Wikipedia
twwiki
https://tw.wikipedia.org/wiki/Kratafa_Titiriw
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
Media
Soronko
Nkitahode
Dwumadini
Dwumadini nkitahode
Wikipedia
Wikipedia nkitahode
File
File nkitahode
MediaWiki
MediaWiki nkitahode
Nhwɛsoɔ
Nhwɛsoɔ nkitahode
Mmoa
Mmoa nkitahode
Nkyekyεmu
Nkyekyεmu nkitahode
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Colombia
0
4878
200523
184579
2026-08-11T12:16:55Z
Martin Macha 2111
10135
/* */
200523
wikitext
text/x-wiki
{{Dialect|Asante}}
[[File:Lost City Ruins.jpg|thumbnail]]
[[File:Flag of Colombia.svg|thumbnail]]
[[File:South America location COL.png|thumbnail]]
'''Colombia''' (''Colombia'') yɛ ɔman ɛwɔ [[Amerika Anaafoɔ]]. Ɔman ne kuropɔn ne [[Bogota]]. Emu nipa dodoɔ yɛ 53.399.171 (2026).<ref>{{cite web |url=https://www.dane.gov.co/index.php/estadisticas-por-tema/demografia-y-poblacion/proyecciones-de-poblacion |title=Proyecciones de Población DANE |access-date=11 August 2026}}</ref>
== Nhwehwɛmu ==
{{reflist}}
[[Nkyekyεmu:Ɔman]]
[[Nkyekyεmu:Colombia]]
{{Stub}}
0w7t3ea370mp89fottzjoojuht1tax8
Salaga North (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)
0
6230
200539
196986
2026-08-12T03:41:04Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200539
wikitext
text/x-wiki
{{Dialect|Asante}}
{{Infobox Ghana constituency|District=[[North East Gonja District]]|Name=Salaga North|Map1=<!-- Map of constituency location in district-->|Map2=Savannah in Ghana 2018.svg|MP=Alhassan Mumuni|Party=[[National Democratic Congress (Ghana)|National Democratic Congress]]|Region=[[Savannah Region]]}}
'''Salaga North''' ({{Audio|tw-Salaga North.ogg|Pronunciation of "Salaga North"}}) yɛ [[Gaana|Ghana]] mmarahyɛbadwam mpɛsoa no mu baako. Ɛde first past the post abatoɔ na eyii mmarahyɛbadwani baako. Salaga North mpɛsoa no wɔ East Gonja mansini a ɛwɔ Savannah mantam mu wɔ [[Gaana|Ghana]].<ref>https://citinewsroom.com/2019/02/infographic-brief-facts-about-the-new-savannah-region/</ref>
Amanyɔkuo a ɛte so siesie wɔ mpɛsoa no so ne kyiniiɛ amanyɔkuo a Owura Alhassan Mumuni ne wɔn mmarahyɛbadwani.
== Ahyeɛ ==
Salaga North wɔ East Gonja Mansini a ɛwɔ Savannah mantam mu wɔ [[Gaana|Ghana]].
== Mmarahyɛbadwafoɔ ==
* Wɔ mfeɛ mpem mmienu ne nwɔtwe (2008) mu no, Ibrahim Dey Abubakari<ref>{{Citation |title=Archive copy |url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=2553 |access-date=2021-11-17 |archive-date=2021-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117132935/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=2553 |url-status=dead }}</ref> a ɔgyina maa kyiniiɛ amanyɔkuo ( NDC ) no na ɔyɛɛ mmarahyɛbadwani de maa mpɛsoa no.
* Wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dummienu (2012) mu no, Ibrahim Dey Abubakari a ɔgyina maa kyiniiɛ amanyɔkuo ( NDC ) no na ɔyɛɛ mmarahyɛbadwani de maa mpɛsoa no.<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Salaga_North_(Ghana_parliament_constituency)#cite_note-3</ref>
* Wɔ mfeɛ mpem aduonu ne dunsia (2016) mu no, Alhassan Mumuni<ref>{{Citation |title=Archive copy |url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=2544 |access-date=2021-11-17 |archive-date=2021-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117132919/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=2544 |url-status=dead }}</ref> a ɔgyina maa kyiniiɛ amanyɔkuo (NDC) no na ɔyɛɛ mpɛsoa no mmarahyɛbadwani.
== Abatoɔ ==
Alhassan Mumuni ne mpɛsoa no so mmarahyɛbadwani siesie.
== Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ ==
<references />
{{Ghanaian constituencies}}
[[Category:Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa]]
evminr73mjl4oks1c6ozr66a6fm2hls
Nkwanta North (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)
0
6347
200536
196981
2026-08-12T02:55:23Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200536
wikitext
text/x-wiki
{{Dialect|Asante}}
{{Infobox Ghana constituency|Name=Nkwanta North|Map1=<!-- Map of constituency location in district-->|Map2=Oti in Ghana 2018.svg|Year=2004|District=[[Nkwanta North District]]|Region=[[Oti Region]]|MP=[[John Oti Bless]]|Party=[[National Democratic Congress (Ghana)|National Democratic Congress]]}}
'''Nkwanta North'''({{Audio|tw-Nkwanta North.ogg|pronunciation of"Nkwanta North")}} Nkwanta Atififam yɛ mpɛsoa a ɛwɔ [[Gaana|Ghana]] mmarahyɛbadwam no mu baako. Ɛde "first past the post" abatoɔ nhyehyɛeɛ na ɛyii mmarahyɛbadwani baako. Nkwanta North mpɛsoa no wɔ Nkwanta mansini mu a ɛwɔ Oti mantam mu wɔ Ghana. Amanyɔkuo a ɛte so siesie wɔ mpɛsoa no so ne kyiniiɛ amanyɔkuo ( NDC ) a ɛno ne National Democratic Congress na Owura John Oti Bless ne wɔn mmarahyɛbadwani.
== Ahyeɛ ==
Mpɛsoa no wɔ Nkwanta North mansini a ɛwɔ Oti mantam mu wɔ Ghana. Mansini a yɛde akyekyere no wɔ Anaafoɔfam ne Nkwanta Anaafoɔ mansini no mu a Togo Adehyeman wɔ no Apueeɛfam. N'atififam ne Atifi mantam ne N'atɔeɛ nso ne Atififam mantam ne Fraw (Volta) Asubɔnten (River) ne n'ahyeɛ so.
== Abakɔsɛm ==
Yɛtee mpɛsoa no ansa mfeɛ mpem mmienu ne nan (2004) Ɔpɛnimma amanmpaninfoɔ ne mmarahyɛbadwam abatoɔ no a wɔde tetee Nkwanta mpɛsoa dada no mu nyaa Nkwanta atififam ne Nkwanta anaafoɔfam mpɛsoa no.<ref>http://library.fes.de/pdf-files/bueros/ghana/03610.pdf</ref>
== Mmarahyɛbadwafoɔ ==
{| class="wikitable"
!Nea yɛyii no kane
!Nnipa
!Amanyɔkuo
|-
|''Mfeɛ mpem mmienu ne nan (2004)''
| colspan="2" |Mpɛsoa foforo
|-
|Mfeɛ mpem mmienu ne nan (2004)
|Joseph Kwaku Nayan<ref>{{Citation |title=Archive copy |url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=182 |access-date=2021-11-17 |archive-date=2021-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117105156/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=182 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Nayan-retains-Nkwanta-North-constituency-parliamentary-seat-154266</ref>
|Ɔsono Amanyɔkuo (NPP )
|-
|Mfeɛ mpem mmienu ne dummienu (2012)
|John Oti Bless<ref>https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Former-Deputy-Minister-for-Local-Gov-t-Oti-Bless-finds-a-wife-625050</ref><ref>{{Citation |title=Archive copy |url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=2487 |access-date=2021-11-17 |archive-date=2024-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926193253/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=2487 |url-status=dead }}</ref>
|Kyiniiɛ Amanyɔkuo
( NDC )
|}
== Abatoɔ ==
{| class="wikitable"
|+Mfeɛ mpem mmienu ne nwɔtwe (2008)Ghanafoɔ mmarahyɛbadwam abatoɔ: Nkwanta North
Beaeɛ a efiri'':Ghana Home Page''
! colspan="2" |Amanyɔkuo
!Dibeaperefoɔ
!Mma
!Ɔha nkyekyɛmu
|-
|
|Ɔsono Amanyɔkuo (NPP)
|Joseph Kwaku Nayan
|Mpem nkron ahanan ne aduonu nsia (9,426)
|Aduonum nwɔtwe ne akyirepɔ baako (58.1)
|-
|
|Kyiniiɛ Amanyɔkuo (NDC)
|Dr. Joseph Kwabena Manboah-Rockson
|Mpem mmiɛnsa ahanu ne aduanan baako (3,241)
|Aduonu (20)
|-
|
|Nea wannyina amma amanyɔkuo biara
(Independent)
|Solomon Kwame Bachabori
|Mpem mmiɛnsa ahanu ne aduanan baako (3,241)
|Aduonu (20)
|-
|
|People's National Convention
(PNC)
|Emmanuel Kwadjo Gmanab
|Ahasa ne nwɔtwe (308)
|Baako ne akyirepɔ nkron (1.9)
|-
! colspan="3" |Mm Dodoɔ
|Mpem nsia ɔha ne aduowɔtwe num (6,185)
|Aduasa nwɔtwe ne akyirepɔ baako (38.1)
|-
! colspan="3" |Deɛ ɛkɔ baeɛ
|
|
|}
{| class="wikitable"
|+Mfeɛ mpem mmienu ne nan (2004) Gaanafoɔ mmarahyɛbadwam abatoɔ:Nkwanta North
beaeɛ a efiri'':Electoral Commission of Ghana''
! colspan="2" |Amanyɔkuo
!Dibeaperefoɔ
!Mma
!Ɔha nkyekyɛmu
|-
|
|Ɔsono Amanyɔkuo (NPP)
|Joseph Kwaku Nayan
|Mpem nsia ɔha ne aduoson nwɔtwe (6,178)
|Aduasa ne akyirepɔ ohunu (30.0)
|-
|
|Kyiniiɛ Amanyɔkuo (NDC)
|Muftawu Iddrisu
|Mpem num ahanan ne aduonu nan (5,424)
|Aduonu nsia ne akyirepɔ mmiɛnsa (26.3)
|-
|
|Nea wannyina amma amanyɔkuo biara
(Independent)
|Dr. J. Mamboah-Rockson
|Mpem num ɔha ne aduowɔtwe nwɔtwe (5,188)
|Aduonu num ne akyirepɔ mmienu (25.2)
|-
|
|Nea wannyina amma amanyɔkuo biara
(Independent)
|Abdulai Fulamba
|Mpem mmiɛnsa ahansia ne aduoson nwɔtwe (3,678)
|Dunson ne akyirepɔ nkron (17.9)
|-
|
|Akokɔ Kɔkɔɔ Amanyɔkuo (CPP)
|Abdulai Aziz Tairu
|Ɔha ne aduonu mmiɛnsa (123)
|Ohunu ne akyirepɔ nsia (0.6)
|-
! colspan="3" |Mma Dodoɔ
|Ahanson ne aduonum nan (754)
|Mmiɛnsa ne akyirepɔ nson (3.7)
|-
! colspan="3" |Deɛ ɛkɔ baeɛ
|Mpem aduonu baako ahasa ne aduasa mmienu (21,332)
|Aduokron mmiɛnsa ne akyirepɔ baako (93.1)
|}
== Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ ==
<references />
{{Ghanaian constituencies}}
[[Category:Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa]]
0f7y4y4zskpp2jqyvqcrkl8kvi13w04
Krachi East (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)
0
6351
200529
197144
2026-08-12T02:03:37Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200529
wikitext
text/x-wiki
{{Dialect|Asante}}
{{Infobox Ghana constituency|Name=Krachi East|Map1=<!-- Map of constituency location in district-->|Map2=Oti in Ghana 2018.svg|Year=2004|District=Krachi East Mansini|Region=[[Oti Region]]|MP=Yaw Michael Gyato|Party=[[New Patriotic Party]]}}
'''Krachi East'''({{Audio|tw-Krachi East.ogg|pronunciation of"Krachi East")}} mpɛsoa no yɛ [[Gaana]] mmarahyɛbadwam mpɛsoa no mu baako. Ɛde first past the post abatoɔ yii mmarahyɛbadwani baako. Krachi East mpɛsoa no wɔ Krachi East mansini a ɛwɔ Oti mantam mu wɔ Gaana. Amanyɔkuo a ɛte so siesie ne ɔsono amanyɔkuo ( NPP ) a Owura Yaw Michael Gyato ne wɔn mmarahyɛbadwani.
== Ahyeɛ ==
Mpɛsoa no wɔ Krachi apueeɛ mansini a ɛwɔ Volta mantam mu wɔ Gaana. Beaeɛ ankasa a na mpɛsoa yi wɔ ne Volta mantam a ɛwɔ Gaana kɔsi sɛ yɛtee mantam afoforo a edi Ɔpɛnimma mfeɛ mpem mmienu ne dunwɔtwe referendum akyi.<ref>https://www.graphic.com.gh/news/politics/confirmed-results-of-the-2018-referendum-on-new-regions.html</ref>
== Abakɔsɛm ==
Abatoɔ Kɔmisa tee mpɛsoa no kane wɔ mfeɛ mpem mmienu ne nan a mpɛsoa afoforo aduonu nkron nso ka ho bi, ɛmaa mpɛsoa mma dodow no kɔɔ soro firii ahanu kɔɔ ahanu ne aduasa.<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Parliament_of_Ghana</ref> Yɛtee mpɛsoa no ansa Gaanafoɔ mmarahyɛbadwam abatoɔ wɔ mfeɛ mpem mmienu ne nan bere a yɛkyekyɛɛ Krachi mpɛsoa no mu nyaa Krachi apueeɛfam ne Krachi atɔeɛfam mpɛsoa no.
== Mmarahyɛbadwafoɔ ==
Wɔ mfeɛ mpem mmienu ne nan (2004) mu na wɔtee mpɛsoa no.
* Wɔ mpɛsoa no abatoɔ a edi kan no, Wisdom Gidisu<ref>{{Citation |title=Archive copy |url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=2479 |access-date=2021-11-17 |archive-date=2021-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117042012/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=2479 |url-status=dead }}</ref> a ɔgyina maa Kyiniiɛ Amanyɔkuo (NDC) no na edii nkunim bɛyɛɛ mpɛsoa no mmarahyɛbadwani<ref>{{Citation |title=Archive copy |url=http://ghheadlines.com/agency/ghana-news-agency/20190825/130799425/wisdom-gidisu-elected-ndc-parliamentary-candidate-for-krachi-east |access-date=2021-11-17 |archive-date=2022-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226050044/http://ghheadlines.com/agency/ghana-news-agency/20190825/130799425/wisdom-gidisu-elected-ndc-parliamentary-candidate-for-krachi-east |url-status=dead }}</ref>
* Nea ɔbɛtuu Wisdom Gidisu sɛ mmarahyɛbadwani wɔ mpɛsoa no so ne Yaw Michael Gyato<ref>https://www.wikio.org/en/wiki/ghanaian/michael-yaw-gyato-629842</ref> a ɔgyina maa Ɔsono Amanyɔkuo (NPP) no wɔ mfeɛ mpem mmienu ne dunsia (2016) mu.
== Abatoɔ ==
{| class="wikitable"
|+Mfeɛ mpem mmienu ne dummienu (2012) Gaanafoɔ mmarahyɛbadwam abatoɔ: Krachi East
Beaeɛ a efiri'':GhanaWeb''
! colspan="2" |Amanyɔkuo
!Dibeaperefoɔ
!Mma
!Ɔha nkyekyɛmu
|-
|
|Kyiniiɛ Amanyɔkuo (NDC)
|Wisdom Gidisu
|Mpem dummiɛnsa ahanan ne aduokron mmiɛnsa (13,493)
|Aduanan mmiɛnsa ne akyirepɔ aduokron mmienu (43.92)
|-
|
|Ɔsono Amanyɔkuo
(NPP)
|Patrick Charty Jilimah
|Mpem du ahanan ne num (10,405)
|Aduasa mmiɛnsa ne akyirepɔ aduowɔtwe nson (33.87)
|-
|
|Nea wannyina amma amanyɔkuo biara
(Independent)
|Yao Gago
|Mpem num ahanson ne aduokron nson (5,797)
|Dunwɔtwe ne akyirepɔ aduowɔtwe nson (18.87)
|-
|
|Progressive People's Party ( PPP)
|Boateng Kofi Emmanuel
|Ahanson ne aduokron num (795)
|Mmienu ne akyirepɔ aduonum nkron (2.59)
|-
|
|Nea wannyina amma amanyɔkuo biara
(Independent)
|Emmanuel Kwasi Annor
|Ɔha ne aduonum nsia (156)
|Ohunu ne akyirepɔ aduonum baako (0.51)
|-
|
|National Democratic Party (NDP)
|Lawson Apreko
|Aduoson mmiɛnsa (73)
|Ohunu ne akyirepɔ aduonu nan (0.24)
|-
! colspan="3" |Mma Dodoɔ
|Mpem mmiɛnsa ne aduowɔtwe nwɔtwe (3,088)
|Du ne akyirepɔ ohunu ne num (10.05)
|-
! colspan="3" |Deɛ ɛkɔ baeɛ
|Mpem aduasa ahanson ne dunkron (30,719)
|
|}
{| class="wikitable"
|+Mfeɛ mpem mmienu ne nwɔtwe (2008) Gaanafoɔ mmarahyɛbadwam abatoɔ: Krachi East
Beaeɛ a efiri'':GhanaWeb''
! colspan="2" |Amanyɔkuo
!Dibeaperefoɔ
!Mma
!Ɔha nkyekyɛmu
|-
|
|Kyiniiɛ Amanyɔkuo (NDC)
|Wisdom Gidisu
|Mpem dummienu ahasa ne aduanan (12,340)
|Aduonum nsia ne akyirepɔ nkron (56.9)
|-
|
|Ɔsono Amanyɔkuo (NPP)
|Patrick Charty Jilimah
|Mpem nwɔtwe ahanu ne aduosia mmiɛnsa (8,263)
|Aduasa nwɔtwe ne akyirepɔ baako (38.1)
|-
|
|Akokɔ Kɔkɔɔ Amanyɔkuo (CPP)
|Boateng Kofi Emmanuel
|Ɔha ne aduanan nson (947)
|Nan ne akyirepɔ nan (4.4)
|-
|
|Democratic Freedom Party (DFP)
|Joseph Kwaku Asiedu
|Ɔha ne aduanan nsia (146)
|Ohunu ne akyirepɔ nson (0.7)
|-
! colspan="3" |Mma Dodoɔ
|Mpem nan ne aduoson nson (4,077)
|Dunwɔtwe ne akyirepɔ nwɔtwe (18.8)
|-
! colspan="3" |Deɛ ɛkɔ baeɛ
|
|
|}
{| class="wikitable"
|+Mfeɛ mpem mmienu ne nan (2004) Gaanafoɔ mmarahyɛbadwam abatoɔ:Krachi East
Beaeɛ a efiri'':Ghana Home Page''
! colspan="2" |Amanyɔkuo
!Dibeaperefoɔ
!Mma
!Ɔha nkyekyɛmu
|-
|
|Kyiniiɛ Amanyɔkuo (NDC
|Wisdom Gidisu
|Mpem dunan ahansia ne aduonum mmienu (14,652)
|Aduoson ne akyirepɔ baako (70.1)
|-
|
|Ɔsono Amanyɔkuo (NPP)
|John Gyamfi
|Mpem nsia ahanu ne aduosia baako (6,261)
|Aduonu nkron ne akyirepɔ nkron (29.9)
|-
! colspan="3" |Mma Dodoɔ
|Mpem nwɔtwe ahasa ne aduokron baako (8,391)
|Aduanan ne akyirepɔ mmienu (40.2)
|}
== Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ ==
<references />
{{Ghanaian constituencies}}
[[Category:Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa]]
abnfwd3pdv1ev0n5ybox6c5slklb7dj
Kpando (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)
0
6368
200528
185358
2026-08-12T02:01:54Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200528
wikitext
text/x-wiki
{{Dialect|Asante}}
{{Infobox Ghana constituency|Name=Kpando|Map1=<!-- Map of constituency location in district-->|Map2=Ghana-Volta|Year=|District=[[Kpando District]]|Region=[[Volta Region]]|MP=[[Della Sowah]]|Party=[[National Democratic Congress (Ghana)|National Democratic Congress]]}}
'''Kpando'''({{Audio|tw-Kpando.ogg|pronunciation of"Kpando")}} ka mpɛsoa a ɛwɔ [[Gaana|Ghana]] mmarahyɛbedwam no ho. Wɔyi mmarahyɛbedwanii baako a ne din wɔ abatoɔ nkrataa nom a ɔgyina hɔ ma saa mpɛsoa no. Kpando mpɛsoa wɔ Kpando mansini a ɛwɔ Fra mantam wɔ [[Gaana|Ghana]].
== Ɛhyeɛ ==
Kpando wɔ Kpando mansini a ɛwɔ Fram mantam wɔ [[Gaana|Ghana]]
== Mmarahyɛbedwafoɔ ==
{| class="wikitable"
|+
!Afe a wɔyii no
!Ekuoba
!Amanyɔkuo
|-
|Afe apem ahankron ne aduosia num
|Regina Asamany
|Akokɔ amanyɔkuo convention peope's party
|-
|Mfeɛ mpem mmienu ne du mmienu
|Della Sowah<ref>{{Citation |title=Archive copy |url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5398 |access-date=2021-11-30 |archive-date=2024-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926202223/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5398 |url-status=dead }}</ref>
|Kyineeɛ amanyɔkuo National Democratic Congress
|}
== Abatoɔ ==
Mfeɛ mpem mmienu ne du nsia [[Gaana|Ghana]] mmarahyɛbedwafoɔ abatoɔ,North Dayi<ref>{{Citation |title=Archive copy |url=https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/volta/kpando/ |access-date=2021-11-30 |archive-date=2021-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130224933/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/volta/kpando/ |url-status=dead }}</ref>
Mfeɛ mpem mmienu ne du nsia Ghana mmarahyɛbedwafoɔ abatoɔ, North Dayi.
{| class="wikitable"
|+
!Amanyɔkuo
!Anamsifoɔ
!Mma
!Ɔhamu nkyekyɛmu
!+-%
|-
!Kyineeɛ amanyɔkuo National Democratic Congress
!Della Sowah
!Mpem du nson, ahaasa ne du nnwɔtwe
!Ɔhamu nkyekyɛmu aduowɔtwe mmienu akyirepɔ aduasa nnwɔtwe
!+3.27
|-
!Ɔsono amanyɔkuo New patriotic party
!Elvis Kwaku Djampoh
!Mpem mmiɛnsa ne aduonum nnwɔtwe
!Ɔhamu nkyekyɛmu du nan akyirepɔ aduonum num
!+3.07
|-
!Kyineeɛ amanyɔkuo National Democratic Congress
!Daniel Karl
!Ahaasa ne aduasa nkron
!Ɔhamu nkyekyɛmu baako akyirepɔ aduoson baako
!+0.93
|-
|Akokɔ amanyɔkuo convention peope's party
|Isaac Adjanya
|Ahanu ne aduowɔtwe nsia
|Ɔhamu nkyekyɛmu baako akyirepɔ aduasa nsia
| +0.91
|-
|
|Nnipa dodoɔ
|Mpem du nan, ahanu ne aduosia
|Ɔhamu nkyekyɛmu aduosia nson akyirepɔ aduowɔtwe mmiɛnsa
| -1.11
|-
|
|Turnout
|Mpen aduonu baako, ne aduonu baako
|
| -
|}
Mfeɛ mpem mmienu ne du mmienu [[Gaana|Ghana]] mmarahyɛbedwafoɔ abatoɔ, North Dayi<ref>{{Citation |title=Archive copy |url=https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/volta/kpando/ |access-date=2021-11-30 |archive-date=2021-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130224934/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/volta/kpando/ |url-status=dead }}</ref>
{| class="wikitable"
|+
!Amanyɔkuo
!Anamsifoɔ
!Mma
!Ɔhamu nkyekyɛmu
!+-%
|-
|Kyineeɛ amanyɔkuo National Democratic Congress
|Della sowah
|Mpem du nkron,ahanu ne aduanan mmiɛnsa
|Ɔhamu nkyekyɛmu aduoson nkron akyirepɔ du baako
|
|-
|Independent
|Richard Akplotsyi
|Mpem mmienu, ahanan ne aduoson nan
|Ɔhamu nkyekyɛmu du akyirepɔ du nson
|
|-
|Ɔsono amanyɔkuo New patriotic party
|Theresa Akosua sewa Tettey
|Mpem mmienu aduasa ne nson
|Ɔhamu nkyekyɛmu nkron akyirepɔ aduonan nnwɔtwe
|
|-
|Kyineeɛ amanyɔkuo National Democratic Congress
|Nelson Selorm Agbo
|Ɔha ne aduokron nsia
|Akyirepɔ aduoson nnwɔtwe
|
|-
|Akokɔ amanyɔkuo convention peope's party
|Emmanuel Mawusi Dzakpa
|Ɔha ne du
|Akyirepɔ aduanan num
|
|-
|
|Nnipa dodoɔ
|Mpem du nsia, ahanson ne aduosia nkron
|
|
|-
|
|Turnout
|Mpem aduonu nan, ahaasa ne aduonu nan
|
|
|}
== Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ ==
{{Ghanaian constituencies}}
[[Category:Asante Twi kasa]]
[[Category:Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa]]
idv4eez73k0ojp3szj20o5wwbjrgom8
Kwaku Asante-Boateng
0
7051
200534
187058
2026-08-12T02:14:25Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200534
wikitext
text/x-wiki
{{Dialect|Akuapem}}
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = Hon.
| name = Kwaku Asante-Boateng
| honorific-suffix =
| image = File:KWAKU ASANTE-BOATENG.jpg
| imagesize =
| smallimage = <!--If this is specified, "image" should not be.-->
| alt =
| caption =
| order =
| office = Mmrahyɛbadwani ɛwɔ [[Asante-Akim South (Ghana parliament constituency)|Asante-Akim South]]
| constituency_MP =
| term_start = 7 January 2021
| term_end =
| deputy =
| alongside = <!--For two or more people serving in the same position from the same district. (e.g. United States Senators.)-->
| predecessor =
| successor =
| prior_term =
| order2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| office2 =
| term_start2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| term_end2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| alongside2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| vicepresident2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| viceprimeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| deputy2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| lieutenant2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| monarch2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| president2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| primeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| governor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| succeeding2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| predecessor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| successor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| constituency2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| majority2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| birth_date = {{Birth date and age|1961|04|27|df=yes}}
| birth_place = Bompata, Ghana
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| birthname = Kwaku Asante-Boateng
| citizenship =
| nationality = [[Ghana]]{{flagicon|GHA}}
| party = [[New Patriotic Party]]
| otherparty = <!--For additional political affiliations-->
| spouse =
| partner = <!--For those with a domestic partner and not married-->
| relatives =
| children =
| residence =
| occupation = [[Politician]]
| profession = [[Lawyer]]
| cabinet =
| committees = Subsidiary Legislation Committee; Government Assurance Committee; Employment, Social Welfare and State Enterprises Committee
| portfolio =
| religion =
| signature =
| signature_alt =
| website =
| footnotes =
| native_name_lang =
| parents =
}}
'''Kwaku Asante-Boateng''' (wɔ woo no Oforisuo (April) da a ɛtɔ so aduonu nson (27), wɔ afe apem aha nkron ne aduosia baako (1961) yɛ Ghanani amanyɔni ne mmarahyɛ baguani a wɔ mmarahyɛ baguakuo a ɛtɔ so nsɔn no mu wɔ Ghana adehyeman a ɛtɔ so nnan no mu a ogyina hɔ ma Akim Atɔe apatoɔ mpɛsoa so a ɛwɔ Asante Mantam mu na ogyinae wɔ amanyɔkuo New Patriotic Party (NPP) din.<ref>{{Citation |title=Archive copy |url=https://www.parliament.gh/mps?mp=44 |access-date=2022-01-29 |archive-date=2023-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130070528/https://www.parliament.gh/mps?mp=44 |url-status=dead }}</ref>
== Ne mmɔfrase ==
Asante-Boateng was born on 27 April 1961 in Bompata, Asante Akim of [[Gaana|Ghana]].
Wɔ woo Asante – Boateng wɔ April da a ɛtɔ so 27, afe 1961 wɔ Bompata, Asante Akim wɔ [[Ghana]].
== Nwomasua ==
Asante – Boateng nyaa abɛdin krataa wɔ ɛkɔnomise mu firi Suapɔn a ɛde Kwame Nkrumah University of Science and Technology. Ɔsan nso nyaa abɔdin krataa wɔ sɛnea wɔhwɛ nwuma so wɔ Suapon a ɛde GIMPA.
Okura abɔdin krataa a ɛde MBA a onyaa firii suapɔn a ɛde University of Ghana. Ɔbɛyɛɛ mmaranimfo bre a owiee suapɔn a ɛde Ghana School of Law. Onyaa abɔdin krataa a ɛde MGh diploma firii suapon a ɛde Ghana Institute of Survey.
== Nnwuma ==
Asante – Boateng yɛ mmaranimfo ne ɔkwankyerɛfo ma adwumakuo a ɛne Property Solutions and Models, Accra and Real Concepts R. Limited.<ref>{{Citation |title=Archive copy |url=https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5299 |access-date=2022-01-29 |archive-date=2022-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129120937/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5299 |url-status=dead }}</ref> Na ɔye okwankyerefo abediakyire wɔ adwumakuo wɔ beae a wɔhwɛ nsase ho nsɛm so firi afe 1989 kosii afe 1991. Ɔbɛyɛɛ adwumayɛfo maa ɔkwankyerɛfo abediakyire a ɔwɔ ɔman nsiakyibaa adwumakuo a ɛde State Insurance company of Ghana firi afe 1991 kosii afe 2000. Ɔne adwumakuo a ɛde Uniliver Ghana Limited yɛɛ adwuma firi afe 2000 kosii afe 2004. Ɔbɛyɛɛ ɔkwankyerɛfo maa adwumakuo a ɛhwɛ adansie so wɔ afe 2004 mu.
== Amanyɔsɛm ==
Asante boateng yɛ kane mmarahyɛ baguani a ɔka dɔm kɛse no ho wɔ mmarahyɛbaguakuo a ɛtɔ so nsia wɔ Ghana adehyeman a ɛtɔ so nna no mu. Wɔpaw no se titenani abediakyire wɔ abadwakuo a ehwe adansie ho nsem so ne abadwakuo a ɛhwɛ mmara nsɛm so wɔ mmarahyebadwam.<ref>{{Citation |last=Pwaberi Denis |title=[Video] It costs Ghana $5m to construct 1km of railway - Dep Minister |date=2021-08-27 |url=https://3news.com/video-it-costs-ghana-5m-to-construct-1km-of-railway-dep-minister/ |language=en-US |access-date=2023-06-11 |archive-date=2023-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426063025/https://3news.com/video-it-costs-ghana-5m-to-construct-1km-of-railway-dep-minister/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Citation |title=Ministry of Railways Development - Ghana - about ministry of railways development |url=http://www.mrd.gov.gh/2/about-ministry-of-railways-development |access-date=2023-06-11}}</ref>
== Nkekaho ==
{{Reflist}}
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2021-2025]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2013–2017]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2017–2021]]
e52b56ijx3w2ivvx6b00021l3r64t94
Queenstar Pokuah Sawyerr
0
7216
200538
192817
2026-08-12T03:26:50Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200538
wikitext
text/x-wiki
{{Dialect|Akuapem}}
{{Databox}}
'''Queenster Pokuah Sawyer'''{{Audio|Tw-Queenstar Pokuah Sawyerr.ogg|pronounciation of "Queenstar Pokuah Sawyerr"}} (wɔ woo no [[Kitawonsa]] bosome no da a edikan, wɔ afe apem ahankron aduosia nan [1964] mu) yɛ [[Ghana National Anthem|Ghanani]] [[amanyɔni]] ne ɔsoafo abediakyire ma [[Mantamu a ɛwɔ Ghana|Mfinfin mantam]] mu wɔ [[Gaana|Ghana]].<ref>http://www.modernghana.com/news/469518/1/list-of-regional-ministers-in-ghana-with-their-dep.html</ref><ref>{{Citation |title=Archive copy |url=https://www.parliament.gh/mps?mp=19 |access-date=2022-02-04 |archive-date=2023-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130074729/https://www.parliament.gh/mps?mp=19 |url-status=dead }}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20131014214651/http://www.ghana.gov.gh/index.php/2012-02-08-08-18-09/regional-ministers</ref><ref>http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/artikel.php?ID=277257</ref> Wayɛ mmarahyɛbadwani ama [[Agona East (Ghana parliament constituency)|Agona East]] mpɛsoa yi firi mfeɛ mpem mmienu ne du-mmiɛnsa mu (2013)
== Ne mmofrase ne nhomasua ==
Wɔ woo Sawyer wɔ [[Agona East (Ghana parliament constituency)|Agona]] Kwanyako a ɛwɔ [[Mantamu a ɛwɔ Ghana|Mfinfin mantam]] mu.<ref name=":0">{{Citation |title=Archive copy |url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5405 |access-date=2022-02-04 |archive-date=2022-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220204085744/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5405 |url-status=dead }}</ref> Onyaa abodin krataa firi Suapɔn a ɛne [[Takoradi (Ghana parliament constituency)|Takorade Polytechnic.]] Ɔtoaa so konyaa abodin nkrataa mienu firii suapɔn a ɛne Atlantic International University mu.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://ukgcc.com.gh/hon-queenstar-pokuah-sawyerr-2/ |access-date=2022-02-04 |archive-date=2019-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190427151557/https://ukgcc.com.gh/hon-queenstar-pokuah-sawyerr-2/ |url-status=dead }}</ref>
== Nnwuma ne amanyɔsɛm ==
Ɔyɛ ɔbaa dwadini na afei, [[amanyɔni]].<ref name=":0" /> Ɔyɛ mmarahyɛbadwani de ma [[Agona East (Ghana parliament constituency)|Agona East]] mpɛsoa no a ɛwɔ [[Mantamu a ɛwɔ Ghana|mfinimfin mantam]] mu wɔ [[Gaana|Ghana]]. Na ɔno ne Queenstar Real Estates Company Limited foɔ panini (CEO) ansa ɔrebɛyɛ mmarahyɛbadwani.<ref name=":0"/>
Queenstar Pokuah Sawyerr yɛ NDC Kyiniiɛ amanyɔkuo no ba a, ɔno na ɔsii NDC amanyɔkuo no anan mu wɔ afe mpem mmienu ne du-mmienu (2012) abatoɔ mu wɔ [[Agona East (Ghana parliament constituency)|Agona East abatoɔ mpesua no so]], na ɔdii nkunim kɔsii ɔmanfoɔ no anan mu wɔ mmarahyɛbadwam.<ref name=":1">{{Citation |title=Archive copy |url=https://www.parliament.gh/mps?mp=32 |access-date=2022-02-21 |archive-date=2024-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240418064908/https://www.parliament.gh/mps?mp=32 |url-status=dead }}</ref>
Ɔno ara na ɔsane sii NDC amanyɔkuo no anan mu wɔ afe mpem mmienu ne du-nsia (2016) abatoɔ mu wɔ [[Agona East (Ghana parliament constituency)|Agona East abatoɔ mpesua]] no so, na ɛno nso ɔsane dii nkunim bio kɔsii ɔmanfoɔ no anan mu wɔ mmarahyɛbadwam.<ref name=":1" />
== N'asetena mu nsɛm ==
Ɔyɛ ɔbaa warefo a okura [[mmɔfra]] nnan. ɔyɛ kristoni a ɔsom wɔ Anglican asafo no mu. Berɛ a na ɔyɛ mmarahyɛbadwani ma [[Agona East (Ghana parliament constituency)|Agona East]] abatoɔ mpesua no so foɔ no, ɔsomm wɔ ɛkuo ahodoɔ pii so a ɛbi ne;<ref name=":1" />
{| class="wikitable"
|
===== Abadwakuo =====
|-
|Youth, Sports and Culture Committee
|Kuoba
|-
|Public Accounts Committee
|Kuoba
|-
|Education Committee
|Kuoba
|}
== Beaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ ==
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2021-2025]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2013–2017]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2017–2021]]
n03246bvrxsuipariwh27a6l1t8lmub
Laadi Ayii Ayamba
0
15456
200535
196671
2026-08-12T02:26:05Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200535
wikitext
text/x-wiki
''Wɔatwerɛ nsɛm wei ɛwɔ '''Asante''' kasa mu''
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = Hon.
| name = Laadi Ayii Ayamba
| honorific-suffix = MP
| image = File:LAADI AYII AYAMBA.jpg
| alt =
| constituency_MP = [[Pusiga (Ghana parliament constituency)|Pusiga Constituency]]
| parliament = Ghana
| majority =
| predecessor =
| successor =
| term_start = 7 January 2013
| term_end =
| birth_date = {{Birth date and age|1961|12|26|df=y}}
| birth_place = [[Pusiga (district)|Pusiga]], Ghana
| death_date =
| death_place =
| nationality = Ghanaian
| spouse =
| party = [[National Democratic Congress (Ghana)|National Democratic Congress]]
| relations =
| children = 5
| residence =
| alma_mater = [[University of Education, Winneba]]
| occupation = Politician
| profession = Trained Teacher
| signature =
| signature_alt =
| website =
| footnotes =
}}
{{short description|Ghana Amanyɔni}}
'''Laadi Ayii Ayamba''' yɛ [[Gaana|Ghana]] [[amanyɔni]] na ɔyɛ Mmarahyɛbadwa a ɛtɔ so awɔtwe (8th) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) no muni a ogyina [[Pusiga (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Pusiga Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] ananmu wɔ [[Upper East Region|Atifi Apueɛ Mantam]] wɔ [[National Democratic Congress (NDC)|Ɔman Demokrasi Mmarahyɛ Badwa (National Democratic Congress)]] tekiti so.<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanamps.com/mps/|title=Ghana MPs – List of MPs|website=www.ghanamps.com|access-date=2019-02-15}}</ref> Na ɔyɛ mmarahyɛ badwa a ɛtɔ so nsia (6th) ne nson (7th) no muni nso. Ɔyɛ ɔbaa a ɔyɛ adwumaden (woman activist) na ne dodoɔ no ara di nsɛm a ɛfa mmaa ho wɔ mmarahyɛ badwa no fam.<ref>{{Cite web|title=Gender Ministry Empowers Women Caucus In Parliament : Ministry of Gender, Children and Social Protection|url=https://www.mogcsp.gov.gh/gender-ministry-empowers-women-caucus-in-parliament/|access-date=2021-01-28|website=www.mogcsp.gov.gh}}</ref><ref>{{Cite web|title=I will continue to project gender issues- Pusiga MP|url=https://www.businessghana.com/|access-date=2021-01-28|website=BusinessGhana}}</ref> Odii dwuma sɛ Boayikuo a ɛhwɛ Bɔbeasu ne Mmofra so no guamtrani (chairperson of the Committee on Gender and Children) wɔ [[Gaana|Ghana]] Amansin a ɛtɔ so anan (4th) no mmarahyɛ badwa a ɛtɔ so (6th) mu firi afe 2013 kosi afe 2017.<ref>{{Cite web|date=2014-07-20|title=Gender Ministry in dire need of resources|url=https://citifmonline.com/2014/07/gender-ministry-in-dire-need-of-resources/|access-date=2021-01-28|website=Citi 97.3 FM – Relevant Radio. Always|language=en-US|archive-date=2023-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230601175522/https://citifmonline.com/2014/07/gender-ministry-in-dire-need-of-resources/|url-status=dead}}</ref><ref name=":02">{{Cite web|title=Ghana on track to eliminate discrimination against women|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/ghana-on-track-to-eliminate-discrimination-against-women.html|access-date=2021-01-28|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref>
== Ne mmofrase abrabɔ ne nhomasua ==
Wɔwoo Laadi Ayi Ayamba wɔ [[Ɔpɛnimma]] bosome da ɛtɔ so aduonu nsia (26) afe 1961, Ɔyɛ Pusiga kuromni a ɛwɔ [[Upper East Region|Atifi Apueɛ Mantam]]. Ɔkɔɔ mfinimfini sukuu wɔ Pusiga Ntoasoɔ Mfinimfini Sukuu mu (Pusiga Continuation Middle School). Ɔtoaa n’adesua so fi saa bere no wɔ Gbewaa Akyerɛkyerɛfo Ntetee Kɔlege (Gbewaa Teacher Training College), faako a owiee sɛ ɔkyerɛkyerɛfo a wɔatete no (trained teacher). Akyiri yi ɔkɔɔ Nhomasua Suapɔn (University of Education), Winneba baabi a onyaa abodin krataa wɔ Mfitiase Nhomasua mu (bachelor's degree in Basic Education).<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5495|title=Ghana MPs – MP Details – Ayamba, Laadi Ayii|website=www.ghanamps.com|access-date=2019-03-09|archive-date=2019-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190226013647/http://ghanamps.com/mps/details.php?id=5495|url-status=dead}}</ref>
== Adwuma ==
Ayamba hyɛɛ n’adwuma ase sɛ ɔkyerɛkyerɛfoɔ (teacher ) firi afe 1981 kosi afe 1991. Saa berɛ no na ɔyɛ ɔkyerɛkyerɛfoɔ panin (head-teacher) kosii afe 2000, baabi a Ghana Nhomasua Dwumadibea no san paw no sɛ Ɔpanin (Officer) a ɔhwɛ Da Nkokoaa Sukuu Ahorow (Day Nursery Schools) so.<ref>{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=209|access-date=2019-03-09|website=www.parliament.gh|archive-date=2023-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110231258/https://www.parliament.gh/mps?mp=209|url-status=dead}}</ref>
== Amanyɔsɛm ==
=== Mmarahyɛbadwani ===
Ayamba yɛ Ɔman Demokrasi Mmarahyɛ Badwa (National Democratic Congress) muni na ɔfaa n’akongua wɔ mmarahyɛ badwa mu sɛ Mmarahyɛbadwani ma [[Pusiga (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Pusiga Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] a ɛwɔ [[Upper East Region|Atifi Apueɛ Mantam]] bere a onyaa amba sen n’asɔretiafo Simon Akunye Atingban ne Osman Aludiba Ayuba a na wɔrepere dibea koro no ara no. Odii nkonim wɔ abatoɔ no mu a ne nyinaa yɛ amba 15,847 wɔ abatoɔ 29,592 a ɛfata mu, a ɛyɛ 46.78% wɔ abatoɔ a ɛfata nyinaa mu.<ref name=":0" />
=== ECOWAS ===
Wɔ afe 2021 mu no, Laadi ne [[Alexander Kwamina Afenyo-Markin|Alexander Kwamena Afenyo-Markin]], Abdul-Aziz Ayaba Musah, [[Johnson Kwaku Adu]] ne [[Emmanuel Kwasi Bedzrah]] kaa ntam wɔ ECOWAS Mmarahyɛ Badwa no Nhyiamu soronko 2021 (Extraordinary Session 2021 of the Parliament of the ECOWAS) a ɛkɔɔ so wɔ Freetown wɔ [[Sierra Leone]] no mu.<ref>{{Cite web|last1=author|last2=ANAETO|first2=Fred|date=2021-03-29|title=1st Extraordinary Session 2021 of ECOWAS Parliament: Adoption of the Strategic Plan (2020–2024) as the first priority.|url=https://parl.ecowas.int/2021-first-extraordinary-session-of-the-ecowas-parliament-adoption-of-the-strategic-plan-2020-2024-priority-among-other-events/|access-date=2022-02-04|website=ECOWAS Parliament Website|language=en-US}}</ref>
=== Boayikuw a Ɛhwɛ Bɔbeasu ne Mmofra So no Titenani ===
Ɔyɛɛ Mmarahyɛ Badwa Boayikuo a ɛhwɛ Bɔbeasu ne Mmofra so no Titenani (Chairperson of the Parliamentary Committee on Gender and Children) ogyinaa [[Gaana|Ghana]] ananmu wɔ [[Genova|Geneva]], Switzerland wɔ Amanaman Nkabom Apam a Ɛfa Nyiyim a Wɔtu Mmea Nyinaa Fi hɔ nhyiamu a ɛtɔ so aduonum nkron (59th session of UN Convention on the Elimination of all forms of Discrimination against Women - CEDAW) no mu de boaa mmɔden a [[Gaana|Ghana]] rebɔ sɛ wɔbɛhwɛ sɛ wɔbɛyi nyiyim afiri hɔ nyiyim a wɔyɛ tia mmea nyinaa.<ref name=":02" /> Wɔ ne dwumadie mu no ɔkaa sɛ [[Gaana|Ghana]] rebɔ mmɔden sɛ ɔbɛdi amammerɛ mu nneyɛeɛ a epira a ne bere atwam ho dwuma denam mmara a wɔbɛbɔ de abara saa nneyɛeɛ no so.<ref name=":02" /> Ɔsan nso kaa ɔman no nhyehyɛeɛ a ɛfa Asetena mu Tumi a Wɔde Ko Tia Ohia (Livelihood Empowerment Against Poverty - LEAP) a wɔde adi dwuma na ɛhia sɛ wɔhyɛ mu den wɔ nkuraaseɛ a mmabaa nkumaa tu kɔ nkuropɔn mu na ɛboa wɔn ma wɔtena wɔn nkitahodiɛ mu na wɔnya nimdeɛ a ɛfata a wɔde bɛma wɔn fekuw ahorow.<ref name=":02" /> Ɔsan nso dii nyansahyɛ a mmarima ne mmea boayikuw (gender committee) no de mae sɛ oguamtrani (chairperson) no anim sɛ wɔbɛma nna ho nkyerɛkyerɛ akɔ soro wɔ sukuu ahorow mu na aboa ma wɔasiw mmabun nyinsɛn (teenage pregnancy) a ɛkɔ soro no ano.<ref name=":02" /><ref>{{Cite web|last=Dogbevi|first=Emmanuel|date=2016-03-06|title=Parliament calls for strict implementation of Children's Act|url=https://www.ghanabusinessnews.com/2016/03/06/parliament-calls-for-strict-implementation-of-childrens-act/|access-date=2021-01-28|website=Ghana Business News|language=en-US}}</ref>
=== Sii so dua Anamɔntuo Mmara a Wɔde Di Dwuma (Affirmative Action Bill) ===
Ɔyɛ ɔbea a ɔkamfo kyerɛ a ɔboaa Affirmative Action Bill no na ɔboaa mmara no nhyehyɛe a ɛbɛma wɔahwɛ ahu sɛ ɔha biara mu nkyem aduanan (40) a wɔde bɛma mmea de wɔn ho ahyɛ amanyɔsɛm mu na afei nso ɛsɛ sɛ wɔma mmea kwan ma wosi akan wɔ wɔn akuw ahorow no <nowiki>''nkongua a ahobammɔ wom''</nowiki> ho na ama wɔahwɛ ahu sɛ nneɛma pa bi bɛba mmea ananmusifo.<ref name=":02" />
=== Afe 2020 abatoɔ ===
Ɔkuraa n’akongua so wɔ afe 2020 [[Ɔpɛnimaa|Ɔpɛnimma]] abatoɔ no mu berɛ a odii nkonim wɔ abatoɔ dodoɔ no ara mu 63.<ref>{{Cite web|date=2020-12-08|title=Laadi wins Pusiga seat by 63 votes|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Laadi-wins-Pusiga-seat-by-63-votes-1129163|access-date=2021-01-28|website=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref> Odii nea ɔsɔre tia no paa Abdul-Karim Zanni Dubiure a ofi NPP no so nkonim denam abatow 14,929 a onyaa a egyina hɔ ma 42.31% bere a 14,866 gyina hɔ ma 42.13% no so.<ref>{{Cite web|title=Parliamentary Results for Pusiga|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/ghanaelection2020/elections.constituency.results.php?ID=220&mode=parliamentary|access-date=2021-01-28|website=www.ghanaweb.com}}</ref>
== N'abrabɔ mu nsɛm ==
Ayamba yɛ [[Nkramoni]]. Wagyae awareɛ (divorced) na ɔwɔ mma dunum (5).<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5495|title=Ghana MPs – MP Details – Ayamba, Laadi Ayii|website=www.ghanamps.com|access-date=2020-02-24|archive-date=2020-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200107030346/http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5495|url-status=dead}}</ref>
== Ntotoho ==
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2021-2025]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2013–2017]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2017–2021]]
g5il79yohte99j29f1upq2hn6hqxmee
Kwaku Ampratwum-Sarpong
0
15478
200533
196668
2026-08-12T02:12:51Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200533
wikitext
text/x-wiki
''Wɔatwerɛ nsɛm wei ɛwɔ '''Asante''' kasa mu''
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = Hon.
| name = Kwaku Ampratwum-Sarpong
| honorific-suffix =
| image = KWAKU AMPRATWUM-SARPONG.jpg
| alt =
| caption =
| constituency_MP = [[Mampong (Ghana parliament constituency)|Mampong Constituency]]
| parliament = Ghana
| majority = yes
| term_start =
| term_end = <!--Can be repeated up to eight times by adding a number-->
| predecessor =
| successor = <!--Can be repeated up to eight times by adding a number-->
| prior_term =
| order2 =
| office2 = Deputy Minister for Foreign Affairs and Regional Integration (Political and Economic)
| term_start2 =
| term_end2 =
| president2 = [[Nana Akuffo-Addo]]
| predecessor2 =
| successor2 =
| order3 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| office3 =
| term_start3 =
| term_end3 =
| president3 =
| predecessor3 =
| successor3 =
| birth_date = {{Birth date and age|1958|01|08|df=y}}
| birth_place = Mampong, [[Ghana]]
| death_date =
| death_place =
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| birthname = Kwaku Ampratwum-Sarpong <!-- from www.parliament.gh site -->
| nationality = [[Ghanaian nationality law|Ghanaian]]
| party = [[New Patriotic Party (Ghana)|New Patriotic Party]]
| otherparty = <!--For additional political affiliations-->
| spouse = yes
| partner = <!--For those with a domestic partner and not married-->
| relations =
| children = three
| residence =
| alma_mater = University of Westminster, London
| occupation = Consultant
| profession = Consultant
| cabinet =
| committees = Special Budget Committee, Trade, Industry and Tourism Committee
| portfolio =
| signature =
| signature_alt =
| website =
| footnotes =
}}
'''Kwaku Ampratwum-Sarpong''' yɛ [[Gaana|Ghana]] [[amanyɔni]] ne Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so nson (7) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) ne Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so awɔtwe (9) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) no muni a ogyina [[Mampong (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Mampong Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] ananmu wɔ [[Asante Mantam|Ashanti Mantam]] mu wɔ [[New Patriotic Party (NPP)|Ɔman Ho Dɔ Kuo Foforɔ (New Patriotic Party)]] no tekiti so.<ref name=":0">{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=165|access-date=2022-08-19|website=www.parliament.gh|archive-date=2023-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425094649/https://www.parliament.gh/mps?mp=165|url-status=dead}}</ref> Mprempren ɔyɛ Ɔsoafo Abadiakyiri a ɔhwɛ Amannɔne Nsɛm ne Mpɔtam Nkabom so (Deputy Minister for Foreign Affairs and Regional Integration).
<ref>{{Cite web|title=DEPUTY FOREIGN MINISTER, HONOURABLE KWAKU AMPRATWUM-SARPONG BIDS FAREWELL TO OUTGOING AMBASSADOR OF THE PHILIPPINES TO GHANA, H.E. MS. SHIRLEY HO-VICARIO – Ministry Of Foreign Affairs and Regional Integration|url=https://mfa.gov.gh/index.php/deputy-foreign-minister-honourable-kwaku-ampratwum-sarpong-bids-farewell-to-outgoing-ambassador-of-the-philippines-to-ghana-h-e-ms-shirley-ho-vicario/|access-date=2022-08-19|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Implementation of ECOWAS protocols relevant – Kwaku Sarpong|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/implementation-of-ecowas-protocols-relevant-kwaku-sarpong.html|access-date=2022-08-19|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|last=Asare|first=Fred Quame|date=2022-05-06|title=Deputy Foreign Affairs Minister calls for action to curb insurgency in West Africa – MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/deputy-foreign-affairs-minister-calls-for-action-to-curb-insurgency-in-west-africa/|access-date=2022-08-19|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Nartey|first=Laud|date=2022-03-03|title=Economic prosperity can't be achieved without peace and security – Dep Foreign Affairs Minister|url=https://3news.com/economic-prosperity-cant-be-achieved-without-peace-and-security-dep-foreign-affairs-minister/|access-date=2022-08-19|website=3NEWS.com|language=en-US|archive-date=2022-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004172208/https://3news.com/economic-prosperity-cant-be-achieved-without-peace-and-security-dep-foreign-affairs-minister/|url-status=dead}}</ref>
== Ne mmofrase abrabɔ ne nhomasua ==
Wɔwoo Kwaku Ampratwum-Sarpong wɔ Ɔpɛpɔn bosome da a ɛtɔ so awɔtwe (8), afe 1958, wɔ Mampong wɔ [[Asante Mantam|Ashanti Mantam]] mu. Ɔwɔ post graduate abodin krataa wɔ Adan Ho Nsɛm mu (post graduate diploma in Housing Management) wɔ Westminster Suapɔn mu (University of Westminster), [[London]].<ref name="ghanamps.com">{{Cite web|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5339|title=Ghana MPs – MP Details – Ampratwum, Sarpong Kwaku|website=www.ghanamps.com|access-date=2019-03-13|archive-date=2019-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327090937/http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5339|url-status=dead}}</ref> Ɔkɔɔ ne mfitiaseɛ adesua wɔ [[University of Ghana|Ghana Suapɔn (University of Ghana)]] mu baabi a onyaa B.A.(Hons) abodin krataa (B.A.Hons Degree). Ɔsan nso wɔ adwumayɛfoɔ adansedie krataa a ɛkɔ anim (advanced executive certificate) a ɛfiri Sukuu a Wɔawie a Ɛhwɛ Aban ne Akannifo So (Graduate School of Governance and Leadership) a ɛwɔ [[Nkran|Nkran (Accra)]], [[Gaana|Ghana]]. Ampratwum-Sarpong nso yɛ Asoɛe a Wɔagye atom a ɛhwɛ Adan ne Akwankyerɛfo Asoɛe (Chartered Institute of Housing and the Institute of Directors) a ɛwɔ [[United Kingdom]] no muni a ɔka ho.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|title=Deputy Minister for Foreign Affairs and Regional Integration (Political & Economic) – Ministry Of Foreign Affairs and Regional Integration|url=https://mfa.gov.gh/index.php/honourable-kwaku-ampratwum-sarpong-mp/|access-date=2022-08-19|language=en-US|archive-date=2022-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819161113/https://mfa.gov.gh/index.php/honourable-kwaku-ampratwum-sarpong-mp/|url-status=dead}}</ref>
== Adwuma ==
Kwaku Ampratwum-Sarpong yɛ Ɔpanin Abadiakyiri (Deputy High Commissioner) wɔ Ghana Amannɔne Nsɛm Ho Dwumadibea (Ghana's Foreign Affairs Ministry) firi afe 2006 kosi afe 2009 na ɔsan nso yɛ Ghana-India Adwumayɛ Nkitahodiɛ (Ghana-India Business Network), [[Nkran|Nkran (Accra)]] no kwankyerɛfoɔ panin (executive director).<ref name="ghanamps.com" /> Ɔyɛ Amannɔne Nsɛm Boayikuw a ɛwɔ Mmarahyɛ Badwa (Foreign Affairs Committee in Parliament) no mu no Titenani Abadiakyiri (Vice Chairman).<ref>{{Cite web|url=http://citifmonline.com/2017/08/04/govt-being-proactive-with-us-talks-over-gitmo-two-mp/|title=Gov't being proactive with US talks over Gitmo Two – MP|language=en-US|access-date=2019-03-13|archive-date=2018-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20181027130008/http://citifmonline.com/2017/08/04/govt-being-proactive-with-us-talks-over-gitmo-two-mp/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.graphic.com.gh/news/politics/don-t-treat-ghanaian-migrants-as-criminals.html|title='Don't treat Ghanaian migrants as criminals'|date=2019-02-06|website=Graphic Online|language=en-gb|access-date=2019-03-13}}</ref> Ansa na ɔrekɔ amanyɔsɛm mu no, na Ampratwum-Sarpong yɛ ɔfa som adwuma sohwɛfo (divisional service manager) wɔ [[Hannover|Hanover]] wɔ Hackney Ltd, [[United Kingdom|UK]] firi afe 2002 kosi afe 2005. Efi afe 1991 kosi afe 2002 wɔ [[London]] Brough of Hackney, [[United Kingdom|UK]] no, na ɔsan yɛ ɔfa som adwuma sohwɛfo (divisional service manager). Efi afe 1990 kosi afe 1991 na ɔyɛ adwumayɛfo panyin (senior administration officer) wɔ London Brough of Lambeth, [[United Kingdom|UK]].<ref name=":0" />
== Amanyɔsɛm ==
Ɔyɛ [[New Patriotic Party (NPP)|Ɔman Ho Dɔ Kuw Foforɔ (New Patriotic Party)]] no muni na ɔyɛ mmarahyɛbadwani ma [[Mampong (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Mampong Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]].<ref>{{Cite web|date=2021-04-22|title=Profile of Deputy Foreign Affairs Minister-designate, Kwaku Ampratwum-Sarpong|url=https://citinewsroom.com/2021/04/profile-of-deputy-foreign-affairs-minister-designate-kwaku-ampratwum-sarpong/|access-date=2022-08-19|website=Citinewsroom – Comprehensive News in Ghana|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Effah|first=Evans|date=2022-05-19|title=NPP will lose if elections are held today – Dep. Foreign Affairs Minister|url=https://www.pulse.com.gh/news/politics/npp-will-lose-if-elections-are-held-today-dep-foreign-affairs-minister/y1mx5yj|access-date=2022-08-19|website=Pulse Ghana|language=en|archive-date=2023-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230430094533/https://www.pulse.com.gh/news/politics/npp-will-lose-if-elections-are-held-today-dep-foreign-affairs-minister/y1mx5yj|url-status=dead}}</ref> Odii nkonim wɔ mmarahyɛ badwa atenaeɛ maa [[Mampong (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Mampong Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] no mu wɔ afe 2016 abatoɔ no mu a onyaa amba 36,532 wɔ abatoɔ 48,085 a ɛfata a wɔtoeɛ no mu. Mohammed Kojo Aboasu a ofi [[National Democratic Congress (NDC)|Ɔman Demokrasi Nhyiam Kuw (National Democratic Congress)]], Rebecca Otum a ofi Nnipa Ɔman Ho Dɔ Kuw (People’s Patriotic Party), Osei Kofi Edward Adepa a ofi Nkabom a ɛkɔ Anim Kuw (United Front Party), Ahmed Ibraham Saleh a ofi [[People's National Convention (PNC)|Nnipa Ɔman Nhyiam Kuw (People’s National Convention)]], Christopher Adansi Bona a ofi [[Convention People's Party (CPP)|Nhyiam Nnipa Kuw (Convention People’s Party)]], ne Richmond Akuoko a ofi Nnipa Kuw Kɛse a Wɔaboaboa Ano (Great Consolidated People’s Party) na wɔyɛɛ saa afoforo a wɔpɛ sɛ wɔyɛ saa.<ref name="ghanamps.com" /><ref>{{Cite web|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/ashanti/index.php|title=Parliament – Ashanti Region Election 2016 Results|website=Peace FM|access-date=2019-04-27|archive-date=2019-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427151840/http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/ashanti/index.php|url-status=dead}}</ref> Ɔsan dii nkonim wɔ mmarahyɛ badwa atenaeɛ mu maa [[Mampong (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Mampong Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] no wɔ afe 2020 abatoɔ no mu a onyaa amba 36,159 a ɛyɛɛ abatoɔ a ɛfata a wɔtoeɛ no mu 69.8%. Frank Amoakohene a ofi [[National Democratic Congress (NDC)|Ɔman Demokrasi Nhyiam Kuw (National Democratic Congress)]] nyaa amba 14,070 a ɛyɛɛ abatoɔ a wɔtoo no nyinaa mu 27.2% bere a Bright Adomako, a ɔde ne ho kandifoɔ no nyaa amba 1,576 a ɛyɛɛ abatoɔ a wɔtoeɛ nyinaa mu 3%.<ref>{{Cite web|last=FM|first=Peace|title=2020 Election – Mampong Constituency Results|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2020/parliament/ashanti/mampong/|access-date=2022-08-19|website=Ghana Elections – Peace FM|archive-date=2023-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20230429211405/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2020/parliament/ashanti/mampong/|url-status=dead}}</ref>
=== Boayikuw ahorow ===
Ɔyɛ Aguadi (Trade), Nnwuma (Industry) ne Nsrahwɛ (Tourism) Boayikuw (Committee ) no muni na ɔsan yɛ Bɔgyete Boayikuw Titiriw (Special Budget Committee) no muni.<ref name=":0" />
== N'abrabɔ mu nsɛm ==
Waware na ɔwɔ mma baasa (3). Kwaku Ampratwum-Sarpong yɛ [[Kristoni]].<ref name="ghanamps.com" /> Ɔpɛ mpataayi (fishing), bɔɔlbɔ hwɛ (watching football), akenkan (reading) ne tete nnwom a otie (listening to classical music).<ref name=":1" />
== Ntotoho ==
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2021-2025]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2017–2021]]
03gd79e0szsmwlaqgct1y5r24dmz0r8
Kwabena Mintah Akandoh
0
15482
200532
187037
2026-08-12T02:10:18Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200532
wikitext
text/x-wiki
''Wɔatwerɛ nsɛm wei ɛwɔ '''Asante''' kasa mu''
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix =
| name = Kwabena Mintah Akandoh
| honorific-suffix =
| image = KWABENA MINTAH AKANDOH.jpg
| alt =
| constituency_MP = [[Juabeso (Ghana parliament constituency)|Juaboso Constituency]]
| parliament = Ghana
| majority =
| predecessor = [[Sampson Ahi]]
| successor =
| term_start = 7 January 2013
| term_end =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1980|6|19}}
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| nationality = Ghanaian
| spouse =
| party = [[National Democratic Congress (Ghana)|National Democratic Congress]]
| relations =
| children =
| residence =
| alma_mater =
| occupation =
| profession =
| signature =
| signature_alt =
| website =
| footnotes =
}}
{{short description|Ghana Amanyɔni}}
'''Kwabena Mintah Akandoh''' yɛ [[Gaana|Ghana]] [[amanyɔni]] na ɔyɛ Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so nson (7) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) no muni a ogyina Juanoso Mmrahyɛbadwam mpɛsoa a ɛwɔ [[Atɔɛ Mantam|Atɔeɛ Mantam]] no ananmu wɔ [[National Democratic Congress (NDC)|Ɔman Demokrasi Mmarahyɛ Badwa (National Democratic Congress)]] tekiti so.<ref name="AKANDOH">{{Cite web|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5533|title=Ghana MPs – List of MPs|website=www.ghanamps.com|access-date=2019-02-15|archive-date=2024-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926142839/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5533|url-status=dead}}</ref>
== Ne mmofrase abrabɔ ne nhomasua ==
Wɔwoo Akandoh wɔ 19 [[Ayɛwohummumɔ|Ayɛwohomumɔ]] [[bosome]] da a ɛtɔ so dunkron (19) afe 1980. Ofiri Sefwi Antobia kuro bi a ɛwɔ [[Atɔɛ Mantam|Ghana Atɔeɛ Mantam]] mu. Onyaa ne Nyansahu mu Bachelor wɔ Akontaabu ne Nkontaabu mu (Bachelor of Science in Statistics and Mathematics) wɔ [[University of Cape Coast|Cape Coast Suapɔn (University of Cape Coast)]] mu wɔ afe 2007 mu.<ref name="AKANDOH" /><ref name="MINTAH">{{cite web|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=235|title=HON. KWABENA MINTAH AKANDOH|publisher=Parliament of Ghana|accessdate=1 February 2020|archive-date=23 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230423192647/https://www.parliament.gh/mps?mp=235|url-status=dead}}</ref><ref name="KWABENA">{{cite web|url=https://ukgcc.com.gh/hon-kwabena-mintah-akandoh/|title=HON. KWABENA MINTAH AKANDOH|publisher=UKGCC|accessdate=1 February 2020|archive-date=25 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425025958/https://ukgcc.com.gh/hon-kwabena-mintah-akandoh/|url-status=dead}}</ref>
== Adwuma ==
Ansa na Akandoh rekɔ amanyɔsɛm mu no, na ɔyɛ ɔkwankyerɛfo boafo (assistant director) a ɔhwɛ Ɔman Ɔsom Nhyehyɛe no Ɔman Tuhoama Dwumadi so (National Voluntary Programme of the National Service Scheme) wɔ ne Dwumadibea Ti (Head Office) a ɛwɔ [[Nkran|Nkran (Accra)]].<ref name="AKANDOH" /><ref name="MINTAH" /><ref name="KWABENA" />
== Amanyɔsɛm ==
Akandoh kɔɔ mmarahyɛbadwa mu wɔ [[Ɔpɛpɔn]] [[bosome]] da a ɛtɔ so nson (7) afe 2013 a na ogyinaa Juanoso Mmrahyɛbadwam mpɛsoa ananmu wɔ [[National Democratic Congress (NDC)|Ɔman Demokrasi Mmarahyɛ Badwa (National Democratic Congress)]] tekiti so. Wɔpaw no sɛ ɔmmɛgyina amansin no ananmu ne mprenu so wɔ afe 2016 mu<ref name="AKANDOH" /><ref name="MINTAH" /><ref name="KWABENA" />
== N'abrabɔ mu nsɛm ==
Akandoh aware a ɔwɔ mma baanum (5). Ɔyɛ Kristoni na ɔka Anglikan asɔre no ho (Anglican denomination).<ref name="AKANDOH" /><ref name="MINTAH" /><ref name="KWABENA" />
== Ntotoho ==
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2021-2025]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2013–2017]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2017–2021]]
2nvi9qi7oakzsot4dd1ywcsvhg0pt0o
Kwabena Donkor
0
15483
200531
199116
2026-08-12T02:10:15Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200531
wikitext
text/x-wiki
''Wɔatwerɛ nsɛm wei ɛwɔ '''Asante''' kasa mu''
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = Hon.
| name = Kwabena Donkor
| native_name =
| native_name_lang =
| honorific-suffix =
| image = KWABENA DONKOR.jpg
| imagesize =
| smallimage = <!--If this is specified, "image" should not be.-->
| alt =
| caption =
| order =
| office = [[Parliament of Ghana|Member of Parliament]]
| term_start = 7 January 2013
| term_end =
| constituency = [[Pru East (Ghana parliament constituency)|Pru East]]
| majority =
| predecessor = Masoud Baba Abdul-Rahman
| successor =
| order2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| office2 = Minister for Power
| term_start2 = December 2014
| term_end2 = December 2015
| alongside2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| president2 = [[John Dramani Mahama]]
| predecessor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| successor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| constituency2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| majority2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1958|03|05}}
| birth_place = Lonto via [[Yeji]], Ghana
| death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| birthname =
| citizenship =
| nationality = [[Ghanaian]]
| party = [[National Democratic Congress (Ghana)|National Democratic Congress]]
| otherparty = <!--For additional political affiliations-->
| spouse =
| partner = <!--For those with a domestic partner and not married-->
| relations =
| children =
| residence =
| alma_mater = [[University of Bristol]], [[Lancaster University]]
| occupation = [[Politician]]
| profession = Chief Executive Officer
| cabinet =
| committees = Employment, Social Welfare and State Enterprises Committee (Ranking Member); Standing Orders Committee; Mines and Energy Committee
| portfolio =
| signature =
| signature_alt =
| website =
| footnotes =
}}
{{Short description|Ghana Amanyɔni}}
'''Kwabena Donkor''' (wɔwoo no 5 [[Ɔgyefuo|Ɔgyefoɔ]] 1958) yɛ [[Gaana|Ghana]] [[amanyɔni]] ne kan Ɔsoafoɔ a ɔhwɛ Tumi so (Minister for Power).<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.parliament.gh/parliamentarians/291|title=Hon. Kwabena Donkor (Dr)|publisher=parliament.gh|access-date=30 December 2015|archive-date=6 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806174604/http://www.parliament.gh/parliamentarians/291|url-status=dead}}</ref> Ɔyɛ mprempren Mmarahyɛbadwani ma [[Pru East (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Pru Apueɛ Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]], wɔ [[Bono East Region|Bono Apuei Mantam]] mu wɔ [[Gaana|Ghana]].<ref name="failure">{{cite web|url=http://www.myjoyonline.com/news/2015/December-26th/acep-urges-kwabena-donkor-to-admit-failure-and-resign.php|title=ACEP urges Kwabena Donkor to admit failure and resign|publisher=Myjoyonline.com|date=26 December 2015|access-date=30 December 2015|archive-date=1 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170601125311/http://www.myjoyonline.com/news/2015/december-26th/acep-urges-kwabena-donkor-to-admit-failure-and-resign.php|url-status=dead}}</ref> Ogyaee n’adwuma sɛ ɔsoafoɔ ɛnam sɛ wantumi anwie load shedding agye din a wɔfrɛ no Dumsor, ɛfiri sɛ na ɔhyɛɛ bɔ sɛ sɛ wansiesie yei ansa na afe 2015 aba awieeɛ a, ɔbɛgyae adwuma no.<ref name="resign">{{cite web|url=http://graphic.com.gh/news/general-news/55562-confirmed-kwabena-donkor-resigns-over-dumsor-controversy.html|title=Confirmed: Kwabena Donkor resigns over dumsor controversy|publisher=graphic.com.gh|date=31 December 2015|access-date=1 January 2016|author=Darfah Frimpong, Enoch}}</ref><ref>{{cite web|url=http://citifmonline.com/2015/12/31/power-minister-resigns-over-dumsor/|title=Power Minister resigns over Dumsor|publisher=citifmonline.com|date=31 December 2015|access-date=1 January 2016|archive-date=2 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160102181107/http://citifmonline.com/2015/12/31/power-minister-resigns-over-dumsor/|url-status=dead}}</ref>
== Ne mmofrase abrabɔ ne nhomasua ==
Wɔwoo Donkor wɔ [[Ɔgyefuo|Ɔgyefoɔ]] [[bosome]] da a ɛtɔ so anum (5), afe 1958, wɔ Lonto a ɛwɔ Yeji wɔ [[Bono East Region|Bono Apuei Mantam]] mu wɔ [[Gaana|Ghana]]. Ɔwɔ PhD ne master’s degree wɔ Bristol Suapɔn mu (University of Bristol), ne abodin krataa wɔ adwumayɛ ho nimdeɛ mu (master of business administration) wɔ Lancaster Suapɔn mu (Lancaster University).<ref name=":0" />
== Adwuma ==
Donkor dii dwuma sɛ nsɛm ho amanneɛbɔfoɔ ɔsoafoɔ abadiakyiri (deputy minister of information) firi afe 2013 kosi afe 2014. Ɔyɛ Petroleum Badwa no muni a ɔhyehyɛɛ no (founding member of Petroleum Commission) na ɔyɛɛ ne panin (executive officer) wɔ afe 2014. Saa afe no ara mu no, ɔbɛyɛɛ Ghana Aban no soafoɔ panin (cabinet minister of the Government of Ghana). Ɔbɛyɛɛ Ghana Mmarahyɛbadwani wɔ afe 2015 mu na ɔyɛɛ Boayikuo a ɛhwɛ Atopaeɛ ne Ahoɔden so no Titenani (Chairman of the Committee on Mines and Energy).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/news/922895/celebrating-the-man-dr-kwabena-donkor.html|title=Celebrating The Man Dr. Kwabena Donkor (Pt.1)|website=Modern Ghana|language=en|access-date=2020-01-31}}</ref> Mprempren ogyina [[Pru East (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Pru Apueɛ Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] ananmu wɔ [[Bono East Region|Bono Apuei Mantam]] mu wɔ [[Gaana|Ghana]] wɔ [[National Democratic Congress (NDC)|Ɔman Demokrasi Mmarahyɛ Badwa (National Democratic Congress)]] tekiti so.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.cwcghana.com/speakers/dr-kwabena-donkor-2/|title=Dr Kwabena Donkor {{!}} Annual Ghana Summit|website=www.cwcghana.com|access-date=2020-01-31|archive-date=2020-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200131111138/https://www.cwcghana.com/speakers/dr-kwabena-donkor-2/|url-status=dead}}</ref>
== Amanyɔsɛm ==
Donkor sii akan maa [[Pru East (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Pru Apueɛ Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] no atenaeɛ wɔ afe 2016 amansan abatoɔ no mu na odii nkonim. Onyaa amba 13,512 a ɛyɛ abatoɔ a wɔtoeɛ nyinaa mu 56.19% na ɛno nti odii akansifoɔ afoforɔ a David Amoah, Danjumah Desmond, Noah Ken Boadai ne Zevor Mattaw Tsiditsey ka ho no so nkonim.<ref>{{Cite web|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/brongahafo/54/index.php|title=Ghana Election 2016 Results – Pru East Constituency|last=FM|first=Peace|website=Ghana Elections – Peace FM|access-date=2020-01-31|archive-date=2020-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200131112549/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/brongahafo/54/index.php|url-status=dead}}</ref> Ɔkuraa n’akongua so wɔ afe 2020 Ghana amansan abatoɔ no mu.<ref>{{cite web|title=Parliamentary Results for Pru East|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/ghanaelection2020/elections.constituency.results.php?mode=parliamentary&ID=106|website=www.ghanaweb.com|access-date=11 January 2021}}</ref>
=== Boayikuw ahorow ===
Donkor yɛ Adwumayɛ (Employment), Asetena mu Yiedie (Social Welfare) ne Ɔman Nnwuma Boayikuo (State Enterprises Committee) no muni a ɔdi kan (Ranking Member); ɔsan yɛ Daa Ahyɛde Boayikuw (Standing Orders Committee) no muni; na ɔsan yɛ Fam Agodie ne Ahoɔden Boayikuw (Mines and Energy Committee) no muni.<ref>{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=207|access-date=2022-11-18|website=www.parliament.gh|archive-date=2023-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328044435/https://parliament.gh/mps?mp=207|url-status=dead}}</ref>
== N'abrabɔ mu nsɛm ==
Donkor yɛ Kristoni. Waware na ɔwɔ mma baanan (4).<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5532|title=Ghana MPs – MP Details – Donkor, Kwabena (Dr)|website=www.ghanamps.com|access-date=2020-01-31|archive-date=2024-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927081723/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5532|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/republic/parliamentatian.php?ID=66|title=Ghana Parliament member Kwabena Donkor (Dr)|website=www.ghanaweb.com|access-date=2020-01-31}}</ref>
== Ntotoho ==
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2021-2025]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2013–2017]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2017–2021]]
onko55328lrsixg7ga5ikldee9ex9fx
Kwabena Amankwa Asiamah
0
15484
200530
187061
2026-08-12T02:07:30Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200530
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = Hon
| name = Kwabena Amankwa Asiamah
| honorific-suffix =
| image = Kwabena Amankwa Asiamah.jpg
| alt =
| caption =
| constituency_MP = [[Fanteakwa North (Ghana parliament constituency)|Fanteakwa North]]
| parliament = Ghana
| majority =
| term_start = 7 January 2021
| term_end =
| predecessor =
| successor =
| order2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| president2 =
| predecessor2 =
| successor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| birth_date = {{Birth date and age|1958|08|28|df=y}}
| birth_place = [[Begoro]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| birthname = Kwabena Amankwa Asiamah
| nationality = [[Ghanaian]]
| party = [[New Patriotic Party]]
| spouse =
| partner = <!--For those with a domestic partner and not married-->
| relations =
| children =
| residence =
| alma_mater =
| occupation = [[Politician]]
| profession =
| cabinet =
| committees = Education Committee, Gender and Children Committee, Communications Committee
| portfolio =
| signature =
| signature_alt =
| website =
| footnotes =
| image name =
}}
{{Dialect|Asante}}{{short description|Ghana Amanyɔni}}
'''Kwabena Amankwa Asiamah''' (wɔwoo no wɔ[[Ɔsanaa]] bosome da a ɛto so aduonu nwɔtwe wɔ afe apem ahankron aduonum nwɔtwe, August 28, 1958)<ref name=":1">{{Cite web|title=Odekro|url=http://www.odekro.org/Profile/Details/143|access-date=2020-07-10|website=www.odekro.org|archive-date=2020-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713034932/http://www.odekro.org/Profile/Details/143|url-status=dead}}</ref> yɛ [[Gaana|Ghana]] sikasɛm ho nimdefoɔ ne [[amanyɔni]]. Ɔyɛ Ghana Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so nson (7) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) no muni a ogyina [[Fanteakwa North (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Fanteakwa Atifi Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] ananmu wɔ [[Apuei Mantam (Ghana)|Apueɛ Mantam]] wɔ [[New Patriotic Party (NPP)|Ɔman Ho Dɔ Kuw Foforɔ (New Patriotic Party)]] no tekiti so.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=118|title=Parliament of Ghana|access-date=2023-05-25|archive-date=2019-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190212013615/https://www.parliament.gh/mps?mp=118|url-status=dead}}</ref>
== Ne mmofrase abrabɔ ne nhomasua ==
Wɔwoo Asiamah wɔ [[Ɔsanaa]] [[bosome]] da a ɛtɔ so aduonu awɔtwe (28), afe 1958 mu. Ofiri [[Bεgorɔ|Bɛgorɔ]], kuro bi a ɛwɔ [[Apuei Mantam (Ghana)|Ghana Apueɛ Mantam]] mu.<ref name="mps">{{Cite web|title=Ghana MPs - MP Details - Asiamah, Amankwa Kwabena|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=87|access-date=2020-02-09|website=www.ghanamps.com|archive-date=2020-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200113091456/http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=87|url-status=dead}}</ref> Owiee sukuu wɔ Hull Suapɔn mu (University of Hull) na onyaa ne Adwumayɛ ho Ɔbenfo abodin krataa wɔ akwankyerɛ a wɔde di dwuma mu (Master of Business Administration degree in strategic management) wɔ afe 1999 mu.<ref name="mps" /> Ɔsan nso wɔ EMGL abodin krataa (EMGL degree) wɔ Ghana Asoɛe a Ɛhwɛ Adwumayɛ ne Ɔmanfoɔ So (Ghana Institute of Management and Public Administration - GIMPA).<ref name=":1" />
== Adwuma ==
Asiamah yɛ sikasɛm ho ɔbenfo (economist) ne sikakorabea dwumayɛni (banker) wɔ n’adwuma mu.<ref name="mps" /> Ansa na ɔrebɛyɛ Mmarahyɛbadwani no, na ɔyɛ Fanteakwa Nkuraase Sikakorabea (Fanteakwa Rural Bank) no guamtrani (board chairman).<ref name="mps" />
== Amanyɔsɛm ==
Asiamah yɛ [[New Patriotic Party (NPP)|Ɔman Ho Dɔ Kuw Foforɔ (New Patriotic Party - NPP)]] no muni.<ref>{{Cite web|title=Ghana MPs - MP Details - Asiamah, Amankwa Kwabena|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=87|access-date=2020-07-10|website=www.ghanamps.com|archive-date=2020-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200113091456/http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=87|url-status=dead}}</ref> Wɔdii kan paw no sɛ ɔmmra Ghana Mmarahyɛ Badwa no mu wɔ [[bosome]][[Ɔpɛpɔn]] afe 2009 mu, bere a ɔbɛyɛɛ Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so anum (5) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) no muni. Wɔ [[bosome]] [[Ɔpɛnimma]] afe 2012 mu no, ɔsan sii akan wɔ afe 2012 Ghana amansan abatoɔ no mu sɛ ɔbɛkora n’akongua so wɔ NPP tekiti so. Odii nkonim na ɔbɛyɛɛ Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so nsia (6) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) no muni.<ref name="mps" /> Ɔsan dii nkonim wɔ ne abatoɔ mu wɔ afe 2016 Ghana amansan abatoɔ no mu a onyaa abatoɔ nyinaa mu 57% na ɔbɛyɛɛ mprempren Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so nson (7) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) no muni.<ref>{{Cite web|title=Kwabena Amankwah Asiamah|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=1213|access-date=2020-07-10|website=www.ghanaweb.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kwabena Amankwah Asiamah|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=1213|access-date=2020-07-09|website=www.ghanaweb.com}}</ref>
Ɔyɛ sikasɛm boayikuo no guamtrani abadiakyiri (vice chairperson) na ɔsan yɛ boayikuo muni ma Aguadiɛ Nnwuma ne Nsrahwɛ Boayikuo (member for Trade Industry and Tourism Committee).<ref name=":0" />
== N'abrabɔ mu nsɛm ==
Asiamah yɛ Kristoni (Presbyni).<ref name=":1" /> Waware a ɔwɔ mma baason (7).<ref name="mps" />
== Ntotoho ==
<references />
[[Nkyekyεmu:Ghanaian Mp's 5th Parliament of the 4th Republic]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2021-2025]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2017–2021]]
bnwsoritatckn2yquiefvou0o4ga6z1
James Klutse Avedzi
0
15504
200526
196755
2026-08-12T01:44:49Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200526
wikitext
text/x-wiki
{{Dialect|Akuapem}}{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = Hon
| name = Klutse Avedzi
| honorific-suffix =
| image = James Klutse Avedzi.jpg
| alt =
| caption =
| constituency_MP = [[Ketu North (Ghana parliament constituency)|Ketu North]]
| parliament = Ghana
| majority =
| term_start = 7 January 2021
| term_end =
| predecessor =
| successor =
| order2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| president2 =
| predecessor2 =
| successor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number-->
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1964|7|14}}
| birth_place = Xipe
| death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| birthname = Klutse Avedzi
| nationality = [[Ghanaian]]
| party = [[National Democratic Congress (Ghana)|National Democratic Congress]]
| spouse =
| partner = <!--For those with a domestic partner and not married-->
| relations =
| children =
| residence =
| alma_mater =
| occupation = [[Politician]]
| profession =
| cabinet =
| committees = Public Accounts Committee, Business Committee, Trade, Industry and Tourism Committee, Committee of Selection Committee
| portfolio =
| signature =
| signature_alt =
| website =
| footnotes =
| image name =
}}
'''James Klutse Avedzi''' yɛ [[Gaana|Ghana]] [[amanyɔni]] ne Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so nson (7) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) no muni a ogyina [[Ketu North (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Ketu Atifi Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] ananmu wɔ Volta Mantam mu wɔ [[National Democratic Congress (NDC)|Ɔman Demokrasi Nhyiam Kuw (National Democratic Congress)]] tekiti so.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5305|title=Ghana MPs – List of MPs|website=www.ghanamps.com|access-date=2019-03-11|archive-date=2024-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926193257/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5305|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-01-15|title=PAC to subpoena, cause arrest of un-cooperating witnesses|url=https://www.myjoyonline.com/news/politics/pac-to-subpoena-cause-arrest-of-un-cooperating-witnesses/|access-date=2020-08-02|website=MyJoyOnline.com|language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2017-01-05|title=Haruna Iddrisu named minority leader, Avedzi made deputy|url=http://citifmonline.com/2017/01/haruna-iddrisu-named-minority-leader-avedzi-made-deputy/|access-date=2020-08-02|website=Citi 97.3 FM – Relevant Radio. Always|language=en-US|archive-date=2023-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230430102157/https://citifmonline.com/2017/01/haruna-iddrisu-named-minority-leader-avedzi-made-deputy/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-01-04|title=Haruna Iddrisu apt for Minority leader position – Avoka|url=http://citifmonline.com/2017/01/haruna-iddrisu-apt-for-minority-leader-position-avoka/|access-date=2020-08-02|website=Citi 97.3 FM – Relevant Radio. Always|language=en-US|archive-date=2023-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230430175304/https://citifmonline.com/2017/01/haruna-iddrisu-apt-for-minority-leader-position-avoka/|url-status=dead}}</ref>
== Ne mmofraase ne nhomasua ==
Wɔwoo James Klutse Avedzi wɔ[[Kitawonsa]] [[bosome]] da a ɛtɔ so dunan (14) afe 1964 mu.<ref name=":2">{{Cite web|last=UKGCC|date=2018-07-11|title=HON. JAMES KLUTSE AVEDZI|url=https://ukgcc.com.gh/hon-james-klutse-avedzi/|access-date=2020-08-02|website=UK-Ghana Chamber of Commerce|language=en-US|archive-date=2019-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427153023/https://ukgcc.com.gh/hon-james-klutse-avedzi/|url-status=dead}}</ref> Ofiri Xipe a ɛwɔ Volta Mantam mu wɔ [[Gaana|Ghana]]. Ɔkɔɔ Liverpool Suapɔn (University of Liverpool) mu na ɔwiee sukuu no nyaa master’s abodin krataa wɔ Sikasɛm ne Akontaabuo (master's degree in Finance and Accounting) mu wɔ afe 2016. Ɔkɔɔ so yɛɛ oduruyɛfoɔ abodin krataa wɔ Amanaman Ntam ne Amanyɔsɛm Sikasɛm mu wɔ Adwumayɛ mu (doctorate in International and Political Finance in Business) wɔ Costa Rica Suapɔn (University of Costa Rica) mu.<ref name=":0" /> Ɔsan nso nyaa ne ICA-G firi Asoɛe a Ɛhwɛ Akontaabufo a Wɔagye Din So (Institute of Chartered Accountant) a ɛwɔ [[Gaana|Ghana]] ne ne MCIT nso firi Ghana Chartered Asoɛe a Ɛhwɛ Towtua So (Ghana Chartered Institute of Taxation). Na ɔwɔ ne FCFIA nso firi Chartered Asoɛe a Ɛhwɛ Sikasɛm ne Sikasɛm mu Nhwehwɛmu So (Chartered Institute of Financial and Investment Analysis) a ɛwɔ [[Gaana|Ghana]].<ref name=":2" />
== Adwuma ==
James Klutse Avedzi yɛɛ adwuma sɛ akontabuofoɔ titire wɔ Controller ne Akontaabufo Generals Dwumadibea wɔ [[Nkran|Nkran (Accra)]] firi afe 1995 ansa na ɔrehwehwɛ amammui dibea wɔ afe 2004 mu.<ref name=":2" /> Ɔyɛ kan Sikasɛm Boayikuo ( Finance Committee) no Titenani (Chairman) wɔ Ghana mmarahyɛ badwa mu.<ref name=":42">{{Cite web|title=Give me another chance — James Klutse Avedzi|url=https://www.graphic.com.gh/news/politics/give-me-another-chance-james-klutse-avedzi.html|access-date=2020-08-02|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Na ɔsan yɛ mmarahyɛ badwa no Ɔmanfo Akontaabu Boayikuw (Public Accounts Committee of parliament) no Titenani (Chairman).<ref name=":3">{{Cite web|last=Starrfmonline|date=2020-01-31|title=PAC Chair Avedzi loses wife|url=https://starrfm.com.gh/2020/01/pac-chair-avedzi-loses-wife/|access-date=2020-08-02|website=Starr Fm|language=en-US|archive-date=2023-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230424181328/https://starrfm.com.gh/2020/01/pac-chair-avedzi-loses-wife/|url-status=dead}}</ref> Ɔsan nso yɛ Minority Kannifoɔ Abadiakyiri (Deputy Minority Leader) ma NDC wɔ mmarahyɛ badwa mu.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|date=2017-04-18|title=100 days of NPP 'unimpressive' – Minority|url=http://citifmonline.com/2017/04/100-days-of-npp-unimpressive-minority/|access-date=2020-08-02|website=Citi 97.3 FM – Relevant Radio. Always|language=en-US|archive-date=2023-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20230429132318/https://citifmonline.com/2017/04/100-days-of-npp-unimpressive-minority/|url-status=dead}}</ref>
=== Amanyɔsɛm mu adwuma ===
James yɛ [[National Democratic Congress (NDC)|Ɔman Demokrasi Nhyiam Kuw (National Democratic Congress - NDC)]] muni, Ɔsi akan na odii nkonim wɔ mmarahyɛ badwa no mu maa [[Ketu North (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Ketu Atifi Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] no wɔ afe 2005 mu.<ref name=":0" /> Efi saa bere no wagyina [[Ketu North (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Ketu Atifi Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] ananmu wɔ Mmarahyɛbadwa a ɛtɔ so anum (5th), nsia (6th) ne nson (7th) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4th) no mu.<ref>{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=139|access-date=2020-07-07|website=www.parliament.gh|archive-date=2023-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230424181326/https://www.parliament.gh/mps?mp=139|url-status=dead}}</ref>
== N'abrabɔ mu nsɛm ==
James aware na ɔwɔ mma baanan (4). Ɔyɛ [[Kristoni]] a ɔsom wɔ Global Evangelical Asɔre mu<ref>{{Cite web|title=Ghana MPs – MP Details – Avedzi, Klutse James (Dr)|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5305|access-date=2020-07-07|website=www.ghanamps.com|archive-date=2024-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926193257/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5305|url-status=dead}}</ref> Ne yere wuiɛ wɔ Ɔpɛpɔn bosome da a ɛɛtɔ so aduasa (30) afe 2020 bere a na ne ho nyɛ no den bere bi wɔ Ketu Anafoɔ Mansin Ayaresabea (Ketu South District Hospital).<ref name=":3" /><ref>{{Cite web|title=Dzifa Gomashie Mourns With The Avedzi Family|url=https://www.modernghana.com/news/983244/dzifa-gomashie-mourns-with-the-avedzi-family.html|access-date=2020-08-02|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>
== Nneɛma a wɔatumi ayɛ ==
Ɔyɛɛ akwan na ɔmaa sukuufo a wɔwɔ ne mmarahyɛbadwam mpɛsoa mu no sika a wɔde bɛboa wɔn sukuu kɔ mu. Ɔsisii sukuu ahorow na ɔmaa mpɔtam hɔfo a na wɔwɔ nsu ho haw no nsu. Sɛɛ mmarahyɛbadwani no, ɔde nkuraa bɛyɛ ɔha aduonum (150) bataa ɔman no nhama ho (national grid).<ref name=":42" />
== Ntotoho ==
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2021-2025]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2013–2017]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2017–2021]]
j2grhw1vxp8lncze74h4u98gconppay
Joseph Osei-Owusu
0
15511
200527
196666
2026-08-12T01:51:16Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200527
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix =
| name = Joseph Osei Owusu
| honorific-suffix =
| image = JOSEPH OSEI-OWUSU.jpg
| alt =
| office = First Deputy Speaker of Parliament
| term_start = 7 January 2017
| term_end =
| predecessor = [[Ebo Barton-Odro]]
| successor =
| constituency_MP2 = [[Bekwai|Bekwai Constituency]]
| parliament = Ghana
| majority =
| predecessor2 =
| successor2 =
| term_start2 = 7 January 2009
| term_end2 =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1962|1|22}}
| birth_place = Bekwai
| death_date =
| death_place =
| nationality = Ghanaian
| spouse =
| party = [[New Patriotic Party]]
| relations =
| children =
| residence =
| alma_mater = Bekwai SDA Secondary School, Wenchi Secondary School and the University of Ghana, Legon
| occupation =
| profession = Lawyer<br />Politician
| signature =
| signature_alt =
| website =
| footnotes =
| order =
}}
'''Joseph Osei-Owusu''' (wɔwoo no 22 [[Ɔpɛpɔn]] 1962, wɔ Bekwai) yɛ Ghana mmaranimfoɔ, ne amanyɔni. Ɔyɛ ɔkasafoɔ abadiakyiri (first deputy speaker) a ɔdi kan wɔ Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so awɔtwe a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) no mu na ɔsan yɛ Mmarahyɛbadwani ma [[Bekwai (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Bekwai Mmrahyɛbadwam mpɛsoa]] wɔ Ghana Mmarahyɛ Badwa no mu.<ref>{{cite web|title=Members of Parliament|url=http://www.parliament.gh/parliamentarians/212|website=www.parliament.gh|publisher=parliament.gh|accessdate=17 January 2017|archive-date=7 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107175056/http://www.parliament.gh/parliamentarians/212|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Osei-Owusu, Bagbin elected 1st, 2nd Deputy Speakers|url=http://citifmonline.com/2017/01/07/osei-owusu-bagbin-elected-1st-2nd-deputy-speakers/|website=www.citifmonline.com|publisher=citifmonline.com|accessdate=17 January 2017|archive-date=6 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106063601/http://citifmonline.com/2017/01/07/osei-owusu-bagbin-elected-1st-2nd-deputy-speakers/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-01-23|title=We may never be able to rely on Bagbin for successful government business - Deputy Speaker - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/we-may-never-be-able-to-rely-on-bagbin-for-successful-government-business-deputy-speaker/|access-date=2022-01-24|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref>
== Ne mmofraase abrabɔ ne nhomasua ==
Wɔwoo Osei-Owusu wɔ 22 [[Ɔpɛpɔn]] [[bosome]] da a ɛtɔ so aduonu mmienu (22) afe 1962 mu na onyaa ne mfitiaseɛ nhomasua wɔ ne kurom, [[Bekwai]].<ref name=":0">{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=132|access-date=2022-01-16|website=www.parliament.gh|archive-date=2023-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230324065650/https://parliament.gh/mps?mp=132|url-status=dead}}</ref> Onyaa ne O-level ntoaso sukuu adesua wɔ Juaben Ntoaso Sukuu (Juaben Secondary School) a ɛwɔ Juaben wɔ [[Asante Mantam|Ashanti Mantam]] mu wɔ afe 1981. Wɔ afe 1983 mu no, ɔsan nso nyaa ne A-level wɔ Wenchi Ntoaso Sukuu mu (Wenchi Secondary School). Afei ɔkɔɔ so nyaa Bachelor wɔ Adwinni mu wɔ Nneɛma a Wɔagye Din ne Mmarawɔ mu firi Ghana Suapɔn (University of Ghana) mu wɔ afe 1987 mu, Barrister of Law (BL) wɔ Ghana Mmara Sukuu (Ghana School of Law) wɔ afe 1989 mu ne Executive master’s abodin krataa wɔ Aban ne Akannifo mu (Executive master's degree in Governance and Leadership) wɔ Ghana Asoɛe a ɛhwɛ adwumayɛ ne ɔman adwumayɛ so (Ghana Institute of Management and Public Administration - GIMPA) wɔ afe 2007 mu.<ref name=":0" /><ref>{{cite web|title=Joe Osei-Owusu picked as First Deputy Speaker of Parliament|url=http://www.graphic.com.gh/news/politics/joe-osei-wusu-picked-as-first-deputy-speaker-of-parliament.html|website=www.graphic.com.gh|publisher=Graphic.com.gh|accessdate=17 January 2017}}</ref>
== Adwuma ==
Osei-Owusu ayɛ adwuma sɛ mmaranimfoɔ (lawyer ) mfeɛ aduonu nkron (29 years) wɔ Ghana akyi a wɔfrɛɛ no sɛ ɔmmɛyɛ mmaranimfoɔ wɔ afe 1990. Ɔhyɛɛ n’adwuma ase wɔ Yaw Barimah & Co dan mu na akyiri yi ɔde ne ho kɔbɔɔ George Sarpong Legal Services baabi a akyiri yi ɔsɔre bɛyɛɛ Assistant Head of Chambers a ɛwɔ hɔ. Akyiri yi ɔbɛyɛɛ adwumayɛfo panyin (Chief Executive Officer - CEO) wɔ Aban a Ɛma Karkafo ne Kar Tumi Krataa (Driver and Vehicle Licensing Authority - DVLA) amammui mu paw a onyae wɔ [[John Kufuor|John Agyekum Kufour]] bere so.<ref>{{cite web|title=Minister inaugurates new DVLA office at Bekwai|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Minister-inaugurates-new-DVLA-office-at-Bekwai-148539|website=www.ghanaweb.com|publisher=ghanaweb.com|accessdate=17 January 2017}}</ref>
=== Ɔkasafo Abadiakyiri a Odi Kan ===
Wɔpaw no sɛ Ɔkasafo Abadiakyiri a odi kan (First Deputy Speaker) wɔ Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so nson (7) a ɛwɔ Ghana Amansin a ɛtɔ so anan (4) no mu na wɔsan paw no wɔ saa dibea no mu maa Mmarahyɛ Badwa a ɛtɔ so awɔtwe (8) no. Odii kan bɛyɛɛ Mmarahyɛbadwani wɔ afe 2009 mu, bere a wɔpaw no a onyaa abatoɔ a ɛfata a wɔtoeɛ nyinaa mu 86.06%.<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5313|title=Ghana MPs - MP Details - Osei-Owusu, Joseph|website=www.ghanamps.com|access-date=2020-01-30|archive-date=2024-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20240928151043/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5313|url-status=dead}}</ref>
==== Boayikuw ahorow ====
Mprempren ɔyɛ Hokwan Boayikuw no guamtrani (chairperson) ne Boayikuw a Wɔpaw Wɔn wɔ mmarahyɛ badwa no mu (Appointments Committee in parliament) nso. Ɔsan nso yɛ Daa Ahyɛde Boayikuw (Standing Orders Committee) ne Akwan ne Akwantuo Boayikuw (Roads and Transport Committee) no muni.<ref name=":0" />
== N'abrabɔ mu nsɛm ==
Osei-Owusu yɛ [[Kristoni]].<ref name=":0" />
== Ntotoho ==
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2021-2025]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2009–2013]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2013–2017]]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2017–2021]]
9on8ca9vyqo9afmutunoikwixlvu9tu
Collins Owusu Amankwah
0
15948
200524
187040
2026-08-12T00:40:17Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200524
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = Onuonyamfo
| name = Collins Owusu Amankwah
| honorific-suffix =
| image =
| alt =
| constituency_MP = [[Manhyia North|Manhyia North Constituency]]
| parliament = Ghana
| majority =
| predecessor = Abatoɔ Mpasua Foforɔ
| successor =
| term_start = 7 Ɔpɛpɔn 2017
| term_end =
| birth_date = {{birth date and age|1980|8|21}}
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| nationality = Ghanani
| spouse =
| party = [[New Patriotic Party]]
| relations =
| children =
| residence =
| alma_mater = [[Kumasi High School]]<br> [[University of Ghana]]
| occupation =
| profession =
| signature =
| signature_alt =
| website =
| footnotes =
}}
'''Collins Owusu Amankwah''' yɛ Ghana amanyɔni ne Mmarahyɛbagyadwa a ɛtɔ so nson wɔ [[Gaana|Ghana]] Adehyeman a ɛtɔ so nnan no muni a ɔgyinaa [[Manhyia North (Ghana mmrahyɛbadwam mpɛsoa)|Manhyia North]] abatoɔ mpasua so anan mu wɔ [[Asante Mantam|Asanti Mantam]] mu wɔ New Patriotic Party amanyɔkuo no din mu.[https://ghanamps.com/mp/owusu-amankwah-collins/][https://web.archive.org/web/20231004081917/https://www.peacefmonline.com/pages/local/news/202205/467293.php][https://citinewsroom.com/2021/07/help-government-to-succeed-ghana-is-in-competent-hands-collins-owusu-amankwah-to-ghanaians/]
== Ne Mmɔfrase ne nwomasua ==
Wɔwoo Collins wɔ [[Ɔsanaa]] bosome da ɛtɔ so mmienu wɔ afe apem ahenkron aduowɔtwe mu. Na ɔfiri Gyinyase wɔ [[Asante Mantam|Asanti Mantam]] mu. Ɔnyaa ne 'Bachelor of Art' abodin krataa wɔ Asetena mu Adesua mu wɔ Ghana Suapɔn, Legon na ɔsane nso nyaa ne LLB wɔ GIMPA.[https://www.ghanaweb.com/person/Collins-Owusu-Amankwah-2734] Ɔyɛ [[Kumase|Kumasi]] ntoaso sukuu sukuuni dada.[https://www.rawgist.com/kumasi-high-school-99-year-group-gives-back-to-alma-mater/]
== Adwuma ==
Collins yɛɛ adwuma sɛ 'General Manager' maa 'All Friends FM' (94.5 MHz), [[Kumase|Kumasi]] firi mfeɛ mpem mmienu ne du-baako kɔsi mfeɛ mpem mmienu ne du- mmiɛnsa mu ansa na ɔrekɔ Mmarahyɛbadwa no mu.[1] Ɔsan nso yɛ 'Sale manager' wɔ 'Jakwapo Express Limited ' firi Mfeɛ mpem mmienu ne mmienu mu kɔsi mfeɛ mpem mmienu ne nnan mu. Ɔsane nso yɛɛ 'Executive Director ma Clean City Initiative' firi mfeɛ mpem mmienu ne nnwɔtwe kɔsi mfeɛ mpem mmienu ne du- nnwɔtwe.
== Amammuo mu adwuma ==
Ɔyɛ New Patriotic Party amanyɔkuo ni.[https://www.modernghana.com/news/1105522/my-support-for-npp-still-unflinching-collins.html] [https://www.adomonline.com/near-blows-as-former-npp-mp-ndc-mp-clash-over-bagbin-video/] Wɔtoo aba maa no kɔɔ Mmarahyɛbadwa mu nea edi kan wɔ mfeɛ mpem mmienu ne du- mmiɛnsa mu bere a wɔwiee wɔ mfeɛ mpem mmienu ne du- mmienu [[Gaana|Ghana]] Amansan Abatoɔ no. Bere a ɔdii ne mfeɛ nnan nniso akyi no, wɔsan paa no bio bere a ɔdii n’asɔretiafo no so nkonim a na ɔnyaa mma Ɔha mu nkyekyemu aduoson baako akyire po aduowɔtwe ( 71.80%) wɔ abatoɔ a ɛfata nyinaa mu.[1]
== Ankorankoro asetra ==
Collins yɛ Kristoni. Ɔwaree na ɔwɔ abofra.[https://web.archive.org/web/20200109123936/http://ghanamps.com/mps/details.php?id=5341]
[[Nkyekyεmu:Ghana mmrahyɛbadwafoɔ 2017–2021]]
6ru63h9nhn487eitdewr7bc3dja7bbs
Daniel Gyamfi
0
16226
200525
175491
2026-08-12T00:43:38Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200525
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Daniel Gyamfi|birth_date=Ɛbɔ 28, 1984|citizenship=Ghanaian|employer=Liberty Professionals'bɔɔlobɔkuo|ethnicity=Akan|known_for=Bɔɔlobɔ|occupation=Bɔɔlobɔ|native_name_lang=Akan|movement=Liberty Professionals'bɔɔlobɔkuo|birth_place=Ghana}}
Daniel Gyamfi (wɔwoo no 28 [[Ɛbɔ]] 1984) yɛ Ghana bɔɔlbɔfoɔ. Mprempren yi, Ɔsi akan ma "Liberty Professionals FC".Hwehwɛ Daniel Gyamfi asetena ho nsɛm, mfeɛ, abusua mu nsɛm ne adwuma ho nsɛm ne deɛ ɛkeka ho. Sua Sɛnea Ɔyɛ ɔdefoɔ wɔ afe yi mu ne sɛnea ɔde ne sika di dwuma. sika? Sua nso sɛnea Ɔnyaa afe mu no nyinaa sika dodoɔ no ara berɛ a na wadi mfe Aduasa-nkron(39). <ref>{{Citation |title=Daniel Gyamfi Biography, Age, Height, Wife, Net Worth, Family |url=https://www.celebsagewiki.com/amp/daniel-gyamfi |language=en |access-date=2023-11-28 |archive-date=2025-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250611003622/https://www.celebsagewiki.com/amp/daniel-gyamfi |url-status=dead }}</ref><ref>{{Citation |title=Daniel Gyamfi on Hudl |url=https://www.hudl.com/profile/4231981 |access-date=2023-11-28}}</ref>
== Abrabɔ Ahyaseɛ ne Nwomasua ==
Wɔwoo Daniel Gyamfi wɔɛbɔ da a ɛtɔ so aduonu-mmienu, afe Apem Ahankron ne Aduɔwɔtwe -nan (28 September, 1984 )wɔ [[Ghana]].
== Adwuma ==
Daniel Gyamfi hyɛɛ n’adwuma ase wɔ Inter Millas F.C. na ɔde ne ho bɔɔ "Liberty Professionals" no ɔɔlbɔkuo no wɔ Ɔpɛpɔn afe Mpem-Mmienu ne nsia (2006) mu. Mfeɛ mmienu akyi wɔ Liberty Professionals no, wɔde wɔn nsa hyɛɛ bosea apam ase wɔ Kitawonsa da a ɛtɔ so du-baako11 July 2008 ne All Blacks F.C., nanso ɔsan baeɛ wɔ Ahinime , afe Mpem-Mmienu ne Nkron(October 2009) mu.<ref>{{Citation |title=ORCID |url=https://orcid.org/0000-0003-3551-3458 |access-date=2023-11-28}}</ref>
== N'ahonyadeɛ ==
N'ahonyadeɛ akɔ soro kɛseɛwɔ afe Mpem-Mmienu ne Aduonu-mmienu 2022-2023 mu. Enti, Daniel Gyamfi bo yɛ ahe bere a wadi mfe 39 no? Daniel Gyamfi sika a onya fi mu dodow no ara fi sɛ ɔyɛ obi a odi yiye . Ɔfiri Ghana. Yɛabu Daniel Gyamfi ahonyade , sika, akatua, sika a onya, ne n’agyapade ho akontaa.
== Baabi a Menyaa Mmoa Friiɛ ==
q052npasf1nj6heykg9gklb8mzrsnw6
Portulaca oleracea
0
16751
200537
184795
2026-08-12T03:22:21Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200537
wikitext
text/x-wiki
{{Dialect|Asante}}
{{Databox}}
'''Portulaca oleracea''' ( a wɔsan frɛ no little hogweed, anaa pursley) <ref>{{Citation |title=ITIS - Report: Portulaca oleracea |url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=20422 |access-date=2024-07-09}}</ref> yɛ afifide bi a ɛwɔ Portulacaceae abusua mu.
== Nkyerɛkyerɛmu ==
Dua no tenten betumi adu sentimita 40. Ɛwɔ nhwiren a ɛyɛ fɛ, kɔkɔɔ, na emu dodow no ara gu fam, na n'ahaban a ɛwɔ hɔ no, ebi wɔ hɔ a ebi nso wɔ hɔ a ebi wɔ hɔ a ebi nso wɔ hɔ a ebi wɔ hɔ a ebi wɔ hɔ a ebi nso wɔ hɔ a ebi wɔ hɔ a ebi wɔ hɔ a ebi nso wɔ hɔ a ebi wɔ hɔ a ebi nso wɔ hɔ.<ref>{{Citation |title=Common Purslane (Portulaca oleracea) |url=https://www.illinoiswildflowers.info/weeds/plants/purslane.htm |access-date=2024-07-09}}</ref> Nhwiren a ɛyɛ kɔkɔɔ no wɔ afa anum a ɛyɛ pɛ, na ne tɛtrɛtɛ yɛ milimita 6. Ɛdefa sɛnea osu tɔ so no, nhwiren no ba bere biara wɔ afe no mu. Sɛ owia bɔ anɔpa a, nhwiren a ɛwɔ nhaban no mfinimfini no bue nnɔnhwerew kakraa bi pɛ. Aba nketenkete no <ref>{{Citation |title=player_list |date= |url=http://homeguides.sfgate.com/germinating-portulaca-seeds-39371.html}}</ref> Sɛ aba no nya nyin a, na ɛpae. Purslane no wɔ ntini a ɛwowɔ ahoɔden, na etumi gyina asase bɔne ne ɔpɛ ano.<ref>{{Citation |title=Complete guide to edible wild plants, mushrooms, fruits, and nuts : how to find, identify, and cook them {{!}} WorldCat.org |url=https://search.worldcat.org/title/560560606 |language=en |access-date=2024-07-09}}</ref>
== Sɛnea wɔde di dwuma ==
Wobetumi adi dua no sɛ ahaban dua. William Cobbett kae sɛ "Fransafo ne mprako di no bere a wonnya biribi foforo biara. Wɔn baanu nyinaa de di dwuma sɛ aduaba, kyerɛ sɛ, wɔde di dwuma sɛ aduaba". Ɛte sɛ nkyene kakra, na wodi wɔ Europa, [[Abibrem|Afrika]] Atifi fam, Middle East, Asia, ne Mexico nyinaa.<ref>{{Citation |last=Marlena Spieler |title=Something Tasty? Just Look Down |date=2006-07-05 |url=https://www.nytimes.com/2006/07/05/dining/05purs.html |work=The New York Times |language=en-US |issn= |access-date=2024-07-11}}</ref><ref>{{Citation |title=player_list |date= |url=http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7461.html |access-date=2024-07-11 |archive-date=2016-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160209095400/http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7461.html |url-status=dead }}</ref> N'aba, n'ahaban, ne nhwiren nyinaa yɛ nea wotumi di no nwono anaa wɔnoa no.<ref>{{Citation |title=Foraging Washington : finding, identifying, and preparing edible wild foods {{!}} WorldCat.org |url=https://search.worldcat.org/title/965922681 |language=en |access-date=2024-07-11}}</ref> Wobetumi de porselen a ɛyɛ foforo adi dwuma sɛ sradeduan,<ref>{{Citation |title=Salade met gelakte hondshaai en gebrande asperges {{!}} Dagelijkse kost |url=https://dagelijksekost.vrt.be/gerechten/salade-met-gelakte-hondshaai-en-gebrande-asperges |language=nl-BE |access-date=2024-07-11}}</ref> wɔnoa no sɛnea wɔnoa spinach no, na esiane ne su a ɛyɛ dɛ nti, ɛyɛ nea ɛfata sɛ wɔde yɛ nkwan.
Aboriginefo a wɔwɔ Australia no de purcellane aba no yɛ nkuku. Helafo a wɔfrɛ no andrakla (αντράκλα) anaa glistrída (γλιστρίδα) no de n'ahaban ne ne nhwiren no ka feta cheese, oregano, ne ngodua ngo ho. Wɔde ka sradeduan ho, wɔnoa no, anaa wɔde ka akokɔ a wɔawosow ho. Wɔ [[Turkey]] no, sɛ́ anka wɔde bedi dwuma wɔ atoko ne abodoo mu no, wɔnoa no sɛ afumduan a ɛte sɛ nkwatia anaa wɔde fra yogurt ma ɛyɛ tzatziki.<ref>{{Citation |title=Player_list |date= |url=http://www.nefisyemektarifleri.com/semizotlu-kuru-cacik/}}</ref> Wɔ [[Misrim|Egypt]] no, wɔfrɛ no regla (رجلة) na wɔnoa no sɛ nnuaba, te sɛ nea wɔnoa spinach ne malva (خبيزة), nanso ɛnyɛ foforo wɔ salads mu. Wɔ Kurdistan no, nnipa taa de no yɛ nkwan a wɔfrɛ no palpina (شۆربای پەڵپینە). Wɔ [[Portugal]] Alentejo mantam no mu no, wɔde purslane yɛ aduane a wɔnoa no wɔ atetesɛm mu (sopa de beldroegas) a wɔde paanoo a wɔde agu mu, nkesua a wɔawosow, ne/anaa abirekyi tɔse hyɛ no.<ref>{{Citation |last=Daniel Fernandes |title=Produtos Tradicionais Portugueses |url=https://tradicional.dgadr.gov.pt/ |language=pt |access-date=2024-07-11}}</ref> Wɔ [[Mesiko|Mexico]] ne [[Amerika]] anafo fam atɔe fam no, wodidi dua no sɛ "verdolagas".
[[File:Glistrida_Greek_salad.JPG|left|thumb|Greecefo sradeduan a wɔde porselane ayɛ]]
== Beaɛ A Menyaa Mmoaa Fii ==
<references />
j8j20i3adp7uxfnc9zna0jnqv87wb2i
Tunisia's efforts to reclaim Carthaginian heritage
0
17406
200540
191392
2026-08-12T04:10:54Z
InternetArchiveBot
10377
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
200540
wikitext
text/x-wiki
''Wɔatwerɛ nsɛm wei wɔ '''Asante Twi''' mu''
'''Tunisia's Efforts to Reclaim Carthaginian Heritage''' gyina hɔ ma nhyehyɛeɛ a ɛrekɔ so a Tunisia aban, amanaman ntam ahyehyɛdeɛ, ne ɔmanfoɔ akuo reyɛ de abɔ Carthage, tete kuro a edii dwuma titire wɔ Mediterranea mantam no abakɔsɛm mu no ho ban, na ɛda so ara yɛ ɔman no ahantan ho sɛnkyerɛnneɛ ma Tunisia<ref name=":1">{{Citation |last=Émilie Goval, Jean-Luc Locht |title=La détection des sites de la Préhistoire ancienne en Hauts-de-France |date=2023 |url=https://doi.org/10.4000/archeopages.13373 |work=Archeopages |volume=Hors-série 6 |pages=256–263 |doi=10.4000/archeopages.13373 |issn=1622-8545 |access-date=2025-07-01}}</ref><ref name=":0" />.
== Ɛho nsɛm ==
Carthage, a bere bi na ɛyɛ Mediterranea mu adwadie ne amammerɛ kuro titire no abɛyɛ tete nnoɔma a wɔatutu fam ahunu wɔ nnɛyi Tunis mpɔtam. Carthage amamfõ no yɛ ɔman ahantan ne Tunisianfo amamfõ no fapem<ref name=":0">{{Citation |title=The Historical Significance of Carthage and Its Ruins in Tunisia |url=https://www.mexicohistorico.com/paginas/the-historical-significance-of-carthage-and-its-ruins-in-tunisia-d7d25792.html |access-date=2025-07-01 |archive-date=2025-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616064552/https://www.mexicohistorico.com/paginas/the-historical-significance-of-carthage-and-its-ruins-in-tunisia-d7d25792.html |url-status=dead }}</ref><ref name=":2">{{Citation |last=UNESCO World Heritage Centre |title=Archaeological Site of Carthage |url=https://whc.unesco.org/en/list/37/ |language=en |access-date=2025-07-01}}</ref>. Carthage agyapadeɛ no da adi wɔ Tunisia kasa, amammerɛ, atetesɛm, ne amammerɛ mu dwumadie ahodoɔ mu, a wɔtaa di tete amammerɛ no ho afahyɛ<ref name=":0" />.
== Ahobammɔ ne Nsiesie Mmɔden ==
Tunisia abɔ mmɔden kɛse sɛ wɔbɛkora Carthage agyapade so na wɔasan de asi hɔ. N'adwuma titire ne Carthage National Museum ne ne mpɔtam hɔ nneɛma a wɔsan siesiee no, a amanaman ntam adwumayɛfo te sɛ European Union ne France dwumadibea a ɛhwɛ nkɔso so boaa wɔn<ref name=":0" /><ref name=":3">{{Citation |title=Tunisia: Focus On Carthage Museum and Its Surroundings Refurbishment Project in Partnership With EU in Tunisia |url=https://allafrica.com/stories/202112070600.html |work=allAfrica.com |language=en |access-date=2025-07-01}}</ref>. Saa nhyehyɛe yi botae ne sɛ wɔbɛyɛ tete nneɛma akorae no mu nneɛma foforo, wɔbɛboa ahɔho a wɔbɛba hɔ no, na wɔde abakɔsɛm mu nneɛma aka akwan a wɔfa so kɔ nsrahwɛ ne nhomasua mu no ho<ref name=":0" /><ref name=":3" />. UNESCO "Bɔ Karthage ho ban" ɔsatu no, a wofii ase wɔ 1970 mfe no mfiase mu no, maa amanaman ntam akuw boom yɛɛ nhwehwɛmu, tutuu fam, na wɔhyɛɛ beae no mu den. Saa ɔsatu yi sii nsɛnnennen a ɛwɔ nkurow mu nkɔso ne agyapade ho banbɔ mu no so dua, na ɛsan sii hia a amanaman ntam nkabom wɔ Karthage ho banbɔ mu no so dua<ref>{{Citation |last=Christina Luke, Madison Leeson |title=UNESCO-UNDP’s “Save Carthage” Campaign: Americans and Internationalisation of Heritage in Tunisia |date=2023-11-02 |url=https://doi.org/10.1080/13505033.2023.2266888 |work=Conservation and Management of Archaeological Sites |volume=25 |issue=4-6 |pages=128–155 |doi=10.1080/13505033.2023.2266888 |issn=1350-5033 |access-date=2025-07-01}}</ref>.
== Ɔhaw ne Nnyinasosɛm a Wɔde Di Ho Dwuma ==
Carthage hyia nkuro a ɛretrɛw a wɔnhwɛ so ne adansi a wɔnhwɛ so, a ama wɔresɛe afie ne adan a ɛwɔ beae no ho de abɔ ne tetefo nneɛma ho ban. 6] Tunisia aban, ne UNESCO yɛɛ adwuma, de mmara a emu yɛ den baa dwumadibea no so, na wɔyɛɛ nnoɔma pii de sɛee dan no<ref>{{Citation |title=Battle of Carthage: Tunisia demolishes homes to protect ancient site – www.israelhayom.com |date=2019-08-16 |url=https://www.israelhayom.com/2019/08/16/battle-of-carthage-tunisia-demolishes-homes-to-protect-ancient-site/ |language=en-US |access-date=2025-07-01}}</ref><ref name=":2" />. Mmɔden a wɔbɔe no nso de wɔn adwene sii nhyehyɛeɛ a wɔde bɛhwɛ so no so, na wɔhyehyɛɛ mmeae bi a wɔhwɛ so, na wɔyɛɛ nhyehyɛe maa wɔn a wɔn ani gye ho sɛ wɔbɛkora Carthage agyapade no so bere tenten<ref name=":2" /><ref>{{Citation |last=Christina Luke, Madison Leeson |title=UNESCO-UNDP’s “Save Carthage” Campaign: Americans and Internationalisation of Heritage in Tunisia |date=2023-11-02 |url=https://doi.org/10.1080/13505033.2023.2266888 |work=Conservation and Management of Archaeological Sites |volume=25 |issue=4-6 |pages=128–155 |doi=10.1080/13505033.2023.2266888 |issn=1350-5033 |access-date=2025-07-01}}</ref>.
== Amammerɛ ne Asetena mu Nsunsuansoɔ ==
Karthago agyapadeɛ ho hia pa ara ma Tunisia man no manyɛ, na ɛwɔ sikasɛm mu mfasoɔ bebree. Saa beaeɛ yi nya nsrahwɛfoɔ firi wiase afanan nyinaa, na ɛma wɔnya sika na wɔboa mpɔtam hɔ nnwuma<ref name=":1" /><ref name=":0" /> Nwomasua dwumadie ne amammerɛ ho dwumadie ahodoɔ si hia a Carthage wɔ wɔ Tunisia abakɔsɛm mu no so dua, na ɛma wɔnya ahantan ne nkɔanim wɔ Tunisiafoɔ mu<ref name=":1" /><ref name=":0" />.
== Hwɛ Bio ==
* [[:en:Carthage|Carthage]]
* [[:en:UNESCO_World_Heritage_Site|UNESCO World Heritage Site]]
* [[:en:Cultural_heritage|Cultural heritage]]
* [[:en:Archaeological_site|Archaeological site]]
* [[:en:Tunisia|Tunisia]]
== Mmeaeɛ a menyaa mmoa firiiɛ ==
<references />
[[Nkyekyεmu:Africa Wiki Challenge]]
[[Nkyekyεmu:2025]]
rattlaepog3fdsij09unpdvgw8cz7sm