Википедия tyvwiki https://tyv.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BB_%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Медиа Тускай Чугаа Ажыглакчы Ажыглакчы чугаа Википедия Википедия дугайында сүмелел Файл Файл чугаа МедиаВики МедиаВики чугаа Майык Майык чугаа Дуза Дуза чугаа Аңгылал Аңгылал чугаа TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Фредди Меркьюри 0 1264 52699 52051 2026-09-28T00:30:31Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52699 wikitext text/x-wiki {{Кижи}} [[Фредди Меркьюри]] '''Freddie Mercury''' (төрүмелинден '''Farrokh Bulsara'''; [[Gujarati language|Гуджарат дыл]]: ફરોખ બલ્સારા‌, ''Pharōkh Balsārā‌''; 1946 [[Занзибар (хоорай)|Занзибарга]] төр. – 1991 [[Лондон|Лондонга]] мөч.) – парси уктуг британ ыраажы, ырылар автору, Queen рок-бөлүктүң ыраажызы. Ук бөлүктүң дараазында хиттериниң автору: «Bohemian Rhapsody», «Killer Queen», «Seven Seas of Rhye», «Somebody to Love», «We Are the Champions», «Don't Stop Me Now», «Crazy Little Thing Called Love» болгаш одө. Кезек чааскаан база ырлап чораан. 2002 чылда [[Би-би-си]] компанияның «[[100 улуг британнар]]» деп айтырылгазынга Меркьюри 58-ки черни алган<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/history/programmes/greatbritons/list.shtml/|title=The Top 100 Great Britons|publisher=BBC|lang=en|accessdate=2014-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20021204214727/http://www.bbc.co.uk/history/programmes/greatbritons/list.shtml/|archivedate=2002-12-04}}</ref>. 2005 чылда ''[[Blender (сеткүүл)|Blender]]'' сеткүүл айтырылга эрттирген, ооң түңнелинда ыраажылар аразынга Фредди ийиги черни алган (эрлер аразынга бирги чер)<ref>{{cite web|url=http://www.amiannoying.com/(S(l55wicfqhktyxu1hx2niojbs))/collection.aspx?collection=534|title=Blender Magazine's 22 Greatest Voices [MTV2]|publisher=AmIAnnoying.com|lang=en|accessdate=2014-01-03}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131109104532/http://www.amiannoying.com/(S(z5musrm1ce50jyszpx44xwfo))/collection.aspx?collection=534 |date=2013-11-09 }}</ref>. 2008 чылда «''Rolling Stone'' сеткүүлдүң көрүжү-биле кезээ мөңгеде 100 улуг ыраажылар» деп аңгылалга ону 18-ки черге ук сеткүүл салган<ref>{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/100-greatest-singers-of-all-time-19691231/freddie-mercury-20101202|title=Freddie Mercury|publisher=Rolling Stone |lang=en|accessdate=2014-01-03}}</ref>. [[Allmusic]] ону «ыры-хөгжүм төөгүзүнде улуг рок-ыраажыларның болгаш тергиин үннүг кижилерниң бирээзи» деп санап бижээн<ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/artist/freddie-mercury-mn0000130028/biography|title=Freddie Mercury — Biography|publisher=[[Allmusic]]|lang=en|author=Greg Prato|accessdate=2014-01-03}}</ref>. == Альбомнары == # ''[[Mr. Bad Guy]]'' (1985 чылдың апрель 29-та үнген) # ''[[Barcelona (альбом)|Barcelona]]'' (1988 чылдың октябрь 10-да үнген) # ''[[The Freddie Mercury Album]]'' (1992 чылддың ноябрь 17-де үнген) # ''[[The Great Pretender]]'' (1992 чылдың ноябрь 24-те чүгле [[АКШ|АКШ-ка]] альбом үнген) # ''[[Freddie Mercury – Remixes]]'' (1993 чылдың ноябрь 1-де чүгле [[Боливия|Боливияга]], [[Бразилия|Бразилияга]], [[Италия|Италияга]], [[Нидерланды|Нидерландыларга]] болгаш [[Япония|Японияга]] альбом үнген) # ''[[The Solo Collection]]'' (2000 чылдың октябрь 23-те [[Великобритания|Великобританияга]], [[Европа|Европага]] и [[Япония|Японияга]] бокс-сет кылдыр үнген) # ''[[Solo (альбом)|Solo]]'' (2000 чылда үнген) # ''[[Lover of Life, Singer of Songs]]'' (2006 чылддың сентября 4-те альбом үнген). # ''Never Boring'' (2019 чылдың октябрь 11-де альбом үнген) == Демдеглелдер == {{демдеглелдер}} [[Аңгылал:Ыраажы]] 9zfz6uxfhcslyopmgjahphf47i7b9dn Түрк дылдар 0 2619 52697 49481 2026-09-28T00:28:40Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52697 wikitext text/x-wiki [[Image:Turkic_language_speaking.PNG|thumb|350px| Түрк дылдыг чоннар]] '''Түрк дылдар''' - Азияда болгаш Чөөн Европада нептерээн көвей чоннарның дылдарының төрелдешкек улуг алдай бөлүү. Колыма хемден мурнуу-барыын талаже Ортаа-чер далайының чөөн эриинге чедир ук дылдар нептерээн. Ол дылдарга чугааланып турар кижилерниң ниити саны — 180 сая кижи ажыг <ref>{{cite web|url=http://www.joshuaproject.net/affinity-blocs.php?rop1=A015|title=Turkic Peoples (Түрк чоннар)|publisher=Joshua Project|lang=en|accessdate=2012-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120105042003/http://www.joshuaproject.net/affinity-blocs.php?rop1=A015|archivedate=2012-01-05}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813031712/http://www.joshuaproject.net/affinity-blocs.php?rop1=A015 |date=2011-08-13 }}</ref>. Амгы шагда түрк дылдар деп шын эвес адавылалда чоруур. Ёзулуг болза ол дөргүл-төрел аймак чоннарны төр чоннары деп шын адаар. == Түрк дылдыг чоннар == [[File:Kashgari map.jpg|thumb|350px|Махмуд ал-Кашгариниң (X—XI чүс чылдар) демдеглээни-биле түрк дылдар болгаш чоннар]] * [[Азербайджаннар|Азербайджан]] - 17 сая * [[Алдайлар]] - 75 муң * Балкарлар - 92 муң * [[Башкирлер]] - 1 сая 470 муң кижи * [[Гагаузтар]] - 220 муң * [[Долган (кижи)|Долганнар]] - 8 муң кижи * Каджарлар - 37 муң * [[Казахтар]] - 9 сая 950 муң кижи * Карадаглар - 25 муң кижи * Караимнер -2 муң 600 кижи * Каракалпактар - 5.500 муң кижи * Карапапахтар - 100 муң (Турция, Иран) * Карачайлар - 160 муң * [[Гашкай|Кашкайлар]] - 720 муң кижи – Иранда * Крым татарлары - 500 муң (Крымда, Узбекистанда) * [[Кумыктар]] - 300 муң кижи(Дагестанда) * Кыргыстар - 2 сая 930 муң (Кыргыстан, Кыдатта, Афганистанда) * [[Ногай|Ногайлар]] - 81 муң кижи - Ставрополь, Дагестанда * [[Салаар|Саларлар]] - 80 муң (Циньхай, Ганьсу - Кыдатта) * [[Югур|Сарыг-Уйгурлар]] - 12 муң 500 кижи (Кыдаттың Ганьсуда) * [[Сахалар]] - 400 муң – Саха Республикада * Сыбырлар - 200 муң кижи * [[Татарлар]] - 6 сая 860 муң кижи - Татарстан, Башкорстан, Казахстан * [[Тофа кижи|Тофалар]] - 700 кижи Иркутск можузунда. * [[Тыва кижи|Тывалар]] - 230 муң кижи * Турктар (боттарын Түрк дээр) - 95 сая - Турцияда, Германияда * Туркменнер (боттарын Түркмен дээр) - 4 сая 800 кижи (Туркменистан, Иран, Афганистан, Ирак) * [[Узбектер]] - 18 сая 400 муң кижи * [[Он Уйгур|Уйгурлар]] - 7 сая 160 муң кижи * [[Хакастар]] - 83 муң кижи * [[Чуваштар]] - 1 сая 870 муң Чувашияда, Куйбышев, Ульяновск можуларында * Хотоннар - 4000 кижи Моолда * [[Шохсевен]] - 300 муң кижи-Иранда * [[Шорлар]] - 17 муң кижи Кемерово можузунда == Сибирде түрк дылдыг улус == [[Тыва Республика]]<nowiki/>ның соңгу-чөөн чүгүнде тожулар чурттап турар. Якутияның соңгу-барыын чүгүнде долганнар чурттап турар. Долган национал округта Долган деп түрк дылдыг чоннуң саны - 16 муң. Тунгус-маньчжур уктуг, аңнаар, иви ажыл-агыйлыг чон. Тываның соңгу-чөөн чүгүнде тофалар чурттап турар. Иркутск можунуң мурнуу-барыын талазында Нижнеудинск кожуунунда көдээ эвилел девискээринде 800 хире кижи. Тываның соңгу талазында - [[хакастар]]. 65 муң хире кижи. Минусинск татарлары. Тываның соңгу-барыын чүгүнүң [[Новокузнецк]], [[Кемерово]] девискээринде шорлар бар. 16 муң кижи. Ооң мурнунда Шор автоном можу турган. [[Даг Алдай Республика|Даг Алдай Республикада]] алдайлар чурттап турар. 70 муң хире кижи. Чамдыызы [[Моол|Моолда]] болгаш [[Алдай край|Алдай крайның]] девискээринде. Сибирь татарлары - [[Новосибирск]], [[Омск]], [[Томск]], [[Барабинск]] девискээринде. Тодаргай саны билдинмес. Мурнуу-Сибирьниң түрк дылдарынга алдай, [[Тыва дыл|тыва]], хакас дылдар хамааржыр. Тывалар сөөлгү чизе-биле 230 муң кижи. Моолда - 20 муң, Кыдатта - 95 муң кижи бар. Тыва, алдай, якут, хакас дылдар- калбак ниитилелчи хүлээлгелиг дылдар. Өскелери кызыы хүлээлгелиг, чүге дизе оларда тускай күрүне тургузуу чок, саны эвээш чоннар. Тофалар, шорлар өөредилге дылын дыка эвээш ажыглап турар. Школаларда чүгле эге класстарда өөредип турар. == Демдеглелдер == <references /> == Дөзүглел == * Ахатов Г. Х. Язык сибирских татар. Фонетические особенности. — Уфа, 1960. * Ахатов Г. Х. Диалект западносибирских татар. — Уфа, 1963. * Татаринцев Б. И. Этимологический словарь тувинского языка. тт. 1-3. Новосибирск, Наука, 2000—2005. * Тенишев Э. Р. Древнетюркские языки // Лингвистический энциклопедический словарь. — М.: СЭ, 1990. — С. 143—144. [[Аңгылал:Түрктер]] [[Аңгылал:Түрк дылдар]] t1m4tm9nslv32frt7njjb2rogav8bls Татарстан 0 3509 52696 48950 2026-09-28T00:26:06Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52696 wikitext text/x-wiki {{Күрүне |Хамаарылганың падежи = Татарстанның |Тыва ады = Татарстан }} '''Татарстан Республиказы''' (тат. ''Татарстан Республикасы, Tatarstan Respublikası'') — Россия Федерациязының региону, Приволжия федералдыг округтуң иштинче кирип турар. 1920 чылдың май 27-де ВЦИК-тиң айтыышкыны-биле автономнуг Татар Социалистиг Совет Республика кылдыр тургустунган<ref name="link1">[http://www.tatar-history.narod.ru/flags.htm Флаги Татарстана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171220041813/http://www.tatar-history.narod.ru/flags.htm |date=2017-12-20 }}</ref>. Төвү — [[Казань]] хоорай. == География == === Агаар-бойдус === === Шак куржаа === {{ЧасовойПоясОбъекта/MSK|Объект=Татарстан}} === Хөрзүннер === == Ажыктыг казымалдар == === Нефть === * Основная статья :'''''[[Татнефть]]''''' === Хөмүр === === Суг курлавыры === === Камгалаар бойдус девискээри === {{Основная статья раздела|Список особо охраняемых природных территорий Татарстана}} == Экологиктиг байдал == == Төөгү == {{main|Татарстанның төөгүзү}} == Чон == {{main|Население Татарстана}} [[Файл:Tatarstan population density.jpg|thumb|right|350 px|Плотность населения в РТ]] Татарстан Республиказында 115 национал төлээлекчилери чурттап турар. Численность экономически активного населения в Республике Татарстан на январь 1-де [[2008 чыл]]а составила 1790,1 муң кижи, азы 47,0 % от общей численности населения республики. {{РождаемостьРегионы|Республика Татарстан}} {{СмертностьРегионы|Республика Татарстан}} {{ЕстественныйПриростРегионы|Республика Татарстан}} {{ПродолжительностьЖизниРегионы|Республика Татарстан}} Национал тургузуу: {| class="standard" ! Чон ||[[1920 чыл]] <br>муң кижи<ref>[http://istmat.info/files/uploads/37450/sbornik_statisticheskih_svedeniy_po_sssr_1918-1923.djvu Сборник статистических сведений по Союзу ССР 1918-1923] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140716183332/http://istmat.info/files/uploads/37450/sbornik_statisticheskih_svedeniy_po_sssr_1918-1923.djvu |date=2014-07-16 }}</ref>||[[1926 чыл]] <br>муң кижи<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_26.php?reg=423 Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей]</ref>||[[1939 чыл]] <br>муң кижи<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39.php?reg=73 Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей]</ref>||[[1959 чыл]] <br>муң кижи<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_59.php?reg=86 Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей]</ref>||[[1970 чыл]] <br>муң кижи<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_70.php?reg=42 Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей]</ref>||[[1979 чыл]] <br>муң кижи<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_79.php?reg=42 Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей]</ref>||[[1989 чыл]] <br>муң кижи<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_89.php?reg=42 Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей]</ref>||[[2002 чыл]] <br>муң кижи<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_02.php?reg=46 Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей]</ref>||[[2010 чыл]] <br>муң кижи<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab7.xls Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года]</ref> |- | [[Татарлар]] | 1306,2 (44,7 %) | 1263,4 (48,7 %) | 1421,5 (48,8 %) | 1345,2 (47,2 %) | 1536,4 (49,1 %) | 1641,6 (47,6 %) | 1765,4 (48,5 %) | 2000,1 (52,9 %) | 2012,6 (53,2 %) |- | оон иштинде [[кряшеннер]]<ref>В материалах переписи 1926 г. кряшены учтены как отдельная народность. В 1939—1989 гг. отдельное выделение кряшен не было предусмотрено программой разработки материалов переписей — учитывались вместе с татарами</ref> | - | 99,0 (3,8 %) | - | - | - | - | - | 18,8 | 30,0 |- | [[Орустар]] | 1205,3 (41,2 %) | 1118,8 (43,1 %) | 1250,7 (42,9 %) | 1252,4 (43,9 %) | 1328,7 (42,4 %) | 1516,0 (44,0 %) | 1575,4 (43,3 %) | 1492,6 (39,5 %) | 1501,4 (39,7 %) |- | [[Чуваштар]] | 173,9 (5,9 %) | 127,3 (4,9 %) | 138,9 (4,8 %) | 143,6 (5,0 %) | 153,5 (4,9 %) | 147,1 (4,3 %) | 143,2 (3,7 %) | 126,5 (3,3 %) | 116,3 (3,1 %) |- | [[Удмурттар]] | 19,0 | 23,9 | 25,9 | 22,7 | 24,5 | 25,3 | 24,8 | 24,2 | 23,5 |- | [[Мордвалар]] | 40,2 (1,4 %) | 35,1 (1,4 %) | 35,8 (1,2 %) | 32,9 (1,2 %) | 31,0 | 29,9 | 28,9 | 23,7 | 19,2 |- | [[Марийлер]] | 22,5 | 13,1 | 14,0 | 13,5 | 15,6 | 16,8 | 19,4 | 18,8 | 18,8 |- | [[Украиннер]] | 3,2 | 3,1 | 13,1 | 16,1 | 16,9 | 28,6 | 32,8 | 24,2 | 18,2 |- | [[Башкирлер]] | 139,9 (4,8 %) | 1,8 | 0,9 | 2,1 | 2,9 | 9,3 | 19,1 | 14,9 | 13,7 |- | [[Азербайджаннар]] | 0 | 0,01 | 0,1 | 0,3 | 0,4 | 1,3 | 3,9 | 10,0 | 9,5 |- | [[Узбектер]] | 0 | 0,01 | 0,2 | 0,5 | 0,5 | 1,2 | 2,7 | 4,9 | 8,9 |- | [[Армяннар]] | 0,001 | 0,1 | 0,4 | 0,6 | 0,5 | 1,2 | 1,8 | 5,9 | 6,0 |- | [[Таджиктер]] | 0 | 0 | 0,02 | 0 | 0,1 | 0,2 | 0,7 | 3,6 | 5,9 |- |} ''Санап адаан чоннар саны 5 муң ажыг кижи'' {| class="wikitable" style="text-align:center" |- |+Численность населения и доля (среди указавших национальность) наиболее многочисленных национальностей по городским округам и муниципальным районам Республики Татарстан по данным Всероссийской переписи населения 2010 чыл. |- ! rowspan="2"| Район/<br>Городской округ !!colspan="2"| татарлар !!colspan="2"| орустар !!colspan="2"| чуваштар !!colspan="2"| удмурттар !!colspan="2"| мордвалар!!colspan="2"| марийлер !!colspan="2"| украиннер!!colspan="2"| башкирлер |- ! числен-<br>ность !!%!!числен-<br>ность !!%!!числен-<br>ность !!%!!числен-<br>ность !!%!!числен-<br>ность !!% !!числен-<br>ность !!% !!числен-<br>ность !!% !!числен-<br>ность !!% |- !хоорай округу<br>Казань | 542182 || 47,55 || 554517 || 48,63 || 8956 || 0,79 || 1410 || 0,12 || 996 || 0,09 || 3698 || 0,32 || 4808 || 0,42 || 1780 || 0,16 |- !хоорай округу<br>Набережные Челны | 242302 || 47,42 || 229270 || 44,87 || 9961 || 1,95 || 2017 || 0,39 || 1979 || 0,39 || 3408 || 0,67 || 6715 || 1,31 || 5904 || 1,16 |- !Агрыз | 21284 || 58,12 || 9228 || 25,20 || 74 || 0,20 || 2358 || 6,44 || 25 || 0,07 || 2931 || 8,00 || 140 || 0,38 || 132 || 0,36 |- !Азнакаев | 55578 || 86,10 || 7206 || 11,16 || 339 || 0,53 || 20 || 0,03 || 193 || 0,30 || 101 || 0,16 || 193 || 0,30 || 249 || 0,39 |- !Аксубаев | 12398 || 38,55 || 5398 || 16,78 || 14149 || 43,99 || 20 || 0,06 || 22 || 0,07 || 16 || 0,05 || 43 || 0,13 || 14 || 0,04 |- !Актаныш | 30989 || 96,93 || 209 || 0,65 || 11 || 0,03 || 7 || 0,02 || 2 || 0,01 || 526 || 1,65 || 6 || 0,02 || 108 || 0,34 |- !Алексеев | 7997 || 30,48 || 15365 || 58,56 || 1645 || 6,27 || 8 || 0,03 || 784 || 2,99 || 19 || 0,07 || 58 || 0,22 || 25 || 0,10 |- !Алькеев | 12829 || 64,17 || 3143 || 15,72 || 3829 || 19,15 || 4 || 0,02 || 8 || 0,04 || 10 || 0,05 || 14 || 0,07 || 7 || 0,04 |- !Альметьев | 108988 || 55,20 || 73229 || 37,09 || 5533 || 2,80 || 150 || 0,08 || 2749 || 1,39 || 142 || 0,07 || 851 || 0,43 || 709 || 0,36 |- !Апастов | 19659 || 90,90 || 1019 || 4,71 || 791 || 3,66 || 2 || 0,01 || 3 || 0,01 || 4 || 0,02 || 24 || 0,11 || 8 || 0,04 |- !Арск | 47921 || 92,75 || 3065 || 5,93 || 30 || 0,06 || 39 || 0,08 || 6 || 0,01 || 286 || 0,55 || 33 || 0,06 || 21 || 0,04 |- !Атнин | 13457 || 98,59 || 93 || 0,68 || 3 || 0,02 || 3 || 0,02 || - || - || 44 || 0,32 || - || - || 10 || 0,07 |- !Бавлин | 23414 || 64,55 || 7346 || 20,25 || 2060 || 5,68 || 2031 || 5,60 || 383 || 1,06 || 16 || 0,04 || 123 || 0,34 || 208 || 0,57 |- !Балтасин | 28780 || 84,96 || 588 || 1,74 || 8 || 0,02 || 4029 || 11,89 || 3 || 0,01 || 319 || 0,94 || 7 || 0,02 || 25 || 0,07 |- !Бугульмин | 39499 || 35,46 || 63079 || 56,63 || 2750 || 2,47 || 126 || 0,11 || 2533 || 2,27 || 99 || 0,09 || 667 || 0,60 || 436 || 0,39 |- !Буинс | 29970 || 65,94 || 6055 || 13,32 || 9063 || 19,94 || 8 || 0,02 || 76 || 0,17 || 13 || 0,03 || 41 || 0,09 || 28 || 0,06 |- !Верхнеуслон | 4148 || 24,93 || 10952 || 65,81 || 1032 || 6,20 || 15 || 0,09 || 27 || 0,16 || 37 || 0,22 || 49 || 0,29 || 11 || 0,07 |- !Высокогор | 29041 || 67,23|| 13123 || 30,38 || 220 || 0,51 || 24 || 0,06 || 22 || 0,05 || 99 || 0,23 || 72 || 0,17 || 43 || 0,10 |- !Дрожжанов | 14812 || 57,52 || 282 || 1,10 || 10594 || 41,14 || 3 || 0,01 || 8 || 0,03 || 2 || 0,01 || 4 || 0,02 || 6 || 0,02 |- !Елабуж | 34750 || 42,58 || 42233 || 51,75 || 824 || 1,01 || 692 || 0,85 || 187 || 0,23 || 958 || 1,17 || 402 || 0,49 || 517 || 0,63 |- !Заин | 33387 || 57,52 || 22738 || 39,17 || 800 || 1,38 || 43 || 0,07 || 53 || 0,09 || 78 || 0,13 || 223 || 0,38 || 124 || 0,21 |- !Зеленодоль | 63981 || 40,38 || 89069 || 56,21 || 1931 || 1,22 || 104 || 0,07 || 145 || 0,09 || 880 || 0,56 || 547 || 0,35 || 154 || 0,10 |- !Кайбиц | 10092 || 67,74 || 3902 || 26,19 || 789 || 5,30 || 4 || 0,03 || 4 || 0,03 || 12 || 0,08 || 6 || 0,04 || 9 || 0,06 |- !Камско-Устьин | 9143 || 54,09 || 7228 || 42,76 || 154 || 0,91 || 5 || 0,03 || 101 || 0,60 || 13 || 0,08 || 41 || 0,24 || 12 || 0,07 |- !Кукмор | 40907 || 78,64 || 2779 || 5,34 || 23 || 0,04 || 7278 || 13,99 || 2 || 0,00 || 754 || 1,45 || 40|| 0,08 || 43 || 0,08 |- !Лаишевский | 15355 || 42,05 || 20130 || 55,13 || 381 || 1,04 || 20 || 0,05 || 45 || 0,12 || 42 || 0,12 || 76 || 0,21 || 45 || 0,12 |- !Лениногорский | 44696 || 51,48 || 32144 || 37,02 || 3924 || 4,52 || 45 || 0,05 || 4006 || 4,61 || 59 || 0,07 || 443 || 0,51 || 262 || 0,30 |- !Мамадышский | 34317 || 76,25 || 9035 || 20,08 || 44 || 0,10 || 565 || 1,26 || 8 || 0,02 || 621 || 1,38 || 36 || 0,08 || 44 || 0,10 |- !Менделеевский | 16033 || 52,78 || 10811 || 35,59 || 195 || 0,64 || 1332 || 4,38 || 31 || 0,10 || 1227 || 4,04 || 125 || 0,41 || 168 || 0,55 |- !Мензелинский | 17646 || 60,10 || 10403 || 35,43 || 132 || 0,45 || 31 || 0,11 || 15 || 0,05 || 795 || 2,71 || 67 || 0,23 || 50 || 0,17 |- !Муслюмовский | 19675 || 89,91 || 1388 || 6,34 || 10 || 0,05 || 6 || 0,03 || 5 || 0,02 || 598 || 2,73 || 12 || 0,05 || 38 || 0,17 |- !Нижнекамский | 136520 || 50,21 || 119402 || 43,91 || 6749 || 2,48 || 637 || 0,23 || 824 || 0,30 || 762 || 0,28 || 1544 || 0,57 || 1769 || 0,65 |- !Новошешминский | 6147 || 43,35 || 7219 || 50,91 || 593 || 4,18 || 7 || 0,05 || 10 || 0,07 || 9 || 0,06 || 18 || 0,13 || 12 || 0,08 |- !Нурлатский | 31114 || 51,75 || 12979 || 21,59 || 15186 || 25,26 || 8 || 0,01 || 138 || 0,23 || 15 || 0,02 || 97 || 0,16 || 49 || 0,08 |- !Пестречинский | 16550 || 57,02 || 11666 || 40,20 || 113 || 0,39 || 26 || 0,09 || 17 || 0,06 || 17 || 0,06 || 81 || 0,28 || 28 || 0,10 |- !Рыбно-Слободский | 21896 || 79,25 || 5470 || 19,80|| 38 || 0,14 || 17 || 0,06 || 5 || 0,02 || 12 || 0,04 || 25 || 0,09 || 20 || 0,07 |- !Сабинский | 29606 || 95,39 || 996 || 3,21 || 18 || 0,06 || 219 || 0,71 || 2 || 0,01 || 12 || 0,04 || 23 || 0,07 || 44 || 0,14 |- !Сармановский | 33320 || 90,84 || 2859 || 7,79 || 56 || 0,15 || 12 || 0,03 || 35 || 0,10 || 27 || 0,07 || 30 || 0,08 || 103 || 0,28 |- !Спасский | 6072 || 29,54 || 13889 || 67,57 || 338 || 1,64 || 7 || 0,03 || 38 || 0,18 || 6 || 0,03 || 40 || 0,19 || 10 || 0,05 |- !Тетюшский | 8136 || 32,71 || 8874 || 35,67 || 5207 || 20,93 || 8 || 0,03 || 2399 || 9,64 || 21 || 0,08 || 41 || 0,16 || 30 || 0,12 |- !Тукаевский | 25983 || 71,07 || 8869 || 24,26 || 540 || 1,48 || 67 || 0,18 || 45 || 0,12 || 118 || 0,32 || 175 || 0,48|| 206 || 0,56 |- !Тюлячинский | 12727 || 89,17 || 1440 || 10,09 || 6 || 0,04 || 4 || 0,03 || 2 || 0,01 || 10 || 0,07 || 9 || 0,06 || 4 || 0,03 |- !Черемшанский | 11022 || 54,13 || 3624 || 17,80 || 4640 || 22,79 || 5 || 0,02 || 853 || 4,19 || 2 || 0,01 || 15 || 0,07 || 18 || 0,09 |- !Чистопольский | 32134 || 40,08 || 44451 || 55,45 || 2405 || 3,00 || 17 || 0,02 || 322 || 0,40 || 13 || 0,02 || 168 || 0,21 || 51 || 0,06 |- !Ютазинский | 16114 || 74,55 || 4604 || 21,30 || 108 || 0,50 || 21 || 0,10 || 45 || 0,21 || 17 || 0,08 || 109 || 0,50 || 192 || 0,89 |- ! Татарстан всего: || '''2012571''' || '''53,24''' || '''1501369''' || '''39,71''' || '''116252''' || '''3,08''' || '''23454''' || '''0,62''' || '''19156''' || '''0,51''' || '''18848''' || '''0,50''' || '''18241''' || '''0,48''' || '''13726''' || '''0,36''' |} == Экономика == {{Main|Татарстанның экономиказы}} Татарстан является 6 дугаар по объёмам производства и одним из наиболее экономически развитых регионов России. 2013 чылда республиканың [[Валовой региональный продукт|ВРП]] 1,52 трлн акша тургустунган. Татарстан Республиканың кезээ бүгү россия бүдүрүлгезинде (%ларда) тургустунган: полиэтилен — 51,9; кылымал каучук — 41,9; дугуйлар — 33,6; чүък автомобили — 30,5; синтетические моющие средства — 12,1; нефть тывары — 6,6; картон — 4,5<ref>{{Cite news|title=Рост объема ВРП в Татарстане составил в 2013 году 2%|author=|url=http://www.business-gazeta.ru/article/96733/|work=БИЗНЕС Online|date=|accessdate=2017-12-21|language=ru}}</ref>. {| class="standard" style="width:54%; height:70px" |+ Татарстанның ийи чүс улуг компания адырларының турзуу 2010 чылдың түңнели-биле !Адыр !Каттышкан<br> кезээниң орулгазы !Адыр !Каттышкан<br> кезээниң орулгазы |- |Нефть тывар |39,5 % |Электроэнергетика |5,1 % |- |Химия биле нефтехимия |14,0 % |АПК |4,8 % |- |Машина тудуушкуну биле металл ажылдап болбаазырадыр |10,1 % |Транспорт |3,5 % |- |Тудуг |6,4 % |Телекоммуникациялар биле IT |1,0 % |- |Мөөңү-биле садар биле үүрмектей садар садыг |5,6 % |Чиик үлетпүр |0,2 % |- |Саң-хөө ажыл-чорудулгазы |5,4 % |Өскелер |4,5 % |} === Транспорт === == Күрүне дылдары == Татарстан Республиканың Конституциязында 8 дугаар статья ёзугаар, күрүне дылдары Татарстан Республиказында [[Татар дыл|татар]] биле [[Орус дыл|орус]] дылдар дең эргелиг бооп турар<ref>Конституция Республики Татарстан п.1 ст.8</ref>. == Шажын == Конституция ёзугаар Татарстан — светское күрүне<ref name=autogenerated1>Статья 5 Федеральной Конституции, Статья 11 Конституции Республики Татарстан, статья 2 Договора от 2007 года «О разграничении предметов ведения и полномочий между государственными органами Российской Федерации и государственными органами Республики Татарстан»</ref>. Шажынчы каттыжылгалар күрүнеден аңгылаттынган база хоойлу мурнунга дең<ref name=autogenerated1 />. Республиканың девискээринде 1428 мечетьтер биле 319 хүрээ-хииттер бүрүткеттинген<ref>[https://kazanfirst.ru/articles/228924 KazanFirst - Почему нельзя сравнивать количество мечетей и храмов в Татарстане<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>. Эң хөй распространение в Республике Татарстан получили ийи шажын: ислам биле православ христиан шажын. [[Ислам]] суннитского толка был принят в качестве албан ёзузу-биле шажын [[Волжская Булгария|Волжской Булгарии]] 922 чылда. 1313 чылда [[Узбек-хан|Узбек хан]] исламны [[Алдын Орда|Алдын Ордага]] күрүне шажын кылыпкан. Амгы үеде татарларның элээн хөй кезээ чүдүп турар. Руководство мусульманами осуществляет Духовное Управление мусульман Республики Татарстан. Незначительно распространены [[иудаизм]], [[буддизм]] база [[Гаудия-вайшнавизм|кришнаизм]]<ref>[http://oe1.orf.at/artikel/259844 Vorzeigeregion für religiöse Toleranz]{{ref-de}}</ref>. [[Христиан шажын]] (православие) появилось в середине XVI векте после присоединения Казанского ханства к Русскому государству в результате завоевания Иван Грозный. Бо шажынның талалакчылары орустар, чуваштар, марийлер, мордвалар, удмурттар база кряшеннер бооп турар. Имеются общины база өске угланыышкын христиан шажынның: старообрядцы, католиктер, [[Иегованың херечилери]], лютераннар, баптисттер, адвентисты Седьмого дня, евангельские христиане, христиане веры евангельской база өскелер. == Культура == == Туризм == {{catmain|Туризм в Республике Татарстан|Туризм в Татарстане}} == Өөредилге биле эртем == [[Файл:Tatarstan Acad Sci.jpg|right|300px|thumb|Главное здание АН РТ]] === Дээди өөредилге === {{Основная статья|Татарстанның дээди өөредилге черлериниң даңзызы}} === Ортумак өөредилге === ==== Дыл айтырыы ==== == Административтиг-девискээр үлелге == {{main|Административно-территориальное деление Татарстана}} [[Файл:районы-татарстана.gif|thumb|right|435 px|Районы Татарстана]] {{Викитека|Указ Президиума ВС СССР от 30.04.1953 об упразднении Казанской, Чистопольской и Бугульминской областей в составе Татарской АССР|Указ Президиума Верховного Совета СССР от 30 апреля 1953 г.<br> «Об упразднении Казанской, Чистопольской и Бугульминской областей в составе Татарской АССР»}} == Чурттакчылыг черлер == {{Main|Татарстанның чурттакчылыг черлери}} Татарстанның эң чурттакчылыг району — Зеленодольск ({{ Население | Зеленодольский район | фс }} кижи Зеленодольск-биле), эң-не эвээш чурттакчылыг — Елабужск ({{ Население | Елабужский район | фс }} кижи Елабуга-биле). ;Чурттакчылыг черлер чоннуң саны 10 муңдан ажыг кижи {{столбцы}} {{столбец|width=33%}} {|class='wide' |- | [[Казань]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Казань | тс }} |- | [[Набережные Челны]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Набережные Челны | тс }} |- | [[Нижнекамск]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Нижнекамск | тс }} |- | [[Альметьевск]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Альметьевск | тс }} |- | [[Зеленодольск]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Зеленодольск | тс }} |- | [[Бугульма]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Бугульма | тс }} |- | [[Елабуга]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Елабуга | тс }} |- | [[Лениногорск (Татарстан)|Лениногорск]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Лениногорск | тс }} |- | [[Чистополь]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Чистополь | тс }} |} {{столбец|width=33%}} {|class='wide' |- | [[Заинск]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Заинск | тс }} |- | [[Азнакаево]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Азнакаево | тс }} |- | [[Нурлат]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Нурлат | тс }} |- | [[Бавлы]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Бавлы | тс }} |- | [[Менделеевск]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Менделеевск | тс }} |- | [[Буинск (Татарстан)|Буинск]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Буинск (Татарстан) | тс }} |- | [[Арск]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Арск | тс }} |- | [[Агрыз]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Агрыз | тс }} |- | [[Кукмор]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Кукмор | тс }} |} {{столбец|width=33%}} {|class='wide' |- | [[Васильево (Зеленодольский район)|Васильево]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Васильево (Зеленодольский район) | тс }} |- | [[Мензелинск]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Мензелинск | тс }} |- | [[Мамадыш]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Мамадыш | тс }} |- | [[Камские Поляны]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Камские Поляны | тс }} |- | [[Джалиль (посёлок городского типа)|Джалиль]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Джалиль (посёлок городского типа) | тс }} |- | [[Алексеевское (Татарстан)|Алексеевское]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Алексеевское (Татарстан) | тс }} |- | [[Тетюши]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Тетюши | тс }} |- | [[Уруссу]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Уруссу | тс }} |- | [[Нижняя Мактама]] || align="right" style="padding-right:1em;" | {{ Население | Нижняя Мактама | тс }} |} {{столбцы/конец}} == Внешнеэкономические связи == == Государственное устройство == [[Файл:Kazan House of Tatarstan Government 08-2016.jpg|right|300px|thumb|Здание Кабинета министров]] === Конституция === {{main|Татарстан Республиканың Конституциязы}} === Президент === {{main|Татарстанның Президентизи}} === Законодательная власть === === Исполнительная власть === === Судебная власть === == Улай көр. == {{Дерево статей|Татарстан}} * {{Культурное наследие РФ список|Татарстан|республики Татарстан}} == Демдеглелдер == {{демдеглелдер}} == Литература == * [http://kitap.net.ru/fahretdinov/ Фәхретдинов Р. Татар халкы һәм Татарстан тарихы] (Татарский народ и история Татарстана) {{tt icon}} * {{книга |автор = [[Косач, Григорий Григорьевич|Косач Г. Г.]] |часть = Татарстан: религия и национальность в массовом сознании |заглавие = Новые церкви, старые верующие — старые церкви, новые верующие. Религия в постсоветской России |оригинал = |ссылка = http://www.verigi.ru/?book=211 |издание = |ответственный = {{нп3|Каариайнен, Киммо|Каариайнен К.|fi|Kimmo Kääriäinen}}, [[Фурман, Дмитрий Ефимович|Фурман Д. Е.]] |место = М. |издательство = [[Институт Европы РАН]], Институт Евангелической Лютеранской церкви Финляндии |год = 2007 |том = |страницы = |страниц = 248 |isbn = 5-89740-046-6 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826214515/http://verigi.ru/?book=211 |date=2018-08-26 }} * {{книга |автор = Карташова Л. Б. |часть = |заглавие = Места заповедные |оригинал = |ссылка = http://makovski.ru/books/45 |издание = |ответственный = |место = Казань |издательство = Идел-Пресс |год = 2007 |том = |страницы = |страниц = 296 |isbn = 978-5-85247-181-91 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180416134807/http://makovski.ru/books/45 |date=2018-04-16 }} * ''Тайсина Э. А., Щелкунов М. Д.'' Татарстанские философы на Всемирном конгрессе // Вестник экономики, права и социологии. 2013. № 3. С. 239—240. == Ссылки == {{Навигация|Тема=Татарстан|Портал=Татарстан|Викисловарь=Категория:Татарстан |Викицитатник=Служебная:Search/Татарстан|Викиновости=Категория:Республика Татарстан}} * [https://web.archive.org/web/20031028001421/http://www.tatar.ru/ Официальный сайт Республики Татарстан] * [https://web.archive.org/web/20180118211112/http://president.tatar.ru/ Официальный сайт Президента Республики Татарстан] * [http://власть16.рф Официальные новости органов власти Республики Татарстан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170928104533/http://xn--16-6kch9bxbh4f.xn--p1ai/ |date=2017-09-28 }} * {{ВКонтакте|nashtatarstan|Республики Татарстан}} * [http://tourism.tatarstan.ru Государственный комитет Республики Татарстан по туризму] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111032913/https://tourism.tatarstan.ru/ |date=2021-11-11 }} * [http://www.tatcenter.ru/ Деловой центр Республики Татарстан — интернет-портал TatCenter.ru] * [http://www.tatar-inform.ru/ Информационное агентство «Татар-информ»] * [http://karta.tatar.ru/ Карта Татарстана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190126173515/http://karta.tatar.ru/ |date=2019-01-26 }} * [http://rosmaps.ru/russia/tatarstan-respublika/ Навигационные и обычные карты Татарстана] * [https://info.tatar Свободная энциклопедия Татарстана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180902111948/https://info.tatar/ |date=2018-09-02 }} {{Татары}} {{Татарстан}} {{Приволжский федеральный округ}} {{Субъекты Российской Федерации}} [[Категория:Татарстан| ]] {{stub-meta}} [[Аңгылал:Россия]] [[Аңгылал:География]] ko4zr78yiaux0v0xzqhqamem032l1tj Рембрандт 0 5463 52693 52398 2026-09-28T00:16:06Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52693 wikitext text/x-wiki {{Чурукчу}} '''Ре́мбрандт Ха́рменс ван Рейн''' ({{Lang-nl|Rembrandt Harmenszoon van Rijn}} {{IPA|[ˈrɛmbrɑnt ˈɦɑrmə(n)soːn vɑn ˈrɛin]}}, 1606—1669) — голланд чурукчу, сииликчи, өңнер ылгаарының улуг мастери, голланд живописьтиң алдын чүс чылының шылгараңгай төлээлекчизи. Ол бодунуң чогаалдарында кижиниң сагышсыраарының бүгү спектрын тулган сагыш-сеткил хайныышкыны-биле үндүр сиилбип, ооң мурнунда чурулга уран чүүлүнге турбаан чүүлдү ол боттандырып шыдапкан. Рембрандтың ажылдары, жанр талазы-биле онза янзы-бүрү, көрүкчүге кижиниң сагышсыраарының болгаш минниишкиннериниң үе чок сагыш-сеткилиниң делегейин ажыдып турар. == Биографиязы == === Өөреникчи чылдары === Рембрандт Харменсзон («Хармен оглу») ван Рейн 1606 чылдың июль 15-те шыдалдыг дээрбе ээзи Хармен Герритсзон ван Рейниң хөй уруглуг өг-бүлезинге Лейденге төрүттүнген. Авазының өг-бүлези Нидерланд революцияның соонда безин католик чүдүлгеге шынчызын кадагалап турган. [[Файл:Musicerend gezelschap Rijksmuseum SK-A-4674.jpeg|мини|277x277пкс|«Аллегория музыки» 1626 чыл — чалыы Рембрандтка ластман салдарның чижээ]] Лейденге Рембрандт университеттиң латин школазынче барып турган, ынчалза-даа ооң эң-не улуг сонуургалы - живопись турган. Ол 13 харлыг турда, чурулга уран чүүлүнге өөренип алзын дээш, католик чүдүлгелиг лейден төөгү живописези Якоб ван Сваненбюрхче чортупкан. Сваненбюрх чурулгазының хевири-биле Рембрандтың чогаадылгазынга улуг салдар чедирбээн.<ref name="Britannica">''Silver, Larry.'' Rembrandt. — [[Энциклопедия Британника|Encyclopædia Britannica]], 15th edition.</ref> 1623 чылда Рембрандт Амстердамга Италияга төөгү, мифология, библей угланыышкыннарлыг стажировканы эрткен Питер Ластманга өөренип турган. 1627 чылда Лейденче эглип келгеш, Рембрандт эжи Ян Ливенс-биле хууда ажылдаар черин ажыткаш, өөреникчилер чыып эгелээн. Каш чылдар дургузунда ол ат-алдарлыг апарган.  === Ластманның болгаш караваджистерниң салдары === Ластманның чуруттунарда шокарга база үрмектээринге хандыкшылы аныяк чурукчунуң чогаадылгазынга улуг салдарны чедирген. Ластманның салдары ооң бирги кадагалаттынып арткан чогаалдарында илдең — «Побиении камнями св. Стефана» (1629), «Сцене из древней истории» (1626) болгаш «Крещении евнуха» (1626). Ооң бышкан ажылдары-биле деңнээрге, олар кайгамчык өңгүр,ында чурукчу боттуг делегейниң үүрмек кезектерин кызымаа-биле ушта бижиирин оралдашкан. Библей төөгүнүң экзотиктиг байдалын болдунары-биле ылаптыг кылдыр дамчыткан. Аянныг хөөннүг байырлал байдалын тургузар колдуу шупту маадырлар көрүкчүнүң мурнунда нарын, аар өртектиг кылаңнааш чүүлдерлиг каас хептиг турарлар («Аллегория музыки», 1626; «Давид перед Саулом», 1627). [[Файл:Rembrandt_Christ_in_the_Storm_on_the_Lake_of_Galilee.jpg|мини|249x249пкс|«Христос во время шторма на море Галилейском» (1633). Рембрандтың дың чаңгыс далай пейзажы Изабелла Гарднер музейинден 1990 чылда оорлаттынган база амгы үеде  дилээшкинде.]] «Товит биле Анна», «Валаам биле ослица» — ол үениң түңнел чогаалдары  чурукчунуң бай чогаадыкчы бодалын көргүзеринден аңгыда, ооң маадырларының дүшкүүрлүг сагышсыраарын болдунары-биле тода кылдыр дамчыдарынче чүткүлүн көргүскен. Барокконуң өске мергежээн улузунга дөмейлежип, ол сагыш-сеткил дамчыдарда, өңнерниң күштүг аңгылалының утказын билип эгелээн<ref name="Britannica" />. Ооң чырык талазы-биле ажылдаар башкылары утрехт караваджистер артпышаан<ref name="Britannica" />, ынчалза-даа ол хөй кезиинде Италияда ажылдап турар немец Адам Эльсхаймерниң чогаалдарынга даянып турган<ref name="Britannica" />. Рембрандтың эң-не караваджист хөөн-биле күүсеттинген пөсте чуруктары— «Притча о неразумном богаче» (1627), «Симеон и Анна в Храме» (1628), «Христос в Эммаусе» (1629). Чурукчу бодун бодунуң ажылдаар черинде чогаалын чуруп турар үезин чуруп көргүскен  «Художник в своей мастерской» (1628; автопортрет хире) деп чуруу база бо бөлүкче хамааржып турар. Чуруктуң хемчээли ооң бирги планынче салдынган; ажыл чоруттунуп турар пөсте чураан чурук чанынга автор карлик дег көстүр. === Лейденде чурукчунуң ажылдаар чери === Рембрандтың чогаадыкчы допчу-намдарының шиитпирлеттинмээн айтырыгларының бирээзи - ооң Ливенс-биле уран дөмейлешкээ. Кады ажылдавышаан, олар чаңгыс удаа эвес чаңгыс ол-ла сюжетти ажылга ап турганнар, чижээ, «Самсон биле Далила» (1628/1629) азы «Воскрешение Лазаря» (1631). Чамдык кезээнде иелээн ол үеде бүдүн Европаның шылгараңгай чурукчузы Рубенсче тырттылып турганнар. Чамдыкта Рембрандт Ливенстиң уран тывыштарын үлегерлеп ап турган, бирде-бирде ол чүүл шуут дедир-даа турган. Шак ол чылдагаан-биле 1628—1632 чылдарда Рембрандт биле Ливенстиң ажылдарының ылгалы уран чүүлдүң эртемденнеринге билдингир бергелерни тургузуп турар. Ооң сураглыг ажылдарының бирээзи — «Валаамова ослица» (1626 г). 1629 чылда чурукчуну ол үеде сураглыг поэт база меценат Оран принцтиң секретары Константин Гюйгенс (Христиан Гюйгенстиң ачазы) көрүп каан. Ол үениң чагааларының бирээзинде Гюйгенс Ливенс биле Рембрандты аныяк шыырак чурукчулар кылдыр бараалгаткан, а Рембрандтың«Иуда, возвращающий тридцать серебреников» деп чуруун ол Италияның безин антиктиг үезиниң дээре дээн чуруктары-биле деңнеп, үнелеп турар.  Рембрандтка Гюйгенс бай клиентилерни тып берген, оон аңаа Оран принцке элээн каш чүдүлге чуруктарын чуруткан. === Бодунуң стилин бүдүргени === [[Файл:B320_Rembrandt.jpg|солагай|мини|230x230пкс| 23 харлыында бодун мынчаар чуруп көргүскен]] 1631 чылда Рембрандт Амстердамче көже берген. Ында барокконуң эстетиказынга таарымчалыг чуруктарның даштыкы хевириниң өңнери, Рембрандта чаа Рубенсти тыпкан Гюйгенс-биле дөмей, хөй шыдалдыг ханы хүндүлекчилерни тывылдырган. Чыл эрткенде, Ливенс Лейденде ажылдаар черин хаггаш, [[Англия|Англи]]<nowiki/>яже чорупкан. Аңаа ол ван Дейктиң салдарынче кирген, оон төрээн чуртунче эглир бетин 1644 чылда Антверпенге ажылдап турган. Амстердамче көшкени - Рембрандтың допчу-намдарынга арынның шимчээр мимиказын аңгы шинчилээн эр, кыс баштарның этюдтарының тывылганы болур. Ол улуг эвес чогаалдар, кедизинде шын эвес чурукчунуң ада-иези кылдыр билдинип турган, Рембрандт-портретистиң ёзулуг өөредии апарган. Шак Именно портреттиг живопись ол үеде чурукчуга заказтарны амстердам шыырак бюргердерден чыып, хөй ашка ажылдап аарын болдуруп турган.  Амстердамга турган чылдарында Рембрандтың чогаадылгазында көскү черни автопортрет жанры эжелеп турар. Ол бодун фантастиктиг хептер кеткен болгаш ужуру билдинмес  байдалдарга чуруп тургаш, ол бодунуң уран чүүлүнүң хөгжүлдезиниң чаа оруктарын ажыткан. Чамдыкта этюдтарның чурукчу-биле каас-коя чөөн хептер-биле кедиртинген улуг назылыг маадырлары ооң чогаадылгазы таварыштыр библей персонажтарже хуула берген; «Иеремия, оплакивающий разрушение Иерусалима» (1630) шак-ла ындыг бодалга алыскан. Фридрих-Генрих Оранның штатгальтеринге ол Рубенстиң хөй фигуралыг гравюралары-биле хөөн кирген «Воздвижение креста» (1633) болгаш «Снятие с креста» (1632/1633) деп ийи эжеш пөсте чурукту чуруп берген. === Амстердамга чедиишкини === [[Файл:Rembrandt-Belsazar.jpg|мини|275x275пкс|«Пир Валтасара» (1635)]] Слава о Рембрандт - кайгамчык чурукчу деп сураг чугаа дугайында как о незаурядном мастере распространилась по Амстердамга ооң   кичээнгейлиг хирургтар көрүкчүже удур паралельдиг туруп албаан, ол үениң портрет живопизинге ол хүлээттинген турган, а бөлүк портредин «Урок анатомии доктора Тульпа» (1632) төндүрген соонда тарай бергеню на котором внимательные хирурги не были выстроены в параллельные ряды обращённых к зрителю голов, как то было принято в портретной живописи того времени, а пирамид тургузуунда, шупту киржикчилерни психологтуг тала-биле чаңгыс бөлүкче тудуштурганы, шыңгыызы-биле хувааттынган. Арын бүрүзүнүң мимиказының байы болгаш өңнер ылгаарының драматиктиг ажыглалы, чурукчунуң чогаадылгазының бышкан үезиниң дугайында херечилеп, чылдар дургузунда дуржулгазының түңнелин көргүскен. Амстердамга бирги чылдары -  Рембрандтың чуртталгазында эң-не аас-кежиктиг болган. 1634 чылда Саския ван Эйленбюрх-биле өгленгеш, бай-шыдалдыг бюргерлерниң чаагайжыткан тускай бажыңнарынче эжикти ажыткан. Оларның санынче Саскияның ачазы - Леуварденниң [[бургомистр]]<nowiki/>и база кирип турган. Заказтар олче бот-бодунуң соондан улаштыр дүжүп бадып турган; беженден эвээш эвес портреттерниң бижиттинген үези - Рембрандтың Амстердамга баштайгы үези. Ылаңгыя аңаа консервативтиг меннониттер хандыгып турган.меннонит сургаалчы Корнелис Анслонуң , безин Вондел боду шүлүктеп мактаан , ийи дакпыр портреди эвээш эвес чугаа-соотту үндүрген. [[Файл:Rembrandt_-_Rembrandt_and_Saskia_in_the_Scene_of_the_Prodigal_Son_-_Google_Art_Project.jpg|солагай|мини|317x317пкс|Рембрандт биле Саския «Блудный сын в таверне» (1635) деп чурукта]] Рембрандтың материалдыг байдалы хуу чаагайжыткан тускай бажыңны садып ап, антикварлардан уран чүүлдүң чүүлдерин садып, ону каастап долдурар арганы берген (см. Дом-музей Рембрандта). Ында чүгле итальян чурукчуларның чуруктары, гравюралары эвес, а антиктиг скульптура, боо-чепсек, хөгжүм херекселдери бар. Мурнундагы шылгараңгай чурукчуларны шинчилээрде, ооң Амстердамдан чорууру албан эвес турган, чүге дизе ол үеде хоорайга мындыг шедеврлерни:  Тицианның «Джероламо Барбаригонуң портреди»-н, Бальтазаре Кастильонениң портредин, Рафаэльдиң салбактарын көрүп ап болур турган. Ол чылдарның эң-не чугула портреттеринге Саскияны чураан чуруктар — чамдакта бажыңда орунда чыдар, чамдыкта каас хептерлиг (кассель портрет, 1634) болгаш театрыжыткан хевирлердк («Саския в образе Флоры», 1634). 1641 чылда оларның оглу Титус төрүттүнген; база үш ажы-төлү чажында бүрлү берген. Чурукчунуң Саския-биле өгленген чылдарында чурттакчы күжү хөй болганы «Блудный сын в таверне» (1635) деп чурукта тодазы-биле илереттинген. Бо алдаржаан ажылдың иконографиязы библей притчада  улчумал оолдуң будалганының дугайында моралдыг чуруктарындан үнген. Саския оглу төрүттүнгенинден бээр бир чыл болганда, чок болган. Оон Рембрандтың чуртталгазында үзүктел чок хуу когаралдар үези эгелээн. === Итальяннар-биле диалог === Рембрандт-биле улуг итальян чурукчуларның чогаадыкчы диалогунче чүгле портрет ажылдары айытпайн турар, а чурукчунуң даштыкы эффектилерже сагыш салыышкынын көргүскен база ол тала-биле Италияга барокко үезиниң мастерлериниң чогаалдары-биле бир дөмей мифологтуг болгаш библей темаларлыг хөй дүрзүлерлиг чуруктары айтып турар. [[Файл:Rembrandt_Harmensz._van_Rijn_026.jpg|мини|275x275пкс|«Даная» 1985 чылда вандалдыг халдаашкынга таварышкан, ынчалза-даа совет реставраторлар-биле чаартынган.]] Ат-сураглыг «Даная» (1636/1643) бүдүнү боду чайыннаан. «Похищение Европы» (1632) болгаш «Похищение Ганимеда» (1635) — база итальян живописьтиң анаа сюжеттери — Рембрандт-биле, бирээде, голланд пейзаж, ийиде - хажыышкынныг коргуштуг арнын дырыштырган чаш уруг кылдыр тоолчаан аныяк чараш оолдуң ирониктиг тайылбыры киирдинген кылдыр чаартынган. Ластман-биле ажылдап чораан чылдарында ышкаш, Рембрандтың чогаадыкчы боданыышкыны чедир ажылдап кылдынмаан иконографиялыг библей сюжеттерни негеп турар. «Пир Валтасара» (1635) деп чурукта персонажтарның арнында   ёзулуг коргуушкун чуруттунган, сеткилге арткан дүвүрээзин сценада шииниң чырыдыы-биле күштелип турар. Оон чыда калбас  «Жертвоприношение Авраама» (1635) — агаарда көжүй берген бижек сценага тырттырган чуруктуң чайгаарын дыңзыдып турар. Мюнхенден ол композицияның шору орай версиязы — Рембрандтың чуруктарын ооң өөреникчилериниң шынарлыг хоолгалаанының чижээ. Рембрандт чырык болгаш хөлегениң эффектилерин ооң хөй чуруктарынга көргүстүнген офортарга («Христос перед Пилатом», 1636) ажылдап кылып турган. Ооң дараазында чуртталгазының дургузунда офортар Рембрандтка живопиське бодаарга, эвээш эвес орулганы киирип турган. Офортист кылдыр ол кургаг ине, шимченгир штрих база узамдыгар техника ажыглалы-биле алдаржаан. === «Дүнеки хайгыыл» === [[Файл:The Nightwatch by Rembrandt - Rijksmuseum.jpg|мини|265x265пкс|Рембрандт. «Дүнеки хайгыыл» (1642)]] Бөлүк портреттиң Нидерланд хувискаалдың шериг сактыышкыннары-биле ол хире дидим холбаазы чамдык чагыкчыларны коргуткан. Рембрандтың биографтары  «Дүнеки хайгыыл»-дың буураашкынының (ылаңгыя 1940 чылдарга чедир карарган лак-биле чажырттынган чаартылгазы алган чазыглыг ады) чурукчунуң дараазында ажыл-агыйынга кайы-хире салдарлыг болганын маргыжып турарлар. <ref name="berger">''Berger, Harry.'' Manhood, Marriage, & Mischief: Rembrandt’s 'Night watch' and other Dutch group portraits. — Fordham University Press, 2007. ISBN 0-8232-2557-7. Page 177. Билдингири-биле, бо ажылдың буураашкынының дугайында делгереңгей легендазы ылаптыг үндезиннер чок</ref>. «Дүнеки хайгыыл»-дың төөгүзүнүң конспирологтуг версиязы британ режиссёр - Питер Гринуэяның  «Ночной дозор» (2007) база «Рембрандт. Я обвиняю!» (2008) деп фильмнеринде кирген. [[Файл:De_Nachtwacht_(1).JPG|солагай|мини|265x265пкс|Рембрандт болгаш «Дүнеки хайгыыл»-дың маадырлары Амстердамда Рембрандт шөлүнде 2006 чылда (скульпторлар А. Таратынов, М. Дронов)]] Амстердам чоннуң Рембрандтка соой бергениниң чылдагааннар кандыг-даа турган бол,  хөөннер өскерилгениниң түңнелинде, ооң алдарының читкени болгаш чоорту ядаралынга чедирген. «Дүнеки хайгыыл»-дың соонда  Рембрандтың ажылдаар черинге ийи-чаңгыс өөреникчилер арткан. Ооң эрги өөреникчилери,  биеэги Рембрандтың кандыг-бир талазын алгаш, сайзыраткаш, башкызынга бодаарга, элээн  чоруу чогунгур база херек чурукчулар апаргылаан. Бо хамаарылга талазы-биле Говерт Флинк көскү, 1630 чылдарның Рембрандтың чуруктарының даштыкы бравурлуун тергиин кылдыр өөренип алган Лейденец Герард Доу — Рембрандтың бирги өөреникчилериниң бирээзи — бүгү чуртталгазында Ластманның 1626 чылдың "Аллегории музыки" дээн ышкаш чуруктарының эстетиказының салдарынга алзы арткан<ref name="Britannica" />. 1640 чылдан тура ажылдаар черге ажылдап келген Фабрициус көстүп чыдар делгем-биле туралыы-биле шенеп турган база Делфтеге улуг чедиишкин эккелген чырыткан кол өңнерни ажылдап кылып турган. То, что в продолжение 1640 чылдардан тура Рембрандтан чагыкчылары хая көрнүп, өөреникчилери каапкаш чоруп турганы "Дүнеки хайгыыл"-ның чаңгыс аай эвес үнелээшкининден эвес, а ооң эге чылдарында элээн туралыг турганы - живопись модазының бичиилеп үүрмектээринче чайгылганы болган. Чогаадыкчы хөгжүлдезиниң логиказы чурукчуну дорт дедир талазынче чорудуп турган. Чылдар эрткен тудум ол кол өңнүң шупту детальдарында көстүп турар салбактың дидим өгээшкиннеринге болгаш чырык биле хөлегениң чидиг аңгылалынга хандыкшаан. === Шилчилге үези === 1640 чылдарда Рембрандтың  хууда чуртталгазының дугайында медээлер эвээш кадагалаттынган. Ол үениң өөреникчилеринден чүгле Дордрехттен Николас Мас сураглыг. Чурукчу ооң мурнунда ышкаш бай чуртталгазын уламчылап турган хире. Калган Саскияның өг-бүлези ооң өнчүзүн Рембрандт канчаар чарыпканынга таарзынмайн, амыр-дыш бербейн турган. Титустуң ажаакчызы Гертье Диркс, ону өгленир деп аазаашкынын күүсетпээнинден судче берген; на него в суд за нарушение обещания жениться; ол херекти таарыштырар дээш, чурукчу бодунуң акша хавын кактаар ужурга таварышкан. 1640 чылдарның төнчүзүнде Рембрандт аныяк бажыңының ажылдакчызы Хендрикье Стоффелс-биле таваржы берген. Ооң овур-хевири ол үениң портрет ажылдарында көстүгүлээн: «Флора» (1654), «Купающаяся женщина» (1654), «Хендрикье у окна» (1655). 1654 чылда олар ийиден Корнелия деп уруг төрүттүнерге, Хендрикьени "бачыттыг өгленишпейн харылзажылга" дээш орулга чөвүлели судтаан. Бо чылдарда Рембрандт кайгамчык национал азы бүгү кижи төрелгетен дугайында дыңналыр  темалардан чайлаан. Ол үениң живопись ажылдары хөй эвес.<center class=""> <gallery caption="Портреты семьи Рембрандта" widths="100" heights="100" perrow="5"> Rembrandt_- Zelfportret 1640.jpg|[[Автопортрет Рембрандта (1640)|Автопортрет]] (1640) Rembrandt van Rijn - Saskia van Uylenburgh im Profil, in reichem Kostüm.jpg|Саския в красной шляпе (1633/1634) Rembrandt Harmensz. van Rijn 102.jpg|Титус в красном берете (1658) Rembrandt (Rembrandt van Rijn)_- A Woman in Bed_- Google Art Project_- cropped.jpg|Гертье Диркс? (1644) Rembrandt Harmensz. van Rijn 081.jpg|Хендрикье Стоффелс (1655) </gallery></center>Ян Сикс (1647) бургомистрниң база өске-даа эргелиг бюргерлерниң гравирлеттинген портреттери-биле чурукчу үр үе дургузунда ажылдап турган. Шупту аңаа билдингир гравировканың аргаларын, техникаларын «Христос, исцеляющий больных» азы 100 гульденге XVII векке эң улуг өртекке саттынган "Лист в сто гульденов» деп аттыг  хынамчалыг кылдынган офортуң бүдүрүлгезинге ажыглаан. Бо офорту-биле, чырык-биле хөлегениң магаданчыг оюнунуң нарыны-биле оө чеди чыл ажылдаан, 1643 чылдан 1649 чылга чедир. 1661 чылда 1653 чылда чогааттынган «Три креста» (төнмээн) деп офортунуң ажылы уламчылаан. [[Файл:Rembrandt_Harmensz._van_Rijn_058.jpg|мини|259x259пкс|«Святое семейство» (1645, Эрмитаж).]] Амыдыралының хилинчектиг чылдарында дүгдүнчек булуттарлыг, күштүг киткээшкинниг хаттыг база ол ышкаш Рубенс болгаш Сегерстиң чаңчылында романтика сиңниккен хөлзээн бойдустуң ындыг хевирлиг атрибутары чурукчунуң кичээнгейин хаара туткан. Рембрандтың реализминиң эртинелеринге 1646 чылдың «Зимний пейзаж» хамааржыр. Ынчалза-даа Рембрандт-пейзажистиң уран ажылының бедии кылдыр чүгле живопись ажылдары эвес, а  «Мельница» (1641) биле «Три дерева» (1643) дээн ышкаш чуруктар болгаш офортар хамааржыр. Ол бодунга өске чаа жанрларны шиңгээдип алгылаан — натюрморт (чер куштуг база бустунган эъттерлиг) болгаш аът портреди (харын, ниитизиниң саналы-биле, аъттар Рембрандтка кажан-даа бүтпейн турган)<ref>Фильм Питера Гринуэя {{imdb title|id=0446750|title=«Ночной дозор» (2007)}}(англ.)<span> на сайте </span>[//ru.wikipedia.org/wiki/Internet_Movie_Database Internet Movie Database].</ref><ref>Фильм Питера Гринуэя {{imdb title|id=1303889|title=«Рембрандт. Я обвиняю!» (2008)}}(англ.)<span> на сайте </span>[//ru.wikipedia.org/wiki/Internet_Movie_Database Internet Movie Database].</ref>. Бо чылдарда бажың чуртталгазының хүн-бүрүде болуушкуннары поэтиктиг тайылбырны алгано, 1645 биле 1646 чылдарда ийи «Святых семейства» кандыын көргүскен. Ооң-биле кады «Поклонение пастухов» (1646) болгаш «Отдых на пути в Египет» (1647) чуруктар Рембрандтың өг-бүле чуртталганың бүдүүлүк тургузуун идеализастаарынга тыптып келген угланыышкынының дугайында чугаалап болур. Бо ажылдар төрелдер аразында чоогунуң чылыг минниишкиннер, ынакшыл, кээргел-биле чылыттынган. Ында чырык, хөлегелер өңнери ооң мурнунда турбаан янзылары-биле байаан. Колорит тускай чылыг, имистелчек кызыл болгаш алдын-хүрең өңнер-биле колдаан. === Рембрандтың орай үези === 1653 чылда эт-хөреңги талазы-биле бергелерге ьаваржып, чурукчу колдуу шупту бодунуң хөреңгизин оглунга берипкен, ооң соонда 1656 чылда бодунуң хоозуралының дугайында чарлаан. 1657—1658 чылдарда бажың болгаш хөреңгизиниң дегере садыышкынының соонда,(Рембрандтың чогаадыкчы чыындызының солун каталогу кадагалаттынган) чурукчу Амстердамның кыдыы, еврей кварталче көшкен, аңаа амыдыралының арткан кезээн эрттирген. Ол чылдарда аңаа чоок кижи Титус болуп турган хевирлиг: чүгле ооң чуруктары эң хөй санныг. Чамдыктарында ол тоолчургу тоолдан тажы-даа болу бээр, өскелеринде - хүн херелдеринден аргыттынган ангел. Смерть Титуса в 1668 чылда Титустуң өлүмү чурукчуга салым-чолунуң сөөлгү согуушкуннарының бирээзи болган; бир чыл эрткенде ол боду чырык өртемчейден чарылган. [[Файл:Rembrandt_Harmensz._van_Rijn_049.jpg|мини|248x248пкс|«Матфей и ангел» (1661). Ангелдиң модели кылдыр  Титус турган чадавас]] 1650 чылдарда чогаадылгазының ылгавыр демдээ — улуг хевир-дүрзүлүг чуруктарының тода болгаш ханы уткалыы. Аңаа хамааржыр чурук 1653 чылда сицилий Антонио Руффо аристократка чуруттунган «Аристотель с бюстом Гомера», 1653 чылда ооң салгакчылары-биле Метрополитен-музейниң аукционунга ол үеде рекордтуг ийи чартык миллион долларларга саттынган. Аристотель ханы боданып турар; бодаарга, иштики чырык ооң арнындан база ооң холун салган Гомерниң хөрээниң дүрзүзүнден үнүп турар. Бир эвес 1650 чылдарның чуруктарында хевир-дүрзүлерниң саны үштен көвүдевес турган болза, Рембрандт чуртталгазының сөөлгү он чылында хөй хевир-дүрзүлүг чуруктарже эглип келген. Ийи таварылгада ол улуг болгаш ат-алдарлыг чагыглар болган. Ханы уткалыг маадырлыг чурук «Заговор Юлия Цивилиса» (1661) чаа Амстердам ратушка дээш чогааттынып турган, ынчалза-даа кандыг-бир чылдагаан-биле чагыгчылар таарзынмаан болгаш төлеттинмээн. Стокгольмда кадагалаттынган чуруктуң кезээ кадыг-дошкун реализими болгаш долгандыр турар караңгының  кол өңүнге чырык будуктарның хенертен кывыышкыны-биле кайгадып турар. Бөлүк портретте «Синдики» (1662) хевир-дүрзүлер анаа турар-даа болза, оларның арыннарының шимчээшкининиң дирии база тургузугнуң шиитпириниң каттыжыышкыны компромисс чок натурализмниг «Дүнеки таңныыл»-га деңнээрге, базым аткаарлап турар. Ынчалза-даа чагыгчыларның шупту негелделери күүсеттинген. Рембрандтың чуртталгазында сөөлгү ийи он чылы ооң портретист кылдыр чогаадылгазында эң бажы болган. Хевирлер кылдыр чүгле чурукчунуң эштери эвес (Николас Брейнинг, 1652; Герард де Лересс, 1665; Йеремиас де Деккер, 1666), а кижи билбес солдаттар, ашактар, кадай, автор ышкаш хилинчектиг моондактарлыг чылдарны эрткен улус. Оон арыннары болгаш холдары иштики сагыш-сеткилдиң чырыы-биле чайыннаан. Ян Сикстиң (1654) холунче перчатка кедип бар чыдар парад портреди өңнерниң ховар аяннашкаа база чаап каан паста хевирлиг будуктарның калбаа-биле ылгалып турар. Чурукчунуң иштики хөгжүлдезин, көрүкчүге ооң чажыт сагышсыраарының ажыдып турар автопортреттерниң дес-дараалашкаа көргүзүп турар. К серии Автопортреттерниң сериязынга чуртталга-биле мергежээн апостолдарның дистинчек чуруктары катчып турар; хөй удаа апостолдуң арнында чурукчунуң бодунуң демдектери тыптып турар.<center class=""> <gallery caption="Рембрандтовские старики" widths="100" heights="100" perrow="5"> Rembrandt Harmenszoon van Rijn_- An Old Man in Red.JPG Rembrandt Harmenszoon van Rijn_- Bust of an Old Man in a Fur Cap.JPG Rembrandt Harmensz. van Rijn 106.jpg Rembrandt Harmensz. van Rijn 114.jpg Portrait-of-an-Old-Jew.jpg </gallery></center> === Сөөлгү ажылдары === [[Файл:Rembrandt_Harmensz_van_Rijn_-_Ahasuerus,_Haman_and_Esther_-_Google_Art_Project.jpg|мини|250x250пкс|Чаза үрелген чурук «Артаксеркс, Аман и Эсфирь» (1660, Пушкин аттыг ГМИИ)]] Рембрандтың чурукчу шылгараңгай угаанныг кижизи хөгжүп турган. Ооң собой ажылдары өңнүг чурулганың төөгүзүнде эң ховар дээн болуушкун болуп турар. Пөсте каттышкаш, агып бадып турар ышкаш, чышпынчак өңнерниң  чажыды амга дээр тывылбаан. Хевирлер улуг чаагай болгаш чурук чураан пөстүң мурнунче өжегерээн чоокшулаттынган. Чурукчу, Библияда дөмей чүүлдериниң тывыышкынын ооң чогаадылгазының шинчээчилери ам-даа тып турар, ховар библей сюжеттерни шилип турар. Чурукчуну кижиниң эң күштүг сагышсыраанының илерээшкининиң үези сонуургадып турар. 1662 чылда кёльн автопортретте авторнуң хевирлери ажыг шоодуг-биле илерээн, а 1669 чылдың сөөлгү автопортреттерде (галерея Уффици, Лондонская Национальная галерея болгаш Маурицхёйс) ол күжү чок-даа болза, салым-чаяанның арнынче коргуш чок көрүп турар. Рембрандт 1669 чылдың октябрь 4-те Амстердамга чок болган. Ол Вестеркерк деп амстердам церковька хөөржүттүнген. Чуртталгазының дургузунда Рембрандт 350 хире чуруктарны, 100 ажыг рисуноктарны болгаш 300 хире офортарны чураан. Рисунок чуруур Рембрандтың чедиишкиннери ооң өңнеп чуруур чедиишкиннеринге дүжүп бербейн чоруур; ылаңгыя ооң сөөлзүреди тростник чүг-биле чуруктары онза үнелеттинип турар. == Тодарадылганың айтырыглары == Рембрандтың чогаадылгазының шинчээчилериниң амдыга дээр шиитпирлеттинмээн айтврыгларның бирээзи кылдыр шаандан тура каталогтарда кирген кончуг хөй чуруктарының хоолгалааны<ref>Art in the Making: Rembrandt. — Yale University Press, 2006. Page 189.</ref>. Чижээ, «Иуда возвращает тридцать серебреников» деп чуруктуң, тодаргай чурукчуга хамаарыштырып болдунмас, он версиязы билдингир. 1968 чылда Амстердамга стартовал исследовательский проект «Рембрандт» аттыг шинчилел төлевилели эгелээн. Ооң сорулгазы - Рембрандтың чогаалдарының реестрин чаа тодарадылга методтарының дузазы-биле тургузары болган. 2014 чылда үнген төлевилелдиң сөөлгү каталогунда 346 чуруктан тургустунган даңзы илереттинген, ол үеде XX вектиң эгезинде Рембрандтың салбаанга 800 хире чурук хамааржып турган деп санаттынып турган<ref>[http://www.google.com/culturalinstitute/collection/the-state-hermitage-museum?projectId=art-project Возвращение блудного сына (изображение от Google в высоком разрешении)]</ref>. Чижээ, Собрание Уоллесага чурукчунуң адындан делгеттинип турган 12 чуруктан төлевилел эгезинде чүгле чаңгызынга Рембрандтың деп бадыткалды берген<ref>''Catherine B. Scallen.'' [https://books.google.com/books?id=nFSC4KnKbLsC Rembrandt, Reputation, and the Practice of Connoisseurship]. — Amsterdam University Press, 2004. [//ru.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9053566252 ISBN 90-5356-625-2].</ref>, харын оон саны бешке дээр көвүде берген. Орус музейлерде салдынган Рембрандтың чуруктары дээр болза,  А. С. Пушкин аттыг музейде, каталог ёзугаар чүгле үш чогаалы бар, а Эрмитажта — 14. == Өөреникчилери == [[Файл:Rembrandt_van_Rijn_-_The_Windmill.jpg|мини|300x300пкс|Офорт «Мельница» (1641)]] [[Файл:Rembrandt_Harmenszoon_van_Rijn_-_Cottages_under_a_Stormy_Sky,_c._1635_-_Google_Art_Project.jpg|мини|300x300пкс|«Хижина под небом, предвещающим бурю». Рисунок (1635)]] == Мөчээн соонда алдар == [[Файл:Rembrandt.JPG|солагай|мини|Амстердамда Рембрандт шөлүнде Рембрандтка тураскаал (1852 чыл)]] [[Файл:Rembrandshuis.jpg|мини|250x250пкс|Чурукчунуң 400 харлаан чылында Рембрандтың бажың-музейи]] Рембрандтың чогаадылгазын үнелээринге, улуска ийи чүс чыл херек болган. Харын Джованни Кастильоне база Джованни Баттиста Тьеполо ооң офортары-биле хөөн кирип турганнар, өңнеп чуруур Рембрандтың дидими болгаш рисовальщик кылдыр ооң часпазы бир дугаар үнелээшкинин XIX векте алган. Ынчан Курбтуң реалистиг школазының чурукчулары (а Россияда — шимчедикчилер) ооң хөлеге биле чырыктың поэзиязын ханы минниишкинин француз академизмниң чугаа чокка тода болгаш ылаптыынга деңнеп турган<ref>''Kristin Bahre u. a. (Hrsg.):'' Rembrandt. Genie auf der Suche. — DuMont Literatur und Kunst, Köln 2006. Seite 208.</ref>. Чүс чыл бурунгаар Рембрандтың чуруктарының эң-не хөй чыындызы-биле Императорский Эрмитаж мактанып болур турган <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Рембрандт ван Рейн}}</ref>, ынчалза-даа XX векте ол чыындының чартыы саттына берген. Чамдык чуруктар А. С. Пушкин аттыг музейже дамчыттынган, а чамдыының автор эргези маргыштыг апарган. Бүдүн XX чылдың дургузунда голландтар Рембрандтың чуруктарын дедир садып, чуртунче эгидер шүүттүг ажылды чоргускан. Ооң түңнелинде, элээн хөй Рембрандтың чуруктарын  амстердам Рейксмюсеумга көрүп болур<ref>{{cite web |url=http://www.rijksmuseum.nl/pers/tentoonstellingen/flowers?lang=en <!--deadlink--> |title=Rembrandt's Pupils |accessdate=2009-03-09 |lang=en |description=Рейксмюсеумнуң төре сайтызы |archiveurl=https://www.webcitation.org/618rSa1hR?url=http://www.rijksmuseum.nl/pers/tentoonstellingen/flowers?lang=en |archivedate=2011-08-23 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090714060548/http://www.rijksmuseum.nl/pers/tentoonstellingen/flowers?lang=en |date=2009-07-14 }}</ref>. Амстердамның төп шөлдериниң бирээзи ''Botermarkt'', 1876 чылда Рембрандтың шөлү деп чурукчуга тураскааткан чаа атты алган. Шөлдүң ортузунда Рембрандтка тураскааткан тураскаал бар. Амстердамда чурукчу бажыңында 1911 чылдан тура ооң офортары салдынган музей ажылдавышаан<ref>{{cite web|url=http://www.rembrandthuis.nl/en/collectie/schilderijen|title=Collection history|accessdate=2013-07-24|lang=en|description=Сайт дома-музея Рембрандта в Амстердаме|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140129175955/http://www.rembrandthuis.nl/en/collectie/schilderijen|archivedate=2014-01-29}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140129175955/http://www.rembrandthuis.nl/en/collectie/schilderijen |date=2014-01-29 }}</ref>. 2009 чылда хүн системазында Меркурийде эң-не улуг кратер чурукчунуң ады-биле адаттынган. Амстердамның күрүне музейиниң ажылдакчылары Рембрандтың уран чүүлүн улусче чоокшуладыр деп шиитпирлээннер. 2013 чылдың апрельде олар бүдүн шии үндүргеш "Дүнеки хайгыыл" деп чурукту диргискеннер, оон ооң болуушкуннарын улуг садыг төвүнүң  девискээринче шилчиткен<ref>{{Шаблон:Cite web|url=https://www.youtube.com/embed/a6W2ZMpsxhg?feature=player_embedded|title=«Ночной дозор» в торговом центре|accessdate=2013-06-21}}</ref>. 31 октября 2013 чылдың октябрь 31-де Йошкар-Ола хоорайга (Республика Марий Эл) Рембрандтка хүлер тураскаал тургустунган (скульптор — Андрей Ковальчук). == Кинода == * «Рембрандт» / Rembrandt — реж. Александр Корда (Великобритания, 1936) * «Рембрандт: Портрет 1669» / Rembrandt fecit 1669 — реж. Йос Стеллинг (Нидерланды, 1977) * «Рембрандт» / Rembrandt — реж. |Шарль Маттон (Германия, Франция, Нидерланды, 1999) * «Ночной дозор» / Nightwatching — реж. Питер Гринуэй (Великобритания, Франция, Канада, Германия, Польша, 2007) * «Рембрандт. Я обвиняю!» / Rembrandt’s J’accuse — реж. Питер Гринуэй (Великобритания, 2008) == Демдеглелдер == {{Демдеглелдер|2}} [[Аңгылал:Алфавиттээн кижилер]] [[Аңгылал:Июльдуң 15 төрүттүнген]] odaoj1714zewpq7abm0g8nelbyvs3ne Джонсон, Дуэйн 0 5621 52687 52665 2026-09-27T23:45:54Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52687 wikitext text/x-wiki {{Спортсмен |узуну = 196 см<ref name="wwebio">{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/therock|title=Dwayne "The Rock" Johnson|publisher = [[WWE]]|accessdate=9 March 2012}}</ref> |кили = 120 кг<ref name="wwebio"/> }} '''Дуэ́йн Джо́нсон''' ({{lang-en|Dwayne Johnson}}; 1972ч 07а 14х төр., [[Хейвард]], [[АКШ]]) — американ рестлер база киноактёр, '''Скала''' деп шола аттыг билдингир {{lang-en|The Rock}}. 1996 чылдан 2004 чылга чедир World Wrestlind Federation/Enternainment (WWF/E). 2011 чылда катап база WWE-ге ажылдай берген., үргүлчү эвес. WWE-ниң сес дакпыр чемпиону, WCW-ниң ийи дакпыр чемпиону, ийи дакпыр интерконтиненталдыг WWF чемпиону база беш дакпыр команданың чемпиону WWF. Оон аңгыда алды дугаар чемпион Тройная Коронаның база 2000 чылда Королевская битваның тиилекчизи. 2000 чылда Джонсон бодунуң автобиография номун «The Rock Says» бижип каан, баштайгы үнүүшкүнче бестселлерлер даңзызында бир дугаар черде. 2001 чылдан эгелеп ол киноларга ойнап эгелээн. Ооң гонорары 5,5 миллионов доллар Книга рекордов Гиннесада бижип каан, эң бедик гонорарлыг бир дугаар кол роль дээш. Оон аңгыда, Джонсон мындыг киноларга ойнап турган «Мумия эглип келир», «Калбаа биле базар», «Амазонканың эртинээ», «Doom», «Диш феязы», «Коптар ---», «G.I.Joe: Кобра октаары 2 », «Геракл», ол ышкаш киносерия «Форсаж». == Намдары == Май 2-де 1972 чылда [[Хейвард]] деп хоорайга ([[Калифорния]] штат) алдарлыг рестлер Соулмен [[Рокки Джонсон]] база промоутер Аты Майвиа өг-бүлезинге төрүттүнген. Иезиниң өг-бүле ызыгууру [[полинезий]] уктуг [[Самоа]] дээр ортулуктан укталган, адазының ызыгууру [[кара чаа шотландылардан]]. Кырган-ачазы иезиниң шугумундан Хай Чиф [[Питер Майвия]] база рестлер турган, а кырган-авазы рестлер промоушен Polynesian Pacific Pro Wrestling удуртуп турган 1982 чылдан [[1988]] чылга чедир. Бичии чораан уезинде [[Окленд]], [[Новая Зеландия]] иезиниң өг-булези биле чурттап. Оклендке Ричмонд Роадтың эге школага барып турган. Сөөлзүреди [[Гонолулу]] [[Гавайи]] көже берген. Уильяма Мак-Кинли дээр президентиниң ады-биле адаан үстүкү школага 11 класска чедир өөренген. 11 класс бетинде ада-иези [[Бетлехем]], [[Пенсильвания]] көже бергеннер, ол маңаа Бетлехем Фридтиң үстүкү школазынче барып турган. Ол анаа школаның командазы дээш американ футбол ойнап эгелээн, база школа командазының чик атлетика биле хүрешке кежигүнү турган. Школа доозары биле аңаа хөй университеттер бисче кирип Джонсон [[Майами Университедин]] шилип алган/ == Рестлингке карьеразы == === Баштайгы үнүүшкүн (1996-1997) === Джонсон WWF-че 1996 чылда Рокки Майвиа ат-биле баштайгы үнүүшкүн. Сценалыг ады ачазы биле кырган-ачазының адындан тургустунган, === Nation of Domination (1997—1998) === === The Corporation (1998—1999) === === People's Champion (1999—2002) === === The Rock 'n' Sock Connection (1999) === === Фьюды за чемпионство WWF (2000—2002) === === Hollywood gimmick база чорууру (2002—2004) === === Карьеразын доозары база чаңгыс катап көстүп келири (2004 биле 2009) === === WWE эглип келири === === Джон Сина биле Фьюд (2011—2012) === === Чемпион WWE (2012—2013) === === Чаңгыс катап көстүп келири (2014 — амгы үеге чедир) === Ээп келген Рестлмания ХХХ, сегментиге Стив Остин база Халк Хоган-биле киржип турган. 6 октябрь 2014 чылда Скала WWE-ге көстүп келген, конфронтацияга Русев база Лана кирген. == Хууда чуртталгазы == == Рестлингте == === Аргалары === * Доозар аргалары ** Чоннуң шенээ / Корпоративтиг шенек (Обычно следует после Spinebuster) ** Подножье Скалы (Rock Bottom) ** Diving Crossbody — 1996—1997 ** Running shoulderbreaker — 1996—1997; с 1997 года по 2003 год использовался как обычный приём * Коронные аргалары ** Arm Drag ** Double leg takedown spinebuster ** Float-over DDT ** Flowing snap DDT ** Dragon Leg Whip, затем обычно исполнял Sharpshooter ** Jumping Clothesline ** Running swinging neckbreaker ** Running thrust lariat ** Russian Leg Sweep ** Samoan drop ** Scoop Powerslam ** Sharpshooter ** Вариации Суплексов *** Belly To Back *** Fisherman *** Overhead Belly To Belly *** Vertical '''Менеджерлери''' * [[Дебра Маршалл]] * [[Винс Макмэн]] * [[Шэйн Макмэн]] '''Шола аттары''' * Чоннун чемпиону ({{lang-en|The People’s Champion}})<ref name="wwebio"/><ref name="listthis">{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/listthis/ruggedroadstomania/roadstomania2|title=Rock of Ages|last=McAvennie|first=Mike|accessdate=2008-06-10|date=2007-03-29|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archiveurl=http://www.webcitation.org/65b4M0GW4|archivedate=2012-02-20}}</ref> * Улуг ({{lang-en|The Great One}})<ref name="listthis"/> * Эн сеткил хайындырар кижи спортчу оюн-тоглаага (хоглээшкинге) ({{lang-en|The Most Electrifying Man in Sports Entertainment}})<ref name="wwebio"/> * Ыдыктыг Буга ({{lang-en|The Brahma Bull}})<ref name="listthis"/> * Корпоративтиг чемпион ({{lang-en|The Corporate Champion}})<ref name="returning">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/raw15/exclusives/raw15guests/|title=Raw's Returning Superstars: Are They Friend or Foe for Mr. McMahon?|accessdate=2008-06-10|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513104859/http://www.wwe.com/shows/raw/raw15/exclusives/raw15guests/|archivedate=2008-05-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120122135803/http://www.wwe.com/shows/raw/raw15/exclusives/raw15guests |date=2012-01-22 }}</ref> * Рокки ({{lang-en|Rocky}})<ref>{{cite book|title=Wrestling's Sinking Ship: What Happens To An Industry Without Competition|url=https://archive.org/details/wrestlingssinkin0000ianh|last=Hamilton|first=Ian|year=2006|publisher=Lulu.com|isbn=1411612108|page=[https://archive.org/details/wrestlingssinkin0000ianh/page/39 39]}}</ref> '''Хөгжүмнүг тема''' * «Destiny» [[Джим Джонстон]] (WWF; 1996—1997; как Рокки Майвиа) * «Nation Of Domination» Джим Джонстон (1997—1998) * «You Smell It» Джим Джонстон (WWF; 1998) * «Do You Smell It» Джим Джонстон (WWF; 1998—1999) * «Know Your Role» [[Method Man]] (WWF; 2000) * «Know Your Role» Джим Джонстон (WWF/WWE; 1999—2001, 2004, 2007, 2008) * «If You Smell…» Джим Джонстон (WWF/WWE; 2001—2003) * «It’s Conquered» Джим Джонстон (WWE; 2003) (оон өске ат-биле база билдингир «Is Cookin'»)<!--«It’s Conquered» является официальным названием песни, однако в английской википедии песня подписана «Is Cookin'», название «It’s Conquered» там отсутствует--><ref>{{cite web|url=http://repertoire.bmi.com/title.asp?blnWriter=True&blnPublisher=True&blnArtist=True&keyID=10245437&ShowNbr=0&ShowSeqNbr=0&querytype=WorkID|title=Is Cooking (Legal Title)|accessdate=2009-10-05|publisher=[[Broadcast Music Incorporated]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151016212346/http://repertoire.bmi.com/title.asp?blnWriter=True&blnPublisher=True&blnArtist=True&keyID=10245437&ShowNbr=0&ShowSeqNbr=0&querytype=WorkID|archivedate=2015-10-16}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016212346/http://repertoire.bmi.com/title.asp?blnWriter=True&blnPublisher=True&blnArtist=True&keyID=10245437&ShowNbr=0&ShowSeqNbr=0&querytype=WorkID |date=2015-10-16 }}</ref> * «Electrifying» Джим Джонстон (2011- амгы үе)<ref>{{cite web|url=http://itunes.apple.com/gb/album/wwe-electrifying-the-rock/id428254344|title=WWE: "Electrifying" (The Rock) – Single|accessdate=2011-03-25|publisher=[[iTunes Store]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120112044426/http://itunes.apple.com/gb/album/wwe-electrifying-the-rock/id428254344|archivedate=2012-01-12}}</ref> '''Ат-дужаал болгаш чедиишкиннери''' [[Файл:Intercontinental Champion THE ROCK.jpg|200px|thumb|Скала с титулом интерконтинентального чемпиона в 1998 году.]] [[Файл:WWE Champion The Rock 2013.jpg|200px|thumb|Скала как [[чемпион WWE]] в 2013 году.]] * '''[[Pro Wrestling Illustrated]]''' ** 1999 ** 1999 Чылдың эң сурагжаан рестлери <ref name="pwipopular">{{cite web|url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwimpoty.htm|title=Pro Wrestling Illustrated Award Winners – Most Popular Wrestler of the Year|accessdate=2008-05-12|publisher=Wrestling Information Archive|deadlink=404|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060316233727/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwimpoty.htm|archivedate=2006-03-16}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415151636/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwimpoty.htm |date=2008-04-15 }}</ref> ** 2000 Чылдың эң сурагжаан рестлери <ref name="pwipopular"/> ** 2000 [[чылдың рестлери]]<ref>{{cite web|url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwiwoty.htm|title=Pro Wrestling Illustrated Award Winners – Wrestler of the Year|accessdate=2008-05-12|publisher=Wrestling Information Archive|deadlink=404|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060316233810/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwiwoty.htm|archivedate=2006-03-16}}</ref> ** 2002 ** №2 ** №76 * '''[[World Wrestling Federation / World Wrestling Entertainment]]''' ** Чемпион WWF/WWE(8 катап) ** ** ** ** Тиилекчи ** Алдыгы ** Шаңнал [[Слэмми]] - «2011 чылдың ээп келири» ** Шаңнал [[Слэмми]] - «Game Changer 2011 чылда» ** Шаңнал [[Слэмми]] - «Момент чылдың (LOL) 2012» ** Шаңнал [[Слэмми]] - «Момент чылдың (LOL) 2013» ** Шаңнал [[Слэмми]] - «2013 чылдың матчызы» ** Шаңнал [[Слэмми]] - Лучший актёр 2014» ** Шаңнал [[Слэмми]] - «2014 чылдың эң эки актёру» ** Шаңнал [[Слэмми]] - «2014 чыл чылдың дорамчылалы» Русев биле Лананы дорамчалаан ** WWE ** WWE * Wrestling Observer Newsletter ** Чылдың эн депшилгелиг рестлери (1998) ** Эң эки интервью (1999) ** Эң эки гиммик (1999) ** Чылдың эн харимзмныг рестлери (1999,2000, 2001, 2002, 2011, 2012)<ref name="WON11"/><ref name="WON12"/> ** Офистиң эң эки олчазы (2000, 2011, 2012)<ref name="WON11">{{cite journal|last=Meltzer|first=Dave|authorlink=Dave Meltzer|date=January 30, 2012|title=Jan 30 Wrestling Observer Newsletter: Gigantic year-end awards issue, best and worst in all categories plus UFC on FX 1, death of Savannah Jack, ratings, tons and tons of news| journal=[[Wrestling Observer Newsletter]]| location = Campbell, CA| issn = 10839593}}</ref><ref name="WON12">{{cite journal|last=Meltzer|first=Dave|authorlink=Dave Meltzer|date=January 23, 2013|title=The 2012 Wrestling Observer Newsletter Annual Awards Issue|journal=[[Wrestling Observer Newsletter]]|location=[[Campbell, California]]|issn=10839593|url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/110-wrestling-observer-newsletter/29425-the-2012-wrestling-observer-newsletter-annual-awards-issue}}</ref> ** Эң эки интервью (2000) ** Ат-алдарлыг WON залдың кежигүнү, 2007 чылда киирген * United States Wrestling Association ** 2 дакпыр команда чемпиону USWA<ref name="uswatag">{{cite web|url=http://www.solie.org/titlehistories/ttuswa.html|title=USWA World Tag Team Title History|accessdate=2008-03-21|publisher=Solie's Title Histories|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080326220832/http://www.solie.org/titlehistories/ttuswa.html|archivedate=2008-03-26}}</ref> ==Шөлүглер== * [https://www.instagram.com/therock/ Дуэйн Джонсон] «Instagram» социал четкиде * [https://twitter.com/therock Дуэйн Джонсон] «Twitter» социал четкиде {{stub-meta}} == Шилиттинген фильмографиязы == {{col-begin}} {{col-2}} * 2001 - «[[Мумия эглип келир]]» * 2002 - «[[Скорпионнар хааны]]» * 2003 - «[[Амазонканың эртинээ]]» * 2004 - «[[Калбаа биле базар]]» * 2005 - «[[Doom]]» * 2006 - «[[Ийи дугаар идегел]]» * 2007 - «[[Оюннуң планы]]» * 2007 - «[[Мурнуу чуктүң тоолдары]]» * 2008 - «[[ x ]]» * 2009 - «[[ x ]]» * 2010 - «[[Диш феязы]]» * 2010 - «[[ х ]]» * 2010 - «[[Октан дурген]]» * 2011 - «[[Форсаж 5]]» * 2012 - «[[Аян-чорук 2: Элдеп ортулук]]» * 2013 - «[[ x ]]» * 2013 - «[[G.I.Joe: Кобра октаары 2]]» {{col-2}} * 2013 - «[[Хан биле дер: Анаболиктер]]» * 2013 - «[[Форсаж 6]]» * 2013 - «[[Эмпайр-Стейт]]» * 2014 - «[[Геракл]]» * 2015 - «[[Ойнакчылар]]» * 2015 - «[[Форсаж 7]]» * 2015 - «[[Сан-Андреас]]» * 2016 - «[[Бүдүн чартык шпион]]» * 2016 - «[[Моана (мультфильм)]]» * 2017 - «[[Малибу камкалакчылары]]» * 2017 - «[[Форсаж 8]]» * 2017 - «[[Джуманджи: джунгли кыйгызы]]» * 2018 - «[[Хөй каът бедик бажың]]» * 2018 - «[[Ремпейдж]]» (чарлап каан) <ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2015/07/rampage-brad-peyton-dwayne-johnson-san-andreas-new-line-midway-arcade-1201483377/|title=‘Rampage’ Movie: Brad Peyton To Direct Dwayne Johnson In Game Adaptation|date=2015-07-22|publisher=[[Deadline.com]]|accessdate=2015-08-07}}</ref> * 2019 - «[[Шазам]]» (чарлап каан)<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/dwayne-johnson-emotional-journey-shazams-772559|title=Dwayne Johnson to Play Black Adam in New Line’s ‘Shazam,’ Darren Lemke To Script (EXCLUSIVE)|date=2015-02-11|publisher=The Hollywood Reporter|accessdate=2015-08-07}}</ref> * 201? - «[[Бичии Кыдатта улуг дүвүрээзин]]» (чарлап каан)<ref>{{cite web|url=http://www.ew.com/article/2015/06/01/dwayne-johnson-lead-big-trouble-little-china-remake|title=Dwayne 'The Rock' Johnson to lead Big Trouble in Little China remake|first=Will|last=Robinson|date=2015-06-01|publisher=Entertainment Weekly|accessdate=2015-08-07}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150806165854/http://www.ew.com/article/2015/06/01/dwayne-johnson-lead-big-trouble-little-china-remake |date=2015-08-06 }}</ref> {{col-end}} == Демдеглелдер == {{Демдеглелдер|2}} [[Аңгылал: Спортсмен]] [[Аңгылал: Спортчу]] neonms6owmtv59rm4y0em9zprlxywlt Сахаджа йога 0 7933 52695 51126 2026-09-28T00:22:31Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52695 wikitext text/x-wiki {{Йога школазы | ат =Сахаджа-йога | сүзүк дөзү = | девискээр-дөзү = | тургузукчузу = Шри Матаджи Нирмала Деви | үндезилээн чылы = 1970 | төвүнүң туружу = | тарамыы = Делегейде 100 ажыг чурттар<ref name="where" />. Тывада база Россия талазындан бүрүткеттингеш сайзырап эгелээн | Тывада удуртукчузунуң арыны = [https://vk.com/id265573520 ВКонтактеде бөлүк] | акцентилери = Метанаука, Сүзүглел, Бот-сайзырал күжүн алыры. | салгалдары = | төре сайт = shrimataji.org, sahajayoga.org | школалар = | билиишкиннер = Дхарма, сахаджа-даяан }} '''Сахаджа Йога''' — бурунгу индий билиглерден укталган<ref> {{ном |автор = Self, David. |заглавие = The Lion Encyclopedia of World Religions |издательство = Lion UK |год = 2009 |allpages = 128 |isbn = 0745949835 }}</ref> <ref>{{ном |заглавие = Encyclopedia of New Religions: New Religious Movements, Sects and Alternative Spiritualities |ответственный = [[Патридж, Кристофер Хаг|Partridge, Christopher H]] |издательство = Lion Hudson Plc |год = 2006 |allpages = 448 |isbn = 0745952194 }}</ref> сүзүк сайзыралының база бир аргазы<ref>{{ном |автор = Judith Coney. |заглавие = Sahaja yoga: socializing processes in a South Asian new religious movement |издательство = [[Routledge]] |год = 1999 |allpages = 269 |isbn = 0700710612 }}</ref><ref>{{ном |автор = David V. Barrett. |заглавие = The New Believers |издание = 2nd ed |издательство = Cassell |год = 2001 |pages = 297—298 |allpages = 560 |isbn = 0304355925 }}</ref>. Ында чугаалап турары биле алырга, кижи бүрүзүнде Кундалини деп ыдыктыг күштү оттурарынга идиг ба болуп турар. Ону тускай даяан (медитация) азы бодалдар чок билиишкин азы минниишкин-биле (угаан оожургалы, нирвичара самадхи) чедип алыр. Кундалини оттурар даяан (медитации) үезинде холдарынга база баш тейинге сериин салгын кээрин база улуг оожургал кээрин билип каар (релаксация)<ref name="ManochaSYMMSA">{{статья | автор = Manocha, R., et al. | заглавие = Sahaja yoga in the management of moderate to severe asthma: a randomised controlled trial | издание = Thorax | год = 2002 | volume = 57 | номер = 2 | pages = 110—115 | doi = 10.1136/thorax.57.2.110 }}</ref><ref>{{ном |автор = T. N. Achyuta Rao. |заглавие = Manoniyantran: Vedic Views and Ways of Mind Control |место = Delhi |издательство = Kalpaz Publications |год = 2004 |pages = 45 |allpages = 348 |isbn = 8178352907 }}</ref><ref>{{ном |автор = Judith Coney. |заглавие = Sahaja yoga: socializing processes in a South Asian new religious movement |издательство = Routledge |год = 1999 |pages = 55—56 |allpages = 269 |isbn = 0700710612 }}</ref>. Бо шимчээшкинни 1970 чылда Нирмала Шривастава (1923—2011) тургускан, делегейде делгереңгей ады Шри Матаджи Нирмала Деви («Шри» – дээрге хүндүткел-биле адаары, «Матаджи» — Ава, «Нирмала Деви» — долу ады Нирмала, Деви - бурган)<ref name="KalbermattenTTA" />. Амгы үеде сахаджа йога 100 ажыг чурттарда сайзырап нептерээн.<ref name="where">{{cite web |url = http://www.hinduonnet.com/mp/2003/04/07/stories/2003040700860400.htm |title = A message for one and all… |date = 7&nbsp;апреля 2003&nbsp;года |publisher = The Hindu |accessdate = 2011-01-26 |lang = en |deadlink = no |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070311000049/http://www.hinduonnet.com/mp/2003/04/07/stories/2003040700860400.htm |archivedate = 2007-03-11 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311000049/http://www.hinduonnet.com/mp/2003/04/07/stories/2003040700860400.htm |date=2007-03-11 }}</ref><ref name="worldContacts"/> Улус-чон аразында сахаджа йоганы адаары Вишва Нирмала Дхарма азы Сахаджа йога деп адаар (Vishva Nirmala Dharma или Sahaja Yoga International)<ref>{{cite web |url = http://www.wipo.int/amc/en/domains/decisions/html/2001/d2001-0467.html |title = Decision No. D2001-0467 |publisher = WIPO Arbitration and Mediation Center |accessdate = 2011-01-26 |lang = en |archiveurl = https://www.webcitation.org/64qZbQIH7?url=http://www.wipo.int/amc/en/domains/decisions/html/2001/d2001-0467.html |archivedate = 2012-01-21 |deadlink = no }}</ref>. Нирмала Шриваставаның лекцияларында чугаалап турары-биле алырга, сахаджа йогага кежигүн турбас, киржикчилерни бүрүткевейн турар, киржикчилер хостуг, а хөй-ниити ниитилели кылдыр бүрүткедип болур, ынчалза-даа киржикчилерин доктаамал бүрүткевейн турар.<ref>{{ном |автор = Шри Матаджи Нирмала Деви. |часть = Глава 1 |заглавие = Сахаджа Йога |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = |издательство = |год = 2006 |том = |страницы = |страниц = |серия = |isbn = |тираж = |ref = }}</ref> == Ниити дамчыдылга == '''Сахаджа йога''' деп сөс ({{Lang-sa|sahája, Devanāgarī IAST सहज}}) ийи кезектен укталган: '''саха''' дээрге «биле» азы орустап «с» база джа «төрүттүнген».<ref>{{cite web |url = http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/cgi-bin/monier/serveimg.pl?file=/scans/MWScan/MWScanjpg/mw1193-sah.jpg |title = Значение слов «sahá» и&nbsp;«ja» |work = Monier Williams Sanskrit-English Dictionary |publisher = UNIVERSITÄT ZU KÖLN, INSTITUT FÜR INDOLOGIE UND TAMILISTIK |accessdate = 2011-01-26 |lang = en |archiveurl = https://www.webcitation.org/64qZc9frd?url=http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/cgi-bin/monier/serveimg.pl?file=%2Fscans%2FMWScan%2FMWScanjpg%2Fmw1193-sah.jpg |archivedate = 2012-01-21 |deadlink = no }}</ref> '''Йога''' деп сөс ({{Lang-sa|yóga, Devanāgarī IAST योग}})<ref>{{cite web |url = http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/cgi-bin/serveimg.pl?file=/scans/MWScan/MWScanjpg/mw0856-yuSmota.jpg |title = Значение слова «yóga» |work = Monier Williams Sanskrit-English Dictionary |publisher = UNIVERSITÄT ZU KÖLN, INSTITUT FÜR INDOLOGIE UND TAMILISTIK |accessdate = 2011-01-26 |lang = en |archiveurl = https://www.webcitation.org/64qZcwQkD?url=http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/cgi-bin/serveimg.pl?file=%2Fscans%2FMWScan%2FMWScanjpg%2Fmw0856-yuSmota.jpg |archivedate = 2012-01-21 |deadlink = no }}</ref> «эвилел» (орустап ''союз'') деп сөс. Сахаджа Йогада бо эвилел «Бурган ышакшылының чаптылган күжү» ({{Lang-ru|с «всепроникающей энергией божественной любви»}}, {{Lang-sa|Парамчайтанья}}) дээр, Коранда болза Рух ышкаш болуп турар, Библияда Пятидесятниктерниң ыдыктыг сүлдези-биле ({{Lang-ru|Святого Духа Пятидесятницы в Библии}}) дөмей болуп турар азы индий ыдык бижиктер биле алырга Парамчайтанья – Бурган ынакшылының чаптылган улуг күжү (всепроникающей энергией — Парамчайтаньей)<ref name="almanakhZnanieRealnosti">Знание реальности (всемирная культура и духовность). Альманах № 1. К.: ДП «Нора-Друк», 2001 — С. 46. — 80 с.</ref>. Сахаджа-йога ажыы-биле чугаалаарга,бүгү удурланышкан, карышкан шажыннарны каттыштырып турар, кара угаан-биле эвес, а бурган, шажын дуржулгазындан укталган болуп турар<ref>{{cite web |url = http://www.shri-mataji.ru/ |title = Духовная Мать |publisher = Сайт о Шри Матаджи |accessdate = 2011-01-26 |lang = |deadlink = no }}</ref>. Бир дугаар сахаджа йога деп термин XV векте индий сураглыг шажынчы-шүлүкчү Кабирге хамааржыр<ref>{{cite web |url = http://www.sikhreview.org/october2000/theology.htm |title = The Concept of Sahaj in Guru Nanak’s Theology |author = Prof. Nihar Ranjan Ray |publisher = The Sikh Review |accessdate = 2011-01-26 |lang = en |archiveurl = https://www.webcitation.org/64qZeY0vi?url=http://www.sikhreview.org/october2000/theology.htm |archivedate = 2012-01-21 |deadlink = yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120207082306/http://www.sikhreview.org/october2000/theology.htm |date=2012-02-07 }}</ref>. == Сахаджа йога тургузукчузу == Кол чүүлдер: [[Шривастава]], [[Нирмала]] [[Файл:Shri_Mataji_Nirmala_Shrivastava.jpg|thumb|Нирмала Шривастава]] Нирмала Шривастава 1923 чылдың март 21-де христиан өг-бүлеге Индияның Чиндваре деп хоорайга төрүттүнген. Ачазы — Прасад Салве, авазы — Корнелия Салве. Бичиизинден тура Нирмала Махатмы Гандиниң хүрээзинге чурттап өөренип турган. Салве өг-бүлези биле Индияның хосталгазынга идепкейлиг киржип турган (движение за освобождение Индии). 1947 чылда Нирмала Салве Чандрика Прасада Шриваставага өгленген. Дээрги Ч. П. Шривастава 1974—1989 чч. Кол ажылы Күрүне ажылындан эгелээн, Делегей чергелиг далай организациязынга генералдыг секретарь болуп ажылдап чораан (Международная морская организации). Олар ийи уругларлыг: Кальпана Шривастава биле Садхана Варма. Нирмала Шривастава 1970 чылдарга чедир шупту индий херээжен чон ышкаш уругларының кижизидилгезинче сагыш салып база херээжен хөй-ниити ажылдарынга идепкейлиг киржип чораан. Нирмала Шривастава ол үелерде чүгле Индияда эвес, база Барыын чурттарның дыка хөй мегечи шажын башкыларның багай ажылдарын хайгаарап база чонга кайы-хире хора чедирип чоруурун өөренип көрген. Дээрги Шривастава үезинде Ошонуң өөредилгелерин база көөр аргалыг болган, ынчалза-даа дораан чорупкан. Бо шупту боттуң шажынчы сайзырал аргаларын дилээринче ыдалапкан, кижи бүрүзүнге ажыктыг база эптиг болур ужурлуг деп билип турган. Ол дилээшкиннерниң түннелинде 1970 чылда улуг «ажыдыышкын» болган, ол сахаджа-йога аргалары болган<ref name="KalbermattenTTA">{{ном |автор = de Kalbermatten, Gregoire. |заглавие = The Third Advent |место = New York |издательство = Daisyamerica |год = 2003 |pages = 165 |isbn = 1-932406-07-7 }}</ref>. Оон бээр Нирмала Шриваставаның ажылдары нептереп, лекциялары, программалары, эртем шинчилел конференциялары бүгү делегейге сайзырап нептерээн. Бо ажылдарны делегей чергелиг улуг эртем ажылдакчылары, культураның ажылдакчылары, шажын ажылдакчылары Клас Нобель, Д. Ю. Патил, аятолла Мехди Рохани дээш өскелер-даа эң бедик үнелелди берген. 2004 чылда сахаджа йоганың делегей чергелиг официал четкизи-биле дыңнатканы болза, Нирмала Шривастава бодунуң ажылын дооскан, улаштыр ону нептередир ажылды кижи бүрүзу кылып болурун дамчыткан. Нирмала Шривастава 2011 чылдың февраль 23-те Италияның Генуе деп хоорайдан бо орандан аттаныпкан. == Кол утказы == [[Файл:SahajaSubtleSystem.svg|thumb|350px|'''Кижиниң чажыт системазы.''' 1. Муладхара чагыра (чакра). 1а. Муладхар. 2. Свадиштана чагыра (чакра). 3. Наби чагыра (чакра). 3а. Войд. 4. Анахата чагыра (чакра). 5. Вишудхи чагыра (чакра). 6. Агия чагыра (чакра). 7. Сахасрара чагыра (чакра). A. Шажын Күжү (Кундалини). B. Солагай талакы канал (Ида нади). C. Төп канал (Сушумна нади). D. Оң талакы канал (Пингала нади). E. Сүлде (Дух). F. Эго. G. Суперэго.]] Сахаджа-йогада чугаалап турары-биле алырга, кижи бүрүзунде чиңге-чажыт иштики мага-боттар бар, ол мага-боттар күштелген дистинишкен оттардан тургустунган, кажан кижи бот-сайзырал күжүн аптарга ол мага-боттар ажылдап сериин салгын хевирлери минниишкин органнарынга билиндирер. Ол минниишкиннер күш-мага-боттуң база психикалыг байдалды экижидер. Чажыт мага-боттар төп нервы системаларынга билдинип кээр сериин сирлеңнээшкиннер дузазы-биле — сериин азы чылыг агым холга билдинип кээр, база тей кырынга болгаш мага-бот долгандыр билдинер. Чылыг болгаш изиг кээр болза берге айтырыг бар болуп турар, ону шиитпирлээри чугула. Чиңге-чажыт система үш каналдан тургустунган (санскр. nādi, Devanāgarī IAST नाडि) болгаш чеди кол күш төптерден чагыра (чакра), чажыт шажын күжү кундалини болгаш өске-даа күштер бар. Сахаджа йогада эң шын тодазы биле бижиттинген болгаш өске йога школаларындан ылгалып турар.[32] === Каналдар === Кижиниң чажыт шажын мага-бодунда үш канал бар, солагай талакы, оң талакы, төп. Ол каналдарга солагай талакы база он талакы (симпатические и парасимпатическая) нервы систе-малары дугжүп турар болгаш ооң кол ылгалдарын бир дугаар сахаджа йогада анализтеп көрдүнген. Солагай талакы каналдың шимчээшкинин суперэго тургузуп турар болгаш кижиниң сагыш-сеткил болгаш күзелдерин илередип турар. Ол дээрге эрткен үениң сактыышкыннары тыр, ынчангаш шимчээшкиннерже дузалап турар. Оң талакы канал угаан ажылынга база күш мага-ботка дүгжүп турар болгаш күзелин чедеринге шимчениринче ыдалап турар. Ол эго тургузуп турар. А төп канал амыдырал күжүн бээринге күш берип турар, ооң ады кундалини болуп турар, бот-сайзырал күжү албаан кижиниң ол күжү үш катап дүрлүп алган удуп чыдар. А солагай талакы биле оң талакы каналдар көдүрүлгеш, хавакка каржып эртер, ооң соонда эго солагай талазынга, суперэго оң талазынга тургустунар. Солагай энергия күжү (ай, херээжен шынарлыг) — (санск. Ида нади) мага-боттуң мээзиниң оң талакы болгаш артыкы талазы-биле харылзааны тудуп турар болгаш психика талазы-биле алырга подсознание-биле харылзаалыг. Ол Инь деп шынарлыг — чымчак, кээргээчел, өскелерге дуза каткаш, сеткили ханып, өөрүшкүлүг болуп ону сөңнээри база Шын деп чүвени билип алыксап чоруурлар. А кажан хирлени бергенде өске талазынче кирип эмин эртир сагыш-сеткили хирленип, дүвүреп, муңгарап эгелээр болгаш багай аажы-чаңнарга дүрген өөрениичел болур. А оң талакы энергия күжү канал (хүн, эр) — Пингала-нади (санскр.) мага-боттуң мээзиниң солагай база мурнуку талазы-биле харылзаалыг болгаш психика талазы-биле алырга надсознание-биле харылзаалыг. Ол дээрге ян шынарлыг — угаан-медерел биле ажылдаар, сайгарылга, идепкейлиг шимчээшкиннер тир, солагай талазынга тыптып келген күзелдерни боттандырарынга дузалап турар. Пингала нади шын харылзазыышкын биле шын хүлээлгени харыылап турар. Бир эвес берге нарын айтырыглар тыптып келзе (проблемы) (чижек: эмин эртир дыштанмайн ажылдаар болза), каржы-хажагай аажы чаң колдап, ол кижи бот тогдунуп кара туразында аажылап боттуң арын-нүүрүн уттуптарынга белен болур. Төп энергетиктиг канал — Сушумна-нади (санскр.) байдалчываан рефлекстерни (безусловных рефлексов) шимчээшкиннерни тудуштурбушаан парасимпатическая системаже эккеп турар. Нирмала Шривастава өөредиинде шупту шажынчы шимчээшкиннер ала чайгаар болур ужурлуг деп турар «спонтанными» болгаш термин «сахаджа» дээрге санскрит дылдан очулдурарга ала-чайгаар «спонтанность») Ажыы-биле чугаалаарга «ийи дугаар төрүттүнген» деп санаар. === Чагыралар === '''Чагыра''' (санскр. '''"Чакра"''' дээр), тывалап "чагыра" деп сөс кылдыр Моңгуш А.А. очулдуруп саналдаан. Сахаджа-йогада чугаалап турары, энергетиктиг төп биле чагыралар (чакры) мага-ботка нерв системалары кылдыр үнүп кээр (нервные сплетения), мага-боттуң органнарының ажылдаарынга дузалап турар. Чагыра (чакра) бүрүзү мага-боттуң, угаан-медерелдиң, сагыш-сеткилдиң база шажынның чажыт мага-боттарынга шынарлар берип турар. Чеди кол чагыра бар болгаш элээн немелде төптер үндүрүп бүдүрүп турар. Адаанда оларны чурук биле тайылбырын берген, кыска-кол утказын.[35] Чагыраның тургузуушкуну кижи төрелгетенниң сайзыралының аайы-биле тургустунган, база чаа-чаа сайзырал чадаларын ажытпышаан. Чагыра бүрүзүнде тускай Бурганнар олурар ужурлуг.[36][37] Төптер оң болгаш солагай талаларлыг. '''Бирги чагыра''' кокпалдай чанында бичии адаанда турар (ниже крестца) адын муладхара чагыра дээр. Ол чагыра болза ыдыктыг шынарларны, мерген-угаанны, өттүр-көөр шынарлар, эки өөрениринге, өөредилгени шиңгээдип алырынга шынарларны бээр, мага-ботка тазтың нерв системазынга хамааржып турар. Муладхара чагыраның бурганы Шри Ганеша (Шри Ганеша) болуп турар. Муладхара чагыразы чер элементизи биле тудуш, шак эргилжези ышкаш долганып турар свастика ышкаш (свастика). Бо чагыраны суларадып, кошкадыптар чүүлдер: үен-даяан бодалдар, самыын садар чорук, тантра даяаннары, практикалары, болгаш илби-шиди хуулгаазын практикалар кылырга бо чагыра суларап, харын даа хагдынып болур. Муладхара кырында Кундалини чыдар. Кундалини – дээрге чажыт шажын күжү болуп турар. '''Ийиги чагыра''' - свадистана-чакра. Ооң хүлээлгезинде дараазында органнар турар: бүүрек (почек), баар (поджелудочной железы), чавана (селезёнки) и уруг-савазы (матки). Свадхистана чагыра дараазында шынарларны берип турар: чогаадыкчы шынар, арыг бурган билии, база хей-аът. Чагыра оң талакы каналче шимчээшкинин эгелээр. Ооң бурганы Шри Сарасвати Брахмадева (Шри Сарасвати Брахмадева), ыдык демдээ — Давид сылдызы (звезда Давида), а элементизи — От. Свадистан чагыраны дараазында чүүлдер суларадып, кошкадып турар: арага ижерге, кара-чашпан тыртарга (наркотик), кылык, планнаашкыннар, келир үени бодап туруп бээрге, кара-күштер база илби-шиди биле харылзаа (практика магии), өскелерни күш-биле чагырары. '''Үшку чагыра''' - наби-чакра, кижиниң хирниниң кырында турар. Мага-ботта наби чагыра – хүн дистиниинде турар (солнечное сплетение). Бо чагыра дараазында шынарларны берип турар: байлак сеткилди, бар чүвезинге мага-ханар, байлакшылдыг чуртталга, эки кижиссиг мөзү-шынарлыг болуру, база шажын сайзыралы. Бо чагыраның бурганнары: Шри Лакшми биле Вишну (Шри Лакшми и Вишну), ыдыктыг демдээ — Инь-Ян, элементизи — суг. Наби чагыразын дараазында чүүлдер суларадыр: эмин эртир чааскаанзырал (аскетизм), арага, кара-такпы (наркотик), багай чемненилге, база өг-бүлеге багай айтырыглар (проблемы), эмин эртир акшага хандыкшыл болгаш шажынны хүндүлевези. Наби биле свадистан чагарылары войд деп долганып турар энергия иштинче кирип турар, (войд чагыра эвес болуп турар), а буддистер мону «океан иллюзий» деп адап турар, ол чагыраны ажып эртери шажын оруунга чугула болуп турар. Бо чагыра Шынны билип аарынга шаптык болуп турар, бот сайзырал алырынга шаптык болуп турар (получение самореализации). Войд шынарлары: Гуру-Башкы (боду бодунга башкы болур ужурлуг), дхарма, мөзүлүг чорук биле шын мерген-угаан херек (Бурганга согур бүзүрел маңаа херек чок). Бурганнары — Шри Ади Гуру Даттатрея база ооң он катап төрүттүнген сүлделери - (инкарнаций (Раджа Джанака, Авраам, Моисей, Заратустра, Лао-Цзы, Конфуций, Сократ, Мухаммед, Гуру Нанак и Саи Баба из Ширди). '''Дөрткү чагыра''' - анахата-чакра, чүрек-хөрек дужунда (за грудиной). Ында кижиниң Сүлдези чыдар (Дух, Атмана), мага-бот биле алырга чурек-хөрек дужунда (сердце и легкий). Анахата чагыраның шынарлары – арыг шынчы ынакшыл, хандыкшыл чокка, өөрүшкү, шын мөзүлүг шынар (мариады), база камгалалдыг болуру. Чагыраның Бурганнары Шри Шива и Парвати, Шри Сита и Рама, Шри Джагадамба, элементизи — агаар, а ыдык демдээ — От чалбыыжы. Бо чагыраны кошкадып турар чүүлдер – камгалал чок чорук, ботка бүзүрел чогу, хандыкшыл, бурганга бүзүрел чогу, ада-иезин хүндүлевези, эмин эртир угаан база күш ажылдары. '''Бешки чагыра''' - вишуддхи чакра, оорга сөөгүнуң чедиги сөөктүң чанында турар (седьмого шейного позвонка в позвоночнике) болгаш мурнуку боостааның оңгак чери. Чагыраның шынарлары: хөй-ниитижи, арыг-силиг, эвилең-ээлдек болуру (дипломатичность), бодун илередир күш. Вишуддха чагыраның бурганнары Шри Радха и Кришна, ыдык демдээ — үениң төгерии (колесо времени), элементизи — эфир. Чагыраны кошкадыр чүүлдер: өске кижини буруудадыры, бодун буруузунары, мөзу чок чорук, улус кыжырары, кажар чорук, килеңнээри, болгаш бодун өрү көрдүнүп тогдунарга бо чагыра мунгашталыр. '''Алдыгы чагыра''' агия-чакра, ийи карактар ортузунда (зрительных нервов в головном мозгу). Бо чагыраның шынарлары: өршээптер күш, кээргээчел сеткил, угаан ажылдары (логика), чүвени шингээдип аары база эндевейн чайгаар хамык чүүлдерни билип көөрү. Бо чагыраның бурганнары Шри Дева Мария и Иисус, ыдык демдээ — крест, а элементизи — чырык. Бо чагыраны кошкадыр чүүлдер: өршээп билбес, хомудал, өрү көрдүнери, халып турар карак, эмин эртир фанатизм, бүзүрел чок, бүзүревес чорук, база каржы чорук. '''Чедиги чагыра''' сахасрара-чакра, баштың тейинде турар (лимбической области головного мозга). Бо чагыраның шынарлары: шупту чагыраларны мөөңнеп билири, хөй бодалдар чогу, оожургал, өөрүшкү, база чаңгыс бүдүн шынарлар (единство и целостность), октаргай биле харылзаа. Сахасрара чагырада шупту бурганнарда Ава база Ача шынарлары каттышкан. Бо чагырага шупту элементилер хамааржыр, а ыдык демдээ - бандхан. Бо чагыраны кошкадып турар чүүлдер: Бурганга бүзүрел чогу, атеизм и догматизм. === Кундалини биле бот-сайзырал күжү === Кажан Кундалини көдүрлүрге шупту чагыралар, каналдар арыгланып сайзыраар (сан-скр. kuṇḍalinī, Devanāgarī IAST कुण्डलिनी в м. р. kundala, виток) — бот-медерел билиишкин биле арыг шажынчы сеткил күжу. Кундалини Ава энергия биле дөмей болуп турар, ол болза уш катап дүрлүп алган удуп чыдар (в крестцовой кости). Нирмала Шриваставаның өөредип турары болза, Кундалини – Ыдык Сүлде хевири (Святого Духа или Ади (Изначальная) Шакти болуп турар, кажан Кундалини көдүрүлбес болза Октаргай, Бурганнар биле харылзаа чок болур. Кундалини алды чакраларны ажып эрткеш, көдүрүлгеш тей кырынга олурар ужурлуг. Бот-сайзырал (самореализация) дээрге кажан Кундалини көдүрлүп үнгеш чедиги чагырага олуруптарга — Сахасрара чагырага, бот-сайзырал кужүн алган деп санаар (получил самореализацию). Бо үеде угаан чарт апарып бодалдар чиде бээр ужурлуг, чаа энергия кээп эгелээр. Бот сайзырал күжүн (Самореализацию) кажан холдарга сериин салгын кээп эгелээрге билип болур, база тей кырынга сериин салгын кээп эгелээрге ынчан ам билип каар диин бот-сайзырал күжүн алган тыр мен деп (область родничковой кости). Нирмала Шривастава бо кундалини көдүрүлген байдалды Чер-Иеде үрезин тарып каан биле домейлээр. Бо бот-сайзырал күжүн (самореализация) хөй акша чарыгдал үндүрбейн турар, делегейде халас болуп нептерээн<ref name="worldContacts">{{cite web |url = http://sahajayoga.org/worldwidecontacts/default.asp |title = Sahaja Yoga Worldwide |publisher = SahajaYoga.Org |accessdate = 2011-01-26 |lang = en |description = Контакты с центрами Сахаджа-йоги в 67&nbsp;странах мира |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110101221044/http://www.sahajayoga.org/worldwidecontacts/default.asp |archivedate = 2011-01-01 }}</ref>, болгаш четки таварыштыр таныжып болур.<ref>[http://sahajayoga.ru/realization.htm] [http://sahaja-yoga.ru/WhatIsRealisation.htm] [http://sahajayoga.org.ua/rs/what/realization.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119134646/http://sahajayoga.org.ua/rs/what/realization.html |date=2011-01-19 }} Россияның болгаш Украинаның сайтылары.</ref> == Практика == Сахаджа-йога практикалары кижиниң мага-бодун база психика байдалын экижидип, арыглап, бүгү чагыраларны база чажыт мага-боттарны арыглап, сайзырадып турар. Нирмала Шриваставаның сүмелээн практикалары бөдүүн болгаш кижи бүрүзү кылып шыдаар болуп турар. === Сахадж-даяан (медитация) === Нирмала Шривастава берген сахадж-даяан мергежилдери (медитацию) бодун арыглап, сайзырадып боттуң четпестерин эдип аарынга улуг дузалыг болуп турар. Кажан кижиниң угааны үргүлчү бодалдарга алзып чоруурга база кижи үргүлчү эрткен үелерин коптарып база келир үелерин бодап-күзеп туруп бээрге энергиязы солагай азы оң талаларынче чайгылып чоруур апаар. Оожургал байдал амгы үени тудуп чоруур болгаш ол кижиниң кадык психиказын илередип турар.[50] Ынчангаш сахадж-даяан дээрге (медитация) бодалдардан уштунуп, кол кичээнгейни тей кырында Сахасрара чагырага тудары чугула. Ол дээрге транс эвес, илби-шиди хуулгаазын чүүлдерге хамаарышпас, даяан кылыкчызы чарт угаанныг, болгаш шупту чүвени шинчилеп турар болур, бодунуң сирленнээш (вибрация) эскерип турар апаар. Холдарга база тей кырынга чылыг азы сериин салгын [53] тыптып кээрге эки болур, а бир эвес изип, чылып турар болза хирленгенин илередип турар болгаш арыгланыышкын херек апарган болур. === Чурттаары хевири (азы ооң-биле чурттаар арагалары) === Сахаджа йоганың кол чурттаар хевир дозү — хүннүң-не бодун арыглап мөзү-шинчи шынарларны сайзырадып, четпестери-биле ажылдап, бот-сайзырал күжүн көвүдедип кодүрери. Ол дээрге хүннүң-не даяан ажылдарын кылыры (медитация). Эртен кежээ 15 минута иштинде даяан кылыры чугула. Сахаджа-йог кижи ниитилелдиң идепкейлиг киржикчизи, кезээде оожургал синникен, кижилерге болгаш делегейге чүгле ынакшылдыг хамаарылгалыг болур ужурлуг. Шри Матаджи Нирмала Деви чугаалаан: <blockquote>«Даштыкы байдалды өскерткен ажыы чок. Ынчалза-даа силер боттарынар медерелдиг, мерген-угаан-биле таваржы бээр силер,силерни сайзырадыптар. Силер боттарынар ол чүүлдерге чедип келир силер. Мен ол дугайында чугаалавас ужурлуг мен». </blockquote> == Сахаджа йога биле эмнелге (медицина) == 1988 чылда Нирмала Шривастава биле СССР-ниң Минздрав кежигуннери ужуражылга кылган. Нирмала Шривастава түңнелинде бо документиге ат салган «Протокол Намерений по сотрудничеству в области изучения метода сахаджа-йоги в СССР».[59] 1989 чылда Москвага Нирмалa Шривастава сахаджа йоганы Бирги Бугу-эвилелдер конференциязынга таныштырып киришкен. «Йога: кижиниң кадыкшылынга болгаш сайзыралынга чугула айтырыглар» (Йога: проблемы оздоровления и самосовершенствования человека», деп илеткелди кылган. '''Сахаджа-йоганын аргалары. Делегей чергелиг эртем ажылдарынга көрдүнген:''' «Медицина. Самопознание. Нравственность: Восток-Запад», 1995 год, г. Санкт Петербург. «Мораль. Здоровье. Мир. Восток-Запад», 1995, г. Санкт Петербург. «Здоровье. Мир. Нравственность. Культура. Восток-Запад», 1998 год, г. Москва. First International Conference «Towards Sustainable Global Health», 2007 год, Бонн. 138th APHA Annual Meeting, доклад «Yoga as a complementary therapy for clinical depression», 2010 год, Денвер. Каталог-справочник «Диагностические и оздоровительные технологии восстановительной медицины» Министерства Здравоохранения Российской Федерации и Российского Научного Центра Восстановительной Медицины и Курортологии за 2004 год указал в разделе «Оздоровительные программы» под названием «Методика комплексного восстановления здоровья человека» метод Сахаджа-йоги. Автономная некоммерческая организация «Сахаджа Йога» получила диплом Министерства Здравоохранения РФ «за разработку и внедрение методики комплексного восстановления здоровья человека». 2009 чылда д-р Сандип Рай, сахаджа йоганың Делегей чергелиг эртем-шинчилел болгаш кадыкшылга төвүнүң директору (директор международного исследовательского и лечебного центра сахаджа-йоги (Ваши (англ.)русск., Индия) мындыг илеткелди бижээн «Угаан-медерел болгаш нейробиология - мага-боттуң болгаш психиктиг стресстен мээни камгалап сайзырадыры («Сознание и нейробиология — развитие защиты мозга от физического и психологического стресса». Делегейде кадыкшылдың эртем-шинчилел албан черлери ажылдап турар болгаш сахаджа йоганың даяан (медитация) аргаларын ажыглап турар. Эң делгереңгей апарган — Бомбей иштинде Беллапуре эмнелгези. === Эртем-шинчилел ажылдары (Научные исследования) === Американың каттышкан Штаттары база Австралияның РАМН-ның кижиниң мага-бот талазы биле институтка, сахаджа-медитацияда кижиниң психо-мага-ботка терапевт салдарын шинчилээн (Терапевтическое влияние сахадж-медитации на психофизиологическое состояние человека исследовалось в Институте физиологии СО РАМН, университетах США, Австралии и др). Янзы-бүрү сахаджа йоганың эмнелгелернин эртем-шинчилел ажылдарынын түңнелдерин эмчи талазы биле эртем-шинчилел журналдарында парлаттынган: - Стресс, депрессиялаан болгаш психика талазы-биле аарып турар кижилерге сахаджа медитацияларның эки салдары. - Сахаджа йога практикалары давлениези улгаткан, астмалыг, эпилепсиялыг, чартыктаан, тыртар аарыгларлыг, назыны улуг кижилер аарыынга болгаш бичии уругларның гиперактивчи (гиперактивности) болгаш кичээнгей чедишпес (дефицит внимания) улустарны эмнеп эки салдарын чедирген. - Кара-чашпан (наркотик) тырткан кижилерге база эки салдарын чедирген. - Температура изиир аарыглар сахаджа йога даяан кылыкчыларынга ховар таваржыр. - Сахаджа даяан кылыкчыларының стресске угаан-медерели болгаш сагыш-сеткили оожургалдыг болгаш чарт болуп турар. Бедик деңнелге четкенин психология болгаш мага-боттун реакциялары херечилеп турар. - Сахаджа йога даяан кылыкчылары кандыг-даа берге уеде угаан-медерели чарт болуп сагыш-сеткилин оожургадып билирин коргускен. - Сахаджа йогтарның мээзин шинчилээн түңнелинде (ЭЭГ и МРТ) оожургал, сагыш-сеткил чиик өөрүшкүлуг болуп турар. Мээниң тета биле альфа ритмнери күштелип, шимчээшкиннерни коргүскен. Чаа практикантыларны база опыт-дуржулгалыг сахаджа йогтарны шинчилээн. Түңнел кылдыр көргүзүглер: бодун туттунуп билири, кээргээчел сеткил, кичээнгейни илередир «серое вещество головного мозга» көвудээн болуп турар. - Өске эртем-шинчилелдерин улаштыр сайзырадырын сүмелээн. База бир кол эскерген чүүлдери: өске шажын медитацияларын (шыырак башкы чокка) улуг берге аарыгларга ажыглаарын хоралыг деп көрдүнген. == Сахаджа йогада чогаадыкчы чаяан == Сахаджа йога биле элээн арыгланып чорда чогаадыкчы чаяан тыптып, база кижилер чаа уран-чүүл чаяаны тып аар болгаш уттундурган салым-чаяны катап төрүттүнуп келир. Ол дыка улуг идиг болуп турар, чуртталга шынарлыг апаарын илередип турар. Хөгжүм, чижек, хөгжүмнү чүгле даяан кылырынга ажыглавайн, нервный клеткаларның катап тургустунарынга (симпатической нервной системы), база эмнээшкинге ажыглап турар. Ол дээрге колдуунда индий классиктиг хөгжүм болуп турар, ону шинчилээринге Нирмала Шривастава 2003 чылда Индияның Вайтарна деп хоорайынга индий классиктиг хөгжүм академиязын организастап тургускан[84]. == Сайгарылга (шүгүмчүлел) болгаш аңаа харыылар == Сахаджа йога шүгүмчүлелге база таваржып турган түңнелинде шүгүмчүлели күш чок болган. Белгия болгаш Франция йогтары шүгүмчүлелге таваржып турган[88]. Бельгияга судка сахаджа йоганы хора чок деп түннелди үндүрген. Бо судтуң доктаалы Бельгияның ийи улуг солуннарынга үндүрген De Morgen биле De Standaard. Журналистерниң база социологтарның талазындан сахаджа йога ажык ажыдыышкын деп характеристиканы алган. 2010 чылда «Коммерсанты» деп солуннуң «Деньги» деп разделге «Сахаджа йоганың хан рак аарыынга болгаш өске даа аарыгларга аргалары» деп шүгүмчүлел биле бижиттинген чүүл, бадыткаттынмайн барганы биле, чамдык кезии материалдарны үзе кескени биле шүгүмчүлел шын эвес деп илереттинген. Шүгүмчүлелде кол чүве – Шри Матаджи өөредиин халас өөредип турганын шүгүмчулээн болганы дээрге өске йога школаларының бизнези бустурунун чылдагааны болганын айтып каалынар. Чамдыктар сахаджа йогтар үндезилекчиге орук ортээ болгаш чемненир, чурттаар акша төлээр ужурлуг деп турган. Sahaja Yoga International ол чүүлге харыы кылдыр отчетдун бергенинде, чамдык йогтарның берген акша төгериин чединмес улуска дузалаар компанияларже шитчиткенин илереткен. == Улай көр. == * [[Нирмала Шривастава]] * [[Параматма]] == Демдеглелдер == {{Демдеглелдер}} 18. ↑ Раджасекхаран, П. Т., Венкатесан, Р. Духовные знания через вибрации / Пер. с англ. И. В. Петровой. — С.-Пб.: 1995. — С. 58. — 131 с. — ISBN 5-87383-116-5 (русск.) ISBN 81-85457-08-5 (англ.) 19. ↑ Salve, H. P. My memoirs. — New Delhi: LET, 2000. — P. 92 — 94. 20. ↑ 1 2 Portraits of former IMO Secretaries-General unveiled (англ.) (недоступная ссылка). IMO (21 June 2005). Дата обращения 26 января 2011.Архивировано 21 января 2012 года. 21. ↑ Varma, R.. Varma, S. Ascent to the Divine: Himalaya Kailasa-Manasarovar in Scripture, Art and Thought — ISBN 2-88169-001-7 22. ↑ Раджасекхаран, П. Т., Венкатесан, Р. Духовные знания через вибрации / Пер. с англ. И. В. Петровой. — С.-Пб.: 1995. — С. 61 — 63. — 131 с. — ISBN 5-87383-116-5 (русск.) ISBN 81-85457-08-5 (англ.) 23. ↑ Puttick, E. Sahaja Yoga // Encyclopedia of New Religious Movements / Peter Clarke. — Routledge, 2005. — P. 544. — 720 p. — ISBN 0415267072. 24. ↑ List of ECOSOC/Beijing and new accredited NGOs (англ.). General Assembly «Women 2000: gender equality, development and peace for the twenty-first century». UN. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 25. ↑ Shri Mataji's talk on the global problems facing women today (англ.). SahajaYoga.Org (September 13, 1995). Дата обращения 26 января 2011.Архивировано 21 января 2012 года. 26. ↑ Выступления Шри Матаджи. Сайт о Шри Матаджи. Дата обращения 26 января 2011. 27. ↑ Claes Nobel speech, Royal Albert Hall, London (англ.). Vimeo. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 28. ↑ What VIPs say about Sahaja Yoga (англ.). SahajaYoga.Org. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 29. ↑ Знание реальности (всемирная культура и духовность). Альманах № 1. К.: ДП «Нора-Друк», 2001, — С. 29. — 80 с. 30. ↑ We Want The World To Know… (англ.). SWAN (Sunday, May 16, 2004). Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 31. ↑ The subtle system of Sahaja Yoga (англ.). Sahaja Yoga Introduction. Дата обращения 26 января 2011. 32. ↑ Раджасекхаран, П. Т. Венкатесан Р. Духовные знания через вибрации / Пер. с англ. И. В. Петровой. 1995. — С. 98. — 131 с. ISBN 81-85457-08-5 (англ.) ISBN 5-87383-116-5 (русск.) 33. ↑ Раджасекхаран, П. Т. Венкатесан Р. Духовные знания через вибрации / Пер. с англ. И. В. Петровой. 1995. — С. 80 — 86. — 131 с. ISBN 81-85457-08-5 (англ.) ISBN 5-87383-116-5 (русск.) 34. ↑ Знание реальности (всемирная культура и духовность). Альманах № 1. К.: ДП «Нора-Друк», 2001 — С. 49. — 80 с. 35. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Scientific Explanation (англ.). Sahaja Yoga. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 36. ↑ Раджасекхаран, П. Т. Венкатесан Р. Духовные знания через вибрации / Пер. с англ. И. В. Петровой. 1995. — C. 97. — 131 с. ISBN 81-85457-08-5 (англ.) ISBN 5-87383-116-5 (русск.) 37. ↑ Верез Г. МАТЬ И ДУХОВНОСТЬ. Конфискованная Истина. Обретенный путь = LA MÈRE ET LA SPIRITUALITÉ. La vérité confisquée. La voie retrouvée / Пер. с французского. — К.: Издательский дом «Соборна Україна», 2001. — С. 148. — 174 с. 38. ↑ Раджасекхаран, П. Т. Венкатесан Р. Духовные знания через вибрации / Пер. с англ. И. В. Петровой. 1995. — C. 99. — 131 с. ISBN 81-85457-08-5 (англ.) ISBN 5-87383-116-5 (русск.) 39. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Знание реальности (всемирная культура и духовность). Альманах № 1. К.: ДП «Нора-Друк», 2001 — С. 46 — 59. — 80 с., глава «Что такое Сахаджа-йога?» 40. ↑ 1 2 3 4 5 6 Раджасекхаран, П. Т. Венкатесан Р. Духовные знания через вибрации: Пер. с англ. И. В. Петровой, 1995 — C. 92 — 93. — 131 с. ISBN 81-85457-08-5 (англ.) ISBN 5-87383-116-5 (русск.) 41. ↑ 1 2 Раджасекхаран, П. Т. Венкатесан Р. Духовные знания через вибрации: Пер. с англ. И. В. Петровой, 1995 — С. 94 — 95. — 131 с. ISBN 81-85457-08-5 (англ.) ISBN 5-87383-116-5 (русск.) 42. ↑ Значение «kundala-kundalin» (англ.). Monier Williams Sanskrit-English Dictionary. UNIVERSITÄT ZU KÖLN, INSTITUT FÜR INDOLOGIE UND TAMILISTIK. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 43. ↑ Sahaja Yoga — The Instrument (англ.) (недоступная ссылка). Sahaja Yoga Meditation Australia. Дата обращения 26 января 2011.Архивировано 6 июля 2011 года.Sahaja Yoga — The Instrument Архивная копия от 6 июля 2011 на Wayback Machine 44. ↑ Introduction to meditation by Shri Mataji 45. ↑ Раджасекхаран, П. Т. Венкатесан Р. Духовные знания через вибрации / Пер. с англ. И. В. Петровой. 1995. — C. 77. — 131 с. ISBN 81-85457-08-5 (англ.) ISBN 5-87383-116-5 (русск.) 46. ↑ Шри Матаджи Нирмала Деви. Сахаджа-йога / Перевод с англ. / Под ред. Т. С. Грековой. — М.: ИВФ Антал, 1992. — 64 с. — ISBN 5-85269-002-3 47. ↑ [1] [2] [3] сайты России и Украины. 48. ↑ Guided Meditation (англ.). Free Meditation. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 49. ↑ Мудрость — это жить в настоящем. Сайт о Шри Матаджи. Дата обращения 26 января 2011. 50. ↑ Ответ Нирмалы Шривастава на вопрос «Какова роль мысли в процессе самореализации?». Сайт о Шри Матаджи. Дата обращения 26 января 2011. 51. ↑ 1 2 Медитация я Сахаджа йоге // Наука и религия. — 2005. — № 6. — С. 44—45. — ISSN 0130-7045. 52. ↑ Сахадж медитация. Онлайн курс. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 53. ↑ Skin Temperature Changes Associated With Mental Silence (англ.). Dr Ramesh Manocha. Дата обращения 16 апреля 2011. Архивировано21 января 2012 года. 54. ↑ How to: Do foot soaking (англ.). Free Meditation. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 55. ↑ Meditation Guide: Role Of Prayer (англ.). Sahaja Yoga Canada. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 56. ↑ Знание реальности (всемирная культура и духовность). Альманах № 1. К.: ДП «Нора-Друк», 2001 — С. 60. — 80 с. 57. ↑ Суть и важность медитации. Сайт о Шри Матаджи. Дата обращения 26 января 2011. 58. ↑ Шри Матаджи о Сахаджа Йоге. Сайт о Шри Матаджи. Дата обращения 26 января 2011. 59. ↑ «Протокол Намерений по сотрудничеству в области изучения метода сахаджа-йоги в СССР» 60. ↑ Сахаджа Йога. Live. 61. ↑ Труды международной научной конференции «Медицина. Самопознание. Нравственность. Восток-запад», Санкт-Петербург, 1995, С. 81—82. 62. ↑ Труды II Международной научной конференции «Мораль. Здоровье. Мир: Восток-Запад», Санкт-Петербург, 1996. 63. ↑ Труды IX Всероссийской научно-практической конференции «Здоровье. Мир. Нравственность. Культура. Восток-Запад». Москва, 1998. С. 75—77. 64. ↑ First Int'l Conference «Towards Sustainable Global Health», panel on consciousness develpoment. Archives. Gemini AG Association. Дата обращения 5 февраля 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 65. ↑ Yoga as a complementary therapy for clinical depression. 66. ↑ Диагностические и оздоровительные технологии восстановительной медицины. — М., 2003. — С. 271. 67. ↑ Conférence MAPICON-2009 68. ↑ <span lang=" (англ.)" xml:lang=" (англ.)">The International Sahaja Yoga Research and Health Centre (неопр.). Дата обращения 5 февраля 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 69. ↑ A Randomized, Controlled Trial of Meditation for Work Stress, Anxiety and Depressed Mood in Full-Time Workers. 70. ↑ Effect of Sahaja Yoga on neuro cognitive functions in patients suffering from major depression, 2006. 71. ↑ Sahaja Yoga: an ancient path to modern mental health?, 2001. 72. ↑ Effect of Sahaja Yoga Meditation on Quality of Life, Anxiety, and Blood Pressure Control, 2012. 73. ↑ Sahaja Yoga in the management of moderate to severe asthma: a randomised controlled trial, 2002. 74. ↑ Effect of Sahaja Yoga practice on seizure control & EEG changes in patients of epilepsy, 1996. 75. ↑ A pilot study of a mental silence form of meditation for women in perimenopause, 2007. 76. ↑ Sahaja Yoga Meditation as a family treatment programme for children with attention deficit-hyperactivity disorder, 2004. 77. ↑ Effects of Sahaja Yoga on drug abuse. 78. ↑ Changing definitions of meditation: physiological corollorary. 79. ↑ Impact of regular meditation practice on EEG activity at rest and during evoked negative emotions, 2005. 80. ↑ Monitoring the Neural Activity of the State of Mental Silence While Practicing Sahaja Yoga Meditation, 2015. 81. ↑ Human anterior and frontal midline theta and lower alpha reflect emotionally positive state and internalized attention, 2001. 82. ↑ Increased Grey Matter Associated with Long-Term Sahaja Yoga Meditation. 83. ↑ The therapeutic effects of meditation, 2003. 84. ↑ http://www.pksacademy.com/ Shri P.K.Salve Kala Pratishthan an academy of Indian Classical Music and Fine Arts 85. ↑ Дворкин А. Л. Остальные псевдоиндуистские секты. Сектоведение. Тоталитарные секты. Опыт систематического исследования. Православие и современность. Электронная библиотека. Дата обращения 26 января 2011. 86. ↑ Avis du Centre d'Information et d'Avis sur les Organisations Sectaires Nuisibles (C.I.A.O.S.N.) concernant Sahaja Yoga. (фр.) (pdf). Rapport Bisannuel. C.I.A.O.S.N. (2003—2004). Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 87. ↑ Les sectes en France (Rapport N° 2468) (фр.). Commission D'Enquête sur les Sectes. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано21 января 2012 года. 88. ↑ Submission Regarding Belgium (англ.) (недоступная ссылка). Human Rights Without Frontiers International. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 4 марта 2016 года. 89. ↑ Acts of defamation against religious groups and communities of belief by Belgian federal and federated agencies (англ.) (недоступная ссылка). Human Rights Without Frontiers International. Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 4 марта 2016 года. 90. ↑ Sahaja Yoga is geen sekte (порт.). De Morgen (25/04/08). Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 91. ↑ Sahaja Yoga is geen sekte (порт.). De Standaard (20 juni 2006). Дата обращения 26 января 2011. Архивировано 21 января 2012 года. 92. ↑ Judith Coney. Sahaja yoga: socializing processes in a South Asian new religious movement. — Routledge, 1999. — P. 214. — 269 p. — ISBN 0700710612. 93. ↑ [4] Evening Standard — London/July 18, 2001 at the Rick A. Ross Institute. 94. ↑ «Коммерсантъ деньги», 12.07.2010 — «Йоги в руки». 95. ↑ David V. Barrett. The New Believers. — 2nd ed. — Cassell, 2001. — P. 297—298. — 560 p. — ISBN 0304355925. «Sahaja Yoga, like many other new religious movements, is involved in charitable social work, including a hospital and a cancer research centre — both using Sahaja Yoga methods for healing — a classical musical school, and a shelter for the poor in Delhi. Sahaja Yoga makes a big point of its teaching being free: — Amazingly, without any financial support from any person, Shri Mataji neither charges for Her lectures nor for Her ability to give Self Realization, nor does one have to become a member of this organization. She insists that you cannot pay for enlightenment and to-date she continues to denounce the false self-proclaimed ‘gurus’ who are more interested in the seekers’ purse than their spiritual ascent. — But in fact this is one of the major criticisms of the movement, that the often middle-class members are encouraged to make regular donations to pay for Shri Mataji’s trips around the world, and to buy her expensive properties, such as Shudy Camps Park House near Cambridge, England, in 1986 and an Italian castle in 1991. (…) Devoted member refer to her as the Divine Mother, and she has called herself Adi Shakti, Primal Mother of All; many take her advice on child-rearing, and some ask her to choose their marriage partners. This amount of influence over her followers’ lives has caused concern in several countries. Some former have said that they were expelled from the movement because they resisted Shri Mataji’s influence over their lives.» 96. ↑ Official Response from Sahaja Yoga International to False Allegations (недоступная ссылка). Sahaja Yoga International. Дата обращения 5 февраля 2011. Архивировано 26 января 2002 года. == Дөзүк == * {{книга |автор = Верез Г. |заглавие = МАТЬ И ДУХОВНОСТЬ. Конфискованная Истина. Обретенный путь |оригинал = LA MÈRE ET LA SPIRITUALITÉ. La vérité confisquée. La voie retrouvée |ответственный = Пер. с французского |место = К. |издательство = Издательский дом «Соборна Україна» |год = 2001 |страниц = 174 }} * {{книга |автор = де Кальберматтен, Грегуар. |заглавие = Пришествие |ответственный = Пер. с англ. Ю.&nbsp;В.&nbsp;Добровольского |место = К. |издательство = «Инфопринт» |год = 2007 |страниц = 288 |isbn = 996-7010-74-0 }} * ''Раджасекхаран, П. Т. Венкатесан Р.'' Духовные знания через вибрации / Пер. с англ. И. В. Петровой. 1995. — 131 с. ISBN 81-85457-08-5 (англ.) ISBN 5-87383-116-5 (русск.) * {{книга |автор = Патанджалі. |заглавие = Йога Сутра. Сказання про йогу |ответственный = Переклад: В.&nbsp;О.&nbsp;Хитрук |место = Херсон |издательство = Айлант |год = 2008 |страниц = 32 |isbn = 966-7403-79-3 }} * {{книга |автор = Srivastava, Nirmala. |заглавие = Meta Modern Era |издательство = Vishwa Nirmala Dharma |год = 1997 |isbn = 81-86650-05-9 }} * {{книга |автор = de Kalbermatten, Gregoire. |заглавие = The Third Advent |место = New York |издательство = Daisyamerica |год = 2003 |pages = 165 |isbn = 1-932406-07-7 }} * {{статья | автор = Canter, P. H. | заглавие = The therapeutic effects of meditation | издание = BMJ | год = 2003 | volume = 326 | номер = 7398 | pages = 1049 | doi = 10.1136/bmj.326.7398.1049 | ref = The therapeutic effects of meditation }} * {{статья | автор = V. K. Sharma, S. Das, S. Mondal, U. Goswami, A. Gandhi | ссылка = https://www.researchgate.net/publication/51383898_Effect_of_Sahaj_Yoga_on_neuro-cognitive_functions_in_patients_suffering_from_major_depression | заглавие = Effect of Sahaja Yoga on neuro cognitive functions in patients suffering from major depression | издание = Indian Journal of Physiology and Pharmacology | год = 2006 | том = 50 | номер = 4 | страницы = 375-383 | ref = Effect of Sahaja Yoga on neuro cognitive functions in patients suffering from major depression }} * {{статья |автор = D. Morgan |ссылка = https://pearl.plymouth.ac.uk/handle/10026.1/1969 |заглавие = Sahaja Yoga: an ancient path to modern mental health? |издание = Transpersonal Psychology Review |год = 2001 |том = 4 |номер = 4 |страницы = 41-49 |ref = Sahaja Yoga: an ancient path to modern mental health? }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210430090940/https://pearl.plymouth.ac.uk/handle/10026.1/1969 |date=2021-04-30 }} * {{статья | автор = R. Manocha, G. B. Marks, P. Kenchington, D. Peters, C. M. Salome | ссылка = http://thorax.bmj.com/content/57/2/110 | заглавие = Sahaja Yoga in the management of moderate to severe asthma: a randomised controlled trial | издание = Thorax | год = 2002 | том = 57 | номер = 2 | страницы = 110-115 | ref = Sahaja Yoga in the management of moderate to severe asthma: a randomised controlled trial }} * {{статья | автор = U. Panjwani, W. Selvamurthy, S. H. Singh, H. L. Gupta, L. Thakur, U. C. Rai | ссылка = http://europepmc.org/abstract/med/9062044 | заглавие = Effect of Sahaja Yoga practice on seizure control & EEG changes in patients of epilepsy | издание = Indian Journal of Medical Research | год = 1996 | том = 103 | страницы = 165-172 | ref = Effect of Sahaja Yoga practice on seizure control & EEG changes in patients of epilepsy }} * {{статья | автор = R. Manocha, B. Semmar, D. Black | ссылка = https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs10880-007-9076-5 | заглавие = A pilot study of a mental silence form of meditation for women in perimenopause | издание = Journal of Clinical Psychology in Medical Settings | год = 2007 | том = 14 | номер = 3 | страницы = 266-273 | ref = A pilot study of a mental silence form of meditation for women in perimenopause }} * {{статья | автор = L. J. Harrison, R. Manocha, K. Rubia | ссылка = http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1359104504046155 | заглавие = Sahaja Yoga Meditation as a family treatment programme for children with attention deficit-hyperactivity disorder | издание = Clinical Child Psychology and Psychiatry | год = 2004 | том = 9 | номер = 4 | страницы = 479-497 | ref = Sahaja Yoga Meditation as a family treatment programme for children with attention deficit-hyperactivity disorder }} * {{статья | автор = Sheng-Chia Chung, Maria M. Brooks, Madhur Rai, Judith L. Balk, Sandeep Rai | ссылка = http://online.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/acm.2011.0038 | заглавие = Effect of Sahaja Yoga Meditation on Quality of Life, Anxiety, and Blood Pressure Control | издание = The Journal of Alternative and Complementary Medicine | год = 2012 | том = 18 | номер = 6 | ref = Effect of Sahaja Yoga Meditation on Quality of Life, Anxiety, and Blood Pressure Control }} * {{статья | автор = S. E. Hernández, J. Suero, K. Rubia, J. L. González-Mora | ссылка = http://online.liebertpub.com/doi/10.1089/acm.2013.0450 | заглавие = Monitoring the Neural Activity of the State of Mental Silence While Practicing Sahaja Yoga Meditation | издание = The Journal of Alternative and Complementary Medicine | год = 2015 | том = 21 | номер = 3 | ref = Monitoring the Neural Activity of the State of Mental Silence While Practicing Sahaja Yoga Meditation }} * {{статья | автор = L.I. Aftanas, S.A. Golocheikine | ссылка = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304394001020948 | заглавие = Human anterior and frontal midline theta and lower alpha reflect emotionally positive state and internalized attention | издание = Neuroscience Letters | год = 2001 | том = 310 | номер = 1 | ref = Human anterior and frontal midline theta and lower alpha reflect emotionally positive state and internalized attention }} * {{статья | автор = L.I. Aftanas, S.A. Golocheikine | ссылка = http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00207450590897969 | заглавие = Impact of regular meditation practice on EEG activity at rest and during evoked negative emotions | издание = International Journal of Neuroscience | год = 2005 | том = 115 | номер = 6 | ref = Impact of regular meditation practice on EEG activity at rest and during evoked negative emotions }} == Шөлүглер == <!-- Пожалуйста, не добавляйте ссылки на региональные сайты Сахаджа-йоги, приведённых более чем достаточно для статьи в энциклопедии! --> * {{cite web |url = http://www.sahajaworldfoundation.org/ |title = Sahaja Yoga World Foundation |accessdate = 2011-07-05 |lang = en |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110830223255/http://www.sahajaworldfoundation.org/ |archivedate = 2011-08-30 }} * {{cite web | url = http://russia-sahajayoga.ru/ | title = Официальный сайт движения Сахаджа-Йоги в России | archiveurl = http://www.webcitation.org/64qegUSuG | archivedate = 2012-01-21 }} * {{cite web|url=http://vimeo.com/17435022|title=Claes Nobel speech, Royal Albert Hall, London|accessdate=2011-07-05|description=Видеозапись речи {{Не переведено 3|Нобель, Клас|Класа Нобеля|en|Claes Nobel}}{{ref-en}} в [[Альберт-холл]]е 3 июля [[1997 год]]а о Сахаджа-йоге и Нирмале Шриваставе|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121114152517/http://vimeo.com/17435022|archivedate=2012-11-14}} * {{cite web |url = http://www.kheper.net/topics/gurus/Mataji.htm |title = Критика Сахаджа-йоги |accessdate = 2011-07-05 |lang = en |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110623075511/http://www.kheper.net/topics/gurus/Mataji.htm |archivedate = 2011-06-23 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120106182344/http://www.kheper.net/topics/gurus/Mataji.htm |date=2012-01-06 }} * {{cite web |url = http://sahajacult.com |title = Предупреждение от бывшего участника религиозного движения Сахаджа-йога |accessdate = 2011-07-05 |lang = en |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110713034818/http://www.sahajacult.com/ |archivedate = 2011-07-13 }} * {{cite web |url = http://apha.confex.com/apha/138am/webprogram/Paper214049.html |title = Yoga as a complementary therapy for clinical depression |author = Manoj Sharma |coauthors = Purvi Mehta |date = November 8, 2010 |work = Alternative and Complementary Health Practices Poster Session |publisher = APHA |accessdate = 2011-01-25 |lang = {{ref-en}} |description = Conference |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150402124841/https://apha.confex.com/apha/138am/webprogram/Paper214049.html |archivedate = 2015-04-02 |ref = Yoga as a complementary therapy for clinical depression }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402124841/https://apha.confex.com/apha/138am/webprogram/Paper214049.html |date=2015-04-02 }} * {{cite web | url = https://www.hindawi.com/journals/ecam/2011/960583/ | author = R. Manocha, D. Black, J. Sarris, C. Stough | title = A Randomized, Controlled Trial of Meditation for Work Stress, Anxiety and Depressed Mood in Full-Time Workers | subtitle = Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, vol. 2011, Article ID 960583, 8 pages, 2011. | accessdate = 2017-04-01 | website = Hindawi | lang = en | doi = http://dx.doi.org/10.1155/2011/960583 | ref = A Randomized, Controlled Trial of Meditation for Work Stress, Anxiety and Depressed Mood in Full-Time Workers }} * {{cite web | url = http://meditationresearch.co.uk/drug-abuse/ | author = Dr. W. Hackl | title = Effects of Sahaja Yoga on drug abuse | accessdate = 2017-04-02 | website = Meditation Research | lang = en | ref = Effects of Sahaja Yoga on drug abuse }} * {{cite web | url = http://www.islis.a-iri.org/en/journalE/abst281E.htm | author = R. Manocha, D. Black, J. Ryan, C. Stough, D. Spiro | title = Changing definitions of meditation: physiological corollorary | subtitle = Journal of the International Society of Life Sciences, vol. 28, no. 1, 2010 | accessdate = 2017-04-02 | lang = en | ref = Changing definitions of meditation: physiological corollorary }} * {{cite web | url = http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0150757 | author = S. E. Hernández, J. Suero, K. Rubia, J. L. González-Mora, A. Barros | title = Increased Grey Matter Associated with Long-Term Sahaja Yoga Meditation: A Voxel-Based Morphometry Study | subtitle = PLOS ONE, March 3, 2016 | accessdate = 2017-04-02 | lang = en | ref = Increased Grey Matter Associated with Long-Term Sahaja Yoga Meditation }} [[Аңгылал: Сүзүглел]] [[Аңгылал: Йога]] fbcpwjsxxy29hn12hy4h6c2zkgb047x Познер, Владимир Владимирович 0 7966 52691 52674 2026-09-28T00:13:11Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52691 wikitext text/x-wiki '''Владимир Владимирович Познер''' (төр. [[1 апрель]] [[1934 чыл|1934]], [[Париж]], [[Франция]]) — [[ССРЭ|совет]], [[Россия|россий]] база [[Американың Каттышкан Штаттары|американ]] {{журналист|ССРЭ|России|США}} база {{телебашкарыкчы|СССР|России|США}}, {{радиоведущий|США}}, бир дугаар президент [[Россия телевиденияның академиязы|Россия телевиденияның академиязының]] бир дугаар президентизи (1994—2008), {{писатель2|СССР|России}}. Ведёт автор программа «[[Познер (теледамчыдылга)|Познер]]» на «[[Бир дугаар канал (Россия)|Бир дугаар каналда]]». == Намдары == === Ада-иези, чуртталганың эгези === Еврей өг-бүлеге төрүттүнген<ref>[https://pozneronline.ru/2017/07/19262/ О правде]{{ref-ru}}</ref> [[Познер, Владимир Александрович|Владимир Александрович Познер]] (1908—1975){{sfn|Краткая биография В. А. Познера}}, Россиядан 1922 чылда [[эмигрант|даштыкы чуртче көшкен]]{{sfn|Познер|1999a}}, биле француз Жеральдин Люттен (1910—1985){{sfn|«Тур де Франс»-2|loc=просмотр с 07:20}}. Владимир деп адазынга алдар кылдыр адаан база [[дуган Парижской Богоматери|дуган Парижской Богоматери]] [[католицизм|католик ёзулалы]] шажынга кирген{{sfn|«Тур де Франс»-2|loc=просмотр с 15:10}}. Россий база француз чогаалчы [[Познер, Владимир Соломонович|Владимир Соломонович Познер]] Владимир Познерниң [[Родство#В соседних поколениях|кады төрүвээн даайы]] болуп турар<ref name="Интервью">{{cite web|url=http://echo.msk.ru/programs/tv/1298060-echo/|title=В 80 лет жизнь только начинается|date=13 апреля 2014 года|publisher=Эхо Москвы|accessdate=2015-07-05}}</ref>. Июнь 2012 чылда эфирже вышел ээлчеглиг хөй сериялыг фильм аян-чорук дугайында «[[Их Италия (теледамчыдылга)|Их Италия]]». Бо удаа Владимир Познер биле [[Иван Ургант|Иван Ургант]] дуэди отправляется [[Италия|Италияже]]. По словам самого Владимира Владимировича, тур-проект бичии мурнундагы двух ылгалып турар. Хотя концепция кулинарно-культурно-социальная — уламчылап турар. 2012 чылдың төнчүзүнде чаа турисчи-билип алырының хөй сериялыг телефильм «[[Германская головоломка]]» тырттырары доозулган{{sfn|Миненкова|2012}}, в начале декабря фильм был показан на «Первом канале». Сентябрь 2013 чылда чаа телефильм «[[Англия в общем и в частности]]» кылыры эгелээн{{sfn|Панченко, 2013}}. Телефильм эфирге «Бир дугаар канал» январь 4-тен январь 15-ке чедир 2015 чылда (шуптузу 10 серия) орай кежээ дамчыдып турган{{sfn|«ПознерOnline», 2014}}. Май 2015 чылда чаа тургузуг ниитилел коллегия соңгуттурган парлалгага хомудалдар{{sfn|Сотников, 2015}}. Декабрь 2015 чылда Израиль дугайында «Еврейское счастье» фильм үндүрген<ref>{{Cite web|url=http://pozneronline.ru/category/filmy-v-poznera/izrail/|title=Еврейское Счастье {{!}} Познер Online|publisher=pozneronline.ru|accessdate=2016-12-15}}</ref>; в фильм вошли 8 серий, охватывающих несколько ключевых городов, проблем и достижений Израиля. Чазын 2016 чылда Испания дугайында фильм «[[В поисках Дон Кихота]]» тырттырган турган<ref name="Isp">{{Cite web|url=http://pozneronline.ru/2016/04/15190/|title=Владимир Познер: «А я бы хотел выйти на эту арену и вот чтоб бык шёл»|author=Владимир Познер|publisher=Познер Online|accessdate=2016-10-16}}</ref>, чайын [[Шекспир, Уильям|Уильям Шекспир]] дугайында фильм тырттырып эгелээн «Шекспир. Предостережение королям…»<ref>{{Cite web|url=http://pozneronline.ru/2016/04/15335/|title=Владимир Познер: «Во второй половине июня приступаю к съёмке фильма»|author=Познер Online|publisher=Познер Online|accessdate=2016-10-16}}</ref>. Февраль 2017 чылда тос дугаар сезоннуң «[[Минута славы]]» шоунуң жюри кежигүнү апарган <ref>{{Cite web|url=http://www.vokrug.tv/article/show/minuta_slavy_9_sezon_uchastniki_rasskazali_chego_im_stoili_60_sekund_efira_57578/|title=«Минута славы», 9 сезон: участники рассказали, чего им стоили 60 секунд эфира - Вокруг ТВ.|publisher=www.vokrug.tv|accessdate=2017-02-21}}</ref>. === Телевидение мергежили школазы база Малой Дмитровкада бажың тудуу === [[Файл:Moscow Malaya Dmitrovka Street 20-1.jpg|thumb|right|225px|<center>Бажыңның ниити хевири. Хананың хевээр арттырган кезээ солагай талад адаккы азыг, 2008 чыл]] [[Файл:Познер, Владимир Владимирович (2018).jpg|thumb|right|Владимир Владимирович Познер (2018)]] 1997 чылда Москвага «Школу телевизионного мастерства» ажыткан регионнардан аныяк журналистерге . Школаның директору Екатерина Орлова апарган — Владимир Познерниң ийи дугаар кадайы. === Ресторан бизнези === 2004 чылда Владимир Познер бодунуң дуңмазы Павел-биле кады (1945—2016) Москвага француз ресторан «Жеральдин» ажыткан{{sfn|Chez Géraldine}}, Познер алышкыларның иезинге алдар кылдыр адаан. Ресторан чери [[брассери]] хевиринге хамааржыыр({{lang-fr|brasserie}}), Францияда сурагжаан. [[Остоженка|Остоженкада]] турар. == Хуу шынарлары, үзелдери база сонуургалдары == {{Врезка|Заголовок=<small>Хосталга дугайында</small>|Содержание=…В России часто путают свободу с волей, а это разные вещи. Воля — это что хочу, то и ворочу, и мне совершенно плевать на всех остальных. А свобода — это нечто такое, что кончается там, где начинает мешать свободе другого человека, и это прежде всего ответственность. Я бы сказал так: самый несвободный человек — это и самый безответственный человек, это раб. Он ни за что не отвечает, за него отвечает хозяин. Напротив, самый ответственный человек — это человек, который только сам принимает все решения, и он и есть самый свободный{{sfn|Кашин, 2013}}.|Подпись=''В. В. Познер''|Выравнивание=right|Ширина=225px|Фон=#fffddf}} Төрээн французтан аңгыда, орус база англи дылдарны хостуг билир{{sfn|Власенко, 2006}}{{sfn|Ситник, 2012}}. Чаныш-сыныш чок [[атеизм|атеист]]<ref name="lenta.ru"/>: «Я атеист и не скрываю этого, хотя сейчас это непопулярно»{{sfn|Мельман|2009}}. Выступает за право на [[эвтаназия|эвтаназия]]{{sfn|Скальский, 2009}}, не поддерживает [[Гей-пропаганда|гомосексуальность пропаганданың]] удурланыкчыларын {{sfn|Gay.Ru, 2007}}{{sfn|Gay.Ru, 2010}}<ref name="lenta.ru">[http://lenta.ru/articles/2015/10/15/pozner/ lenta.ru: Владимир Познер о том, почему Россия не стала родиной и зачем ей воевать в Сирии]</ref> база [[Однополый брак|однополых браков]] хоойлу ёзугаар күштүг болдурарының талалакчызы болуп турар{{sfn|Журавлёва, 2013}}{{sfn|Gay.Ru, 2013}}, поддерживает идею борьбы с [[наркобизнес]]ом база наркоманнар аразында кем-херек үүлгедиишкиннерин путём хоойлу ёзугаар күштүг болдурарының наркотиктер садары{{sfn|«Новая газета»|2004}}. Боттуг эвес түңнелдер деп санап турар [[Бүгү-эвилелдиң ССРЭ-ни хевээр арттырары референдуму|ССРЭ хевээр арттырар референдуму]]{{sfn|Тельпиз|2013}}. Үш хамаатылыг болуп турар — [[Россия|Россия]], [[Франция|Франция]]<ref name="kaspar"/> база [[АКШ]]<ref name="kaspar" />{{sfn|Ванденко, 2004}}. Совет Эвилелинге бодунуң бир дугаар турган чылдарын сактывышаан, Познер эскерген: {{начало цитаты}}…когда я приехал, мне было 19 лет только, я очень хотел быть русским, я мечтал, чтобы меня считали русским, своим. Но мне давали понять неоднократно, что я — не свой. И, в конце концов, я согласился с этим. Это правда. Ну нет, ну что делать?{{sfn|Береза, 2013}}{{конец цитаты}} 2009 чылда «[[Москваның комсомолчу|Москваның комсомолчу]]» интервьюга ол, ылаңгыя, чугаалаан: {{начало цитаты}}В России меня держит только моя работа. Я не русский человек, это не моя родина, я здесь не вырос, я не чувствую себя здесь полностью дома — и от этого очень страдаю. Я чувствую в России себя чужим. И если у меня не будет работы, я поеду туда, где чувствую себя дома. Скорее всего я уеду во Францию{{sfn|Мельман|2009}}.{{конец цитаты}} Украин агентилел [[УНИАН]] корреспондент-биле чугаалашпышаан, журналист ажыы-биле чугаалаан: {{начало цитаты}}Я очень счастлив в своей работе. У меня такое положение тут, которого не будет ни во Франции, ни в Америке. Это совершенно очевидно. Поэтому, если я не смогу больше работать, если мне не дадут работать, то не исключено, что я уеду. Это я говорил. Но так, никаких планов… покинуть Россию у меня нет. Я просто говорил, из-за чего я мог бы уехать{{sfn|Береза, 2013}}.{{конец цитаты}} Компьютерни эң биче ажыглап турар, Википедияга принципиально бүзүревейн турар («анаа шуут»)<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=z8pujQJpZfQ|title=Гость Татьяна Черниговская. Познер. Выпуск от 11.04.2016|author=Первый канал|date=2016-04-12|accessdate=2016-04-22}}</ref>. Сувенирлиг автомобильдер коллекциялап чыып турар{{sfn|«Автомобили»|2011}}, сувенирлиг [[Языты-мелегейлер|языты-мелегей]]{{ref+|В интервью программе «Личные вещи» сказал: «Я не собираю. Они сами ко мне приходят»{{sfn|Максимов, 2009}}.|*}}{{ref+|В интервью интернет-изданию «Сегодня.ua» было сказано, что это животное — талисман В. Познера{{sfn|Панченко, 2013}}.|*}} база кружкалар ат барган им хоорайлар (300 хире штук чыып алган){{sfn|Интервью, 2000}}. Неделяда ийи-үш катап, эртен эрте, улуг теннис ойнап турар. Үргүлчү шошкуп халып турар база занимается фитнес кылып турар (как бажыңда, так и в спортзалга). Бейсболга аажок ынак. Более того, собрал в Москве любительскую команду «Московские чайники» и вывез её в [[Сан-Франциско]], где «[[Московские Чайники|Чайники]]» удур ойнап турган билдингир американ команда «Дикие зайцы» («Московские чайники» почётно проиграли 5:7), а после — в [[Австралия|Австралию]], где команда заняла 3-е место среди ветеранов бейсбола{{sfn|Максимов, 2009}}. Убеждён ажык-дуза кызыл араганың.{{начало цитаты}}— Во Франции — культ вина… А правда, что у вас дома коллекция вин?<br>— С удовольствием выпиваю. Люблю и знаю вино, виски, коньяк, разные водки, пиво… К каждому блюду есть своя выпивка. Я не алкоголик, естественно. Иногда действительно хочется снять напряжение, я не вижу в этом ничего необыкновенного{{sfn|Вольский, 2011}}.{{конец цитаты}}2007 чылда Владимир Познер заключил элээн каш пари на аар өртектиг эзиртир суксуннар — со ставкой на то, что [[Владимир Путин]] конституцияны өскертпес база үш дугаар президент хуусаазынче соңгуттурар{{ref+|Со слов Владимира Познера, завершающих программу «[[Времена]]» от 17 ноября 2007 года.|*}}. Ынак чигирзиг чемнериниң бирээзи — иезиниң рецептизи шоколад мусс{{sfn|Ткачёва, 2011}}; кол (ийи дугаар) чемнер — хаарган кыс дагаа биле ногаан салат{{ref+|Из беседы с Иваном Ургантом в фильме «[[Тур де Франс (телепередача)|Тур де Франс]]».|*}}. Собственным же эң эки күүведир чем (база иезиниң рецептизи) ''«жиго д’аньо»'' санап турар ({{lang-fr|gigot d’agneau}}) — французтап хойнуң быжа берген даваны{{ref+|Этому посвящена обложка и одна из главных тем первого выпуска кулинарного журнала «[[Гастрономъ]]» (№ 1 ноябрь, 2001); а в выпуске № 12 за 2011-й год есть статья «Любимый салат Владимира Познера» («зелёный салат»).|*}}. При этом с детства балыкка ынак эвес{{ref+|По словам журналиста, его няня — строгая католичка — заставляла его каждодневно есть рыбу, — и не выпускала из-за стола «до пустой тарелки»{{sfn|Ткачёва, 2011}}.|*}}. База, по его собственному признанию, ол быдаа биле манчыга ынак. Аныяанда ол ол-ла дораан 300 манчы чип шыдаар турган.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=DHaNPq926jQ|title=Владимир Познер в программе СМАК на Первом канале|author=smakvideo37|date=2012-02-15|accessdate=2018-08-22}}</ref> Бодунуң хуу автор программазының эфиринге, ажыы-биле чугаалаан, аарыкчы болуп турар [[Торпедо (футбол клуб, Москва)|москваның командазы «Торпедо»]]. Ынчалза-даа, команданың сандараашкын соонда, ол дэш аарыырын соксаан<ref name="Гость Александр Ширвиндт. Познер. Выпуск от 28.12.2015">[https://www.1tv.ru/shows/pozner/vypuski/gost-aleksandr-shirvindt-pozner-vypusk-ot-28122015 Гость Александр Ширвиндт. Познер. Выпуск от 28.12.2015]</ref>. Миниатюрага киржип турган«[https://www.youtube.com/watch?v=DzIQ1QyPTmA Познер берëт интервью у Познера]» сценага «[[Парапапарам]]» команда-биле кады [[Клуб весёлых и находчивых|КВН]]{{Значимость факта?}}. == Ниитилел позиция == === Православ шажынга хамаарылгазы === База Познер санал-оналын илередип чугаалаан, «Православие – безрадостная религия, тяжёлая, призывающая ко всякого рода страданиям, лишениям, ради того, что когда-нибудь, потом… Она не вызывает желание жить сейчас хорошо.» деп<ref>[https://pozneronline.ru/2019/05/25025/ Владимир Познер о вкусе к жизни в России]</ref>. Москваның шажынчы академияның алдарлыг профессору Алексей Ильич Осипов бижээш база бодунуң сайтызынга чүүлдү ол бадыткалче харыыны парлап үндүрген <ref>[https://alexey-osipov.ru/books-and-publications/stati/pravoslavie-bezradostnaya-religiya/ Православие – «безрадостная» религия?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190713093709/https://alexey-osipov.ru/books-and-publications/stati/pravoslavie-bezradostnaya-religiya/ |date=2019-07-13 }}</ref>. Сентябрь 2019 чылда поддержал [https://www.pravmir.ru/otkrytoe-pismo-svyashhennikov-v-zashhitu-zaklyuchennyh-po-moskovskomu-delu/ открытое письмо священников] камгалал хоругдаткан кижилер по «[[Московское дело|московскому делу]]», сказав, что не только не нашел ничего, с чем был бы несогласен, ынчаарга безин хараадаан, ооң ында холунуң үжүү турбаан<ref>[https://pozneronline.ru/2019/09/26325/ О письме священников в защиту заключенных по «московскому делу» и о страхе]</ref>. == Өг-бүлези == [[Файл:Vladimir Posner 2013 19.jpg|thumb|right|225px|В. Познер ном презентациязында «[[Их Италия]]», 19 март 2013 ч.]] Бир дугаар кадайы (1957 чылдан 1967 чылга чедир ашак-кадай болган) — [[Чемберджи, Валентина Николаевна|Валентина Николаевна Чемберджи]] (төр. 1936), адазындан армян, иезинден еврей. * Уруу [[Чемберджи, Екатерина Владимировна|Екатерина Владимировна Чемберджи]] (төр. 1960), немец ашактыг, [[Берлин]]де 1990 чурттап турар, композитор база пианист. ** Уруунуң уруу — Мария (төр. 1984), оглунуң оглунуң оглу — Валентин (төр. 2014). ** Оглунуң оглу — Николай (төр. 1995). Ийи дугаар кадайы (1969 чылдан 2005 чылга чедир ашак-кадай болган) — Екатерина Михайловна Орлова («школы Познера» директору). * Азыранды оглу — Пётр Орлов (төр. 1961), журналист, эрткен үеде — «[[Доброе утро (телепередача)|Утро]]» ([[1-й канал Останкино]]) программа башкарыкчызы, корреспондент службы информации [[НТВ]], директорнуң оралакчызы Дирекции информационных программ НТВ. ** Оглунуң оглу — Георгий (төр. 1999). Үш дугаар кадайы (2008 чылдан ашак-кадай болган) — Надежда Юрьевна Соловьёва (төр. 1955; театрның, кинопродюсер база телепродюсер, промоутер база «Sav Entertainment» концерт компанияның үндезилекчизи). Даай авазы (адазының угбазы) — [[Спири-Меркантон, Виктория Александровна|Виктория Александровна Спири-Меркантон]], урождённая Познер; 1911—2006), француз киномонтажёр, режиссёр, киноредактор. Киноредактор Роже Спири-Меркантон ашактыг. == Шүгүмчүлел == * Публицист Сергей Смирновтуң санал-оналы-биле, Владимир Познер теледамчыдылгада «Времена» төөгүге болган фактыларны хажыдып турган база манипулятивтиг технологилар ажыглап турган{{sfn|Смирнов|2005}}. * [[Задорнов, Михаил Николаевич|Михаил Задорнов]] Познерни «шылгараңгай угаанныг саттыныкчы»деп адап турган<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-dPDQfCSyg0|title=Задорнов: Познер - гениальный предатель!|author=События Недели|accessdate=2019-01-03}}</ref>, того же [[Соловьёв, Владимир Рудольфович|Владимир Соловьёв]] бодалдыг болуп турар <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9tzamnrrsmI|title=Скандальная запись: Венедиктов и Познер просто МРАЗИ! Соловьёв опустил шизофренников с "Эхо Москвы"|author=Политика сегодня: Россия США Украина|accessdate=2019-01-03}}</ref>. * [[Вассерман, Анатолий Александрович|Анатолий Вассерман]] высказывался Познерниң дугайында мындыг янзылыг: «А если говорить конкретно, то к Познеру у меня отношение резко отрицательное, потому что он как раз один из замечательных примеров журналиста, ориентирующегося не на реальность, а на собственное представление.»<ref>{{Cite web|url=https://www.nakanune.ru/articles/17313/|title=Почему Познер не перестанет "СМРАДить"|author=|website=|date=|publisher=www.nakanune.ru|lang=ru|accessdate=2019-01-03}}</ref> * [[Раззаков, Фёдор Ибатович|Фёдор Раззаков]] бодунуң номунда «Блеск и нищета российского ТВ», бижип турар: {{cquote|Прав [[Кушанашвили, Отар Шалвович|Кушанашвили]] и в отношении Владимира Познера. Российские СМИ сотворили из него «духовного лидера нации», хотя на самом деле весь его «дух» преследовал одну цель – умело запудрить людям мозги своими речами о мнимой духовности. На самом деле Познер был ничем не лучше Кушанашвили, а во многом и опаснее его, поскольку его внешняя интеллигентность позволяла ему легко манипулировать людьми, сея в их умах гораздо более опасные мысли, чем примитивные матерные эпатажи Кушанашвили. Объединяло же этих людей одно общее дело: один «пудрил мозги» в среде низших слоев населения, а второй «окучивал» высшие слои, в том числе и интеллигенцию.}} == Номнары == {{columns-list|2| * «Запад вблизи» (бир очулдурукчу дег, изд. Прогресс, 1982); * «Parting With Illusions» (Прощание с иллюзиями) (1990) ISBN 978-0-380-71349-3; * «Вспоминая войну (Remembering War): Советско-американский диалог» (М., «Новости»,1990; Oxford University Press, 1990). В соавторстве с Х. Кейссар ISBN 978-0-19-505126-1; * «Eyewitness: A Personal Account of the Unraveling of the Soviet Union» (Свидетель) (1991) ISBN 978-0-679-41202-1, ISBN 0-679-41202-6; * «The Communist Manifesto». (June 1992) ISBN 0-553-21406-3; * {{книга |автор=Познер В., Кан Б., Ургант И. |заглавие=Одноэтажная Америка |место=М. |издательство=Зебра-Е |год=2008 |страниц=480 |isbn= 978-5-94663-604-9 |ref=Познер и др. }}; * «Тур де Франс. Путешествие по Франции с Иваном Ургантом» (М.: АСТ: Астрель, 2011, 304 с.) ISBN 978-5-17-071947-1, 978-5-271-32729-2; * «[[Прощание с иллюзиями]]» ([[АСТ (издательство)|АСТ]], 2012, 480 с.) ISBN 978-5-271-41210-3. * «[[Их Италия]]» ([[АСТ (издательство)|АСТ]], 2013, 358 с.) ISBN 978-5-17-077169-1 * «Познер о Познере» ([[АСТ (издательство)|АСТ]], 2014, 416 с.) [[Special:BookSources/9785170771691|ISBN]]978-5-17-084029-8 * «Противостояние» ([[АСТ (издательство)|АСТ]], 2015, 350 с.) ISBN 978-5-17-089577-9 * «Немецкая тетрадь. Субъективный взгляд» ([[АСТ (издательство)|АСТ]], 2019, 90 с.) ISBN 978-5-17-113213-2 }} == Телевидение фильмнери<ref name=":1" />== [[Файл:Логотип Тур де Франс.jpeg|thumb|right|225px|Владимир Познер биле [[Ургант, Иван Андреевич|Иван Урганттың]] дамчыдылга заставказында Стилизованное изображение «[[Тур де Франс (телепередача)|Тур де Франс]]»]] Барык шупту телевидение фильмнерин Владимир Познер вёл [[Иван Ургант|Иван Ургант]] биле. {{columns-list|2| * {{год в кино|2008}} — [[Одноэтажная Америка (теледамчылга)|Одноэтажная Америка]] ({{нп5|Кан, Брайан|Брайан Кан|en|Brian Kahn}} биле кады автор болуру база [[Ургант, Иван Андреевич|Иван Ургант]]) * {{год в кино|2010}} — [[Тур де Франс (теледамчыдылга)|Тур де Франс]] ([[Ургант, Иван Андреевич|Иваном Ургантом]] биле кады) * {{год в кино|2012}} — [[Их Италия]] ([[Ургант, Иван Андреевич|Иван Ургант]] биле кады) * {{год в кино|2012}} — [[Глаз Божий]] — [[Пикассо, Пабло|Пабло Пикассо]] роль күүседикчизи * {{год в кино|2013}} — [[Германская головоломка]] ([[Ургант, Иван Андреевич|Иван Ургант]] биле кады){{sfn|Кудряц|2013}} * {{год в кино|2014}} — [[Англия в общем и в частности]] ([[Ургант, Иван Андреевич|Иван Ургант]] биле кады) * {{год в кино|2016}} — [[Еврейское счастье (теледамчыдылга)|Еврейское счастье]] ([[Ургант, Иван Андреевич|Иван Ургант]] биле кады) * [[2016]] — Шекспир. Предостережение королям * {{год в кино|2017}} — [[В поисках Дон Кихота]] ([[Ургант, Иван Андреевич|Иван Ургант]] биле кады) * {{год в кино|2018}} — [[Самые. Самые. Самые]]<ref>{{Cite news|title=О выходе нового фильма - Познер Online|url=http://pozneronline.ru/2018/04/20694/|work=Познер Online|accessdate=2018-04-22|language=ru-RU}}</ref> ([[Ургант, Иван Андреевич|Иван Ургант]] биле кады) * {{год в кино|2019}} — [[Страна, которую так и не открыли]]<ref>{{Cite news|title=Владимир Познер о Японии и библии - Познер Online|url=https://pozneronline.ru/2019/01/23827/|work=Познер Online|accessdate=2019-04-27|language=ru-RU}}</ref> (совместно с [[Ургант, Иван Андреевич|Иваном Ургантом]]) }} == Шаңналдары == {{columns-list|2| * [[«За заслуги перед Отечеством» ордени]] IV дугаар чадазы ([[27 ноябрь]] [[2006 чыл]]) — ''за большой вклад в развитие отечественного телерадиовещания и многолетнюю плодотворную деятельность''<ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/24616 Указ Президента РФ от 27 ноября 2006 года № 1316]</ref>. * [[Орден Почёта (Россия)|Орден Почёта]] ([[3 декабрь]] [[1999 чыл]]) — ''за заслуги в области культуры и в связи с 75-летием радиовещания в России''<ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/14705 Указ Президента РФ от 3 декабря 1999 года № 1594]</ref>. * [[Орден Дружбы народов]] ([[29 март]] [[1994 чыл]]) — ''за плодотворную творческую работу на телевидении и радиовещании, большой личный вклад в развитие демократических процессов в России и укрепление дружественных связей между народами''<ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/5747 Указ Президента РФ от 29 марта 1994 года № 606]</ref>. * [[Медаль «За трудовую доблесть» ]] ([[14 ноябрь]] [[1980 чыл]]) — ''за большую работу по подготовке и проведению Игр XXII Олимпиады''<ref>[http://www.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc&base=ESU&n=39115&dst=0&profile=0&mb=LAW&div=LAW&BASENODE=&SORTTYPE=0&rnd=261745.1117324155&ts=E214D1AAEDD0E2416AF1F4C6E81FD872&SEARCHPLUS=%EF%EE%E7%ED%E5%F0%E0%20%E2%EB%E0%E4%E8%EC%E8%F0%E0&SRD=true#0 Указ Президиума Верховного Совета СССР от 14 ноября 1980 года № 3301-X «О награждении орденами и медалями СССР работников, наиболее отличившихся при подготовке и проведении Игр XXII Олимпиады»]</ref>. * Россия Федерацияның Президентизи өөрүп четтирери ([[30 апрель]] [[2008 чыл]]) — ''за большой вклад в развитие институтов гражданского общества и обеспечение защиты прав и свобод человека и гражданина''<ref>[http://kremlin.ru/acts/bank/27281 Распоряжение Президента Российской Федерации от 30 апреля 2008 № 234-рп «О поощрении членов Совета при Президенте Российской Федерации по содействию развитию институтов гражданского общества и правам человека»]</ref>. * [[ТЭФИ]] Хөй катап кылган лауреады, 2009 чылда ''«За личный вклад в развитие Российского Телевидения»'' шаңнал тыпсыр. * [[Муз-ТВ]] 2013 шаңналы. «За вклад в жизнь» тускай шаңнал<ref>[http://premia.muz-tv.ru/blog/103/ Премия МУЗ-ТВ 2013 победители] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130611002449/http://premia.muz-tv.ru/blog/103/ |date=2013-06-11 }}</ref>. * [[Орден Почётного легиона|Ордена Почётного легиона]] (1 январь 2014) кавалери{{sfn|«Лента.Ру», 01.01.2014}} }} == Улай көр. == {{Навигация}} * [[Познер (теледамчыдылга)]] * [[Прощание с иллюзиями]] == Демдеглелдер == ; Комментарии {{демдегледер|2|group=*}} ; Источники {{демдеглелдер|colwidth=22em}} == Чогаал == {{columns-list|2| * {{публикация|статья|автор= |заглавие=Владимир Познер: «Наркотики нужно легализовать — я их абсолютный противник» |ссылка=http://www.novayagazeta.ru/society/24403.html?print=1 |издание=Новая газета |год=2004 |месяц=03 |день=29 |номер=21 |архив=https://www.webcitation.org/6YCfAHM62|архив дата=2015-05-01 |ref=«Новая газета» }} * {{книга |автор=Ганжа И. |заглавие=Познер. Большой портрет. Фотоальбом |место=М.<!-- ? --> |издательство=Елена Резник |год=2013 |страниц=296 |isbn=978-5-905327-03-2 |ref=Ганжа }} * {{публикация|статья|автор=Денисова М. |заглавие=Владимир Познер: «По крайней мере, я это попробовал…» |ссылка=http://7days.ru/stars/privatelife/vladimir-pozner-po-krayney-mere-ya-eto-poproboval/2.htm |издание=[[7 дней (журнал)|7 дней]] |тип=журнал |год=2009 |месяц=05 |день=22 |номер=22 |архив=https://www.webcitation.org/6YCkPwKxE|архив дата=2015-05-01|ref=Денисова }} * {{книга |автор=[[Додолев, Евгений Юрьевич|Додолев Е.]]|заглавие=Влад Листьев. Пристрастный реквием |место=М. |издательство=Зебра Е |год=2012 |страниц=320|isbn=978-5-905629-27-3 |ref=Додолев }} * {{публикация|статья|автор=[[Кашин, Олег Владимирович|Кашин О.]] |заглавие=Именем Владимира Познера прикрыли котлован |ссылка=http://www.kommersant.ru/doc/438836 |издание=[[Коммерсантъ]] |тип=газета |год=2003 |месяц=12 |день=25 |номер=235(2838) |архив=https://www.webcitation.org/6YH1ArXOH |архив дата=21015-05-04 |ref=Кашин }} * {{книга |автор=Кудимов Ю. |часть=Человек с моста дружбы |заглавие=Они выбрали СССР |ответственный=Сост. В. И. Андриянов |место=М. |издательство=Политиздат |год=1987 |страниц=206 |ref=Кудимов }} * {{публикация|статья|автор=Кудряц Е. |заглавие=Владимир Познер: «На меня бесполезно оказывать давление!» |ссылка=http://www.partner-inform.de/partner/detail/2008/11/172/3378 |издание=Партнёр |тип=журнал |год=2008 |месяц=11 |номер=11(134) |архив=https://www.webcitation.org/6YCgUYzGL|архив дата=2015-05-01 |ref=Кудряц }} * {{публикация|статья|автор=Кудряц Е. |заглавие=Владимир Познер: «Немцы признали свои преступления, и процесс покаяния продолжается!» |ссылка=http://neuezeiten.rusverlag.de/2013/12/30/2158-2/ |издание=Neue Zeiten |тип=журнал |год=2013 |месяц=12 |номер=12(150) |архив=https://www.webcitation.org/6YCftOeAi|архив дата=2015-05-01 |ref=Кудряц }} * {{публикация|статья|автор=Мельман А. |заглавие=Телегерой нашего времени |ссылка=http://www.mk.ru/print/article/247634/ |издание=[[Московский комсомолец]] |тип=газета |год=2009 |месяц=4 |день=1 |номер=25020 |ref=Мельман |архив=https://www.webcitation.org/69tSoqzE2|архив дата=2012-08-13}} * {{публикация|статья|автор=Миненкова Е. |заглавие=Владимир Познер разгадывает германскую головоломку |ссылка=http://www.rg-rb.de/index.php?id=8294&option=com_rg&task=item |издание=Русская Германия |тип=газета |год=2012 |месяц=12 |день=07 |номер=49 |архив=https://www.webcitation.org/6YChCpsmP|архив дата=2015-05-01 |ref=Миненкова }} * {{публикация|статья|автор=Падерина К. |заглавие=Владимир Познер: «Скоро стану прадедом» |ссылка=https://web.archive.org/web/20101008174203/http://teleweek.ru/36509 |издание=Теленеделя |тип=журнал |год=2008 |месяц=05 |день=14 |номер=20(33) |архив=https://www.webcitation.org/6YChiouVf|архив дата=2015-05-01 |ref=Падерина }} * {{статья |автор=Познер В. В. |заглавие=Рождённый 1 апреля |ссылка=http://www.ogoniok.com/archive/1999/4600/13-28-35/ |издание=Огонёк |тип=журнал |год=1999a |номер=13 |страницы=28—35 |issn=0131-0097 |ref=Познер |description=Записал Баташов А. }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150619012603/http://www.ogoniok.com/archive/1999/4600/13-28-35/ |date=2015-06-19 }} * {{статья |автор=Познер В. В. |заглавие=Я узнал кличку отца — Каллистрат |ссылка=http://www.ogoniok.com/archive/1999/4601/14-36-39/ |издание=Огонёк |тип=журнал |год=1999b |номер=14 |страницы=36—39 |issn=0131-0097 |ref=Познер |description=Записал Баташов А. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716170717/http://www.ogoniok.com/archive/1999/4601/14-36-39/ |archivedate=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924071944/http://www.ogoniok.com/archive/1999/4601/14-36-39/ |date=2015-09-24 }} * {{публикация|статья|автор=Рудык А. |заглавие=Вот те «Крост» |ссылка=http://www.afisha.ru/article/149/ |издание=[[Афиша (журнал)|«Афиша. Все развлечения Москвы»]] |тип=журнал |год=2007 |месяц=09 |день=24 |номер=209 |архив=https://www.webcitation.org/6YGuNZvkq |архив дата=2015-05-04 |ref=Рудык }} * {{публикация|статья |заглавие=Свобода — не воля |ссылка=https://web.archive.org/web/20130526181536/http://www.automobili.ru/magazine/2011/10/main_hero/persons/1199/ |издание=Автомобили |тип=журнал |год=2011 |месяц=10 |номер=10 |архив=https://www.webcitation.org/6YCibufh5 |архив дата=2015-05-01 |ref=«Автомобили»}} * {{книга |автор=Смирнов С. |заглавие=Времена лжи с Владимиром Познером |место=М. |издательство=ЭКСМО |год=2005 |страниц=512 |серия=Народ против |isbn=5-9265-0163-6 |ref=Смирнов}} * {{публикация|статья|автор=Стоцкий А. |заглавие=Слово и дело |ссылка=http://eg.ru/daily/cadr/8903/ |издание=Экспресс-Газета |год=2007 |месяц=04 |день=09 |номер=14(635) |ref=Стоцкий |архив=https://www.webcitation.org/614IbyRrM|архив дата=2011-08-20}} * {{публикация|статья|автор=Тельпиз Е. |заглавие=Искусство жить |ссылка=http://cherami.club/publication/78/ |издание=Cher Ami |тип=журнал |место=[[Курган (город)|Курган]] |год=2013 |месяц=12 |день=30 |номер=2(41) |архив=https://www.webcitation.org/6XuY7hfmy|архив дата=2015-04-19 |ref=Тельпиз}} * {{публикация|статья|автор=Фрумкин С. |заглавие=Обаятельный советский человек | |ссылка=http://www.vestnik.com/issues/2000/0718/win/frumkin.htm |издание=Вестник |тип=журнал |год=2000 |месяц=07 |день=18 |номер=15(248) |архив=https://www.webcitation.org/6YCj6esjL|архив дата=2015-05-01 |ref=Фрумкин }} * {{cite news |first=A. S. |last=Jones |title=American and Soviet Journalists Probe and Parry |url=https://www.nytimes.com/1987/04/09/us/american-and-soviet-journalists-probe-and-parry.html?pagewanted=print |work=New York Times |publisher=nytimes.com |date=1987-04-09 |accessdate=2015-04-15 |language=en |deadlink=No |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YCjV6NNX?url=http://www.nytimes.com/1987/04/09/us/american-and-soviet-journalists-probe-and-parry.html?pagewanted=print |archivedate=2015-05-01 |ref=Jones, 1987 }} }} == Шөлүглер == {{columns-list|2| * [http://pozneronline.ru/ Официальный сайт Владимира Познера] <!-- Статьи по алфавиту: --> * {{cite web |url=http://www.unian.net/politics/767581-vladimir-pozner-proishodyaschee-v-rossii-priznak-neuverennosti-i-nervoznosti.html |title=Владимир Познер: «Происходящее в России — признак неуверенности и нервозности» |author=Береза А. |date=2013-03-25 |publisher=unian.net |accessdate=2015-04-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YFoDbLbh?url=http://www.unian.net/politics/767581-vladimir-pozner-proishodyaschee-v-rossii-priznak-neuverennosti-i-nervoznosti.html |archivedate=2015-05-03 |ref=Береза, 2013 |deadlink=no }} * {{cite web|url=http://ria.ru/interview/20131204/981962136.html|title=Владимир Познер: «В России есть журналисты и нет журналистики»|author=Бородина А.|date=2013-12-04|accessdate=2015-04-14|publisher=[[РИА Новости]]|archiveurl=http://www.peeep.us/897eba3a |archivedate=2013-12-04}} * {{cite web |url=http://fakty.ua/65738-vladimir-pozner-quot-bolee-menee-prilichno-govorit-po-russki-ya-nauchilsya-godam-k-devyatnadcati-kogda-priehal-v-moskvu-iz-germanii-quot |title=Владимир Познер: «Более-менее прилично говорить по-русски я научился годам к девятнадцати, когда приехал в Москву из Германии» |author=Ванденко А. |date=2004-04-02 |publisher=fakty.ua |accessdate=2015-01-12 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6VX9Gbdh6?url=http://fakty.ua/65738-vladimir-pozner-quot-bolee-menee-prilichno-govorit-po-russki-ya-nauchilsya-godam-k-devyatnadcati-kogda-priehal-v-moskvu-iz-germanii-quot |archivedate=2015-01-12 |ref=Ванденко, 2004 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://lenta.ru/news/2014/01/01/pozner/ |title=Владимир Познер стал кавалером Ордена Почётного легиона |date=2014-01-01 |publisher=lenta.ru |accessdate=2015-04-19 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YFp4oYGf?url=http://lenta.ru/news/2014/01/01/pozner/ |archivedate=2015-05-03 |ref=«Лента.Ру», 01.01.2014 |deadlink=no }} * {{cite web|last=|first=|url=http://www.gay.ru/news/rainbow/2013/05/26-26091.htm|title=Владимир Познер: «Однополые браки во Франции — это прорыв в менталитете»|publisher=[[Gay.ru]]|date=2013-05-26|accessdate=2015-04-18|ref=Gay.Ru, 2013|deadlink=no}} * {{cite web |url=http://gay.ru/news/rainbow/2007/06/16-10188.htm |title=Владимир Познер: «Отношение к геям — индикатор толерантности в умах людей» |date=2007-06-16 |publisher=gay.ru |accessdate=2015-04-18|ref=Gay.Ru, 2007 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://www.chaskor.ru/news/vladimira_poznera_zastavili_zakryt_shou_na_dozhde_28599 |title=Владимира Познера заставили закрыть шоу на «Дожде» |date=2012-06-25 |publisher=chaskor.ru |accessdate=2015-04-16 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YFq0SGIe?url=http://www.chaskor.ru/news/vladimira_poznera_zastavili_zakryt_shou_na_dozhde_28599 |archivedate=2015-05-03 |ref=Частный корреспондент, 2012 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/hi/russian/learn_english/newsid_6213000/6213712.stm |title=Владимир Познер: «Полиглотом меня сделала жизнь» |author=Власенко Е. |date=2006-12-06 |publisher=Русская служба [[Би-би-си|BBC]] |accessdate=2015-04-16 |description=обновлено |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YFqUSLA3?url=http://news.bbc.co.uk/hi/russian/learn_english/newsid_6213000/6213712.stm |archivedate=2015-05-03 |ref=Власенко, 2006 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://www.baltinfo.ru/print/2011/11/14/Vladimir-Pozner-Solovev-mne-zaviduet-240969 |title=Владимир Познер: «Соловьёв мне завидует…» |author=Вольский Н. |date=2011-11-14 |publisher=baltinfo.ru |accessdate=2015-04-14 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YFrA2vrA?url=http://www.baltinfo.ru/print/2011/11/14/Vladimir-Pozner-Solovev-mne-zaviduet-240969 |archivedate=2015-05-03 |ref=Вольский, 2011 |deadlink=no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923223042/http://www.baltinfo.ru/print/2011/11/14/Vladimir-Pozner-Solovev-mne-zaviduet-240969 |date=2015-09-23 }} * {{cite web |url=http://www.kasparov.ru/material.php?id=4B7282523FF92 |title=Мой принцип |author=Гуленок О. |date=2010-02-10 |publisher=.kasparov.ru |description=Интервью с В. В. Познером |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YFrUpVG6?url=http://www.kasparov.ru/material.php?id=4B7282523FF92 |archivedate=2015-05-03 |ref=Гуленок, 2010 |accessdate=2013-01-07 |deadlink=no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150106113258/http://www.kasparov.ru/material.php?id=4B7282523FF92 |date=2015-01-06 }} * {{cite web |url=http://ericche.com/vladimir-pozner |title=Дом Владимира Познера в переулке между Остоженкой и Старым Арбатом |publisher=ericche.com |accessdate=2015-04-18 |archiveurl=https://archive.today/20150503184547/http://pozneronline.ru/2000/07/8739/ |archivedate=2015-05-03 |ref=Интервью, 2000 |deadlink=no }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308194431/http://ericche.com/vladimir-pozner |date=2016-03-08 }} * {{cite web|author=Журавлёва О.|url=http://echo.msk.ru/programs/personalno/1078890-echo/|title=Особое мнение|publisher=[[Эхо Москвы]]|date=2013-05-22|accessdate=2015-04-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6H2yOdoIQ?url=http://echo.msk.ru/programs/personalno/1078890-echo/|archivedate=2013-06-01|ref=Журавлёва, 2013|deadlink=no}} * {{cite web|url=http://www.colta.ru/articles/media/355|title=Владимир Познер: «Эрнст сказал, что согласен с каждым моим словом»|author=Кашин О.|date=2013-02-26|publisher=Colta.ru|description=Медиа|accessdate=2017-09-16|8=|archiveurl=https://www.webcitation.org/6YFuKdZAJ?url=http://www.colta.ru/articles/media/355|archivedate=2015-05-03|ref=Кашин, 2013|deadlink=no}} * {{cite web |url=http://www.dommuseum.ru/index.php?m=dist&pid=9730 |title=Краткая биография Владимира Александровича Познера на сайте дома-музея Марии Цветаевой при Департаменте культуры Москвы |publisher=dommuseum.ru |accessdate=2015-04-14 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YFujrGbY |archivedate=2015-05-03 |ref=Краткая биография В. А. Познера}} * {{cite web |url=http://www.interfax-religion.ru/print.php?act=analysis&id=150 |title=С именинами, уважаемый Владимир Владимирович! |author=[[Кураев, Андрей Вячеславович|Кураев А., протодиакон]] |date=2010-07-28 |publisher=[[Интерфакс-Религия]] |accessdate=2015-04-19|ref=Кураев, 2010 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://www.gay.ru/news/rainbow/2010/09/14-18981.htm |title=Лара Фабиан и Владимир Познер приветствуют Квир-фестиваль в Санкт-Петербурге |date=2010-09-14 |publisher=gay.ru |accessdate=2015-04-18|ref=Gay.Ru, 2010 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://kp.ua/daily/110610/231182/ |title=Евгений Киселёв: «Я – украинский журналист с российским паспортом» |author=Лицкевич О. |date=2010-06-11 |publisher=kp.ua |accessdate=2015-04-14 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YGjEXWrW?url=http://kp.ua/live/231182-evhenyi-kyselev-ya-ukraynskyi-zhurnalyst-s-rossyiskym-pasportom |archivedate=2015-05-04 |ref=Лицкевич, 2010 |deadlink=yes }} * {{cite web |url=http://www.segodnya.ua/culture/stars/Vladimir-Pozner-My-s-Azarovym-oba-okazalis-polezny-drug-drugu.html |title=Владимир Познер: «Мы с Азаровым оба оказались полезны друг другу» |author=Панченко А. |date=2013-03-23 |publisher=segodnya.ua; webcitation.org |accessdate=2015-04-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Ff8EBoe9?url=http://www.segodnya.ua/culture/stars/Vladimir-Pozner-My-s-Azarovym-oba-okazalis-polezny-drug-drugu.html |archivedate=2013-04-05 |ref=Панченко, 2013 |deadlink=no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130326050521/http://www.segodnya.ua/culture/stars/Vladimir-Pozner-My-s-Azarovym-oba-okazalis-polezny-drug-drugu.html |date=2013-03-26 }} * {{cite web |url=http://www.kp.ru/daily/24269/465878/ |title=Познер Владимир Владимирович |work=Досье KP.RU |publisher=kp.ru |date=2009-03-31 |accessdate=2015-04-14 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YGl5cWGz?url=http://pda.kp.ru/daily/24269/465878/ |archivedate=2015-05-04 |ref=Досье KP.RU, 2009 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://lenta.ru/lib/14160467/full.htm |title=Познер, Владимир |subtitle=Телеведущий, журналист |publisher=lenta.ru |accessdate=2015-04-19 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YGlMOIgn?url=http://lenta.ru/lib/14160467/full.htm |archivedate=2015-05-04 |ref=«Лента.Ру»: : Познер, Владимир |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://lenta.ru/articles/2008/11/18/pozner/ |title=«Познер» позднего периода |date=2008-11-18 |subtitle=На «Первом канале» состоялась премьера авторской передачи Владимира Познера |publisher=lenta.ru |accessdate=2015-04-14 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YGlcdUd5?url=http://lenta.ru/articles/2008/11/18/pozner/ |archivedate=2015-05-04 |ref=«Лента.Ру». 18.11.2008 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://www.1tv.ru/news/polit/46967 |title=Популярному телеведущему Владимиру Познеру исполняется 70 лет |date=2004-04-01 |publisher=1tv.ru |accessdate=2015-04-14|ref=Первый канал, 14.04.2015 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://pozneronline.ru/2014/12/9986/ |title=Премьера фильма «Англия в общем и в частности» |date=2014-12-24 |publisher=pozneronline.ru 2014 |accessdate=2015-04-16 |archiveurl=https://archive.today/20150504092921/http://pozneronline.ru/2014/12/9986/ |archivedate=2015-05-04 |ref=«ПознеpOnline», 2014 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://mitrofanova.chat.ru/pages/dosye01.html |title=Владимир Познер. Досье |author=Раззаков Ф. |work=Звёзды телевидения. — М.: ЭКСМО, 2000 |publisher=mitrofanova.chat.ru |accessdate=2015-04-14 |description=ТелеоборZения от Нинель Митрофановой |ref=Раззаков, 2000 |deadlink=no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130303025412/http://mitrofanova.chat.ru/pages/dosye01.html |date=2013-03-03 }} * {{cite web |url=http://www.geraldine.ru/ |title=Ресторан «Chez Géraldine» |publisher=geraldine.ru |accessdate=2015-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150416213500/http://www.geraldine.ru/ |archivedate=2015-04-16 |ref=Chez Géraldine}} * {{cite web |url=http://vtbrussia.ru/culture/zhivoe-slovo/netsenzurnyiy-razgovor/ |title=Владимир Познер: «Читать Пушкина по-английски? Я что — обалдел?» |author=Ситник Л. |date=2012-10-10 |publisher=vtbrussia.ru |accessdate=2015-04-16 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YGr8Jb00?url=http://vtbrussia.ru/culture/zhivoe-slovo/netsenzurnyiy-razgovor/ |archivedate=2015-05-04 |ref=Ситник, 2012 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://newsbabr.com/?IDE=50531 |title=Владимир Познер выступает за право на эвтаназию и выражает обеспокоенность усилением церкви в России |author=Скальский А. |date=2009-02-04 |publisher=newsbabr.com; kontury.info |accessdate=2015-04-18 |ref=Скальский, 2009 |deadlink=no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304133848/http://newsbabr.com/?IDE=50531 |date=2016-03-04 }} * {{cite web |url=http://www.rosbalt.ru/main/2004/11/17/185548.html |title=Скандалу вокруг строительства школы Познера исполнился год |date=2004-11-17 |publisher=rosbalt.ru |accessdate=2015-04-16 |ref=Росбалт, 2004 |archiveurl=https://www.webcitation.org/614IZF4Ap?url=http://www.rosbalt.ru/main/2004/11/17/185548.html |archivedate=2011-08-20 |deadlink=no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201051733/http://www.rosbalt.ru/main/2004/11/17/185548.html |date=2012-12-01 }} * {{cite web |url=http://www.izvestia.ru/comment/article3144244 |title=Добрые и злые |author=[[Соколов-Митрич, Дмитрий Владимирович|Соколов-Митрич Д.]] |date=2010-07-27 |publisher=izvestia.ru; archive.org |accessdate=2015-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100803161709/http://www.izvestia.ru/comment/article3144244 |archivedate=2010-08-03 |ref=Соколов-Митрич, 2010 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://www.dw.de/владимир-познер-в-россии-сегодня-нет-журналистики/a-18475451 |title=Владимир Познер: «В России сегодня нет журналистики» |author=Сотников И. |date=2015 |publisher=dw.de |accessdate=2015-06-04 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Z2DbmeUJ?url=http://www.dw.de/%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80-%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%BD%D0%B5%D1%80-%D0%B2-%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8-%D1%81%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F-%D0%BD%D0%B5%D1%82-%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%25 |archivedate=2015-06-04 |ref=Сотников, 2015 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://style.rbc.ru/person/2011/11/28/161962.shtml |title=Владимир Познер: «Я гурман и люблю разные кухни мира» |author=Ткачёва Д. |date=2011-11-28 |publisher=rbc.ru; archive.org |accessdate=2015-04-18 |description=Интервью в Brasserie «Chez Géraldine» |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111129055955/http://style.rbc.ru/person/2011/11/28/161962.shtml |archivedate=2011-11-29 |ref=Ткачёва, 2011 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://izvestia.ru/news/288746 |title=Художества на Дмитровке |author=Устюгов Б. |date=2004-04-05 |publisher=izvestia.ru |accessdate=2015-05-04 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YGx0MTyZ?url=http://izvestia.ru/news/288746 |archivedate=2015-05-04 |ref=Устюгов, 2004 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://www.gzt.ru/politics/2004/09/15/110600.html |title=Жители Малой Дмитровки против школы телевизионного мастерства |subtitle=Акция против школы Познера |author=Филатов А. |date=2004-09-15 |publisher=gzt.ru; archive.org |accessdate=2015-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070322182302/http://www.gzt.ru/politics/2004/09/15/110600.html |archivedate=2007-03-22 |ref=Филатов, 2004 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://pozneronline.ru/category/izrail/ |title=Фильмы В. Познера. «Еврейское счастье» |date=2014 |publisher=pozneronline.ru |accessdate=2015-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150316074707/http://pozneronline.ru/category/izrail/ |archivedate=2015-03-16 |ref=О фильме «Еврейское счастье», 2014}} * {{cite web|url=http://www.echo.msk.ru/guests/4883/|title=Эхо Москвы: Владимир Познер|publisher=echo.msk.ru|accessdate=2015-04-14|archiveurl=https://www.webcitation.org/6YGt8oS3H?url=http://www.echo.msk.ru/guests/4883/|archivedate=2015-05-04|deadlink=no}} * {{cite web |url=http://www.nsa.gov/public_info/_files/venona/1943/13jul_platon.pdf |title=Details of V. Aleksandrovich Pozner ("PLATON") and his U.S.A. contacts |trans_title=Подробности о В. Александровиче Познере («Платоне») и его контактах в США |publisher=[[Агентство национальной безопасности|NSA]], материалы [[Проект «Венона»|проекта «Венона»]] |date=1957-02-27 |format=PDF |accessdate=2010-05-03 |lang=en |archiveurl=https://www.webcitation.org/69tSlF8oW?url=http://www.nsa.gov/public_info/_files/venona/1943/13jul_platon.pdf |archivedate=2012-08-13 |ref=NSA, 1957 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120819093955/http://www.nsa.gov/public_info/_files/venona/1943/13jul_platon.pdf |date=2012-08-19 }} * {{cite web |url=http://abcnews.go.com/Nightline/Nightline25/story?id=318215 |title=Vladimir Pozner: A Nightline Moment From 1980 |author={{нп5|Коппел, Тед|Koppel T.|en|Ted Koppel}} |date=2004-09-12 |publisher=[[American Broadcasting Company|abcnews.go.com]] |accessdate=2015-04-18 |archiveurl=https://www.webcitation.org/69tSnPExq?url=http://abcnews.go.com/Nightline/Nightline25/story?id=318215 |archivedate=2012-08-13 |lang=en |ref=Koppel, 2004 |deadlink=no }} * {{cite web |url=http://mugi.hfmt-hamburg.de/Artikel/Katia_Tchemberdji |title=Katia Tchemberdji |author=Patow U., Back R. |date=2008-08-21 |publisher=mugi.hfmt-hamburg.de |accessdate=2015-04-19 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YGsQfF0J?url=http://mugi.hfmt-hamburg.de/Artikel/Katia_Tchemberdji |archivedate=2015-05-04 |lang=de |ref=Patow et al.,2008 |deadlink=no }} ; Видео * [https://pozneronline.ru/2014/03/7104/ «Ведущий». Документальный фильм Леонида Парфёнова о Владимире Познере.] * [https://pozneronline.ru/2019/04/24718/ «Времена не выбирают». Документальный фильм к юбилею Владимира Познера.] * {{cite web |url=http://www.5-tv.ru/programs/broadcast/502242/ |title=Владимир Познер |author=Максимов А. |date=2009-08-30 |work=Программа «Личные вещи» |publisher=5-tv.ru |accessdate=2015-04-18 |description=Интервью (видео) |ref=Максимов, 2009 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://archive.ph/20130416131930/http://www.5-tv.ru/programs/broadcast/502242/ |date=2013-04-16 }} * {{cite web |url=http://www.tv2.tomsk.ru/video/poyavilas-zadacha-mochit-poznera |title=Владимир Познер на ТВ2 (текст и видео) |subtitle=«Появилась задача: мочить Познера» |author=Мучник Ю. |date=2013-04-28 |work=Час Пик. Суббота |publisher=tv2.tomsk.ru |accessdate=2015-04-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6YGyWvR3P?url=http://www.tv2.tomsk.ru/video/poyavilas-zadacha-mochit-poznera |archivedate=2015-05-04 |ref=ТВ2, 2013 (видео) |deadlink=no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160529074741/http://www.tv2.tomsk.ru/video/poyavilas-zadacha-mochit-poznera |date=2016-05-29 }} * {{cite web |url=http://www.1tv.ru/videoarchive/23530 |title=Тур де Франс. 2 серия. Париж |author=Познер В., Ургант И. |date=2010-09-05 |publisher=1tv.ru |accessdate=2015-04-16 |description=Прямая речь {{nobr|В. В. Познера}}|ref=«Тур де Франс»-2 |deadlink=no }} }} {{внешние ссылки}} [[Аңгылал:Россияның журналистери]] [[Аңгылал:ССРЭ-ниң журналистери]] [[Аңгылал:АКШ-ның журналистери]] [[Аңгылал:Журналистери-международники]] [[Аңгылал:Россияның телебашкарыкчылары]] [[Аңгылал:ССРЭ-ниң телебашкарыкчылары]] [[Аңгылал:АКШ-ның телебашкарыкчылары]] [[Аңгылал:МКУ-нуң биология-хөрзүн факультединиң доозукчулары]] [[Аңгылал:Россияның хөреңгитеннери]] [[Аңгылал:СЭКП кежигүннери]] [[Аңгылал:Бир дугаар каналдың телебашкарыкчылары]] [[Аңгылал:АКШ-дан ССРЭ-же даштыкы чуртче көшкен кижилер]] [[Аңгылал:Россияның рестораторлары]] [[Аңгылал:Россияның либералдары]] [[Аңгылал:Владимир Познер]] 7v0gxk7ctp04e0ytp40x5hannpufehz Кривчикова, Эмилия Семёновна 0 8550 52689 37975 2026-09-27T23:53:51Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52689 wikitext text/x-wiki {{Кижи}} '''Эмилия Семёновна Кривчикова''' (чамдыкта '''Эмиль'''; 10 октябрь [[1934 чыл]], [[Ливны]] — [[2014 чыл]]) — [[юрист]], [[Международное право|международное право]] база международный айыыл чок чорук айтырыгларның специализи; [[МГИМО]] [[Министерство иностранных дел ССРЭ|МИД ССРЭ]] доозукчузу (1959); [[эртем кандидады|юридиктиг эртеминиң кандидады]] (1964) с диссертацией о вооруженных силах [[Каттышкан Нациялар Организациязы|КНО]], МГИМО-нуң международное право кафедразының профессору (1996); «Московского журнала международного права» редколлегияның кежигүнү. == Намдары == Эмилия (Эмиль) Кривчикова 10 октябрь 1934 чылда [[Ливны]] хоорайга төрүттүнген ([[Орловская область]]); 1959 чылда ол доозукчу апарган [[МГИМО|Москваның күрүне института международных отношений]] (МКИМО) МИД ССРЭ база ол-ла ДӨЧ аспирантуразынче кирген. 1964 чылда ол международное право кафедразынга аспирантураны дооскан база кандидат диссертациязын камгалаан, профессор [[Кожевников, Фёдор Иванович|Фёдор Кожевниковтуң]] удуртулгазы-биле күүсеттинген, темазы «Проблема создания международных вооруженных сил ООН (международно-правовые вопросы)» — юридиктиг эртеминиң кандидады апарган. Кривчикова МГИМО-га ажылдап турган, 1996 чылда международное право кафедразынга профессор позицияны ээлээн. 1997 чылда Кривчикова «[[Медаль «В память 850-летия Москвы»|В память 850-летия Москвы]]» медаль-биле шаңнаткан турган; 1987 чылда ол ССРЭ-ниң Министерства дээди база ортумак өөредилге Министерствозу «За отличные успехи в работе» хөрек демдээн алган, а до этого, 1978 чылда, Международный юристтер-демократтар ассоциациязындан тураскаал медальды алган. 2002 чылда ол «Министерство иностранных дел Российской Федерации — 200 лет» хөрек юбилейлиг демдек-биле шаңнаткан турган. == Ажылдары == Эмилия Кривчикова международное право айтырыгларынга специализастаттынар, международный организациялар ажыл-чорудулгазының правовой айтырыглары кирип турар (ооң иштинде — [[Каттышкан Нациялар Организациязы|КНО]]); ол оон аңгыда правовой айтырыгларны өөренип турган, [[Международный айыыл чок чорук|международный айыыл чок чорук]] айтырыгларга холбашкан: * «Вооруженные силы ООН (международно-правовые вопросы)» (М., 1965) * «ООН: объединенные действия по поддержанию мира» (М., 1978) * «Основы теории права международных организаций» (М., 1978) * «Главные органы ООН» (М., 1987) * «Международное право» (Под ред. [[Колосов, Юрий Михайлович|Ю. М. Колосова]] и Э. С. Кривчиковой) (М., 2000) * «Действующее международное право». Сборник документов. В 2 т. (сост. вместе с Ю. М. Колосовым) (М., 2002). == Демдеглелдер == {{демдеглелдер}} == Чогаал == * Профессор Кривчикова Эмиль Семеновна (1934—2014) // Московский журнал международного права. 2014; 96(4): 197—198. doi:10.24833/0869-0049-2014-4-197-198. == Шөлүглер == * {{cite web|url=http://www.mjil.ru/board/krivchikova.htm|title=Кривчикова Эмилия Семеновна|website=mjil.ru|publisher=Московский журнал международного права|author=|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120903001942/http://www.mjil.ru/board/krivchikova.htm|archivedate=2012-09-03}} {{ВС}} [[Аңгылал:ССРЭ-ниң юристери]] [[Аңгылал:Россияның юристери]] [[Аңгылал:XX вектиң юристери]] [[Аңгылал:XXI вектиң юристери]] [[Аңгылал:МГИМО-нуң профессорлары]] [[Аңгылал:Юридиктиг эртеминиң кандидаттары]] [[Аңгылал:МГИМО доозукчулары]] tof1b7u7tt3i36tcqajskflgi3e6jhr Плисецкая, Майя Михайловна 0 9156 52690 52483 2026-09-28T00:12:31Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52690 wikitext text/x-wiki {{Кижи}} '''Ма́йя Миха́йловна Плисе́цкая''' ([[20 ноябрь]] [[1925 чыл]], [[Москва]], [[ССРЭ]] — [[2 май]] [[2015 чыл]], [[Мюнхен]], [[Германия]]) — совет база россий балерина, [[балетмейстер]], хореограф, киноактриса. Театрал династия Мессерер—Плисецктерниң төлээзи, [[Улуг театр|ССРЭ-ниң Улуг театрның]] 1948—1990 чылдарда прима-балериназы турган. [[Социалистиг Күш-ажылдың Маадыры]] (1985). [[ССРЭ-ниң улусчу артизи]] (1959)<ref name="bse21">Большая Советская Энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. Т. 20. Плата — Проб. 1975. 608 стр., илл.; 21 л. илл. и карт.</ref>. «[[Орден «За заслуги перед Отечеством»|За заслуги перед Отечеством]]» орденниң Долу кавалери. [[Ленинская премия|Ленин шаңналының]] (1964) лауреады{{Переход|#Звания и награды|}}. Үш [[Орден Ленина|Ленин орденнериниң]] (1967, 1976, 1985) [[Кавалер (титул)|кавалери]]. XX чүс чылдың эң улуг балериналарның бирээзи кылдыр санатынып турар.<ref>{{Cite web |url=http://www.classica.fm/2015/05/06/mayya-pliseckaya-byla-odnoy-iz-velichayshikh-balerin-xx-veka-zarubezhnaya-pressa/ |title=«Майя Плисецкая была одной из величайших балерин XX века» – зарубежная пресса {{!}} Classica.FM<!-- Заголовок добавлен ботом --> |accessdate=2016-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160401094653/http://www.classica.fm/2015/05/06/mayya-pliseckaya-byla-odnoy-iz-velichayshikh-balerin-xx-veka-zarubezhnaya-pressa/ |archivedate=2016-04-01 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160401094653/http://www.classica.fm/2015/05/06/mayya-pliseckaya-byla-odnoy-iz-velichayshikh-balerin-xx-veka-zarubezhnaya-pressa/ |date=2016-04-01 }}</ref>. == Намдары == [[Файл:Майя Плисецкая в детстве.jpg|left|мини|150px|{{center|Маленькая Майя}}]] [[1925]] чылдың [[Ноябрь 20]]-де Москвага, совет ажыл-агый ажылдакчызы [[Плисецкий, Михаил Эммануилович|Михаил Эммануилович Плисецктиң]] (1899 — 1938)<ref name="maya">Плисецкая М. М. Я, Майя Плисецкая…— М.: АСТ Москва, 2008. — 490 с.</ref> болгаш үн чок кинонуң актрисазы [[Мессерер-Плисецкая, Рахиль Михайловна|Рахиль Михайловна Мессерер-Плисецкаяның]] (1902 — 1993) өг-бүлезинге төрүттүнген<ref name="maya"/>. Үш төлдүң эң улуу турган. 1932 чылдан 1936 чылга чедир [[Шпицберген]]ге чурттап турган, где ооң адазы сначала работал первым руководителем «[[Арктикуголь|Арктикугля]]», ооң соонда — [[Генеральный консул|генеральным консулом]] ССРЭ. [[Улуг террор|Улуг террор]] үезинде, в ночь с 30 апрель на 1 май [[1937 чыл]]да ол был арестован база 8 январь 1938 чылда расстрелян (реабилитирован во время хрущёвской [[Хрущёвская оттепель|оттепели]])<ref name="maya"/>. Иезин арестовали в начале март 1938 чылда база вместе с грудным [[Плисецкий, Азарий Михайлович|Азарием]] выслали в [[Казахстан]] в [[Акмолинский лагерь жён изменников Родины]]<ref name="maya"/> (Чазын 1941 чылда Москваже ээп келген). Чтобы Майю не отдали в детский дом для детей изменников Родины, её удочерила тётя по материнской линии, Улуг театрның солистказы [[Мессерер, Суламифь Михайловна|Суламифь Мессерер]] (брата [[Плисецкий, Александр Михайлович|Александра]] забрал к себе дядя [[Мессерер, Асаф Михайлович|Асаф Мессерер]]). Суламифь Мессерер познакомила племянницу с балетом, отведя её на детский спектакль «Красная шапочка», в котором исполняла одну из ролей. Балет Майю заинтересовал: вернувшись домой, она стала демонстрировать балетные партии разных персонажей<ref name="Суламифь. Фрагменты воспоминаний. Авторы: Суламифь Мессерер" />. Когда Майе исполнилось 7 лет и 8 месяцев, тётя отвела её в хореографическое училище, где проходил очередной набор<ref name="Суламифь. Фрагменты воспоминаний. Авторы: Суламифь Мессерер" /><ref name="Неумирающий лебедь Майи Плисецкой">[http://www.newswe.com/index.php?go=Pages&in=view&id=8120 Неумирающий лебедь Майи Плисецкой] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814113800/http://newswe.com/index.php?go=Pages&in=view&id=8120 |date=2020-08-14 }}</ref>. По существующим правилам, ребёнку должно было быть хотя бы 8 лет для принятия в балетный класс, однако тётя убедила членов комиссии позволить Майе учиться танцевать ввиду её таланта и природных данных<ref name="Суламифь. Фрагменты воспоминаний. Авторы: Суламифь Мессерер">Суламифь. Фрагменты воспоминаний. Авторы: Суламифь Мессерер</ref>. Сентябрь 1941 чылдан сентябрь 1942 чылга чедир Майя өг-бүлези-биле эвакуацияга [[Екатеринбург|Свердловскуга]] турган. Хоорайга не было возможности для постоянных занятий балетом, ынчалза-даа первое выступление с номером «[[Умирающий лебедь]]» (хореография [[Фокин, Михаил Михайлович|Михаила Фокина]] в редакции Суламифь Мессерер) состоялось именно здесь<ref>{{cite web|url=http://rg-rb.de/index.php?option=com_rg&task=item&id=3309&Itemid=0|author=Виктор Фишман.|title=Вечно живой «Умирающий лебедь»|publisher=Еженедельная независимая газета «[[Русская Германия]]», № 2, 2008|date=2008-01-14|accessdate=2013-06-29|lang=|description=Связь времён|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150416144620/http://rg-rb.de/index.php?option=com_rg&task=item&id=3309&Itemid=0|archivedate=2015-04-16}}</ref>. Тётя старалась сделать номер таким, чтобы Майя показала свои лучшие технические стороны, чтобы была видна красота и пластичность её рук; она же придумала выход балерины спиной к публике<ref name="Суламифь. Фрагменты воспоминаний. Авторы: Суламифь Мессерер" />. 1943 чылда по окончании [[Москваның академия хореографии|Москваның хореографического училища]], где Плисецкая обучалась у [[Гердт, Елизавета Павловна|Елизаветы Гердт]] и [[Леонтьева, Мария Михайловна|Марии Леонтьевой]]<ref name="bse21" />, была принята в труппу [[Улуг театр|Улуг театр]]. Вскоре перешла на сольные партии и утвердилась в статусе прима-балерины. С большим успехом выступала в [[Англия|Англия]] (1950, 1963), [[Американың Каттышкан Штаттары|АКШ]] (1959, 1962), [[Франция|Франция]] (1961, 1964), [[Италия|Италия]] (1964) база өске чурттар. 1966 чылда подписала [[Письмо двадцати пяти|письмо 25 деятелей культуры и науки]] против реабилитации [[Сталин, Иосиф Виссарионович|Иосифа Сталина]]<ref>[http://www.ihst.ru/projects/sohist/document/letters/antistalin.htm Письма деятелей науки и культуры против реабилитации Сталина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121116084139/http://www.ihst.ru/projects/sohist/document/letters/antistalin.htm |date=2012-11-16 }}</ref>. 1990 чылда [[Григорович, Юрий Николаевич|Юрий Григорович]] уволил её Улуг театрдан вместе с [[Максимова, Екатерина Сергеевна|Екатериной Максимовой]], [[Васильев, Владимир Викторович|Владимиром Васильевым]] база некоторыми другими артистами, что вызвало значительный общественный резонанс. [[ССРЭ Буурап дүжери|ССРЭ Буурап дүшкен]] соонда преимущественно [[Мюнхен]]ге чурттап турган ([[Германия]]), время от времени вместе с мужем приезжая Москваже база [[Санкт-Петербург]]че. Оон аңгыда имела литов гражданство (ол база ооң ашаа [[Щедрин, Родион Константинович|Родион Щедрин]] россияннардан бир дугаар литов паспорттарны алган<ref>[http://www.svoboda.org/content/transcript/24545756.html Радио Свобода, передача «Литовский паспорт»]</ref>) и посещала дачу неподалёку от [[Тракайский замок|Тракайского замка]]. Майя Михайловна Плисецкая скончалась [[2 май]] [[2015 чыл]]да Мюнхенге на 90-м году жизни от обширного [[Инфаркт миокарда|инфаркта миокарда]]<ref>[http://www.kp.ru/daily/26372.7/3255471/ ''Ефимович Н.'' Плисецкая так мечтала ещё раз выйти на сцену Большого // Комсомольская правда. — 02.05.2015.]</ref>. Согласно завещанию, прах балерины будет соединён воедино с прахом Родиона Щедрина после его смерти и [[развеивание праха|развеян]] над Россией<ref>[http://www.interfax.ru/culture/439815 Плисецкая завещала развеять её прах над Россией.] // «Интерфакс», 3 мая 2015.</ref>. === Амы-хуу чуртталгазы === [[Файл:Scedrin-Plisecka1.JPG|мини|250px|{{center|Майя Плисецкая база Родион Щедрин, 2009 чыл}}]] * Адазы — [[Плисецкий, Михаил Эммануилович|Михаил Эммануилович Плисецкий]] (1899 чыл —1938 чыл), хозяйственный ажылдакчы, [[дипломат]]. * Иези — [[Мессерер-Плисецкая, Рахиль Михайловна|Рахиль Михайловна Мессерер-Плисецкая]] (1902 чыл—1993 чыл), үнү чок кинонуң актрисазы. * Акызы — [[Плисецкий, Александр Михайлович|Александр Михайлович Плисецкий]] (1931 чыл—1985 чыл), балетмейстер, Улуг балет театрының солизи. * Акызы — [[Плисецкий, Азарий Михайлович|Азарий Михайлович Плисецкий]] (төр. 1937 чыл), балет артизи, педагог база хореограф. * Даай-авазы — [[Мессерер, Суламифь Михайловна|Суламифь Михайловна Мессерер]] (1908 чыл—2004 чыл), совет балерина база балетмейстер. * Дядя — [[Мессерер, Асаф Михайлович|Асаф Михайлович Мессерер]] (1903 чыл—1992 чыл), совет балет артизи, балетмейстер база хореограф. Бодунуң мемуарларында балерина писала о своих романах с солистами балета [[Голубин, Вячеслав Владимирович|Вячеславом Голубиным]] (1923 чыл—1953 чыл) база [[Кашани, Эсфендьяр Хусейнович|Эсфендьяром Кашани]]<ref name=kariera>[http://www.kariera.orc.ru/04-00/Lovek094.html Танец маленьких лебедей, «Карьера», № 4, 2000.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618012339/http://www.kariera.orc.ru/04-00/Lovek094.html |date=2015-06-18 }}</ref>. 1956 чылда балеттиң солизи [[Лиепа, Марис-Рудольф Эдуардович|Мариса Лиепу]] ашакка барган (1936—1989), ынчалза-даа үш ай болгаш олар развелись<ref name=kariera />. 1958 чылда композитор [[Щедрин, Родион Константинович|Родиона Щедринге]] (төр. 1932) ашакка барган. Оларда уруглар турбаан<ref>[http://www.aif.ru/culture/person/21833 Майя Плисецкая: «После „Лебединого озера“ я была просто вывернута наизнанку».] // «Аргументы и Факты» № 46, 17.11.2010.</ref>. Щедрин база Плисецкаяның өг-бүлези была одной из немногих, в которой оба супруга являлись обладателями почётного звания [[ССРЭ-ниң улусчу артизи]]. 28 январь 1999 чылда «[[Московский комсомолец]]» солун опубликовала статью «Здравствуйте, я дочь Майи Плисецкой», где утверждалось, что у Плисецкой имеется незаконнорожденная дочь Юлия Глаговская от связи с агентом [[ССРэ-ниң Комитет государственной безопасности|КГБ]] Борисом Глаговским<ref name=":0">[http://www.kommersant.ru/doc/223074 Голос крови.] // «Коммерсант», 04.08.1999.</ref>. Адвокаты артистки подали исковое заявление о защите чести и достоинства в Пресненский районный суд города Москвы, который удовлетворил иск балерины в мае того же года, постановив, что никакой дочери у неё нет<ref name=":0" />. 2001 чылда [[Москваның хоорай суд]] оставил решение в силе<ref>[http://www.newsru.com/russia/15nov2001/mk.html «МК» всё же заплатит Майе Плисецкой.] // NEWSru.com, 15.11.2001.</ref>. 3 декабря 2002 года за подписью главного редактора газеты «[[Московский комсомолец]]» Павла Гусева вышло опровержение опубликованной ранее статьи, где говорится, что «сотрудник газеты не обратил внимания на зыбкость, юридическую и биологическую безграмотность доказательств»<ref>{{Cite web|url=https://www.mk.ru/editions/daily/article/2002/12/03/130138-maye-plisetskoy-ot-mk.html|title=МАЙЕ ПЛИСЕЦКОЙ — ОТ “МК”|publisher=www.mk.ru|lang=ru|accessdate=2019-12-25}}</ref>. == Чогаадылга == [[Файл:Maya Plisetskaya-Romeo and Juliet-1961.jpg|thumb|175px|{{center|Майя Плисецкая «Ромео и Джульетта» балетте, 1961 чыл}}]] Майя Плисецкая — обладательница выразительной пластики, феноменального прыжка, гибкой спины, лёгкого шага и высокой музыкальности. Она первая ввела в балетную лексику такой прыжок, как «кольцо». Балерина создала свой собственный стиль, отличающийся изяществом, графичностью, остротой и законченностью жеста, позы и как каждого отдельного [[Терминология в балете#7 П — P|па]], так и всего рисунка партии в целом<ref name="Гаевский">[[Гаевский, Вадим Моисеевич|В. М. Гаевский]]. Статья в энциклопедии «Балет».</ref>. В её пластике танцевальное искусство достигло высокой гармонии<ref name="bse21" />. С самого начала своей сценической жизни балерина проявила редкий талант трагедийной актрисы. Обладая неиссякаемым интересом ко всему новому, она не боялась сценических экспериментов. Также известна своим феноменальным творческим долголетием<ref name="Гаевский" />. Партии в репертуаре [[Улуг театр|Улуг театра]]{{Переход|#Репертуар|}}: ''Китри'' в балете «[[Дон Кихот (балет)|Дон Кихот]]», ''Одетта'' и ''Одиллия'' в «[[Лебединое озеро|Лебедином озере]]», ''Джульетта'' в «[[Ромео и Джульетта (Прокофьев)|Ромео и Джульетте]]», ''Сюимбике'' в «[[Шурале (балет)|Шурале]]», ''Раймонда'' в [[Раймонда|одноимённом балете]], ''Царь-девица'' в «[[Конёк-Горбунок (балет Щедрина)|Коньке-Горбунке]]», ''принцесса Аврора'' в «[[Спящая красавица (балет)|Спящей красавице]]», ''Хозяйка Медной горы'' в «[[Каменный цветок (балет)|Каменном цветке]]», ''Мехмэнэ-Бану'' в «[[Легенда о любви (Меликов)|Легенде о любви]]», ''Эгина'' и ''Фригия'' в «[[Спартак (балет)|Спартаке]]». После ухода со сцены [[Уланова, Галина Сергеевна|Галины Улановой]] в 1960 году стала прима-балериной Большого театра. Хотя и танцевала в некоторых балетах [[Григорович, Юрий Николаевич|Юрия Григоровича]], постепенно встала в оппозицию главному балетмейстеру Большого театра, с годами деление на «партию Григоровича» и «партию Плисецкой» только усиливалось. 1967 чылда ''Бетси Тверской'' рольду ойнаан «[[Анна Каренина (фильм, 1967)|Анна Каренина]]» фильмге режиссёру [[Зархи, Александр Григорьевич|Александра Зархи]]. Спустя несколько лет она выбрала «Анну Каренину» для своего балетмейстерского дебюта и сама вышла на сцену уже в главной роли. [[Файл:Maya Plisetskaya - 1974.jpg|left|мини|150px|{{center|[[Кармен (балет)|«Кармен»]], 1974 чыл}}]] Специально для балерины были поставлены балет «[[Кармен-сюита]]» (1967), миниатюры «Прелюдия» (1967) и «[[Гибель розы]]» (1973), танцевальный спектакль «[[Безумная из Шайо]]» (1992, Париж). Плодотворно сотрудничала с [[Бежар, Морис|Морисом Бежаром]], поставившим для неё балеты «[[Айседора (балет)|Айседора]]» (1976, [[театр де ла Монне]])<ref>Овчинников, В. В. (ред.). ''Популярный энциклопедический иллюстрированный словарь Европедия''. — Олма-Пресс, 2003. ISBN 5-224-03916-9</ref>, «Леда» (1978, партнёр — [[Донн, Хорхе|Хорхе Донн]], там же) и «[[Болеро (Бежар)|Болеро]]» (начиная с 1978 года), «[[Курозука]]» (1995, новая версия балета 1988 года, партнёр — [[Дюпон, Патрик|Патрик Дюпон]], [[Дворец Шайо]])<ref name=autogenerated1>[http://www.maurice-bejart.ch/blog/index.php?m=01&y=10&d=02&entry=entry100102-164839 Fondation Maurice Béjart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171014183624/http://www.maurice-bejart.ch/blog/index.php?m=01&y=10&d=02&entry=entry100102-164839 |date=2017-10-14 }}</ref> и номер «Ave Maya» (1995)<ref name="Аве Майя">{{cite web|url=http://polit.ru/article/2015/05/03/pliseckaya/|title=Аве Майя|date=2015-05-03|publisher=Полит.ру|accessdate=2015-05-05}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150504122003/http://polit.ru/article/2015/05/03/pliseckaya/ |date=2015-05-04 }}</ref>. Пробовала себя в жанре [[фламенко]], участвуя в постановках хореографа {{нп5|Гранеро, Хосе|Хосе Гранеро|es|José Granero}} «Астурия» (1991) и «Мария Стюарт». Выступала в качестве балетмейстера, поставив в Большом театре такие балеты [[Щедрин, Родион Константинович|Родиона Щедрина]] как «[[Анна Каренина (балет Щедрина)|Анна Каренина]]» (1972, совместно с [[Рыженко, Наталья Ивановна|Натальей Рыженко]] и [[Смирнов, Виктор Викторович|Виктором Смирновым-Головановым]]), «[[Чайка (Щедрин)|Чайка]]» (1980) и «[[Дама с собачкой (балет)|Дама с собачкой]]» (1985), исполнив в них главные женские партии. По утверждению балерины, так как «мы десятилетиями сидели на диете», ставить самой себе балеты ей пришлось от безысходности, «на почве необходимости». Она мечтала работать с [[Якобсон, Леонид Вениаминович|Леонидом Якобсоном]] и другими современными балетмейстерами, однако такой возможности у неё не было. Хореографом себя не считала: «Я импровизатор. Я могла, может быть, придумывать режиссёрские ходы, но не лексику». [[Файл:Maïa Plissetskaïa en 2000 (1).jpg|right|мини|200px|{{center|Майя Плисецкая на площади [[Киевский вокзал|Киевского вокзала]] после гастролей,<br>2000 год}}]] 1980 чылдарда много времени проводила за границей, где работала художественным руководителем [[Римский оперный театр|Римского театра оперы и балета]] (1983—1984), а затем — Испанского национального балета в Мадриде (1988—1990), где возобновила балет «[[Тщетная предосторожность]]», выступала в спектаклях «[[Кармен-сюита]]» и «Мария Стюарт». В [[Рим]]е в Оперном театре в [[Термы Каракаллы|Термах Каракаллы]] осуществила постановку классического балета [[Глазунов, Александр Константинович|Александра Глазунова]] «[[Раймонда]]» (1984). В 1987 году в [[Нью-Йорк]]е вместе с [[Нуреев, Рудольф Хаметович|Рудольфом Нуриевым]] и [[Барышников, Михаил Николаевич|Михаилом Барышниковым]] участвовала в гала-концерте в честь [[Грэм, Марта|Марты Грэм]], где к её репертуару добавился номер [[Сен-Дени, Рут|Рут Сен-Дени]] «Фимиам» (1906)<ref>[https://www.nytimes.com/1987/10/07/arts/dance-graham-with-baryshnikov-nureyev-and-plisetskaya.html Anna Kisselgoff. Dance: Graham With Baryshnikov, Nureyev and Plisetskaya] // ''New York Times'', 7 октября 1987.</ref>. После увольнения Театрдан соонд 1990 чылда не оставила сцену, продолжая участвовать в концертах, давала мастер-классы. В день своего 70-летия дебютировала в номере «Аве Майя», поставленном для неё [[Бежар, Морис|Морисом Бежаром]]<ref name="Аве Майя"/>. Начиная 1994 чылдан была председателем ежегодного международного балетного конкурса «Майя», некоторое время проводившегося в [[Санкт-Петербург]]е. === Репертуар === (*) — партияның бир дугаар күүседикчизи.<br> (**) — Улуг театрга партияның бир дугаар күүседикчизи. ;Улуг театр * 1943 — ''Па-де-труа'', «[[Лебединое озеро (балет)|Лебединое озеро]]» [[Чайковский, Пётр Ильич|П. Чайковский]] * 1943 — ''Мазурка'', «[[Шопениана]]» на музыку [[Шопен, Фредерик|Ф. Шопена]] * 1944 — ''Маша'', «[[Щелкунчик]]» П. Чайковский * 1944 — ''Фея Сирени, Фея Фиолант'', «[[Спящая красавица (балет)|Спящая красавица]]» [[Чайковский, Пётр Ильич|П. Чайковский]] * 1944 — ''Повелительница дриад'', «[[Дон Кихот (балет)|Дон Кихот]]» [[Минкус, Людвиг|Л. Минкуса]] * 1944 — ''Жизель'', «[[Жизель]]» [[Адан, Адольф Шарль|А. Адана]] * 1945 — ''Раймонда'', «[[Раймонда]]» [[Глазунов, Александр Константинович|А. Глазунова]] * 21 ноября {{год в театре|1945}} — ''Фея Осени''*, «[[Золушка (балет)|Золушка]]» [[Прокофьев, Сергей Сергеевич|С. Прокофьева]], балетмейстер [[Захаров, Ростислав Владимирович|Р. Захаров]] * 1947 — ''Одетта-Одиллия'', «[[Лебединое озеро]]» П. Чайковского * 1948 — ''Зарема'', «[[Бахчисарайский фонтан (балет)|Бахчисарайский фонтан]]» [[Асафьев, Борис Владимирович|Б. Асафьева]] * 1948 — ''Волшебная дева'' в опере «[[Руслан и Людмила (опера)|Руслан и Людмила]]» [[Глинка, Михаил Иванович|М. Глинки]] * 1949 — ''Уличная танцовщица'', «[[Дон Кихот (балет)|Дон Кихот]]» [[Минкус, Людвиг|Л. Минкуса]] * {{год в театре|1950}} — ''Персидка'' в опере «[[Хованщина (опера)|Хованщина]]» [[Мусоргский, Модест Петрович|М. Мусоргского]] * 1950 — ''Вакханка'', «[[Вальпургиева ночь (балет)|Вальпургиева ночь]]» из оперы «[[Фауст (опера)|Фауст]]» [[Гуно, Шарль|Ш. Гуно]], балетмейстер [[Лавровский, Леонид Михайлович|Л. Лавровский]] * 1952 — ''Аврора'', «[[Спящая красавица (балет)|Спящая красавица]]» П. Чайковский * 1954 — ''Хозяйка медной горы'', «[[Каменный цветок (балет)|Сказ о каменном цветке]]» [[Прокофьев, Сергей Сергеевич|С. Прокофьева]], балетмейстер Л. Лавровский * 29 января {{год в театре|1955}} (на сцене [[Здание театра Солодовникова|филиала]]) — ''Сюимбике''**, «[[Шурале (балет)|Шурале]]» [[Яруллин, Фарид Загидуллович|Ф. Яруллина]], балетмейстер [[Якобсон, Леонид Вениаминович|Л. Якобсон]] (''Батыр'' — [[Кондратов, Юрий Григорьевич|Ю. Кондратов]]) * 1956 — ''Лауренсия'', «[[Лауренсия]]» [[Крейн, Александр Абрамович|А. А. Крейна]], балетмейстер [[Чабукиани, Вахтанг Михайлович|В. Чабукиани]] * 1958 — ''Эгина'', «[[Спартак (балет)|Спартак]]» [[Хачатурян, Арам Ильич|А. Хачатуряна]], балетмейстер [[Моисеев, Игорь Александрович|И. Моисеев]] * 1959 — ''Хозяйка медной горы'', «[[Каменный цветок (балет)|Каменный цветок]]» [[Прокофьев, Сергей Сергеевич|С. Прокофьева]], балетмейстер [[Григорович, Юрий Николаевич|Ю. Григорович]] (''Данила'' — [[Фадеечев, Николай Борисович|Н. Фадеечев]]) * {{год в театре|1960}} — ''Царь-девица'', «[[Конёк-Горбунок (балет Щедрина)|Конёк-Горбунок]]» [[Щедрин, Родион Константинович|Р. Щедрина]], балетмейстер [[Радунский, Александр Иванович|А. Радунский]] (''Иванушка'' — [[Васильев, Владимир Викторович|В. Васильев]], ''Царь'' — ''[[Радунский, Александр Иванович|А. Радунский]]'') * 1961 — ''Джульетта'', «[[Ромео и Джульетта (Прокофьев)|Ромео и Джульетта]]» [[Прокофьев, Сергей Сергеевич|С. Прокофьева]] * 1962 — ''Фригия'', «[[Спартак (балет)|Спартак]]» [[Хачатурян, Арам Ильич|А. Хачатуряна]], балетмейстер Л. Якобсон * 1963 — ''Аврора'', «[[Спящая красавица (балет)|Спящая красавица]]» П. Чайковского * {{год в театре|1964}} {{уточнить}} — ''Жар-птица'', «[[Жар-птица (балет)|Жар-птица]]» [[Стравинский, Игорь Фёдорович|И. Стравинского]], балетмейстеры [[Власов, Станислав Константинович|С. К. Власов]] и Н. Р. Симачёва, по [[Фокин, Михаил Михайлович|М. М. Фокину]]) * 30 март {{год в театре|1965}} — ''Мехменэ Бану''**, «[[Легенда о любви (балет)|Легенда о любви]]» [[Меликов, Ариф Джангир оглы|А. Меликова]], балетмейстер [[Григорович, Юрий Николаевич|Ю. Григорович]] (''Ферхад'' — [[Марис Лиепа|М. Лиепа]], ''Визирь'' — [[Лавренюк, Александр Александрович|А. Лавренюк]], ''Ширин'' — [[Бессмертнова, Наталия Игоревна|Н. Бессмертнова]]) * 1967 — ''Солистка'', «Прелюдии и фуги»* на музыку [[Бах, Иоганн Себастьян|И. С. Баха]], балетмейстер [[Касаткина, Наталия Дмитриевна|Н. Касаткина]] * 20 апрель {{год в театре|1967}} — ''Кармен''*, «[[Кармен-сюита]]» на основе оперы [[Кармен (опера)|Кармен]] [[Бизе, Жорж|Ж. Бизе]], хореограф [[Альберто Алонсо|А. Алонсо]] (''Хозе'' — [[Фадеечев, Николай Борисович|Н. Фадеечев]], ''Тореро'' — С. Радченко, ''Рок'' — [[Касаткина, Наталия Дмитриевна|Н. Касаткина]]) * 1971 — ''Эгина'', «[[Спартак (балет)|Спартак]]» [[Хачатурян, Арам Ильич|А. Хачатуряна]] * 13 июнь {{год в театре|1972}} — ''Анна Каренина''*, «[[Анна Каренина (Щедрин)|Анна Каренина]]» [[Щедрин, Родион Константинович|Р. Щедрин]], постановка М. Плисецкой совместно с [[Рыженко, Наталья Ивановна|Н. Рыженко]] и [[Смирнов, Виктор Викторович|В. Смирновым-Головановым]], (''Вронский'' — М. Лиепа, ''Каренин'' — [[Фадеечев, Николай Борисович|Н. Фадеечев]]) * 27 май {{год в театре|1980}} — ''Чайка, Нина Заречная''*, «[[Чайка (балет Щедрина)|Чайка]]» Р. Щедрина, (''Треплев'' — [[Богатырёв, Александр Юрьевич|А. Богатырёв]]) * 20 ноябрь {{год в театре|1985}} — ''Анна Сергеевна''*, «[[Дама с собачкой (балет)|Дама с собачкой]]» Р. Щедрина, художник [[Левенталь, Валерий Яковлевич|В. Левенталь]], костюмы для М. Плисецкой [[Карден, Пьер|П. Кардена]] (''Гуров'' — [[Ефимов, Борис Григорьевич|Б. Ефимов]]) ;Өске сценаларга * {{год в театре|1973}} — ''Роза'', «[[Гибель розы]]»* на музыку «Адажиетто» [[Малер, Густав|Г. Малера]], балетмейстер [[Ролан Пети|Р. Пети]], [[Марсель национал балет]] * {{год в театре|1974}} — ''Анна Каренина'', «[[Анна Каренина (Щедрин)|Анна Каренина]]» [[Щедрин, Родион Константинович|Р. Щедрин]], [[Большой театр имени Алишера Навои|Большой Театр оперы и балета им. А. Навои]] ([[Ташкент]]), (1974, [[Новосибирск]]; 1975, [[Вильнюс]]; 1976, [[Одесса]]; 1978, [[Свердловск]]) * {{год в театре|1974}} — «[[Пруст, или Перебои сердца]]» на сборную музыку, балетмейстер Р. Пети * 28 декабря {{год в театре|1976}} — ''Айседора'', «[[Айседора (балет)|Айседора]]»* на сборную музыку, балетмейстер [[Морис Бежар|М. Бежар]], «[[Балет XX века]]», [[Опера Монте-Карло]] * {{год в театре|1978}} — «[[Болеро (Бежар)|Болеро]]» на [[Болеро (Равель)|музыку]] [[Равель, Морис|М. Равеля]], балетмейстер М. Бежар, «Балет XX века», театр «[[Ла Монне]]» ([[Брюссель]]) * 19 декабря {{год в театре|1978}} — ''Леда'', «Леда»* (партнёр — [[Донн, Хорхе|Х. Донн]]), балетмейстер М. Бежар, «Балет XX века», театр «Ла Монне» * {{год в театре|1983}} — ''Чайка, Нина Заречная''*, «[[Чайка (балет Щедрина)|Чайка]]» Р. Щедрина, Театр «Пергола» ([[Флоренция]]), (1985, Муниципальный театр, [[Гётеборг]]) * {{год в театре|1984}} — ''Федра'', «[[Федра (балет)|Федра]]» на музыку [[Орик, Жорж|Ж. Орика]], хореография [[Лифарь, Серж|С. Лифаря]], «[[Балет Нанси]]», [[Одеон (театр)|театр «Одеон»]] (1985, Париж), [[Римская опера]] (1985) * {{год в театре|1990}} — «[[Эль Ренидеро]]», балетмейстер Х. Лопес, [[Колон (театр)|театр «Колон»]] ([[Буэнос-Айрес]], [[Аргентина]]) * {{год в театре|1991}} — «Астурия» на музыку [[Альбенис, Исаак|И. Альбениса]]; «Мария Стюарт» на музыку Э. де Диего, хореография {{нп5|Гранеро, Хосе|Х. Гранеро|es|José Granero}} * {{год в театре|1992}} — ''главная партия'', «[[Безумная из Шайо]]»* на музыку Р. Щедрина, хореограф {{нп5|Качуляну, Жижи|Ж. Качуляну|fr|Gigi Caciuleanu}}, театр «{{нп5|Эспас-Карден||fr|Espace Cardin}}», [[Париж]] * {{год в театре|1995}} — «[[Курозука]]», новая версия балета 1988 года, балетмейстер М. Бежар, [[Дворец Шайо]], Париж (партнёр — [[Дюпон, Патрик|П. Дюпон]])<ref name=autogenerated1 /> === Фильмография === ;Рольдары {{div col}} * {{кино чылы|1951}} — [[Большой концерт]] — ''Одетта'' («[[Лебединое озеро]]» балеттен) * {{кино чылы|1953}} — [[Мастера русского балета]] (фильм-балет) — ''Зарема'' ("[[Бахчисарайский фонтан (балет)|Бахчисарайский фонтан]] балеттен сцена", ''Мария'' — [[Уланова, Галина Сергеевна|Г. Уланова]], ''хан Гирей'' — [[Гусев, Пётр Андреевич|П. Гусев]]) * {{кино чылы|1957}} — [[Лебединое озеро]] (фильм-балет) — ''Одетта-Одилия''<ref>[http://www.shchedrin.de/index.php?id=29&L=2 Роли в фильмах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518091726/http://www.shchedrin.de/index.php?id=29&L=2 |date=2015-05-18 }}</ref> * {{кино чылы|1959}} — [[Хованщина (фильм-опера)|Хованщина]] (фильм-опера) — ''пленная персиянка'' * {{кино чылы|1961}} — [[Сказка о Коньке-Горбунке (фильм-балет)|Сказка о Коньке-Горбунке]] (фильм-балет) — ''Царь-девица * {{кино чылы|1964}} — [[Голубой огонёк]]-1963 (фильм-концерт) * {{кино чылы|1964}} — Соберите Венеру (музыкальный фильм) * {{кино чылы|1965}} — Новогодний календарь (музыкальный фильм) * {{кино чылы|1967}} — [[Анна Каренина (фильм, 1967)|Анна Каренина]], режиссёр [[Зархи, Александр Григорьевич|А. Зархи]] — ''Бетси Тверская'' * {{кино чылы|1969}} — Самая высокая… (музыкальный фильм) * {{кино чылы|1969}} — [[Балерина (фильм, 1969)|Балерина]] (фильм-спектакль) — ''кол роль'' * 1969 — [[Новогоднее похищение (фильм, 1969)|Новогоднее похищение]] (фильм-концерт) — ''балерина Плисецкая * {{кино чылы|1969}} — [[Чайковский (фильм)|Чайковский]], сценарист и режиссёр [[Таланкин, Игорь Васильевич|И. Таланкин]] — ''Дезире Арто * {{кино чылы|1974}} — [[Анна Каренина (фильм, 1974)|Анна Каренина]] (фильм-балет) — ''Анна Каренина * {{кино чылы|1976}} — [[Фантазия (фильм, 1976)|Фантазия]] (фильм-балет), режиссёр [[Эфрос, Анатолий Васильевич|А. Эфрос]] — ''Полозова'' (''Санин'' — [[Бердышев, Анатолий Васильевич|А. Бердышев]]) * {{кино чылы|1977}} — Поэзия танца («[[Болеро (Бежар)|Болеро]]», «[[Айседора (балет)|Айседора]]» М. Бежара) (фильм-балет) — ''кол роль * {{кино чылы|1978}} — [[Кармен-сюита (фильм-балет, 1978)|Кармен-сюита]] (фильм-балет), режиссёр [[Слидовкер, Феликс Семёнович|Ф. Слидовкер]] — ''Кармен * {{кино чылы|1980}} — Большой балет (фильм-концерт) * {{кино чылы|1982}} — Чайка (фильм-спектакль) — ''кол роль'' * {{кино чылы|1985}} — Зодиак (телефильм) — ''Муза'' * {{кино чылы|1986}} — Дама с собачкой (фильм-спектакль) — ''Анна Сергеевна'' ;Фильмнерге киржилгези * {{кино чылы|1959}} — Балет Большого театра в Америке (документалдыг) * {{кино чылы|1961}} — СССР с открытым сердцем (документалдыг) * {{кино чылы|1964}} — Майя Плисецкая (документалдыг) (режиссёр [[Катанян, Василий Васильевич|В. Катанян]]) * {{кино чылы|1970}} — Композитор Родион Щедрин (документалдыг) * [[1985 кино чылы|1985]] — Урок тьмы (документалдыг фильм, режиссёр [[Делуш, Доминик|Д. Делуш]]) * {{кино чылы|1986}} — Агриппина Ваганова (документалдыг) * {{кино чылы|1987}} — Майя Плисецкая — знакомая и незнакомая (документалдыг) (режиссёр [[Галантер, Борис Давидович|Б. Галантер]]) * {{кино чылы|1991}} — Откровения балетмейстера Федора Лопухова (документалдыг) * {{кино чылы|1999}} — Майя Плисецкая. Танцуя музыку (документалдыг) * [[2000 кино чылы|2000]] — Mайя (документалдыг фильм, режиссёр Д. Делуш) * {{кино чылы|2002}} — Майя Плисецкая («Портреты эпохи» циклден) (документалдыг) * {{кино чылы|2005}} — Александр Годунов. Побег в никуда (документалдыг) * {{кино чылы|2007}} — Нериюс (Литва, документалдыг) * {{кино чылы|2008}} — Евгений Светланов. Воспоминание… (документалдыг) * {{кино чылы|2008}} — Формула счастья Саулюса Сондецкиса (документалдыг) * {{кино чылы|2009}} — Агриппина Ваганова. Великая и ужасная (документалдыг) * {{кино чылы|2010}} — Екатерина III (документалдыг) * {{кино чылы|2011}} — Аристократ балета (Литва, документалдыг) * {{кино чылы|2012}} — Андрис Лиепа. Трудно быть Принцем (документалдыг) ;Архивные кадры * {{кино чылы|1971}} — Адажио (документалдыг) * {{кино чылы|2005}} — Ave Майя (документалдыг фильм) (режиссёр [[Тихонов, Никита Сергеевич|Н. Тихонов]]) * {{кино чылы |2005}} — Стихия по имени Майя (документалдыг) (режиссёр Н. Тихонов) * {{кино чылы|2012}} — Отражения Юрия Роста (документалдыг) * {{кино чылы|2016}} — Большой {{div col end}} === Мемуарлары === Майя Плисецкая — элээн каш [[Мемуары|мемуарларның]] автору: * {{книга|автор=Плисецкая М.|заглавие=Я, Майя Плисецкая|место=М.|издательство=Новости|год=1994|страниц=496|isbn=5-7020-0903-7|тираж=50000}} * {{книга|автор=Плисецкая М.|заглавие=Тринадцать лет спустя: Сердитые заметки в тринадцати главах|место=М.|издательство=АСТ, АСТ Москва, Новости|год=2007|страниц=250|isbn=978-5-17-045344-3|тираж=10000}}<ref>Татьяна Ъ-Кузнецова [http://www.kommersant.ru/doc-rss.aspx?DocsID=810050 «Майя Плисецкая: комета должна оставить хвост»] [[Коммерсантъ (газета)|Газета «КоммерсантЪ»]], [http://www.kommersant.ru/daily.aspx?date=20071002 № 179(3755) от 02.10.2007]</ref> * {{книга|автор=Плисецкая М.|заглавие=Читая жизнь свою...|место=М.|издательство=АСТ, Астрель|год=2010|страниц=752|isbn=978-5-17-068256-0|тираж=5000}} == Аттары база шаңналдары == * [[Социалистиг Күш-ажылдың Маадыры]] (1985) — ''за большие заслуги в развитии советского хореографического искусства'' * [[РСФСР-ниң Алдарлыг артизи]] (1951) * [[РСФСР-ниң Улусчу артизи]] (1956) * [[ССРЭ-ниң Улусчу артизи]] (1959) * [[Ленин шаңналы]] (1964) — за исполнение партий в балетных спектаклях советского и классического репертуара на сцене ГАБТ * Полный кавалер [[Орден «За заслуги перед Отечеством»|ордена «За заслуги перед Отечеством»]] (одна из шести женщин наряду с [[Антонова, Ирина Александровна|И. Антоновой]], [[Вишневская, Галина Павловна|Г. Вишневской]], [[Волчек, Галина Борисовна|Г. Волчек]], [[Матвиенко, Валентина Ивановна|В. Матвиенко]] и [[Вербицкая, Людмила Алексеевна|Л. Вербицкой]]) ** Орден «За заслуги перед Отечеством» I степени (20 ноября 2005) — ''за выдающийся вклад в развитие отечественного и мирового хореографического искусства, многолетнюю творческую деятельность''<ref>{{Cite web |url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;847675 |title=Указ Президента Российской Федерации от 20 ноября 2005 г. № 1344 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ I степени Плисецкой М. М.» |accessdate=2010-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150416165831/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;847675 |archivedate=2015-04-16 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150416165831/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;847675 |date=2015-04-16 }}</ref> ** Орден «За заслуги перед Отечеством» II степени (18 ноября 2000) — ''за выдающийся вклад в развитие хореографического искусства''<ref>{{cite web|url=http://kremlin.ru/acts/bank/16278|title=Указ Президента Российской Федерации от 18 ноября 2000 года № 1880 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ II степени Плисецкой М. М.»|publisher=// Официальный сайт Президента России|accessdate=2016-07-20}}</ref> ** Орден «За заслуги перед Отечеством» III степени (21 ноября 1995) — ''за выдающиеся заслуги в отечественной культуре и значительный вклад в хореографическое искусство современности''<ref>{{Cite web |url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;1154482 |title=Указ Президента Российской Федерации от 21 ноября 1995 г. № 1168 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ III степени Плисецкой М. М.» |accessdate=2010-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150416164929/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;1154482 |archivedate=2015-04-16 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150416164929/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;1154482 |date=2015-04-16 }}</ref> ** Орден «За заслуги перед Отечеством» IV степени (9 ноября 2010) — ''за выдающийся вклад в развитие отечественной культуры и хореографического искусства, многолетнюю творческую деятельность''<ref>{{Cite web |url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;1527069 |title=Указ Президента Российской Федерации от 9 ноября 2010 г. № 1393 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ IV степени Плисецкой М. М.» |accessdate=2010-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150416162616/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1;1527069 |archivedate=2015-04-16 |deadlink=yes }}</ref><ref>[http://news.kremlin.ru/news/9565 Поздравление артистке балета Майе Плисецкой с Днём рождения] // Сайт Kremlin.ru</ref> * Үш [[Ленин ордени|Ленин ордени]] (1967, 1976, 1985) * [[Күш-ажылдың Кызыл Тук Ордени]] (1981) * [[Медаль «В ознаменование 100-летия со дня рождения Владимира Ильича Ленина»|Медаль «За доблестный труд. В ознаменование 100-летия со дня рождения Владимира Ильича Ленина»]] * Алдын медаль [[Париж]]а (1977) * [[Орден Почётного легиона]] (Франция) ** орден кавалери (1986) ** офицер ордени (2012)<ref>{{cite web|url=http://www.izvestia.ru/news/516394|title=Майя Плисецкая стала офицером Ордена почётного легиона|date=23 февраля 2012|publisher=Известия|accessdate=2012-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120224020412/http://izvestia.ru/news/516394|archivedate=2012-02-24}}</ref> * Командор [[Орден Искусств и литературы|ордена Искусств и литературы]] (Франция, 1984) * Улуг Командорский крест ордена [[Орден «За заслуги перед Литвой»|«За заслуги перед Литвой»]] (2003) * [[Изабелла Католической Ордени]] ([[Испания]], 1991) * Командор [[Орден Великого князя Литовского Гядиминаса|ордена Великого князя Литовского Гядиминаса]] ([[Литва]]) * Орден Барборы Радвилайте ([[Литва]], 2005) * [[Орден Восходящего солнца]] III степени ([[Япония]], 2011) * [[Медаль «За заслуги в культуре Gloria Artis»|Алдын медаль «За заслуги в культуре Gloria Artis»]] (Польша) * Медаль «[[Для Финляндии]]» [[Орден Льва Финляндии|ордена Льва Финляндии]] (по другим источникам — [[Орден Льва Финляндии]]<ref>[http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=10738 Герой Социалистического Труда Плисецкая Майя Михайловна :: Герои страны<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>) (1968) * Алдын медаль «За заслуги в области изящных искусств» (Испания, 1990) * {{нп5|Медаль Моцарта ЮНЕСКО|||UNESCO Mozart Medal}} (2005)<ref>{{статья|автор=[[Гафин, Александр Дмитриевич|Гафин А. Д.]]|заглавие=Майя Плисецкая|ссылка=http://www.unesco.ru/media/2009/11/special_2005.pdf|издание=Вестник ЮНЕСКО (специальный выпуск)|издательство=Комиссия РФ по делам ЮНЕСКО|год=2005|страницы=48}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180713025225/http://www.unesco.ru/media/2009/11/special_2005.pdf |date=2018-07-13 }}</ref> * Первая премия и золотая медаль на конкурсе артистов балета [[II Всемирный фестиваль молодёжи и студентов|II Всемирного фестиваля молодежи и студентов]] в Будапеште (1949) * [[Павлова, Анна Павловна|Анны Павловой]] аттыг шаңналы Парижской академии танца (1962) * «Превосходная-1986» шаңналы (мэрия Парижа самой элегантной женщине года) * «Виа Кондотти» шаңналы (1989, Италия) * «[[Триумф (премия)|Триумф]]» шаңналы (2000) * «Российский Национальный Олимп» шаңналы (2000) * «Национальная гордость России» шаңналы (2003) * [[Премия принцессы Астурийской]] (2005, Испания) * Японияның Международный [[Император шаңналы]] (2006) * [[Витторио де Сика]] аттыг шаңналы (Италия) «за беспрецедентную карьеру и выдающиеся заслуги в области танца» (2009) * «Балет» «[[Душа танца]]» журнал шаңналы «Легенда» номинацияда (2009) * Памятная медаль «150-летие А. П. Чехова» (2010)<ref>[http://www.rg.ru/2010/10/28/premii.html Чайки в городе. В МХТ вручены чеховские медали] // Российская газета. — 28 октября 2010.</ref> * Хүндүлүг шаңнал [[Российское авторское общество|РАО]] «За вклад в развитие науки, культуры и искусства»<ref>{{cite web|url=http://www.nestor.minsk.by/mg/news/2008/12/1604.html|title=Почетная премия РАО «За вклад в развитие науки, культуры и искусства»|accessdate=2013-03-20|archiveurl=http://www.webcitation.org/6FHIRiwsk|archivedate=2013-03-21}}</ref> * Международная премия за развитие и укрепление гуманитарных связей в странах Балтийского региона «Балтийская звезда» ([[Министерство культуры и массовых коммуникаций РФ]], [[Союз театральных деятелей РФ]], комитет по культуре правительства Санкт-Петербурга, 2013)<ref>[http://www.wwclub.spb.ru/rus/sobyitiya/2013/sostoyalas-czeremoniya-vrucheniya-premii-baltijskaya-zvezda Состоялась церемония вручения премии «Балтийская звезда»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200925184720/https://www.wwclub.spb.ru/rus/sobyitiya/2013/sostoyalas-czeremoniya-vrucheniya-premii-baltijskaya-zvezda |date=2020-09-25 }} {{Wayback|url=http://www.wwclub.spb.ru/rus/sobyitiya/2013/sostoyalas-czeremoniya-vrucheniya-premii-baltijskaya-zvezda |date=20150418141101 }} // Всемирный клуб петербуржцев</ref> * «[[Алдын маска]]» театр шаңналы (Москва, 2015) — ''за выдающийся вклад в развитие театрального искусства'' * [[Сорбонна|Сорбонны]] доктору (1985) * [[МКУ|Москваның күрүне университединиң]] Хүндүлүг профессору (1993) * 3-е место в опросе «Человек года» в области науки, культуры и искусства, проводимом [[Фонд «Общественное мнение»|фондом «Общественное мнение»]] (2000)<ref>{{cite web|url=http://bd.fom.ru/report/cat/art_art/of005109|title=«Человек года» в науке и культуре — Жорес Алфёров|author=Петрова А. С.|date=2000-12-21|publisher=[[Фонд «Общественное мнение»]]|accessdate=2015-06-23}}</ref> * Венгер танцы академияның хүндүлүг доктору (Будапешт, 2008)<ref>[http://plisetskaya.de/plisetskaya_index_auszeichnungen_r.htm International Maya Plisetskaya and Rodion Shchedrin Foundation<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210118232801/http://plisetskaya.de/plisetskaya_index_auszeichnungen_r.htm |date=2021-01-18 }}</ref> * Испанияның хүндүлүг хамаатызы<ref>{{Cite web |url=http://upravda.com.ua/lib/14177554/ |title=Lenta.ru: : Плисецкая, Майя<!-- Заголовок добавлен ботом --> |accessdate=2012-09-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130422040705/http://upravda.com.ua/lib/14177554/ |archivedate=2013-04-22 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422040705/http://upravda.com.ua/lib/14177554/ |date=2013-04-22 }}</ref> == Тураскаал == === Плисецкаяга алдар кылдыр адаан=== [[Файл:Paeonia 'Maya Plisetskaya' 04.jpg|thumb|150px|Пионы сорта «Майя Плисецкая»]] * Сорт [[Пион молочноцветковый|пионов]], выведенный 1963 чылда. * [[(4626) Плисецкая]] астероид, 23 декабрь 1984 чылда астроном [[Крымская астрофизическая обсерватория|Крымской астрофизической обсерватории]] [[Карачкина, Людмила Георгиевна|Л. Карачкиной]] ажыткан<ref>{{cite web|url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=4626+Plisetskaya|title=4626 Plisetskaya (1984 YU1)|publisher=JPL Solar System Dynamics|date=2003-08-29|accessdate=2013-11-20|lang=en|description=JPL Small-Body Database Browser}}</ref> (астероиду 4625, открытому в 1982 году тем же первооткрывателем, было дано имя [[(4625) Щедрин]]<ref>{{cite web|url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=4625+Shchedrin|title=4625 Shchedrin (1982 UG6)|publisher=JPL Solar System Dynamics|date=2003-08-29|accessdate=2013-11-20|lang=en|description=JPL Small-Body Database Browser}}</ref>). * 2000 чылдан Тольяттиниң хореография школазы Майя Плисецкаяның адын эдилеп турар. Октябрь 2013 чылда бразиль чурукчулар ({{iw|Кобра, Эдуардо|Эдуардо Кобра|pt|Eduardo Kobra}}{{ref-pt}})'' и Агналдо Брито ''(Agnaldo Brito)'' посвятили балерине одну из своих работ. [[Граффити]] высотой 16 м и шириной 18 м, включающее в себя изображение балерины в образе лебедя, находится на стене дома в Москве по адресу [[улица Большая Дмитровка|Большая Дмитровка]], д. 16, к. 1<ref name="ВМ">{{cite web|url=http://www.vmdaily.ru/news/2013/10/11/znamenitij-hudozhnik-eduardo-kobra-narisoval-na-bolshoj-dmitrovke-majyu-plisetskuyu-217855.html|author=Анатолий Симоненко.|title=Знаменитый художник Эдуардо Кобра нарисовал на Большой Дмитровке Майю Плисецкую|publisher=Газета «[[Вечерняя Москва]]»|date=2013-10-11|accessdate=2013-11-16|description=Город}} <small>[http://vm.ru/moscow/480107 (действующая ссылка на статью с совпадающим заголовком)]</small></ref><ref name="In">{{cite web|url=http://www.interviewrussia.ru/art/2707|author=Анна Нистратова.|title=Стрит-артист Кобра: «Теперь у меня есть карточка читателя Библиотеки искусств на Дмитровке»|publisher=Журнал «[[Interview (журнал)|Interview]]»|date=2013-10-24|accessdate=2013-11-16|description=Интервью|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131128063318/http://www.interviewrussia.ru/art/2707|archivedate=2013-11-28|deadlink=yes}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131128063318/http://www.interviewrussia.ru/art/2707 |date=2013-11-28 }}</ref>. 4 май 2015 чылда бөлүк [[Мариинский театр|Мариинского театра]] посвятила спектакль «[[Шурале (балет)|Шурале]]» Майе Плисецкой<ref>[http://www.mariinsky.ru/playbill/playbill/2015/5/4/1_1400/ Посвящается Майе Плисецкой]</ref>. Продолжают посвящаться памяти балерины театральные вечера<ref>[http://www.belta.by/interview/view/genialnost-maji-plisetskoj-v-iskrennosti-i-glubine-prozhivanija-kazhdogo-miga-na-stsene-7060/ «Гениальность Майи Плисецкой — в искренности и глубине проживания каждого мига на сцене»] (интервью с [[Лиепа, Андрис Марисович|А. Лиепой]] перед гала-концертом проекта «Автографы и имиджи» в [[Большой театр оперы и балета Республики Беларусь|Большом театре Беларуси]], [[БелТА]], 18.10.2019).</ref> и симфонические концерты<ref>[http://smolnarod.ru/sn/v-smolenske-prozvuchala-karmen-syuita/ «В Смоленске прозвучала „Кармен-сюита“»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191101232300/http://smolnarod.ru/sn/v-smolenske-prozvuchala-karmen-syuita/ |date=2019-11-01 }}(о концерте памяти великой балерины Майи Плисецкой, Смоленская народная газета, 28.10.2019).</ref> в разных городах. 15 май 2015 чылда вместо запланированной церемонии вручения премии на фестивале «Цауберзее — Дни русской музыки» в Люцерне состоялся вечер-посвящение Плисецкой<ref>[http://www.schott-music.com/news/archive/show,11665.html In memoriam Maya Plisetskaya]</ref><ref>[https://www.kkl-luzern.ch/shop/en/extrakonzert-maya-plisetskaya-3073?performance=1577 In memoriam Maya Plisetskaya]{{Чедимчок шөлүг|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Декабрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. 20 ноябрь 2015 чылда вместо подготовленного юбилейного вечера состоялся концерт — вечер памяти Плисецкой в Большом театре<ref>[http://tass.ru/kultura/1946456 Большой театр проведет вечер памяти Майи Плисецкой]</ref>. В тот же день имя Майи Плисецкой было присвоено [[Сквер Майи Плисецкой|скверу]] на [[Улица Большая Дмитровка|Большой Дмитровке]], между домами 12/1 стр. 1 и 16 к. 1. Доска с названием сквера и информацией о нём размещена на правой стене дома 16 к. 1 — там же, где находится [[граффити]] художников Эдуардо Кобра и Агенальдо Брито<ref>{{cite web|url=http://tass.ru/kultura/2457422|title=В Москве открылся сквер Майи Плисецкой|publisher=ТАСС|date=20.11.2015|accessdate=20 November 2016}}</ref>. 20 ноября 2016 года в сквере состоялось открытие [[Памятник Майе Плисецкой|памятника балерине]]<ref>{{cite web|url=http://mkrf.ru/press-center/news/ministerstvo/v-moskve-otkryli-pamyatnik-maye-plisetskoy?sphrase_id=6283036|title=В Москве открыли памятник Майе Плисецкой|publisher=Официальный сайт Министерства культуры РФ|date=20.11.2016|accessdate=20 November 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161121170609/http://mkrf.ru/press-center/news/ministerstvo/v-moskve-otkryli-pamyatnik-maye-plisetskoy?sphrase_id=6283036 |date=21 November 2016 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://tass.ru/kultura/3798455|title=Щедрин: сквер Майи Плисецкой в Москве должен стать местом встречи влюбленных пар|publisher=ТАСС|date=20.11.2016|accessdate=20 November 2016}}</ref>. == Демдеглелдер == {{Демдеглелдер|2}} == Чогаал == * {{книга|автор = Л. Жданов.|часть = |заглавие = Майя Плисецкая|оригинал = фотоальбом|ссылка = http://www.ozon.ru/context/detail/id/5436940/|ответственный = |издание = |место = М.|издательство = Искусство|год = 1965|том = |страницы = |страниц = 200|серия = |isbn = |тираж = 30000}} * {{книга|автор = Б. А. Львов-Анохин.|часть = Майя Плисецкая|заглавие = Труд актера|оригинал = |ссылка = http://www.ozon.ru/context/detail/id/5384206/|ответственный = |издание = |место = М.|издательство = Советская Россия|год = 1966|том = |страницы = |страниц = 78|серия = |isbn = |тираж = 70000}} * {{книга|автор = Н. Рославлева.|часть = |заглавие = Майя Плисецкая|оригинал = |ссылка = http://www.ozon.ru/context/detail/id/1950366/|ответственный = |издание = |место = М.|издательство = Искусство|год = 1968|том = |страницы = |страниц = 164|серия = |isbn = |тираж = 75000}} * {{книга|автор = [[Аркина, Наталья Ефимовна|Nataliia Arkina]]|часть = |заглавие = Maja Plissezkaja: Mit einem Poem v. Andrej Wosnessenski|оригинал = |ссылка = http://www.booklooker.de/app/detail.php?id=906040002&setMediaType=0&&sortOrder=|ответственный = |издание = |место = Berlin|издательство = Henschelverlag|год = 1969|том = |страницы = |страниц = 48|серия = |isbn = |тираж = }}{{Чедимчок шөлүг|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{книга|автор = Л. Жданов.|часть = |заглавие = Майя Плисецкая|оригинал = фотоальбом|ссылка = http://www.ozon.ru/context/detail/id/4052026/|ответственный = |издание = |место = М.|издательство = Планета|год = 1980|том = |страницы = |страниц = 174|серия = |isbn = |тираж = 20000}} * {{статья|автор=Шадрина Н. И.|заглавие=Плисецкая Майя Михайловна|ссылка=http://biograph.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=934:plisetskayamm&catid=19:balet&Itemid=29|автор издания=Ассоциация «Международный Объединённый Биографический Центр»|издание=Кто есть кто в современной культуре: Эксклюзивные биографии|место=М|издательство=Международный Объединённый Биографический Центр; ЗАО «МК-Периодика»|год=2006|выпуск=1|страницы=5—43|isbn=5-93696-007-3}} == Шөлүглер == {{Навигация|Тема=Майя Плисецкая}} {{warheroes|id=10738|star = Labor}} * [http://gallery-mt.narod.ru/pages-b/plisetskaya.html Фотогалерея Майи Плисецкой на сайте «Мастера музыкального театра»] * [http://levi.ru/article.php?id_catalog=0&id_position=75 Вспышка Терпсихоры, легкие мысли Майи Плисецкой] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200501020056/http://www.levi.ru/article.php?id_catalog=0&id_position=75 |date=2020-05-01 }} // запись беседы Марии Леви с балериной. * [http://leninka-ru.livejournal.com/97108.html Обзор литературы, посвящённой Майе Плисецкой.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201021184154/https://leninka-ru.livejournal.com/97108.html |date=2020-10-21 }} Составлен в РГБ. * [https://www.colady.ru/majya-pliseckaya-tajny-znamenitoj-baleriny.html Майя Плисецкая — тайны знаменитой балерины] Женский ресурс Colady.ru ;Аудио * [http://www.krugozor-kolobok.ru/64/9/64_09_09.html Перо Жар-птицы. Звуковая страница — рассказывает Майя Плисецкая.] // «Кругозор» № 9, 1964 ;Видео * [http://tvkultura.ru/video/show/brand_id/27883/episode_id/1195910/video_id/1170143 «Стихия по имени Майя»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190926115454/http://tvkultura.ru/video/show/brand_id/27883/episode_id/1195910/video_id/1170143 |date=2019-09-26 }} (документалдыг фильм, 2005) * [https://tvkultura.ru/video/show/brand_id/31940/episode_id/1252488/video_id/1411103/ «Я, Майя Плисецкая»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190908094307/http://tvkultura.ru/video/show/brand_id/31940/episode_id/1252488/video_id/1411103/ |date=2019-09-08 }} (документалдыг фильм, телеканал «Культура») {{Полные кавалеры ордена «За заслуги перед Отечеством»}} {{ВС}} [[Аңгылал:Москваның хореография училищезиниң доозукчулары]] [[Аңгылал:Елизавета Гердттиң өөреникчилери]] [[Аңгылал:Марина Семёновваның өөреникчилери]] [[Аңгылал:Улуг театрның балетмейстерлери]] [[Аңгылал:Японияның Император шаңналының Лауреаттары]] [[Аңгылал:Полные кавалеры ордена «За заслуги перед Отечеством»]] [[Аңгылал:Плисецкие — Мессерер]] [[Аңгылал:«Алдын маска» шаңналының Лауреаттары]] [[Аңгылал:«Триумф» шаңналының Лауреаттары]] [[Аңгылал:Музы знаменитых композиторов]] [[Аңгылал:Умершие от инфаркта миокарда]] [[Аңгылал:Социалистиг Күш-ажылдың Маадырлары]] tli2uqshh32vq3oka84ioktc0p6bibo Гальего, Франсиско 0 9341 52685 37427 2026-09-27T23:44:07Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52685 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Дөмей фамилиялыг кижилер}}</noinclude> {{Футболчу |ат = Франсиско Гальего |чурумал = |ширина = 260 |шола ат = ''Пако Гальего'' |узуну = 177 |кил = 75 |позиция = [[Камгалакчы (футбол)|Камгалакчы]] |нынешний клуб = ''карьеразын дооскан'' |аныяктар клубтары = {{футболга депшилгези |1958—1962|{{Тук|Испания}} [[Севилья (футбол клуб)|Севилья]]}} |клубтары = {{футболга депшилгези |1961—1965|{{Тук|Испания}} [[Севилья (футбол клуб)|Севилья]]|69 (7) |1965—1975|{{Тук|Испания}} [[Барселона (футбол клуб)|Барселона]]|248 (17) |1975—1980|{{Тук|Испания}} [[Севилья (футбол клуб)|Севилья]]|116 (2) |1980—1981|{{Тук|Испания}} Алькала|<small>любители</small> }} |чыынды команда = {{футболга депшилгези |1961—1962|{{Тук|Испания}} [[Футболга Испанияның аныяктар чыынды (19 хар чедир)|Испания (18 хар чедир)]]|4 (0) |1964|{{Тук|Испания}} [[Футболга Испанияның ийи дугаар чыынды командазы|Испания Б]]|1 (0) |1966—1973|{{Тук|Испания}} [[Футболга Испанияның чыынды командазы|Испания]]|36 (0) |1968—1973|{{Тук|Каталония}} [[Футболга Каталонияның чыынды командазы|Каталония]]|2 (0) }} }} '''Франсиско Фернандес Родригес''' ({{lang-es|Francisco Fernández Rodríguez}}; [[4 март]] [[1944 чыл|1944]], [[Пуэрто-Реаль]]), оон аңгыда '''Гальего''' ышкаш билдингир—испан футболчу, [[Камгалакчы (футбол)|төп камгалакчы]] турушта ойнап турар. «[[Севилья (футбол клуб)|Севилья]]» футбол клувунуң кижизиттирикчизи болуп турар, бодунуң ойнакчы карьеразын эгелээн база дооскан. Ооң тургузуунда [[Футболга Испанияның кубогу|Испания кубогунуң]] ийи дакпыр эдилекчизи апарган, а оон аңгыда [[Ярмарка кубоктарын]] тиилээн база [[Футболга Испания чемпионады|Испанияның]] чемпиону апарган. [[Футболга Европа чемпионады 1964|Европа чемпионадының 1964]] киржикчизи база [[Футболга Делегей чемпионады 1966|Делегей чемпионады 1966]] [[Футболга Испанияның чыындызы|Испанияның чыынды]] тургузуунда. == Намдары == === Клуб карьера === Франсиско Фернандес Родригес 14 харлыында «[[Севилья (футбол клуб)|Севильи]]» аныяктар академиязының ойнакчызы апарган. «Севильи» кол тургузуунда ол 17 харлыг назынында 15 октябрь 1961 чылда матчка [[Футболга Испания чемпионады|Примеры]] «[[Осасуна|Осасунага]]» удур баштайгы үнүүшкүнү кылган. [[Футболга Испания чемпионады 1961/1962|1961/62]] сезонда ол дөрт матчтарны [[Андалусия|андалусия]] команда дээш эрттирген<ref>{{cite web | url = http://www.andalupedia.es/p_termino_detalle.php?id_ter=8620 | title = Gallego | publisher = andalupedia.es | date = 2020-06-13 | accessdate = 2020-06-13 | lang = es}}</ref><ref name="diariodesevilla">{{cite web | url = https://www.diariodesevilla.es/sevilla/Serrat-canta-Rife-Gallego-Eladio_0_866913445.html | title = Serrat canta Rifé, Gallego, Eladio | author = Francisco Correal | publisher = diariodesevilla.es | date = 2014-11-30 | accessdate = 2020-06-13 | lang = es}}</ref>. Бодунуң спорт карьеразынга Франсиско шола ат Гальего шилип алган (очулгада — «[[Галисия|Галисиец]]»), бир-тээ именно под такой фамилией ооң адазы база кырган-ачазы ойнап турган<ref name="diariodesevilla"/>. 1962 чылда «Севильи» аныяктар командазы-биле бодунуң назы-харның чергезинге генералиссимус Кубогунуң эдилекчизи апарган, финалда «[[Атлетик Бильбао|Атлетик]]» удуп алган ([[Бильбао]]) 2:0, после чего стал постепенно закрепляться во взрослом составе своего клуба<ref name="diariodesevilla"/>. 1965 чылда Гальего «[[Барселона (футбол клуб)|Барселона]]» 8 млн [[Песета|песет]] дээш садып алган, 10 сезоннарга кол тургузугнуң ойнакчызы апарган. С «Барселоной» защитник в [[Футболга Испания кубогу 1967/1968|1968]] база [[Футболга Испания кубогу 1970/1971|1971]] чылдарда [[Футболга Испания кубогу|Генералиссимус кубогун]] тиилээн, а [[Футболга Испания чемпионады 1973/1974|1974]] чылда карьеразында кара чаңгыс катап Испанияның чемпиону апарган. Оон аңгыда, Гальего «сине-гранатовым» ийи еврокубоктар чаалап алырын дузалаан. [[Ярмаркалар кубогу 1965/1966|1965/66]] сезонда «Барселона» [[Ярмаркалар кубогу]] тиилээн, а 1971 чылда [[Ярмаркалар Кубогунуң Суперфиналы|Ярмаркалар Кубогунуң Суперфиналы]] тиилээн, бо трофейниң тиилекчилери — «Барселона» биле «[[Лидс Юнайтед]]» бир дугаар база сөөлгү катап ужурашканнар<ref name="diariodesevilla"/>. 1975 чылда, кажан Гальего 31 харлаарга, ол «Севилью» ээп келген, которая только что вернулась в Примеру. Гальего төрээн командазынга ам-даа дөрт чылды берген. 30 август 1979 чылда оюн «[[Рамон Санчес Писхуан (стадион)|Рамон Санчес Писхуан]]» стадионга «Севилья» биле «Барселона» үделге матчка Пако Гальего бот-боттары-биле ойнааннар. Ындыг-даа болза, [[Муньос, Мигель|Мигель Муньостуң]] дилээ-биле 1979/80 сезонда Гальего Испания чемпионадында база катап үш матчтарны «Севилью» дээш ойнаан, ооң соонда профессионалдыг футболчу карьеразын шуут дооскан<ref name="blaugranas">{{cite web | url = http://www.blaugranas.com/wiki/paco_gallego | title = Paco Gallego | publisher = blaugranas.com | date = 2015-03-21 | accessdate = 2020-06-13 | lang = es | archiveurl = https://web.archive.org/web/20150321133808/http://www.blaugranas.com/wiki/paco_gallego | archivedate = 2015-03-21}}</ref>. База катап бир сезонну Франсиско Гальего любительский команда «Алькала» дээш үш дугаар дивизионга дедир ойнап алган<ref name="blaugranas"/>. === Чыынды дээш ойнаары === 1964 чылда Пако Гальего [[Футболга Испанияның чыынды|Испанияның чыынды]] тургузуунче кыйгырткан [[Футболга Европа чемпионады 1964|Европа чемпионадынче]], түңнелинде ооң командазы тиилээн. Гальего маргылдаага чаңгыс-даа матч ойнаваан, ынчалза-даа оон аңгыда [[Футболга Европа чемпионады|Европа чемпиону]] деп санаттынып турар. Чүгле ийи чыл болгаш ол «красную фурию» дээш баштайгы үнүүшкүнү кылган, причём случилось это сразу же на [[Футболга делегей чемпионады|делегей чемпионады]] [[Футболга делегей чемпионады 1966|Англия]]. 13 июль 1966 чылда Испания [[Футболга Аргентинаның чыынды|Аргентинага]] [[Бирмингем]]ге 1:2 сан-биле уттурган. Түңнелинде испаннар бөлүткен үнүп шыдаваан, ынчалза-даа Гальего бодунуң командазының шупту үш матчтарын эрттирген. Сөөлге матчты кызыл футболкага Гальего [[Малага|Малагага]] 21 февраль 1973 чылда эрттирген. [[Футболга делегей чемпионады 1974 (шилилге турнир, УЕФА)|Шилилге турнирниң]] кызыгаарының иштинде [[Футболга делегей чемпионады 1974|делегей чемпионады 1974]] Испанияның чыынды [[Футболга Грецияның чыынды|Грецияны]] 3:1 сан-биле удуп алган. Национал чыынды дээш Пако Гальего шуптузу 36 матчтарны эрттирген, оларның 18-зин Испания 18-ти тиилээн, сес — уттурган, база 10 катап хайым ойнаан<ref>{{cite web | url = http://www.rsssf.com/miscellaneous/fgallego-intl.html | title = Francisco Fernández Rodríguez, ‘Gallego’ - International Appearances | publisher = [[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] | author = Emilio Pla Diaz | date = 2002-12-07 | accessdate = 2020-06-13 | lang = en}}</ref>. 1968 база 1973 чылдарда Франсиско Гальего база ийи [[Эш хуу матч|эш хуу матчтар]] [[Футболга Каталонияның чыынды|Каталонияның чыынды]] дээш эрттирген<ref>{{Книга| автор = Antoni Closa, Jaume Rius | заглавие = Selecció Catalana de Fútbol: nou dècades d'història | издательство = Editorial Jaume Rius | год = 1999 | isbn = 8492294434 }}</ref>. == Ат-дужаалдары база чедиишкиннери == * {{Тук|Испания}} [[Футболга Испанияның чемпионады|Испания]] чемпиону ('''1'''): [[Футболга Испания чемпионады 1973/1974|1973/74]] * {{Тук|Испания}} [[Футболга Испания кубогу|Испания кубогунуң]] эдилекчизи ('''2'''): [[Футболга Испания кубогу 1967/1968|1967/68]], [[Футболга Испания кубогу 1970/1971|1970/71]] * [[Ярмаркалар кубогу|Ярмаркалар кубогунуң]] эдилекчизи ('''2'''): [[Ярмаркалар кубогу 1965/1966|1965/66]], [[Ярмаркалар кубогунуң Суперфиналы|1971]] * [[Футболга Европа чемпионады|Европа]] чемпиону ('''1'''): [[Футболга Европа чемпионады 1964|1964]] == Ойнап турган статистиказы == === Клуб карьеразы === === Испанияның чыынды дээш матчтары === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size:95%" !colspan="7"|Испанияның чыындызы дээш Франсиско Гальегонуң матчтары |- ! # !! Үези !! Эрттирер чери !! Адааннажыкчызы !! Сан !! Маргылдаа |- |colspan=6 align=center|'''1966''' |- | align=center|'''1''' | 13 июль | [[Бирмингем]] ([[Англия]]) | {{Тук|Аргентина|1812}} [[Футболга Аргентинаның чыынды|Аргентина]] | align=center|1:2 | [[Футболга делегей чемпионады 1966|Делегей чемпионады]] |- | align=center|'''2''' | 15 июль | [[Шеффилд]] ([[Англия]]) | {{Тук|Швейцария}} [[Футболга Швейцарияның чыынды|Швейцария]] | align=center|2:1 | [[Футболга делегей чемпионады 1966|Делегей чемпионады]] |- | align=center|'''3''' | 20 июль | [[Бирмингем]] ([[Англия]]) | {{Тук|ФРГ}} [[Футболга Германияның чыынды|ФРГ]] | align=center|1:2 | [[Футболга делегей чемпионады 1966|Делегей чемпионады]] |- | align=center|'''4''' | 7 декабрь | [[Севилья]] | {{Тук|Ирландия}} [[Футболга Ирландияның чыынды|Ирландия]] | align=center|2:0 | [[Футболга Европа чемпионады 1968 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1968]] |- |colspan=6 align=center|'''1967''' |- | align=center|'''5''' | 1 февраль | [[Стамбул]] ([[Турция]]) | {{Тук|Турция}} [[Футболга Турцияның чыынды|Турция]] | align=center|0:0 | [[Футболга Европа чемпионады 1968 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1968]] |- | align=center|'''6''' | 24 май | [[Лондон]] ([[Англия]]) | {{Тук|Англия}} [[Футболга Англияның чыынды|Англия]] | align=center|0:2 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''7''' | 31 май | [[Бильбао]] | {{Тук|Турция}} [[Футболга Турцияның чыынды|Турция]] | align=center|2:0 | [[Футболга Европа чемпионады 1968 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1968]] |- | align=center|'''8''' | 1 октябрь | [[Прага]] ([[Чехословакия]]) | {{Тук|Чехословакия}} [[Футболга Чехословакияның чыынды|Чехословакия]] | align=center|0:1 | [[Футболга Европа чемпионады 1968 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1968]] |- | align=center|'''9''' | 22 октябрь | [[Мадрид]] | {{Тук|Чехословакия}} [[Футболга Чехословакияның чыынды|Чехословакия]] | align=center|2:1 | [[Футболга Европа чемпионады 1968 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1968]] |- |colspan=6 align=center|'''1968''' |- | align=center|'''10''' | 28 февраль | [[Севилья]] | {{Тук|Швеция}} [[Футболга Швецияның чыынды|Швеция]] | align=center|3:1 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''11''' | 3 апрель | [[Лондон]] ([[Англия]]) | {{Тук|Англия}} [[Футболга Англияның чыынды|Англия]] | align=center|0:1 | [[Футболга Европа чемпионады 1968 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1968]] |- | align=center|'''12''' | 2 май | [[Мальмё]] ([[Швеция]]) | {{Тук|Швеция}} [[Футболга Швецияның чыынды|Швеция]] | align=center|1:1 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''13''' | 8 май | [[Мадрид]] | {{Тук|Англия}} [[Футболга Англияның чыынды|Англия]] | align=center|1:2 | [[Футболга Европа чемпионады 1968 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1968]] |- | align=center|'''14''' | 17 октябрь | [[Лион]] ([[Франция]]) | {{Тук|Франция}} [[Футболга Францияның чыынды|Франция]] | align=center|3:1 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''15''' | 27 октябрь | [[Белград]] ([[Югославия]]) | {{Тук|Югославия}} [[Футболга Югославияның чыынды|Югославия]] | align=center|0:0 | [[Футболга делегей чемпионады 1970 (шилилге турнир)|Шилилге матч ДЧ-1970]] |- | align=center|'''16''' | 11 декабрь | [[Мадрид]] | {{Тук|Бельгия}} [[Футболга Бельгияның чыынды|Бельгия]] | align=center|1:1 | [[Футболга делегей чемпионады 1970 (шилилге турнир)|Шилилге матч ДЧ-1970]] |- |colspan=6 align=center|'''1969''' |- | align=center|'''17''' | 23 февраль | [[Брюссель]] ([[Бельгия]]) | {{Тук|Бельгия}} [[Футболга Бельгияның чыынды|Бельгия]] | align=center|1:2 | [[Футболга делегей чемпионады 1970 (шилилге турнир)|Шилилге матч ДЧ-1970]] |- | align=center|'''18''' | 26 март | [[Валенсия]] | {{Тук|Швейцария}} [[Футболга Швейцарияның чыынды|Швейцария]] | align=center|1:0 | [[Эш хуу матч]] |- |colspan=6 align=center|'''1970''' |- | align=center|'''19''' | 11 февраль | [[Севилья]] | {{Тук|ФРГ}} [[Футболга Германияның чыынды|ФРГ]] | align=center|2:0 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''20''' | 21 февраль | [[Мадрид]] | {{Тук|Италия}} [[Футболга Италияның чыынды|Италия]] | align=center|2:2 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''21''' | 22 апрель | [[Лозанна]] ([[Швейцария]]) | {{Тук|Швейцария}} [[Футболга Швейцарияның чыынды|Швейцария]] | align=center|1:0 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''22''' | 28 октябрь | [[Сарагоса]] | {{Тук|Греция}} [[Футболга Грецияның чыынды|Греция]] | align=center|2:1 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''23''' | 11 ноябрь | [[Севилья]] | {{Тук|Соңгу Ирландия}} [[Футболга Соңгу Ирландияның чыынды|Соңгу Ирландия]] | align=center|3:0 | [[Футболга Европа чемпионады 1972 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1972]] |- |colspan=6 align=center|'''1971''' |- | align=center|'''24''' | 20 февраль | [[Кальяри]] ([[Италия]]) | {{Тук|Италия}} [[Футболга Италияның чыынды|Италия]] | align=center|2:1 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''25''' | 17 март | [[Валенсия]] | {Тук|Франция}} [[футболга Францияның чыынды|Франция]] | align=center|2:2 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''26''' | 30 май | [[Москва]] ([[Совет Социалистиг Республикалар Эвилели|ССРЭ]]) | {{Тук|ССРЭ}} [[Футболга ССРЭ-ниң чыынды|ССРЭ]] | align=center|1:2 | [[Футболга Европа чемпионады 1972 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1972]] |- | align=center|'''27''' | 23 октябрь | [[Севилья]] | {{Тук|ССРЭ}} [[Футболга ССРЭ-ниң чыынды|ССРЭ]] | align=center|0:0 | [[Футболга Европа чемпионады 1972 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1972]] |- | align=center|'''28''' | 24 ноябрь | [[Гранада]] | {{Тук|Кипр}} [[Футболга Кипрниң чыынды|Кипр]] | align=center|7:0 | [[Футболга Европа чемпионады 1972 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1972]] |- |colspan=6 align=center|'''1972''' |- | align=center|'''29''' | 12 январь | [[Мадрид]] | {{Тук|Венгрия}} [[Футболга Венгрияның чыынды|Венгрия]] | align=center|1:0 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''30''' | 16 февраль | [[Белфаст]] ([[Северная Ирландия]]) | {{Тук|Соңгу Ирландия}} [[Футболга Соңгу Ирландияның чыынды|Соңгу Ирландия]] | align=center|1:1 | [[Футболга Европа чемпионады 1972 (шилилге турнир)|Шилилге матч ЕЧ-1972]] |- | align=center|'''31''' | 12 апрель | [[Салоники]] ([[Греция]]) | {{Тук|Греция}} [[Футболга Грецияның чыынды|Греция]] | align=center|0:0 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''32''' | 23 май | [[Мадрид]] | {{Тук|Уругвай}} [[Футболга Уругвайның чыынды|Уругвай]] | align=center|2:0 | [[Эш хуу матч]] |- | align=center|'''33''' | 11 октябрь | [[Мадрид]] | {{Тук|Аргентина|1812}} [[Футболга Аргентинаның чыынды|Аргентина]] | align=center|2:2 | [[Эш хуу матч]] (''Hispanity Cup'') |- | align=center|'''34''' | 19 октябрь | [[Лас-Пальмас]] | {{Тук|Югославия}} [[Футболга Югославияның чыынды|Югославия]] | align=center|2:2 | [[Футболга делегей чемпионады 1974 (шилилге турнир, УЕФА)|Шилилге матч ДЧ-1974]] |- |colspan=6 align=center|'''1973''' |- | align=center|'''35''' | 17 январь | [[Афины]] | {{Тук|Греция}} [[Футболга Грецияның чыынды|Греция]] | align=center|3:2 | [[Футболга делегей чемпионады 1974 (шилилге турнир, УЕФА)|Шилилге матч ДЧ-1974]] |- | align=center|'''36''' | 21 февраль | [[Малага]] | {{Тук|Греция}} [[Футболга Грецияның чыынды|Греция]] | align=center|3:1 | [[Футболга делегей чемпионады 1974 (шилилге турнир, УЕФА)|Шилилге матч ДЧ-1974]] |} == Демдеглелдер == {{демдеглелдер}} == Чогаал == * {{Книга| автор = Toni Closa; Josep Pablo, José Alberto Salas, Jordi Mas| заглавие = Gran diccionari de jugadors del Barça| издательство = Editorial Base| год = 2015| isbn = 978-84-16166-62-6 }} == Шөлүглер == * [https://web.archive.org/web/20070307162153/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=207&n=gallego%2Ffrancisco%2Ffernandez%2Frodriguez Статистика за национальную сборную]{{ref-es}} * [http://www.jugadorsfcbarcelona.cat/database/index.php?option=com_hotproperty&task=view&id=122&Itemid=27 Профиль игрока «Барселоны»]{{ref-en}} {{Даштыкы шөлүглер}} {{Испания ЕЧ 1964}} {{Испания ДЧ 1966}} [[Аңгылал:Испанияның футболчулары]] [[Аңгылал:Футболга Испанияның чыынды ойнакчылары]] [[Аңгылал:ФК «Барселона» ойнакчылары]] [[Аңгылал:ФК «Севилья» ойнакчылары]] avveoskx7clz8mhdj1xiju7lei66fhz Самедов, Александр Сергеевич 0 9409 52694 50832 2026-09-28T00:21:08Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52694 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Дөмей фамилиялыг кижилер}}</noinclude> {{Футболчу | ат = Александр Самедов | долу ат = Александр Сергеевич Самедов | чурумал = Aleksandr Samedov Russia.jpg | узуну = 178<ref name="kc">{{cite web|url=http://www.kc-camapa.ru/cgi-bin/pls.cgi?n=7535|title=19 Александр Сергеевич Самедов|publisher=Официальный сай свободный агент]] // kc-camapa.ru|accessdate=2019-05-28}}{{Чедимчок шөлүг|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | нынешний клуб = {{Тук|Россия}} [[Знамя (футбол клуб, Ногинск)|Знамя (Ногинск)]] (люб.) | кили = 75<ref name="kc"/> | позиция = [[Чартык камгалакчы (футбол)|Чартык камгалакчы]] | молодёжные клубтары = {{футболга депшилгези |1991—1995|{{Тук|Россия}} [[Красногвардеец (футбол клуб)|Красногвардеец]]| |1995|{{Тук|Россия}} [[Динамо (футбол клуб, Москва)|Динамо (Москва)]]<ref>{{FootballFacts|26524}}</ref>| |1996—2001|{{Тук|Россия}} [[Спартак (футбол клуб, Москва)|Спартак (Москва)]]<ref name="СДЮШОР на spartak.com">[https://spartak.com/main/academy/10558/ Частное учреждение дополнительного образования (ЧУДО) «Академия „Спартак“ по футболу имени Ф. Ф. Черенкова» (Москва). История школы.] Официальный сайт [[Спартак (футбол клуб, Москва)|ФК «Спартак»]] (Москва) // spartak.com</ref>}} | клубтары = {{футболга депшилгези |2002—2005|{{Тук|Россия}} [[Спартак (футбол клуб, Москва)|Спартак (Москва)]]|47 (6) |2005—2008|{{Тук|Россия}} [[Локомотив (футбол клуб, Москва)|Локомотив (Москва)]]|49 (3) |2008—2009|{{Тук|Россия}} [[Москва (футбол клуб)|Москва]]|44 (7) |2010—2012|{{Тук|Россия}} [[Динамо (футбол клуб, Москва)|Динамо (Москва)]]|70 (9) |2012—2016|{{Тук|Россия}} [[Локомотив (футбол клуб, Москва)|Локомотив (Москва)]]|128 (26) |2017—2018|{{Тук|Россия}} [[Спартак (футбол клуб, Москва)|Спартак (Москва)]]|39 (5) |2019|{{Тук|Россия}} [[Крылья Советов (футбол клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (0) |2019—{{амгы үе}}|{{Тук|Россия}} [[Знамя (футбол клуб, Ногинск)|Знамя (Ногинск)]]|3Д}} | чыынды команда = {{футболга депшилгези |2004—2005|{{Тук|Россия}} [[Футболга Россияның чыынды (21 харга чедир)|Россия (21 харга чедир)]]|12 (3) |2011—2018|{{Тук|Россия}} [[Футболга Россияның чыынды|Россия]]|53 (7)}} | медальдар = {{турнир|Күрүне шаңналдары}} {{Почётная грамота Президента Российской Федерации|2018}} {{Россияның алдарлыг спорт мастери}} | обновление данных о клубе = 05.05.2019 }} '''Алекса́ндр Серге́евич Саме́дов''' ({{lang-az|Aleksandr Səmədov}}; {{ВД-Преамбула}}) — [[Россия|россий]]<ref>''Андрей Бодров''. [http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/484980 «Минус три кило — и я в порядке!» — Александр Самедов рассказал о секретах обретения лучшей формы, позволившей ему получить вызов в сборную России.] Газета «[[Советский спорт]]» // sovsport.ru (6 октября 2011 года)<blockquote>— В то же время сайт transfermarkt.de утверждает, что у вас есть азербайджанский паспорт.<br>— У меня один паспорт — российский. Если меня там услышат, просьба исправить.</blockquote></ref> [[футбол]]чу, [[Чартык камгалакчы (футбол)|чартык камгалакчы]], [[Футболга Россияның чыынды|Россияның чыынды]] дээш ойнап турган. [[Россияның алдарлыг спорт мастери]] (2018). Россия чемпиону ([[Футболга Россия Чемпионады 2016/2017|2016/17]]), [[Футболга Россия Суперкубогу 2017|Россия Суперкубогунуң (2017)]] эдилекчизи база [[Футболга Россия Кубогу|Футболга Россия Кубогунуң]] дөрт дакпыр эдилекчизи. Футболга делегей чемпионаттарының киржикчизи [[Футболга делегей Чемпионады 2014|2014]] база [[Футболга делегей Чемпионады 2018|2018]] чылдарда база [[Футболга Европа Чемпионады 2016|Европа чемпионады 2016 чылда]]. == Намдары == Александр Самедов 19 июль 1984 чылда [[Москва|Москвага]] төрүттүнген. Бичии чораан үезинде иези, адазының киржилгези чокта, Самедовту [[футбол]] секциязынче чедирген. Кажан ол, хөй чылдың кадыг-дошкун спорт чурумундан шагзырааш, шупту чүвени соксадыксай берген, ада-иези оглун тренировка уламчылаарын чугула деп бүзүреткен<ref name="Интервью на sovsport.ru" />. [[Москваның күрүне күш культура академия|Москва областың күрүне күш культура институдун]] дооскан [[Малаховка|Малаховке]] (Москва область, [[Люберецкий район]])<ref name="Интервью на sovsport.ru" />. ==== Өг-бүлези база амы-хуу чуртталгазы ==== Адазы — Сергей Михайлович Самедов, [[Азербайджаннар|азербайджан]], Кировабад хоорай чурттуг (бо үеде — [[Гянджа]]) [[Азербайджан ССР|Азербайджан ССР]]<ref name="О визите в Азербайджан на sovsport.ru">{{статья |автор=Андрей Бодров. |заглавие=Александр Самедов: «С Садыховым нормально поговорили» |ссылка=http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/651612 |издание=Газета «[[Советский спорт]]» |год=6 октября 2013 года |номер=154 (19099) |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131020052336/http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/651612 |archivedate=2013-10-20}}<blockquote>Александр Самедов: «Хотел бы добавить: не должно иметь значения, какую нацию я представляю. Мой отец — азербайджанец, а мама — русская».</blockquote></ref><ref name=sov475>''Андрей Бодров''. [http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/194475 Домашний ребёнок. Новобранец «Локомотива» Александр Самедов всегда спешит к родному очагу.] Газета «[[Советский спорт]]» // sovsport.ru (29 июля 2005 года)</ref><ref name="Об обиде Азербайджана на sport.ru">[http://www.sports.ru/football/11886736.html Александр Самедов: «Понимаю, что кто-то в Азербайджане обижается на меня из-за того, что я не соглашаюсь играть за сборную».] // sports.ru (6 июня 2009 года)</ref><ref name="Скоро 20 на sport-express.ru">{{cite web |url=http://www.sport-express.ru/newspaper/2004-02-04/2_2/ |title=Александр Самедов: «Скоро 20 — пора в основной состав» |publisher=Газета «[[Спорт-Экспресс]]» // sport-express.ru |date=2004-02-05 |archiveurl= |archivedate= |accessdate=2010-05-20 |deadlink=no}}</ref>, 1974 чылда [[ССРЭ-ниң Шериг-далай флоду|ССРЭ-ниң Шериг-далай флодунуң]] одуругларынга [[Шериг хүлээлгези|албан келдириишкининиң]] үш чыл соонда<ref name="Скоро 20 на sport-express.ru" />Москваже көже берген, [[чолаачы]]лап (улуг чүъктүг автомобильдер «[[КамАЗ]]» хевирниң чолаачылап турган) ажылдап база чурттап турган<ref name="Интервью на sovsport.ru">''[[Ванденко, Андрей Евгеньевич|Андрей Ванденко]]''. [https://www.sovsport.ru/football/articles/502383-perehod-v-spartak-stal-by-povtoreniem-projdennogo-ssf-pogovoril-s-aleksandrom-samedovym Переход в «Спартак» стал бы повторением пройденного. «ССФ» поговорил с Александром Самедовым. — Александр Самедов поиграл в четырёх московских клубах. Но раскрыться по-настоящему сумел лишь в московском «Динамо». Самедов рассказал, почему он не вернулся в «Спартак» и какие у него остались отношения с болельщиками красно-белых.] Газета «[[Советский спорт]]» // sovsport.ru (11 января 2012 года)</ref>. Декабрь 2015 чылда чок болган<ref>[https://matchtv.ru/football/matchtvnews_NI709744_Aleksandr_Samedov_Silno_pomenal_vzglady_na_zhizn_posle_smerti_otca Александр Самедов: «Сильно поменял взгляды на жизнь после смерти отца»]</ref>. Иези — Любовь Петровна, [[Орустар|орус]]<ref name="Интервью на sovsport.ru" /><ref name="Скоро 20 на sport-express.ru" />. Александр өг-бүледе хеймер бичии уруг болуп турар, ооң ам-даа ийи угбазы база акызы бар. Адазының акылары база-ла [[Совет шериг|Совет шериг]] одуругларның шериг албаны соонда [[Россия|Россияда]] турум чурттаан, [[Тверь|Тверьде]] чурттап турар<ref name="Интервью на sovsport.ru" />. * Кадайы — Юлия<ref name="О детях на ru.hellomagazine.com">''Анна Федюнина''. [https://ru.hellomagazine.com/deti/deti-znamenitostey/14659-futbolist-aleksandr-samedov-stal-ottcom-vo-vtoroy-raz.html Футболист Александр Самедов стал отцом во второй раз.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201205170912/https://ru.hellomagazine.com/deti/deti-znamenitostey/14659-futbolist-aleksandr-samedov-stal-ottcom-vo-vtoroy-raz.html |date=2020-12-05 }} // ru.hellomagazine.com (8 апреля 2016 года)</ref>. ** Оглу — Богдан ([[2009 чыл]] төр.)<ref name="О детях на ru.hellomagazine.com" />. ** Оглу — Илья (8 апрель [[2016 чыл]] төр.)<ref name="О детях на ru.hellomagazine.com" /><ref>[http://fclmnews.ru/news/68920-aleksandr-samedov.html Александр Самедов: «Надеюсь, мой сын переплюнет и Касаева, и Акинфеева».] Официальный сайт футбольного клуба [[Локомотив (футбольный клуб, Москва)|«Локомотив» (Москва)]] // fclmnews.ru (9 апреля 2016 года)</ref>. ** Оглу (6 август [[2018 чыл]] төр.)<ref>[https://spartak.com/news/2018-08-06-u_samedova_rodilsya_tretiy_syn/ У Самедова родился третий сын!]</ref>. == Клуб карьеразы == === «Спартак» (Москва) === 1996 чылда он ийи харлыг назынында Александр Самедов [[Детско-юношеская спорт школа|Специализированной детско-юношеской школы олимпийского резерва (СДЮШОР)]] москва футбол клуб «[[Спартак (футбол клуб, Москва)|Спартак]]» кижизиттирикчизи апарган<ref name="СДЮШОР на spartak.com" /><ref name="Правила игры на rfs.ru">[https://www.rfs.ru/news/203818 Правила игры Александра Самедова.] Официальный сайт [[Российский футбольный союз|«Российского футбольного союза» (РФС)]] // rfs.ru (19 июля 2017 года)</ref><ref name="NW2017">[http://www.newsru.com/sport/16jan2017/samedov.html Футболист Александр Самедов перешёл из «Локомотива» в «Спартак».] // [[newsru.com]] (16 января 2017 года)</ref> (тренер — Евгений Викторович Воробьёв<ref>{{rusteam|samedov}}</ref>), идегелдиг футболчу деп санаттынып турган. Кол тургузуунда 2002 чылда баштайгы үнүүшкүнү кылган, 59 матчтар эрттирген база тос голдар киир тепкен<ref name="NW2017" />. 2004 чылда, [[Скала, Невио|Невио Скала]] үезинде, удаа-дараа кол тургузугже кирип турган, ынчалза-даа [[Старков, Александр Петрович|Александр Старковтуң]] келири-биле «основы» үнген<ref name="Интервью на championat.com">''Дмитрий Егоров''. [https://www.championat.com/football/article-3303969-aleksandr-samedov--o-spartake-lokomotive-sbornoj-kapello-sluckom.html Самедов: «Старков сказал: „Ты делаешь ошибку“. Но было поздно». — Воспитанник и новичок «Спартака» — об ошибках молодости, кошмарах в сборной и мечте выиграть золото с родной командой.] // [[championat.com]] (21 февраля 2017 года)</ref>. === «Локомотив» (Москва) === «Спартак» [[Быстров, Владимир Сергеевич|Владимир Быстровту]] 2005 чылда садып алган соонда Самедовту 3,4 млн евро-биле москваның «[[Локомотив (футбол клуб, Москва)|Локомотивке]]» садыпкан турган. {{начало цитаты}}«…Не могу сказать, что для меня уход из „Спартака“ был очень уж болезненным. „Локомотив“ покупал меня за огромные деньги, и я уходил с высоко поднятой головой. Меня из „Спартака“ никто не выгонял, я сам сказал, что хочу покинуть команду.»{{конец цитаты|источник=Александр Самедов, 23 октября 2011 года<ref>[https://www.championat.com/football/news-966748-samedov-ukhodil-iz-spartaka-c-vysoko-podnjatoj-golovoj.html Самедов: уходил из «Спартака» c высоко поднятой головой.] // [[championat.com]] (23 октября 2011 года)</ref>.}} «Локомотив» дээш ойнавышаан, австрий воротаже голду киир тепкен «[[Рапид (футбол клуб, Вена)|Рапида]]» үш дугаар шилилге раунд [[УЕФА чемпионнар лигазы 2005/2006|Чемпионнар лигазының 2005/06]]. «Локомотив» тургузуунда шөлче доктаамал эвес үнген база командада ключевой ойнакчы апарбаан. === ФК «Москва» === [[Файл:Aleksandr Samedov 2008.JPG|thumb|left|180px|Александр Самедов ФК «Москва» тургузуунда. 2008 чылдың июль 3.]] 2008 чылдың июль 3-те Самедов [[Москва (футбол клуву)|ФК «Москва»]]-биле контракт ат салган: трансферниң түңү 3,5 млн $ болган<ref>[https://www.championat.com/football/news-121680-samedov-pereshjol-v-moskvu.html Самедов перешёл в «Москву».] // [[championat.com]] (3 июля 2008 года)</ref>. Чаа командага чартык камгалакчыга команданың лидери чедиишкинниг болур апарган база аңаа доктаамал чедиишкиннерни чедип алырын дузалашкан. Ооң дамчыдып бээри партнёрларга кезээде айыылдыг турган, так как удаа-дараа голдарга чедирер турган. Самедовтуң оюну илдең апарган база [[Хиддинк, Гус|Гус Хиддинкке]], ол үеде национал чыындының кол тренери турган. Ол салым-чаяанныг чартык камгалакчы фамилияны адаан чурттуң чыынды туржукчуларның санында. Тем ни менее, чыындыже кыйгырары так и не последовал. [[2009 чылда Футболга Россия чемпионады|2009 чылда Россия чемпионадында]] Самедов мячикти воротаже беш катап чорудуп шыдаан, эвээш эвес гол дамчыдып бээрин кылган база [[Футболга Россия Чемпионады|Премьер-лиганың]] үжен үш эң эки футболчуларның санында апарган. Ниитизи-биле «[[Москва (футбол клуву)|Москву]]» дээш 44 матчтарны ойнаан база 7 мячиктерни киир тепкен. 26 ноябрь 2009 чылда дүгжүрү [[Единая всероссийская спортивная классификация|Единой всероссийской спортивной классификации]] дугайында байдал-биле Александр Самедовка «[[Россияның спорт мастери]]» спорт атты тывыскан<ref name="Приказ 320-нг/2009">[http://minsport.vgsspb.ru/awards.ms?id=507 Приказ Министерства спорта Российской Федерации № 320-нг от 26 ноября 2009 года «О присвоении спортивного звания „Мастер спорта России“».] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180624040102/http://minsport.vgsspb.ru/awards.ms?id=507 |date=2018-06-24 }} {{Wayback|url=http://minsport.vgsspb.ru/awards.ms?id=507 |date=20180624040102 }} [[Министерство спорта Российской Федерации]] (статистика и аналитика развития спорта в России) // minsport.vgsspb.ru</ref>. === «Динамо» (Москва) === 2010 чылда [[Динамо (футбол клуву, Москва)|«Динамо» (Москва)]] клубтуң ойнакчызы апарган. Бир дугаар сезонну кол ойнакчы бооп эрттирген база команданың лидери, ынчалза-даа тускай түңнелдер чедип албаан. Ындыг болза-даа ам дараазында сезон Александрга карьеразында эң эки бирээзи апарган: [[Силкин, Сергей Николаевич|Сергей Силкинниң]] удуртулгазы-биле «Динамо» сөөлгү чылдар иштинде эң эки сезонну эрттирген, чемпионатта дөрт дугаар черни ээлээн, а Самедов из эң-не шылгараңгай ойнакчыларының бирээзи турган как команды, так база ниитизи-биле чемпионатта. Ылап-ла бо үеде ол Россияның чыынды [[Адвокат, Дик|Дик Адвокаттың]] кол тренерниң кичээнгейин хаара туткан база удавайн национал командаже кыйгырарын алган. === «Локомотив» ээп келири === 27 июнь 2012 чылда Александр Самедов «Локомотив» ээп келген, 2005 чылдан 2008 чылга үеге чедир ранее үезинде ойнап турган. Күзүн 2014 чылда, бөлүк ойнакчылар-биле кол тренер [[Кучук, Леонид Станиславович|Леонид Кучук]]-биле маргышкан, аарыкчылар аразынга сураглыг болуп турган, хүлер сезон соонда. Маргыжары тренерниң үндүрери-биле төнген, ойнакчылар на пару сезонов перестали получать чыл санында награду аарыкчылар «Стальной рельс». Сам же ойнакчы стал подвергаться обструкции со стороны трибун, оон аңгыда уржуктары негелделер немешкен база игровой формой в играх за клуб. Күзүн 2016 чылда, «Локомотив» турнир таблицаның ортузунга турган база имел теоретические шансы на еврокубки, в которых к тому же и не играл. В этот момент, к Самедову стал проявлять интерес лидирующий на тот «Спартак», который является принципиальным соперником «железнодорожников». Түңнелинде, вступил в конфликт с вернувшимся на тренерский мостик, [[Сёмин, Юрий Павлович|Юрием Сёминым]] база был отстранён от матчей команды<ref name="О Сёмине на rsport.ria.ru">''Елена Вайцеховская''. [https://rsport.ria.ru/russia2018_interview/20180529/1137433914.html Александр Самедов: «Разногласия с Сёминым между нами и останутся».] Агентство спортивных новостей «[[Р-Спорт]]» // rsport.ria.ru (29 мая 2018 года)</ref>. === «Спартак» ээп келири === [[Файл:Spkr-30.jpg|thumb|right|170px|Самедов «Спартака» тургузуунда]] 16 январь 2017 чылда Самедов 12 чыл болганда москваның «Спартак» ээп келген<ref name="Интервью на championat.com" /><ref name="Контракт со Спартаком на spartak.com">[https://spartak.com/main/news/98096/ Александр Самедов подписал контракт со «Спартаком».] Официальный сайт [[Спартак (футбольный клуб, Москва)|ФК «Спартак» (Москва)]] // Spartak.com (16 января 2017 года)</ref>. <blockquote>«Испытываю огромное волнение и одновременно радость в связи с возвращением в родной клуб спустя 12 лет. Надеюсь, нет, даже уверен — в „Спартаке“ у меня всё получится!»<ref name="Контракт со Спартаком на spartak.com" /><ref>[https://www.championat.com/football/news-2690638-samedov-ispytyvaju-volnenie-uveren--v-spartake-u-menja-vsjo-poluchitsja.html Самедов: «Испытываю волнение, уверен — в „Спартаке“ у меня всё получится».] // [[Championat.com]] (16 января 2017 года)</ref></blockquote> Бир дугаар матч ээп келген соонда 5 март 2017 чылда 18 дугаар ээлчегге «[[Краснодар (футбол клуб)|Краснодарга]]» удур (2:2) эрттирген<ref>[https://soccerway.com/matches/2017/03/05/russia/premier-league/fk-krasnodar/fk-spartak-moskva/2246377 Краснодар vs. Спартак Москва — 5 Март 2017 — Soccerway]</ref>. Бир дугаар голду ээп келген соонда 12 март 2017 чылда бажың матчта 19 дугаар ээлчег «[[Анжи]]» удур (1:0) киир тепкен, бо гол «Спартак» тиилээрин дузалашкан<ref>[https://soccerway.com/matches/2017/03/12/russia/premier-league/fk-spartak-moskva/anzhi-makhachkala/2246385 Спартак Москва vs. Анжи Махачкала — 12 Март 2017 — Soccerway]</ref>. 16 апрель 2017 чылда бажың матчта 23 дугаар тур [[Санкт-Петербург|петербургтуң]] «[[Зенит (футбол клуб, Санкт-Петербург)|Зенитке]]» удур (2:1), тиилелге голду киир тепкен<ref>[https://soccerway.com/matches/2017/04/16/russia/premier-league/fk-spartak-moskva/fk-zenit-sankt-petersburg/2246417 Спартак Москва vs. Зенит Санкт-Петербург — 16 Апрель 2017 — Soccerway]</ref>. 13 май 2017 чылда аалчы матчта 28 дугаар тур «[[Амкар]]а» удур (1:0) база катап тиилелге голду киир тепкен<ref>[https://soccerway.com/matches/2017/05/13/russia/premier-league/fk-amkar-perm/fk-spartak-moskva/2246457 Амкар Пермь vs. Спартак Москва — 13 Май 2017 — Soccerway]</ref>. 13 сентябрь 2017 чылда аалчы матчта 1 дугаар тур [[УЕФА чемпионнар лигазы 2017/2018. Групповой этап#Группа E|E бөлүк]] [[УЕФА чемпионнар лигазы|Чемпионнар лигазының]] «[[Марибор (футбол клуб)|Мариборга]]» удур (1:1) голду киир тепкен<ref>[https://soccerway.com/matches/2017/09/13/europe/uefa-champions-league/nk-maribor/fk-spartak-moskva/2579357 Марибор vs. Спартак Москва — 13 Сентябрь 2017 — Soccerway]</ref>. 5 январь 2019 чылда ийи таланың дугурушканы-биле контрактыны күш чок болдурган<ref>[https://spartak.com/news/2019-01-05-aleksandr_samedov_zhelayu_spartaku_bolshikh_pobed/ Александр Самедов: «Желаю „Спартаку“ больших побед»] // Spartak.com, (5 января 2019)</ref>. === «Крылья Советов» === 13 январь 2019 чылда хостуг агент эргезинде «[[Крылья Советов (футбол клуб, Самара)|Крылья Советов]]»-биле керээ чарган<ref>[http://www.sport-express.ru/football/rfpl/reviews/chempionat-rossii-rpl-10-yanvarya-2019-krylya-sovetov-shikunov-samedov-ananidze-denisov-shishkin-bozhovich-1498857 Александр Шикунов: "Нас уже переименовывают в «Крылья Самедов»]</ref><ref>[http://www.kc-camapa.ru/cgi-bin/newsprn.cgi?16838 Александр Самедов стал игроком «Крыльев Советов»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190113182330/http://www.kc-camapa.ru/cgi-bin/newsprn.cgi?16838 |date=2019-01-13 }}</ref>. 2 март 2019 чылда чаа клуб дээш 13 дугаар тур матчта Россий Премьер-лига москваның «Локомотив» удур (2:2) дебют кылган, старт тургузугга үнген база бо-ла матчта [[Ананидзе, Джано|Джано Ананидзеже]] гол дамчыдарын кылган<ref>{{Cite web|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/stats/turnir_14586/game_1380660431|title=Локомотив — Крылья Советов (2:2) 2 марта. Чемпионат России 2018-19. Протокол матча|publisher=[[Sportbox.ru]]|website=www.news.sportbox.ru|date=2019-03-02}}</ref>. 21 июнь 2019 чылда «Крылья Советов» контрактының төнер хараазы-биле каапкаш барган<ref>{{Cite web|url=https://www.sports.ru/football/1075645495.html|title=Самедов покинул «Крылья Советов»|publisher=«[[Sports.ru]]»|website=www.sports.ru|date=2019-07-21|accessdate=2019-07-21}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190621183732/https://www.sports.ru/football/1075645495.html |date=2019-06-21 }}</ref>. «Крылья» дээш Россия чемпионадында 9 матчтарны ойнаан база 4 гол пас берген. === Карьера доозары, «Знамя» === 30 июль 2019 чылда футболчу карьера доозары дугайында дыңнаткан<ref>{{Cite web|url=https://sport-express.ru/football/rfpl/news/aleksandr-samedov-obyavil-o-zavershenii-karery-1569738/|title=Александр Самедов объявил о завершении карьеры|publisher=«[[Спорт-Экспресс]]»|website=www.sport-express.ru|date=2019-07-30|accessdate=2019-07-30}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190730144352/https://www.sport-express.ru/football/rfpl/news/aleksandr-samedov-obyavil-o-zavershenii-karery-1569738/ |date=2019-07-30 }}</ref>. Ай болгаш [[Первенство России среди любительских футбольных клубов|III, любительский дивизион]] клубтуң ойнакчызы апарган [[Знамя (футбол клуб, Ногинск)|«Знамя» Ногинск]]<ref>[https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/spbnews_NI1068945_Samedov_stal_igrokom_rossijskoj_komandy_iz_chetvertogo_diviziona Самедов стал игроком российской команды из четвертого дивизиона]</ref>. == Чыындыда == == Чедиишкиннери == '''<big>Командалар</big>''' ; «Спартак» * [[Футболга Россия чемпионады|Россия чемпиону]]: [[Футболга Россия чемпионады 2016/2017|2016/17]] * Россия чемпионадының хүлер призёру: [[Футболга Россия чемпионады 2002|2002]], [[Футболга Россия чемпионады 2017/2018|2017/18]] * [[Футболга Россия кубогу|Россия кубогунуң]] эдилекчизи: [[Футболга Россия кубогу 2002/2003|2002/03]] * [[Футболга Россия суперкубогу|Россия суперкубогунуң]] эдилекчизи: [[Футболга Россия суперкубогу 2017|2017]]<ref name="NW2017" /> ; «Локомотив» * Россия чемпионадының хүлер призёру '''(3)''': [[Футболга Россия чемпионады 2005|2005]], [[Футолга Россия чемпионады 2006|2006]], [[Футболга Россия чемпионады 2013/2014|2013/14]] * [[Футболга Россия кубогу|Россия кубогунуң]] эдилекчизи '''(3)''': [[Футболга Россия кубогу 2006/2007|2006/07]], [[Футболга Россия кубогу 2014/2015|2014/15]], [[Футболга Россия кубогу 2016/2017|2016/17]] '''<big>Амы-хуу</big>''' * [[Россия Федерация Президентиниң Хүндүлел бижии]] ([[27 июль]] [[2018 чыл]]да) — ''за большой вклад в развитие отечественного футбола и высокие спортивные достижения''<ref>[http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201807300019?index=1&rangeSize=1 Распоряжение Президента Российской Федерации от 27 июля 2018 года № 200-рп «О награждении Почётной грамотой Президента Российской Федерации спортсменов и специалистов спортивной сборной команды Российской Федерации по футболу»]</ref> * [[РФС]] «[[Россия чемпионадының 33 эң эки футболчуларның даңзызы|сезоннуң 33 эң эки ойнакчылары]]» национал шаңналдың лауреады — ('''5'''): [[Футболга Россия Чемпионады 2009|2009]] (№ 3), [[Футболга Россия Чемпионады 2011/2012|2011/12]] (№ 1), [[Футболга Россия Чемпионады 2013/2014|2013/14]] (№ 2), [[Футболга Россия Чемпионады 2015/2016|2015/16]] (№ 3), [[Футболга Россия Чемпионады 2016/2017|2016/17]] (№ 3)<ref>{{cite web |url=https://www.rfs.ru/news/202032 |title=Список 33-х лучших футболистов |date=2017-05-22 |work= |publisher=Официальный сайт [[Российский футбольный союз|«Российского футбольного союза» (РФС)]] // rfs.ru |accessdate=2017-05-22 |archiveurl=http://peeep.us/27af587d |archivedate=2017-05-22}}</ref>. * [[Игорь Нетто клуву|Игорь Нетто клувунуң]] кежигүнү (2018) == Статистика == === Клуб === {|border=1 align=center cellpadding=4 cellspacing=2 style="background: ivory; font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; clear:center" |- style="background:beige" |- style="background:beige" !rowspan="2" width=130|Клуб !rowspan="2"|Сезон !colspan="3"|Лига !colspan="2"|Кубоктар !colspan="3"|Еврокубоктар !colspan="2"|Түңү |- style="background:beige" !Турнир !Оюннар !Голдар !Оюннар !Голдар !Турнир !Оюннар !Голдар !Оюннар !Голдар |- |rowspan="5" align=center valign=center|'''[[Спартак (футбольный клуб, Москва)|Спартак]]''' |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2002|2002]] |align="center" rowspan="4"|Премьер-лига |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|[[Лига чемпионов УЕФА 2002/2003|ЛЧ]] |align="center"|0 |align="center"|0 !1 !0 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2003|2003]] |align="center"|6 |align="center"|0 |align="center"|5 |align="center"|0 |align="center"|[[Кубок УЕФА 2003/2004|КУ]] |align="center"|0 |align="center"|0 !11 !0 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2004|2004]] |align="center"|29 |align="center"|6 |align="center"|2 |align="center"|0 |align="center"|[[Кубок УЕФА 2003/2004|КУ]], [[Кубок Интертото 2004|КИ]] |align="center"|2 |align="center"|1 !33 !7 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2005|2005]] |align="center"|11 |align="center"|0 |align="center"|2 |align="center"|1 |align="center"| |align="center"|- |align="center"|- !13 !1 |- style="background:lemonchiffon" ! Итого !! !! 47 !! 6 !! 9 !! 1 !! !! 2 !! 1 !! 58 !! 8 |- |rowspan="5" align=center valign=center|'''[[Локомотив (футбольный клуб, Москва)|Локомотив]]''' |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2005|2005]] |align="center" rowspan="4"|Премьер-лига |align="center"|9 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|[[Лига чемпионов УЕФА 2005/2006|ЛЧ]], [[Кубок УЕФА 2005/2006|КУ]] |align="center"|6 |align="center"|1 !15 !1 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2006|2006]] |align="center"|13 |align="center"|0 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|[[Кубок УЕФА 2006/2007|КУ]] |align="center"|2 |align="center"|0 !16 !0 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2007|2007]] |align="center"|23 |align="center"|3 |align="center"|4 |align="center"|0 |align="center"|[[Кубок УЕФА 2007/2008|КУ]] |align="center"|6 |align="center"|1 !33 !4 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2008|2008]] |align="center"|4 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"| |align="center"|- |align="center"|- !4 !0 |- style="background:lemonchiffon" ! Итого !! !! 49 !! 3 !! 5 !! 0 !! !! 14 !! 2 !! 68 !! 5 |- |rowspan="3" align=center valign=center|'''[[Москва (футбольный клуб)|Москва]]''' |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2008|2008]] |align="center" rowspan="2"|Премьер-лига |align="center"|17 |align="center"|2 |align="center"|2 |align="center"|0 |align="center"|[[Кубок УЕФА 2008/2009|КУ]] |align="center"|4 |align="center"|2 !23 !4 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2009|2009]] |align="center"|27 |align="center"|5 |align="center"|3 |align="center"|0 |align="center"| |align="center"|- |align="center"|- !30 !5 |- |- style="background:lemonchiffon" ! Итого !! !! 44 !! 7 !! 5 !! 0 !! !! 4 !! 2 !! 53 !! 9 |- |rowspan="3" align=center valign=center|'''[[Динамо (футбольный клуб, Москва)|Динамо]]''' |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2010|2010]] |align="center" rowspan="2"|Премьер-лига |align="center"|27 |align="center"|3 |align="center"|2 |align="center"|1 |align="center"| |align="center"|- |align="center"|- !29 !4 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2011/2012|2011/12]] |align="center"|43 |align="center"|6 |align="center"|6 |align="center"|0 |align="center"| |align="center"|- |align="center"|- !49 !6 |- style="background:lemonchiffon" ! Итого !! !! 70 !! 9 !! 8 !! 1 !! !!0!!0!! 78 !! 10 |- |rowspan="6" align=center valign=center|'''[[Локомотив (футбольный клуб, Москва)|Локомотив]]''' |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2012/2013|2012/13]] |align="center" rowspan="5"|Премьер-лига |align="center"|26 |align="center"|2 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"| |align="center"|- |align="center"|- !27 !2 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2013/2014|2013/14]] |align="center"|30 |align="center"|7 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"| |align="center"|- |align="center"|- !30 !7 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2014/2015|2014/15]] |align="center"|29 |align="center"|4 |align="center"|5 |align="center"|0 |align="center"|[[Лига Европы УЕФА 2014/2015|ЛЕ]] |align="center"|2 |align="center"|0 !36 !4 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2015/2016|2015/16]] |align="center"|28 |align="center"|9 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|[[Лига Европы УЕФА 2015/2016|ЛЕ]] |align="center"|8 |align="center"|5 !37 !14 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2016/2017|2016/17]] |align="center"|15 |align="center"|4 |align="center"|2 |align="center"|1 |align="center"| |align="center"|- |align="center"|- !17 !5 |- style="background:lemonchiffon" ! Итого !! !!128!!26!! 9 !! 1 !! !! 10 !! 5 !! 147 !!32 |- style="background:lemonchiffon" ! Итого за «Локомотив» !! !! !!177!! 29 !! 14 !! 1 !! !! 24 !! 7 !!215 !!37 |- style="background:beige" |- |rowspan="4" align=center valign=center|'''[[Спартак (футбольный клуб, Москва)|Спартак]]''' |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2016/2017|2016/17]] |align="center" rowspan="3"|Премьер-лига |align="center"|10 |align="center"|3 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|[[Лига Европы УЕФА 2016/2017|ЛЕ]] |align="center"|0 |align="center"|0 !10 !3 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2017/2018|2017/18]] |align="center"|21 |align="center"|2 |align="center"|3 |align="center"|0 |align="center"|[[Лига чемпионов УЕФА 2017/2018|ЛЧ]] |align="center"|4 |align="center"|1 !28 !3 |- |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2018/2019|2018/19]] |align="center"|8 |align="center"|0 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|[[Лига чемпионов УЕФА 2018/2019|ЛЧ]], [[Лига Европы УЕФА 2018/2019|ЛЕ]] |align="center"|3 |align="center"|0 !12 !0 |- style="background:lemonchiffon" ! Итого !! !!39!!5!! 4 !! 0 !! !! 7 !! 1 !! 50 !!6 |- style="background:lemonchiffon" ! Итого за «Спартак» !! !! !!86!! 11 !! 13 !! 1 !! !! 9 !! 2 !! 108 !! 14 |- |rowspan="2" align=center valign=center|'''[[Крылья Советов (футбольный клуб, Самара)|Крылья Советов]]''' |align="center"|[[Чемпионат России по футболу 2018/2019|2018/19]] |align="center"|Премьер-лига |align="center"|9 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"| |align="center"|- |align="center"|- !9 !0 |- style="background:lemonchiffon" ! Итого !! !!9!!0!! 0 !! 0 !! !! 0 !! 0 !! 9!!0 |- style="background:beige" !colspan="3"| Всего за карьеру !! 386 !! 56 !! 40 !! 3 !! !! 37 !! 11 !! 463 !! 70 |} ==== Чыынды ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="10" align=center valign=center|'''{{Флаг России|20px}}[[Футболга Россияның чыынды|Россия]]''' !rowspan="2"|Чыл !colspan="2"|[[Футболга делегей чемпионады|Шилилге матчтар ДЧ]] !colspan="2"|[[Футболга делегей чемпионады|Финал матчтар ДЧ]] !colspan="2"|[[Футболга Европа чемпионады|Шилилге матчтар ЕЧ]] !colspan="2"|[[футболга Европа чемпионады|Финал матчтар ЕЧ]] !colspan="2"|[[Конфедерациялар кубогу]] !colspan="2"|[[Эш хуу матч|Эш хуу матчтар]] !colspan="2"|Шуптузу |- !Оюннар!!Голдар!!Оюннар!!Голдар!!Оюннар!!Голдар!!Оюннар!!Голдар!!Оюннар!!Голдар!!Оюннар!!Голдар!!Оюннар!!Голдар |- |2011 |0||0||0||0||2||0||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |2012 |3||0||0||0||0||0||0||0||0||0||1||0||4||0 |- |2013 |5||2||0||0||0||0||0||0||0||0||2||1||7||3 |- |2014 |0||0||3||0||2||0||0||0||0||0||6||0||11||0 |- |2015 |0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||2||0||2||0 |- |2016 |0||0||0||0||0||0||1||0||0||0||8||2||9||2 |- |2017 |0||0||0||0||0||0||0||0||3||1||6||0||9||1 |- |2018 |0||0||5||0||0||0||0||0||0||0||4||1||9||1 |- !colspan="2"|Всего за карьеру !|8||2||8||0||4||0||1||0||3||1||29||4||53||7 |} {{Hider |title = Матчи Александра Самедова за сборную России |hidden = 1 |content = {{{!}} class="wikitable" style="font-size: 95%" {{!}}- {{!}} align=center width=50{{!}}'''№''' {{!}} align=center width=125{{!}}'''Дата''' {{!}} align=center width=165{{!}}'''Соперник''' {{!}} align=center width=100{{!}}'''Счёт''' {{!}} align=center width=100{{!}}'''Голы Самедова''' {{!}} align=center width=300{{!}}'''Турнир''' {{!}}- {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}7 октября 2011 {{!}}{{Флаг Словакии}} [[Сборная Словакии по футболу|Словакия]] {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}[[Чемпионат Европы по футболу 2012 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧЕ-2012]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}2 {{!}}11 октября 2011 {{!}}{{Флаг Андорры}} [[Сборная Андорры по футболу|Андорра]] {{!}}align=center{{!}}6:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Отборочные матчи ЧЕ-2012 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}3 {{!}}15 августа 2012 {{!}}{{Флаг Кот-д'Ивуара}} [[Сборная Кот-д’Ивуара по футболу|Кот-д’Ивуар]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}[[Товарищеский матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}4 {{!}}11 сентября 2012 {{!}}{{Флаг Израиля}} [[Сборная Израиля по футболу|Израиль]] {{!}}align=center{{!}}4:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2014 (отборочный турнир, УЕФА)|Отборочные матчи ЧМ-2014]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}5 {{!}}12 октября 2012 {{!}}{{Флаг Португалии}} [[Сборная Португалии по футболу|Португалия]] {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Отборочные матчи ЧМ-2014 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}6 {{!}}16 октября 2012 {{!}}{{Флаг Азербайджана (1991-2013)}} [[Сборная Азербайджана по футболу|Азербайджан]] {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Отборочные матчи ЧМ-2014 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}7 {{!}}14 августа 2013 {{!}}{{Флаг Северной Ирландии}} [[Сборная Северной Ирландии по футболу|Северная Ирландия]] {{!}}align=center{{!}}0:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Отборочные матчи ЧМ-2014 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}8 {{!}}6 сентября 2013 {{!}}{{Флаг Люксембурга}} [[Сборная Люксембурга по футболу|Люксембург]] {{!}}align=center{{!}}4:1 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}Отборочные матчи ЧМ-2014 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}9 {{!}}10 сентября 2013 {{!}}{{Флаг Израиля}} [[Сборная Израиля по футболу|Израиль]] {{!}}align=center{{!}}3:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Отборочные матчи ЧМ-2014 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}10 {{!}}11 октября 2013 {{!}}{{Флаг Люксембурга}} [[Сборная Люксембурга по футболу|Люксембург]] {{!}}align=center{{!}}4:0 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}Отборочные матчи ЧМ-2014 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}11 {{!}}15 октября 2013 {{!}}{{Флаг Азербайджана (1991-2013)}} [[Сборная Азербайджана по футболу|Азербайджан]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Отборочные матчи ЧМ-2014 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}12 {{!}}15 ноября 2013 {{!}}{{Флаг Сербии}} [[Сборная Сербии по футболу|Сербия]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}13 {{!}}19 ноября 2013 {{!}}{{Флаг Южной Кореи}} [[Сборная Южной Кореи по футболу|Южная Корея]] {{!}}align=center{{!}}2:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}14 {{!}}5 марта 2014 {{!}}{{Флаг Армении}} [[Сборная Армении по футболу|Армения]] {{!}}align=center{{!}}2:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}15 {{!}}26 мая 2014 {{!}}{{Флаг Словакии}} [[Сборная Словакии по футболу|Словакия]] {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}16 {{!}}31 мая 2014 {{!}}{{Флаг Норвегии}} [[Сборная Норвегии по футболу|Норвегия]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}17 {{!}}6 июня 2014 {{!}}{{Флаг Марокко}} [[Сборная Марокко по футболу|Марокко]] {{!}}align=center{{!}}2:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}18 {{!}}17 июня 2014 {{!}}{{Флаг Южной Кореи|20px}} [[Сборная Южной Кореи по футболу|Южная Корея]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2014|Финальные матчи ЧМ-2014]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}19 {{!}}22 июня 2014 {{!}}{{Флаг Бельгии|20px}} [[Сборная Бельгии по футболу|Бельгия]] {{!}}align=center{{!}}0:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Финальные матчи ЧМ-2014 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}20 {{!}}27 июня 2014 {{!}}{{Флаг Алжира|20px}} [[Сборная Алжира по футболу|Алжир]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Финальные матчи ЧМ-2014 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}21 {{!}}3 сентября 2014 {{!}}{{Флаг Азербайджана}} [[Сборная Азербайджана по футболу|Азербайджан]] {{!}}align=center{{!}}4:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}22 {{!}}8 сентября 2014 {{!}}{{Флаг Лихтенштейна}} [[Сборная Лихтенштейна по футболу|Лихтенштейн]] {{!}}align=center{{!}}4:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}[[Чемпионат Европы по футболу 2016 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧЕ-2016]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}23 {{!}}9 октября 2014 {{!}}{{Флаг Швеции}} [[Сборная Швеции по футболу|Швеция]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Отборочные матчи ЧЕ-2016 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}24 {{!}}18 ноября 2014 {{!}}{{Флаг Венгрии}} [[Сборная Венгрии по футболу|Венгрия]] {{!}}align=center{{!}}2:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}25 {{!}}31 марта 2015 {{!}}{{Флаг Казахстана}} [[Сборная Казахстана по футболу|Казахстан]] {{!}}align=center{{!}}0:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}26 {{!}}14 ноября 2015 {{!}}{{Флаг Португалии}} [[Сборная Португалии по футболу|Португалия]] {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}27 {{!}}26 марта 2016 {{!}}{{Флаг Литвы}} [[Сборная Литвы по футболу|Литва]] {{!}}align=center{{!}}3:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}28 {{!}}29 марта 2016 {{!}}{{Флаг Франции}} [[Сборная Франции по футболу|Франция]] {{!}}align=center{{!}}2:4 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}29 {{!}}1 июня 2016 {{!}}{{Флаг Чехии}} [[Сборная Чехии по футболу|Чехия]] {{!}}align=center{{!}}1:2 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}30 {{!}}20 июня 2016 {{!}}{{Флаг Уэльса}} [[Сборная Уэльса по футболу|Уэльс]] {{!}}align=center{{!}}0:3 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}[[Чемпионат Европы по футболу 2016|Финальные матчи ЧЕ-2016]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}31 {{!}}31 августа 2016 {{!}}{{Футбол|Турция}} {{!}}align=center{{!}}0:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}32 {{!}}6 сентября 2016 {{!}}{{Футбол|Гана}} {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}33 {{!}}9 октября 2016 {{!}}{{Футбол|Коста-Рика}} {{!}}align=center{{!}}3:4 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}34 {{!}}10 ноября 2016 {{!}}{{Футбол|Катар}} {{!}}align=center{{!}}1:2 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}35 {{!}}15 ноября 2016 {{!}}{{Футбол|Румыния}} {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}36 {{!}}24 марта 2017 {{!}}{{Футбол|Кот-д'Ивуар}} {{!}}align=center{{!}}0:2 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}37 {{!}}28 марта 2017 {{!}}{{Футбол|Бельгия}} {{!}}align=center{{!}}3:3 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}38 {{!}}5 июня 2017 {{!}}{{Футбол|Венгрия}} {{!}}align=center{{!}}3:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}39 {{!}}9 июня 2017 {{!}}{{Футбол|Чили}} {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}40 {{!}}17 июня 2017 {{!}}{{Футбол|Новая Зеландия}} {{!}}align=center{{!}}2:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}[[Кубок конфедераций 2017]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}41 {{!}}21 июня 2017 {{!}}{{Футбол|Португалия}} {{!}}align=center{{!}}0:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Кубок конфедераций 2017 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}42 {{!}}24 июня 2017 {{!}}{{Футбол|Мексика}} {{!}}align=center{{!}}1:2 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}Кубок конфедераций 2017 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}43 {{!}}7 октября 2017 {{!}}{{Футбол|Южная Корея}} {{!}}align=center{{!}}4:2 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}44 {{!}}10 октября 2017 {{!}}{{Флаг Ирана}} [[Сборная Ирана по футболу|Иран]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}45 {{!}}23 марта 2018 {{!}}{{Флаг Бразилии}} [[Сборная Бразилии по футболу|Бразилия]] {{!}}align=center{{!}}0:3 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}46 {{!}}27 марта 2018 {{!}}{{Флаг Франции}} [[Сборная Франции по футболу|Франция]] {{!}}align=center{{!}}1:3 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}47 {{!}}30 мая 2018 {{!}}{{Футбол|Австрия}} {{!}}align=center{{!}}0:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}48 {{!}}5 июня 2018 {{!}}{{Футбол|Турция}} {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}Товарищеский матч {{!}}- {{!}}align=center{{!}}49 {{!}}14 июня 2018 {{!}}{{Футбол|Саудовская Аравия}} {{!}}align=center{{!}}5:0 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2018|Финальные матчи ЧМ-2018]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}50 {{!}}19 июня 2018 {{!}}{{Футбол|Египет}} {{!}}align=center{{!}}3:1 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Финальные матчи ЧМ-2018 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}51 {{!}}25 июня 2018 {{!}}{{Футбол|Уругвай}} {{!}}align=center{{!}}0:3 {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Финальные матчи ЧМ-2018 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}52 {{!}}1 июля 2018 {{!}}{{Футбол|Испания}} {{!}}align=center{{!}}1:1 (4:3 по [[Пенальти|пен.]]) {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Финальные матчи ЧМ-2018 {{!}}- {{!}}align=center{{!}}53 {{!}}7 июля 2018 {{!}}{{Футбол|Хорватия}} {{!}}align=center{{!}}2:2 (3:4 по [[Пенальти|пен.]]) {{!}}align=center{{!}}— {{!}}Финальные матчи ЧМ-2018 {{!}}} |title-style = color: #1E90FF; background-color: white; border: 1px #aaaaaa solid |content-style = text-align: left }} '''Шуптузу: 53 матчтар / 7 голдар; 24 тиилелгелер, 14 хайымнар, 15 уттуруглар.''' == Демдеглелдер == {{демдеглелдер|2}} == Шөлүглер == * {{fclm|146}} * {{SpartakM|aleksandr_samedov}} * [https://www.rfs.ru/national/players/samedov-alexander Профиль] на сайте «[[Российский футбольный союз|Российского футбольного союза]]» {{Даштыкы шөлүглер}} {{ВС}} {{Россия на ЧМ 2014}} {{Россия на ЧЕ 2016}} {{Россия на КК 2017}} {{Россия на ЧМ 2018}} [[Аңгылал:Россияның футболчулары]] [[Аңгылал:Футболга Россияның чыынды ойнакчылары]] [[Аңгылал:ФК «Спартак» Москваның ойнакчылары]] [[Аңгылал:ФК «Локомотив» Москваның ойнакчылары]] [[Аңгылал:ФК «Москва» ойнакчылары]] [[Аңгылал:ФК «Динамо» Москваның ойнакчылары]] [[Аңгылал:ФК «Крылья Советов» ойнакчылары]] [[Аңгылал:Россияның спорт мастерлери]] [[Аңгылал:Москваның күш культура академиязының доозукчулары]] pj24b8h4mpzjgc6kxy7c6qbvg0mcdtj Рейха, Северино 0 9533 52692 52675 2026-09-28T00:15:52Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52692 wikitext text/x-wiki {{Дөмей фамилиялыг кижилер|Рейха}} {{Футболчу |ат = Северино Рейха |долу ат = Северино Рейха Васкес |чурумал = |ширина = |дата рождения = 25.11.1938 |место рождения = {{МестоРождения|Луго}}, [[Испания]] |хамаатылалы = {{Флаг|Испания||20px}} [[Испания]] |узуну = |кили = |позиция = [[Камгалакчы (футбол)|Камгалакчы]] |нынешний клуб = ''Карьеразын дооскан'' |клубтары = {{футболга депшилгези |1957—1959|{{Тук|Испания|1945|20px}} [[Депортиво Ла-Корунья|Депортиво]]| |1959—1969|{{Тук|Испания|1945|20px}} [[Реал Сарагоса]]|253 (1)}} |чыынды команда = {{футболга депшилгези |1960|{{Тук|Испания|1945|20px}} [[Футболга Испанияның аныяктар чыынды|Испания (21 харга чедир)]]|2 (0) |1961|{{Тук|Испания|1945|20px}} Испания Б|1 (0) |1962—1967|{{Тук|Испания|1945|20px}} [[Футболга Испания чыынды|Испания]]|20 (0)}} |медальдар = {{турнир|[[Футболга Европа чемпионады|Европа чемпионады]]}} {{медаль|Алдын|[[Футболга Европа чемпионады 1964|Испания 1964]]|}} }} '''Севери́но Ре́йха Ва́скес''' ({{lang-es|Severino Reija Vázquez}}; [[25 ноябрь]] [[1938 чыл]], [[Луго]], [[Галисия]]) — [[Испания|испан]] [[футбол]]чу. [[камгалакчы (футбол)|Камгалакчы]] позицияга ойнап турган. [[Футболга Европа чемпионады 1964|Европа чемпиону 1964]]. == Намдары == Рейха бодунуң футбол карьеразын «[[Депортиво Ла-Корунья]]» эгелээн. Там ол 1957 чылдан 1959 чылга чедир ойнаан. Бо соонда Северино «[[Реал Сарагоса|Сарагосаже]]» шилчээн, база бүгү артып каан карьеразын эрттирген. 1959 чылдан 1969 чылга чедир ол 253 матчтарны ойнаан, бир гол киир тепкен. Ийи катап [[Футболга Испания кубогу|Испания кубогун]] тиилээн, база катап ийи катап финалист болган. [[Футболга Испания чыынды|Чыынды]] Рейха 1962 чылда баштайгы үнүүшкүнү кылган. До этого [[Футболга Испанияның аныяктар чыынды|аныяктар]] ойнап турган база ийи дугаар чыынды. [[Футболга делегей чемпионады 1962|1962 чылда делегей чемпионадының]] киржикчизи. Ол маргылдаага ол чаңгыс матч [[Футболга Чехословакия чыынды|Чехословакияга]] удур ойнаан<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=21/results/matches/match=1498/report.html|title=Czechoslovakia - Spain 1:0|author=|date=|work=|publisher=FIFA.com|accessdate=2011-03-03|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/69LLsAQ1p?url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=21/results/matches/match=1498/report.html#|archivedate=2012-07-22|deadlink=no}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722021954/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=21/results/matches/match=1498/report.html |date=2012-07-22 }}</ref>. Ийи чыл болгаш Северино [[Футболга Европа чемпионады 1964|Европа чемпионады]] киржип турган на котором ооң чыындызы чедиишкиннер чедип алган, [[Футболга Европа чемпионадының финалы 1964|финалда]] [[Футболга ССРЭ чыынды|ССРЭ чыындызын]] тиилээн. Бо соонда ол [[Футболга делегей чемпионады 1966|1966 чылда]] ДЧ-че ийи дугаар катап чорупкан. Аңаа ийи матчтарны ойнаан, [[Футболга Швейцария чыынды|Швейцарияга]]<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=26/results/matches/match=1641/report.html|title=Spain - Switzerland 2:1|author=|date=|work=|publisher=FIFA.com|accessdate=2011-03-03|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/69LLsmD2T?url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=26/results/matches/match=1641/report.html#|archivedate=2012-07-22|deadlink=no}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120702103610/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=26/results/matches/match=1641/report.html |date=2012-07-02 }}</ref> база [[Футболга Германия чыынды|ФРГ]] удур<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=26/results/matches/match=1637/report.html|title=Germany FR - Spain 2:1|author=|date=|work=|publisher=FIFA.com|accessdate=2011-03-03|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/69LLtH1x1?url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=26/results/matches/match=1637/report.html#|archivedate=2012-07-22|deadlink=no}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723035321/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=26/results/matches/match=1637/report.html |date=2012-07-23 }}</ref>. Чыындыга 1967 чылда карьеразын дооскан, шуптузу национал команда дээш ол 20 матчтарны ойнаан. == Чедиишкиннери == * [[Ярмаркалар кубогу|Ярмаркалар кубогунуң]] эдилекчизи: [[Ярмаркалар кубогу 1963—1964|1963/64]] * [[Футболга Испания кубогу|Испания кубогунуң]] эдилекчизи: 1964, 1966 == Демдеглелдер == {{демдеглелдер}} == Шөлүглер == * {{nft}} * {{cite web |url = http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=56779/ |title = Профиль игрока |author = |date = |work = |publisher = FIFA.com |accessdate = 2011-03-03 |lang = en |archiveurl = https://web.archive.org/web/20121106121746/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=56779/ |archivedate = 2012-11-06 |deadlink = no }} {{Даштыкы шөлүглер}} {{spain-footy-bio-stub}} {{Испания на ЧМ 1962}} {{Испания на ЧЕ 1964}} {{Испания на ЧМ 1966}} [[Аңгылал:Испанияның футболчулары]] [[Аңгылал:ФК «Депортиво» Ла-Корунья ойнакчылары]] [[Аңгылал:ФК «Реал Сарагоса» ойнакчылары]] [[Аңгылал:Футболга Испанияның чыынды ойнакчылары]] [[Аңгылал:Футболга Европа чемпионнары]] dxh9hp9cruh49gzg09cyrcq0zr6khtg Филиппов, Александр Павлович 0 10487 52698 52109 2026-09-28T00:30:00Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52698 wikitext text/x-wiki {{Чогаалчы}} '''Филиппов Александр Павлович''' ([[7 ноябрь]] [[1932 чыл]] — [[15 октябрь]] [[2011 чыл]], [[Уфа]]) — шүлүкчү, очулдурукчу, литератор, Башкортостан Республиканың улусчу шүлүкчүзү. == Намдары == 1955 чылда Уфага [[Башкир педагогика институт|К. А. Тимирязева аттыг Башкир педагогика институдун]] дооскан, Башкортостанның Аургазинский районнуң көдээ суур [[Ишлы]] школа башкылап ажылдап турган, ооң соонда [[Кумертау]] Башкир радионуң корреспондентизи, [[Салават]]. 1961 чылдан — Уфада: БАССР-ниң Министрлер Чөвүлелиниң телевидение база радио дамчыдылгазы Комитединиң аныяктар дамчыдылгазының редактору(1961—1968). 1965 чылдан ССРЭ-ниң чогаалчылар Эвилелиниң кежигүнү<ref>[http://libmap.bashnl.ru/node/538 Филиппов Александр Павлович | Литературная карта Республики Башкортостан<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210416024141/http://libmap.bashnl.ru/node/538 |date=2021-04-16 }}</ref> [[1991 чыл]]дан — [https://istokirb.ru/ «Истоки»] солуннуң {{кол редактор|России|СССР}}.<ref>{{Cite web|url=https://www.istokirb.ru/|title="Истоки" - культурная, литературная газета"|publisher=www.istokirb.ru|accessdate=2019-11-23}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200520162404/https://www.istokirb.ru/ |date=2020-05-20 }}</ref> [[1968 чыл]]да ол Башкир АССР-ниң чогаалчылар Эвилелиниң орус чогаалчылар бөлүктүң удуртукчулап соңгуттуруп турган. [[1983 чыл]]дан [[1991 чыл]]га чедир БАССР-ниң чогаалчылар Эвилелиниң Литература фондузун удуртуп турган, даштыкы чогаалчылар-биле харылзаалар Чөвүлелиниң кежигүнү турган база ССРЭ-ниң чогаалчылар Эвилелиниң Литература фонд чагыргазы, элээн каш үндүрүлгелерниң редакция коллегияның кежигүнү турган. Уфаның Кировский район совединиң депутады болуп турган, Башкортостан Республиканың Президент чөвүлелиниң кежигүнү. Хөй аян-чорук кылып турган, Анголага, Конгога, Вьетнамга, Кубага, Венгрияга, ГДР база өске чурттарга турган. Уфада {{МестоЗахоронения|Мурнуу чевег|Мурнуу чевегге (Уфа)|Мурнуу чевегге (Уфа)}} орнукшуткан. == Чогаадылга == Филиппов-биле 30 ажыг номнарны чогааткан: «Зарницы», «Зимний сон», «Когда сверкает молния», «Горсть земли»(1968), «Пора тополиных вьюг» (1972), «И много-много лет» (1976), «Перелески» (1981), «Добрый свет дня. Избранные произведения» (1982), «Слог» (1984), ном очулгалары «Звездные пути» (1989), «Белая верба» (1992) база өскелер. Шүлүк чогаалының чыындызы «Журавлиный полёт». Муса Галиниң шүлүглелин «Солнце и слезы» орус дылче очулгазы. {{Врезка | Выравнивание = right | Ширина = 254px | Заголовок = | Содержание = « Александр Филиппов “улам башкир”, ооң чамдык башкир чогаадыкчы цех со-алышкыларның орнунга» | Подпись = ''М. Карим'' }} Шүлүглелдер «Тиртей», «Шателяр», «Поэт и конник» о Салавате Юлаеве, «Птицы», «Сербиянка», «Высокий свет». Башкир авторларның орус дылче очулгалары: «Зимагоры» С. Мифтахова, «Сын Отчизны» Х. Гиляжева, романнар «Бахтизин» В. Исхакова, «Памятники для живых» Ф. Исянгулова, либретто З. Исмагилова «Салават Юлаев». Филипповтуң сценарийи-биле 1965 чылда «Башкирский мёд» фильмни тырттырган. Фильм Бухарестке Улустар аразының конкурзунга бир дугаар шаңналды тывыскан турган. {{External media |image1=[https://img-fotki.yandex.ru/get/196141/16389044.38/0_bb1de_890d02ee_orig Филиппов 1950 чылдарда] }} == Шаңналдары база премиялары == * Г. Саляма аттыг Республиканың аныяктар шаңналы (1972) — ''«Пора тополиных вьюг» ном дээш''; * [[Салават Юлаев Ордени]]; * Башкортостан Республиканың алдарлыг культура ажылдакчызы; * Башкортостан Республиканың улусчу шүлүкчүзү (2004). == Демдеглелдер == {{демдеглелдер}} == Чогаал == * Филиппов А. П. "Когда сверкает молния: Повесть, рассказы, очерки" : Сборник. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1987. * Филиппов А. П. "Туесок народных сокровищ". Очерктер. Уфа, 1969; * Филиппов А. П. "Добрый свет дня". Шилиттинген чогаалдар Уфа, 1982; * Филиппов А. П. "Когда сверкает молния". Тоожулар, чечен чугаалар. Уфа, 1987; * Филиппов А. П. "Белая верба". Шүлүктер, шүлүглелдер. Уфа, 1992. == Шөлүглер == * {{cite web|url=http://publ.lib.ru/ARCHIVES/F/FILIPPOV_Aleksandr_Pavlovich/_Filippov_A.P..html|title=Александр Павлович Филиппов|date=Публичная библиотека|accessdate=2013-04-01}} * {{cite web|url=http://www.mrakovo.ru/showthread.php?t=442|title=Александр Павлович Филиппов|publisher=Форум Кугарчинского района Республики Башкортостан|accessdate=2013-04-01|archiveurl=|archivedate=}}{{Чедимчок шөлүг|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite web|url=http://libmap.bashnl.ru/node/538|title=Филиппов Александр Павлович|publisher=Национальная библиотека им. А.-З.Валиди Республики Башкортостан.|accessdate=2013-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305061659/http://libmap.bashnl.ru/node/538|archivedate=2016-03-05}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210416024141/http://libmap.bashnl.ru/node/538 |date=2021-04-16 }} * {{cite web|url=http://www.kugarchi-rb.ru/news/detail.php?id=9309|title=Ушел из жизни наш земляк Филиппов Александр Павлович|date=2011-10-17|publisher=Официальный сайт муниципального района : Кугарчинский район Республики Башкортостан|accessdate=2013-04-01|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FfovXFI3|archivedate=2013-04-06}}{{Чедимчок шөлүг|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{статья|автор=Якупова М.|заглавие=Жить доброй и созидательной памятью : Народный поэт Башкортостана Александр Филиппов — о жизни, о Родине, о творчестве…|ссылка=http://www.agidel.ru/?param1=9851&tab=21|издание=Республика Башкортостан|год=2007, 12 июля|nodot=1}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160809124605/http://agidel.ru/?param1=9851&tab=21 |date=2016-08-09 }} * {{статья|автор=Шафиков Г.|заглавие=Музыка души : К 75-летию народного поэта Башкортостана Александра Филиппова|ссылка=http://www.hrono.ru/text/2007/shaf06_07.html|издание=Бельские просторы|год=2007|номер=6}} * {{статья|автор=Хамитов Р. З., Толкачев К. Б., Илимбетов А. Ф. и др.|заглавие=Ушел поэт…|ссылка=http://www.istoki-rb.ru/index.php?article=2022|издание=Истоки|год=2011, 19 октября|nodot=1}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305042104/http://www.istoki-rb.ru/index.php?article=2022 |date=2016-03-05 }} * [https://web.archive.org/web/20161226224357/http://www.knizhnyj-larek.ru/news/vladimir-denisov-aleksandr-pavlovich-nachinaetsya/ АЛЕКСАНДР ПАВЛОВИЧ НАЧИНАЕТСЯ…] [[Аңгылал:Башкир күрүне университединиң доозукчулары]] [[Аңгылал:Орус шүлүкчүлер]] [[Аңгылал:Алфавиттээн орус чогаалчылар]] [[Аңгылал:XX вектиң орус чогаалчылары]] [[Аңгылал:Г. Саляма аттыг Республика шаңналдың лауреаттары]] [[Аңгылал:ССРЭ-ниң чогаалчылар Эвилелиниң кежигүннери]] [[Аңгылал:Россияның чогаалчылар Эвилелиниң кежигүннери]] [[Аңгылал:Алфавиттээн редакторлар]] [[Аңгылал:XX вектиң редакторлары]] [[Аңгылал:ССРЭ-ниң кол редакторлары]] [[Аңгылал:Россияның редакторлары]] [[Аңгылал:Солуннар редакторлары]] [[Аңгылал:Башкортостанның улусчу шүлүкчүлери]] [[Аңгылал:Башкортостан Республиканың алдарлыг культура ажылдакчылары]] [[Аңгылал:Степан Злобин аттыг шаңналдың лауреаттары]] 6r8obnh3ycws36y3r2fda9p60hijkro Гиззатов, Вячеслав Хамен оглу 0 10558 52686 40842 2026-09-27T23:44:27Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52686 wikitext text/x-wiki {{Кижи}} '''Вячеслав Хамен оглу Гиззатов''' ({{lang-kk|Вячеслав Қаменұлы Ғиззатов}}; 1942 чылдың апрель 9-та төрүттүнген) – [[Казахстан|Казахстанның]] күрүне ажылдакчызы, дипломат. == Намдары == Вячеслав Хамен оглу Гиззатов 1942 чылдың апрель 9-та [[Казах ССР|Казах ССР-ниң]] Мурнуу-Казахстан облазының девискээринге төрүттүнген. 1964 чылда Саратовтуң юридиктиг институдунуң «юрист» мергежилин дооскан. 1967–1970 чылдарда ССРЭ-ниң Даштыкы херектер яамызының Дипломатияның дээди школазынга өөренип турган. 1970 чылдың август айдан эгелеп – ССРЭ-ниң Даштыкы херектер яамызының үшкү секретары. 1971 чылдан эгелеп – ССРЭ-ниң Кыдатта элчин чериниң ийиги секретары. 1974 чылдаң декабрь айдан эгелеп – ССРЭ-ниң Эртемнер академиязының Ыраккы Чөөн чүк институдунуң улуг эртем ажылдакчызы. 1978–1985 чылдарда – ССРЭ-ниң Финляндия болгаш Лаоста элчин черлеринге ажылдап турган. 1985 чылдан эгелеп – ССРЭ-ниң Даштыкы херектер яамызының бирги секретары, дараазында ооң чөвүлекчизи апарган. 1992 чылдан эгелеп – Казахстан Республиказының Даштыкы херектер яамызының сайыдының чөвүлекчизи, Казахстан Республиказының Даштыкы херектер яамызының Европа болгаш Америка чурттарының эргелелиниң даргазы. 1993 чылдың август айдан 1996 чылга чедир – Казахстан Республиказының Даштыкы херектер яамызының сайыдының оралакчызы. 1996 чылдың ноябрь айдан 2000 чылга чедир – Казахстан Республиказының Ислам Иран Республиказында Онза болгаш Бүрүн эргелиг Элчини. 2000 чылдың август айдан 2003 чылдың октябрь айга чедир – Казахстан Республиказының Федеративтиг Герман Республикада Онза болгаш Бүрүн эргелиг Элчини. 2004 чылдың январь айдан 2005 чылдың июль айга чедир – Казахстан Республиказының Туркменистанда Онза болгаш Бүрүн эргелиг Элчини. 2006 чылдың апрель айдан эгелеп – Казахстан Республиказының Даштыкы херектер яамызының күрүне кызыгаарын демаркастаар департаментизиниң даргазы. 2009 чылдың январь айдан эгелеп – Мусульманнарны ылгаар чорук-биле демисежир талазы-биле Европаның айыыл чок чорук болгаш кады ажылдажылгазының организациязының даргазының амы-хуу төлээлекчизи. Шериг дужаалы – курлавыр полковниги. [[Англи дыл|Англи]], [[Орус дыл|орус]], [[Кыдат дыл|кыдат]] дылдарны билир. == Шаңналдары == * «Күш-ажылчы шылгарал» дээш медаль<ref>{{Cite web|url=http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsx/dok_iedhfb.htm|title=Указ Президента Республики Казахстан от 12 декабря 2002 года за № 998|accessdate=2021-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150512001207/http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsx/dok_iedhfb.htm|archivedate=2015-05-12}}</ref> * «Казахстан Республиказының тускайлаң чорук чарлаанының 25 чылы» деп медаль (2016)<ref>{{Cite web|url=http://www.nomad.su/?a=3-201612140039|title=В Министерстве иностранных дел Казахстана к 25-летию независимости наградили дипломатов и ветеранов дипломатической службы|accessdate=2021-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150512001207/https://web.archive.org/web/20161215160608/http://www.nomad.su/?a=3-201612140039|archivedate=2015-05-12}}</ref> == Демдеглелдер == {{демдеглелдер}} == Айтыглар == Орус дыл кырында википедия чүүлүнден очулдурган. 2knlwbts6frlhond6kt097i7dtaayg2 Конфуций 0 12551 52688 52670 2026-09-27T23:52:18Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 52688 wikitext text/x-wiki {{Эртемден |ат = Конфуций |үндезин ат = {{lang-zh|孔(夫)子}} |чурумал = Konfuzius-1770.jpg |калбаа = 275px |описание изображения = |төрүмел ады = Кун Цю ({{lang-zh|孔丘}}) {{МФА2|*|k|ʰ|l|o|ː|ŋ|ʔ|пробел|k|ʰ|ʷ|ɯ}} |школа = основатель [[Конфуцианство|конфуцианства]] |сонуургалы = [[социальная философия]],<br>[[этика]] |идейлери = [[Конфуцианство]] |предшественники = |делгереңней өөреникчилери = көвей санныг чөөн философтар,<br>[[Вольф, Христиан фон|Христиан фон Вольф]],<br>[[Невилл, Роберт Каммингс|Роберт Каммингс Невилл]] }} [[Файл:Confucius - Project Gutenberg eText 15250.jpg|thumb|Конфуций («Кыдаттың тоолчургу чугаалары» деп номдан алган чурук — ''E.T.C. Werner, 1922'')]] '''Конфуций''' ({{lang-la|Confucius}}, {{lang-zh|孔子}}, азы {{lang-zh|孔夫子}}; б.э.м. 551 – б.э.м. 479) – Кыдаттың эрте-бурунгу бодалчызы болгаш филосову. Ооң өөредии Кыдат болгаш Чөөн Азия чоннарының амыдыралынга улуг салдарны чедирип, конфуцианство деп ат алганы-биле билдингир апарган философчу системаның үндезини болган. Конфуций бир-ле дугаар университетти үндезилеп тургускаш, аңгы-аңгы ноян баштаан черлерге чыып тургускан чылдар бижилгезин чурумчуткан кижи болур. Конфуцийниң нояннар, дүжүметтер, дайынчылар болгаш тараачыннарның боттарын ап чоруурунуң дугайында өөредии Кыдатка «Индияга Будданың өөредии»-биле бир дөмей тарап нептерээн. Чогум ады Кун Цю (孔丘 Kǒng Qiū), ынчалзажок литературада болганчок-ла Кун-цзы, Кун Фу-Цзы («Кун башкы»{{sfn|Rainey|2010|p=1}}{{sfn|Phan|2012|p=170}}), азы анаа Цзы – «Башкы» деп адап бижээн турар. Ол 20 хире харлыг тургаш Дээр адаанда чурттуң бир-ле дугаар тускай эртемниг башкызы болуп алдаржаан. Легизм деп школа тиилээриниң мурнунда Конфуций школазы «Чүс школа» деп аттыг болган үе-шагда философияның хөй угланыышкыннарының бирээзи турган. Цинь күрүне буурап дүшкен соонда-ла катап тыптып сайзырай берген конфуцианство күрүне идеологиязының статузунга чедип, туружун түр када буддизм биле даосизмге чайлап, XX чүс чылдың эгезинде оскунган. == Намдары == Конфуций Кун деп ызыгуурлуг өг-бүлениң салгалы турган. Ортаакы чүс чылдар үезинде кыдат авторларның экидир шинчилеп көргени ооң төрел-салгалы Чжоу күрүнениң эжен хааны Чэнь-ванның шынчы талалакчызы болур Вэй-цзы деп аттыг кижиден эгелээн. Ол шынчы, эрес-дидим чоруу дээш удел-биле (хаанныг күрүне) шаңнаткаш, болур-чогууру-биле хоу чжоу деп ат-дужаалга төлептиг болган. Ынчалза-даа сөөлүнде барып Конфуцийниң өг-бүлези ооң мурнундагы ат-алдарын оскунгаш, ядарай берген; ооң өгбелериниң бирээзи болур Му Цзинфу деп аттыг кижи төрээн черинден дезип, Лу деп хары чуртка турумчуур ужурга таварышкан{{sfn|Переломов Л.С. Конфуций|1993|с=43}}. Конфуций 63 харлыг шериг кижи болур Шулян Хэ (叔梁纥, Shūliáng Hé) болгаш Янь Чжэнцзай (颜征在 Yán Zhēngzài) деп аттыг он чеди харлыг ынакшааны кыс кижизиниң оглу болган. Келир үедеги философтуң адазы оглу чүкүй-ле бир хар чартык апаарга мөчээн. Конфуцийниң иези Янь Чжэнцай биле 2 улуг кадайы аразында хорадажыр болган. Ооң чылдагааны улуг кадайы төл божуп шыдавас, а ийи дугаар улуг кадайы Шулян Хэге аарыг оол (ады Бо Ни) божуп бергенинде турган. Ындыгның төлээзинде Конфуцийниң иези оглу-биле кады бажыңын каггаш, төрээн чурту Цюйфуже чанып келгеш, ада-иезинге-даа турумчуп кирбейн, боду-ла чурттай берген{{sfn|Переломов Л.С. Конфуций|1993|с=45—48}}. Биче өг-бүлези ядыы чурттап турган ужун Конфуций кара чажындан хөй ажыл кылып өскен. Ынчалзажок иези Янь Чжэнцзай өгбелеринге чалбарып тургаш (Кыдаттың чер бүрүзүнге өгбелерге чүдүүр чоруктуң эргежок чугула кезээ турган), оглунга адазы, өгбелерниниң кылып чораан улуг ажыл-херээниниң дугайында чугаалап берип турган. Ынчангаш Конфуций ада-өгбелериниң төлептиг туружун ээлээр ужурлуг дээрзин медереп билгеш, боду-ла өөренип, ол үеде Кыдаттың ызыгууртан кижи бүрүзүнүң билген турары эргежок чугула уран чүүлдерин шиңгээдип эгелээн. Кызымаа-биле өөренгени үре-түңнелин берип, Конфуцийни Лу хаанныг күрүнениң Цзи омак-сөөктүглериниң (Чөөн Кыдат, амгы Шаньдун можузу) тараа хүлээп алыр, бээр хүлээлгелиг, дараазында мал харыылааар дүжүмединиң албан-дужаалынга томуйлаттырып турган. Аңгы-аңгы шинчилекчилерниң үнелээшкини-биле алырга, ынчан келир үениң филосову 20-25 харлыг турган (19 харлыында өлгенгеш, оол божудуп алган){{sfn|Переломов Л.С. Конфуций|1993|с=49—56}}. Чжоу күрүне буурап дүжүп, эжен хаанының күчү-күжү суларап, патриархалдыг ниитилел тарап, аймак ызыгууртаннарының орнунга билиг чок дүжүметтер-биле хүрээлеттирген каш күрүнелерниң чагырыкчылары олурупкан үе турган. Ооң түңнелинде эрги шагның өг-бүле үндезиннери буурап, чон аразында маргыжып, дүжүметтер хээли ап, чазый-чилбизинге алзып, карачал кижилерге ажыг-човалаң таварышкан. Бо бүгү болуушкуннар эрги шагның ëзу-чаңчылдарын сагып чаңчыккан кижилерниң чидиг шүгүмчүлелин алган. Күрүнениң политиказынга салдар чедириптер аргажогун медереп билген Конфуций халашкаш, өөреникчилерин эдертип алгаш Кыдатка аян-чорук кылып чорааш, аңгы-аңгы можуларның чагырыкчыларынга бодунуң идеяларын чедирерин оралдажып турган. 60 хире харлыг назынында Конфуций ээп чанып келгеш, амыдыралының сөөлгү чылдарын чаа өөреникчилер ап, оларын өөредип сургап, Ши-цзин (Ырлар ному), И цзин (Өскерлиишкиннер ному) болгаш өске-даа ол ышкаш эрткен үениң литературлуг салгалын чурумчудар ажылга тураскааткан. Конфуцийниң өөреникчилери башкызының чугаалап чораан сөстери кирген материалга үндезилеп, «Лунь Юй» («Чугаа болгаш бодал») деп сөөлүнде конфуцианствонуң онза хүндүткелдиг болган номун чырыкче үндүрген. Классиктиг номнардан чүгле Чуньцю («Час болгаш Күс», бистиң эраның мурнунда 722-481 чч Лу хаанныг күрүнениң демдеглелдери) Конфуцийниң чогаалы деп санаттынары чугаажок. Чеже-даа Конфуцийниң өөреникчилерин кыдат эртемденнер 3000, ооң иштинде аңаа эң чоогу 70 хире өөреникчи деп тодаратса, херек кырында алдаржаан 26 чигзиниг чок өөреникчизин-не санап болур. == Өөредии == [[Файл:Confucius 02.png|thumb|Конфуций]] [[Файл:Confuciusmansionqufu.jpg|thumb|Төрээн Цюйфу хоорайында Конфуцийниң салгакчыларының бажыңнары.|альт=]] Чамдык кижилер конфуцианствону шажын деп көөр. Ынчалза-даа ооң тускай хүрээ-хииди чок, бурган дугайында айтырыг аңаа чугула эвес. Конфуцианство этиказы бурганга чүдүүр чорук-биле холбаа чок. Конфуцианствонуң кол идеязы – кижи бүрүзү боду хүлээлгелиг, бурунгу шагда дег аразында эп-найыралдыг ниитилелди тургузарында болур. Эп-найралдыг ниитилелге дарга болгаш аңаа чагырткан кижилер бот-боттарынга шынчы болуру эргежок чугула. Конфуций ук этиканың алдын дүрүмүн мынчаар илереткен: «Бодуңга күзевексээриң чүүлдү өске кижиге күзеве». == Тураскаалы болгаш салгалы == === Конфуцианствонуң Барыын Европага тарап нептерээни === [[Файл:武汉市第六中学.jpg|thumb|Ухань хоорайның № 6 ортумак школазының чанында Конфуцийниң турскаалы]] XVII чүс чылдың ортан үезинде Барыын Европага Кыдат болгаш Чөөн чүк-биле холбашкан бүгү чүвеге хандыкшыыры аян болган. Кижилер кыдат философияны өөренип, ооң дугайында магадап чугаалаар апарган. Роберт Бойль деп англичан кижи кыдаттар биле индийлерни эрте-бурунгу улуг гректер, римляннар-биле дөмейлеп көрүп турган. 1687 чылда Конфуцийниң бижээн «Лунь Юй» деп чогаалының латин очулгазы чырыкче үнген. Очулганы бөлүк иезуит шинчилекчилери кылган. Ол үеде иезуиттерниң Кыдатка төлээ черлери хөй санныг турган. Парлап үндүргеннерниң бирээзи Филипп Купле, Мишель деп ат-биле шажынга кирген кыдат аныяк оол-биле кады Европаже чанып келген. 1684 чылда оолдуң Кыдаттан Версаль хоорайже кылган аян-чоруу европейжилерниң кыдат культурага сонуургалын немей күштелдирген. Француз философ Николя Мальбранш «Христиан бодалчының кыдат бодалчы-биле кылган чугаазы» деп 1706 чылда парлап үндүрген номунда конфуцианствога удур үзел-бодалын илереткен. Мельбранш бодунуң номунда христан философияның үнелиг чүүлүн хары угда угаан-бодал культуразынга-даа, шажынның үнелиг чүүлдеринге-даа даянып турар деп бадыткаан. Ол конфуцианствону угаан-бодалче артык кичээнгей салып, шажынның чугулазын барымдаалавайн турар деп көрген. Готфрид Вильгельм Лейбниц Конфуцийниң өөредиин Платоннуң философчу туружу болгаш христан философия-биле дөмейлеп шинчилээн. Ол конфуцианствонуң «Ли» деп аттыг болган кол принцивин Платоннуң «дээди чаагай чоруунуң» дугайында билии болгаш христиан шажынның Бурган дугайында билии-биле кончуг дөмей деп түңнелге келген. Бо бүгү философиялар өртемчейниң алыс бүдүжү, дес-дараалашкаан тодарадыр кандыг-бир дээди алыс ужур азы үндезин бар деп илереткени ол. Лейбництиң метафизиказының талалакчызы, нептередикчизи, Чырыдыышкын үезиниң эң ат-алдарлыг философтарының бирээзи Христиан фон Вольф башкызындан кыдат культура, ылаңгыя конфуцианствога хүндүлээчел хамаарылгазын салгап алган. Ол «Кыдаттарның мөзү-шынар өөредииниң дугайында чугаа» деп чогаалы болгаш өске-даа ажылдарында Конфуцийниң өөредииниң улуг ужур-дузалыы, ону Барыын Европага экидир өөренип көөрү эргежок чугула дээрзин каш-даа удаа онзалап демдеглеп турган. Билдингир герман төөгүчү Иоганн Готфрид Гердер Кыдаттың культуразы болгаш Конфуцийниң өөредииниң дугайында эпчок тайылбыр кылган. Ол кыдат культураны өске чоннарның культуразындан чыдып каап, чогууру-биле хөгжүвейн турар деп көрген. Төөгүчү оон ыңай Конфуцийниң өөредии кижини чүгле чалча болдуруп, даштыкы делегейден чардыктырып, мораль-даа, культура-даа талазы-биле хөгжүтпес деп бадыткап турган. Гегель философия төөгүзүнүң лекцияларынга XVII-XVIII чүс чылдарда Барыын Европага конфуцианствону сонуургап турганынга чигзинип турган. Ооң бодалы-биле «Лунь юй» деп чогаалда онзагай азы кайгамчык дээн чүү-даа чок – ол ону анаа мөзү-шынар принциптериниң чыындызы деп көрген. Гегель Конфуцийни Барыын Европаның философиязындан ылгалып турар практиктиг мерген угаанның чижээ деп санап турар. Конфуцийниң ажылдарын өске дылдарже очулдурбаан турган болза, оон артык билдингир боор турган деп бодалын база ол илереткен. Вебер «Кыдаттың шажыны: конфуцианство болгаш даосизм» деп ажылында конфуцианствону эртем-билиглиг шажынчы эвес кижилерниң боттарын ап чоруурунуң дүрүмнери кирген канчаар-даа аажок улуг кодекс болур деп демдеглээн. Оон ыңай ол Кыдаттың шажыннарын өөренип көрбүшаан капитализм чүге даштыкының салдары чокка-ла кыдат культурадан тывылганын тайылбырлаар дээш оралдашкан<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://ruchina.org/confucius.html|title=Конфуций|website=ruchina.org|accessdate=2020-11-06|archive-date=2020-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813192629/https://ruchina.org/confucius.html|deadlink=no}}</ref>. === Бижимел тураскаалдар === Конфуций-биле холбаалыг чогаалдардан ылап болгаш ооң үзел-бодалынга эң чоогу «Лунь Юй» болур дээрзи-биле эртемденнерниң хөй кезии чөпшээрежир. Ол сөзүглелди өөреникчилери Конфуций чок апарган соонда демдеглелдеринден чыып бижээн. Конфуцийниң чугаалаан сөстери «Кун-цзы цзя юй» 孔子家語 дээш өске-даа эрте сөзүглелдерде бижиттинген. === Аңаа ханы хүндүткел === Чоорту Конфуций Кыдаттың классиктиг өөредилгезинде онза чугула кижи апарган. Эгезинде ооң адын Мо-цзы-биле кады азы Кыдат эжен хаанныг күрүне болурунуң мурнундагы үениң өске-даа угаанныг кижилериниң даңзызынга демдеглеп айтып турган. Хань күрүнениң үезинде Конфуций кончуг ат-сураглыг кижи турган. Ооң ниитилде ролю чүгле башкылаар, төре херээнге киржир эвес, а хоойлу чогаадыр, караң көрнүр, ол-даа байтыгай барык бурганга санаттырып турган. Ооң ажылдарын өөренип көрген кижилер ону дээрден онзагай айыс алган дээш «дүжүлгеге саадатпаан хаан» деп адаар турганын айтып бижээн. Баштай бистиң эравыстың 1 дугаар чылында күрүне ону хүндүткеп, тускай хүндүлүг аттарны тыпсып эгелээн. Дараазында бистиң эравыстың 59 чылдан эгелеп тус черниң деңнелинде аңаа хүндүткел көргүзүп эгелээн. 241 чылда ызыгууртаннар пантеонунче киирип, 739 чылда (Тан күрүнениң үезинде) ван деп ат-дужаалды тывыскан. 1530 чылда (Мин күрүнениң үезинде) Конфуций «Эрткен үениң башкыларының аразында дээди мерген угаанныг кижи» деп атты алган. === Амгы үеде === Конфуцийге алдар кылдыр Кыдат Улус Республиказының Өөредилге яамызы аңгы-аңгы чурттарның албан черлери-биле кады тургускан өөредилге төптериниң четкизи болур Конфуций институдун үндезилеп тургускан. Конфуций институттары Кыдат болгаш өске-даа чурттарның аразында культура, өөредилге талазы-биле солчуушкун ажылын чорудуп турар. 1867 чылда Калифорнияда Трансконтиненталдыг демир орукка кыдат ажылчыннар ажыл соксадыышкынын чарлап тургаш, Конфуцийниң өөредиглеринге үндезилеттинген аргаларны ажыглап турганы билдинген<ref>{{cite journal|last1=Ryan|first1=Patrick Spaulding|title=Saving Face Without Words: A Confucian Perspective on The Strike of 1867 («Сохранение лица без слов: конфуцианский взгляд на забастовку 1867 года»)|journal=International Journal of Humanities, Art and Social Studies (IJHAS)|date=2022-05-05|volume=(forthcoming, May 2022)|}}</ref>. == Демдеглелдер == {{Демдеглелдер|2}} == Ажыглаан литература == * ''Буранок С. О.'' [https://web.archive.org/web/20080401011808/http://www.hist.usu.ru/rsih/text/buranok.htm Проблема интерпретации и перевода первого суждения в «Лунь юй»] // Научная конференция «Интеллектуальная культура исторической эпохи» УрО РОИИ, Екатеринбург, 26-27 апреля 2007 г. * ''Васильев В. А.'' [http://www.studfiles.ru/preview/3651908/ Конфуций о добродетели] // [[Социально-гуманитарные знания]]. 2006. № 6. С.132-146. * ''[[Головачёва, Лидия Ивановна|Головачёва Л. И.]]'' Конфуций о преодолении отклонений при просветлении: тезисы // XXXII научная конференция «Общество и государство в Китае» / [[Институт востоковедения РАН]]. М., 2002. С.155-160. * ''Головачёва Л. И.'' Конфуций о цельности // XII Всероссийская конф. «Философии Восточно-Азиатского региона и современная цивилизация» / РАН. Ин-т Дал. Востока. М., 2007. С. 129—138. (Информ. материалы. Сер. Г; Вып.14) * ''Головачёва Л. И.'' Конфуций поистине непрост // XL научая конференция «Общество и государство в Китае». М., 2010. С.323-332. (Учён. зап. / Отд. Китая; Вып.2) * ''Го Сяо-ли''. [http://mexalib.com/view/44344 Мир трансцендентный и мир действительный: сравнительный анализ культурного мышления через призму произведений Достоевского, Конфуция и Лао-цзы] {{Wayback|url=http://mexalib.com/view/44344 |date=20190125232855 }} // [[Вопросы философии]]. 2013. № 3. С.103-111. * ''Гусаров В. Ф.'' Непоследовательность Конфуция и дуализм философии [[Чжу Си]] // Третья научная конференция «Общество и государство в Китае». Тезисы и доклады. Т.1. М., 1972. * ''[[Илюшечкин, Василий Павлович|Илюшечкин В. П.]]'' Конфуций и [[Шан Ян]] о путях объединения Китая // XVI Научная конференция «Общество и государство в Китае». Ч.I, М., 1985. С.36-42. * ''Карягин К. М.'' [http://elib.tomsk.ru/purl/1-9477/ Конфуций, его жизнь и философская деятельность : биографический очерк]{{Чедимчок шөлүг|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} / с портр. Конфуция, гравир. в Лейпциге Геданом. — СПб.: Типография Ю. Н. Эрлих, 1891. — 77, [4] с., [1] л. ил., портр. ([[Жизнь замечательных людей]] : биографическая библиотека [[Павленков, Флорентий Фёдорович|Ф. Павленкова]]) * ''[[Кобзев, Артём Игоревич|Кобзев А. И.]]'' [http://phisci.ru/files/issues/2015/02/RJPS_2015-02_Kobzev.pdf Конфуций против Конфузия с глинозёма, или Уточнение данных о первом китайском философе и его главном произведении] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181024231940/http://phisci.ru/files/issues/2015/02/RJPS_2015-02_Kobzev.pdf |date=2018-10-24 }} // [[Философские науки]]. 2015. № 2. С.78-106. * {{НФЭ|||А. И. Кобзев| ссылка=https://iphlib.ru/greenstone3/library/collection/newphilenc/document/HASH019bdff3058c388087a2579b }} * ''[[Кравцова, Марина Евгеньевна|Кравцова М. Е.]]'', ''Баргачева В. Н.'' [http://www.synologia.ru/a/Культ_Конфуция Культ Конфуция] // [[Духовная культура Китая (энциклопедия)|Духовная культура Китая]]. — М., 2006. T.2. С.196-202. * ''[[Кычанов, Евгений Иванович|Кычанов Е. И.]]'' Тангутский апокриф о встрече Конфуция и Лао-цзы // XIX научная конференция по историографии и источниковедению истории стран Азии и Африки. — СПб., 1997. С.82-84. * ''[[Лукьянов, Анатолий Евгеньевич|Лукьянов А. Е.]]'' Лао-цзы и Конфуций: Философия Дао. — М.: [[Восточная литература (издательство)|Восточная литература]], 2001. — 384 с. — ISBN 5-02-018122-6 * ''[[Малявин, Владимир Вячеславович|Малявин В. В.]]'' Конфуций. [1-е изд.] М.: [[Молодая гвардия (издательство)|Молодая гвардия]], 1992. — 336 с. ([[ЖЗЛ]]) — ISBN 5-235-01702-1; 2-е изд., испр. и доп. 2001, — ISBN 978-5-235-03023-7; 3-е изд. 2007, — ISBN 978-5-235-03023-7; 4-е изд. 2010, — ISBN 978-5-235-03344-3. * ''[[Маслов, Алексей Александрович|Маслов А. А.]]'' [http://ec-dejavu.ru/c-2/Confucio.html Конфуций] // ''Маслов А. А.'' Китай: колокольца в пыли. Странствия мага и интеллектуала. — М.: [[Алетейа (издательство)|Алетейа]], 2003. С.100-115. * ''[[Переломов, Леонард Сергеевич|Переломов Л. С.]]'' Конфуций. Лунь Юй. Исследование; перевод древнекитайского, комментарии. Факсимильный текст Лунь юя с комментариями Чжу Си. — М.: Восточная литература, 1998. — 588 с. — ISBN 5 02 018024 6 * {{книга |автор=''[[Переломов, Леонард Сергеевич|Переломов Л. С]]''|часть= |ссылка часть= |заглавие=Конфуций: жизнь, учение, судьба |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место=Москва |издательство=[[Наука (издательство)|Наука]] |год=1993 |том= |страницы= |страниц=440 |серия= |isbn=5-02-017069-0 |тираж=| ref=Переломов Л.С. Конфуций}} * ''[[Попов, Павел Степанович|Попов П. С.]]'' Изречения Конфуция, учеников его и других лиц. — СПб., 1910. * ''Роузман, Генри''. О знании (чжи): дискурс-руководство к действию в «Аналектах» Конфуция // Сравнительная философия: Знание и вера в контексте диалога культур / Институт философии РАН. — М.: Восточная литература. 2008. С.20-28. (Сравнительная философия) — ISBN 978-5-02-036338-0. * ''Чепурковский Е. М.'' Соперник Конфуция: библиографическая заметка о философе [[Мо-цзы]] и об объективном изучении народных воззрений Китая. — [[Харбин]], 1928. * ''[[Ян Хиншун|Ян Хин-шун]]'', ''Донобаев А. Д.'' Этические концепции Конфуция и [[Ян Чжу]] // X научная конференция «Общество и государство в Китае» Ч.I. М., 1979. C. 195—206. * {{книга |автор=[[:en:Daniel Bonevac|Bonevac, Daniel]]; Phillips, Stephen |часть= |ссылка часть= |заглавие=Introduction to world philosophy |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место=New York |издательство=[[Oxford University Press]] |год=2009 |том= |страницы= |страниц= |серия= |isbn=978-0-19-515231-9 |тираж= | ref=Bonevac, Phillips |язык= en }} * {{книга |автор=[[:en:Herrlee Glessner Creel|Creel, Herrlee Glessner]]|часть= |ссылка часть= |заглавие= Confucius: The man and the myth |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место=New York |издательство=[[:en:John Day Company|John Day Company]] |год=1949 |том= |страницы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж=| ref=Creel}} * {{статья |автор=[[Дабс, Гомер|Dubs, Homer H.]] |заглавие=The political career of Confucius |ссылка= |язык= |издание={{нп3|Journal of the American Oriental Society|Journal of the American Oriental Society||Journal of the American Oriental Society}} |тип= |год=1946 |том=4 |номер=66 |страницы= |doi= |issn=| ref=Dubs}} * ''[[Головачёва, Лидия Ивановна|Golovacheva L. I.]]'' Confucious Is Not Plain, Indeed // Современная миссия конфуцианства — сборник докладов междунар. науч. конф. в память 2560 годовщины Конфуция. — Пекин, 2009. В 4 т. — С.405-415. 《儒学的当代使命——纪念孔子诞辰2560周年国际学术研讨会论文集(第四册)》 2009年. * {{книга |автор=[[:en:John M. Hobson|Hobson, John M.]] |часть= |ссылка часть= |заглавие=The Eastern origins of Western civilisation |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место=Cambridge |издательство=[[Cambridge University Press]] |год=2004 |том= |страницы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж=| ref=Hobson}} * {{книга |автор=[[:en:Annping Chin|Chin, Ann-ping]] |часть= |ссылка часть= |заглавие=The authentic Confucius: A life of thought and politics |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место=New York |издательство=[[:en:Charles Scribner's Sons|Scribner]] |год=2007 |том= |страницы= |страниц= |серия= |isbn=978-0-7432-4618-7 |тираж=| ref=Chin}} * {{книга |автор=Kong Demao; Ke Lan; Roberts, Rosemary|часть= |ссылка часть= |заглавие=The house of Confucius |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место= |издательство=[[:en:Hodder & Stoughton|Hodder & Stoughton]] |год=1988 |том= |страницы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж=| ref=Kong, Ke, Roberts}} * {{книга |автор=Parker, John |часть= |ссылка часть= |заглавие=Windows into China: The Jesuits and their books, 1580-1730 |оригинал= |ссылка=https://archive.org/details/windowsintochina00park|викитека= |ответственный= |издание= |место= |издательство=Trustees of the Public Library of the City of Boston |год=1977 |том= |страницы= |страниц= |серия= |isbn=0-89073-050-4 |тираж=| ref=Parker}} * {{книга |автор=[[:en:Peter C. Phan|Phan, Peter C.]] |часть=Catholicism and Confucianism: An intercultural and interreligious dialogue |ссылка часть= |заглавие=Catholicism and interreligious dialogue |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место=New York |издательство=[[Oxford University Press]] |год=2012 |том= |страницы= |страниц= |серия= |isbn=978-0-19-982787-9 |тираж= | ref=Phan |язык= en }} * {{книга |автор=Rainey, Lee Dian|часть= |ссылка часть= |заглавие=Confucius & Confucianism: The essentials |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место=Oxford |издательство=[[:en:Wiley-Blackwell|Wiley-Blackwell]] |год=2010 |том= |страницы= |страниц= |серия= |isbn=978-1-4051-8841-8 |тираж=| ref=Rainey}} * {{статья |автор=Riegel, Jeffrey K.|заглавие=Poetry and the legend of Confucius's exile |ссылка= |язык= |издание=[[:en:Journal of the American Oriental Society|Journal of the American Oriental Society]] |тип= |год=1986 |том=106 |номер=1 |страницы= |doi= |issn=|ref=Riegel}} * {{книга |автор=[[:en:Xinzhong Yao|Yao Xinzhong]]|часть= |ссылка часть= |заглавие=Confucianism and Christianity: A Comparative Study of Jen and Agape |оригинал= |ссылка=https://books.google.com/books?id=BN47m0BHtLkC |викитека= |ответственный= |издание= |место=Brighton |издательство=[[:en:Sussex Academic Press|Sussex Academic Press]] |год=1997 |том= |страницы= |страниц= |серия= |isbn=1-898723-76-1 |тираж=| ref=Yao}} * {{книга |автор=Yao Xinzhong|часть= |ссылка часть= |заглавие=An Introduction to Confucianism |оригинал= |ссылка=https://books.google.com/books?id=tAE2OJ9bPG0C |викитека= |ответственный= |издание= |место=Cambridge |издательство=[[Cambridge University Press]] |год=2000 |том= |страницы= |страниц= |серия= |isbn=0-521-64430-5 |тираж=| ref=Yao}} * ''[[:en:Jiyuan Yu|Yu, Jiyuan]]''. The Beginnings of Ethics: Confucius and Socrates // Asian Philosophy 15 (July 2005). Pр.173-89. * ''Yu, Jiyuan''. The Ethics of Confucius and Aristotle: Mirrors of Virtue. — [[Routledge]], 2007. — 276 p. — ISBN 978-0-415-95647-5. == Айтыглар == * [https://www.lunyu.ru/ Книга «Беседы и суждения» Конфуция, пять переводов на русский «на одной странице»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230807120752/https://lunyu.ru/ |date=2023-08-07 }} * [http://www.confucianism.ru/ Конфуций. Китайская философия.] * [http://www.confucius.org/index.html Труды Конфуция и сопутствующие материалы на 23 языках] (Confucius Publishing Co.Ltd.) * [http://china.kulichki.net/Religion.shtml Религия Китая] * {{cite web|ref=harv|last=Ahmad|first=Mirza Tahir|title=Confucianism|url=http://www.alislam.org/library/books/revelation/part_2_section_3.html|publisher=Ahmadiyya Muslim Community|year=???|accessdate=2010-11-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BR2MnGB7?url=http://www.alislam.org/library/books/revelation/part_2_section_3.html|archivedate=2012-10-15}} * {{cite web|ref=harv|last1=Baxter|first1=William H.|last2=Sagart|first2=Laurent|title=Baxter-Sagart Old Chinese reconstruction|url=http://crlao.ehess.fr/docannexe.php?id=1207|date=2011-02-20|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BR2NLvdA?url=http://crlao.ehess.fr/docannexe.php?id=1207|archivedate=2012-10-15}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425064509/http://crlao.ehess.fr/docannexe.php?id=1207 |date=2012-04-25 }} * {{cite web | url=http://eng.bandao.cn/newsdetail.asp?id=4644 | title=Confucius descendents say DNA testing plan lacks wisdom | publisher=Bandao | date=2007-08-21 | ref=Bandao2007 | deadlink=404 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110707013208/http://eng.bandao.cn/newsdetail.asp?id=4644 | archivedate=2011-07-07 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707013208/http://eng.bandao.cn/newsdetail.asp?id=4644 |date=2011-07-07 }} * {{cite web | url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2007-02/02/content_800011.htm | title=Confucius family tree to record female kin | publisher=China Daily | date=2007-02-02 | ref=China_Daily2007 | archiveurl=https://www.webcitation.org/6BRwBmiOI?url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2007-02/02/content_800011.htm | archivedate=2012-10-16 }} * {{cite web | url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2009-09/24/content_8733256.htm | title=Confucius' Family Tree Recorded biggest | publisher=China Daily | date=2009-09-24 | ref=China_Daily2009 | archiveurl=https://www.webcitation.org/6BRwFCB2G?url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2009-09/24/content_8733256.htm | archivedate=2012-10-16 }} * {{cite web | title=Confucius family tree revision ends with 2 mln descendants | url=http://en.ce.cn/National/culture/200901/04/t20090104_17866318.shtml | publisher=China Economic Net | date=2009-01-04 | ref=China_Economic_Net2009 | archiveurl=https://www.webcitation.org/6BR2O0bdh?url=http://en.ce.cn/National/culture/200901/04/t20090104_17866318.shtml | archivedate=2012-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121101092536/http://en.ce.cn/National/culture/200901/04/t20090104_17866318.shtml |date=2012-11-01 }} * {{cite web | url=http://www.china.org.cn/english/culture/171840.htm | title=DNA Testing Adopted to Identify Confucius Descendants | publisher=China Internet Information Center | date=2006-06-19 | ref=China_Internet_Information_Center2006 | archiveurl=https://www.webcitation.org/6BR2TzWbG?url=http://www.china.org.cn/english/culture/171840.htm | archivedate=2012-10-15 }} * {{cite web | url=http://ye2.mofcom.gov.cn/aarticle/chinanews/200606/20060602462372.html | title=DNA test to clear up Confucius confusion | publisher=Ministry of Commerce of the People's Republic of China | date=2006-06-18 | ref=Ministry_of_Commerce_of_the_PRC2006 | archiveurl=https://www.webcitation.org/6BR2VqGNp?url=http://ye2.mofcom.gov.cn/aarticle/chinanews/200606/20060602462372.html | archivedate=2012-10-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120114055952/http://ye2.mofcom.gov.cn/aarticle/chinanews/200606/20060602462372.html |date=2012-01-14 }} * {{статья|автор=Riegel, Jeffrey|заглавие=Confucius|ссылка=http://plato.stanford.edu/archives/spr2012/entries/confucius/|язык=|издание=[[The Stanford Encyclopedia of Philosophy]]|издательство=[[:en:Stanford University Press|Stanford University Press]]|тип=|год=2012|том=|номер=|страницы=|doi=|issn=|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BR2WVqgT?url=http://plato.stanford.edu/archives/spr2012/entries/confucius/|archivedate=|ref=Riegel}} * {{cite web|ref=harv|last=Qiu|first=Jane|url=http://seedmagazine.com/content/article/inheriting_confucius/|title=Inheriting Confucius|publisher=Seed Magazine|date=2008-08-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BR2WxmCd?url=http://seedmagazine.com/content/article/inheriting_confucius/|archivedate=2012-10-15}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029141657/http://seedmagazine.com/content/article/inheriting_confucius/ |date=2012-10-29 }} * {{cite web|ref=harv|last=Yan|first=Liang|title=Updated Confucius family tree has two million members|url=http://news.xinhuanet.com/english/2008-02/16/content_7616027.htm|publisher=Xinhua|date=2008-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121022002217/http://news.xinhuanet.com/english/2008-02/16/content_7616027.htm|archivedate=2012-10-22|accessdate=2026-09-25}} * {{cite news | ref=harv | last=Zhou | first=Jing| title=New Confucius Genealogy out next year | url=http://www.china.org.cn/china/features/content_16696029.htm | date=2008-10-31 | publisher =[[:en:China Internet Information Center|China Internet Information Center]]}} s286vt9cvmtq0k24fam4u8jfh67g4j5 Майык:Potd/2026-09-28 10 15837 52684 2026-09-27T20:13:10Z Frhdkazan 1195 Чаа арын чаяатынган: «Cisterna Basílica, Estambul, Turquía, 2024-09-28, DD 58-60 HDR.jpg» 52684 wikitext text/x-wiki Cisterna Basílica, Estambul, Turquía, 2024-09-28, DD 58-60 HDR.jpg d3ov1u577txxk9buet9pjkocqe2i8y1 Майык:Motd/2026-09-28 10 15838 52700 2026-09-28T06:27:04Z Frhdkazan 1195 Чаа арын чаяатынган: «What is surgical abortion-.webm» 52700 wikitext text/x-wiki What is surgical abortion-.webm oncx2iqc33okzod38q48urxpslr7wbu