Wikipedia twwiki https://tw.wikipedia.org/wiki/Kratafa_Titiriw MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Media Soronko Nkitahode Dwumadini Dwumadini nkitahode Wikipedia Wikipedia nkitahode File File nkitahode MediaWiki MediaWiki nkitahode Nhwɛsoɔ Nhwɛsoɔ nkitahode Mmoa Mmoa nkitahode Nkyekyεmu Nkyekyεmu nkitahode TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Amandzeba Nat Brew 0 18104 199785 2026-05-23T14:09:49Z Rsaawah 10269 Created a page 199785 wikitext text/x-wiki '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif dwomtoni. 7a7ahzygqlgq0aokchbjut48bmitxb3 199786 199785 2026-05-23T14:24:06Z Rsaawah 10269 /* */ 199786 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Twi}} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif dwomtoni. 2w9vauozdcx338vpd5ptvorjhi051af 199787 199786 2026-05-23T14:24:28Z Rsaawah 10269 /* */ 199787 wikitext text/x-wiki '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif dwomtoni. 7a7ahzygqlgq0aokchbjut48bmitxb3 199788 199787 2026-05-23T14:25:21Z Rsaawah 10269 /* */ 199788 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif dwomtoni. e7m3xaylmr41nouz3ehaworq7s992ip 199789 199788 2026-05-23T14:28:18Z Rsaawah 10269 /* */ 199789 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif dwomtoni. ji3yvifa091atfmwizh1uqmsjl7intf 199790 199789 2026-05-23T14:33:22Z Rsaawah 10269 /* */ 199790 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran. gxt0thxbcluow8dgj0a1dzrl8k4xfco 199791 199790 2026-05-23T14:34:59Z Rsaawah 10269 /* */ 199791 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran. j1fuv72qzp0yotzvo89esw1sjqrsx27 199792 199791 2026-05-23T15:08:31Z Rsaawah 10269 /* Abrabɔ ahyɛaseɛ */ 199792 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran. == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke. Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi. Wɔ Ɔpepɔn bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho. gi7kmpiw91sl5o9l8pc7xzdo9dbsz6a 199795 199792 2026-05-23T15:18:09Z Rsaawah 10269 /* Nnwomtoɔ dwumadie */ 199795 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran. == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke. Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi. Wɔ Ɔpɛpɔn bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho. Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti. Wɔ Kotonimma bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu. 5xyszhwg68zciqre3cxoxlydu4kloqb 199796 199795 2026-05-23T15:19:29Z Rsaawah 10269 /* Nnwomtoɔ dwumadie */ 199796 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran. == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke. Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi. Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho. Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti. Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu. 4tdi6r8yjznzqyzo9luh737xk89qyo7 199798 199796 2026-05-23T15:51:08Z Rsaawah 10269 /* Nnwomtoɔ dwumadie */ 199798 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran. == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke. Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi. Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho. Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti. Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu. == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie. gym3x7mwcjw9jvmo640faq4ckoccgaa 199799 199798 2026-05-23T15:52:19Z Rsaawah 10269 /* Amanyɔsɛm dwumadie */ 199799 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran. == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke. Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi. Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho. Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti. Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu. == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie. == Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ == gmlifvvj9hpipfe8tqna4t8jpto8f5t 199800 199799 2026-05-23T15:54:14Z Rsaawah 10269 /* Abrabɔ ahyɛaseɛ */ 199800 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran.<ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792</ref> == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke. Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi. Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho. Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti. Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu. == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie. == Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ == 9ll7p105jwyo1thl7edf67euso1vunr 199801 199800 2026-05-23T15:56:27Z Rsaawah 10269 /* Nnwomtoɔ dwumadie */ 199801 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran.<ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792</ref> == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex<ref>{{Citation |last=Simon Broughton, Mark Ellingham, Jon Lusk, Duncan Antony Clark |title=The Rough Guide to World Music: Africa & Middle East |date=2006 |url=https://books.google.com.gh/books?id=kbc7AQAAIAAJ&q=Amandzeba&redir_esc=y |publisher=Rough Guides |language=en |isbn=978-1-84353-551-5 |access-date=2026-05-23}}</ref> a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke. Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi. Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho. Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti. Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu. == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie. == Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ == jyiylvfi8fddq9ena9e6kk4yfpaipd7 199802 199801 2026-05-23T15:57:50Z Rsaawah 10269 /* Nnwomtoɔ dwumadie */ 199802 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran.<ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792</ref> == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex<ref>{{Citation |last=Simon Broughton, Mark Ellingham, Jon Lusk, Duncan Antony Clark |title=The Rough Guide to World Music: Africa & Middle East |date=2006 |url=https://books.google.com.gh/books?id=kbc7AQAAIAAJ&q=Amandzeba&redir_esc=y |publisher=Rough Guides |language=en |isbn=978-1-84353-551-5 |access-date=2026-05-23}}</ref> a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke.<ref>{{Citation |title=Nat Brew The “Tradition Child” |url=https://www.modernghana.com/entertainment/2383/nat-brew-the-tradition-child.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi. Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho. Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti. Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu. == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie. == Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ == dzcfttadiw3v43f48cgsevcyuzj7dqi 199803 199802 2026-05-23T15:59:10Z Rsaawah 10269 /* Nnwomtoɔ dwumadie */ 199803 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran.<ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792</ref> == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex<ref>{{Citation |last=Simon Broughton, Mark Ellingham, Jon Lusk, Duncan Antony Clark |title=The Rough Guide to World Music: Africa & Middle East |date=2006 |url=https://books.google.com.gh/books?id=kbc7AQAAIAAJ&q=Amandzeba&redir_esc=y |publisher=Rough Guides |language=en |isbn=978-1-84353-551-5 |access-date=2026-05-23}}</ref> a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke.<ref>{{Citation |title=Nat Brew The “Tradition Child” |url=https://www.modernghana.com/entertainment/2383/nat-brew-the-tradition-child.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi.<ref>{{Citation |title=The release of ‘Wogbejeke’ birthed my African identity – Amandzeba |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-release-of-Wogbejeke-birthed-my-African-identity-Amandzeba-636855 |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho. Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti. Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu. == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie. == Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ == ajg9tj0ncsm0l7yw4o259ta06wd701w 199804 199803 2026-05-23T16:01:27Z Rsaawah 10269 /* Nnwomtoɔ dwumadie */ 199804 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran.<ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792</ref> == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex<ref>{{Citation |last=Simon Broughton, Mark Ellingham, Jon Lusk, Duncan Antony Clark |title=The Rough Guide to World Music: Africa & Middle East |date=2006 |url=https://books.google.com.gh/books?id=kbc7AQAAIAAJ&q=Amandzeba&redir_esc=y |publisher=Rough Guides |language=en |isbn=978-1-84353-551-5 |access-date=2026-05-23}}</ref> a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke.<ref>{{Citation |title=Nat Brew The “Tradition Child” |url=https://www.modernghana.com/entertainment/2383/nat-brew-the-tradition-child.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi.<ref>{{Citation |title=The release of ‘Wogbejeke’ birthed my African identity – Amandzeba |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-release-of-Wogbejeke-birthed-my-African-identity-Amandzeba-636855 |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho.<ref>{{Citation |title=Jah Mikal Signs On Amandzeba Nat Brew |url=https://www.modernghana.com/entertainment/62250/jah-mikal-signs-on-amandzeba-nat-brew.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti. Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu. == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie. == Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ == d900o9mr5ft2winwak0bb7dsw1njpsk 199805 199804 2026-05-23T16:02:47Z Rsaawah 10269 /* Nnwomtoɔ dwumadie */ 199805 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran.<ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792</ref> == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex<ref>{{Citation |last=Simon Broughton, Mark Ellingham, Jon Lusk, Duncan Antony Clark |title=The Rough Guide to World Music: Africa & Middle East |date=2006 |url=https://books.google.com.gh/books?id=kbc7AQAAIAAJ&q=Amandzeba&redir_esc=y |publisher=Rough Guides |language=en |isbn=978-1-84353-551-5 |access-date=2026-05-23}}</ref> a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke.<ref>{{Citation |title=Nat Brew The “Tradition Child” |url=https://www.modernghana.com/entertainment/2383/nat-brew-the-tradition-child.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi.<ref>{{Citation |title=The release of ‘Wogbejeke’ birthed my African identity – Amandzeba |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-release-of-Wogbejeke-birthed-my-African-identity-Amandzeba-636855 |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho.<ref>{{Citation |title=Jah Mikal Signs On Amandzeba Nat Brew |url=https://www.modernghana.com/entertainment/62250/jah-mikal-signs-on-amandzeba-nat-brew.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti.<ref>{{Citation |title=Amandzeba was forced to go to the hospital after car crash - Management |date=2020-01-07 |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Amandzeba-was-forced-to-go-to-the-hospital-after-car-crash-Management-831046 |work=GhanaWeb |language=en-US |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu. == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie. == Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ == ev3ll2kxq9s02cid7tnxw9vrow3kcyp 199806 199805 2026-05-23T16:04:21Z Rsaawah 10269 /* Nnwomtoɔ dwumadie */ 199806 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran.<ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792</ref> == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex<ref>{{Citation |last=Simon Broughton, Mark Ellingham, Jon Lusk, Duncan Antony Clark |title=The Rough Guide to World Music: Africa & Middle East |date=2006 |url=https://books.google.com.gh/books?id=kbc7AQAAIAAJ&q=Amandzeba&redir_esc=y |publisher=Rough Guides |language=en |isbn=978-1-84353-551-5 |access-date=2026-05-23}}</ref> a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke.<ref>{{Citation |title=Nat Brew The “Tradition Child” |url=https://www.modernghana.com/entertainment/2383/nat-brew-the-tradition-child.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi.<ref>{{Citation |title=The release of ‘Wogbejeke’ birthed my African identity – Amandzeba |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-release-of-Wogbejeke-birthed-my-African-identity-Amandzeba-636855 |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho.<ref>{{Citation |title=Jah Mikal Signs On Amandzeba Nat Brew |url=https://www.modernghana.com/entertainment/62250/jah-mikal-signs-on-amandzeba-nat-brew.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti.<ref>{{Citation |title=Amandzeba was forced to go to the hospital after car crash - Management |date=2020-01-07 |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Amandzeba-was-forced-to-go-to-the-hospital-after-car-crash-Management-831046 |work=GhanaWeb |language=en-US |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu.<ref>{{Citation |title=Amandzeba releases COVID-19 song |date=2020-05-15 |url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/amandzeba-adds-voice-to-help-fight-the-covid-19-pandemic.html |language=en-gb |access-date=2026-05-23}}</ref> == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie. == Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ == cpugto77fnlg71ee0t8f2lmj23plkhu 199807 199806 2026-05-23T16:09:29Z Rsaawah 10269 /* Amanyɔsɛm dwumadie */ 199807 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghanaian]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran.<ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792</ref> == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex<ref>{{Citation |last=Simon Broughton, Mark Ellingham, Jon Lusk, Duncan Antony Clark |title=The Rough Guide to World Music: Africa & Middle East |date=2006 |url=https://books.google.com.gh/books?id=kbc7AQAAIAAJ&q=Amandzeba&redir_esc=y |publisher=Rough Guides |language=en |isbn=978-1-84353-551-5 |access-date=2026-05-23}}</ref> a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke.<ref>{{Citation |title=Nat Brew The “Tradition Child” |url=https://www.modernghana.com/entertainment/2383/nat-brew-the-tradition-child.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi.<ref>{{Citation |title=The release of ‘Wogbejeke’ birthed my African identity – Amandzeba |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-release-of-Wogbejeke-birthed-my-African-identity-Amandzeba-636855 |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho.<ref>{{Citation |title=Jah Mikal Signs On Amandzeba Nat Brew |url=https://www.modernghana.com/entertainment/62250/jah-mikal-signs-on-amandzeba-nat-brew.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti.<ref>{{Citation |title=Amandzeba was forced to go to the hospital after car crash - Management |date=2020-01-07 |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Amandzeba-was-forced-to-go-to-the-hospital-after-car-crash-Management-831046 |work=GhanaWeb |language=en-US |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu.<ref>{{Citation |title=Amandzeba releases COVID-19 song |date=2020-05-15 |url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/amandzeba-adds-voice-to-help-fight-the-covid-19-pandemic.html |language=en-gb |access-date=2026-05-23}}</ref> == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu<ref>{{Citation |title=Mahama performs “Wogbe Jeke” with Amandzeba at Akropong |date=2016-10-28 |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Mahama-performs-Wogbe-Jeke-with-Amandzeba-at-Akropong-481524 |work=GhanaWeb |language=en-US |access-date=2026-05-23}}</ref>na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie.<ref>{{Citation |last=MyNewsGH |title=I haven’t quit politics – Amandzeba Nat Brew |date=2020-09-19 |url=https://www.mynewsgh.com/i-havent-quit-politics-amandzeba-nat-brew/ |language=en-US |access-date=2026-05-23}}</ref> == Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ == le39t4knishidx8yxx7r1fidjlckuqb 199808 199807 2026-05-23T16:25:48Z Rsaawah 10269 /* */ 199808 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Infobox musical artist | name = Amandzeba Nat Brew | image = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = | birth_place = [[Accra]], [[Ghana]] | origin = [[Ghana]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[Highlife]] | occupation = | instrument = vocal | years_active = 1992–present | label = | associated_acts = {{flatlist}} * [[Nana Ampadu]] * [[Nana Acheampong]] * [[A. B. Crentsil]] * [[Akosua Agyapong]] * [[Rex Omar]] * [[Nakorex]] | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} '''Amandzeba Nat Brew''' (wɔsan frɛ no Nat Brew (Amandzeba), ne Amandzeba), yɛ Ghana hai laif ([[highlife]]) dwomtoni. == Abrabɔ ahyɛaseɛ == Amandzeba wiee ne ntoasoɔ sukuu wɔ Christian Methodist Senior High School a ɛwɔ Nkran.<ref>https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792</ref> == Nnwomtoɔ dwumadie == Amandzeba bɛgyee din kane firii nnwomtokuo Nakorex<ref>{{Citation |last=Simon Broughton, Mark Ellingham, Jon Lusk, Duncan Antony Clark |title=The Rough Guide to World Music: Africa & Middle East |date=2006 |url=https://books.google.com.gh/books?id=kbc7AQAAIAAJ&q=Amandzeba&redir_esc=y |publisher=Rough Guides |language=en |isbn=978-1-84353-551-5 |access-date=2026-05-23}}</ref> a wɔtee no afe apem ahankron ne aduokron mmienu(1992) mu a na [[Akosua Agyapong]] ne [[Rex Omar]] ka ho bi. Amandzeba yɛ obi wagye din wɔ Ghana yie pa ara ɛnam ne nnwom wogbejeke.<ref>{{Citation |title=Nat Brew The “Tradition Child” |url=https://www.modernghana.com/entertainment/2383/nat-brew-the-tradition-child.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ nnwom wogbejeke nnkunimdie ho no, Nat Brew faa edin Amandzeba, nkyerɛaseɛ ne, “Amammerɛ Ba” anaa “ Amaneɛ Ba”, a na ɔderekyerɛ ne abibirem nkyi.<ref>{{Citation |title=The release of ‘Wogbejeke’ birthed my African identity – Amandzeba |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-release-of-Wogbejeke-birthed-my-African-identity-Amandzeba-636855 |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ [[Ɔpɛpɔn]] bosome wɔ mfeɛ mpem aduonu ne aduonu mu no, Amandzeba ne US agyinahyɛdeɛ bi a wɔfrɛ wɔn Jah Mikal Entertainment de wɔn nsa hyɛɛ nkrataa ase sɛ dwumadifoɔ de wɔn nnwom foforɔ ho nsɛm bɛtoo dwa ne ɔne US rappa (rapper), Micheal Morgan wɔn nkabɔm dwumadie wɔrebɛdi wɔ ne nnwom Wogbekeke nsasamu ho.<ref>{{Citation |title=Jah Mikal Signs On Amandzeba Nat Brew |url=https://www.modernghana.com/entertainment/62250/jah-mikal-signs-on-amandzeba-nat-brew.html |language=en |access-date=2026-05-23}}</ref> Ɛwɔ saa bosome no ara mu no, wɔgyee Amandzeba too ayaresabea ɛnam kaar akwanhyia nti.<ref>{{Citation |title=Amandzeba was forced to go to the hospital after car crash - Management |date=2020-01-07 |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Amandzeba-was-forced-to-go-to-the-hospital-after-car-crash-Management-831046 |work=GhanaWeb |language=en-US |access-date=2026-05-23}}</ref> Wɔ [[Kotonimma]] bosome wɔ mmfeɛ 2020 mu no, Amandzeba de nnwom foforɔ baa abɔten a na ɔderehyɛ ayarehwɛfoɔ ne nnipa wɔdii dwuma soronko animuonyam wɔ bere a yare kodiewu COVID-19 baaeɛ no mu.<ref>{{Citation |title=Amandzeba releases COVID-19 song |date=2020-05-15 |url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/amandzeba-adds-voice-to-help-fight-the-covid-19-pandemic.html |language=en-gb |access-date=2026-05-23}}</ref> == Amanyɔsɛm dwumadie == Amandzeba yɛ obi a odi akotene wɔ amanyɔsem mu, ɔne [[Ɔmanpanin (aban abodin)|Ɔmanpanin]] [[John Mahama]] too nnwom wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia(2016) Ghana abatoɔ dawurubɔ mu<ref>{{Citation |title=Mahama performs “Wogbe Jeke” with Amandzeba at Akropong |date=2016-10-28 |url=https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Mahama-performs-Wogbe-Jeke-with-Amandzeba-at-Akropong-481524 |work=GhanaWeb |language=en-US |access-date=2026-05-23}}</ref>na ɔsan so kasa tia Abibiman Nkabɔmkuo( [[African Union]]) wɔ mfeɛ 2018 mu. Amandzeba etu ne ho asi hɔ sɛ ɔbɛtae [[amanyɔkuo]] biara wɔbetua ne dwumadie ho ka amanyɔ dwumadie.<ref>{{Citation |last=MyNewsGH |title=I haven’t quit politics – Amandzeba Nat Brew |date=2020-09-19 |url=https://www.mynewsgh.com/i-havent-quit-politics-amandzeba-nat-brew/ |language=en-US |access-date=2026-05-23}}</ref> == Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ == m4hle44hul6mg5wan884hk8d15m6hk4 Abibirem Nnwom 0 18105 199793 2026-05-23T15:13:19Z ~2026-31020-65 21757 Mate krataa fa yi 199793 wikitext text/x-wiki Abibirem asasepɔn no ne ne nnwom so na ɛgu ahodoɔ kɛseɛ,  na mpɔtam ne aman ahodoɔ kura nnwom ho atetesɛm soronko mu. Afrika nnwom no bi ne nnwom ahodoɔ te sɛ makwaya, highlife, mbube, kurow mu nnwom, jùjú, fuji nsu, jaiva, afrobeat, afrofusion, mbalax, Congo rumba, soukous, ndombolo, makossa, kizomba, ne taarab, ne afoforo. Afrika nnwom nso de nnwinnade ahodoɔ pii a ɛfiri asasepɔn no so nyinaa di dwuma.Abibiremfoɔ a wɔatu akɔtena mmeaeɛ foforɔ no nnwom ne asa atetesɛm a Abibiremfoɔ nnwom atetesɛm na ɛhyehyɛɛ no wɔ ɔkwan soronko so no bi ne Amerikafoɔ nnwom ahodoɔ te sɛ Dixieland jazz, blues, ne jazz, ne Caribbeanfo nnwom te sɛ calypso (hwɛ kaiso), ne soca. Latin Amerika nnwom ahodoɔ a cumbia, salsa, son cubano, rumba, conga, bomba, samba, ne zouk ka ho firi Afrikafoɔ a wɔde wɔn ayɛ nkoa nnwom mu na ɛno nso anya Afrikafoɔ nnwom a agye din a ɛwɔ hɔ nnɛ no so nkɛntɛnsoɔ. Te sɛ Asia, India, ne Mfinimfini Apueɛ nnwom no, Afrika nnwom yɛ nea ɛyɛ dɛ yie. Mpɛn pii no, ne nnyegyeeɛ nhyehyɛeɛ a ɛyɛ den no fa abɛn baako a wɔbɔ tia foforɔ de yɛ nnyegyeeɛ ahodoɔ pii ho. Nhwɛsoɔ a wɔtaa yɛ ne nnyegyeeɛ a ɛyɛ mmiɛnsa a ɛne mmienu bɔ abira, a wotumi de toto mprɛnsa a wɔde bɔ nnyegyeeɛ a ɛyɛ tee ho. Afrika Sahara Anafoɔ fam nnwom atetesɛm taa de wɔn ho to nnwinnade ahodoɔ pii a wɔbɔ so, a xylophone, djembe, sanku, ne nnwinnade a ɛma ɛnne te sɛ mbira anaa “thumb piano” ka ho. rdk3667nijrmh3px6hvf37eqzpmz6h4 199794 199793 2026-05-23T15:17:36Z ~2026-31020-65 21757 199794 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} Abibirem asasepɔn no ne ne nnwom so na ɛgu ahodoɔ kɛseɛ,  na mpɔtam ne aman ahodoɔ kura nnwom ho atetesɛm soronko mu. Afrika nnwom no bi ne nnwom ahodoɔ te sɛ makwaya, highlife, mbube, kurow mu nnwom, jùjú, fuji nsu, jaiva, afrobeat, afrofusion, mbalax, Congo rumba, soukous, ndombolo, makossa, kizomba, ne taarab, ne afoforo. Afrika nnwom nso de nnwinnade ahodoɔ pii a ɛfiri asasepɔn no so nyinaa di dwuma.Abibiremfoɔ a wɔatu akɔtena mmeaeɛ foforɔ no nnwom ne asa atetesɛm a Abibiremfoɔ nnwom atetesɛm na ɛhyehyɛɛ no wɔ ɔkwan soronko so no bi ne Amerikafoɔ nnwom ahodoɔ te sɛ Dixieland jazz, blues, ne jazz, ne Caribbeanfo nnwom te sɛ calypso (hwɛ kaiso), ne soca. Latin Amerika nnwom ahodoɔ a cumbia, salsa, son cubano, rumba, conga, bomba, samba, ne zouk ka ho firi Afrikafoɔ a wɔde wɔn ayɛ nkoa nnwom mu na ɛno nso anya Afrikafoɔ nnwom a agye din a ɛwɔ hɔ nnɛ no so nkɛntɛnsoɔ. Te sɛ Asia, India, ne Mfinimfini Apueɛ nnwom no, Afrika nnwom yɛ nea ɛyɛ dɛ yie. Mpɛn pii no, ne nnyegyeeɛ nhyehyɛeɛ a ɛyɛ den no fa abɛn baako a wɔbɔ tia foforɔ de yɛ nnyegyeeɛ ahodoɔ pii ho. Nhwɛsoɔ a wɔtaa yɛ ne nnyegyeeɛ a ɛyɛ mmiɛnsa a ɛne mmienu bɔ abira, a wotumi de toto mprɛnsa a wɔde bɔ nnyegyeeɛ a ɛyɛ tee ho. Afrika Sahara Anafoɔ fam nnwom atetesɛm taa de wɔn ho to nnwinnade ahodoɔ pii a wɔbɔ so, a xylophone, djembe, sanku, ne nnwinnade a ɛma ɛnne te sɛ mbira anaa “thumb piano” ka ho. 5t8lztbhnvan9tfeib9gqxe3rhx7ygp 199797 199794 2026-05-23T15:24:43Z ~2026-31020-65 21757 199797 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} [[File:Umm_Kulthum_1969.jpg|thumb|[[Umm Kulthum]]]] Abibirem asasepɔn no ne ne nnwom so na ɛgu ahodoɔ kɛseɛ,  na mpɔtam ne aman ahodoɔ kura nnwom ho atetesɛm soronko mu. Afrika nnwom no bi ne nnwom ahodoɔ te sɛ makwaya, highlife, mbube, kurow mu nnwom, jùjú, fuji nsu, jaiva, afrobeat, afrofusion, mbalax, Congo rumba, soukous, ndombolo, makossa, kizomba, ne taarab, ne afoforo. Afrika nnwom nso de nnwinnade ahodoɔ pii a ɛfiri asasepɔn no so nyinaa di dwuma.Abibiremfoɔ a wɔatu akɔtena mmeaeɛ foforɔ no nnwom ne asa atetesɛm a Abibiremfoɔ nnwom atetesɛm na ɛhyehyɛɛ no wɔ ɔkwan soronko so no bi ne Amerikafoɔ nnwom ahodoɔ te sɛ Dixieland jazz, blues, ne jazz, ne Caribbeanfo nnwom te sɛ calypso (hwɛ kaiso), ne soca. Latin Amerika nnwom ahodoɔ a cumbia, salsa, son cubano, rumba, conga, bomba, samba, ne zouk ka ho firi Afrikafoɔ a wɔde wɔn ayɛ nkoa nnwom mu na ɛno nso anya Afrikafoɔ nnwom a agye din a ɛwɔ hɔ nnɛ no so nkɛntɛnsoɔ. Te sɛ Asia, India, ne Mfinimfini Apueɛ nnwom no, Afrika nnwom yɛ nea ɛyɛ dɛ yie. Mpɛn pii no, ne nnyegyeeɛ nhyehyɛeɛ a ɛyɛ den no fa abɛn baako a wɔbɔ tia foforɔ de yɛ nnyegyeeɛ ahodoɔ pii ho. Nhwɛsoɔ a wɔtaa yɛ ne nnyegyeeɛ a ɛyɛ mmiɛnsa a ɛne mmienu bɔ abira, a wotumi de toto mprɛnsa a wɔde bɔ nnyegyeeɛ a ɛyɛ tee ho. Afrika Sahara Anafoɔ fam nnwom atetesɛm taa de wɔn ho to nnwinnade ahodoɔ pii a wɔbɔ so, a xylophone, djembe, sanku, ne nnwinnade a ɛma ɛnne te sɛ mbira anaa “thumb piano” ka ho. 04s0njv74yl8fm0phfbjk28gk9r3klj Fontomfrom 0 18106 199809 2026-05-23T16:27:12Z Ebensarfo05 21715 i added a paragraph and a citation 199809 wikitext text/x-wiki Fontomfrom yɛ Bonofoɔ sanku a ɛte sɛ dɔnhwere a wɔde di dwuma kɛseɛ wɔ ahemfo dwom kuo bi a Bonofoɔ wom mu sɛnea ɛbɛyɛ a wɔde Bono ahemman nkrasɛm bɛkɔ wɔ Bonofoɔ mmusuakuw tebea mu. Fontomfrom nnwontofoɔ kuo no de nnwom ma wɔ guasodeyɛ ahorow a wɔde hyɛ Bono mpanyimfoɔ ne Bono ahemman ahemfo apontoɔ ahodoɔ anuonyam. Wɔde Fontomfrom no nso di dwuma de ka mmɛ anaasɛ ɛsan yɛ kasa nhyehyɛe ahodoɔ wɔ Bono ahemman ahemfo nhyiam dodoɔ no ara anaa Bono ahemman ahemfo durbar mu.<ref>{{Citation |last=https://web.archive.org/web/20160304101806/http://www.djembedirect.com/item/ghana_peg_drums/ashanti_fontomfrom_ghana |title= |date=}}</ref> Fontomfrom no fi afeha a ɛto so 7 mu sanku a na ɛte sɛ dɔnhwere (sanku a ɛkasa) a agye din no mu. Wɔ adannandi no akyi bere tiawa bi no, wɔyɛɛ nsusuwso kakraa bi foforo a ɛnyɛ dɔnhwerew te sɛ Dunan, Sangban, Kenkeni ne Ngoma sanku. <ref>{{Citation |last=https://books.google.com.gh/books?id=ExJPAQAAMAAJ&q=loved+music&redir_esc=y |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=http://makedrums.com/the-history-of-the-drum-early-history |title= |date=}}</ref>. Ansa na Fontomfrom rebɛyɛ Bono ahemfo nnwontofoɔ kuo no fa sɛnea ɛte nnɛ no, Bonohene Akumfi Ameyaw I ne Bonohemaa Owusuaa Abrafi na wodii kan de baa Bonoman mu bɛyɛ afe 1320 mfe no mu, a wofi Afrika Atifi fam. Sɛnea wɔpɛ asa ne nnwom no, Bonofoɔ no de saa sanku yi bae de gyee wɔn ani. Efi bere a wɔhyehyɛɛ no ​​na wɔde dii dwuma no, Fontomfrom sanku biako a ɛyɛ kɛse no anyin abɛyɛ sanku ahorow pii a wɔaboaboa ano, na sɛ yɛhwɛ ne kɛse a ɛyɛ hu (ɛkɔ soro kodu mita 2 anaa nea ɛboro saa) a, wobetumi de ne mfonini no ayɛ Afrikafo amammerɛ mu amammerɛ kɛseyɛ ho sɛnkyerɛnne.<ref>{{Citation |last=https://umaryland.on.worldcat.org/oclc/5828080112 |title= |date=}}</ref> == Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ. == <references /> 5653tgf7hi0m749c5apsswwkihiyc8e 199810 199809 2026-05-23T16:28:50Z Ebensarfo05 21715 199810 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} Fontomfrom yɛ Bonofoɔ sanku a ɛte sɛ dɔnhwere a wɔde di dwuma kɛseɛ wɔ ahemfo dwom kuo bi a Bonofoɔ wom mu sɛnea ɛbɛyɛ a wɔde Bono ahemman nkrasɛm bɛkɔ wɔ Bonofoɔ mmusuakuw tebea mu. Fontomfrom nnwontofoɔ kuo no de nnwom ma wɔ guasodeyɛ ahorow a wɔde hyɛ Bono mpanyimfoɔ ne Bono ahemman ahemfo apontoɔ ahodoɔ anuonyam. Wɔde Fontomfrom no nso di dwuma de ka mmɛ anaasɛ ɛsan yɛ kasa nhyehyɛe ahodoɔ wɔ Bono ahemman ahemfo nhyiam dodoɔ no ara anaa Bono ahemman ahemfo durbar mu.<ref>{{Citation |last=https://web.archive.org/web/20160304101806/http://www.djembedirect.com/item/ghana_peg_drums/ashanti_fontomfrom_ghana |title= |date=}}</ref> Fontomfrom no fi afeha a ɛto so 7 mu sanku a na ɛte sɛ dɔnhwere (sanku a ɛkasa) a agye din no mu. Wɔ adannandi no akyi bere tiawa bi no, wɔyɛɛ nsusuwso kakraa bi foforo a ɛnyɛ dɔnhwerew te sɛ Dunan, Sangban, Kenkeni ne Ngoma sanku. <ref>{{Citation |last=https://books.google.com.gh/books?id=ExJPAQAAMAAJ&q=loved+music&redir_esc=y |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=http://makedrums.com/the-history-of-the-drum-early-history |title= |date=}}</ref>. Ansa na Fontomfrom rebɛyɛ Bono ahemfo nnwontofoɔ kuo no fa sɛnea ɛte nnɛ no, Bonohene Akumfi Ameyaw I ne Bonohemaa Owusuaa Abrafi na wodii kan de baa Bonoman mu bɛyɛ afe 1320 mfe no mu, a wofi Afrika Atifi fam. Sɛnea wɔpɛ asa ne nnwom no, Bonofoɔ no de saa sanku yi bae de gyee wɔn ani. Efi bere a wɔhyehyɛɛ no ​​na wɔde dii dwuma no, Fontomfrom sanku biako a ɛyɛ kɛse no anyin abɛyɛ sanku ahorow pii a wɔaboaboa ano, na sɛ yɛhwɛ ne kɛse a ɛyɛ hu (ɛkɔ soro kodu mita 2 anaa nea ɛboro saa) a, wobetumi de ne mfonini no ayɛ Afrikafo amammerɛ mu amammerɛ kɛseyɛ ho sɛnkyerɛnne.<ref>{{Citation |last=https://umaryland.on.worldcat.org/oclc/5828080112 |title= |date=}}</ref> == Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ. == <references /> lwwoxdgb8u1ocawwcm6kqdz7ajk71q8 199811 199810 2026-05-23T16:30:40Z Ebensarfo05 21715 199811 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} {{Short description|Hourglass-shaped drum from Western Africa}} {{Infobox instrument | name = Fontomfrom | image = Fontomfrom-Orchester EthnM Berlin.jpg | background = | names = | classification = [[Hourglass drum|Hourglass-Shaped Drum]] | inventors = [[Bono people]] | related = | musicians = | builders = [[Bono people]] | developed = | range = | articles = | image_capt = Fontomfrom ensemble; Department of Music Ethnology, [[Ethnological Museum of Berlin]] in [[Berlin]] of [[Germany]]. | hornbostel_sachs = | hornbostel_sachs_desc = }} Fontomfrom yɛ Bonofoɔ sanku a ɛte sɛ dɔnhwere a wɔde di dwuma kɛseɛ wɔ ahemfo dwom kuo bi a Bonofoɔ wom mu sɛnea ɛbɛyɛ a wɔde Bono ahemman nkrasɛm bɛkɔ wɔ Bonofoɔ mmusuakuw tebea mu. Fontomfrom nnwontofoɔ kuo no de nnwom ma wɔ guasodeyɛ ahorow a wɔde hyɛ Bono mpanyimfoɔ ne Bono ahemman ahemfo apontoɔ ahodoɔ anuonyam. Wɔde Fontomfrom no nso di dwuma de ka mmɛ anaasɛ ɛsan yɛ kasa nhyehyɛe ahodoɔ wɔ Bono ahemman ahemfo nhyiam dodoɔ no ara anaa Bono ahemman ahemfo durbar mu.<ref>{{Citation |last=https://web.archive.org/web/20160304101806/http://www.djembedirect.com/item/ghana_peg_drums/ashanti_fontomfrom_ghana |title= |date=}}</ref> Fontomfrom no fi afeha a ɛto so 7 mu sanku a na ɛte sɛ dɔnhwere (sanku a ɛkasa) a agye din no mu. Wɔ adannandi no akyi bere tiawa bi no, wɔyɛɛ nsusuwso kakraa bi foforo a ɛnyɛ dɔnhwerew te sɛ Dunan, Sangban, Kenkeni ne Ngoma sanku. <ref>{{Citation |last=https://books.google.com.gh/books?id=ExJPAQAAMAAJ&q=loved+music&redir_esc=y |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=http://makedrums.com/the-history-of-the-drum-early-history |title= |date=}}</ref>. Ansa na Fontomfrom rebɛyɛ Bono ahemfo nnwontofoɔ kuo no fa sɛnea ɛte nnɛ no, Bonohene Akumfi Ameyaw I ne Bonohemaa Owusuaa Abrafi na wodii kan de baa Bonoman mu bɛyɛ afe 1320 mfe no mu, a wofi Afrika Atifi fam. Sɛnea wɔpɛ asa ne nnwom no, Bonofoɔ no de saa sanku yi bae de gyee wɔn ani. Efi bere a wɔhyehyɛɛ no ​​na wɔde dii dwuma no, Fontomfrom sanku biako a ɛyɛ kɛse no anyin abɛyɛ sanku ahorow pii a wɔaboaboa ano, na sɛ yɛhwɛ ne kɛse a ɛyɛ hu (ɛkɔ soro kodu mita 2 anaa nea ɛboro saa) a, wobetumi de ne mfonini no ayɛ Afrikafo amammerɛ mu amammerɛ kɛseyɛ ho sɛnkyerɛnne.<ref>{{Citation |last=https://umaryland.on.worldcat.org/oclc/5828080112 |title= |date=}}</ref> == Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ. == <references /> 29ky6kqo46sbc3ljxzj9d6pusg5ne0h 199812 199811 2026-05-23T16:31:17Z Ebensarfo05 21715 199812 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hourglass-shaped drum from Western Africa}} {{Infobox instrument | name = Fontomfrom | image = Fontomfrom-Orchester EthnM Berlin.jpg | background = | names = | classification = [[Hourglass drum|Hourglass-Shaped Drum]] | inventors = [[Bono people]] | related = | musicians = | builders = [[Bono people]] | developed = | range = | articles = | image_capt = Fontomfrom ensemble; Department of Music Ethnology, [[Ethnological Museum of Berlin]] in [[Berlin]] of [[Germany]]. | hornbostel_sachs = | hornbostel_sachs_desc = }} {{Dialect|Asante}} Fontomfrom yɛ Bonofoɔ sanku a ɛte sɛ dɔnhwere a wɔde di dwuma kɛseɛ wɔ ahemfo dwom kuo bi a Bonofoɔ wom mu sɛnea ɛbɛyɛ a wɔde Bono ahemman nkrasɛm bɛkɔ wɔ Bonofoɔ mmusuakuw tebea mu. Fontomfrom nnwontofoɔ kuo no de nnwom ma wɔ guasodeyɛ ahorow a wɔde hyɛ Bono mpanyimfoɔ ne Bono ahemman ahemfo apontoɔ ahodoɔ anuonyam. Wɔde Fontomfrom no nso di dwuma de ka mmɛ anaasɛ ɛsan yɛ kasa nhyehyɛe ahodoɔ wɔ Bono ahemman ahemfo nhyiam dodoɔ no ara anaa Bono ahemman ahemfo durbar mu.<ref>{{Citation |last=https://web.archive.org/web/20160304101806/http://www.djembedirect.com/item/ghana_peg_drums/ashanti_fontomfrom_ghana |title= |date=}}</ref> Fontomfrom no fi afeha a ɛto so 7 mu sanku a na ɛte sɛ dɔnhwere (sanku a ɛkasa) a agye din no mu. Wɔ adannandi no akyi bere tiawa bi no, wɔyɛɛ nsusuwso kakraa bi foforo a ɛnyɛ dɔnhwerew te sɛ Dunan, Sangban, Kenkeni ne Ngoma sanku. <ref>{{Citation |last=https://books.google.com.gh/books?id=ExJPAQAAMAAJ&q=loved+music&redir_esc=y |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=http://makedrums.com/the-history-of-the-drum-early-history |title= |date=}}</ref>. Ansa na Fontomfrom rebɛyɛ Bono ahemfo nnwontofoɔ kuo no fa sɛnea ɛte nnɛ no, Bonohene Akumfi Ameyaw I ne Bonohemaa Owusuaa Abrafi na wodii kan de baa Bonoman mu bɛyɛ afe 1320 mfe no mu, a wofi Afrika Atifi fam. Sɛnea wɔpɛ asa ne nnwom no, Bonofoɔ no de saa sanku yi bae de gyee wɔn ani. Efi bere a wɔhyehyɛɛ no ​​na wɔde dii dwuma no, Fontomfrom sanku biako a ɛyɛ kɛse no anyin abɛyɛ sanku ahorow pii a wɔaboaboa ano, na sɛ yɛhwɛ ne kɛse a ɛyɛ hu (ɛkɔ soro kodu mita 2 anaa nea ɛboro saa) a, wobetumi de ne mfonini no ayɛ Afrikafo amammerɛ mu amammerɛ kɛseyɛ ho sɛnkyerɛnne.<ref>{{Citation |last=https://umaryland.on.worldcat.org/oclc/5828080112 |title= |date=}}</ref> == Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ. == <references /> 2iz3fvibszph0gn4n728uii01j9m84g 199813 199812 2026-05-23T16:32:29Z Ebensarfo05 21715 199813 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} Fontomfrom yɛ Bonofoɔ sanku a ɛte sɛ dɔnhwere a wɔde di dwuma kɛseɛ wɔ ahemfo dwom kuo bi a Bonofoɔ wom mu sɛnea ɛbɛyɛ a wɔde Bono ahemman nkrasɛm bɛkɔ wɔ Bonofoɔ mmusuakuw tebea mu. Fontomfrom nnwontofoɔ kuo no de nnwom ma wɔ guasodeyɛ ahorow a wɔde hyɛ Bono mpanyimfoɔ ne Bono ahemman ahemfo apontoɔ ahodoɔ anuonyam. Wɔde Fontomfrom no nso di dwuma de ka mmɛ anaasɛ ɛsan yɛ kasa nhyehyɛe ahodoɔ wɔ Bono ahemman ahemfo nhyiam dodoɔ no ara anaa Bono ahemman ahemfo durbar mu.<ref>{{Citation |last=https://web.archive.org/web/20160304101806/http://www.djembedirect.com/item/ghana_peg_drums/ashanti_fontomfrom_ghana |title= |date=}}</ref> Fontomfrom no fi afeha a ɛto so 7 mu sanku a na ɛte sɛ dɔnhwere (sanku a ɛkasa) a agye din no mu. Wɔ adannandi no akyi bere tiawa bi no, wɔyɛɛ nsusuwso kakraa bi foforo a ɛnyɛ dɔnhwerew te sɛ Dunan, Sangban, Kenkeni ne Ngoma sanku. <ref>{{Citation |last=https://books.google.com.gh/books?id=ExJPAQAAMAAJ&q=loved+music&redir_esc=y |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=http://makedrums.com/the-history-of-the-drum-early-history |title= |date=}}</ref>. Ansa na Fontomfrom rebɛyɛ Bono ahemfo nnwontofoɔ kuo no fa sɛnea ɛte nnɛ no, Bonohene Akumfi Ameyaw I ne Bonohemaa Owusuaa Abrafi na wodii kan de baa Bonoman mu bɛyɛ afe 1320 mfe no mu, a wofi Afrika Atifi fam. Sɛnea wɔpɛ asa ne nnwom no, Bonofoɔ no de saa sanku yi bae de gyee wɔn ani. Efi bere a wɔhyehyɛɛ no ​​na wɔde dii dwuma no, Fontomfrom sanku biako a ɛyɛ kɛse no anyin abɛyɛ sanku ahorow pii a wɔaboaboa ano, na sɛ yɛhwɛ ne kɛse a ɛyɛ hu (ɛkɔ soro kodu mita 2 anaa nea ɛboro saa) a, wobetumi de ne mfonini no ayɛ Afrikafo amammerɛ mu amammerɛ kɛseyɛ ho sɛnkyerɛnne.<ref>{{Citation |last=https://umaryland.on.worldcat.org/oclc/5828080112 |title= |date=}}</ref> == Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ. == <references /> lwwoxdgb8u1ocawwcm6kqdz7ajk71q8 199814 199813 2026-05-23T16:34:39Z Ebensarfo05 21715 199814 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hourglass-shaped drum from Western Africa}} {{Infobox instrument | name = Fontomfrom | image = Fontomfrom-Orchester EthnM Berlin.jpg | background = | names = | classification = [[Hourglass drum|Hourglass-Shaped Drum]] | inventors = [[Bono people]] | related = | musicians = | builders = [[Bono people]] | developed = | range = | articles = | image_capt = Fontomfrom ensemble; Department of Music Ethnology, [[Ethnological Museum of Berlin]] in [[Berlin]] of [[Germany]]. | hornbostel_sachs = | hornbostel_sachs_desc = }} {{Dialect|Asante}} Fontomfrom yɛ Bonofoɔ sanku a ɛte sɛ dɔnhwere a wɔde di dwuma kɛseɛ wɔ ahemfo dwom kuo bi a Bonofoɔ wom mu sɛnea ɛbɛyɛ a wɔde Bono ahemman nkrasɛm bɛkɔ wɔ Bonofoɔ mmusuakuw tebea mu. Fontomfrom nnwontofoɔ kuo no de nnwom ma wɔ guasodeyɛ ahorow a wɔde hyɛ Bono mpanyimfoɔ ne Bono ahemman ahemfo apontoɔ ahodoɔ anuonyam. Wɔde Fontomfrom no nso di dwuma de ka mmɛ anaasɛ ɛsan yɛ kasa nhyehyɛe ahodoɔ wɔ Bono ahemman ahemfo nhyiam dodoɔ no ara anaa Bono ahemman ahemfo durbar mu.<ref>{{Citation |last=https://web.archive.org/web/20160304101806/http://www.djembedirect.com/item/ghana_peg_drums/ashanti_fontomfrom_ghana |title= |date=}}</ref> Fontomfrom no fi afeha a ɛto so 7 mu sanku a na ɛte sɛ dɔnhwere (sanku a ɛkasa) a agye din no mu. Wɔ adannandi no akyi bere tiawa bi no, wɔyɛɛ nsusuwso kakraa bi foforo a ɛnyɛ dɔnhwerew te sɛ Dunan, Sangban, Kenkeni ne Ngoma sanku. <ref>{{Citation |last=https://books.google.com.gh/books?id=ExJPAQAAMAAJ&q=loved+music&redir_esc=y |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=http://makedrums.com/the-history-of-the-drum-early-history |title= |date=}}</ref>. Ansa na Fontomfrom rebɛyɛ Bono ahemfo nnwontofoɔ kuo no fa sɛnea ɛte nnɛ no, Bonohene Akumfi Ameyaw I ne Bonohemaa Owusuaa Abrafi na wodii kan de baa Bonoman mu bɛyɛ afe 1320 mfe no mu, a wofi Afrika Atifi fam. Sɛnea wɔpɛ asa ne nnwom no, Bonofoɔ no de saa sanku yi bae de gyee wɔn ani. Efi bere a wɔhyehyɛɛ no ​​na wɔde dii dwuma no, Fontomfrom sanku biako a ɛyɛ kɛse no anyin abɛyɛ sanku ahorow pii a wɔaboaboa ano, na sɛ yɛhwɛ ne kɛse a ɛyɛ hu (ɛkɔ soro kodu mita 2 anaa nea ɛboro saa) a, wobetumi de ne mfonini no ayɛ Afrikafo amammerɛ mu amammerɛ kɛseyɛ ho sɛnkyerɛnne.<ref>{{Citation |last=https://umaryland.on.worldcat.org/oclc/5828080112 |title= |date=}}</ref> == Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ. == <references /> 2iz3fvibszph0gn4n728uii01j9m84g 199815 199814 2026-05-23T16:36:07Z Ebensarfo05 21715 199815 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} Fontomfrom yɛ Bonofoɔ sanku a ɛte sɛ dɔnhwere a wɔde di dwuma kɛseɛ wɔ ahemfo dwom kuo bi a Bonofoɔ wom mu sɛnea ɛbɛyɛ a wɔde Bono ahemman nkrasɛm bɛkɔ wɔ Bonofoɔ mmusuakuw tebea mu. Fontomfrom nnwontofoɔ kuo no de nnwom ma wɔ guasodeyɛ ahorow a wɔde hyɛ Bono mpanyimfoɔ ne Bono ahemman ahemfo apontoɔ ahodoɔ anuonyam. Wɔde Fontomfrom no nso di dwuma de ka mmɛ anaasɛ ɛsan yɛ kasa nhyehyɛe ahodoɔ wɔ Bono ahemman ahemfo nhyiam dodoɔ no ara anaa Bono ahemman ahemfo durbar mu.<ref>{{Citation |last=https://web.archive.org/web/20160304101806/http://www.djembedirect.com/item/ghana_peg_drums/ashanti_fontomfrom_ghana |title= |date=}}</ref> Fontomfrom no fi afeha a ɛto so 7 mu sanku a na ɛte sɛ dɔnhwere (sanku a ɛkasa) a agye din no mu. Wɔ adannandi no akyi bere tiawa bi no, wɔyɛɛ nsusuwso kakraa bi foforo a ɛnyɛ dɔnhwerew te sɛ Dunan, Sangban, Kenkeni ne Ngoma sanku. <ref>{{Citation |last=https://books.google.com.gh/books?id=ExJPAQAAMAAJ&q=loved+music&redir_esc=y |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=http://makedrums.com/the-history-of-the-drum-early-history |title= |date=}}</ref>. Ansa na Fontomfrom rebɛyɛ Bono ahemfo nnwontofoɔ kuo no fa sɛnea ɛte nnɛ no, Bonohene Akumfi Ameyaw I ne Bonohemaa Owusuaa Abrafi na wodii kan de baa Bonoman mu bɛyɛ afe 1320 mfe no mu, a wofi Afrika Atifi fam. Sɛnea wɔpɛ asa ne nnwom no, Bonofoɔ no de saa sanku yi bae de gyee wɔn ani. Efi bere a wɔhyehyɛɛ no ​​na wɔde dii dwuma no, Fontomfrom sanku biako a ɛyɛ kɛse no anyin abɛyɛ sanku ahorow pii a wɔaboaboa ano, na sɛ yɛhwɛ ne kɛse a ɛyɛ hu (ɛkɔ soro kodu mita 2 anaa nea ɛboro saa) a, wobetumi de ne mfonini no ayɛ Afrikafo amammerɛ mu amammerɛ kɛseyɛ ho sɛnkyerɛnne.<ref>{{Citation |last=https://umaryland.on.worldcat.org/oclc/5828080112 |title= |date=}}</ref> == Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ. == <references /> lwwoxdgb8u1ocawwcm6kqdz7ajk71q8 199816 199815 2026-05-23T16:38:22Z Ebensarfo05 21715 corrected a spelling 199816 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} '''Fontomfrom''' yɛ Bonofoɔ sanku a ɛte sɛ dɔnhwere a wɔde di dwuma kɛseɛ wɔ ahemfo dwom kuo bi a Bonofoɔ wom mu sɛnea ɛbɛyɛ a wɔde Bono ahemman nkrasɛm bɛkɔ wɔ Bonofoɔ mmusuakuw tebea mu. Fontomfrom nnwontofoɔ kuo no de nnwom ma wɔ guasodeyɛ ahorow a wɔde hyɛ Bono mpanyimfoɔ ne Bono ahemman ahemfo apontoɔ ahodoɔ anuonyam. Wɔde Fontomfrom no nso di dwuma de ka mmɛ anaasɛ ɛsan yɛ kasa nhyehyɛe ahodoɔ wɔ Bono ahemman ahemfo nhyiam dodoɔ no ara anaa Bono ahemman ahemfo durbar mu.<ref>{{Citation |last=https://web.archive.org/web/20160304101806/http://www.djembedirect.com/item/ghana_peg_drums/ashanti_fontomfrom_ghana |title= |date=}}</ref> Fontomfrom no fi afeha a ɛto so 7 mu sanku a na ɛte sɛ dɔnhwere (sanku a ɛkasa) a agye din no mu. Wɔ adannandi no akyi bere tiawa bi no, wɔyɛɛ nsusuwso kakraa bi foforo a ɛnyɛ dɔnhwerew te sɛ Dunan, Sangban, Kenkeni ne Ngoma sanku. <ref>{{Citation |last=https://books.google.com.gh/books?id=ExJPAQAAMAAJ&q=loved+music&redir_esc=y |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=http://makedrums.com/the-history-of-the-drum-early-history |title= |date=}}</ref>. Ansa na Fontomfrom rebɛyɛ Bono ahemfo nnwontofoɔ kuo no fa sɛnea ɛte nnɛ no, Bonohene Akumfi Ameyaw I ne Bonohemaa Owusuaa Abrafi na wodii kan de baa Bonoman mu bɛyɛ afe 1320 mfe no mu, a wofi Afrika Atifi fam. Sɛnea wɔpɛ asa ne nnwom no, Bonofoɔ no de saa sanku yi bae de gyee wɔn ani. Efi bere a wɔhyehyɛɛ no ​​na wɔde dii dwuma no, Fontomfrom sanku biako a ɛyɛ kɛse no anyin abɛyɛ sanku ahorow pii a wɔaboaboa ano, na sɛ yɛhwɛ ne kɛse a ɛyɛ hu (ɛkɔ soro kodu mita 2 anaa nea ɛboro saa) a, wobetumi de ne mfonini no ayɛ Afrikafo amammerɛ mu amammerɛ kɛseyɛ ho sɛnkyerɛnne.<ref>{{Citation |last=https://umaryland.on.worldcat.org/oclc/5828080112 |title= |date=}}</ref> == Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ. == <references /> edsx6ukts8rejzygdba102yuljx0hay Jerry Hansen(musician) 0 18107 199817 2026-05-23T20:30:06Z Ebensarfo05 21715 i added a paragraph and a citation 199817 wikitext text/x-wiki '''John William Hansen''' (23 Ɔgyefoɔ 1927-7 Oforisuo 2012) a nnipa pii frɛ no Jerry Hansen yɛ Ghana nnwontonii a ɔdi mu. Na ɔyɛ dwontofoɔ, nnwom hyehyɛfoɔ, nhyehyɛefoɔ, saxophone sankubɔfoɔ ne nnwom a ɛyɛ anigye ho ɔkwampaefoɔ. Ɔyɛ nnwontofo kuw no kannifo na ɔhyehyɛɛ Ramblers International Band.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-2 |title= |date=}}</ref>Ɔyɛ obi a ɔhyehyɛɛ kuw no na ɔyɛ Ghana Nnwontofo Kuw (MUSIGA) no titrani a odi kan.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JOHN_(JERRY)_HANSEN-3 |title= |date=}}</ref> == '''Mfitiase Asetra Ne Nhomasua.''' == Wɔwoo Jerry Hansen wɔ Asante Bekwai wɔ 23 Ɔgyefoɔ 1927 maa Maami Senkire ne Johney Hansen a ɔyɛ nnuruyɛfoɔ. Wɔtoo no din John William Hansen. Ɔnyaa ne mfitiaseɛ nwomasua wɔ Seventh Day Adventist (SDA) Sukuu a ɛwɔ Bekwai, baabi a odii kan huu nnwom. Ne kyerɛkyerɛfo Owura Stoke a ɔbɔɔ accordion na ɔtoo dwom wɔ asɔre no na ɛkanyan no. Wɔ 1939 mu no, Hansen fii Bekwai kɔtoaa ne mmofraase nhomasua so wɔ Methodist Sukuu a ɛwɔ Koforidua no mu. Ɔde ne din kɔhyɛɛ Achimota Sukuu mu maa ne ntoaso sukuu, ɛhɔ na ɔne afoforo dii nkitaho na osuaa ade fii nnwom mu nnwontofo te sɛ; Ms. Parnell ne Owura Philip Gbeho. Esiane sikasɛm tebea a emu yɛ den a Hansen antumi antua ne sukuu ka nti, na ɛsɛ sɛ ogyae Achimota Sukuu. Akyiri yi ɔde ne ho kɔbɔɔ Accra Adesuabea a owiee ne ntoaso sukuu bere a onyaa ne Oxford ne Cambridge adansedi nkrataa wɔ afe 1947 mu no.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JERRY-4 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JERRY_HANSEN-5 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-HANSEN-6 |title= |date=}}</ref> == '''Adwuma A Wayɛ.''' == Ne ntoasoɔ sukuu akyi byere tiaa bi no, Hansen nyaa adwuma wɔ United Africa Company. Bere a ɔne UAC yɛɛ adwuma mfe abien akyi no, wɔmaa Hansen sika sɛ ɔntete ne ho sɛ mfiridwumayɛfo a ɔhwɛ aniwa so, a ne ho akokwaw wɔ mfoninitwa mfiri ne afiri a wɔde hwɛ nneɛma nketenkete a wɔhwɛ so ne afoforo a ɛwɔ Germany. Wɔ Germany no, Hansen hyiaa Ramblers abusua no; nnwontofo kuw a ɛwɔ Netherlands a wɔbɔɔ nnwom wɔ Germany kurow Stuttgart mu wɔ 1950 ne 1960 mfe no mu. Ná n’ani gye wɔn nnwom a wɔbɔ no ho kɛse na osii gyinae sɛ ɔbɛkɔ akɔsra kuw no wɔ wɔn ahɔhodan mu. Otumi ne kuw no mufo nyaa obi a onim no yiye. Ohui sɛ wɔnyɛ nnwontofo a wɔde wɔn bere nyinaa yɛ adwuma na mmom na wɔyɛ nnwontofo a wɔyɛ adwumaden; nnuruyɛfo, akyerɛkyerɛfo ne afoforo. Eyi boaa no ma ɔkyerɛɛ anisɔ sɛ obi betumi ayɛ nnwom na ɔda so ara wɔ n’adwuma mu. == '''Nnwom.''' == '''Mfiase nna.''' Bere a Hansen san baa Ghana no, nnwom ho anigye a na ɔwɔ no maa ɔde ne ho bɔɔ Accra Nnwontofo Kuw no wɔ afe 1949. Ná King Bruce yɛ emufo no mu biako. Osuaa sɛnea wɔbɔ saxophone ne clarinet fii kuw no hɔ. Akyiri yi ɔde ne ho bɔɔ Accra Rhythmic Orchestra no sɛ wɔn nnwontofo a wɔbɔ sanku no mu biako a ɔbɔ conga no pɔtee. Ɔboaa nso ma wɔhyehyɛɛ wɔn nnwinnade na wɔboaboaa ano efisɛ na ɔnyɛ obi a otumi yɛ nneɛma pii saa wɔ ne nnwinnade no so. Enti ɔkwan biako pɛ a na obetumi afa so anya kwan akɔ wɔn agodie ahorow no mu ne sɛ ɔde nneɛma bɛhyɛ wɔn nnwinnade mu na wayi afi mu. Bere kɔɔ so no, onyaa nkɔso wɔ ne sanku no mu bere a ohyiaa nnwontofo a wɔagye din te sɛ Joe Kelly, Tommy Gripman ne E.T. Mensah wɔ Accra Nnwontofo Kuw a Wɔbɔ Nnwom no mu. Ɔbɛyɛɛ obi a ɔbɔ saxophone yiye nanso na ontumi nkenkan nnwom a wɔde bɔ nnwom no. Nea ɛbɛyɛ na wasua sɛnea wɔkenkan nnwom no, ɔde ne ho kɔbɔɔ kurow no mu nnwontofo kuw no wɔ 1950 mfe no mu. Ɔsan kɔɔ Accra Nnwontofoɔ Kuo no mu wɔ 1951 mu bere a osuaa nnwom a wɔbɔ no akenkan no. Wɔ Accra Nnwontofo Kuwo no mufo a na ohyiaa wɔn bere a ɔde ne ho bɔɔ kuo no wɔ afe 1949 mu no mu no, na Saka Acquaye nkutoo ne kuo no muni dedaw a aka na na obiara nni hɔ a ɔbɛbɔ torobɛnto ne trombone. Hansen nam Saka Acquaye mmoa so suaa torobɛnto ne trombone bɔ. Nanso Hansen annya hokwan da sɛ ɔbɛbɔ nnwom amma Accra Nnwontofoɔ Kuo no kosii sɛ ɛhwee ase wɔ ne suahu ahorow nyinaa akyi. King Bruce ne Saka Acquaye hyehyɛɛ nnwontofoɔ kuo bi a wɔfrɛ wɔn Black Beats wɔ 1952 mu na wɔmaa Jerry Hansen gye dii sɛ ɔbɛka ho. Hansen bɔɔ maa Black Beats firi afe 1952 kɔsii afe 1961.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-7 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-8 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-9 |title= |date=}}</ref> == '''Ramblers Amanaman Ntam Nnwontofoɔ Kuo.''' == Wɔ 1961 mu no, ɔhyehyɛɛ; Ramblers International Band a ɔne Eddie Owoo, Frank Coffie, Kwesi Forson, Aryee Hammond ne afoforo kakraa bi (wɔn nyinaa yɛ akron),<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-10 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-11 |title= |date=}}</ref>Akyiri yi ɔfaa nnwontofoɔ afoforo num sɛ wɔmmɛka nnwontofoɔ kuo no ho. Nnwontofoɔ kuo no nam Owura Zakkour biako a na ɔyɛ Metropole Hotel sohwɛfo mmɔdenbɔ so na ɛbae. Owura Zakkuor kɔɔ so baa Hansen adwumayɛbea hɔ denneennen sɛ ɔrebɛma wagye adi sɛ obefi nnwontofoɔ kuo foforo ase. Owura Zakkuor hyɛɛ bɔ sɛ ɔde nnwinnade bɛboa nnwontofoɔ kuo no. Bere a Owura Hansen hyehyɛɛ nnwontofoɔ kuo no, Owura Zakkuor maa nnwinnade no maa ne ho dwiriw no na ɔde n’ahɔhodan no nso mae sɛ beae a kuw no betumi asuasua na wɔakora nnwinnade no nso. Wɔ afe 1962 mu no, nnwontofoɔ kuo no kyeree nnwom wɔ Decca nnwom kuw no ase yii nnwom a ɛyɛ biako ne LP ahorow adi, a emu bi ne; "Eka Wonko A", "Saana Owu Bo Fie", "Murusu Maye Den", "Abonsam Ogyafo", "Oburoni Woewu", "Antie Christie", "Oyi Edze", "Owu Nnye" ne "Kae Dabi", "Ponko Abodam". Na wɔwɔ nhoma abien a wɔaboaboa ano nso saa afe no; Ramblers ne Encores a wɔyɛ nwonwa no. Saa afe no ara mu no Ghana aban no boaa nnwontofoɔ kuo no bere a wɔkyinkyin Afrika aman bɛyɛ dunwɔtwe a nea ɛka ho ne; Nigeria, Sierra Leone, Senegal, Kenya ne Gambia. Wɔ afe 1963 mu no, nnwontofoɔ kuo no toaa so de nnwom a agye din te sɛ; "Kosor Kopor", "Mitee Momo", "Nyimpa Dasenyi", "Adwuma Ne Anigye", "Womma Wonka", "Wegya Saman" ne "Ewuraba Artificial", "Obra Rehwem". Nana Ampadu bɛkaa kuo no ho bere tiaa bi wɔ afe 1964. Bere a ɔne Hansen nyaa obi a onim no akyi no ɔmaa Hansen nnwom awotwe kwa a ɔne kuo no kyere guu hama so. Ná nnwom yi bi ne nnwom a agye din; "Afutusem", "Ntoboase", "Me Nsoromma Bepue" ne, "Akyerɛkyerɛfo". Saa nhyiam yi akyi no, Hansen de Nana Ampadu kyerɛɛ adawurubɔfo a wɔkyere nnwom gu kasɛt so; Wɔmaa Phillips West Africa Ltd., ne Nana Ampadu hokwan sɛ wɔnkyere nnwom abien. Saa afe no ara mu no, nnwontofo kuw no yii adi; "Akokonini Abankwaa", "Owu", "Meni Nda Obiara So", "Agyanka Dabre", "Nyame Mbere" "Bɔ Nnua So", ne "Brode Kokoo". Wɔmaa nnwontofoɔ kuo no dawurubɔ a anibere wom na wɔboaa wɔn fii Nkrumah aban hɔ. Wɔ 1965 mu no, Hansen nyaa aban sika de suaa Photo and Forensic Laboratory management wɔ Czechoslovakia. Ɛhɔ no, na onnya hokwan a ɛntaa nsi sɛ ɔne Karel Velebný bɛyɛ nnwom ho dwumadie ahodoɔ; jazz nnwontofoɔ a wagye din ne ne S & H Quintet (Spejbl ne Huvínek Quintet) a ɛwɔ Prague. Wɔ 1967 mu no, nnwontofo kuw no yii nnwom abien a wɔaboaboa ano adi; Asaw ne Ramblers ne Asaw ne Ramblers (LP, Comp) wɔ Decca record label ase. Saa afe no ara mu no, Ghana Union of Great Britain ne Ireland na ɛboaa nnwontofo kuw no ma wofii adapɛn asia akwantu ase wɔ United Kingdom. Wɔyɛɛ nnwom wɔ Birmingham, Leeds, Liverpool, London ne Manchester. Wɔkyinkyin Czechoslovakia saa afe no ara mu. Nnwontofoɔ kuo no nso bɔɔ nnwom wɔ United States of America ne Ghana National Trust Fund ne adɔe ahyehyɛde afoforo. Wɔ 1971 mu no, nnwontofoɔ kuo no yii nnwom nhoma bi a wɔato din; Doin' Yɛn Ankasa Ade. Wɔ afe 1974 mu no, Hansen boa ma wɔhyehyɛɛ Nnwontofoɔ Kuo a ɛwɔ Ghana (MUSIGA) na wɔpaa no sɛ kuo no tiri. Wɔ afe 1976 ne 1977 mu no, nnwontofoɔ kuo no yii nnwom nhoma ahodoɔ adi; Ramblers Amanaman Ntam ne Ramblers Amanaman Ntam (LP) sɛnea ɛte biara. Ɔman no sikasɛm tebea a na ɛresɛe wɔ 1980 mfe no mfiase mu hɔ no maa na entumi nyɛ yiye sɛ nnwontofɔ kuo no bɛkɔ so. Hansen fii hɔ kɔɔ United States of America baabi a ɔdii ne mfeɛ a ɛdi akyire no mu dodoɔ no ara. Hansen kɔɔ so yii nnwom bɛboro 200 adi kɔsii ne wuo, == '''Abasobɔde.''' == Ɔnyaa abasobɔdeɛ wɔ Music of Ghanaian Origin Dinner and Awards anadwo a ɛdi kan wɔ afe 2011 mu, wɔ ne mmoa a ɔde maeɛ wɔ live band music mu wɔ Ghana. == '''Ankorankoro asetena.''' == Na waware Rosemary Mark Hansen. Wɔboom woo mma baason. Nea na n’ani gye ho ne bɔɔlbɔ, nnwom a otie, akenkan ne akyerɛw. == '''Owu.''' == Hansen wui Kwasida anɔpa 7 Ayɛwohomumɔ 2012 wɔ Korle Bu Nkyerɛkyerɛ Ayaresabea bere a ɔko tiaa allment akyi. == '''Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ.''' == <references /> 9sq5rp800ncs0ow2cajgxr1jifzu0zf 199818 199817 2026-05-23T20:31:02Z Ebensarfo05 21715 199818 wikitext text/x-wiki {{Dialect|Asante}} '''John William Hansen''' (23 Ɔgyefoɔ 1927-7 Oforisuo 2012) a nnipa pii frɛ no Jerry Hansen yɛ Ghana nnwontonii a ɔdi mu. Na ɔyɛ dwontofoɔ, nnwom hyehyɛfoɔ, nhyehyɛefoɔ, saxophone sankubɔfoɔ ne nnwom a ɛyɛ anigye ho ɔkwampaefoɔ. Ɔyɛ nnwontofo kuw no kannifo na ɔhyehyɛɛ Ramblers International Band.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-2 |title= |date=}}</ref>Ɔyɛ obi a ɔhyehyɛɛ kuw no na ɔyɛ Ghana Nnwontofo Kuw (MUSIGA) no titrani a odi kan.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JOHN_(JERRY)_HANSEN-3 |title= |date=}}</ref> == '''Mfitiase Asetra Ne Nhomasua.''' == Wɔwoo Jerry Hansen wɔ Asante Bekwai wɔ 23 Ɔgyefoɔ 1927 maa Maami Senkire ne Johney Hansen a ɔyɛ nnuruyɛfoɔ. Wɔtoo no din John William Hansen. Ɔnyaa ne mfitiaseɛ nwomasua wɔ Seventh Day Adventist (SDA) Sukuu a ɛwɔ Bekwai, baabi a odii kan huu nnwom. Ne kyerɛkyerɛfo Owura Stoke a ɔbɔɔ accordion na ɔtoo dwom wɔ asɔre no na ɛkanyan no. Wɔ 1939 mu no, Hansen fii Bekwai kɔtoaa ne mmofraase nhomasua so wɔ Methodist Sukuu a ɛwɔ Koforidua no mu. Ɔde ne din kɔhyɛɛ Achimota Sukuu mu maa ne ntoaso sukuu, ɛhɔ na ɔne afoforo dii nkitaho na osuaa ade fii nnwom mu nnwontofo te sɛ; Ms. Parnell ne Owura Philip Gbeho. Esiane sikasɛm tebea a emu yɛ den a Hansen antumi antua ne sukuu ka nti, na ɛsɛ sɛ ogyae Achimota Sukuu. Akyiri yi ɔde ne ho kɔbɔɔ Accra Adesuabea a owiee ne ntoaso sukuu bere a onyaa ne Oxford ne Cambridge adansedi nkrataa wɔ afe 1947 mu no.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JERRY-4 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JERRY_HANSEN-5 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-HANSEN-6 |title= |date=}}</ref> == '''Adwuma A Wayɛ.''' == Ne ntoasoɔ sukuu akyi byere tiaa bi no, Hansen nyaa adwuma wɔ United Africa Company. Bere a ɔne UAC yɛɛ adwuma mfe abien akyi no, wɔmaa Hansen sika sɛ ɔntete ne ho sɛ mfiridwumayɛfo a ɔhwɛ aniwa so, a ne ho akokwaw wɔ mfoninitwa mfiri ne afiri a wɔde hwɛ nneɛma nketenkete a wɔhwɛ so ne afoforo a ɛwɔ Germany. Wɔ Germany no, Hansen hyiaa Ramblers abusua no; nnwontofo kuw a ɛwɔ Netherlands a wɔbɔɔ nnwom wɔ Germany kurow Stuttgart mu wɔ 1950 ne 1960 mfe no mu. Ná n’ani gye wɔn nnwom a wɔbɔ no ho kɛse na osii gyinae sɛ ɔbɛkɔ akɔsra kuw no wɔ wɔn ahɔhodan mu. Otumi ne kuw no mufo nyaa obi a onim no yiye. Ohui sɛ wɔnyɛ nnwontofo a wɔde wɔn bere nyinaa yɛ adwuma na mmom na wɔyɛ nnwontofo a wɔyɛ adwumaden; nnuruyɛfo, akyerɛkyerɛfo ne afoforo. Eyi boaa no ma ɔkyerɛɛ anisɔ sɛ obi betumi ayɛ nnwom na ɔda so ara wɔ n’adwuma mu. == '''Nnwom.''' == '''Mfiase nna.''' Bere a Hansen san baa Ghana no, nnwom ho anigye a na ɔwɔ no maa ɔde ne ho bɔɔ Accra Nnwontofo Kuw no wɔ afe 1949. Ná King Bruce yɛ emufo no mu biako. Osuaa sɛnea wɔbɔ saxophone ne clarinet fii kuw no hɔ. Akyiri yi ɔde ne ho bɔɔ Accra Rhythmic Orchestra no sɛ wɔn nnwontofo a wɔbɔ sanku no mu biako a ɔbɔ conga no pɔtee. Ɔboaa nso ma wɔhyehyɛɛ wɔn nnwinnade na wɔboaboaa ano efisɛ na ɔnyɛ obi a otumi yɛ nneɛma pii saa wɔ ne nnwinnade no so. Enti ɔkwan biako pɛ a na obetumi afa so anya kwan akɔ wɔn agodie ahorow no mu ne sɛ ɔde nneɛma bɛhyɛ wɔn nnwinnade mu na wayi afi mu. Bere kɔɔ so no, onyaa nkɔso wɔ ne sanku no mu bere a ohyiaa nnwontofo a wɔagye din te sɛ Joe Kelly, Tommy Gripman ne E.T. Mensah wɔ Accra Nnwontofo Kuw a Wɔbɔ Nnwom no mu. Ɔbɛyɛɛ obi a ɔbɔ saxophone yiye nanso na ontumi nkenkan nnwom a wɔde bɔ nnwom no. Nea ɛbɛyɛ na wasua sɛnea wɔkenkan nnwom no, ɔde ne ho kɔbɔɔ kurow no mu nnwontofo kuw no wɔ 1950 mfe no mu. Ɔsan kɔɔ Accra Nnwontofoɔ Kuo no mu wɔ 1951 mu bere a osuaa nnwom a wɔbɔ no akenkan no. Wɔ Accra Nnwontofo Kuwo no mufo a na ohyiaa wɔn bere a ɔde ne ho bɔɔ kuo no wɔ afe 1949 mu no mu no, na Saka Acquaye nkutoo ne kuo no muni dedaw a aka na na obiara nni hɔ a ɔbɛbɔ torobɛnto ne trombone. Hansen nam Saka Acquaye mmoa so suaa torobɛnto ne trombone bɔ. Nanso Hansen annya hokwan da sɛ ɔbɛbɔ nnwom amma Accra Nnwontofoɔ Kuo no kosii sɛ ɛhwee ase wɔ ne suahu ahorow nyinaa akyi. King Bruce ne Saka Acquaye hyehyɛɛ nnwontofoɔ kuo bi a wɔfrɛ wɔn Black Beats wɔ 1952 mu na wɔmaa Jerry Hansen gye dii sɛ ɔbɛka ho. Hansen bɔɔ maa Black Beats firi afe 1952 kɔsii afe 1961.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-7 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-8 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-9 |title= |date=}}</ref> == '''Ramblers Amanaman Ntam Nnwontofoɔ Kuo.''' == Wɔ 1961 mu no, ɔhyehyɛɛ; Ramblers International Band a ɔne Eddie Owoo, Frank Coffie, Kwesi Forson, Aryee Hammond ne afoforo kakraa bi (wɔn nyinaa yɛ akron),<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-10 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-11 |title= |date=}}</ref>Akyiri yi ɔfaa nnwontofoɔ afoforo num sɛ wɔmmɛka nnwontofoɔ kuo no ho. Nnwontofoɔ kuo no nam Owura Zakkour biako a na ɔyɛ Metropole Hotel sohwɛfo mmɔdenbɔ so na ɛbae. Owura Zakkuor kɔɔ so baa Hansen adwumayɛbea hɔ denneennen sɛ ɔrebɛma wagye adi sɛ obefi nnwontofoɔ kuo foforo ase. Owura Zakkuor hyɛɛ bɔ sɛ ɔde nnwinnade bɛboa nnwontofoɔ kuo no. Bere a Owura Hansen hyehyɛɛ nnwontofoɔ kuo no, Owura Zakkuor maa nnwinnade no maa ne ho dwiriw no na ɔde n’ahɔhodan no nso mae sɛ beae a kuw no betumi asuasua na wɔakora nnwinnade no nso. Wɔ afe 1962 mu no, nnwontofoɔ kuo no kyeree nnwom wɔ Decca nnwom kuw no ase yii nnwom a ɛyɛ biako ne LP ahorow adi, a emu bi ne; "Eka Wonko A", "Saana Owu Bo Fie", "Murusu Maye Den", "Abonsam Ogyafo", "Oburoni Woewu", "Antie Christie", "Oyi Edze", "Owu Nnye" ne "Kae Dabi", "Ponko Abodam". Na wɔwɔ nhoma abien a wɔaboaboa ano nso saa afe no; Ramblers ne Encores a wɔyɛ nwonwa no. Saa afe no ara mu no Ghana aban no boaa nnwontofoɔ kuo no bere a wɔkyinkyin Afrika aman bɛyɛ dunwɔtwe a nea ɛka ho ne; Nigeria, Sierra Leone, Senegal, Kenya ne Gambia. Wɔ afe 1963 mu no, nnwontofoɔ kuo no toaa so de nnwom a agye din te sɛ; "Kosor Kopor", "Mitee Momo", "Nyimpa Dasenyi", "Adwuma Ne Anigye", "Womma Wonka", "Wegya Saman" ne "Ewuraba Artificial", "Obra Rehwem". Nana Ampadu bɛkaa kuo no ho bere tiaa bi wɔ afe 1964. Bere a ɔne Hansen nyaa obi a onim no akyi no ɔmaa Hansen nnwom awotwe kwa a ɔne kuo no kyere guu hama so. Ná nnwom yi bi ne nnwom a agye din; "Afutusem", "Ntoboase", "Me Nsoromma Bepue" ne, "Akyerɛkyerɛfo". Saa nhyiam yi akyi no, Hansen de Nana Ampadu kyerɛɛ adawurubɔfo a wɔkyere nnwom gu kasɛt so; Wɔmaa Phillips West Africa Ltd., ne Nana Ampadu hokwan sɛ wɔnkyere nnwom abien. Saa afe no ara mu no, nnwontofo kuw no yii adi; "Akokonini Abankwaa", "Owu", "Meni Nda Obiara So", "Agyanka Dabre", "Nyame Mbere" "Bɔ Nnua So", ne "Brode Kokoo". Wɔmaa nnwontofoɔ kuo no dawurubɔ a anibere wom na wɔboaa wɔn fii Nkrumah aban hɔ. Wɔ 1965 mu no, Hansen nyaa aban sika de suaa Photo and Forensic Laboratory management wɔ Czechoslovakia. Ɛhɔ no, na onnya hokwan a ɛntaa nsi sɛ ɔne Karel Velebný bɛyɛ nnwom ho dwumadie ahodoɔ; jazz nnwontofoɔ a wagye din ne ne S & H Quintet (Spejbl ne Huvínek Quintet) a ɛwɔ Prague. Wɔ 1967 mu no, nnwontofo kuw no yii nnwom abien a wɔaboaboa ano adi; Asaw ne Ramblers ne Asaw ne Ramblers (LP, Comp) wɔ Decca record label ase. Saa afe no ara mu no, Ghana Union of Great Britain ne Ireland na ɛboaa nnwontofo kuw no ma wofii adapɛn asia akwantu ase wɔ United Kingdom. Wɔyɛɛ nnwom wɔ Birmingham, Leeds, Liverpool, London ne Manchester. Wɔkyinkyin Czechoslovakia saa afe no ara mu. Nnwontofoɔ kuo no nso bɔɔ nnwom wɔ United States of America ne Ghana National Trust Fund ne adɔe ahyehyɛde afoforo. Wɔ 1971 mu no, nnwontofoɔ kuo no yii nnwom nhoma bi a wɔato din; Doin' Yɛn Ankasa Ade. Wɔ afe 1974 mu no, Hansen boa ma wɔhyehyɛɛ Nnwontofoɔ Kuo a ɛwɔ Ghana (MUSIGA) na wɔpaa no sɛ kuo no tiri. Wɔ afe 1976 ne 1977 mu no, nnwontofoɔ kuo no yii nnwom nhoma ahodoɔ adi; Ramblers Amanaman Ntam ne Ramblers Amanaman Ntam (LP) sɛnea ɛte biara. Ɔman no sikasɛm tebea a na ɛresɛe wɔ 1980 mfe no mfiase mu hɔ no maa na entumi nyɛ yiye sɛ nnwontofɔ kuo no bɛkɔ so. Hansen fii hɔ kɔɔ United States of America baabi a ɔdii ne mfeɛ a ɛdi akyire no mu dodoɔ no ara. Hansen kɔɔ so yii nnwom bɛboro 200 adi kɔsii ne wuo, == '''Abasobɔde.''' == Ɔnyaa abasobɔdeɛ wɔ Music of Ghanaian Origin Dinner and Awards anadwo a ɛdi kan wɔ afe 2011 mu, wɔ ne mmoa a ɔde maeɛ wɔ live band music mu wɔ Ghana. == '''Ankorankoro asetena.''' == Na waware Rosemary Mark Hansen. Wɔboom woo mma baason. Nea na n’ani gye ho ne bɔɔlbɔ, nnwom a otie, akenkan ne akyerɛw. == '''Owu.''' == Hansen wui Kwasida anɔpa 7 Ayɛwohomumɔ 2012 wɔ Korle Bu Nkyerɛkyerɛ Ayaresabea bere a ɔko tiaa allment akyi. == '''Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ.''' == <references /> ap58wgz07r4q71sgemmgp8tjj3c9d6w 199819 199818 2026-05-23T20:32:18Z Ebensarfo05 21715 199819 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ghanaian highlife musician}} {{Use dmy dates|date=January 2021}} {{Infobox musical artist | name = Jerry Hansen | image = | caption = | birth_name = John William Hansen | alias = | birth_date = {{birth date|1927|2|23|df=yes}} | birth_place = [[Bekwai]], [[Ashanti Region]], [[Gold Coast (British Colony)|Gold Coast]] | death_date = {{death date and age|2012|4|7|1927|2|23|df=yes}} | death_place = [[Accra]], [[Greater Accra Region]], Ghana | genre = [[Highlife]] | occupation = {{hlist|Musician|songwriter|composer|Singer}} | instrument = {{hlist|vocals|saxophone|[[conga]]|trumpet|[[trombone]]}} | label = [[Decca Records|Decca]] | associated_acts = {{hlist|[[King Bruce]]|[[Saka Acquaye]]|[[Nana Ampadu]]|Ramblers International Band}} }} {{Dialect|Asante}} '''John William Hansen''' (23 Ɔgyefoɔ 1927-7 Oforisuo 2012) a nnipa pii frɛ no Jerry Hansen yɛ Ghana nnwontonii a ɔdi mu. Na ɔyɛ dwontofoɔ, nnwom hyehyɛfoɔ, nhyehyɛefoɔ, saxophone sankubɔfoɔ ne nnwom a ɛyɛ anigye ho ɔkwampaefoɔ. Ɔyɛ nnwontofo kuw no kannifo na ɔhyehyɛɛ Ramblers International Band.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-2 |title= |date=}}</ref>Ɔyɛ obi a ɔhyehyɛɛ kuw no na ɔyɛ Ghana Nnwontofo Kuw (MUSIGA) no titrani a odi kan.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JOHN_(JERRY)_HANSEN-3 |title= |date=}}</ref> == '''Mfitiase Asetra Ne Nhomasua.''' == Wɔwoo Jerry Hansen wɔ Asante Bekwai wɔ 23 Ɔgyefoɔ 1927 maa Maami Senkire ne Johney Hansen a ɔyɛ nnuruyɛfoɔ. Wɔtoo no din John William Hansen. Ɔnyaa ne mfitiaseɛ nwomasua wɔ Seventh Day Adventist (SDA) Sukuu a ɛwɔ Bekwai, baabi a odii kan huu nnwom. Ne kyerɛkyerɛfo Owura Stoke a ɔbɔɔ accordion na ɔtoo dwom wɔ asɔre no na ɛkanyan no. Wɔ 1939 mu no, Hansen fii Bekwai kɔtoaa ne mmofraase nhomasua so wɔ Methodist Sukuu a ɛwɔ Koforidua no mu. Ɔde ne din kɔhyɛɛ Achimota Sukuu mu maa ne ntoaso sukuu, ɛhɔ na ɔne afoforo dii nkitaho na osuaa ade fii nnwom mu nnwontofo te sɛ; Ms. Parnell ne Owura Philip Gbeho. Esiane sikasɛm tebea a emu yɛ den a Hansen antumi antua ne sukuu ka nti, na ɛsɛ sɛ ogyae Achimota Sukuu. Akyiri yi ɔde ne ho kɔbɔɔ Accra Adesuabea a owiee ne ntoaso sukuu bere a onyaa ne Oxford ne Cambridge adansedi nkrataa wɔ afe 1947 mu no.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JERRY-4 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JERRY_HANSEN-5 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-HANSEN-6 |title= |date=}}</ref> == '''Adwuma A Wayɛ.''' == Ne ntoasoɔ sukuu akyi byere tiaa bi no, Hansen nyaa adwuma wɔ United Africa Company. Bere a ɔne UAC yɛɛ adwuma mfe abien akyi no, wɔmaa Hansen sika sɛ ɔntete ne ho sɛ mfiridwumayɛfo a ɔhwɛ aniwa so, a ne ho akokwaw wɔ mfoninitwa mfiri ne afiri a wɔde hwɛ nneɛma nketenkete a wɔhwɛ so ne afoforo a ɛwɔ Germany. Wɔ Germany no, Hansen hyiaa Ramblers abusua no; nnwontofo kuw a ɛwɔ Netherlands a wɔbɔɔ nnwom wɔ Germany kurow Stuttgart mu wɔ 1950 ne 1960 mfe no mu. Ná n’ani gye wɔn nnwom a wɔbɔ no ho kɛse na osii gyinae sɛ ɔbɛkɔ akɔsra kuw no wɔ wɔn ahɔhodan mu. Otumi ne kuw no mufo nyaa obi a onim no yiye. Ohui sɛ wɔnyɛ nnwontofo a wɔde wɔn bere nyinaa yɛ adwuma na mmom na wɔyɛ nnwontofo a wɔyɛ adwumaden; nnuruyɛfo, akyerɛkyerɛfo ne afoforo. Eyi boaa no ma ɔkyerɛɛ anisɔ sɛ obi betumi ayɛ nnwom na ɔda so ara wɔ n’adwuma mu. == '''Nnwom.''' == '''Mfiase nna.''' Bere a Hansen san baa Ghana no, nnwom ho anigye a na ɔwɔ no maa ɔde ne ho bɔɔ Accra Nnwontofo Kuw no wɔ afe 1949. Ná King Bruce yɛ emufo no mu biako. Osuaa sɛnea wɔbɔ saxophone ne clarinet fii kuw no hɔ. Akyiri yi ɔde ne ho bɔɔ Accra Rhythmic Orchestra no sɛ wɔn nnwontofo a wɔbɔ sanku no mu biako a ɔbɔ conga no pɔtee. Ɔboaa nso ma wɔhyehyɛɛ wɔn nnwinnade na wɔboaboaa ano efisɛ na ɔnyɛ obi a otumi yɛ nneɛma pii saa wɔ ne nnwinnade no so. Enti ɔkwan biako pɛ a na obetumi afa so anya kwan akɔ wɔn agodie ahorow no mu ne sɛ ɔde nneɛma bɛhyɛ wɔn nnwinnade mu na wayi afi mu. Bere kɔɔ so no, onyaa nkɔso wɔ ne sanku no mu bere a ohyiaa nnwontofo a wɔagye din te sɛ Joe Kelly, Tommy Gripman ne E.T. Mensah wɔ Accra Nnwontofo Kuw a Wɔbɔ Nnwom no mu. Ɔbɛyɛɛ obi a ɔbɔ saxophone yiye nanso na ontumi nkenkan nnwom a wɔde bɔ nnwom no. Nea ɛbɛyɛ na wasua sɛnea wɔkenkan nnwom no, ɔde ne ho kɔbɔɔ kurow no mu nnwontofo kuw no wɔ 1950 mfe no mu. Ɔsan kɔɔ Accra Nnwontofoɔ Kuo no mu wɔ 1951 mu bere a osuaa nnwom a wɔbɔ no akenkan no. Wɔ Accra Nnwontofo Kuwo no mufo a na ohyiaa wɔn bere a ɔde ne ho bɔɔ kuo no wɔ afe 1949 mu no mu no, na Saka Acquaye nkutoo ne kuo no muni dedaw a aka na na obiara nni hɔ a ɔbɛbɔ torobɛnto ne trombone. Hansen nam Saka Acquaye mmoa so suaa torobɛnto ne trombone bɔ. Nanso Hansen annya hokwan da sɛ ɔbɛbɔ nnwom amma Accra Nnwontofoɔ Kuo no kosii sɛ ɛhwee ase wɔ ne suahu ahorow nyinaa akyi. King Bruce ne Saka Acquaye hyehyɛɛ nnwontofoɔ kuo bi a wɔfrɛ wɔn Black Beats wɔ 1952 mu na wɔmaa Jerry Hansen gye dii sɛ ɔbɛka ho. Hansen bɔɔ maa Black Beats firi afe 1952 kɔsii afe 1961.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-7 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-8 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-9 |title= |date=}}</ref> == '''Ramblers Amanaman Ntam Nnwontofoɔ Kuo.''' == Wɔ 1961 mu no, ɔhyehyɛɛ; Ramblers International Band a ɔne Eddie Owoo, Frank Coffie, Kwesi Forson, Aryee Hammond ne afoforo kakraa bi (wɔn nyinaa yɛ akron),<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-10 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-11 |title= |date=}}</ref>Akyiri yi ɔfaa nnwontofoɔ afoforo num sɛ wɔmmɛka nnwontofoɔ kuo no ho. Nnwontofoɔ kuo no nam Owura Zakkour biako a na ɔyɛ Metropole Hotel sohwɛfo mmɔdenbɔ so na ɛbae. Owura Zakkuor kɔɔ so baa Hansen adwumayɛbea hɔ denneennen sɛ ɔrebɛma wagye adi sɛ obefi nnwontofoɔ kuo foforo ase. Owura Zakkuor hyɛɛ bɔ sɛ ɔde nnwinnade bɛboa nnwontofoɔ kuo no. Bere a Owura Hansen hyehyɛɛ nnwontofoɔ kuo no, Owura Zakkuor maa nnwinnade no maa ne ho dwiriw no na ɔde n’ahɔhodan no nso mae sɛ beae a kuw no betumi asuasua na wɔakora nnwinnade no nso. Wɔ afe 1962 mu no, nnwontofoɔ kuo no kyeree nnwom wɔ Decca nnwom kuw no ase yii nnwom a ɛyɛ biako ne LP ahorow adi, a emu bi ne; "Eka Wonko A", "Saana Owu Bo Fie", "Murusu Maye Den", "Abonsam Ogyafo", "Oburoni Woewu", "Antie Christie", "Oyi Edze", "Owu Nnye" ne "Kae Dabi", "Ponko Abodam". Na wɔwɔ nhoma abien a wɔaboaboa ano nso saa afe no; Ramblers ne Encores a wɔyɛ nwonwa no. Saa afe no ara mu no Ghana aban no boaa nnwontofoɔ kuo no bere a wɔkyinkyin Afrika aman bɛyɛ dunwɔtwe a nea ɛka ho ne; Nigeria, Sierra Leone, Senegal, Kenya ne Gambia. Wɔ afe 1963 mu no, nnwontofoɔ kuo no toaa so de nnwom a agye din te sɛ; "Kosor Kopor", "Mitee Momo", "Nyimpa Dasenyi", "Adwuma Ne Anigye", "Womma Wonka", "Wegya Saman" ne "Ewuraba Artificial", "Obra Rehwem". Nana Ampadu bɛkaa kuo no ho bere tiaa bi wɔ afe 1964. Bere a ɔne Hansen nyaa obi a onim no akyi no ɔmaa Hansen nnwom awotwe kwa a ɔne kuo no kyere guu hama so. Ná nnwom yi bi ne nnwom a agye din; "Afutusem", "Ntoboase", "Me Nsoromma Bepue" ne, "Akyerɛkyerɛfo". Saa nhyiam yi akyi no, Hansen de Nana Ampadu kyerɛɛ adawurubɔfo a wɔkyere nnwom gu kasɛt so; Wɔmaa Phillips West Africa Ltd., ne Nana Ampadu hokwan sɛ wɔnkyere nnwom abien. Saa afe no ara mu no, nnwontofo kuw no yii adi; "Akokonini Abankwaa", "Owu", "Meni Nda Obiara So", "Agyanka Dabre", "Nyame Mbere" "Bɔ Nnua So", ne "Brode Kokoo". Wɔmaa nnwontofoɔ kuo no dawurubɔ a anibere wom na wɔboaa wɔn fii Nkrumah aban hɔ. Wɔ 1965 mu no, Hansen nyaa aban sika de suaa Photo and Forensic Laboratory management wɔ Czechoslovakia. Ɛhɔ no, na onnya hokwan a ɛntaa nsi sɛ ɔne Karel Velebný bɛyɛ nnwom ho dwumadie ahodoɔ; jazz nnwontofoɔ a wagye din ne ne S & H Quintet (Spejbl ne Huvínek Quintet) a ɛwɔ Prague. Wɔ 1967 mu no, nnwontofo kuw no yii nnwom abien a wɔaboaboa ano adi; Asaw ne Ramblers ne Asaw ne Ramblers (LP, Comp) wɔ Decca record label ase. Saa afe no ara mu no, Ghana Union of Great Britain ne Ireland na ɛboaa nnwontofo kuw no ma wofii adapɛn asia akwantu ase wɔ United Kingdom. Wɔyɛɛ nnwom wɔ Birmingham, Leeds, Liverpool, London ne Manchester. Wɔkyinkyin Czechoslovakia saa afe no ara mu. Nnwontofoɔ kuo no nso bɔɔ nnwom wɔ United States of America ne Ghana National Trust Fund ne adɔe ahyehyɛde afoforo. Wɔ 1971 mu no, nnwontofoɔ kuo no yii nnwom nhoma bi a wɔato din; Doin' Yɛn Ankasa Ade. Wɔ afe 1974 mu no, Hansen boa ma wɔhyehyɛɛ Nnwontofoɔ Kuo a ɛwɔ Ghana (MUSIGA) na wɔpaa no sɛ kuo no tiri. Wɔ afe 1976 ne 1977 mu no, nnwontofoɔ kuo no yii nnwom nhoma ahodoɔ adi; Ramblers Amanaman Ntam ne Ramblers Amanaman Ntam (LP) sɛnea ɛte biara. Ɔman no sikasɛm tebea a na ɛresɛe wɔ 1980 mfe no mfiase mu hɔ no maa na entumi nyɛ yiye sɛ nnwontofɔ kuo no bɛkɔ so. Hansen fii hɔ kɔɔ United States of America baabi a ɔdii ne mfeɛ a ɛdi akyire no mu dodoɔ no ara. Hansen kɔɔ so yii nnwom bɛboro 200 adi kɔsii ne wuo, == '''Abasobɔde.''' == Ɔnyaa abasobɔdeɛ wɔ Music of Ghanaian Origin Dinner and Awards anadwo a ɛdi kan wɔ afe 2011 mu, wɔ ne mmoa a ɔde maeɛ wɔ live band music mu wɔ Ghana. == '''Ankorankoro asetena.''' == Na waware Rosemary Mark Hansen. Wɔboom woo mma baason. Nea na n’ani gye ho ne bɔɔlbɔ, nnwom a otie, akenkan ne akyerɛw. == '''Owu.''' == Hansen wui Kwasida anɔpa 7 Ayɛwohomumɔ 2012 wɔ Korle Bu Nkyerɛkyerɛ Ayaresabea bere a ɔko tiaa allment akyi. == '''Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ.''' == <references /> 1pvdijf2ybe5x9h6hy1v7ta9klp6h6p 199820 199819 2026-05-23T20:33:19Z Ebensarfo05 21715 corrected a spelling 199820 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ghanaian highlife musician}} {{Use dmy dates|date=January 2021}} {{Infobox musical artist | name = Jerry Hansen | image = | caption = | birth_name = John William Hansen | alias = | birth_date = {{birth date|1927|2|23|df=yes}} | birth_place = [[Bekwai]], [[Ashanti Region]], [[Gold Coast (British Colony)|Gold Coast]] | death_date = {{death date and age|2012|4|7|1927|2|23|df=yes}} | death_place = [[Accra]], [[Greater Accra Region]], Ghana | genre = [[Highlife]] | occupation = {{hlist|Musician|songwriter|composer|Singer}} | instrument = {{hlist|vocals|saxophone|[[conga]]|trumpet|[[trombone]]}} | label = [[Decca Records|Decca]] | associated_acts = {{hlist|[[King Bruce]]|[[Saka Acquaye]]|[[Nana Ampadu]]|Ramblers International Band}} }} {{Dialect|Asante}} '''John William Hansen''' (23 Ɔgyefoɔ 1927-7 Oforisuo 2012) a nnipa pii frɛ no Jerry Hansen yɛ Ghana nnwontonii a ɔdi mu. Na ɔyɛ dwontofoɔ, nnwom hyehyɛfoɔ, nhyehyɛefoɔ, saxophone sankubɔfoɔ ne nnwom a ɛyɛ anigye ho ɔkwampaefoɔ. Ɔyɛ nnwontofo kuw no kannifo na ɔhyehyɛɛ Ramblers International Band.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-2 |title= |date=}}</ref>Ɔyɛ obi a ɔhyehyɛɛ kuw no na ɔyɛ Ghana Nnwontofo Kuw (MUSIGA) no titrani a odi kan.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JOHN_(JERRY)_HANSEN-3 |title= |date=}}</ref> == '''Mfitiase Asetra Ne Nhomasua.''' == Wɔwoo Jerry Hansen wɔ Asante Bekwai wɔ 23 Ɔgyefoɔ 1927 maa Maami Senkire ne Johney Hansen a ɔyɛ nnuruyɛfoɔ. Wɔtoo no din John William Hansen. Ɔnyaa ne mfitiaseɛ nwomasua wɔ Seventh Day Adventist (SDA) Sukuu a ɛwɔ Bekwai, baabi a odii kan huu nnwom. Ne kyerɛkyerɛfo Owura Stoke a ɔbɔɔ accordion na ɔtoo dwom wɔ asɔre no na ɛkanyan no. Wɔ 1939 mu no, Hansen fii Bekwai kɔtoaa ne mmofraase nhomasua so wɔ Methodist Sukuu a ɛwɔ Koforidua no mu. Ɔde ne din kɔhyɛɛ Achimota Sukuu mu maa ne ntoaso sukuu, ɛhɔ na ɔne afoforo dii nkitaho na osuaa ade fii nnwom mu nnwontofo te sɛ; Ms. Parnell ne Owura Philip Gbeho. Esiane sikasɛm tebea a emu yɛ den a Hansen antumi antua ne sukuu ka nti, na ɛsɛ sɛ ogyae Achimota Sukuu. Akyiri yi ɔde ne ho kɔbɔɔ Accra Adesuabea a owiee ne ntoaso sukuu bere a onyaa ne Oxford ne Cambridge adansedi nkrataa wɔ afe 1947 mu no.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JERRY-4 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-JERRY_HANSEN-5 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-HANSEN-6 |title= |date=}}</ref> == '''Adwuma A Wayɛ.''' == Ne ntoasoɔ sukuu akyi byere tiaa bi no, Hansen nyaa adwuma wɔ United Africa Company. Bere a ɔne UAC yɛɛ adwuma mfe abien akyi no, wɔmaa Hansen sika sɛ ɔntete ne ho sɛ mfiridwumayɛfo a ɔhwɛ aniwa so, a ne ho akokwaw wɔ mfoninitwa mfiri ne afiri a wɔde hwɛ nneɛma nketenkete a wɔhwɛ so ne afoforo a ɛwɔ Germany. Wɔ Germany no, Hansen hyiaa Ramblers abusua no; nnwontofo kuw a ɛwɔ Netherlands a wɔbɔɔ nnwom wɔ Germany kurow Stuttgart mu wɔ 1950 ne 1960 mfe no mu. Ná n’ani gye wɔn nnwom a wɔbɔ no ho kɛse na osii gyinae sɛ ɔbɛkɔ akɔsra kuw no wɔ wɔn ahɔhodan mu. Otumi ne kuw no mufo nyaa obi a onim no yiye. Ohui sɛ wɔnyɛ nnwontofo a wɔde wɔn bere nyinaa yɛ adwuma na mmom na wɔyɛ nnwontofo a wɔyɛ adwumaden; nnuruyɛfo, akyerɛkyerɛfo ne afoforo. Eyi boaa no ma ɔkyerɛɛ anisɔ sɛ obi betumi ayɛ nnwom na ɔda so ara wɔ n’adwuma mu. == '''Nnwom.''' == '''Mfiase nna.''' Bere a Hansen san baa Ghana no, nnwom ho anigye a na ɔwɔ no maa ɔde ne ho bɔɔ Accra Nnwontofo Kuw no wɔ afe 1949. Ná King Bruce yɛ emufo no mu biako. Osuaa sɛnea wɔbɔ saxophone ne clarinet fii kuw no hɔ. Akyiri yi ɔde ne ho bɔɔ Accra Rhythmic Orchestra no sɛ wɔn nnwontofo a wɔbɔ sanku no mu biako a ɔbɔ conga no pɔtee. Ɔboaa nso ma wɔhyehyɛɛ wɔn nnwinnade na wɔboaboaa ano efisɛ na ɔnyɛ obi a otumi yɛ nneɛma pii saa wɔ ne nnwinnade no so. Enti ɔkwan biako pɛ a na obetumi afa so anya kwan akɔ wɔn agodie ahorow no mu ne sɛ ɔde nneɛma bɛhyɛ wɔn nnwinnade mu na wayi afi mu. Bere kɔɔ so no, onyaa nkɔso wɔ ne sanku no mu bere a ohyiaa nnwontofo a wɔagye din te sɛ Joe Kelly, Tommy Gripman ne E.T. Mensah wɔ Accra Nnwontofo Kuw a Wɔbɔ Nnwom no mu. Ɔbɛyɛɛ obi a ɔbɔ saxophone yiye nanso na ontumi nkenkan nnwom a wɔde bɔ nnwom no. Nea ɛbɛyɛ na wasua sɛnea wɔkenkan nnwom no, ɔde ne ho kɔbɔɔ kurow no mu nnwontofo kuw no wɔ 1950 mfe no mu. Ɔsan kɔɔ Accra Nnwontofoɔ Kuo no mu wɔ 1951 mu bere a osuaa nnwom a wɔbɔ no akenkan no. Wɔ Accra Nnwontofo Kuwo no mufo a na ohyiaa wɔn bere a ɔde ne ho bɔɔ kuo no wɔ afe 1949 mu no mu no, na Saka Acquaye nkutoo ne kuo no muni dedaw a aka na na obiara nni hɔ a ɔbɛbɔ torobɛnto ne trombone. Hansen nam Saka Acquaye mmoa so suaa torobɛnto ne trombone bɔ. Nanso Hansen annya hokwan da sɛ ɔbɛbɔ nnwom amma Accra Nnwontofoɔ Kuo no kosii sɛ ɛhwee ase wɔ ne suahu ahorow nyinaa akyi. King Bruce ne Saka Acquaye hyehyɛɛ nnwontofoɔ kuo bi a wɔfrɛ wɔn Black Beats wɔ 1952 mu na wɔmaa Jerry Hansen gye dii sɛ ɔbɛka ho. Hansen bɔɔ maa Black Beats firi afe 1952 kɔsii afe 1961.<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-7 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-8 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-9 |title= |date=}}</ref> == '''Ramblers Amanaman Ntam Nnwontofoɔ Kuo.''' == Wɔ 1961 mu no, ɔhyehyɛɛ; Ramblers International Band a ɔne Eddie Owoo, Frank Coffie, Kwesi Forson, Aryee Hammond ne afoforo kakraa bi (wɔn nyinaa yɛ akron),<ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-10 |title= |date=}}</ref><ref>{{Citation |last=https://en.wikipedia.org/wiki/Jerry_Hansen_(musician)#cite_note-11 |title= |date=}}</ref>Akyiri yi ɔfaa nnwontofoɔ afoforo num sɛ wɔmmɛka nnwontofoɔ kuo no ho. Nnwontofoɔ kuo no nam Owura Zakkour biako a na ɔyɛ Metropole Hotel sohwɛfo mmɔdenbɔ so na ɛbae. Owura Zakkuor kɔɔ so baa Hansen adwumayɛbea hɔ denneennen sɛ ɔrebɛma wagye adi sɛ obefi nnwontofoɔ kuo foforo ase. Owura Zakkuor hyɛɛ bɔ sɛ ɔde nnwinnade bɛboa nnwontofoɔ kuo no. Bere a Owura Hansen hyehyɛɛ nnwontofoɔ kuo no, Owura Zakkuor maa nnwinnade no maa ne ho dwiriw no na ɔde n’ahɔhodan no nso mae sɛ beae a kuw no betumi asuasua na wɔakora nnwinnade no nso. Wɔ afe 1962 mu no, nnwontofoɔ kuo no kyeree nnwom wɔ Decca nnwom kuw no ase yii nnwom a ɛyɛ biako ne LP ahorow adi, a emu bi ne; "Eka Wonko A", "Saana Owu Bo Fie", "Murusu Maye Den", "Abonsam Ogyafo", "Oburoni Woewu", "Antie Christie", "Oyi Edze", "Owu Nnye" ne "Kae Dabi", "Ponko Abodam". Na wɔwɔ nhoma abien a wɔaboaboa ano nso saa afe no; Ramblers ne Encores a wɔyɛ nwonwa no. Saa afe no ara mu no Ghana aban no boaa nnwontofoɔ kuo no bere a wɔkyinkyin Afrika aman bɛyɛ dunwɔtwe a nea ɛka ho ne; Nigeria, Sierra Leone, Senegal, Kenya ne Gambia. Wɔ afe 1963 mu no, nnwontofoɔ kuo no toaa so de nnwom a agye din te sɛ; "Kosor Kopor", "Mitee Momo", "Nyimpa Dasenyi", "Adwuma Ne Anigye", "Womma Wonka", "Wegya Saman" ne "Ewuraba Artificial", "Obra Rehwem". Nana Ampadu bɛkaa kuo no ho bere tiaa bi wɔ afe 1964. Bere a ɔne Hansen nyaa obi a onim no akyi no ɔmaa Hansen nnwom awotwe kwa a ɔne kuo no kyere guu hama so. Ná nnwom yi bi ne nnwom a agye din; "Afutusem", "Ntoboase", "Me Nsoromma Bepue" ne, "Akyerɛkyerɛfo". Saa nhyiam yi akyi no, Hansen de Nana Ampadu kyerɛɛ adawurubɔfo a wɔkyere nnwom gu kasɛt so; Wɔmaa Phillips West Africa Ltd., ne Nana Ampadu hokwan sɛ wɔnkyere nnwom abien. Saa afe no ara mu no, nnwontofo kuw no yii adi; "Akokonini Abankwaa", "Owu", "Meni Nda Obiara So", "Agyanka Dabre", "Nyame Mbere" "Bɔ Nnua So", ne "Brode Kokoo". Wɔmaa nnwontofoɔ kuo no dawurubɔ a anibere wom na wɔboaa wɔn fii Nkrumah aban hɔ. Wɔ 1965 mu no, Hansen nyaa aban sika de suaa Photo and Forensic Laboratory management wɔ Czechoslovakia. Ɛhɔ no, na onnya hokwan a ɛntaa nsi sɛ ɔne Karel Velebný bɛyɛ nnwom ho dwumadie ahodoɔ; jazz nnwontofoɔ a wagye din ne ne S & H Quintet (Spejbl ne Huvínek Quintet) a ɛwɔ Prague. Wɔ 1967 mu no, nnwontofo kuw no yii nnwom abien a wɔaboaboa ano adi; Asaw ne Ramblers ne Asaw ne Ramblers (LP, Comp) wɔ Decca record label ase. Saa afe no ara mu no, Ghana Union of Great Britain ne Ireland na ɛboaa nnwontofo kuw no ma wofii adapɛn asia akwantu ase wɔ United Kingdom. Wɔyɛɛ nnwom wɔ Birmingham, Leeds, Liverpool, London ne Manchester. Wɔkyinkyin Czechoslovakia saa afe no ara mu. Nnwontofoɔ kuo no nso bɔɔ nnwom wɔ United States of America ne Ghana National Trust Fund ne adɔe ahyehyɛde afoforo. Wɔ 1971 mu no, nnwontofoɔ kuo no yii nnwom nhoma bi a wɔato din; Doin' Yɛn Ankasa Ade. Wɔ afe 1974 mu no, Hansen boa ma wɔhyehyɛɛ Nnwontofoɔ Kuo a ɛwɔ Ghana (MUSIGA) na wɔpaa no sɛ kuo no tiri. Wɔ afe 1976 ne 1977 mu no, nnwontofoɔ kuo no yii nnwom nhoma ahodoɔ adi; Ramblers Amanaman Ntam ne Ramblers Amanaman Ntam (LP) sɛnea ɛte biara. Ɔman no sikasɛm tebea a na ɛresɛe wɔ 1980 mfe no mfiase mu hɔ no maa na entumi nyɛ yiye sɛ nnwontofɔ kuo no bɛkɔ so. Hansen fii hɔ kɔɔ United States of America baabi a ɔdii ne mfeɛ a ɛdi akyire no mu dodoɔ no ara. Hansen kɔɔ so yii nnwom bɛboro 200 adi kɔsii ne wuo, == '''Abasobɔdeɛ.''' == Ɔnyaa abasobɔdeɛ wɔ Music of Ghanaian Origin Dinner and Awards anadwo a ɛdi kan wɔ afe 2011 mu, wɔ ne mmoa a ɔde maeɛ wɔ live band music mu wɔ Ghana. == '''Ankorankoro asetena.''' == Na waware Rosemary Mark Hansen. Wɔboom woo mma baason. Nea na n’ani gye ho ne bɔɔlbɔ, nnwom a otie, akenkan ne akyerɛw. == '''Owu.''' == Hansen wui Kwasida anɔpa 7 Ayɛwohomumɔ 2012 wɔ Korle Bu Nkyerɛkyerɛ Ayaresabea bere a ɔko tiaa allment akyi. == '''Nnwoma Ahodoɔ A Menyaa Mmoa Firiiɛ.''' == <references /> oeyoi9w2ga9xxfz21f1sdc8ry4tiwe3