaka 1950, ndipo wakaluta ku Makerere University ku Kampala (1952-56), uko wakasambira masambiro gha bachelor mu English Literature and History. Pakati pa 1960 na 1962, wakasambira mabuku pa King's College, Cambridge, ndipo wakamalizga masambiro ghake pa masambiro gha masambiro gha masambiro ghapachanya.<ref name="Nation">{{cite web |date=12 April 2013 |title=Rubadiri on family and long career |url=https://nation.africa/kenya/news/rubadiri-on-family-and-long-career-857332 |access-date=27 October 2020 |work=Nation}}</ref> Wakasambira vya masambiro pa yunivesite ya Bristol..<ref name="Medellin">{{Cite web |title=DAVID RUBADIRI (Malawi, 1930) |url=http://www.festivaldepoesiademedellin.org/pub.php/en/Revista/ultimas_ediciones/74_75/rubadiri.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081013043658/http://www.festivaldepoesiademedellin.org/pub.php/en/Revista/ultimas_ediciones/74_75/rubadiri.html |archive-date=13 October 2008 |access-date=23 November 2017 |website=www.festivaldepoesiademedellin.org |language=en}}</ref>
Pa nyengo iyo Malawi yikapokera wanangwa mu 1964, Rubadiri wakasankhika kuŵa thenga lakwamba la charu ichi ku United States na United Nations (UN). Apo wakapelekanga makalata ghake kwa Pulezidenti Lyndon B. Johnson ku White House pa 18 August 1964, wakalongosora kuti wakugomezga kuti caru cake ciphya ciphya cipokenge wovwiri unandi kufuma ku USA; wakati Malawi wakukhumbikwira wovwiri wa kuzenga mabungwe ghake gha demokilase ndipo wakati Malawi wapokera kale wovwiri wa vya cuma na maluso kufuma ku USA. Chaka chenechicho Rubadiri wakawonekera pa National Educational Television (New York City) African Writers of Today.<ref name="Sandiford">Keith A. P. Sandiford, ''A Black Studies Primer: Heroes and Heroines of the African Diaspora'', Hansib Publications, 2008, p. 392.</ref>
Rubadiri wakafumapo mu boma la Malawi mu 1965 apo wakapatukana na pulezidenti Hastings Banda. Apo wakaŵa ku wuzga, Rubadiri wakasambizganga pa Yunivesite ya Makerere (1968-1975), kweni wakaweleraso ku wuzga mu nyengo ya Idi Amin. Kweniso wakaŵa pulofesa wa mabuku gha Chingelezi pa Northwestern University mu 1972. Rubadiri wakasambizganga pa Yunivesite ya Nairobi, [[Kenya]] (1976~84), ndipo wakacitaso mwaluŵiro, pamoza na Okot p'Bitek, pa Yunivesite ya Ibadan mu [[Nigeria]], pa nchemo ya Wole Soyinka. Pakati pa 1975 na 1980, Rubadiri wakaŵa yumoza wa komiti ya National Theatre of Kenya. Kufuma mu 1984 m'paka mu 1997, wakasambizganga pa Yunivesite ya Botswana, uko wakaŵa mulara wa Dipatimenti ya Masambiro gha Chiyowoyero na Sayansi.
Mu 1997, Banda wati wafwa, Rubadiri wakasankhikaso kuŵa kazembe wa Malawi ku UN, ndipo mu 2000 wakasankhika kuŵa wachiŵiri wa University of Malawi. Mu 2005, wakasanga digiri ya udokotala ku yunivesite ya Strathclyde.
Rubadiri wakafwa pa 15 September 2018, wa vyaka 88, ku Mzuzu Central Hospital..<ref name="Poet David Rubadiri dies at 88" />
== Vyakulemba ==
Ndakatulo za Rubadiri zikucemeka kuti "zakuzirwa comene mu Africa".<ref name="Medellin" /> Mulimo wake ukalembeka mu 1963 mu buku la Anthology Modern Poetry of Africa (East African Publishers, 1996), ndipo wakawoneka mu mabuku gha pa caru cose kusazgapo Transition, Black Orpheus na Présence Africaine.
Buku lake la No Bride Price likafuma mu 1967. Buku ili likasuskanga boma la Banda ndipo pamoza na buku la Legson Kayira la The Looming Shadow, likaŵa limoza mwa mabuku ghakwambilira gha ŵanthu ŵa ku Malawi.
== Ntcchito zxa vyakulemba ==
* ''Growing Up With Poetry: An Anthology for Secondary Schools'', 1989
* ''Poems from East Africa'' (ed., with David Cook), 1971
* ''No Bride Price'' (novel), 1967
* ''Come To Tea'' (play), 1965
* "African Thunderstorm" (poem)
== Ukaboni ==
<references responsive="0"></references>
== Vigaŵa vya kuwaro ==
* [https://web.archive.org/web/20080109201845/http://www.un.int/permreps/malawi.htm Curriculum Vitae] United Nations biography
{{Authority control}}
kuibfv7ni73rncx82jceewqnbt9anxu
ChiShona
0
29604
121977
115853
2026-09-14T01:03:27Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Viyowoyero-vya-Malaŵi moved page [[Chiyowoyelo cha ChiShona]] to [[ChiShona]]: Unnecessary words
115853
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Bantu language of Zimbabwe and Mozambique}}{{Nkhani iwemi}}
{{Infobox language|name=ChiShona|nativename=''chiShona''|states=[[Zimbabwe]], [[Mozambique]], [[Botswana]]|region=|speakers=6.5 million, Shona proper|date=2000 to 2007|ref=ne2007|speakers2={{sigfig|5.5|3}} million Zezuru, Karanga, Chimanyika, Korekore (2000)<br> {{sigfig|5.8|2}} million incl. Manyika, (2000–2006)<ref>{{cite web |url=http://archive.ethnologue.com/16/show_family.asp?subid=1934-16 |title=Ethnologue report for Shona (S.10) |access-date=19 February 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150219211917/http://archive.ethnologue.com/16/show_family.asp?subid=1934-16 |archive-date=19 February 2015 }}</ref>|familycolor=Niger-Congo|fam2=[[Atlantic–Congo languages|Atlantic–Congo]]|fam3=[[Volta–Congo languages|Volta-Congo]]|fam4=[[Benue–Congo languages|Benue–Congo]]|fam5=[[Bantoid languages|Bantoid]]|fam6=[[Southern Bantoid languages|Southern Bantoid]]|fam7=[[Bantu languages|Bantu]]|fam8=[[Shona languages]] (S.10)|dia1=Korekore|dia2=Zezuru|dia3=[[Manyika dialect|Manyika]]|dia4=Karanga|iso1=sn|iso2=sna|lc1=sna|ld1=Zezuru, Karanga, Korekore|lc2=twl|ld2=Tavara (Korekore)|lc3=mxc|ld3=[[Manyika dialect|Manyika]]|lc4=twx|ld4=[[Manyika dialect|Tewe (Manyika)]]|glotto=core1255|glottoname=Core Shona|glotto2=tawa1270|glottoname2=Tawara|guthrie=S.7–10|nation={{ZIM}}|minority={{MOZ}}|lingua=[http://linguasphere.info/?page=linguascale&linguacode=99-AUT-a 99-AUT-a] = {{collapsible list|99-AUT-aa (standardised Shona)+ 99-AUT-ab (chiKorekore incl. varieties -aba to <br>-abk)+ 99-AUT-ac (chiZezuru -aca..-ack)+ 99-AUT-ad (north chi[[Manyika language|Manyika]] -ada..-adk)+ 99-AUT-ae (central chi[[Manyika language|Manyika]] -aea..-aeg)+ 99-AUT-af (chiKaranga <br>-afa..-aff)+ 99-AUT-ag (chi[[Ndau language|Ndau]] -aga..-age)+ 99-AUT-ah (chiShanga)+ 99-AUT-ai (chiKalanga)+ 99-AUT-aj (chiNambya <br>-aja..-ajc)+ 99-AUT-ak (chiLilima -aka..-akf)}}|script=[[Latin script]] ([[Shona alphabet]])<br>[[Arabic script]] (formerly)<br>[[Shona Braille]]|notice=IPA}}{{Infobox Bantu name|MuShona<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=t3ocAAAAMAAJ&q=mushona++|title=Perspectives Des Études Africaines Contemporaines: Rapport Final D'un Symposium International|first=Eike|last=Haberland|date=May 3, 1974|publisher=Deutsche UNESCO-Kommission|isbn=9783794052257|via=Google Books}}</ref>|VaShona|chiShona|[[Mashonaland]]}}
'''Chiyowoyelo cha ChiShona''' ({{IPAc-en|ˈ|ʃ|oʊ|n|ə}};<ref>Laurie Bauer, 2007, ''The Linguistics Student’s Handbook'', Edinburgh</ref> {{lang-sn|chiShona}}) ni chiyowoyero cha Bantu cha ŵanthu ŵa Shona ku [[Zimbabwe]]. Lizgu ili likugwiliskirika ntchito pakulongosora mitundu yose ya Shonic (yakusazgapo Zezuru, Manyika, Korekore na Karanga) panji Standard Shona, mtundu uwo ukalembeka pakati pa vyaka vya m'ma 1900. Para tingati chiyowoyero ichi chikuyowoyeka na ŵanthu ŵakujumpha 14,000,000.<ref>{{Cite web |title=Shona |url=https://www.ethnologue.com/language/sna |website=Ethnologue}}</ref>
Gulu likuru la viyowoyero ivyo vikukolerana na mbiri ya ŵanthu (ivyo ŵanthu ŵakusanda viyowoyero ŵakuvichema kuti Shona panji Shonic) likusazgapo Ndau (Eastern Shona) na Kalanga (Western Shona). Mu chigaŵa cha Guthrie cha viyowoyero vya Bantu, chigaŵa cha S.10 chikung'anamura gulu la viyowoyero vya Shonic.
== Viyowoyero ivyo vikukolerana na ChiShona ==
ChiShona chikukolerana na [[:en:Ndau_dialect|Ndau]], [[:en:Kalanga_language|Karanga]] ndipo wakukolerana na [[:en:Tonga_language_(Zambia_and_Zimbabwe)|Tonga]], [[:en:Chewa_language|Chewa]], [[:en:Tumbuka_language|Tumbuka]], [[:en:Tsonga_language|Tsonga]] na [[:en:Venda_language|Venda]].
== Malango ==
[[File:Wikipedia-logo-v2-sn.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wikipedia-logo-v2-sn.png|thumb|Wikipedia mu chiyowoyero cha Shona.]]
[[File:Iggy_teaching_Shona.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Iggy_teaching_Shona.jpg|thumb|Msambizgi Ignatio Chiyaka wakusambizga chiyowoyero cha Shona ku U.S. Ŵateŵeti ŵakujipeleka ŵa Peace Corps ku Zhombe, Zimbabwe. Pa chikhwangwani pakalembeka mazgu ghakuti pfeka ("kuvwara waka") na hembe ("shati").]]
ChiShona ni chiyowoyero icho ŵanthu ŵakulemba na kulemba makora. Mu ma 1920, boma la Rhodesia likakumana na suzgo la kunozga mabuku gha masukulu na vinthu vinyake mu viyowoyero vyakupambanapambana. Mazuŵa ghano, ŵanthu ŵakuyowoya chiyowoyero ichi mu mabuku gha viyowoyero viŵiri.
Buku lakwamba mu Cishona, la Solomon Mutswairo la Feso, likafuma mu 1957. Kufuma apo, mabuku ghanandi gha nkhani zicoko na mabuku gha sumu gha mu Cishona ghafuma. Ŵanthu ŵakusambira ciyowoyero ca Cishona mu masukulu, kweni para ŵamara waka kilasi lakwamba, ŵakusambira viyowoyero vinyake padera pa ciyowoyero ca Cishona.
== Mitundu ==
Kafukufuku waumaliro wakulongosora mitundu na vigaŵa vya chiyowoyero cha ku Central Shona wakachitika na Clement Doke mu 1930, ntheura vigaŵa vinandi vya chiyowoyero ichi vikugwira ntchito yayi ndipo tikwenera kuŵa maso.
Mwakuyana na ivyo Ethnologue wakayowoya:
* S14 Karanga (Chikaranga). Chikuyowoyeka kumwera kwa Zimbabwe, kufupi na Masvingo. Kweniso ŵanthu ŵanandi ŵakuyowoya chiyowoyero ichi mu chigaŵa cha Midlands, chomenechomene mu chigaŵa cha Mberengwa na Zvishavane. Viyowoyero vinyake: Duma, Jena, Mhari (Mari), Ngova, Venda, Govera.
:
* S12 Zezuru (Chizezuru, Bazezuru, Bazuzura, Mazizuru, Vazezuru, Wazezuru). Chikuyowoyeka ku Mashonaland kumafumiro gha dazi na pakati pa Zimbabwe, kufupi na Harare. Chiyowoyero icho ŵakuyowoya. Viyowoyero vinyake: Shawasha, Gova, Mbire, Tsunga, Kachikwakwa, Harava, Nohwe, Njanja, Nobvu, Kwazvimba (Zimbabwe).
:
* S11 Korekore (Northern Shona, Goba, Gova, Shangwe). Chiyowoyero ichi chikuyowoyeka kumpoto kwa Zimbabwe, Mvurwi, Bindura, Mt Darwin, Guruve, Chiweshe, Centenary. Viyowoyero vinyake: Gova, Tande, Tavara, Nyongwe, Pfunde, Shan Gwe.
:
Viyowoyero ivyo vikuyowoyeka na ŵanthu ŵa mtundu wa Shona, ni S15 Ndau, icho chikuyowoyeka ku Mozambique na Zimbabwe, na S13 Manyika, icho chikuyowoyeka kumafumiro gha dazi kwa Zimbabwe, kufupi na Mutare. Ŵasambizgi ŵa sukulu za pulayimale ŵakamba kusambizga ŵanthu ŵa ku Ndau.
Maho (2009) wakuwona kuti viyowoyero vya Korekore, Zezuru, Manyika, Karanga, na Ndau ni viyowoyero vyakupambanapambana mu gulu la viyowoyero vya Shona, ndipo Kalanga ndiyo yikupambana chomene.
== Malembo gha vilembo ==
Malembo ghose gha mu Chishona ghakumalira pa vowel. Vilembo vyakulondezgana vikuŵa mu syllable yakulondezgapo. Mwaciyelezgero, lizgu lakuti mangwanani ("mulenji") likulembeka kuti ma.ngwa.na.ni; "Zimbabwe" ni zi.mba.bwe. Chiyowoyero cha Chishona chikulembeka mwakuyana na mazgu agho ŵanthu ŵakuyowoya. ChiShona chili na mazgu ghaŵiri, ghapachanya na ghapasi, kweni mazgu agha ghakusangika yayi mu kalembero ka ŵanthu.
=== Ma vawelo ===
Vilembo vinkhondi vya Shona vikuyowoyeka nga umo vikuyowoyekera mu Cisipanishi: Para munthu wakuyowoya lizgu limoza, wakuyowoya lizgu linyake. Mwaciyelezgero, Unoenda kupi? ("Kasi mukuluta nkhu?") likuzunulika [u.no.e.nda.ku.pi].
=== Kachemelo ===
{| class="wikitable"
! colspan="2" rowspan="2" |
! rowspan="2" |[[:en:Bilabial_consonant|Bilabial]]
! rowspan="2" |[[:en:Labiodental_consonant|Labio-dental]]
! colspan="2" |[[:en:Alveolar_consonant|Alveolar]]
! rowspan="2" |[[:en:Palatal_consonant|Palatal]]
! rowspan="2" |[[:en:Velar_consonant|Velar]]
! rowspan="2" |[[:en:Glottal_consonant|Glottal]]
|-
!<small>plain</small>
!<small>whistled</small>
|-
! rowspan="4" |[[:en:Stop_consonant|Plosive]]
!<small>voiceless</small>
|{{IPA link|p}}
|
|{{IPA link|t}}
|
|
|{{IPA link|k}}
|
|-
!<small>breathy</small>
|{{IPA link|b̤}}
|
|{{IPA link|d̤}}
|
|
|{{IPA link|ɡ̤}}
|
|-
!<small>implosive</small>
|{{IPA link|ɓ}}
|
|{{IPA link|ɗ}}
|
|
|
|
|-
!<small>prenasalized</small>
|{{IPA link|ᵐb}}
|
|{{IPA link|ⁿd}}
|
|
|{{IPA link|ᵑɡ}}
|
|-
! rowspan="3" |[[:en:Affricate|Affricate]]
!<small>voiceless</small>
|
|{{IPA link|p͡f}}
|{{IPA link|t͡s}}
|{{IPA|t͡sᶲ}}
|{{IPA link|t͡ʃ}}
|
|
|-
!<small>breathy</small>
|
|{{IPA link|b͡v̤}}
|{{IPA link|d͡z̤}}
|{{IPA link|d͡z̤ᵝ}}
|{{IPA link|d͡ʒ̤}}
|
|
|-
!<small>prenasalized</small>
|
|
|
|
|{{IPA link|ⁿd͡ʒ̤}}
|
|
|-
! rowspan="3" |[[:en:Fricative|Fricative]]
!<small>voiceless</small>
|
|{{IPA link|f}}
|{{IPA link|s}}
|{{IPA|sᶲ}}
|{{IPA link|ʃ}}
|
|
|-
!<small>breathy</small>
|
|{{IPA link|v̤}}
|{{IPA link|z̤}}
|{{IPA link|z̤ᵝ}}
|{{IPA link|ʒ̤}}
|
|{{IPA link|ɦ}}
|-
!<small>prenasalized</small>
|
|
|{{IPA link|ⁿz̤}}
|{{IPA link|ⁿz̤ᵝ}}
|
|
|
|-
! rowspan="2" |[[:en:Nasal_consonant|Nasal]]
!<small>plain</small>
|{{IPA link|m}}
|
|{{IPA link|n}}
|
|{{IPA link|ɲ}}
|{{IPA link|ŋ}}
|
|-
!<small>breathy</small>
|{{IPA link|m̤}}
|{{IPA|mʋ̤}}
|{{IPA link|n̤}}
|
|
|
|
|-
! colspan="2" |[[:en:Trill_consonant|Trill]]
|
|
|{{IPA link|r}}
|
|
|
|
|-
! colspan="2" |[[:en:Approximant|Approximant]]
|
|{{IPA link|ʋ}}
|
|
|{{IPA link|j}}
|{{IPA link|w}}
|
|}
=== Kuyowoya mwalukhwelu ===
ChiShona na viyowoyero vinyake vya kumwera na kumafumiro gha dazi kwa Africa vikusazgapo kupulika kulira kwa mbata.
Mu ChiShona, mazgu agho ghakuchemeka sibilant ni "sv" na "zv" kweniso "tsv" na "dzv".
{| class="wikitable"
!Sound
!example
!translation
!notes
|-
! rowspan="2" |sv
|''masvosvobwa''
|"shooting stars"
| rowspan="2" |"sv" can be represented by [[:en:S͎|S]]͎, from the [[:en:Extensions_to_the_International_Phonetic_Alphabet|Extensions to the International Phonetic Alphabet]]
|-
|''masvosve''
|"ants"
|-
!tsv
|''tsvaira''
|"sweep"
|(Standard Shona)
|-
!svw
|''masvavembasvwi''
|"schemer"
|(Shangwe, Korekore dialect)
|-
!zv
|''zvizvuvhutswa''
|"gold nuggets"
|(Tsunga, Zezuru dialect)
|-
!dzv
|''akadzva''
|"he/she was unsuccessful"
|
|-
!zvw
|''huzvweverere''
|"emotions"
|(Gova, Korekore dialect)
|-
!nzv
|''nzvenga''
|"to dodge"
|(Standard Shona)
|-
!zvc
|''muzvcazi''
|"the [[:en:Milky_Way|Milky Way]]"
| rowspan="2" |[[:en:Dental_click|Dental clicks]]. Only found in Ngova, Karanga dialect.
|-
!svc
|''chisvcamba''
|"tortoise"
|}
Mu 2006, ŵanthu ŵa ku vyaru vya kumanjiliro gha dazi na ŵapharazgi ŵakamba kudandawura chomene chifukwa cha mafumbo ghakukhwaskana na umo munthu wangayowoyera zina la Morgan Tsvangirai, mulongozgi wa gulu la Movement for Democratic Change. Wupu wa BBC ukayowoya kuti "chang-girr-ayi" {{IPAc-en|ˈ|tʃ|æ|ŋ|g|ɪ|r|eɪ|i}}.<ref>{{cite journal|author=Ryan K. Shorsed|url=http://linguistics.berkeley.edu/phonlab/annual_report/documents/2006/whistleISSP.pdf|title=Just put your lips together and blow? The whistled fricatives of Southern Bantu|publisher=University of California|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629163343/http://linguistics.berkeley.edu/phonlab/annual_report/documents/2006/whistleISSP.pdf|archive-date=29 June 2011}}</ref>{{page needed|date=October 2020}}<ref>{{cite journal|title=Report on the unification of Shona dialects|author=Clement M. Doke|journal=Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London|volume=6|issue=4|pages=1097–1099|publisher=[[JSTOR]]|jstor=606944|year=1932}}</ref>
=== Malemba ghapadela ===
* ' - Para mazgu gha Chingelezi ghakuti '''<nowiki/>'''' ghalembeka kufuma ku lizgu lakuti "-ng", mazgu agha ghakuŵa nga ni "n". Mwaciyelezgero, lizgu lakuti "n'anga" likung'anamura wakucizga.<ref>{{Cite web |last=Ndambakuwa |first=Victor |title=Shona word n'anga in the Shona Dictionary |url=https://vashona.com/en/dictionary/sn/n%60anga |access-date=2021-11-30 |website=VaShona Project |language=en}}</ref>
=== Alphabet ===
* A - a - [a]
* B - ba - [ɓ]
* Bh - bha - [b̤]
* Ch - cha - [t͡ʃ]
* D - da - [ɗ]
* Dh - dha - [d̤]
* E - e - [e]
* F - fa - [f]
* G - ga - [ɡ̤]
* H - ha - [ɦ]
* I - i - [i]
* J - ja - [d͡ʒ̤]
* K - ka - [k]
* M - ma - [m]
* N - na - [n]
* Nh - nha - [n̤]
* O - o - [o]
* P - pa - [p]
* R - ra - [r]
* S - sa - [s]
* Sh - sha - [ʃ]
* T - ta - [t]
* U - u - [u]
* V - va - [ʋ]
* Vh - vha - [v̤]
* W - wa - [w]
* Y - ya - [j]
* Z - za - [z̤]
* Zh - zha - [ʒ̤]<ref>{{cite web |title=Dzidzai Shona pa Kombiyuta - The Shona Alphabet |url=https://www.africa.upenn.edu/afl/materials/shona/shonanew/sh-alpha.html |access-date=10 December 2020 |website=African Studies Center - African Languages at Penn}}</ref>
=== Letter combinations ===
[[File:Book_of_Mormon_-_Shona.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Book_of_Mormon_-_Shona.jpg|thumb|Shona version of the ''[[:en:Book_of_Mormon|Book of Mormon]]'']]
* bv - [b͡v̤]
* dz - [d͡z̤]
* dzv - [d͡z̤ᵝ]
* dy - [d̤ʲg]
* mb - [ᵐb]
* mbw - [ᵐb]
* mh - [m̤]
* mv - [mʋ̤]
* nd - [ⁿd]
* ng - [ŋ]
* nj - [ⁿd͡ʒ̤]
* ny - [ɲ]
* nz - [ⁿz̤]
* nzv - [ⁿz̤ᵝ]
* pf - [p͡f]
* sv - [sᶲ]
* sw - [skw]
* ts - [t͡s]
* tsv - [t͡sᶲ]
* ty - [tʲk]
* zv - [z̤ᵝ]
=== Old alphabet ===
From 1931 to 1955, Unified Shona was written with an alphabet developed by linguist Professor [[:en:Clement_Martyn_Doke|Clement Martyn Doke]]. This included these letters:
: [[:en:Ɓ|ɓ]] (b with hook),
: [[:en:Ɗ|ɗ]] (d with hook),
: [[:en:Ŋ|ŋ]] (n with leg),
: [[:en:Ȿ|ȿ]] (s with swash tail),
: [[:en:Ʋ|ʋ]] (v with hook),
: [[:en:Ɀ|ɀ]] (z with swash tail).
In 1955, these were replaced by letters or digraphs from the basic Latin alphabet. For example, today {{angle bracket|sv}} is used for {{angle bracket|ȿ}} and {{angle bracket|zv}} is used for {{angle bracket|ɀ}}.
== Grammar ==
'''Noun classes (''mupanda)'''''
Shona nouns are grouped by noun class (''mupanda'') based on:
# Meanings (''Zvaanoreva'') e.g. words found in class 1 and 2 describe a person: ''munhu'' ("person") is in ''mupanda'' 1 and ''vasikana'' ("girl") is in ''mupanda'' 2.
# Prefix (''Chivakashure'') e.g. words in class 1 have prefix ''mu''-, class 8 ''zvi''-, class 10 ''dzi''-, class 11 ''ru''-, etc. Empty prefix units refer to words that do not require a prefix
# Singular and plural forms (''Uwandu neushoma'') e.g. words found in class 8 are plurals of class 7: ''zvikoro'' ("schools") in class 8 is the plural form of ''chikoro'' ("school") in class 7.
# Agreement (''Sungawirirano'') e.g. words in class 5 have accordance of the marker -''ri''- with pronouns and modifiers: ''garwe'' ''iri'' ("this crocodile"), ''dombo'' ''iri'' ("this stone"), ''gudo'' ''iri'' ("this baboon"); 'iri' means 'this'.
{| class="wikitable"
! colspan="2" rowspan="2" |Noun class
! rowspan="2" |''Muenzaniso weIzwi''("word example")
! colspan="2" |Word construction
Prefix+body=word
! rowspan="2" |English translation
|-
!Prefix
!Body
|-
|1
|''mu''
|''mukomana''
|''mu-''
|''-komana''
|"boy"
|-
|1a
|–
|''baba''
|
|''-baba''
|"father"
|-
|2
|''va''
|''vakomana''
|''va-''
|''-komana''
|"boys"
|-
|2a
|''va''
|''vasahwira''
|''va-''
|''-sahwira''
|"best friend"
|-
|2a
|''vana''
|''vanatezvara''
|''vana-''
|''-tezvara''
|"father-in-law"
|-
|2b
|''a''
|''atete''
|''a-''
|''-tete''
|"aunt"
|-
|3
|''mu''
|''muti''
|''mu-''
|''-ti''
|"tree"
|-
|4
|''mi''
|''miti''
|''mi-''
|''-ti''
|"trees"
|-
|5
|''ri''
|''rize''
|''ri-''
|''-ze''
|"scorpion"
|-
|6
|''ma''
|''marize''
|''ma-''
|''-ze''
|"scorpions"
|-
|7
|''chi''
|''chingwa''
|''chi-''
|''-ngwa''
|"bread"
|-
|8
|''zvi''
|''zvingwa''
|''zvi-''
|''-ngwa''
|"bread"
|-
|9
|''i''
|''imba''
|''i-''
|''-mba''
|"house"
|-
|10
|''dzi''
|''dzimba''
|''dzi-''
|''-mba''
|"houses"
|-
|11
|''ru''
|''rwizi''
|''ru-''
|''-izi''
|"river"
|-
|12
|''ka''
|''kambwa''
|''ka-''
|''-mbwa''
|"that little dog"
|-
|13
|''tu''
|''tumbwa''
|''tu-''
|''-mbwa''
|"those little dogs"
|-
|14
|''u''
|''upfu''
|''u-''
|''-pfu''
|"mealie meal"
|-
|15
|''ku''
|''kuenda''
|''ku-''
|''-enda''
|"going"
|-
|16
|''pa''
|''pamba''
|''pa-''
|''-mba''
|"home"
|-
|17
|''ku''
|''kumusha''
|''ku-''
|''-musha''
|"rural home"
|-
|17a
|–
|''zasi''
|
|''-zasi''
|"below"
|-
|18
|''mu''
|''mumunda''
|''mu-''
|''-munda''
|"in the farm"
|-
|19
|''svi''
|''svimbudzi''
|''svi-''
|''-mbudzi''
|"goat"
|-
|21
|''zi''
|''zigomana''
|''zi-''
|''-gomana''
|"big boy"
|}
== Wonaniso ==
* [[:en:Shona_calendar|Shona calendar]]
== Ukaboni ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Mabuku ==
* Biehler, E. (1950) ''A Shona dictionary with an outline Shona grammar'' (revised edition). The Jesuit Fathers.
* Brauner, Sigmund (1995) ''A grammatical sketch of Shona : including historical notes''. Köln: Rüdiger Koppe.
* [[:en:Carter,_Hazel|Carter, Hazel]] (1986) ''Kuverenga Chishóna: an introductory Shona reader with grammatical sketch'' (2nd edition). London: [[:en:SOAS|SOAS]].
* [[:en:Clement_Doke|Doke, Clement M.]] (1931) ''Report on the unification of the Shona dialects''. Stephen Austin Sons.
* Fortune, George (1985). ''Shona Grammatical Constructions Vol 1''. Mercury Press.
* Mutasa, David (1996) ''The problems of standardizing spoken dialects: the Shona experience'', ''Language Matters'', 27, 79
* Lafon, Michel (1995), ''Le shona et les shonas du Zimbabwe'', Harmattan éd., Paris {{in lang|fr}}
* D. Dale:
** ''Basic English – Shona dictionary'', Afro Asiatic Languages Edition, Sept 5, 2000, {{ISBN|978-0869220146}}
** ''Duramazwi: A Shona - English Dictionary'', Afro Asiatic Languages Edition, Sept 5, 2000, {{ISBN|978-0869220146}}
== Vigaŵa vya kuwalo ==
{{interwiki|code=sn}}
* {{Cite web |title=The History of the Shona People |url=http://www.bulawayo1872.com/history/shona.htm}}
* [http://www.bisharat.net/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Shona Pan African Localization] report on Shona
* [http://www.lyrikline.org/index.php?id=60&L=1&author=cc00&cHash=efa2be756d Example of Shona], [[:en:Lyrikline.org|Lyrikline.org]] page on poet [[:en:Chirikure_Chirikure|Chirikure Chirikure]], with audio and translations into English.
* [https://web.archive.org/web/20150831071656/http://fsi-dli.yojik.eu/FSI/FSI%20Shona%20Basic%20Course/ Basic Shona language course (book + audio files)] USA Foreign Service Institute (FSI)
* [https://www.jw.org/sn/ Biblical study material in Shona language] (publications, video and audio files, [https://www.jw.org/sn/Raibhurari/bhaibheri/nwt/mabhuku/ online bible]) by [[:en:Jehovah's_Witnesses|Jehovah's Witnesses]]
* [https://web.archive.org/web/20161011174014/http://vashona.com/dictionary/ Shona Dictionary] Shona Dictionary
* [https://www.dokpro.uio.no/allex/gsd/fm/10-mazita.htm Mipanda Yemazita] Table of Noun Classes
{{Languages of Zimbabwe}}{{Languages of Mozambique}}{{Languages of Zambia}}{{Narrow Bantu languages|N-S}}{{Use dmy dates|date=September 2019}}{{Authority control}}<!--ethnic group category--> <!--language family category--> <!--country category-->
n858ot323igmfrmfwlhoq1t4zunz9kj
Mndandanda wa ŵalongozgi ŵa charu cha Mozambique
0
46614
121968
111745
2026-09-13T12:30:34Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Viyowoyero-vya-Malaŵi moved page [[List of Presidents of Mozambique]] to [[Mndandanda wa ŵalongozgi ŵa charu cha Mozambique]] without leaving a redirect: ChiTumbuka name
111745
wikitext
text/x-wiki
== List ==
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
!N
! width="55%" |Name
! width="18%" |Took office
!'''Left office'''
! width="10%" |'''Political party'''
|-
| style="background-color:#DC143C" |1
|'''[[Samora Machel|Samora Moisés Machel]]'''
|<small>1975 </small>
|<small>1986</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |2
|'''[[Marcelino dos Santos]]'''
|<small>1986</small>
|<small>1986</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |3
|'''[[Joaquim Chissano]]'''
|<small>1986</small>
|<small>1986</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |4
|'''[[Alberto Chipande]]'''
|<small>1986</small>
|<small>1986</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |5
|'''[[Armando Guebuza]]'''
|1986
|1986
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |6
|'''[[Jorge Rebelo]]'''
|1986
|1986
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |7
|'''[[Mariano de Araújo Matsinhe]]'''
|1986
|1986
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |8
|'''[[Sebastião Marcos Mabote]]'''
|<small>1986</small>
|<small>1986</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |9
|'''[[Jacinto Soares Veloso]]'''
|<small>1986</small>
|<small>1986</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |10
|'''[[Mário da Graça Machungo]]'''
|<small>1986</small>
|1986
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |11
|'''[[José Óscar Monteiro]]'''
|<small>1986</small>
|<small>1986</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |3
|'''[[Joaquim Chissano]]''', <small>President</small>
|''1986''
|<small>2005</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
|12
|[[Eduardo Mulémbwè]]
|<small>2005</small>
|<small>2005</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |5
|'''[[Armando Guebuza]]''', <small>President</small>
|<small>2005 </small>
|<small>2015</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
|13
|[[Verónica Macamo]]
|<small>2015</small>
|<small>2015</small>
|<small>FRELIMO</small>
|-
| style="background-color:#DC143C" |14
|'''[[Filipe Nyusi]]''', <small>President</small>
|<small>2015 </small>
|2020
|<small>FRELIMO</small>
|-
|15
|[[Esperança Bias]]
|2020
|2020
|<small>FRELIMO</small>
|-
|14
|'''[[Filipe Nyusi]]'''
|2020
|<small>Present</small>
|<small>FRELIMO</small>
|}
it93byudvl7natcyh8mgh51hs875ic3
You Spin Me Round (Like a Record)
0
49319
121972
121837
2026-09-13T13:24:17Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
121972
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox song
| name = You Spin Me Round (Like a Record)
| alt =
| type = single
| artist = [[Dead or Alive (band)|Dead or Alive]]
| album = [[Youthquake (album)|Youthquake]]
| B-side = [[Misty Circles]]
| released = {{start date|1984|11|5|df=y}}<ref>{{cite magazine|title= New Singles |magazine= [[Music Week]] |page= 28 |date= 3 November 1984}}</ref>
| recorded = 1984
| studio =
| genre =
* [[Disco]]<ref>{{cite magazine|url=https://books.google.com/books?id=1CQEAAAAMBAJ&pg=PT60|title=Dance Trax|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|last=Chin|first=Brian|date=11 May 1985|access-date=3 August 2023|quote= The A-side, produced by the team behind Divine's European successes (also unreleased here), is proof positive that disco is commercial, whether on major or indie label, especially when combined with enough raunch to put it in the "rock" category...}}</ref><ref name="NME">{{Cite web|url=https://www.nme.com/list/100-best-songs-of-the-1980s-1161|title=100 Best Songs Of The 1980s|first=Rebecca|last=Schiller|website=[[NME]] |date=26 March 2017}}</ref><ref name=Burns/><ref name=Waterman/>
* [[synth-pop]]<ref>{{cite book|first1= Eric |last1= Weisbard |first2= Craig |last2= Marks |year= 1996 |title= Spin Alternative Record Guide |publisher= [[Vintage Books]] |isbn= 978-0-6797-5574-6 |quote= Stock-Aitken-Waterman, the British schlock-disco maestros who took the trance-like beats of '80s synth-pop to their dancefloor extreme, most famously on Dead or Alive's drag opus "You Spin Me Round (Like A Record)."}}</ref><ref>{{Cite news |last=Beaumont-Thomas |first=Ben |date=1 June 2020 |title=The 100 greatest UK No 1s, No 5: Dead or Alive – You Spin Me Round (Like a Record) |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/music/2020/jun/01/the-100-greatest-uk-no-1s-no-5-dead-or-alive-you-spin-me-round-like-a-record |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{cite web|first= Tom|last= Owen|title= The top 25 greatest 1980s synthpop songs ever|website= [[Smooth Radio (2014)|Smooth Radio]]|date= 30 April 2024|url= https://www.smoothradio.com/features/best-electronic-synthpop-songs/|accessdate= 27 August 2024}}</ref>
* [[hi-NRG]]<ref>{{cite book|first= Lee |last= Barron |year= 2010 |title= Play it Again: Cover Songs in Popular Music |url= https://archive.org/details/playitagaincover0000plas |chapter= Camp Transitions: Genre Adaptation and the Hi-NRG/Dance Cover Version |editor-first= George |editor-last= Plasketes |publisher= [[Ashgate Publishing]] |page= [https://archive.org/details/playitagaincover0000plas/page/214 214] |isbn= 978-0-7546-6809-1}}</ref><ref name="Ankeny">{{cite web|first= Jason |last= Ankeny |title= Dead or Alive – Artist Biography |publisher= [[AllMusic]] |access-date= 24 June 2013 |url= http://www.allmusic.com/artist/dead-or-alive-mn0000226556/biography}}</ref>
* [[dance-pop]]<ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/ca/artist/dead-or-alive/544302|title=Dead or Alive|website=Apple Music}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.encyclopedia.com/education/news-wires-white-papers-and-books/dead-or-alive|title= Dead or Alive|website=[[Encyclopedia.com]]|access-date=6 June 2022}}</ref>
* [[New wave music|new wave]]<ref>{{Cite web|url=https://www.allmusic.com/album/80s-new-wave-new-wave-dance-mw0000050508|title=80's New Wave: New Wave Dance - Album Reviews, Songs & More | AllMusic|last=Erlewine|first=Stephen Thomas|via=AllMusic}}</ref>
| length =
* 3:19 (album version)
* 3:16 (single version)
* 8:01 (Murder mix)
* 7:28 (Performance mix)
| label = [[Epic Records|Epic]]
| writer =
* [[Pete Burns]]
* Steve Coy
* [[Wayne Hussey]]
* Tim Lever
* Mike Percy
| producer = [[Stock Aitken Waterman]]
| prev_title = [[That's the Way (I Like It)#Dead or Alive version|That's the Way (I Like It)]]
| prev_year = 1984
| next_title = [[Lover Come Back to Me (Dead or Alive song)|Lover Come Back to Me]]
| next_year = 1985
| misc = {{External music video|{{youTube|PGNiXGX2nLU|"You Spin Me Round (Like a Record)"}}
}}{{Audio sample
| type = single
| file = You Spin Me Round by Dead or Alive.ogg
| description =
}}
}}
"'''You Spin Me Round (Like a Record)'''" ni sumu ya gulu la pop la Chingelezi la Dead or Alive. Iwo ukafumiskika pa 5 Novembala 1984, nga ni sumu yakulongozga kufuma mu chimbale chawo chachiŵiri cha studio, Chindindindi (1985). Nyimbo iyi yikafika pa nambara 1 pa UK Singles Chart mu Malichi 1985, ndipo yikatora masabata 17 kuti yifike ku malo agha. Iyi yikaŵa UK yakwamba nambala 1 iyo yikatimbanizgika na Stock Aitken Waterman wakupanga ŵatatu. Pa US Billboard Hot 100, yikafika pa nambala 11 pa 17 Ogasiti chaka chira, ndipo yikaŵa nyimbo yawo yapachanya chomene kwenekuko. Nyimbo iyi yikafikaso pa nambala 1 ku Ireland na ku Canada, apo ku Australia yikafika pa nambala 3 ndipo yikafika pa nambala 3 mu vyaru vinandi vya ku Europe. Vidiyo yake ya sumu yikalongozgeka na Vaughan Arnell na Anthea Benton. Mu 2003, Q wakaŵika sumu iyi pa nambara 981 pa mndandanda wawo wa "1001 Best Songs Ever", mu 2005 Blender wakayiŵika pa nambara 289 pa mndandanda wake wa "Nyimbo Zikuru Chomene Kufuma apo Mukababikira", ndipo mu 2015 yikavotera na ŵanthu ŵa ku Britain kuŵa nambala19. yumoza mu kafukufuku wa ITV.
==Ukaboni==
qhx9tyt9csv45mo133d3je880thdwdd
MV June Aster moto wa boti
0
49621
121969
2026-09-13T12:35:55Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} Pa Seputembala 9, 2026, mise, boti ya ku [[Philippines]] iyo yikunyamura katundu yakuchemeka MV ''June Aster'' yikakoleka na moto mu maji gha pafupi na msumba wa [[Coron]], ku [[Palawan]]. Boti ili likaŵa na ŵanthu 115 na ŵanchito 17 apo moto uwu ukabuka.<ref>{{cite news |title=Missing in Coron ferry fire down to 84; 2 passengers missed trip |url=https://www.philstar.com/nation/2026/09/11/2555574/missing-coron-ferry-fire-down-84-2-passengers-missed-trip |w..."
121969
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Pa Seputembala 9, 2026, mise, boti ya ku [[Philippines]] iyo yikunyamura katundu yakuchemeka MV ''June Aster'' yikakoleka na moto mu maji gha pafupi na msumba wa [[Coron]], ku [[Palawan]]. Boti ili likaŵa na ŵanthu 115 na ŵanchito 17 apo moto uwu ukabuka.<ref>{{cite news |title=Missing in Coron ferry fire down to 84; 2 passengers missed trip |url=https://www.philstar.com/nation/2026/09/11/2555574/missing-coron-ferry-fire-down-84-2-passengers-missed-trip |work=[[The Philippine Star]] |date=September 11, 2026|last=Ramirez|first=Renalyn}}</ref> Moto uwu ukapharazgika pafupifupi 6:45 p.m. PHT pafupifupi makilomita 2.2 kumpoto chakumafumiro gha dazi kwa Barangay Marcilla ku Coron.<ref name="GMA">{{cite news |title=Fire hits passenger ship with over 100 on board in waters off Coron |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/1001826/five-reported-dead-as-fire-hits-passenger-ship-from-el-nido-in-waters-off-coron/story/ |publisher=[[GMA News Online]] |date=September 9, 2026 |access-date=September 10, 2026}}</ref> Ŵanthu pafupifupi 76 awo ŵakaŵa mu boti ili ŵakafwa, apo ŵanyake 43 ŵakaponoskeka ndipo 13 ŵachali kusoŵa.
== Ukaboni ==
<references />
{{Authority control}}
[[Category:2026]]
[[Category:Philippines]]
[[Category:Moto mu 2026]]
osplg52079kral77yx0u3oscb3sf6ry
121971
121969
2026-09-13T12:37:27Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
121971
wikitext
text/x-wiki
{{Italic title|string=June Aster}}
{{Databox}}
Pa Seputembala 9, 2026, mise, boti ya ku [[Philippines]] iyo yikunyamura katundu yakuchemeka MV ''June Aster'' yikakoleka na moto mu maji gha pafupi na msumba wa [[Coron]], ku [[Palawan]]. Boti ili likaŵa na ŵanthu 115 na ŵanchito 17 apo moto uwu ukabuka.<ref>{{cite news |title=Missing in Coron ferry fire down to 84; 2 passengers missed trip |url=https://www.philstar.com/nation/2026/09/11/2555574/missing-coron-ferry-fire-down-84-2-passengers-missed-trip |work=[[The Philippine Star]] |date=September 11, 2026|last=Ramirez|first=Renalyn}}</ref> Moto uwu ukapharazgika pafupifupi 6:45 p.m. PHT pafupifupi makilomita 2.2 kumpoto chakumafumiro gha dazi kwa Barangay Marcilla ku Coron.<ref name="GMA">{{cite news |title=Fire hits passenger ship with over 100 on board in waters off Coron |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/1001826/five-reported-dead-as-fire-hits-passenger-ship-from-el-nido-in-waters-off-coron/story/ |publisher=[[GMA News Online]] |date=September 9, 2026 |access-date=September 10, 2026}}</ref> Ŵanthu pafupifupi 76 awo ŵakaŵa mu boti ili ŵakafwa, apo ŵanyake 43 ŵakaponoskeka ndipo 13 ŵachali kusoŵa.
== Ukaboni ==
<references />
{{Authority control}}
[[Category:2026]]
[[Category:Philippines]]
[[Category:Moto mu 2026]]
3bphelug62zxl34injgnkht6cu82hv8
Talk:MV June Aster moto wa boti
1
49622
121970
2026-09-13T12:36:07Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{talk header}}"
121970
wikitext
text/x-wiki
{{talk header}}
frwy0ondkbaajki04xjgq9mnxpg47li
Chiyowoyelo cha ChiShona
0
49623
121978
2026-09-14T01:03:28Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Viyowoyero-vya-Malaŵi moved page [[Chiyowoyelo cha ChiShona]] to [[ChiShona]]: Unnecessary words
121978
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ChiShona]]
122cudfplf6duxmjht3k2fdyy0s7166
Mi'kmaq
0
49624
121981
2026-09-14T07:06:27Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{Databox}} '''Mi'kmaq''' ({{IPAc-en|lang|ˈ|m|ɪ|g|m|ɑː|}} {{respell|MIG|mah}}, {{IPA|mic|miːɡmaɣ|lang|link=yes}}; yumoza: '''Mi'kmaw''', kweniso '''L'nuk''' ndipo pambere '''Micmac''')<ref>{{cite web|title=Native Languages of the Americas: Mi'kmaq Language (Mi'kmaw, Micmac, Mikmaq, Mikmak)|url=http://www.native-languages.org/mikmaq.htm|access-date=October 31, 2018|website=Native-Languages.org|archive-date=September 8, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/2..."
121981
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mi'kmaq''' ({{IPAc-en|lang|ˈ|m|ɪ|g|m|ɑː|}} {{respell|MIG|mah}}, {{IPA|mic|miːɡmaɣ|lang|link=yes}}; yumoza: '''Mi'kmaw''', kweniso '''L'nuk''' ndipo pambere '''Micmac''')<ref>{{cite web|title=Native Languages of the Americas: Mi'kmaq Language (Mi'kmaw, Micmac, Mikmaq, Mikmak)|url=http://www.native-languages.org/mikmaq.htm|access-date=October 31, 2018|website=Native-Languages.org|archive-date=September 8, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230908203703/http://www.native-languages.org/mikmaq.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Lockerby |first=Earle |date=2004 |title=Ancient Mi'kmaq Customs: A Shaman's Revelations |journal=The Canadian Journal of Native Studies |volume=24 |issue=2 |pages=403–423 |url=http://www3.brandonu.ca/cjns/24.2/cjnsv24no2_pg403-423.pdf |archive-date=July 14, 2019 |access-date=November 23, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190714005641/http://www3.brandonu.ca/cjns/24.2/cjnsv24no2_pg403-423.pdf |url-status=live }} see page 418, note 2</ref><ref>Sock, S., & Paul-Gould, S. (2011). ''Best Practices and Challenges in Miꞌkmaq and Maliseet/Wolastoqi Language Immersion Programs.''</ref> ni gulu la ŵanthu ŵa ku Northeast Woodlands, awo ŵakukhala mu vigaŵa vya ku [[Canada]] ivyo vili mu vigaŵa vya nyanja ya Atlantic, chomenechomene ku [[Nova Scotia]], [[New Brunswick]], [[Prince Edward Island|Prince Edward]] [[Prince Edward Island|Island]], na [[Newfoundland]],<ref>{{cite web |title=Mi'kmaq |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/micmac-mikmaq |access-date=2023-07-23 |website=The Canadian Encyclopedia |last=Gallant |first=David Joseph |date=2008 |language=en |archive-date=July 23, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230723000849/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/micmac-mikmaq |url-status=live }}</ref> na [[Gaspé Peninsula]] ku [[Quebec]] kweniso Ŵamtundu ŵa ku America awo ŵakaŵa ku chigaŵa cha kumpoto chakumafumiro gha dazi kwa [[Maine]].
== Ukaboni ==
<references />
== Malinki gha kuwaro ==
{{Commons category|Mi'kmaq}}
{{incubator|code=mic}}
* [https://archive.org/stream/placenamesofprov00browrich#page/22/mode/2up Bras d'Or – Pitawpo'q, Indian name; Little Bras d'Or – Panu'skek, Indian name]
* [http://www.mikmaqonline.org/ Míkmaq Dictionary Online]
* [http://www.blupete.com/Hist/Gloss/Indians.htm The Mi'kmaq of Megumaagee]
* [https://web.archive.org/web/20010415132539/http://www.booth.k12.nf.ca/projects/Mi'kmaq/97index.htm Míkmaq Learning Resource]
* [http://www.uinr.ca/ Unama'ki Institute of Natural Resources]
* [http://www.mymnfc.com/ Mi'kmaw Native Friendship Centre]
{{Authority control}}
[[Category:Mi'kmaq]]
[[Category:Mafuko gha ŵanthu ku Canada]]
[[Category:Canada]]
psaecvbi35kd74k6g0kbd2g41qzjs20
121982
121981
2026-09-14T07:06:49Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
121982
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mi'kmaq''' ({{IPAc-en|lang|ˈ|m|ɪ|g|m|ɑː|}} {{respell|MIG|mah}}, {{IPA|mic|miːɡmaɣ|lang|link=yes}}; yumoza: '''Mi'kmaw''', kweniso '''L'nuk''' ndipo pambere '''Micmac''')<ref>{{cite web|title=Native Languages of the Americas: Mi'kmaq Language (Mi'kmaw, Micmac, Mikmaq, Mikmak)|url=http://www.native-languages.org/mikmaq.htm|access-date=October 31, 2018|website=Native-Languages.org|archive-date=September 8, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230908203703/http://www.native-languages.org/mikmaq.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Lockerby |first=Earle |date=2004 |title=Ancient Mi'kmaq Customs: A Shaman's Revelations |journal=The Canadian Journal of Native Studies |volume=24 |issue=2 |pages=403–423 |url=http://www3.brandonu.ca/cjns/24.2/cjnsv24no2_pg403-423.pdf |archive-date=July 14, 2019 |access-date=November 23, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190714005641/http://www3.brandonu.ca/cjns/24.2/cjnsv24no2_pg403-423.pdf |url-status=live }} see page 418, note 2</ref><ref>Sock, S., & Paul-Gould, S. (2011). ''Best Practices and Challenges in Miꞌkmaq and Maliseet/Wolastoqi Language Immersion Programs.''</ref> ni gulu la ŵanthu ŵa ku Northeast Woodlands, awo ŵakukhala mu vigaŵa vya ku [[Canada]] ivyo vili mu vigaŵa vya nyanja ya Atlantic, chomenechomene ku [[Nova Scotia]], [[New Brunswick]], [[Prince Edward Island]], na [[Newfoundland]],<ref>{{cite web |title=Mi'kmaq |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/micmac-mikmaq |access-date=2023-07-23 |website=The Canadian Encyclopedia |last=Gallant |first=David Joseph |date=2008 |language=en |archive-date=July 23, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230723000849/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/micmac-mikmaq |url-status=live }}</ref> na [[Gaspé Peninsula]] ku [[Quebec]] kweniso Ŵamtundu ŵa ku America awo ŵakaŵa ku chigaŵa cha kumpoto chakumafumiro gha dazi kwa [[Maine]].
== Ukaboni ==
<references />
== Malinki gha kuwaro ==
{{Commons category|Mi'kmaq}}
{{incubator|code=mic}}
* [https://archive.org/stream/placenamesofprov00browrich#page/22/mode/2up Bras d'Or – Pitawpo'q, Indian name; Little Bras d'Or – Panu'skek, Indian name]
* [http://www.mikmaqonline.org/ Míkmaq Dictionary Online]
* [http://www.blupete.com/Hist/Gloss/Indians.htm The Mi'kmaq of Megumaagee]
* [https://web.archive.org/web/20010415132539/http://www.booth.k12.nf.ca/projects/Mi'kmaq/97index.htm Míkmaq Learning Resource]
* [http://www.uinr.ca/ Unama'ki Institute of Natural Resources]
* [http://www.mymnfc.com/ Mi'kmaw Native Friendship Centre]
{{Authority control}}
[[Category:Mi'kmaq]]
[[Category:Mafuko gha ŵanthu ku Canada]]
[[Category:Canada]]
qryoknqvkerfefdrvih62r7jf7kip43
121984
121982
2026-09-14T07:10:21Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
121984
wikitext
text/x-wiki
[[File:Districts_of_Mi'kma'ki.svg|thumb|Mi'kma'ki, charu cha Mi'kmaw, na maboma ghake, ndipo chigaŵa chose cha Wabanaki Confederacy chili kulembeka mu mtundu wa girini wakupepuka.]]
'''Mi'kmaq''' ({{IPAc-en|lang|ˈ|m|ɪ|g|m|ɑː|}} {{respell|MIG|mah}}, {{IPA|mic|miːɡmaɣ|lang|link=yes}}; yumoza: '''Mi'kmaw''', kweniso '''L'nuk''' ndipo pambere '''Micmac''')<ref>{{cite web|title=Native Languages of the Americas: Mi'kmaq Language (Mi'kmaw, Micmac, Mikmaq, Mikmak)|url=http://www.native-languages.org/mikmaq.htm|access-date=October 31, 2018|website=Native-Languages.org|archive-date=September 8, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230908203703/http://www.native-languages.org/mikmaq.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Lockerby |first=Earle |date=2004 |title=Ancient Mi'kmaq Customs: A Shaman's Revelations |journal=The Canadian Journal of Native Studies |volume=24 |issue=2 |pages=403–423 |url=http://www3.brandonu.ca/cjns/24.2/cjnsv24no2_pg403-423.pdf |archive-date=July 14, 2019 |access-date=November 23, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190714005641/http://www3.brandonu.ca/cjns/24.2/cjnsv24no2_pg403-423.pdf |url-status=live }} see page 418, note 2</ref><ref>Sock, S., & Paul-Gould, S. (2011). ''Best Practices and Challenges in Miꞌkmaq and Maliseet/Wolastoqi Language Immersion Programs.''</ref> ni gulu la ŵanthu ŵa ku Northeast Woodlands, awo ŵakukhala mu vigaŵa vya ku [[Canada]] ivyo vili mu vigaŵa vya nyanja ya Atlantic, chomenechomene ku [[Nova Scotia]], [[New Brunswick]], [[Prince Edward Island]], na [[Newfoundland]],<ref>{{cite web |title=Mi'kmaq |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/micmac-mikmaq |access-date=2023-07-23 |website=The Canadian Encyclopedia |last=Gallant |first=David Joseph |date=2008 |language=en |archive-date=July 23, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230723000849/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/micmac-mikmaq |url-status=live }}</ref> na [[Gaspé Peninsula]] ku [[Quebec]] kweniso Ŵamtundu ŵa ku America awo ŵakaŵa ku chigaŵa cha kumpoto chakumafumiro gha dazi kwa [[Maine]].
== Ukaboni ==
<references />
== Malinki gha kuwaro ==
{{Commons category|Mi'kmaq}}
{{incubator|code=mic}}
* [https://archive.org/stream/placenamesofprov00browrich#page/22/mode/2up Bras d'Or – Pitawpo'q, Indian name; Little Bras d'Or – Panu'skek, Indian name]
* [http://www.mikmaqonline.org/ Míkmaq Dictionary Online]
* [http://www.blupete.com/Hist/Gloss/Indians.htm The Mi'kmaq of Megumaagee]
* [https://web.archive.org/web/20010415132539/http://www.booth.k12.nf.ca/projects/Mi'kmaq/97index.htm Míkmaq Learning Resource]
* [http://www.uinr.ca/ Unama'ki Institute of Natural Resources]
* [http://www.mymnfc.com/ Mi'kmaw Native Friendship Centre]
{{Authority control}}
[[Category:Mi'kmaq]]
[[Category:Mafuko gha ŵanthu ku Canada]]
[[Category:Canada]]
3t2mw6rok8jks53qcl609g79wd9k1e7
Talk:Mi'kmaq
1
49625
121983
2026-09-14T07:07:02Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{talk header}}"
121983
wikitext
text/x-wiki
{{talk header}}
frwy0ondkbaajki04xjgq9mnxpg47li
Wikipedia:Embaixada de português
4
49626
121988
2026-09-14T07:27:53Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Portuguese Embassy
121988
wikitext
text/x-wiki
{| align=center class=toccolours width=100%
|<center>[[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]] <big>'''Bem-vindo à Embaixada da Português!''' [[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]]</big></center>
Bem-vindo à Embaixada da Português. Aqui você pode fazer uma pergunta, propor a criação de um artigo ou registrar uma reclamação.
Depois de deixar sua mensagem aqui, lembre-se de assiná-la com quatro tis, assim <nowiki>~~</nowiki><!-- --><nowiki>~~</nowiki>. O que isso faz? Bem, isso insere automaticamente a data, o seu nome de usuário e a hora por você.
|}<noinclude>
</noinclude>
<!-- POR FAVOR, COMECE A ESCREVER AQUI E NÃO ALTERE O BANNER NO TOPO -->
ml3mq3ggnwphx6z28ypxr8wy8e7czsr
121995
121988
2026-09-14T07:37:01Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
121995
wikitext
text/x-wiki
{| align=center class=toccolours width=100%
|<center>[[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]] <big>'''Bem-vindo à Embaixada da Português!''' [[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]]</big></center>
Bem-vindo à Embaixada da Português. Aqui você pode fazer uma pergunta, propor a criação de um artigo ou registrar uma reclamação.
Depois de deixar sua mensagem aqui, lembre-se de assiná-la com quatro tis, assim <nowiki>~~</nowiki><!-- --><nowiki>~~</nowiki>. O que isso faz? Isso insere automaticamente a data, o seu nome de usuário e a hora por você.
|}<noinclude>
</noinclude>
<!-- POR FAVOR, COMECE A ESCREVER AQUI E NÃO ALTERE O BANNER NO TOPO -->
r4sxtrq33brbadohohafhhezfksz1zc
Wikipedia:Kedutaan Bahasa Indonesia
4
49627
121989
2026-09-14T07:29:14Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Indonesian embassy
121989
wikitext
text/x-wiki
{| align=center class=toccolours width=100%
|<center>[[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]] <big>'''Selamat datang di Kedutaan Bahasa Indonesia!''' [[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]]</big></center>
Selamat datang di Kedutaan Bahasa Indonesia. Di sini Anda dapat mengajukan pertanyaan, mengusulkan pembuatan artikel atau mengajukan keluhan.
Setelah meninggalkan pesan di sini, jangan lupa untuk membubuhkan tanda tangan pada pesan Anda dengan empat tanda tilde seperti ini <nowiki>~~</nowiki><!-- --><nowiki>~~</nowiki>. Apa fungsinya? Fitur ini secara otomatis menyisipkan tanggal, nama pengguna, dan waktu untuk Anda.
|}<noinclude>
</noinclude>
<!-- SILAKAN MULAI MENULIS DI SINI DAN JANGAN MENGUBAH BANNER DI ATAS -->
ev124rurq8m74vhjuna4b6s2n1r9w8d
Wikipedia:Ofishin jakadancin Hausa
4
49628
121991
2026-09-14T07:31:20Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Hausa Embassy
121991
wikitext
text/x-wiki
{| align=center class=toccolours width=100%
|<center>[[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]] <big>'''Barka da zuwa Ofishin Jakadancin Hausa!''' [[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]]</big></center>
Barka da zuwa Ofishin Jakadancin Hausa. A nan za ka iya yin tambaya, ba da shawarar rubuta wani labari, ko kuma gabatar da koke.
Bayan ka ajiye sakonka a nan, ka tuna ka sanya alamun tilde guda hudu a karshen sakon, kamar haka <nowiki>~~</nowiki><!-- --><nowiki>~~</nowiki>. Me wannan yake yi? To, wannan yana saka kwanan wata, sunan mai amfani da kai, da kuma lokaci ta atomatik a madadin ka.
|}<noinclude>
</noinclude>
<!-- DON ALLAH KA FARA RUBUTA A NAN KUMA KADA KA CANJA TUNAN A SAMA -->
m2apjyr3mao72p12izgkl4o39py4iyi
121994
121991
2026-09-14T07:36:40Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
121994
wikitext
text/x-wiki
{| align=center class=toccolours width=100%
|<center>[[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]] <big>'''Barka da zuwa Ofishin Jakadancin Hausa!''' [[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]]</big></center>
Barka da zuwa Ofishin Jakadancin Hausa. A nan za ka iya yin tambaya, ba da shawarar rubuta wani labari, ko kuma gabatar da koke.
Bayan ka ajiye sakonka a nan, ka tuna ka sanya alamun tilde guda hudu a karshen sakon, kamar haka <nowiki>~~</nowiki><!-- --><nowiki>~~</nowiki>. Me wannan yake yi? Wannan yana saka kwanan wata, sunan mai amfani da kai, da kuma lokaci ta atomatik a madadin ka.
|}<noinclude>
</noinclude>
<!-- DON ALLAH KA FARA RUBUTA A NAN KUMA KADA KA CANJA TUNAN A SAMA -->
ox398j8bgcu6mfsdguyvg5pxstyqqhr
Wikipedia:Посольство України
4
49629
121992
2026-09-14T07:32:42Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Ukrainian Embassy
121992
wikitext
text/x-wiki
{| align=center class=toccolours width=100%
|<center>[[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]] <big>'''Ласкаво просимо до Посольства України!''' [[Image:Greek Roman Laurel wreath with branches vector.svg|40px]]</big></center>
Ласкаво просимо до Посольства України. Тут ви можете поставити запитання, запропонувати написати статтю або подати скаргу.
Залишивши повідомлення, не забудьте підписатися, додавши чотири тильди, ось так <nowiki>~~</nowiki><!-- --><nowiki>~~</nowiki>. Що це робить? Ця функція автоматично вставляє дату, ваш ім’я користувача та час.
|}<noinclude>
</noinclude>
<!-- БУДЬ ЛАСКА, ПОЧНІТЬ ЗАПИСУВАТИ ТУТ І НЕ ЗМІНЮЙТЕ БАНЕР ЗВЕРХУ -->
9lure4036ree3fr04k3sg4454qac22t
SamoaNIC
0
49630
121996
2026-09-14T09:30:08Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "'''SamoaNIC''' ndiyo wakulembeska wakuzomerezgeka wa [[.ws]] pa msinkhu wapacanya, uwo uli na [[Samoa]] (kale Western Samoa). ==Mbiri== Nthumi ya .ws yikapangika pa 14 Julayi 1995 na [[Internet Assigned Numbers Authority]] (IANA) kulingana na [[ISO 3166-1]] iyo yikaŵapo kale mu charu ichi.<ref name="iana1">{{cite web |url=https://www.iana.org/domains/root/db/ws.html |title=IANA — .ws Domain Delegation Data |publisher=IANA |accessdate=November 19, 2012}}</ref> M..."
121996
wikitext
text/x-wiki
'''SamoaNIC''' ndiyo wakulembeska wakuzomerezgeka wa [[.ws]] pa msinkhu wapacanya, uwo uli na [[Samoa]] (kale Western Samoa).
==Mbiri==
Nthumi ya .ws yikapangika pa 14 Julayi 1995 na [[Internet Assigned Numbers Authority]] (IANA) kulingana na [[ISO 3166-1]] iyo yikaŵapo kale mu charu ichi.<ref name="iana1">{{cite web |url=https://www.iana.org/domains/root/db/ws.html |title=IANA — .ws Domain Delegation Data |publisher=IANA |accessdate=November 19, 2012}}</ref>
Malo ghapachanya ghakukhozgeka na Samoan Ministry of Foreign Affairs & Trade. SamoaNIC yikulongozgeka na kampani yakupanga makompyuta, iyo yili ku [[Apia]].<ref name="samoanic1">{{cite web |url=http://samoanic.ws/faq/index.dhtml |title=SamoaNIC.ws — FAQs |publisher=SamoaNIC |accessdate=November 19, 2012}}</ref>
== Mazaza ==
Nga ni vigaŵa vyose vya mtundu wa pamwamba (ccTLDs), .ws yikuwira pasi pa [[ICANN]] yayi; ICANN ndiyo yikulaŵilira waka ma TLD gha malonda na ghakumanyikwa (''com'', ''net'' na vinyakhe).<!--<ref name="websitews1">{{cite web | url=http://www.website.ws/faq/ | title=WebSite.ws - Frequently Asked Questions | publisher=WebSite.ws | accessdate=November 19, 2012}}</ref>--><ref name="cctldarch1">{{cite web | url=http://www.ccwhois.org/mailarchive/cctld-adcom/vol01/msg00272.html | title=<nowiki>ccTLD Archive: [cctld-adcom]</nowiki> | accessdate=November 19, 2012}}</ref>
== Ukaboni ==
{{Reflist}}
== Malinki gha kuwaro ==
*[https://samoanic.ws/ Webusayiti yakuzomerezgeka]
[[Category:Samoa]]
do9s5gkyev3ip2rci3lpisas0cfmr4g
Talk:SamoaNIC
1
49631
121997
2026-09-14T09:30:23Z
Viyowoyero-vya-Malaŵi
11606
Created page with "{{talk header}}"
121997
wikitext
text/x-wiki
{{talk header}}
frwy0ondkbaajki04xjgq9mnxpg47li